Issuu on Google+

‫(‪)17‬ی شوبات‬

‫‌کاته‌وه‌‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫باڵو‬ ‫‌ران‬ ‫ه‬ ‫خۆپیشاند‬ ‫‌کانی‬ ‫ه‬ ‫داواکاری‬ ‫کۆی‬ ‫‌تر‬ ‫ه‬ ‫چ‬ ‫‪-8‬‬ ‫‪9‬‬

‫ب ‌ه جیاوازییه‌کانه‌وه‌ له‌ژێر چه‌تردا کۆده‌بینه‌وه‌‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی گشتی هه‌فتانه‌یه‌‪ ،‬کۆمپانیای چه‌تر ده‌ریده‌کات‬

‫ژمار ‌ه ‪49‬‬

‫ساڵی یه‌که‌م‬

‫دووشه‌ممه‌ ‪2011/3/28‬‬

‫‪WWW.Chatrpress.com‬‬

‫(‪/8‬نه‌ورۆز‌ی‪)2711/‬‬

‫چه‌ند شایه‌تحاڵێک بۆ (چه‌تر)‪ :‬هه‌ڕه‌شه‌ی کوشتن و ته‌قه‌مان لێکراوه‌‬

‫نرخ‪ 750 :‬دینار‬

‫به‌رپه‌سانی هه‌ولێر‪ :‬ئاگامان ل ‌ه رووداوه‌کان نیی ‌ه و هه‌ولێر ئارامه‌‬ ‫[ تایبه‌ت ب ‌ه چه‌تر ]‬ ‫ل ‌ه دواى سه‌رهه‌ڵدانى ناڕه‌زایه‌تییه‌کانى خه‌ڵکى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان‪ ،‬ش��ارى هه‌ولێر توشى دۆخێکى‬ ‫مه‌ترسیدار بووه‌ و ب ‌ه ئاشکرا هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتن ل ‌ه‬ ‫رۆژنامه‌نوسان و مامۆستایانى ئایینى ده‌کرێت و‬ ‫چاالکوانان ده‌ستگیرده‌کرێن‪ ،‬به‌رپرسانى شاره‌که‌ش‬ ‫ده‌ڵێن «ئاگایان له‌و شتان ‌ه نیی ‌ه و هه‌ولێر ئارامه‌»‪.‬‬

‫(هه‌نگاو هاشم) په‌یامنێرى رۆژنامه‌ى (رۆژنامه‌) ل ‌ه هه‌ولێر ب ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ى وت‪ :‬دواى ئه‌وه‌ى ل ‌ه رێگه‌ى گه‌ڕانه‌وه‌ى بۆ ماڵه‌و‌ه بوو‌ه‬ ‫ل ‌ه پشتى سوپه‌رمارکێتى (ماجدى مۆل) ئۆتۆمبێلێکى ره‌نگى سپى‬ ‫جام ره‌ش دواى هێما بۆ کردنى ته‌قه‌ى لێکردووه‌‪ ،‬دواتر ب ‌ه خێرایى‬ ‫ئۆتۆمبێله‌که‌ خۆى ونکردووه‌‪.‬‬ ‫چه‌ند رۆژێکیش دواى ئه‌م رووداو‌ه که‌سێک به‌ناوى (ش‪.‬ش)‬ ‫ک ‌ه کادیرێکى گۆڕان ‌ه ل ‌ه هه‌ولێر ده‌ڕه‌فێنرێت و ل ‌ه هه‌مان شوێن ب ‌ه‬ ‫چه‌ندین که‌س لێى ده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫دواتریش له‌گرته‌یه‌کى ڤیدیۆى ک ‌ه باڵوکراوه‌ته‌و‌ه ئه‌فسه‌رێکى‬ ‫پۆلیس گه‌نجێکى هه‌ولێر ناچار ده‌کات پیاڵوه‌کانى ماچ بکات‪.‬‬ ‫ه�ه‌ر ل ‌ه ش��ارى هه‌ولێر ل ‌ه م��اوه‌ى راب���ردوو ه�ه‌ڕه‌ش� ‌ه ل ‌ه چه‌ندین‬ ‫مامۆستاى ئاینى کراو‌ه و شایه‌تحاڵێکیش ب ‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪،‬‬ ‫پارتى ب ‌ه جلى مه‌ده‌نیه‌و‌ه ئاسایش ب ‌ه پاداشت ده‌نێرێت ‌ه مزگه‌وته‌کان‬ ‫بۆئه‌وه‌ى ئاگادارى بارودۆخى مزگه‌وته‌کان بن‪.‬‬ ‫مامۆستا (ئیدریس کاریتانى) پێش نوێژ و وتارخوێنى مزگه‌وتى‬ ‫(الل ‌ه اکبر) ل ‌ه هه‌ولێر ب ‌ه (چ�ه‌ت��ر)ى راگه‌یاند‪ ،‬دواى ئ �ه‌وه‌ى ب ‌ه‬ ‫ژماره‌یه‌کى نه‌ناسراو سوکایه‌تى و هه‌ره‌شه‌ى لێده‌کرێت و ئه‌و که‌سه‌ى‬

‫ئه‌حمه‌د ده‌نیز‪:‬‬

‫هه‌ڕه‌شه‌شى لێکردوو‌ه به‌ناوى ئاسایشه‌و‌ه قسه‌ى کردوو‌ه ناوبراو له‌و‬ ‫دۆخه‌ى ئێستاى هه‌ولێر نیگه‌رانه‌‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬ئه‌و که‌سه‌ى هه‌ڕه‌شه‌که‌ى کردوو‌ه به‌ناوى ئاسایشه‌و‌ه قسه‌ى‬ ‫کردوو‌ه و وتویه‌تى «ئێستا خۆت و کوڕه‌کانت ته‌واو بوون‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ده‌تانه‌وێت خۆپیشاندان ئه‌نجام بده‌ن»‪.‬‬ ‫سه‌ره‌ڕاى ئه‌م روداوان ‌ه به‌رپرسانى شارى هه‌ولێر باس له‌و‌ه ده‌که‌ن‬ ‫«ئاگایان له‌م شتانه‌ نیی ‌ه و دۆخى هه‌ولێر ئارامه‌»‪.‬‬ ‫(نه‌وزاد هادى) پارێزگارى هه‌ولێر ل ‌ه لێدوانێکدا بۆ (چه‌تر) وتى‪:‬‬ ‫ئاگام ل ‌ه هیچ رووداوێکى له‌م شێواز‌ه نی ‌ه و بارى هه‌ولێر ئاساییه‌‪،‬‬ ‫هه‌رکه‌سێک شتێکى هه‌ی ‌ه با بچێت ‌ه پۆلیس و سکااڵ تۆمار بکات‪.‬‬ ‫له‌الیه‌کى تره‌و‌ه به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى هه‌ولێریش ده‌ڵێت «هه‌ولێر‬ ‫ئارامه‌ و ئه‌م شتانه‌ى باس ده‌کرێت راستى تێدا نیه‌»‪.‬‬ ‫(عه‌مید عه‌بدوالخالق ته‌لعه‌ت) به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى هه‌ولێر ب ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬ته‌ق ‌ه ل ‌ه هیچ که‌سێک نه‌کراو‌ه و که‌س لێى‬ ‫نه‌دراو‌ه و هه‌ولێر ئارامه‌‪ .‬ده‌شڵێت «تکای ‌ه رۆژنامه‌کان به‌م شتان ‌ه‬ ‫پڕمه‌که‌نه‌وه‌»‪.‬‬ ‫(کاروان ساڵح) ئه‌ندامى لیژنه‌ى ناوخۆ ل ‌ه په‌رله‌مانى کوردستان‬ ‫ب ‌ه (چ�ه‌ت��ر)ى راگه‌یاند‪ :‬هه‌موو ئ�ه‌و ترسه‌ى ل ‌ه هه‌ولێر ده‌درێت ‌ه‬ ‫خه‌ڵک مه‌ترسى خۆپیشاندان ‌ه و پارتى به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ک ده‌یه‌وێت‬ ‫خۆپیشاندان له‌هه‌ولێر ئه‌نجام نه‌درێت‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬به‌م دۆخه‌ى ل ‌ه هه‌ولێر دروستکراو‌ه ده‌نگى ناڕه‌زاى زیاتر‬ ‫ده‌بێت و ئه‌م دۆخ ‌ه خۆپیشاندان ‌ه ل ‌ه هه‌ولێر‪ ،‬به‌اڵم هه‌ستى پێناکرێت‪.‬‬ ‫له‌ الپه‌ڕ‌ه (‪ )3‬زانیاری زیاتر هه‌یه‌‬

‫سه‌رهه‌ڵدانه‌کانى گه‌ل فراوانتر ده‌بێت‬ ‫[ چه‌تر ـ باران ره‌خت ‌ه ]‬

‫به‌رپرسى په‌یوه‌ندیه‌کانى ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫(کۆما جڤاکێن کوردستان ـ که‌جه‌که‌)‬ ‫سه‌رهه‌ڵدانه‌کانى‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نێت‪:‬‬ ‫گه‌لى باکورى کوردستان به‌رده‌وام‬ ‫ده‌بێت تا زیندانیانى سیاسى ئازاد‬ ‫نه‌کرێن‪ ،‬ب��اس ل� ‌ه س�ه‌ردان�ه‌ک�ه‌ى‬ ‫ئه‌ردۆغانیش ده‌ک��ات بۆ عێراق و‬ ‫ده‌ڵێت په‌یوه‌ندى ب ‌ه هه‌ڵبژارنه‌کان‬ ‫تورکیاو ‌ه هه‌یه‌‪.‬‬

‫(ئه‌حمه‌د ده‌نیز) به‌رپرسى په‌یوه‌ندییه‌کانى‬ ‫(که‌جه‌که‌) ب‌ه (چ�ه‌ت��ر)ى راگه‌یاند‪ :‬هێز‌ه‬ ‫هه‌رێمیه‌کان ه�ه‌وڵ ده‌ده‌ن په‌یوه‌ندییه‌کانی‬ ‫خ��ۆی��ان چڕبکه‌نه‌و‌ه و ل�ه‌م�ه‌ش��دا ده‌ترسێن‬ ‫له‌و سه‌رهه‌ڵدانانه‌ى ک‌ه ڕوده‌دات‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫دی��م��وک��رات ن��ی��ن‪ ،‬ب��ۆی �‌ه ل���ه‌م ب���ارودۆخ���ه‌ى‬ ‫رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاستدا نه‌خشه‌ى ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫ده‌گۆڕێت و گۆڕانکارییه‌کانیان خێرا ده‌چن ‌ه‬ ‫پێشه‌و‌ه و پێویست‌ه کورد یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫خۆى دروست بکات‪ ،‬چونک‌ه ئێستا ده‌رفه‌ته‌‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬هاتنى ئه‌ردۆغان بۆ عێراق ئه‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫ک‌ه هه‌ڵبژاردنه‌کانى تورکیا نزیک‌ه و ده‌یه‌وێت‬ ‫له‌م رێگه‌یه‌و‌ه بانگه‌ش‌ه بۆ خۆى بکات و ل ‌ه‬ ‫رێگه‌ى په‌یوه‌ندییه‌کانى ل‌ه عێراقدا ده‌یه‌وێت‬ ‫پارتى ئاشتى و دیموکراتى الواز بکات و‬ ‫له‌سه‌ر ئ �ه‌م بنه‌مایه‌ش په‌یوه‌ندى خ��ۆى ل ‌ه‬ ‫هه‌رێمه‌که‌دا پێش ده‌خات‪.‬‬ ‫ده‌ن��ی��ز ئ���ه‌وه‌ش���ى وت‪ :‬ب��ۆی �‌ه هه‌ندێک‬ ‫میدیاکار و قه‌ره‌باڵغى ل‌ه ده‌ورى خۆى دروست‬ ‫ده‌کات‪ ،‬له‌م چوارچێوه‌یه‌شدا گه‌له‌مه‌کان ل ‌ه‬ ‫باکورى کوردستان سه‌رهه‌ڵدانى ده‌ستپێکردووه‌‬ ‫و ئیتر له‌وه‌ش تێپه‌ڕیو‌ه ک‌ه پشت ب‌ه (‪‌ ) PKK‬‬ ‫ببه‌ستێت و خۆبه‌خۆ س�ه‌ره�ه‌ڵ��دان ده‌ک��ات‪،‬‬ ‫گه‌لیش تا ئۆپه‌راسیۆنه‌کان و گیراوانى‬ ‫سیاسى و داخ��وازى زمانى کوردى و به‌ندى‬ ‫(‪)%10‬ى هه‌ڵبژاردنه‌کان جێبه‌جێنه‌کرێ‪،‬‬ ‫ئه‌وا تا دێت سه‌رهه‌ڵدان به‌رده‌وامتر و فراوانتر‬ ‫ده‌بێت‪.‬‬

‫کۆمه‌ڵ و پارتى یه‌کتر ب ‌ه به‌عسیبوون تۆمه‌تبار ده‌که‌ن‬

‫به‌رپرسێکى یه‌کێتى‪ :‬یه‌کێتى ئاماد ‌ه نی ‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ پارتى بچێت ‌ه چاڵه‌که‌و ‌ه‬ ‫[ چه‌تر ـ هانا ئازاد ]‬

‫دواى ئ���ه‌وه‌ى (ع �ه‌ل��ى باپیر) ئه‌میرى‬ ‫کۆمه‌ڵى ئیسالمى ره‌خنه‌ى ل ‌ه به‌رپرسانى‬ ‫ه��ه‌رێ��م��ى ک��وردس��ت��ان گ���رت ل��ه‌ ئاست‬ ‫جێبه‌جێنه‌کردنى داواکارى خۆپیشانده‌ران‪،‬‬ ‫له‌ کاردانه‌وه‌شیاندا راگه‌یاندنه‌کانى پارتى‬ ‫(عه‌لى باپیر)یان ب ‌ه په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ به‌عس‬ ‫تۆمه‌تبار کرد و له‌ به‌رامبه‌ریشدا کۆمه‌ڵ‬ ‫دۆسێى (‪31‬ى ئابى ‪)1996‬یان وروژاندووه‌‪.‬‬

‫باڵوکردنه‌وه‌ى به‌رنامه‌یه‌کى دۆکیومێنتارى‬ ‫ل ‌ه که‌ناڵى ئاسمانى (‪ )Zagross tv‬له‌سه‌ر‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کانى (عه‌لى باپیر) و حزبى به‌عس و‬ ‫بۆ ئ �ه‌وه‌ش زاگ���رۆس چه‌ند «به‌ڵگه‌یه‌ک»ى‬ ‫ب�ڵ�اوک���رده‌وه‌‪ ،‬ب��وو‌ه ه��ۆى ت��وڕه‌ب��وون��ى کۆمه‌ڵى ئه‌م وێنه‌یه‌ ل ‌ه ماڵپه‌ڕی سه‌ره‌کی کۆمه‌ڵی ئیسالمیدا باڵوکراوه‌ته‌و‌ه (‪)2011/3/27‬‬ ‫ئیسالمى و ب ‌ه توندى وه‌اڵمى راگه‌یاندنه‌کانى‬ ‫پارتى ده‌ده‌نه‌و‌ه و چه‌ندین وێن ‌ه و ڤیدیۆیان له‌سه‌ر (‪)31‬ى ئاب ب��وای� ‌ه ن �ه‌ده‌چ��وو‌ه ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى ع��ێ��راق و لیژنه‌ى‬ ‫ریشه‌کێشکردنى به‌عس ده‌یانگێڕایه‌وه‌‪.‬‬ ‫و په‌یوه‌ندى پارتى به‌ به‌عسه‌وه‌ باڵوکردۆته‌وه‌‪.‬‬ ‫(چه‌تر) په‌یوه‌ندى ب ‌ه چه‌ند به‌رپرسێکى بااڵ ل ‌ه نێوانیاندا‬ ‫(ب��ی�لال سلێمان) ئ�ه‌ن��دام��ى مه‌کته‌بى سیاسى کۆمه‌ڵى‬ ‫ئیسالمى هۆکارى هێرشه‌کانى بۆ ئه‌و‌ه گه‌ڕانده‌و‌ه ک ‌ه پێشتر (چنار سه‌عد و جه‌عفه‌ر ئیمیک)ى ئه‌ندامانى سه‌رکردایه‌تى‬ ‫پارتى و یه‌کێتى داوایانکردوو‌ه له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵ و یه‌کگرتوو ل ‌ه و مه‌کته‌بى سیاسى پارتى کرد‪ ،‬به‌اڵم ئاماد‌ه نه‌بوون هیچ‬ ‫لێدوانێک له‌مباره‌یه‌وه‌ بده‌ن‪.‬‬ ‫ئێران کۆبوونه‌وه‌ ئه‌نجام بده‌ن‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وان رازى نه‌بوون‪.‬‬ ‫به‌رپرسێکى بااڵى یه‌کێتیش ک ‌ه له‌به‌ر هه‌ستیارى پۆسته‌که‌ى‬ ‫وتیشى‪ ،‬یه‌کێتى ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ى ئه‌م هێرشانه‌ی ‌ه و ته‌نها پارتى‬ ‫ده‌ستى کردوو‌ه به‌م هێرشانه‌‪ ،‬به‌اڵم کۆمه‌ڵى ئیسالمى بێده‌نگى ناوه‌که‌ى ئاشکرا ناکات بۆ (چه‌تر) وتى‪ :‬یه‌کێتى ب ‌ه هیچ‬ ‫جۆرێک له‌م هه‌ڵوێستان ‌ه له‌گه‌ڵ پارتى نی ‌ه و ئێستا یه‌کێتى‬ ‫ده‌شکێنێت و هیچى تر بێده‌نگ نابێت‪.‬‬ ‫(سۆران عومه‌ر) رۆژنامه‌نوس ده‌ڵێت‪ :‬ئه‌گه‌ر پارتى باسى چاوه‌ڕوانى ئه‌وه‌ی ‌ه هه‌ڵوێستى خۆى یه‌کالیى بکاته‌وه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫به‌عسیبوونى خه‌ڵک بکات‪ ،‬ئه‌ى چى ب ‌ه (‪)31‬ى ئاب ده‌ڵێت‪ .‬فشارێکى زۆر له‌الیه‌ن کادیرانمانه‌وه‌ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫به‌رپرسه‌که‌ى یه‌کێتى وتیشى‪ ،‬پارتى ئه‌و کاران ‌ه ده‌کات‬ ‫ناوبراو له‌لێدوانه‌که‌یدا بۆ (چه‌تر) راشیگه‌یاند‪ ،‬ئه‌م ‌ه یه‌که‌م‬ ‫شتى پارتى نی ‌ه پارتى به‌رده‌وام بوه‌ت ‌ه مایه‌ى هێرش و هه‌ڕه‌ش ‌ه زیان ب ‌ه خۆى ده‌گه‌یه‌نێت‪ ،‬یه‌کێتى ئاماد‌ه نی ‌ه له‌گه‌ڵ پارتى‬ ‫بچێت ‌ه چاڵه‌که‌وه‌‪ ،‬چونک ‌ه پارتى چاڵ بۆخۆى هه‌ڵده‌که‌نێت‬ ‫به‌سه‌ر هه‌موو کوردستاندا‪.‬‬ ‫ئ�ه‌و رۆژنامه‌نوس ‌ه وتیشى‪ ،‬ئه‌گه‌ر عه‌لى باپیر به‌عسى به‌م کارانه‌ى‪.‬‬

‫زۆرینه‌ى راپرسییه‌کى (‪)chatrpress.com‬‬

‫«هه‌رێمى کوردستان به‌ره‌و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى‬ ‫حکومه‌ت و په‌رله‌مان ده‌ڕوات»‬ ‫[ تایبه‌ت ب ‌ه چه‌تر ]‬

‫ل ‌ه راپرسیه‌کى ماڵپه‌رى (چه‌ترپرێس)دا ک ‌ه (‪)1415‬‬ ‫که‌س به‌شداریان کردووه‌ و پرسیارى ئه‌و ‌ه کراوه‌ «ئایا‬ ‫بارودۆخى هه‌رێمى کوردستان ب �ه‌ره‌و کوێ ده‌ڕوات؟‬ ‫زۆرین ‌ه بۆچونیان وایه‌‪« :‬بارودۆخى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫به‌ره‌و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى حکومه‌ت و په‌رله‌مان ده‌ڕوات»‪.‬‬

‫ل ‌ه راپرسییه‌که‌ى (‪)chatrpress.com‬دا ک ‌ه له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌م ره‌وشه‌ى هه‌رێمى کوردستان کراوه‌‪ ،‬پرسیارى ئه‌و‌ه کراو‌ه‬ ‫(ئایا بارودۆخى هه‌رێمى کوردستان به‌ره‌و کوێ ده‌ڕوات؟)‬ ‫پاشان چوار هه‌ڵبژاردن خراوه‌ته‌ڕوو‪ ،‬ئه‌وانیش (هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى‬ ‫حکومه‌ت و پ�ه‌رل�ه‌م��ان‪ ،‬پ��ارت��ى داواک��ان��ى خه‌ڵک په‌سه‌ند‬ ‫ده‌ک���ات‪ ،‬ئاساییبونه‌وه‌ى دۆخ�ه‌ک�ه‌‪ ،‬دی��ار نییه‌) سه‌رئه‌نجام‬ ‫(‪ )1415‬هاواڵتى به‌شداریان کردوو‌ه و (‪ )%59.2‬ک ‌ه ده‌کات ‌ه‬ ‫(‪ )837‬ده‌نگ بۆچونیان وای ‌ه «دۆخى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫به‌ره‌و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى حکومه‌ت و په‌رله‌مان ده‌ڕوات»‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها (‪ )18.4‬ک ‌ه ده‌کات ‌ه (‪ )261‬ده‌نگ بۆچونیان وای ‌ه‬ ‫«دیار نیی ‌ه دۆخى هه‌رێمى کوردستان به‌ره‌و کوێ ده‌ڕوات» و‬ ‫(‪ )%13.4‬ک ‌ه ده‌کات ‌ه (‪ )189‬ده‌نگ ده‌ڵێن «دۆخه‌ک ‌ه ئاسایى‬ ‫ده‌سگیرکردنی گه‌نجێکی کورد ل ‌ه خۆپیشاندانێکی ئاشتیخوازانه‌دا له‌الیه‌ن جه‌ندرمه‌کانی تورک‌‪ ،‬ئامه‌د (‪ )2011/3/25‬ده‌بێته‌وه‌»‪.‬‬

‫هه‌روه‌ها (‪ )%9.0‬ک ‌ه ده‌کات ‌ه (‪ )128‬ده‌نگ بۆچونیان وای ‌ه‬ ‫«پارتى داواکانى خه‌ڵک په‌سه‌ند ده‌کات»‪.‬‬ ‫ماڵپه‌رى (‪ )www.chatrpress.com‬هاوشێوه‌ى‬ ‫رۆژنامه‌ى (چه‌تر) سه‌ر ب ‌ه کۆمانیاى (چه‌تر)‌ه و سات ب ‌ه‬ ‫سات له‌گه‌ڵ هه‌واڵه‌کانى کوردستان و ناوچه‌که‌دا ده‌ڕوات‬ ‫و ب �ه‌رده‌وام له‌سه‌ر پرس ‌ه گه‌رمه‌کان راپرسى ئه‌نجام ده‌دات‪،‬‬ ‫ل ‌ه ئێستادا ل ‌ه شه‌و و رۆژێکدا نزیکه‌ى پێنج ه �ه‌زار که‌س‬ ‫سه‌ردانى ده‌که‌ن‪.‬‬


‫هەواڵ‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪49‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/8 - 2011/3/28‬‬

‫‪2‬‬

‫[ چه‌تر ـ زانیارداقوقى ]‬ ‫دواى ئ �ه‌وه‌ى (ئوسامه‌ نوجێفى) سه‌رۆکى‬ ‫ئ �ه‌ن��ج��وم �ه‌ن��ى ن��وێ��ن �ه‌ران��ى ع��ێ��راق داواى‬ ‫له‌په‌رله‌مانتاران ک��رد ک ‌ه په‌ل ‌ه بکرێت ل ‌ه‬ ‫هه‌ڵبژاردنى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاکانى عێراق‬ ‫و بکرێت ‌ه پرۆژ ‌ه یاسا‪ ،‬به‌رپرسى کۆمیسیۆنى‬ ‫ب��ااڵى هه‌ڵبژاردنه‌کانیش ده‌ڵێت‪ :‬تا الیه‌ن ‌ه‬ ‫سیاسییه‌کان رێ��ک نه‌که‌ون هه‌ڵبژاردن ل ‌ه‬ ‫که‌رکوک نادیاره‌‪.‬‬

‫(ف �ه‌ره‌ج ح�ه‌ی��ده‌رى) سه‌رۆکى کۆمیسیۆنى بااڵى‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کانى عێراق ب‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬ئه‌وان‬ ‫وه‌ک کۆمیسیۆنى ب��ااڵى هه‌ڵبژاردنه‌کانى عێراق‬

‫«رێکه‌وتنى الیه‌ن ‌ه سیاسییه‌کانى پێویسته‌»‬

‫داوا ده‌کرێت هه‌ڵبژاردنى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫پارێزگاکان که‌رکوکیش بگرێته‌وه‌‬ ‫په‌یوه‌ندیان ب‌ه بڕیارى هه‌ڵبژاردنى پارێزگاکانه‌و‌ه نیه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵکو ئه‌و بڕیار‌ه له‌الیه‌ن ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانه‌و‌ه ئاڕاست ‌ه‬ ‫ده‌کرێت‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬نورى مالکى پشتگیرى خۆى بۆ په‌له‌کردنى‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کانى پارێزگاکانى عێراق نیشانداوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫کۆمیسیۆن هیچ ن��وس��راوى ف�ه‌رم��ى پێنه‌گه‌یشتوه‌‪،‬‬ ‫هه‌ڵبژاردنى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاکان وه‌ک یاساى‬ ‫(‪ )2009‬ب‌ه لیستى ک��راو‌ه ده‌ب��ێ��ت‪ ،‬چونک‌ه بۆ ئه‌و‬ ‫مه‌به‌ست‌ه ده‌بێت چه‌ند بڕگه‌یه‌کى یاسایى هه‌ڵبژاردنى‬ ‫پارێزگاکانى عێراق بگۆڕدرێت‪.‬‬ ‫حه‌یده‌رى ئه‌وه‌شى وت‪ :‬یاساى هه‌ڵبژاردنى پارێزگاکان‬ ‫پارێزگاى که‌رکوک جیاناکاته‌وه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم تا الیه‌ن ‌ه‬ ‫سیاسیه‌کان رێک نه‌که‌ون ئه‌و‌ه هه‌ڵبژاردنى که‌رکوک‬ ‫نادیاره‌‪.‬‬ ‫(فوئاد کوێخا حسێن) ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى‬ ‫که‌رکوک ب‌ه (چه‌تر)ى وت‪ :‬ئه‌وان وه‌ک الیه‌نى کوردى‬

‫ئاماده‌ن هه‌ڵبژاردنى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى که‌رکوک‬ ‫له‌گه‌ڵ پارێزگاکانى عێراق بکرێت‪ ،‬ئێم‌ه ئاماده‌باشیمان‬ ‫کردو‌ه و داوامان ل‌ه په‌رله‌مانى عێراق کردو‌ه که‌رکوک‬ ‫ل‌ه پارێزگاکانى ترى عێراق جیانه‌کرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ل‌ه الیه‌کى تره‌و‌ه (محه‌مه‌د خزر جبورى) ئه‌ندامى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى که‌رکوک له‌سه‌ر لیستى عه‌ره‌بى‬ ‫رایگه‌یاند‪ :‬ئێم‌ه وه‌ک ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى که‌رکوک‬ ‫له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى که‌رکوکین‪،‬‬ ‫به‌اڵم ده‌بێت ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران رێکه‌ون له‌سه‌ر لیژنه‌ى‬ ‫راستیه‌کان ک‌ه وه‌ک ساڵى (‪ )2009‬پێکهێنرا‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬ئێم‌ه پێمان باش‌ه هه‌ڵبژاردنى پارێزگاى‬ ‫ک�ه‌رک��وک له‌سه‌ر لیژنه‌ى راستیه‌کان پۆسته‌کانى‬ ‫که‌رکوک له‌(‪ )%32‬له‌سه‌ر نه‌ته‌وه‌کانى شاره‌ک‌ه دابه‌ش‬ ‫بکرێت‪ ،‬ب‌ه یه‌کسانى ب‌ه بێ جیاوازى‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا (ق��اس��م ب�ه‌ی��ات��ى) ئ�ه‌ن��دام��ى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫پارێزگاى که‌رکوک له‌سه‌ر لیستى تورکمانى وتى‪:‬‬

‫دوای ئه‌وه‌ی رۆژى (‪ )3/17‬هه‌واڵی ئه‌و‌ه باڵوبۆو‌ه‬ ‫ک‌ه چه‌ند که‌سێکی رۆژهه‌اڵتی کوردستان له‌الیه‌ن‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی نشینگه‌ی سلێمانیه‌و‌ه ده‌ستگیر‬ ‫ک����راون‪ ،‬س�ه‌رن��وس�ه‌ر و رۆژن��ام�ه‌وان��ێ��ک��ى (چ�ه‌ت��ر)‬ ‫چوون‌ه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی نشینگه‌ی سلێمانی بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی رووماڵی هه‌واڵه‌ک‌ه بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه کاتی‬ ‫وێنه‌گرتنی گیراو‌ه رۆژهه‌اڵتییه‌کان‪ ،‬له‌الیه‌ن چه‌ند‬ ‫پاسه‌وانێکی ئه‌و نشینگه‌یه‌و‌ه هێرش ده‌کرێت‌ه سه‌ر‬ ‫ک���اروان س��االر و هه‌وڵی لێسه‌ندنی کامێراکه‌ی‬ ‫ده‌درێت و پاشان له‌گه‌ڵ یاسر گوڵی‪ ،‬ده‌ست به‌سه‌ریان‬

‫ده‌که‌ن ل‌ه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی نشینگه‌ی سلێمانی بۆ‬ ‫ماوه‌ی دوو کاتژمێر ب‌ه بیانووی وێنه‌گرتن به‌بێ‬ ‫مۆڵه‌ت و پاشان به‌ڕێوه‌به‌ری ئه‌و نشینگه‌ی‌ه به‌بێ‬ ‫فه‌رمانی دادوه‌ر ب‌ه ئۆتۆمبێلی تایبه‌تی به‌ندینخان ‌ه‬ ‫ده‌یانگوازنه‌و‌ه بۆ ئاسایشی سلێمانی و له‌وێش پاش‬ ‫وه‌رگرتنی وته‌ی هه‌ردووکیان ل‌ه کاتژمێر (‪)9:30‬‬ ‫خوله‌کی شه‌و ئازاد ده‌کرێن‪.‬‬ ‫(کاروان ساالر) سه‌رنوسه‌ری رۆژنامه‌ی (چه‌تر)‬ ‫رایگه‌یاند‪ :‬ب �ه‌داخ �ه‌و‌ه ره‌ف��ت��اری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی‬ ‫نشینگه‌ی سلێمانی ره‌ف��ت��ارێ��ک��ی ن��ای��اس��ای��ی و‬

‫ئێم‌ه وه‌ک تورکمان هیچ کێشه‌یه‌کمان نی‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫هه‌ڵبژاردنى پارێزگاکان که‌رکوش بگرێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ده‌بێت ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران چاره‌سه‌رێک بۆ ماده‌ى‬ ‫(‪ )23‬بدۆزێته‌وه‌‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬دواى ئ�ه‌وه‌ى خۆپیشاندان‌ه جه‌ماوه‌ریه‌که‌ى‬ ‫سه‌رتاسه‌رى عێراق کرا‪ ،‬ده‌بێت ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران ب ‌ه‬ ‫جدى کار بۆ که‌رکوک بکه‌ن‪ ،‬تا گۆڕانکارى له‌‬ ‫ئیداره‌دا بکرێت‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى راگه‌یاند‪ :‬ماده‌ى (‪ )23‬کلیلى چاره‌سه‌رى‬ ‫کێشه‌کانى شاره‌که‌یه‌‪ ،‬ئه‌و بڕگانه‌ى تێیدای‌ه سودى بۆ‬ ‫سه‌رجه‌م دانیشتوانى شاره‌ک‌ه هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش بریتی‌ه ل ‌ه‬ ‫دابه‌شکردنى سه‌رجه‌م پۆست‌ه ئیداریه‌کانى که‌رکوک ل ‌ه‬ ‫(‪ )%32‬بۆ کورد و عه‌ره‌ب و تورکمان ل‌ه (‪ )%4‬بۆ کلد‬ ‫و ئاشور و چاوخشانه‌و‌ه ل‌ه لیستى ئامار و بڕگه‌ى دیک ‌ه‬ ‫و نه‌هێشتنى ته‌جاوز له‌سه‌ر ماڵ و موڵکى ده‌وڵه‌ت‪.‬‬

‫سلێمانى‪ ،‬دوو رۆژنامه‌وانى چه‌تر ده‌ستگیر ده‌کرێن‬ ‫[ چه‌ترپرێس ]‬ ‫به‌هۆى ئه‌وه‌ى ویستبوویان وێنه‌ى ئه‌و‬ ‫ک��ورد ‌ه رۆژهه‌اڵتیان ‌ه بگرن ک ‌ه له‌الیه‌ن‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى نشینگه‌ى سلێمانیه‌و ‌ه‬ ‫ده‌ستگیرده‌کرێن و ره‌وانه‌ى واڵتى (ئێران)‬ ‫ده‌کرێنه‌وه‌‪( ،‬کاروان ساالر) سه‌رنوسه‌رى‬ ‫رۆژن���ام���ه‌ى (چ��ه‌ت��ر) و (ی��اس��ر گوڵى)‬ ‫رۆژنامه‌وانى رۆژنامه‌ک ‌ه بۆ ماوه‌ى نزیکه‌ى‬ ‫شه‌ش کاتژمێر ده‌ستگیر ده‌کرێن‪.‬‬

‫«کوشتنى پۆلیسه‌که‌ى هه‌ڵه‌بج ‌ه‬ ‫ل ‌ه ئه‌ستۆىده‌سه‌اڵته‌»‬ ‫[ هه‌ڵه‌بج ‌ه ـ ئاسۆ موحه‌ممه‌د ]‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت هێزێکى (‪ )480‬که‌سیى به‌ڕێوبه‌رایه‌تى‬ ‫به‌رگرى فریاکه‌وتنى هه‌ورامانیان هێنابووی‌ه ناو شار‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬من ته‌حداى ئه‌و که‌سان‌ه ده‌که‌م ک‌ه ده‌ڵێن‬ ‫به‌شێک ل ‌ه هاواڵتیانى هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هید‬ ‫ک��وژران��ى پۆلیسه‌ک ‌ه ده‌خ �ه‌ن � ‌ه ئه‌ستۆى خۆپیشانده‌ران ل‌ه مزگه‌وته‌و‌ه ب‌ه ته‌کبیر هاتوونه‌ت ‌ه‬ ‫ده‌سه‌اڵت و ئاماژ ‌ه بۆ ئه‌و ‌ه ده‌که‌ن‪ ،‬خه‌ڵک ده‌ره‌وه‌‪ ،‬نزیکترین که‌س بووین ل‌ه رووداوه‌که‌و‌ه که‌س‬ ‫ته‌قه‌ى نه‌کردوو ‌ه و ئه‌وه‌ى بینیویان ‌ه ته‌قه‌ى ل‌ه مزگه‌وته‌که‌و‌ه نه‌هاتوه‌ت‌ه ده‌ره‌وه‌‪ ،‬راست‌ه دواى نوێژى‬ ‫ک��ردوو ‌ه ته‌نها هێزه‌کانى پۆلیس بوون و عه‌سر بوو‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و ده‌رگایه‌ى مزگه‌وته‌ک‌ه رووى ل ‌ه‬ ‫کوشتنى پۆلیسه‌که‌ش ل ‌ه ئه‌ستۆى ئه‌وانه‌ی ‌ه شه‌قامى گشتی‌ه زیاتر ل‌ه (‪ )20‬رۆژ‌ه داخراوه‌‪ ،‬خه‌ڵکى‬ ‫هه‌ڵه‌بج‌ه باش ئه‌و‌ه ده‌زانن‪.‬‬ ‫ته‌قه‌یان کردووه‌‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬به‌ڕێوبه‌رى پۆلیسى هه‌ڵه‌بج‌ه باس‬ ‫(برایم ئه‌حمه‌د) یه‌کێک‌ه له‌و شایه‌تحااڵنه‌ى ک ‌ه‬ ‫ل‌ه (‪ )3/22‬له‌ناو بازاڕدا بوو‌ه ب‌ه گولله‌ى هێزه‌کانى له‌وه‌ده‌کات‪ ،‬ک‌ه خۆپیشانده‌ران ته‌قه‌یان کردووه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ده‌سه‌اڵت بریندار بووه‌‪ ،‬ب‌ه (چه‌تر)ى وت‪ :‬رۆژى (‪ )22‬ئه‌و (‪ )500‬مه‌تر دوور بوو‌ه ل‌ه شوێنى ڕووداوه‌که‌وه‌‪،‬‬ ‫ى مانگ وه‌ک رۆژه‌ک��ان��ى تر دواى عه‌سر چووم ئێم‌ه نزێک بووین ل‌ه ڕووداوه‌که‌و‌ه ئێم‌ه ده‌مانچه‌مان‬ ‫بۆ ب��ازاڕ له‌و چایخانه‌یه‌ی ک‌ه رۆژان �‌ه بۆى ده‌چم نه‌دیو‌ه ب‌ه خۆپیشانده‌ر ئێم‌ه ته‌قه‌مان بینى ل‌ه پۆلیسه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵێک براده‌رى خۆمدا وه‌ستابووم‪ ،‬کاتى هاواڵتیمان نه‌دى ته‌ق‌ه بکات‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو‪ ،‬له‌راستیدا نازانم ئه‌و پۆلیس‌ه ل ‌ه‬ ‫به‌ربوونى نوێژى عه‌سر بوو هه‌ستم کرد ناو بازار ته‌واو‬ ‫نیه‌‪ ،‬هێزێکى زۆرى تێدایه‌‪ ،‬که‌سێک هات به‌رگى کوێو‌ه ته‌قه‌ى لێ کراوه‌‪ ،‬به‌اڵم کوشتنى ئه‌و پۆلیس ‌ه‬ ‫سه‌ربازى له‌به‌ردابوو‪ ،‬یه‌ک نه‌جمه‌ى هه‌بوو هات‌ه الم ل‌ه ئه‌ستۆى ئه‌و هێزه‌ی‌ه ک‌ه ئه‌و رووداوه‌ى دروست کرد‪.‬‬ ‫(پشکۆ حم‌ه ف �ه‌ره‌ج) باس ل �ه‌وه‌ش ده‌ک��ات‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫و ته‌وقه‌ى له‌گه‌ڵدا کردم وتى تۆ کاک برایمى‪ ،‬وتم‬ ‫به‌ڵێ فه‌رموو‪ ،‬هیچ قسه‌یه‌کى نه‌کرد و ڕۆیشت و پێشتر ئ��اگ��ادار ک����راوه‌ت �ه‌و‌ه ل��ه‌وه‌ى ک‌ه ل‌ه هه‌ڵه‌بج ‌ه‬ ‫ئاماژه‌ى کرد ب‌ه هێزه‌کانى ده‌وروبه‌رى خۆى ده‌ستیان خوێن ده‌ڕژێت‪ ،‬وتى‪ :‬پێش ئه‌وه‌ى رووداوه‌ک‌ه رووبدات‬ ‫یه‌کێک ل‌ه ئه‌ندامانى هێزه‌ک‌ه ل‌ه بازاڕدا ب‌ه منى وت‬ ‫کرد ب‌ه په‌الماردانم‪.‬‬ ‫(پشکۆ حه‌م‌ه ف �ه‌ره‌ج) یه‌کێکى تر‌ه ل‌ه بینه‌رى داواتان لێ ده‌که‌م بڕۆنه‌و‌ه با خوێن نه‌ڕژێت‪ ،‬چونکه‌‬ ‫روداوه‌کان ده‌ڵێت‪ :‬له‌و کاته‌دا ئێم‌ه ل‌ه بازاردا بووین ب‌ه نیازن ئه‌مڕۆ خوێن بڕێژن ل‌ه بازاڕدا‪.‬‬

‫«هێشتا تۆمارى زیاتر ل ‌ه (‪ )400‬شه‌هیدى‬ ‫کیمیابارانى هه‌ڵه‌بج ‌ه ل ‌ه ئێرانه‌»‬ ‫[ چه‌تر ـ یادگار ره‌ئوف ]‬ ‫نیه‌‪ ،‬بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش شاندێکى کۆمه‌ڵه‌ى قوربانیان‬ ‫سه‌ردانى تاران ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫وت��ی��ش��ى‪ :‬ئێم‌ه وه‌ک ک��ۆم �ه‌ڵ �ه‌ى ق��ورب��ان��ی��ان��ى‬ ‫ب��ه‌رپ��رس��ى ک��ۆم��ه‌ڵ��ه‌ى ق��ورب��ان��ی��ان��ى‬ ‫کیمیابارانى هه‌ڵه‌بج ‌ه ئاماژ ‌ه بۆ ئه‌و ‌ه کیمیاباران چه‌ند جارێک داوامانکردوو‌ه گۆڕه‌کانى‬ ‫ده‌ک��ات‪ ،‬هێشتا تۆمارى زیاتر ل ‌ه (‪ )400‬به‌هه‌شتى زه‌هرا ل‌ه تاران نۆژه‌ن بکرێنه‌وه‌‪ ،‬ک‌ه زیاتر‬ ‫شه‌هیدى کیمیابارانى هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هید ل‌ه (‪ )70‬گۆڕ ده‌بن یاداشتێکمانداوه‌ت‌ه سه‌رۆکایه‌تى‬ ‫ل ‌ه واڵتى ئێرانه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها زیاتر ل ‌ه (‪ )70‬په‌رله‌مان بڕیار‌ه سه‌ردانى ئه‌و گۆڕستانان‌ه بکه‌ین‬ ‫گۆڕ ل ‌ه شارى تاران ‌ه و داوامانکردوو ‌ه نۆژه‌ن له‌گه‌ڵ نوێنه‌رێکى حکومه‌تى هه‌رێم‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ئه‌م سه‌ردان‌ه درێژکراوه‌ى ئه‌و سه‌ردانه‌ى‬ ‫بکرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫(لوقمان عه‌بدولقادر) سه‌رۆکى کۆمه‌ڵه‌ى قوربانیانى ساڵى پار‌ه ک‌ه نوێنه‌رانى ئێران ل‌ه کۆنگره‌ى (سه‌فیرانى‬ ‫کیمیابارانى هه‌ڵه‌بج‌ه ب‌ه (چ �ه‌ت��ر)ى وت‪ :‬م��اوه‌ى سوڵح) ل‌ه تاران به‌ڵێنیان ب‌ه ئێمه‌دا بوو له‌الیه‌ن جێگرى‬ ‫ساڵێک‌ه ل‌ه کۆنگره‌یه‌کدا له‌کۆمارى ئیسالمى ئێران (ئه‌حمه‌دى نه‌ژاد)ه‌و‌ه له‌گه‌ڵ دۆزینه‌وه‌ى ون بوه‌کانى‬ ‫بڕیاردراو‌ه دۆسێى ونبوه‌کان و تۆمارى شه‌هیده‌کانى ه �ه‌ڵ �ه‌ب��ج �ه‌دا‪ ،‬م�ه‌ل�ه‌ف��ى ش�ه‌ه��ی��ده‌ک��ان��ى هه‌ڵه‌بجه‌ش‬ ‫هه‌ڵه‌بج‌ه وه‌ربگرینه‌وه‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ نۆژه‌نکردنه‌وه‌ى روفاتى وه‌ربگرینه‌و‌ه ل‌ه حکومه‌تى ئێران‪ ،‬ک‌ه زیاد ل‌ه تۆمارى‬ ‫کۆمه‌ڵێک شه‌هید ل‌ه م �ه‌زارى به‌هه‌شتى زه‌ه��را ل ‌ه (‪ )400‬شه‌هیده‌‪.‬‬ ‫تاران‪ ،‬به‌اڵم هێشتا داواکاریه‌کان ساڵێک‌ه وه‌اڵمیان‬

‫نادیموکراسی ب��وو‪ ،‬ه��اوک��ات پێشێلێکی روون��ی‬ ‫یاسای رۆژن��ام�ه‌وان��ی ساڵی (‪ )2007‬ب��وو‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫ئێمه‌ش ب‌ه ئه‌رکی خۆمان زانیو‌ه کاتێک ده‌زانین‬ ‫چه‌ند هاواڵتیه‌کی ک��وردی رۆژه��ه‌اڵت ره‌وان �ه‌ی‬ ‫ئێران ده‌کرێنه‌و‌ه به‌دواداچوونى بۆ بکه‌ین‪.‬‬ ‫(عه‌قید عوسمان) جێگرى به‌ڕێوه‌به‌رى نشینگه‌ى‬ ‫سلێمانى ب‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬ئێم‌ه ل‌ه خۆمانه‌و‌ه‬ ‫که‌س سنورداش ناکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬ب‌ه هیچ شێوه‌یه‌ک ئه‌و‬ ‫که‌سان‌ه سنورداش ناکه‌ینه‌و‌ه ک‌ه مه‌ترسى له‌سه‌ر‬ ‫ژیانیان هه‌بێت له‌و دیو‪.‬‬

‫سه‌راى ئازادى‪ ،‬ئه‌مڕۆ ده‌بێت ‌ه رۆژى شه‌هیدان‬

‫باوکى شه‌هید سورکێو بووه‌ت ‌ه هێزێکى مه‌عنه‌وى بۆ‬ ‫خۆپیشانده‌ران و سه‌راى ئازادى چۆڵ ناکات‬ ‫[ سلێمانى ـ سازگار ئیبراهیم]‬ ‫ل ‌ه وته‌یه‌کدا ل ‌ه سه‌راى ئازادی سلێمانی‬ ‫ک�� ‌ه ب��ۆ ه�����ه‌زاران ک���ه‌س ق��س �ه‌ى ده‌ک���رد‬ ‫باوکی شه‌هید سورکێو رایگه‌یاند‌‪ :‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ده‌سه‌اڵتدارانی یه‌کێتی ‌و پارتی تا چه‌ند‬ ‫رۆژێکیتر بکوژانی کوڕه‌که‌ی ‌‌و شه‌هیدانی‬ ‫دیکه‌ی خۆپیشاندانه‌کان نه‌ده‌ن ‌ه دادگ��ا و‬ ‫نه‌یانخه‌ن ‌ه قه‌فه‌زی تاوانه‌و ‌ه ئه‌وا ئه‌و په‌نا‬ ‫ده‌بات بۆ په‌رله‌مانی عێراق‪.‬‬

‫(زاهیر مه‌حمود) باوکی شه‌هید سورکێو ئه‌وه‌شی‬ ‫ب‌ه خۆپیشانده‌رانی سه‌راى ئازادی راگه‌یاند‪ ،‬ک‌ه تا دوا‬ ‫هه‌ناسه‌ی ل‌ه سه‌راى ئازادی ده‌مێنێته‌و‌ه و هه‌رگیز ئه‌و‬ ‫مه‌یدان‌ه چۆڵ ناکات‪.‬‬ ‫ئاماژه‌ی به‌وه‌شکرد له‌الیه‌ن چه‌ند به‌رپرسێکه‌و‌ه‬ ‫داوای لێکراو‌ه دی��داری له‌گه‌ڵ جه‌الل تاڵه‌بانی بۆ‬ ‫سازبکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و ره‌تیکردووه‌ته‌و‌ه تا ئه‌و کاته‌ی‬

‫بکوژه‌کان راده‌ستی دادگا ده‌کرێن‪.‬‬ ‫ب���اوک���ى ش �ه‌ه��ی��د س���ورک���ێ���و ب���������ه‌رده‌وام ل �ه‌ن��او‬ ‫خۆپیشاندانه‌کاندا بوو‌ه و هه‌ر ل‌ه سه‌ره‌تاو‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫خه‌ڵکدا دژى گه‌نده‌ڵى وه‌ستاوه‌ته‌و‌ه و داواى گۆڕانکارى‬ ‫ده‌کات‪.‬‬ ‫ل‌ه الیه‌کى ت���ره‌و‌ه ئه‌نجومه‌نی کاتی مه‌یدانی‬ ‫ئازادی رایگه‌یاند‪ :‬رۆژی دوو شه‌مم‌ه ک‌ه ده‌کاته‌‬ ‫ئه‌مڕۆ‌‪ ،‬ماته‌مینی مه‌یدانی ئازادی‌ه بۆ شه‌هیده‌کانی‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانی سلێمانی‪.‬‬ ‫ئ �ه‌ن��ج��وم �ه‌ن �ه‌ک �‌ه راش��ی��گ �ه‌ی��ان��د «ل����ه‌م رۆژه‌دا‬ ‫ی سلێمانی‬ ‫که‌سوکاری شه‌هیدانی خۆپیشاندانه‌کان ‌‬ ‫ئاماد‌ه ده‌ب ‌ن و وتاری خۆیان پێشکه‌شی خۆپیشانده‌ران‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬بۆی‌ه داوا ل‌ه هاواڵتیانی دڵسۆزی سلێمانی‬ ‫ده‌که‌ین به‌شداربن له‌و مه‌راسیمه‌دا»‪.‬‬ ‫شایانى باس‌ه خۆپیشاندانه‌کانى ش��ارى سلێمانى‬ ‫ئه‌مڕۆ ده‌چێت‌ه (‪)40‬هه‌مین رۆژه‌و‌ه و ن��اڕه‌زای��ش‬ ‫به‌رده‌وامه‌‪.‬‬

‫پشتیوانی‬ ‫(جه‌وهه‌ر نامیق) بۆ چه‌تر‬ ‫سیاسه‌تمه‌دارى کۆچکردووى گه‌وره‌ى گه‌له‌که‌مان‬ ‫(جه‌وهه‌ر نامیق) له‌ یه‌که‌مین نوسیندا بۆ (چه‌تر)‬ ‫که‌ له‌ ژم��اره‌ یه‌کى رۆژن��ام�ه‌ک�ه‌دا ب�ڵاوک��رای�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫هیواى خۆى نیشان ده‌دات بۆ ئه‌وه‌ى چه‌تر بتوانێت‬ ‫خزمه‌تێکى نه‌ته‌وه‌یى و دیموکراتى بکات‪ ،‬ئێمه‌ وه‌ک‬ ‫ستافى چه‌تر‪ ،‬به‌هۆى کۆچى ن���اواده‌ى (جه‌وهه‌ر‬ ‫نامیق) وێڕاى ئه‌وه‌ى سه‌ره‌خۆشى خۆمان ئاڕاسته‌ى‬ ‫خه‌ڵکى ئ��ازادی��خ��وازى کوردستان و خ��ان�ه‌واده‌ک�ه‌ى‬ ‫ده‌ک�ه‌ی��ن‪ ،‬به‌ڵێنیش ده‌ده‌ی��ن به‌ خه‌یاڵ و هیواکانى‬ ‫(جه‌وهه‌ر نامیق)ه‌وه‌ په‌یوه‌ست بین‪ ،‬که‌ نیشتمانێکى‬ ‫ئ����ازاده‌‪ ،‬ه �ه‌روه‌ه��ا جارێکى ت��ر ده‌ق��ى نوسینه‌که‌ى‬ ‫باڵوده‌که‌ینه‌وه‌‪.‬‬ ‫خۆشه‌ویستان ‪!..‬‬ ‫ل���ه‌ رێ���گ���اى ه���ه‌ن���دێ دۆس�����ت و ی����ه‌ک دوو‬ ‫رۆژن���ام���ه‌ن���ووس���ى س��ت��اف��ى رۆژن���ام���ه‌ى (چ��ه‌ت��ر)‪،‬‬ ‫ئاگادارکرامه‌وه‌ که‌ له‌ (‪ )2010/4/5‬یه‌‌که‌م ژماره‌ى‬ ‫رۆژنامه‌ى (چه‌تر) ده‌که‌وێته‌ به‌ر ده‌ستى خوێنه‌رانى‬ ‫کوردستان‪ ،‬ئه‌مه‌ش مایه‌یى خۆشحاڵییه‌‪.‬‬ ‫ب���ه‌ش ب�ه‌ح��اڵ��ى خ���ۆم خ���وازی���ارى ئ���ه‌وه‌م (چ �ه‌ت��ر)‬ ‫ش��ان ب �ه‌ ش��ان��ى رۆژن��ام �ه‌ و گ��ۆڤ��اره‌ک��ان��ى دیکه‌ى‬ ‫هه‌رێم و کوردستان‪ ،‬بتوانێت وه‌کو پێویست‪ ،‬رۆڵى‬ ‫رۆشنبیرى و نیشتمانى و نه‌ته‌وایه‌تى خۆى ببینێ‪،‬‬ ‫نه‌ک وه‌ک (ژماره‌یه‌ک) به‌ڵکو‌ وه‌ک ناوه‌ندێکى‬ ‫هۆشیارکردنه‌وه‌ و دروستکردنى راوبۆچوونى گشتى‬ ‫و سه‌کۆیه‌کى مو‌لته‌زیم و خاوه‌ن ئامانج و ئه‌رک‬ ‫له‌مه‌ڕ پرسه‌ گه‌رمه‌کانى کوردستانێکى داگیرکراو‬ ‫و گه‌لێکى به‌شخوراو‪.‬‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى چ���اوه‌ڕوان ده‌ک��رێ��ت له‌ (چه‌تر) ک��ار بۆ‬ ‫ئ �ه‌وه‌ بکات ک �ه‌‪ ،‬ب�ه‌ ک��ردار (چ�ه‌ت��ر)ێ��ک بێت بۆ‬ ‫گشت پێنوس و راو بۆچونه‌ ئ���ازاد و به‌جورئه‌ت‬ ‫و پ���اب���ه‌ن���دب���ووه‌ک���ان ب���ه‌ پ��رس��ى ن���ه‌ت���ه‌وه‌ و کێش ‌ه‬ ‫سه‌رده‌میه‌‌کانى کورد‪ ،‬هه‌واڵ و راپۆرت و بابه‌ت و‬ ‫شیکردنه‌وه‌کان پیشه‌ییانه‌ بێت‪ .‬پشت به‌ست بێت ب ‌ه‬ ‫فاکته‌ و زانست‪ .‬ره‌چاوکه‌رى ئاسایشى نه‌ته‌وایه‌تى‬ ‫کوردستان و به‌ پره‌نسیپ بێت‪ ،‬ده‌زگایه‌کى بیرى‬ ‫ئ���ازاد‌ و ک���راوه‌ و خ��س��ت��ن�ه‌ڕووى راس��ت��ی�ه‌ک��ان بێت‪،‬‬ ‫خولیاى هۆشیارکردنه‌وه‌ى شه‌قامى کوردستانى ب ‌ه‬ ‫ماف و ئه‌رکه‌کانیان و ماکى جه‌زب و راکێشانى‬ ‫بۆ نێو چه‌غزى رووداو و پرسه‌ چاره‌نوسازه‌کانى بێت‪،‬‬ ‫کار بۆ بااڵده‌ستى یاسا و به‌گژاچوونى گشت جۆره‌‬ ‫الدان و ده‌ستێوه‌ردانێک بکات‪.‬‬ ‫چ��اوه‌ڕوان��ی��ن له‌ (چه‌تر) که‌ هه‌موو تواناکانى‬ ‫به‌گڕخات بۆ به‌رگرى له‌ کۆمه‌ڵگاى کورده‌واریمان‬ ‫ک��ه‌ ه���ه‌وڵ���ده‌درێ���ت ب��ه‌ (ی���اس���ا) ی��اس��ا س��وک��و بێ‬ ‫ن��اوه‌ڕۆک بکرێت‪ ،‬به‌ناوى (ئ��ازادی) ژیانى بێ (‬ ‫ئینتیما) و (نائومێدی) بچێندرێت‪ ،‬له‌ جیاتى ره‌وانى‬ ‫یه‌کگرتوویى نه‌ته‌واییه‌تی‪ ،‬زاتیات و ناوچه‌گه‌رى و‬ ‫دی��وارى له‌ یه‌ک داب��ڕان قایم ده‌ک �ه‌ن‪ .‬با (چه‌تر)‬ ‫مۆمى جه‌زبى گشت ئه‌و په‌روانانه‌ بن که‌ باوه‌ڕیان‬ ‫ب�ه‌ تاکێکى ئ���ازاد و کۆمه‌ڵگایه‌کى یه‌کسان و‬ ‫نه‌ته‌وه‌یه‌کى سه‌ربه‌خۆیه‌ ‪.‬‬ ‫ئه‌رک زۆره‌ و خۆزگه‌ زۆرتر‪ ،‬وه‌لێ با هه‌نگاوى‬ ‫یه‌که‌مى (چه‌تر) به‌ ژماره‌ى یه‌که‌میه‌وه‌ ده‌ستپێبکات‬ ‫و به‌ دڵ پیرۆزبایى له‌ ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ریان ده‌که‌ین‬ ‫به‌ ئومێدى سه‌رکه‌وتن‪.‬‬ ‫جه‌وهه‌ر نامیق سالم‬ ‫هاوینه‌ هه‌وارى سه‌الحه‌دین‬

‫سوریا‪ ،‬توڕه‌یى خه‌ڵک ب ‌ه رووى وێن ‌ه و‬ ‫په‌یکه‌ره‌کانى کوڕ و باوکدا ته‌قیه‌وه‌‬ ‫خ���ه‌ڵ���ک���ى ن�������اڕازی‪،‬‬ ‫[ چه‌تر ـ هه‌ڵمه‌ت ئیبراهیم ]‬ ‫ب� ‌ه ڕێ��پ��ێ��وان و ب�‌ه ده‌م‬ ‫ب ‌ه هه‌زاران هاواڵتی سوریا ل ‌ه چه‌ندین وت����ن����ه‌وه‌ى دروش���م���ى‬ ‫شاری ئه‌و واڵت ‌ه ده‌ستیان ب ‌ه خۆپیشاندان ئ��ازادی��خ��وازان �‌ه و دژ‬ ‫ک��ردوو ‌ه و داواى گۆڕانکارى ده‌ک��ه‌ن له‌ ب �‌ه ده‌س���ه‌اڵت���ى ب�ه‌ش��ار‬ ‫واڵته‌که‌یاندا‪ ،‬ئاژانسه‌کانى هه‌واڵیش ئ��ه‌س��ه‌د‪ ،‬ب�ه‌ش��داری��ی��ان‬ ‫ئاماژ ‌ه بۆ ئه‌و ‌ه ده‌که‌ن تا ئێستا نزیکه‌ى ل�������‌ه ڕێ�����وڕه‌س�����م�����ى‬ ‫(‪ )100‬هاواڵتى ن��اڕازى ب ‌ه ده‌ستى هێز ‌ه ب �ه‌خ��اک��س��پ��اردن��ى نۆ‬ ‫خ��ۆپ��ێ��ش��ان��ده‌ردا ک��رد‪،‬‬ ‫چه‌کداره‌کانى رژێمى سوریا کوژراون‪.‬‬ ‫رۆژى ه�ه‌ی��ن��ی ه���اوک���ات ل��ه‌گ��ه‌ڵ دیمه‌شقی ک�����‌ه رۆژى چ�����وار‬ ‫تیمه‬ ‫پایته‌خت ه����ه‌زاران ک �ه‌س ل�‌ه ش��اره‌ک��ان��ی دیکه‌ی شه‌مم‌ه ب‌ه ده‌ستى ‌‌‬ ‫سوریا خۆپیشاندانیان کرد ‌و ل‌ه چه‌ندین شاریشدا تایبه‌ته‌کانى س �ه‌ر ب ‌ه‬ ‫توندوتیژی له‌نێوان هێز‌ه ئه‌منییه‌کان‌و خۆپیشانده‌ران ده‌سه‌اڵت کوژرابوون‪.‬‬ ‫س�����ه‌ره�����ه‌ڵ�����دان�����ى‬ ‫دروست بووه‌‪.‬‬ ‫واڵتى‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ل‬ ‫�ى‬ ‫�‬ ‫‌ری‬ ‫ه‬ ‫�او‬ ‫�‬ ‫‌م‬ ‫ه‬ ‫�‬ ‫ج‬ ‫‌ى‬ ‫ه‬ ‫توڕ‬ ‫‌ڵکى‬ ‫ه‬ ‫خ‬ ‫)‬ ‫‪BBC‬‬ ‫(‬ ‫‌کانى‬ ‫ه‬ ‫زانیاریی‬ ‫‌ى‬ ‫ب‌ه گوێره‬ ‫دیکتاتۆرێکیتری‬ ‫سوریا ئاگریان ل‌ه په‌یکه‌رى (حافز ئه‌سه‌د) سه‌رۆک س��وری��ا ل�‌ه کاتێکدایه‌‪،‬‬ ‫کۆماری پێشو‌و و باوکی سه‌رۆکی کۆماری ئێستا ک‌ه ده‌وڵه‌ته‌که‌ى (به‌شار ئه‌سه‌د) بانگه‌شه‌ى کردوو‌ه‬ ‫ب���ه‌رداو‌ه و هه‌روه‌ها ل‌ه زۆر شار په‌یکه‌ر و وێنه‌ى بڕى (‪)%25‬ى مووچه‌ى فه‌رمانبه‌ران زیاد بکات‪،‬‬ ‫ئه‌وانه‌ى له‌م دووایانه‌دا ل‌ه سوریا ده‌ستبه‌سه‌ر کراون‬ ‫(به‌شار ئه‌سه‌د)یان تێکداوه‌‪.‬‬ ‫ش��ارى (درع��ا)ش یه‌کێکى تر‌ه له‌و شارانه‌ى ل ‌ه ئازاد بکرێن‪ ،‬هه‌روه‌ها به‌ڵێندراو‌ه چاو بخشێندرێته‌و‌ه ب ‌ه‬ ‫سوریا توڕه‌یى خه‌ڵک ل‌ه په‌ره‌سه‌ندندایه‌‪ ،‬حکومه‌تی یاساى بارى نائاسایی‪ ،‬ک‌ه ل‌ه کاتى هاتن‌ه سه‌رکارى‬ ‫سوریاش وتویه‌تی ل‌ه هه‌وڵی ئه‌وه‌دای‌ه چاکسازی رژێمى به‌عسه‌و‌ه له‌و واڵت‌ه سه‌پێنراوه‌‪.‬‬ ‫رۆژى هه‌ینى س‌هد‌ان هه‌زار که‌س ل‌ه شاره‌کانی‬ ‫ت و ب����اری ن��ائ��اس��ای��ی‬ ‫س��ی��اس��ی ده‌س��ت��پ��ێ ب��ک��ا ‌‬ ‫هه‌ڵبوه‌شێنرێته‌و‌ه ک‌ه ماوه‌ی ده‌یان ساڵ‌ه گرتویه‌تیه‌به‌ر‪( .‬ش��ام‪ ،‬دوم��ا‪ ،‬حومس‪ ،‬ره‌ق �‌ا و چه‌ندین ش��ارى تر)‬ ‫ل‌ه ش��ارى درع��ا نزیکه‌ى (‪ )20‬ه �ه‌زار که‌س ل ‌ه ده‌ستیان دای‌ه ناڕه‌زایه‌تى ده‌ربڕین‪ ،‬ب‌ه پێى سه‌رچاو‌ه‬

‫رۆژهه‌اڵتی ناوه‌ڕاست له‌ به‌رده‌م رووخاندا‬ ‫فه‌رمیه‌کان ل�‌ه م���اوه‌ى ی �ه‌ک هه‌فته‌دا زی��ات��ر ل ‌ه‬ ‫(‪ )70‬که‌س کوژراون‪ ،‬ئامار‌ه نافه‌رمیه‌کان باس له‌‬ ‫کوژرانى زیاتر ل‌ه (‪ )100‬که‌س ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫ل‌ه الیه‌کى ت��ره‌و‌ه له‌ژێر فشارى خۆپیشانده‌راندا‬ ‫سوریا نزیکه‌ى (‪ )200‬زیندانى ئازاد کرد‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها راگه‌یاندنه‌کان ئاماژ‌ه بۆ ئه‌و‌ه ده‌که‌ن‬ ‫دواى ناڕه‌زایه‌تییه‌کان (ره‌ج �ه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان)‬ ‫ب‌ه ته‌له‌فۆن له‌گه‌ڵ به‌شار ئه‌سه‌د قسه‌ى ک��ردوو‌ه‬ ‫پشتگیرى خۆى بۆ دوپاتکردۆته‌وه‌‪.‬‬


‫راپۆرت‬

‫هه‌ولێر‪ ،‬ره‌وشی نائاسایی به‌رده‌وامه‌‬

‫ب ‌ه پله‌ی یه‌ک مه‌ال و رۆژنامه‌نوس ل ‌ه ژێر هه‌ڕه‌شه‌دان‬ ‫[ ئا‪ /‬هانا ئازاد ]‬ ‫له‌و دۆخ ‌ه نائاساییه‌ی ک ‌ه ل ‌ه هه‌ولێر هه‌ی ‌ه‬ ‫و ب ‌ه فه‌رمی رانه‌گه‌یه‌ندراوه‌‪ ،‬رۆژنامه‌نوسان‬ ‫و مامۆستایانی ئاینی رووبه‌ڕوی هه‌ڕه‌ش ‌ه و‬ ‫ته‌ق ‌ه لێکردن ده‌بنه‌و ‌ه و به‌رپرسانی شاره‌که‌ش‬ ‫بێ ئاگایی خۆیان له‌رووداوه‌ک ‌ه ده‌رده‌بڕن‪.‬‬

‫هه‌ولێر‪ ،‬له‌ئێستادا له‌دۆخێکى مه‌ترسیداردای‌ه به‌هۆى‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌کانى پارتى له‌سه‌ر خه‌ڵک و رۆژنامه‌نوسانه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌چه‌ند رۆژى رابردوو چه‌ندین حاڵه‌تى مه‌ترسیدار ل ‌ه‬ ‫هه‌ولێر رویداو‌ه ک‌ه تێیدا ته‌ق‌ه لێکردنى رۆژنامه‌نوسان‬ ‫و هه‌ڕه‌شه‌لێکردنى مامۆستایانى ئاینى و لێدان هه‌بووه‌‪.‬‬ ‫له‌چه‌ند رۆژی رابردوو (‪ )3/23‬له‌پایته‌ختى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان ته‌ق‌ه له‌رۆژنامه‌نوسێک کرا ک‌ه په‌یامنێرى‬ ‫ساتیى سبه‌ى و رۆژنامه‌ى رۆژنامه‌ی‌ه هه‌مان رۆژیش‬ ‫ته‌ق‌ه ل‌ه رۆژنامه‌نوسێکی که‌ناڵی سپێده‌کرا‪ ،‬رێکخراوى‬ ‫رۆژن��ام�ه‌ن��وس��ان��ى ب��ێ سنوریش ئ��ام��اژه‌ی��ان ب���ه‌وه‌داو‌ه‬ ‫رۆژنامه‌نوسان روبه‌ڕوى تیرۆر ده‌بنه‌وه‌‪.‬‬ ‫یه‌کێک ل �ه‌و رۆژن��ام �ه‌ن��ووس �ه‌ی ت�ه‌ق�ه‌ی لێکراو‌ه‬ ‫هه‌نگاو ه��اش��م‪ ،‬په‌یامنێرى رۆژن��ام �ه‌ى (رۆژن��ام �ه‌)‬ ‫ی‌ه ل‌ه هه‌ولێر بۆ (چه‌تر) وتى‪ ،‬دواى ئه‌وه‌ى له‌رێگه‌ى‬ ‫گ �ه‌ڕان �ه‌وه‌م ب��ووم بۆ ماڵه‌و‌ه له‌پشتى سوپه‌رمارکێتى‬ ‫ماجدى م��ۆڵ ئۆتۆمبێلێکى ره‌نگى سپى ج��ام ره‌ش‬ ‫دواى هێما بۆ کردنم به‌الیته‌کانى ته‌قه‌ى لێکردم دواتر‬ ‫به‌خێرایى ئۆتۆمبیله‌ک‌ه خۆى ون کرد‪.‬‬ ‫به‌بۆچوونى هه‌نگاو هاشم‪ ،‬ئه‌م‌ه جگ‌ه له‌ترس هیچى‬ ‫تر ناگه‌یه‌نێت ئه‌وانه‌ى ئه‌و ته‌قانه‌یانکردوو‌ه پێیانوای ‌ه‬ ‫ده‌توانن هه‌ولێر کپ بکه‌ن‪.‬‬ ‫دوو رۆژ دوای ئ �ه‌م رووداو‌ه که‌سێک به‌ناوى‬ ‫(ش‪.‬ش) ک‌ه کادیرێکى گۆڕان‌ه له‌هه‌ولێر ده‌فڕێنرێت‬ ‫و له‌هه‌مان شوێنی ته‌قه‌کردنه‌ک‌ه به‌چه‌ندین که‌س لێى‬ ‫ده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫پێشتریش له‌گرته‌یه‌کى ڤیدیۆى ک‌ه باڵوکراوه‌ته‌و‌ه‬ ‫ئه‌فسه‌رێکى پۆلیس گه‌نجێکى هه‌ولێر ناچار ده‌کات‬ ‫پێاڵوه‌کانى ماچ بکات‪.‬‬

‫هه‌ولێر ل ‌ه دۆخێکى نائاسایی‌دای‌ه‬ ‫ئه‌م روداوان‌ه له‌شارى هه‌ولێر رووده‌ده‌ن‪ ،‬به‌اڵم نه‌وزاد‬ ‫هادى پارێزگارى هه‌ولێر ده‌ڵێت «ئاگام لێنیه‌»‪.‬‬ ‫له‌لێدوانێکى بۆ (چه‌تر) ن �ه‌وزاد ه��ادى پارێزگارى‬ ‫هه‌ولێر وتى‪ :‬ئاگام ل‌ه هیچ روداوێکى له‌م شێوان‌ه نی ‌ه‬ ‫و بارى هه‌ولێر ئاساییه‌‪ ،‬هه‌رکه‌سێک شتێکى هه‌ی ‌ه‬ ‫بابچێت‌ه پۆلیس و سکااڵ تۆمار بکات‪.‬‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى هه‌ولێریش قسه‌کانی پارێزگار‬ ‫پشتڕاست ده‌کاته‌و‌ه و ده‌ڵێت «هه‌ولێر ئارام‌ه و ئه‌م‬ ‫شتانه‌ى باس ده‌کرێت راستى تێدانیه‌»‪.‬‬ ‫عه‌مید عه‌بدولخالق ته‌لعه‌ت به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى‬ ‫هه‌ولێر به‌(چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬ته‌ق‌ه له‌هیچ که‌سێک‬

‫فۆتۆ‪ :‬ئه‌رشیف‬ ‫‌‬ ‫نه‌کراو‌ه و که‌س لێى نه‌دراو‌ه و هه‌ولێر ئارامه‌‪ ،‬ده‌شڵێت‬ ‫«تکای‌ه رۆژنامه‌کان به‌م شتان‌ه پڕمه‌که‌نه‌وه‌»‪.‬‬ ‫هه‌ر له‌شارى هه‌ولێر ل‌ه م��اوه‌ى راب��ردوو هه‌ڕه‌ش‌ه ل ‌ه‬ ‫چه‌ندین مامۆستاى ئاینى کراو‌ه و شایه‌تحاڵێکیش ب ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ ،‬پارتى به‌جلى مه‌ده‌نیه‌و‌ه ئاسایش‬ ‫ب‌ه پاداشت ده‌نێرێت‌ه مزگه‌وته‌کان بۆ ئه‌وه‌ى ئاگادارى‬ ‫بارودۆخى مزگه‌وته‌کان بن‪.‬‬ ‫رۆژى شه‌مم‌ه (‪ )2011/3/26‬ک�‌ه ب��ڕی��ار واب��وو‬ ‫خوێندنى ئاسایى له‌زانکۆ و په‌یمانگاکانى هه‌ولێر‬ ‫ده‌ست پێبکاته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌پێى به‌دواداچوونى (چه‌تر)‬ ‫خوێندن له‌زۆربه‌ی کۆلێژه‌کانی زانکۆ ده‌ستی پێنه‌کرد‬

‫و هێزێکى زۆرى سه‌ربازیش ل‌ه ش��اره‌ک�‌ه به‌تایبه‌تى‬ ‫له‌به‌رده‌مى کۆلیژه‌کان ده‌سوڕانه‌وه‌‪.‬‬ ‫مامۆستا ئیدریس کاریتانى‪ ،‬پێش نوێژ و وتارخوێنى‬ ‫مزگه‌وتى (الل‌ه اکبر) ل‌ه هه‌ولێر ب‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪:‬‬ ‫دواى ئ��ه‌وه‌ى ب‌ه ژماره‌یه‌کى نه‌ناسراو سوکایه‌تى و‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌م لێکرا ئه‌و که‌سه‌ى هه‌ڕه‌شه‌شى لێکرد‌م به‌ناوى‬ ‫ئاسایشه‌و‌ه قسه‌ى ده‌ک��رد‪ ،‬ناوبراو له‌ودۆخه‌ى ئێستاى‬ ‫هه‌ولێر نیگه‌رانه‌‪.‬‬ ‫وتارخوێن و پێش نوێژى مزگه‌وتى (الل‌ه اکبر) وتی‪:‬‬ ‫ئه‌و که‌سه‌ى هه‌ڕه‌شه‌که‌ى کر‌د به‌ناوى ئاسایشه‌و‌ه قسه‌ى‬ ‫ک��ر‌د و‌ت��ى «ئێستا خ��ۆت و کوڕه‌کانت ت �ه‌واو ب��وون‪،‬‬ ‫چونک‌ه ده‌تانه‌وێت خۆپیشاندان ئه‌نجام بده‌ن»‪ .‬وتیشى‬ ‫«ئه‌و که‌سانه‌ى ئه‌و هه‌ڕه‌شان‌ه ده‌که‌ن حسابى پێاڵویان‬ ‫بۆ ده‌کرێت و کارتۆنى حزبه‌کانن»‪.‬‬ ‫(چه‌تر)په‌یوه‌ندى ب‌ه چه‌ند به‌رپرسێکى بااڵى یه‌کێتى‬ ‫و پارتیه‌و‌ه کرد ل‌ه هه‌ولێر ب�ه‌اڵم ئاماده‌نه‌بوون هیچ‬ ‫لێدوانێک له‌مباریه‌و‌ه بده‌ن‪.‬‬ ‫کاروان ساڵح‪ ،‬ئه‌ندامى لیژنه‌ى ناوخۆ ل‌ه په‌رله‌مانى‬ ‫کوردستان به‌(چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ ،‬هه‌موو ئه‌و ترسه‌ى‬ ‫له‌هه‌ولێر ده‌درێت‌ه خه‌ڵک مه‌ترسى خۆپیشاندان‌ه و پارتى‬ ‫به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ک ده‌یه‌وێت خۆپیشاندان ل‌ه هه‌ولێر‬ ‫ئه‌نجام نه‌درێت‪.‬‬ ‫وتیشى «هه‌ولێر ل‌ه دۆخێکى مه‌ترسیدای‌ه خه‌ڵک‬ ‫داواى مۆڵه‌تى خۆپیشاندان ده‌کات نایدرێتێ و ده‌سه‌اڵتى‬ ‫مۆڵه‌ت ل‌ه پارێزگار وه‌رگیراوه‌ته‌و‌ه و ئه‌و ده‌زگایانه‌ى‬ ‫ک‌ه توندوتیژى ده‌که‌ن حزب رێنماییان ده‌کات بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانى هه‌رێم ته‌شه‌ن‌ه نه‌کات»‪.‬‬ ‫په‌رله‌مانتاره‌که‌ى لیژنه‌ى ناوخۆ راشیگه‌یاند «به‌م‬ ‫دۆخه‌ى ل‌ه هه‌ولێر دروستکراو‌ه ده‌نگى ناڕه‌زایی زیاتر‬ ‫ده‌بێت و ئه‌م دۆخ‌ه خۆپیشاندان‌ه ل‌ه هه‌ولێر‪ ،‬به‌اڵم هه‌ستى‬ ‫پێناکرێت»‪.‬‬ ‫کاروان ساڵح‪ ،‬ئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو‪ ،‬حکومه‌ت حزبی ‌ه‬ ‫بۆی‌ه ناکرێت بڵێین ئه‌وکه‌سان‌ه حزبین یان حکومى‪،‬‬ ‫چونک‌ه حزب و حکومه‌ت تێکه‌اڵو بوون و ئه‌و دۆخه‌ى‬ ‫له‌هه‌ولێر هه‌ی‌ه خراپتر‌ه ل‌ه خۆپیشاندان‪.‬‬

‫نالیا چاوه‌ڕوانی دادگایه‌‬

‫«دژه‌تیرۆر و زانیارى و پاراستن له‌م قۆناغه‌دا حاکمى ئه‌م واڵته‌ن»‬ ‫[ ئا‪ /‬ئاراس عوسمان ]‬ ‫ئه‌گه‌رچی بڕیاری په‌رله‌مانبوو قه‌ره‌بووی‬ ‫م���ادی که‌ناڵی نالیا ب��ک��رێ��ت�ه‌وه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم‬ ‫به‌رپرسانی که‌ناڵه‌ک ‌ه رایده‌گه‌یه‌نن‪ :‬تا ئێستا‬ ‫قه‌ره‌بوویان ن�ه‌ک��راوه‌ت�ه‌وه‌‪ ،‬متمانه‌شیان‬ ‫ب ‌ه دادگ��ا هه‌ی ‌ه بۆ س��زادان��ی تاوانبارانی‬ ‫هێرشه‌که‌ی سه‌ر که‌ناڵه‌که‌‪.‬‬

‫هێرشه‌که‌ی کاتژمێر (‪)2:30‬ی خوله‌کی شه‌وی‬ ‫(‪20‬ی ش��وب��ات) ب��ۆ س �ه‌ر که‌ناڵی ئاسمانی نالیا‬ ‫ک ‌ه سێ رۆژ بوو ده‌ستی ب ‌ه په‌خش کردبوو وه‌ک‬ ‫رایانگه‌یاند زیانێکی زۆری مادی له‌گه‌ڵ خۆیدا هێنا‬ ‫و دوو که‌س له‌که‌ناڵه‌که‌دا بریندار بوون و شه‌ش هێرش‬ ‫به‌ریش سوتان‪ ،‬دوات��ر ئه‌و که‌ناڵ ‌ه ل ‌ه کۆنگره‌یه‌کی‬ ‫رۆژنامه‌وانیدا رایگه‌یاند‪ :‬چاوه‌ڕوانی لێکۆڵینه‌وه‌کانی‬ ‫حکومه‌تین و ماوه‌ی (‪ )10‬رۆژیان وه‌کو مۆڵه‌تدا به‌‬ ‫حکومه‌ت‪ .‬به‌اڵم به‌گوێره‌ی هه‌ندێک زانیاری ئه‌و‬ ‫که‌ناڵ ‌ه ئێستا ئه‌و ماوه‌یان درێژ کردووه‌ته‌و‌ه ئه‌وه‌ش‬ ‫ل ‌ه ئه‌نجامی ئه‌و گوشار���ه جه‌ماوه‌ریه‌ی ‌ه ک ‌ه ل ‌ه سه‌ر‬ ‫حکومه‌تی هه‌رێم دروست بووه‌‪.‬‬ ‫ل �ه‌م��ب��اره‌ی �ه‌وه‌ ه��ی��واى ش��ێ��خ ن����ورى‪ ،‬ب �ه‌ڕێ��وه‌ب �ه‌رى‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌کانى که‌ناڵى (‪)nrt‬ب ‌ه (چه‌تر)ی راگه‌یاند‪:‬‬ ‫ئه‌و ماوه‌یه‌ی دیارییان کردبوو بۆ حکومه‌ت درێژیان‬ ‫کردووه‌ته‌و‌ه و وتی «چاوه‌ڕوانین دادگا کاری خۆی‬ ‫بکات‪ ،‬چونک ‌ه متمانه‌مان به‌دادگا هه‌ی ‌ه تا بتوانێت‬ ‫ئه‌و تاوانبارانه‌مان بۆ سزا بدات‪ ،‬ئێم ‌ه ماوه‌یه‌کی تریش‬ ‫چاوه‌ڕێ ده‌که‌ین ئه‌گه‌ر که‌مته‌رخه‌میه‌ک هه‌بێت ک ‌ه‬ ‫هیوادارین شتی وانه‌بێت‪ ،‬ئه‌وکات ‌ه سکااڵی خۆمان‬ ‫ده‌گه‌یه‌نین ‌ه ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمی کوردستان»‪ .‬پێشتر‬ ‫ئه‌و که‌ناڵه‌ رایگه‌یاندبوو «ئه‌گه‌ر بزانین به‌شێوه‌یه‌کى‬ ‫ئازادانه‌ نه‌توانین کارى ڕۆژنامه‌وانى بکه‌ین‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫پالنێکمان هه‌ی ‌ه ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ى واڵت په‌خشى که‌ناڵى نالیا‬ ‫بکه‌ین» ئه‌و به‌رپرسه‌ی نالیا له‌و باره‌یه‌وه‌ وتی «ئێستا‬ ‫ره‌نگه‌ پێویست نه‌کات بچین ‌ه ده‌ره‌وه‌‪ ،‬ئه‌و حاڵه‌ته‌ى‬ ‫ڕوویدا له‌الیه‌ن ئه‌و که‌سانه‌ى که‌ناڵه‌که‌یان سوتاندین‪،‬‬ ‫جیاوازن له‌و که‌سانه‌ى پێشتر هه‌ڕه‌شه‌یان لێده‌کردین‬ ‫چ��اوه‌ڕێ��ی��ن ل� ‌ه حکومه‌ت و په‌رله‌مانى کوردستان‬ ‫پارێزگاریمان لێبکه‌ن بۆ ئه‌وه‌ى ل ‌ه کوردستان به‌ئازادان ‌ه‬ ‫کاره‌کانمان بکه‌ین» ناوبراو ل ‌ه قسه‌کانیدا وتیشی‬ ‫«ئه‌وه‌ى توشى دڵ ‌ه ڕاوکێى کردوین ئه‌وه‌ی ‌ه تا ئێستا‬ ‫تاوانباران نه‌دراونه‌ته‌ دادگا و نه‌دۆزراونه‌ته‌وه‌»‪.‬‬ ‫به‌پێی ئه‌و گفتوگۆیه‌ی ل ‌ه په‌رله‌مانی کوردستان‬ ‫ک���را و یه‌کێکیش ل � ‌ه خ��اڵ �ه‌ک��ان��ی ب��ڕی��ار‌ه (‪)17‬‬ ‫خاڵیه‌که‌ی په‌رله‌مان بوو ئه‌و که‌ناڵ ‌ه قه‌ره‌بووی ماددی‬ ‫بکرێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌رپرسى په‌یوه‌ندیه‌کانى نالیا ئاماژه‌ى‬ ‫به‌وه‌کرد «له‌ڕووى مادیه‌و‌ه بڕیاربوو قه‌ره‌بووبکرێینه‌وه‌‪،‬‬

‫نالیا ئه‌و که‌ناڵه‌ی ته‌مه‌نی سێ رۆژ بوو‬ ‫به‌اڵم تاهه‌نوک ‌ه ئه‌وه‌ش وه‌ستاوه‌ و هیچ شتێکى جدى‬ ‫له‌ئارادانیه‌ و تائێستاش پێشمان نه‌وتراو‌ه ک ‌ه قه‌ره‌بوو‬ ‫ده‌کرێینه‌وه‌»‪ .‬له‌مباره‌یه‌و‌ه ئه‌ندامی فراکسیۆنی‬ ‫گۆڕان ل ‌ه په‌رله‌مانی کوردستان‪ ،‬عه‌دنان عوسمان‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ی وت «هه‌رچه‌ند‌ه په‌رله‌مان له‌بڕیارى ژمار‌ه‬ ‫(‪)1‬دا قس ‌ه له‌باره‌ى قه‌ره‌بووکردنه‌وه‌ و ئیدانه‌کردنى‬ ‫سوتاندنى ئ �ه‌و که‌ناڵ ‌ه و لێپرسینه‌و‌ه له‌وکه‌سانه‌ى‬ ‫ده‌ستیان هه‌یه‌ کرا‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌وه‌ تائێستا نه‌ک هه‌ر‬ ‫مه‌سه‌له‌ى که‌ناڵى نالیا زۆر مه‌سه‌له‌ى تر هه‌ی ‌ه نه‌توانراو‌ه‬ ‫هه‌نگاوى جدى بۆبنرێت‪ ،‬له‌کاتێکدا تاوانبارانى که‌ناڵى‬ ‫نالیا ب�ه‌ب�ه‌رچ��اوى خه‌ڵکى کوردستانه‌و‌ه هه‌ندێک‬ ‫ل�ه‌وک�ه‌س��ان�ه‌ى خ��ۆی��ان س��وت��اب��وون‪ ،‬بینیمان ره‌وان���ه‌ى‬ ‫ده‌ره‌و‌ه ک��ران»‪ .‬له‌الیه‌کیتره‌و‌ه ل ‌ه کاتی بانگردنی‬ ‫سه‌رۆکی حکومه‌ت بۆ په‌رله‌مان رایگه‌یاند‪ :‬بکه‌رانی‬ ‫هێرشه‌که‌ی سه‌ر نالیا چه‌ند که‌سێکیان لێناسراوه‌ته‌و‌ه‬ ‫و رایگه‌یاند‪ :‬یه‌کێک له‌وانه‌ی ل ‌ه هێرشه‌که‌دابوو‌ه سه‌ر‬ ‫ب ‌ه ده‌زگای دژه‌تیرۆر‌ه و یه‌کێکیشیان سه‌ر به‌وه‌زاره‌تی‬ ‫پێشمه‌رگه‌ی ‌ه به‌ڕای چاودێران ئه‌و قسان ‌ه والێکدرایه‌و‌ه‬ ‫ک ‌ه هێرشه‌ک ‌ه ل ‌ه زاری سه‌رۆکی حکومه‌ته‌و‌ه رێکخراو‬ ‫نه‌بووه‌‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌م مژاره‌ هیواى شێخ نورى وتی «ناتوانم بڵێم‬ ‫رێکخراو بووه‌ یان نا چونک ‌ه ده‌بێت دادگا بیسه‌لمێنێت‬ ‫به‌اڵم ئه‌وه‌نده‌ی زانیاری الی خۆمان هه‌ی ‌ه هێزێکی‬ ‫رێکخراو بوون له‌و هێزه‌ش ناوی چه‌ند که‌سێکی الی‬ ‫حکومه‌ت و دادگا هه‌ی ‌ه وه‌کو سه‌رۆکی حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێم خۆشی ئاماژه‌ی پێدا ئێم ‌ه ل ‌ه ورده‌کاریه‌کان‬

‫فۆتۆ‪ :‬کاروان ساالر‬ ‫ئ��اگ��ادار نین چ��اوه‌ڕوان��ی لێکۆڵینه‌وه‌کانین» هه‌ر‬ ‫له‌مباره‌یه‌و‌ه په‌رله‌مانتاره‌که‌ی گۆڕان هێماى به‌وه‌کرد‬ ‫«سوتاندنى که‌ناڵى نالیا له‌ کاتێکدابوو ک ‌ه دیاربوو‬ ‫چ الیه‌نێکه‌ و چۆن به‌شێوه‌یه‌کى تۆکم ‌ه به‌رنامه‌ڕێژى‬ ‫بۆ کردبوو به‌هێزێکى چه‌کدارو ڕێکخراو ئه‌نجامدراوه‌‪،‬‬ ‫واته‌ سوتاندنه‌ک ‌ه به‌شێوه‌یه‌کى ئاشکراو پڕله‌توندوتیژى‬ ‫و بێ ڕێزى و پێشێلکردنى یاسا ئه‌نجامدرا» سه‌باره‌ت‬ ‫ب ‌ه به‌ڕێوه‌چوونی کاره‌کانی حکومه‌ت‪ .‬کاو‌ه مه‌حمود‪،‬‬ ‫وته‌بێژى حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‪ ،‬رایگه‌یاند‪:‬‬ ‫ئه‌م حاڵه‌ت ‌ه په‌یوه‌ندى به‌وه‌زاره‌تى ناوخۆو‌ه هه‌ی ‌ه و ئه‌و‬ ‫باس ‌ه له‌الى ئه‌وانه‌‪ ،‬ئاماد‌ه نه‌بوو هیچ لێدوانێک بدات‬ ‫و دواى په‌یوه‌ندییه‌کى زۆر به‌وه‌زاره‌تى ناوخۆوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫وه‌اڵمى په‌یوه‌ندییه‌که‌ی (چه‌تر) نه‌درایه‌وه‌‪.‬‬ ‫د‪.‬هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌کر‪ ،‬مامۆستای زانکۆ‪ ،‬له‌باره‌ى‬ ‫سوتاندنى که‌ناڵى نالیا پێیوای ‌ه ئه‌رکی سه‌ره‌کی‬ ‫حکومه‌ته‌ بیپارێزێت و وتیشی «له‌سه‌ره‌تاشه‌وه‌‪ ،‬هیچ‬ ‫پاساوێکى نه‌بوو‌ه ئومێده‌که‌م ئه‌و داموده‌زگایانه‌ى‬ ‫زانیارى باڵوده‌که‌نه‌و‌ه و په‌یامى راگه‌یاندن په‌خش‬ ‫ده‌که‌ن پارێزراوبن له‌به‌ر ئه‌وه‌ى به‌و هه‌موو حاڵه‌تانه‌و‌ه‬ ‫تائێستا‪ ،‬نوسینگه‌ى که‌ناڵى عه‌ره‌بی ‌ه ل ‌ه ته‌رابلوس‬ ‫پ����ارێ����زراوه‌‪ ،‬ب��ۆی � ‌ه پێویست ‌ه ه��ێ��رش ن�ه‌ک��رێ��ت� ‌ه س�ه‌ر‬ ‫که‌ناڵه‌کانى ڕاگه‌یاندن له‌به‌ر ئه‌وه‌ى خه‌ڵکى ئه‌وکات‬ ‫راستیه‌کان نابینێت و ناتوانێت بڕیارى ڕاستگۆیان ‌ه‬ ‫ب���دات» دک��ت��ۆر ه�ه‌ڤ��اڵ باسى ل�ه‌وه‌ش��ک��رد «ئه‌گه‌ر‬ ‫حزبه‌کان واز ل ‌ه حکومه‌ت بهێنن له‌و بڕوایه‌دام بتوانێت‬ ‫ئ���ه‌داى پێویستى خ��ۆى جێبه‌جێ ب��ک��ات‪ ،‬ئ�ه‌وک��ات‬

‫هه‌موومان به‌به‌رپرسیارى یه‌که‌مى بزانین‪ ،‬ئه‌گه‌رنا‬ ‫هێزێک له‌سه‌روى ئیراده‌ى خه‌ڵک و حکومه‌ته‌و‌ه بێت‬ ‫به‌دڵنییایه‌و‌ه دووباره‌بونه‌وه‌ى ئه‌م شتانه‌‪ ،‬شتێکى سه‌یرو‬ ‫سه‌مه‌ر‌ه نابن»‪.‬‬ ‫له‌دوای هێرشه‌ک ‌ه به‌ڕێوه‌به‌ری که‌ناڵی نالیا‪ ،‬توانا‬ ‫عوسمان‪ ،‬ل ‌ه کۆنگره‌یه‌کی رۆژنامه‌وانیدا رایگه‌یاند‪:‬‬ ‫ک ‌ه زیان ‌ه مادییه‌کانیان نزیکه‌ی (‪ )10‬ملیۆن دۆالره‌‬ ‫سه‌باره‌ت به‌و وته‌یه‌ هیوا وتی «ناتوانم ب ‌ه ده‌قیقی‬ ‫بڵێم زیان ‌ه مادییه‌کان چ�ه‌ن��دن» ب �ه‌اڵم ل ‌ه درێ��ژه‌ی‬ ‫وته‌کانیدا وتی «له‌و‌ه ده‌چێت له‌و ده‌ملیۆن دۆالره‌ی‬ ‫پێشتر راگه‌یه‌ندرا شتێک که‌متر بێت ئه‌و‌ه جێ ده‌هێڵم‬ ‫بۆ ئه‌و براده‌رانه‌ی ک ‌ه نۆژه‌نیان کردووه‌ته‌وه‌» له‌باره‌ی‬ ‫ده‌سپێکردنه‌وه‌ی په‌خشه‌که‌شیان وتی «ب ‌ه زووترین‬ ‫کات هه‌وڵده‌ده‌ین ده‌ست ب ‌ه په‌خش بکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌وه‌ش ته‌کنیکه‌ ناتوانین رۆژی دیاریکراو بڵێین»‪.‬‬ ‫شاره‌زای کاروباری یاسا پارێزه‌ر‪ ،‬کاروان که‌مال‪،‬‬ ‫له‌مه‌ڕ ئه‌م حاڵه‌ته‌ وتی «دیارترین ڕووداو جیاواز‬ ‫ل ‌ه که‌ناڵى نالیا ڕادی��ۆى ده‌ن��گ و هه‌ڵکوتان ‌ه سه‌ر‬ ‫خۆپیشانده‌ران و دارکاریکردن‪ ،‬سوتاندنى خێمه‌کانیان‬ ‫و شێوازى چه‌ته‌کوتى هه‌ڵکوتان ‌ه سه‌رئه‌و که‌سان ‌ه‬ ‫ل �ه‌م��اڵ �ه‌وه‌‪ ،‬له‌کاتێکدا ه�ه‌م��وو ئ �ه‌م که‌سان ‌ه هێزى‬ ‫فه‌رمی بوون و ده‌سه‌اڵت ده‌زانێت کێن‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى‬ ‫له‌ناوده‌سه‌اڵتدا موچ ‌ه له‌حکومه‌ت وه‌رده‌گرن و پێناسه‌یان‬ ‫هه‌ی ‌ه و ده‌ناسرێنه‌وه‌» ناوبراو له‌ درێژه‌ی قسه‌کانیدا‬ ‫وتیشی «له‌دانشتنێکماندا وه‌ک پارێزه‌ران له‌باره‌ى ئه‌و‬ ‫رووداوانه‌ى ڕوویاندا له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌رى گشتى ئاسایشى‬ ‫سلێمانیدا کاک حاکم قادر‪ ،‬به‌ڕاشکاوى پێى وتین‬ ‫ئه‌م هێزانه‌ى ئه‌م جۆر‌ه کاران ‌ه ده‌که‌ن له‌ژێر کۆنترۆڵى‬ ‫ئێمه‌دانین‪ ،‬تکاتان لێده‌که‌ین خۆتان بپارێزن له‌به‌ر ئه‌وه‌ى‬ ‫ئێمه‌ ناتوانین سه‌المه‌تیتان بپارێزین»‪.‬‬ ‫په‌رله‌مانتاره‌ک ‌ه ئ��ام��اژه‌ى به‌وه‌شکرد ئ�ه‌و هێزه‌ی‬ ‫هێرشیانکرد ناسراوه‌‪ ،‬وتیشی «هێزه‌ک ‌ه و به‌رپرسى‬ ‫هێزه‌که‌ش ناسراوه‌ و له‌پاره‌ى ئه‌م واڵت ‌ه پار‌ه وه‌رده‌گرن‬ ‫ده‌ستگیر ن�ه‌ک��راون‪ ،‬ده‌ستگیرنه‌کردنى تاوانباران و‬ ‫ق�ه‌ره‌ب��ون�ه‌ک��ردن�ه‌وه‌ى که‌ناڵه‌ک ‌ه نیشانه‌یه‌کى ڕوون��ى‬ ‫بێده‌سه‌اڵتى حکومه‌تى هه‌رێم و داموده‌زگاکانێتى»‬ ‫ل ‌ه باره‌ی نه‌بوونی ده‌سه‌اڵتی حکومه‌ته‌و‌ه به‌سه‌ر ئه‌و‬ ‫ده‌زگایانه‌دا که‌ ئه‌م کاره‌یان کردوو‌ه عه‌دنان عوسمان‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ش ده‌ڵێت «پێموای ‌ه ئه‌م ده‌زگایان ‌ه زۆر له‌سه‌روى‬ ‫لێپرسینه‌وه‌دان و ئێستا ئه‌وان حاکمن له‌کوردستاندا‪،‬‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێم حکومه‌تێکى کارتۆنى و ڕووکه‌ش ‌ه و‬ ‫توانا و ئیراده‌یه‌کى به‌سه‌ریاندا نیه‌‪ ،‬دیاربوو له‌قسه‌کانى‬ ‫سه‌رۆکى حکومه‌ت له‌په‌رله‌مانداک ‌ه به‌ڕوونى باسى‬ ‫کرد ئه‌وان ده‌سه‌اڵتیان به‌سه‌ر ئه‌م ده‌زگایانه‌دانیه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ده‌کاته‌ ده‌زگاى دژه‌تیرۆرو زانیارى و پاراستن و له‌م‬ ‫قۆناغه‌دا ئه‌وان حاکمى ئه‌م واڵته‌ن»‪.‬‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪49‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/8 - 2011/3/28‬‬

‫‪3‬‬

‫سه‌فه‌ره‌کان چیان بۆ‬ ‫خۆپیشانده‌ران پێیه‌؟‬ ‫هاوژین غه‌ریب‬ ‫دوای رووداوه‌کانی‬ ‫(‪17‬ی ش����وب����ات)‬ ‫ئ �ه‌و ئ��اڵ��ۆزی��ان�ه‌ی ل ‌ه‬ ‫هه‌رێمی کوردستان که‌وتنه‌وه‌‪ ،‬ماوه‌یه‌کی‬ ‫زۆر سه‌رۆکایه‌تیه‌کان بێده‌نگ ب��وون و‬ ‫چاوه‌ڕوانیان ده‌کرد ک‌ه ئه‌و خۆپیشاندانان ‌ه‬ ‫ته‌نها هه‌ڵچونێک بێت و کۆتایی پێ‬ ‫بێت‪ ،‬بۆی‌ه جگ‌ه ل‌ه سه‌رۆکی حکومه‌ت‬ ‫که‌سێکیتر نه‌بوو له‌وباره‌یه‌و‌ه قسه‌ی هه‌بێت‪.‬‬ ‫تاوای لێهات سه‌رۆک په‌رله‌مانیش قسه‌ی‬ ‫خۆیکرد و په‌ڕله‌مانه‌که‌ی بانگهێشتی‬ ‫کۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی کرد و له‌وێدا داوای‬ ‫هێورکردنه‌وه‌ی ره‌وشه‌که‌ی کرد‪ .‬به‌مه‌ش‬ ‫ه �ه‌ر ناڕه‌زایه‌تیه‌کانی خه‌ڵک کۆتایی‬ ‫پێنه‌هات به‌ناچاری سه‌رۆکی هه‌رێم ک ‌ه‬ ‫گه‌ڕایه‌وه‌‪ ،‬لێدوانیدا و خۆپیشانده‌رانی ب ‌ه‬ ‫رۆڵ �ه‌ی دڵسۆزی ئه‌م گه‌ل‌ه وه‌س��ف کرد‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش خۆپیشانده‌رانی دانه‌مرکانده‌و‌ه و‬ ‫سه‌رۆک کۆماری عێراق گه‌ڕایه‌و‌ه هه‌رێم و‬ ‫ئه‌ویش رونکردنه‌وه‌یه‌کی کورتی ئاراسته‌ی‬ ‫ئه‌نجومه‌نی کاتی مه‌یدانی ئازادی کرد‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌میش ئه‌نجامه‌که‌ی وه‌کو ئه‌وانه‌یتر‬ ‫ب��وو‪ .‬ئه‌وه‌شی تێبینی ده‌ک��را ل‌ه په‌یامی‬ ‫هه‌موو ئه‌و به‌ڕێزان‌ه خۆپیشانده‌رانیان ب ‌ه‬ ‫تاکی ه��ه‌ر‌ه دڵ��س��ۆزی ئ �ه‌م گه‌ل‌ه وه‌س��ف‬ ‫ده‌ک��رد ب �ه‌اڵم ل�ه‌ب�ه‌رام��ب�ه‌ردا میدیاکانیان‬ ‫دژای �ه‌ت��ی راس��ت�ه‌وخ��ۆی خۆپیشانده‌رانیان‬ ‫ده‌کرد و ده‌شیکه‌ن‪ .‬لێره‌دا پرسیار ئه‌وه‌ی‌ه ئایا‬ ‫به‌راستی میدیاکانیان له‌ده‌ره‌وه‌ی سیاسه‌تی‬ ‫خۆیانن ی��ان ئ��ه‌وان وه‌ک که‌سی یه‌که‌م‬ ‫له‌ده‌ره‌وه‌ی سیاسه‌تی حزبه‌کانیانن؟‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش ل‌ه ئێستادا کۆتایی پێنه‌هاتوو‌ه‬ ‫ئ��ه‌وه‌ت��ا س��ک��رت��ێ��ری یه‌کێتی و جێگری‬ ‫سه‌رۆکی پارتی به‌ره‌و ماڵ‌ه گه‌ور‌ه سه‌فه‌ر‬ ‫ده‌که‌ن و ئه‌ردۆغانیش بڕیار‌ه بێت‌ه هه‌رێمی‬ ‫ک��وردس��ت��ان‪ ،‬ئه‌مان‌ه ده‌ب��ێ��ت چیان پێبێت‬ ‫بۆ هه‌رێمی کوردستان‪ ،‬ه�ه‌ر له‌مکاته‌دا‬ ‫ک‌ه تاڵه‌بانی و نێچیر ب�ه‌ره‌و ئێران سه‌فه‌ر‬ ‫ده‌ک �ه‌ن ل�ه‌م هه‌رێمه‌دا ئاڵۆزیه‌کی گ�ه‌ور‌ه‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬رۆژان‌ه به‌هه‌زاران رۆڵه‌ی ئه‌م واڵته‌‬ ‫له‌سه‌ر شه‌قامه‌کانن‪ .‬ده‌بێت ئامانجی ئه‌م‬ ‫س�ه‌ف�ه‌ر‌ه چی بێت؟ تاڵه‌بانی و بارزانی‬ ‫ئه‌گه‌ر ئامانجیان بێت ک‌ه له‌بری چه‌ند‬ ‫داخوازیه‌کی ئێران لێیان ئه‌مانیش داوای‬ ‫ئ���ه‌و‌ه ب��ک �ه‌ن ک �‌ه گ��وێ��ی ک��ۆم�ه‌ڵ��ی��ان بۆ‬ ‫رابکێشێت و هه‌ڕه‌شه‌ش ل‌ه گ��ۆڕان بکات‬ ‫تا ئه‌و خۆپیشاندانان‌ه کۆتایی پێبهێنن ئه‌وا‬ ‫خه‌یاڵیان خ��او‌ه چونک‌ه راست‌ه یه‌کگرتوو‬ ‫گ��ۆڕان و کۆمه‌ڵ ل �ه‌و خۆپیشاندانانه‌دا‬ ‫هه‌ن و پشتیوانی ده‌که‌ن به‌اڵم ئه‌وه‌ی له‌و‬ ‫شه‌قامه‌دای‌ه ته‌نها ئ �ه‌وان نین به‌ڵکو زۆر‬ ‫الیه‌ن و هاواڵتی ناڕازی ئه‌م واڵته‌ی تێدایه‌‬ ‫ک‌ه بڕیاره‌کانی ئه‌و حزبان‌ه نایان گرێته‌و‌ه و‬ ‫چه‌ند‌ه حساب له‌سه‌ر بڕیاره‌کانی یه‌کێتی و‬ ‫پارتی ده‌که‌ن ئه‌وه‌نده‌ش له‌سه‌ر ئه‌مان‪.‬‬ ‫له‌م کاته‌شدا هاتنی ئه‌ردۆغان بۆ باشوری‬ ‫ک��وردس��ت��ان‪ ،‬ئ���ه‌و‌ه ده‌رده‌خ�����ات ب��ارزان��ی و‬ ‫تاڵه‌بانی ده‌یانه‌وێت ل‌ه رێگای واڵتانی ده‌ره‌و‌ه‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان کۆتایی پێبهێنن به‌گوێره‌ی‬ ‫هه‌ندێک زان��ی��اری نافه‌رمی ئ�ه‌ردۆغ��ان‬ ‫ل�‌ه هاتنه‌که‌یدا ب��ۆ ب��اش��وری کوردستان‬ ‫ب��اس ل �‌ه ب��اش��وری ک��وردس��ت��ان ده‌ک���ات و‬ ‫پێشکه‌وتن‌ه ئابوریه‌کانی وه‌کو هه‌رێمێکی‬ ‫کوردی ده‌نرخێنێت له‌به‌رامبه‌ریشدا پارتی‬ ‫دی��م��وک��رات��ی ک��وردس��ت��ان و یه‌کێتی ل ‌ه‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کانی مانگی ته‌موزدا پشتیوانی‬ ‫خۆیان بۆ حزبه‌که‌ی ئه‌ردۆغان ده‌رده‌ب��ڕن‪،‬‬ ‫ئ�ه‌م وتانه‌ی ئه‌ردۆغانیش بۆ یه‌کێتی و‬ ‫پارتی دوو س��ودی هه‌ی‌ه ک‌ه له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫خۆپیشانده‌ران ب�ه‌ک��اری ده‌هێنن و وه‌ک‬ ‫شانازیه‌کیش بۆ خۆیان به‌کاری ده‌هێنن‪،‬‬ ‫ئ�ه‌م�ه‌ش وه‌ک کارتێک له‌به‌رامبه‌ر ب ‌ه‬ ‫یه‌کگرتوو به‌کار ده‌هێنن له‌الی ئه‌ردۆغان‬ ‫گله‌یی ل‌ه یه‌کگرتوو ده‌ک��ه‌ن له‌ڕێگای‬ ‫ئه‌وه‌و‌ه داواده‌که‌ن خۆپیشاندانه‌کان یه‌کگرتوو‬ ‫لێی بێت‌ه ده‌ره‌وه‌‪.‬‬ ‫ئ�ه‌وه‌ی جێگای پرسیار‌ه ئایا ئه‌م هه‌وڵ ‌ه‬ ‫ه�ه‌رێ��م��ی�ه‌ی یه‌کێتی و پ��ارت��ی ل���ه‌دژی‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان و ئۆپۆزسیۆن گرتویه‌تی‬ ‫ئه‌نجامه‌که‌ی چی ده‌بێت ئایا ئۆپۆزسیۆن‬ ‫ل �ه‌ب �ه‌رام��ب �ه‌ر داگ��ی��رک �ه‌ران��ی ک��وردس��ت��ان‬ ‫مل که‌چ ده‌ک��ات یان سه‌ربه‌رزان‌ه له‌سه‌ر‬ ‫بڕیاره‌کانی خۆیان سورده‌بن؟‬


‫کوردستانی و‬ ‫هەرێمی‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪49‬‬ ‫دووشه‬ ‫‪2711/1/82010/11/8‬‬ ‫‌ممه‌ممه‌‪- 2011/3/28‬‬ ‫دووشه‬

‫‪4‬‬

‫[ ئا‪ /‬زانکۆ سه‌ردار ــ ئامه‌د ]‬ ‫رۆژان��ى (‪ )2011/3/17-16‬بۆ یه‌که‌مجار‬ ‫(ئامه‌د) باوه‌شى بۆ الوانى نه‌ته‌وه‌ى کوردى‬ ‫هه‌ر چوار پارچ ‌ه و تاراوگه‌نشینى کرده‌و ‌ه‬ ‫و کۆنفرانسى نه‌ته‌وه‌ى گه‌نجانى کوردى‬ ‫به‌ڕێوه‌برد‪ ،‬له‌و کۆنفرانسه‌دا ک ‌ه گه‌نجانى‬ ‫پارتى ئاشتى و دیموکراتى ئاماده‌کارى بۆ‬ ‫کرد بوو‪ ،‬که‌سایه‌تى سیاسى و رۆشنبیرى‬ ‫پارچه‌کانى کوردستان ئاماده‌ى ب��وون و‬ ‫زۆرێک ل ‌ه پرس ‌ه نه‌ته‌وایه‌تیه‌کان گفتوگۆیان‬ ‫له‌باره‌و ‌ه کرا‪ ،‬به‌شداربویه‌کى ئه‌و کۆنفرانس ‌ه‬ ‫پێیوای ‌ه ک ‌ه ئه‌م کۆنفرانس ‌ه زۆر پێویست ‌ه‬ ‫ێ ل ‌ه هه‌رچوارپارچ ‌ه ک��ارى جدى‬ ‫و ده‌شب ‌‬ ‫له‌باره‌و ‌ه بکرێت‪.‬‬

‫ئاسۆ مه‌جید‪ ،‬سکرتێرى رێکخراوى ئاینده‌ى الوان‪،‬‬ ‫به‌ستى ئه‌م جۆر‌ه کۆنفرانسان‌ه ب‌ه کارێکى پێویست‬ ‫ێ سااڵن‌ه ئه‌نجام ب��درێ‌‪،‬‬ ‫ێ و پێشیوای‌ه ده‌ک��ر ‌‬ ‫ده‌زان�� ‌‬ ‫جه‌ختیکرده‌وه‌‪ :‬بێگومان به‌ستنى ئه‌مجۆر‌ه کۆنفرانسان ‌ه‬ ‫کاریگه‌رى ده‌بێت ب‌ه ئاراسته‌ى ئ��ه‌وه‌ى ک‌ه بتوانرێت‬ ‫ێ و ل ‌ه‬ ‫یه‌کێتییه‌کى به‌رفراوانى نه‌ته‌وه‌یى دروست بب ‌‬ ‫رووى نه‌ته‌وه‌یبونه‌و‌ه گرنگى خۆى هه‌ی‌ه ل‌ه هه‌ر چوار‬ ‫پارچه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت ئه‌و پارچانه‌ى ک‌ه تا ئێستاش ل ‌ه‬ ‫ژێر ده‌سه‌اڵتى رێژێم‌ه دیکتاتۆره‌کاندان ک‌ه نه‌یانتوانیو‌ه‬ ‫ئه‌و ئازادیه‌ى ک‌ه خه‌باتى له‌پێناودا ده‌که‌ن به‌دى بێت‪.‬‬

‫هه‌ستى نه‌ته‌وه‌یى هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم هۆشیارى نه‌ته‌وه‌ییمان الوازه‌‬

‫ێ له‌گه‌ڵیشدا فێستیڤا ‌ڵ ه��ه‌رچ��وار پ��ارچ��‌هی��ى یه‌کبه‌خه‌ین و‬ ‫ئاسۆ‪ ،‬ئاماژه‌ى به‌وه‌شکرد ده‌ب ‌‬ ‫رێکبخرێ‌‪ .‬ئومێد خۆشناو‪ ،‬سکرتێرى الوانى دیموکراتى ل��ه‌و رێگه‌یه‌و‌ه بتوانین نه‌ته‌وه‌که‌مان‬ ‫کوردستان‪ ،‬ب‌ه (چه‌تر)ى وت‪ :‬کۆنفرانسى له‌م شێوه‌ی ‌ه سودێکى باشى لێوه‌ربگرێت‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫ده‌ستپێکێکى زۆرباش‌ه ته‌مه‌ننا ده‌که‌م ک‌ه باده‌ستپێکى ل‌ه ئاینده‌دا ئه‌وه‌ى ئامانج و مه‌به‌ستمان ‌ه‬ ‫کاره‌کان الوان و رێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى ئێمه‌ش وه‌ک هه‌موو نه‌ته‌و‌ه و گه‌النى‬ ‫بیکه‌ن و رێبه‌رانى ک��ورد له‌سه‌ر ئاستى هه‌رچوار تر سودى لێ ببینین‪.‬‬ ‫هه‌ڵوێست ع��ه‌ب��دواڵ‪ ،‬چاالکوانى‬ ‫پارچه‌ى کوردستان و له‌سه‌ر ئاستى ئه‌حزابى سیاسى‬ ‫کۆنفرانسى له‌و شێوه‌ی‌ه ببه‌ستن‪ .‬قسه‌ى له‌وه‌شکرد ب���وارى کۆمه‌ڵگاى م��ه‌د‌هن��ى ئه‌میش‬ ‫ێ ئێم ‌ه وه‌ک به‌شداربوویه‌کى ترى کۆنفرانس ‌ه‬ ‫ک‌ه پێویستیمان به‌و‌ه هه‌ی‌ه ک‌ه چه‌ترێک هه‌ب ‌‬ ‫وه‌کو مینبه‌رێکى نه‌ته‌وه‌یى سه‌یرى ئه‌و چه‌تر‌ه بکه‌ین ک����‌ه ه��ێ��م��ا ب����ۆ ئ������ه‌وه‌ده‌ک������ات ئ��ه‌م‬ ‫ک‌ه ئه‌حزابه‌کان ئه‌و رۆڵه‌ى تێداببینن‪ ،‬هه‌وه‌ها ئه‌وه‌شى کۆنفرانسان‌ه ده‌ستکه‌وتێکى نه‌ته‌وه‌یی ‌ه‬ ‫وت‪ :‬ئه‌وکات گرفتى زمان ک‌ه گرفتێکى سه‌ره‌کیی ‌ه و به‌رده‌وامبوونى ده‌بێت‌ه کۆکردنه‌وه‌ى‬ ‫ێ و ته‌وحیدێکى فیکرى ده‌بێت ل‌ه الیه‌ن گ��ه‌ن��ج��ان ل���ه‌ه���ه‌ر چ�����وار پ���ارچ���ه‌ى‬ ‫چاره‌سه‌ر ده‌ب ‌‬ ‫ێ و کوردستان و کۆک بوونیان له‌سه‌ر‬ ‫تاکه‌کانى نه‌ته‌وه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و هۆشیاری‌ه فراوانتر ده‌ب ‌‬ ‫مه‌سه‌ل‌ه نه‌ته‌وایه‌تیه‌کانیان و دروست‬ ‫شوێنى خۆى به‌هێزتر ده‌کات‪.‬‬ ‫فۆتۆ‪ :‬ئاسۆ جه‌وهه‌ر‬ ‫ه��ه‌رو‌هه��ا‪ ،‬بێوار محه‌مه‌د‪ ،‬ئه‌ندامى سکرتاریه‌تى ب��وون��ى په‌یوه‌ندییه‌کى پ��ت��ه‌و به‌یه‌ک گه‌نجان ده‌نگیان به‌ ئه‌نجام‌نامه‌یه‌کی (‪ )20‬خاڵی دا‬ ‫رێکخراوى ئازادى و الوانى کوردستان‪ ،‬قس‌ه له‌وه‌ده‌کات فیکر‌ه له‌سه‌ر ئاستى هه‌ر چوارپارچه‌‪،‬‬ ‫ئ��ه‌م کۆنفرانس‌ه زه‌مین‌ه خۆشکه‌رێک‌ه ب��ۆ ئ��ه‌وه‌ى هه‌ڵوێست‪ ،‬ئاماژه‌ى به‌وه‌شدا ک‌ه خاڵێکى تر دانانى باشورى کوردستان له‌وانه‌ی‌ه ل��ه‌روو‌ه سیاسیه‌که‌یه‌و‌ه ده‌بێت‪ ،‬چونک‌ه ئه‌و دابڕان ل‌ه خاک و نیشتمانه‌مان‬ ‫ێ له‌گ‌ه ‌ڵ باکورى کوردستان یان هه‌ر ئه‌و‌ه نه‌بوو‌ه ک‌ه خاکمان داگیرکرابێت کلتوریشمان‬ ‫ێ له‌سه‌ر ئاستى پالنێکى ئانى ستراتیژى ب��ۆ چ��ار‌هس��ه‌رک��ردن��ى ئه‌و جیاوازى زۆرى هه‌ب ‌‬ ‫کۆنفرانسێکى گه‌وره‌ى نه‌ته‌وه‌یى بکر ‌‬ ‫ێ ئه‌م‌ه ده‌نگ به‌شکراو‌ه کاریگه‌رى نه‌ته‌و‌ه زۆرینه‌کانى ئه‌و واڵتانه‌مان‬ ‫پارت‌ه سیاسیه‌کانى ه��ه‌رچ��وار پارچه‌ى کوردستان‪ ،‬کێشانه‌ى ک‌ه رووب���ه‌رووى گه‌نجى ک��ورد ده‌بێته‌و‌ه و رۆژئاواى کوردستان‪ ،‬به‌اڵم هه‌رچۆن ب ‌‬ ‫باس له‌وه‌ش ده‌کات ئه‌م الوان��ه‌ى ک‌ه به‌شداربوون له‌م ده‌بێت‌ه هۆى نیشاندانى هه‌ست و فیکرى نه‌ته‌وه‌یى ک ‌ه و کاریگه‌رى خۆى د‌هب��ێ‌‪ ،‬چونک‌ه ئه‌م الوان��ه‌ى ک ‌ه که‌وتۆت‌ه سه‌ر هه‌موو ئه‌وانه‌ن ک‌ه ئه‌و جیاوازیانه‌ى‬ ‫کۆنفرانسه‌دا زۆرترینیان سه‌ر ب‌ه پارتێکى سیاسى زۆر گرنگ‌ه بزوتنه‌و‌ه و حزب‌ه سیاسیه‌کان له‌سه‌ر ئاستى به‌شداریان ک��ردو‌ه پارته‌کانیان یان رێکخراوه‌کانیان ک‌ه من و تۆ هه‌ستى پێده‌که‌ین» خۆشناو‪ ،‬پێشیوای ‌ه‬ ‫پارچه‌کانى کوردستانن‪ ،‬ئه‌م‌ه کاریگه‌رى زۆر ده‌بێ‌‪ ،‬هه‌رچوارپارچ‌ه ئه‌م مه‌سه‌له‌ی‌ه ب‌ه هه‌ند وه‌ربگرن‪ ،‬دوور کاریگه‌رى هه‌ی‌ه له‌سه‌ر خیتابى سیاسى‪ ،‬ئۆتۆماتیکیه‌ن هه‌ستى نه‌ته‌وایه‌تى الى هه‌ر تاکێکى ک��ورد هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ێ له‌ناو هه‌ر پارتێکى به‌اڵم هۆشیارى نه‌ته‌وه‌یى الواز‌ه جه‌ختده‌کاته‌وه‌‪ ،‬دیار‌ه‬ ‫ێ و نوێنه‌رى ل‌ه هه‌ر به‌رژه‌وه‌ندى و ئایدۆلۆژیایه‌کى حزبى ل‌ه ناوخۆى ئه‌مه‌ش پشتگیریه‌کى باش ده‌ب ‌‬ ‫چونک‌ه بیرو بۆچونه‌کان ئاڵوگۆڕ ده‌رکر ‌‬ ‫سیاسى بۆ ئه‌نجامدانى هه‌ر کۆنفرانسێکى نه‌ته‌وه‌یى‪ ،‬هه‌ست ک��ردن ب��‌ه هه‌ستى نه‌ته‌وه‌یمان ه��‌هی��ه‌‪ ،‬ب��ه‌اڵم‬ ‫ه��ه‌ر پ���ارت و رێکخراوێک د‌هن���گ و ر‌هن��گ��ى ئه‌م هه‌رچوار پارچه‌دا‪.‬‬ ‫ێ‬ ‫بێوار محه‌مه‌د‪ ،‬س��‌هب��اره‌ت ب‌ه ئاینده‌ى ئ��ه‌م جۆر‌ه هه‌روه‌ها ئومێد خۆشناو ئه‌وه‌شده‌خاته‌ڕوو ئه‌و نمونه‌ى هۆشیارى نه‌ته‌وه‌یمان الوازه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش هه‌قیقه‌تێک‌ه ده‌ب ‌‬ ‫کۆنفرانس‌ه ده‌گه‌یه‌نێت‌ه پارت و رێکخراوه‌که‌ى خۆى ک ‌ه‬ ‫کۆنفرانسان‌ه باسى له‌و‌ه کرد ک‌ه ب‌ه بۆچوونى ئه‌و ل ‌ه (‪ )20‬سا ‌ڵ خۆبه‌ڕێوه‌به‌ردنى کورد ل‌ه باشور به‌نمون ‌ه هه‌مووالیه‌کمان دانى پێدابنێین‪ ،‬ئه‌حزابى سیاسى و‬ ‫ئه‌مه‌ش کاریگه‌رى باشى ده‌بێ‌‪.‬‬ ‫ره‌فعه‌ت محه‌مه‌د‪ ،‬سکرتێرى رێکخراوى الوان��ى ئاینده‌دا ده‌بێت‌ه کۆنفرانسێکى نه‌ته‌وه‌یى‪ ،‬به‌اڵم جیاوازى د‌هه��ێ��ن��ێ��ت��ه‌و‌ه و وت���ى‪« :‬ب��ێ��گ��وم��ان له‌قۆناغه‌کاندا رێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى‪ ،‬ئێم‌ه مه‌سه‌ل ‌ه‬ ‫کوردستان‪ ،‬رایده‌گه‌یه‌نێت‪ :‬ک‌ه کۆنفرانسى نه‌ته‌وه‌یى پارچه‌کانیش ل‌ه رووى سه‌رده‌مه‌و‌ه بۆ خۆى الى بێوار د‌هگ��ۆڕێ��ت‪ ،‬ل‌ه باشور (‪ )20‬س��اڵ خۆبه‌ڕێوه‌بردنى نه‌ته‌وه‌یه‌تیه‌کانمان به‌الیه‌نى عاتیف‌ه وه‌رگ��رت��و‌ه ک ‌ه‬ ‫گه‌نجانى کورد خۆشبه‌ختان‌ه یه‌کێک‌ه له‌و هه‌نگاوانه‌ى جێگه‌ى هه‌ڵوه‌ست‌ه له‌سه‌ر کردنبوو بۆی‌ه باسى له‌وه‌کرد هه‌یه‌‪ ،‬کاتێک هه‌ست و سۆزى باکورییه‌ک ده‌بینى خاکمان داگیر کراو‌ه و ده‌چه‌وسێنرێینه‌و‌ه بۆی‌ه وه‌ک‬ ‫ک‌ه ئێمه‌ى الوانى کورد ده‌توانین وه‌ک سه‌ره‌تایه‌ک ک‌ه باشورى کوردستان له‌گ‌ه ‌ڵ باکور و رۆژئ��اوا و ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه ئه‌و خه‌لفیه‌ت‌ه مێژوییه‌ی ک‌ه هه‌یه‌تى ک ‌ه هه‌ست الى هه‌رتاکێکى کورد ئه‌و هه‌ستى نه‌ته‌وه‌یی ‌ه‬ ‫ێ له‌و واڵتان‌ه موعاناتى کورد به‌چ چه‌شنێک ‌ه هه‌ی‌ه به‌اڵم هۆشیارى نه‌ته‌وه‌یمان نییه‌‪.‬‬ ‫ب��ۆ ئ��اش��ن��اب��وون ب��‌ه ک���ارى ه��اوب��‌هش��ى پێکه‌وه‌یى چ رۆژه��ه‌اڵت��دا ج��ی��اواز‌ه و وت��ى‪ :‬ل‌ه ه��ه‌ر پارچه‌یه‌ک ده‌بین ‌‬ ‫داکۆکیکردنى مافى نه‌ته‌وه‌یی چ هه‌وڵى سیاسى پ��‌هی��ڕه‌وک��ردن��ى سیاسه‌ت ج��ی��اوازى ه��‌هی��ه‌‪ ،‬ب��ۆ نمون ‌ه بۆی‌ه کۆنفرانسى له‌و چه‌شن‌ه سه‌دله‌سه‌د کاریگه‌رى‬

‫ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى کوردانى سوریا‪:‬‬

‫[ دیدارى‪ /‬هانا ئازاد ]‬ ‫نوێنه‌رى ته‌یارى متسه‌قبه‌لى ک��ورد و‬ ‫ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى کوردانى سوریا محه‌مه‌د‬ ‫حه‌مۆ‪ ،‬له‌م دیداره‌ى (چه‌تر)دا جه‌ختده‌کاته‌و ‌ه‬ ‫ک ‌ه ئه‌و شه‌پۆلى گۆڕانکاریه‌ى ک ‌ه رۆژهه‌اڵتى‬ ‫ناوه‌ڕاستى گرتۆته‌و ‌ه زۆرب���ه‌ى واڵت��ان‬ ‫ده‌گرێته‌وه‌‪ ،‬به‌تایبه‌تى ئه‌وانه‌ى دیکتاتۆرن‬ ‫و میلله‌ته‌که‌یان سه‌رکوت ده‌که‌ن‪ ،‬ئاماژ ‌ه‬ ‫به‌وه‌شده‌کات‪ ،‬ئه‌گه‌ر گه‌نج رابه‌رایه‌تى‬ ‫شۆڕشى کرد شۆڕشه‌ک ‌ه سه‌رکه‌وتوو ده‌بێت‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬سه‌ره‌تا ئه‌گه‌ر تیشک بخه‌یت ‌ه سه‌ر‬ ‫ئه‌و گۆڕانکاریانه‌ى رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاستى‬ ‫گرتۆته‌وه‌‪ ،‬چۆنى هه‌ڵیده‌سه‌نگێنێت؟‬

‫ ئ��ه‌و شه‌پۆلى گۆڕانکاریه‌ى ک‌ه رۆژهه‌اڵتى‬‫ناوه‌ڕاستى گرتۆته‌و‌ه پێموای‌ه زۆربه‌ى واڵتان ده‌گرێته‌و‌ه‬ ‫به‌تایبه‌تى ئ��ه‌وان��ه‌ى دیکتاتۆرن و میلله‌ته‌که‌یان‬ ‫سه‌رکوت ده‌که‌ن‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى دیکتاتۆره‌کان چه‌ندین‬ ‫کێشه‌یان بۆ واڵتانى پێشکه‌وتوو دروستکردوه‌‪ ،‬له‌به‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ى داهات و پاره‌ى ئه‌و واڵتان‌ه ده‌چن‌ه ده‌ستى چه‌ند‬ ‫که‌سێکى دیاریکراو‪ ،‬بۆی‌ه پێویست‌ه هه‌موو الیه‌نه‌کانى‬ ‫رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست به‌خۆیاندا بچنه‌و‌ه و میلله‌ت‬ ‫حوکمى خۆى بکات نه‌ک الیه‌نى سیاسى و حزبى‬ ‫دیاریکراو‪.‬‬

‫چ �ه‌ت��ر‪ :‬ئ��ه‌و شه‌پۆلى خۆپیشاندان ‌ه‬ ‫به‌سه‌رکه‌وتووى ده‌زانیت‪ ،‬به‌تایبه‌ت ل ‌ه‬

‫کاتى ئه‌وه‌ی ‌ه دیکتاتۆره‌کان‬ ‫بڕوخێنرێن به‌تایبه‌تى سوریا‬ ‫سوریا؟‬

‫ ده‌مێک‌ه سوریا شێوازێکى دیکتاتۆرى په‌یڕه‌و‬‫د‌هک��ات‪ ،‬له‌به‌ر ئ��ه‌وه‌ى تاک‌ه حزبێک سه‌رۆکایه‌تى‬ ‫ده‌کات هیچ که‌سێک ل‌ه سه‌رۆکایه‌تیه‌کانى سوریا‬ ‫به‌پێى هه‌ڵبژاردن دانه‌نراو‌ه زۆبه‌ى ئه‌وانه‌ى حوکمیان‬ ‫به‌ده‌ست‌ه ل‌ه هه‌ڵبژاردن (‪ )%99‬ده‌نگیان هێناو‌ه به‌ساخته‌!‬ ‫ئێستا ئه‌م‌ه بوو‌ه ب‌ه کلتور ل‌ه سوریا‪ ،‬جگ‌ه له‌مانه‌ش‬ ‫به‌پێى ده‌ستور ده‌بێت ته‌مه‌نى سه‌رۆک (‪ )40‬ساڵ‬ ‫بێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و سه‌رۆک‌ه له‌کاتى هاتنى بۆ سه‌ر حوکم‬ ‫ته‌مه‌نى که‌متر ب��وو‪ ،‬که‌وات‌ه ئه‌مه‌ش پێشێلکردنى‬ ‫ده‌ستوره‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند له‌وکاته‌دا ئه‌و بڕگه‌ى ده‌ستورى‬ ‫گ��ۆڕی‪ .‬ل‌ه سوریا ده‌نگدان دوو رۆژ بوو کاتێک‬

‫چوین د‌هن��گ بده‌ین وتیان سندوق جێگه‌ى نه‌ماو‌ه‬ ‫و پێویستمان ب‌ه ده‌نگدان نیه‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند له‌وکاته‌دا‬ ‫ئۆپۆزسیۆنێکى ب��اش نه‌بوو ک‌ه قس‌ه له‌سه‌ر ئه‌و‬ ‫رووداوان‌ه بکات و راگه‌یاندنیش له‌وکاته‌دا نه‌بوو که‌‬ ‫باسى بکات‪ ،‬بۆی‌ه ئێستا کاتى ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه هه‌وڵبدرێت‬ ‫دیکتاتۆره‌کان بڕوخێنرێن به‌تایبه‌تى سوریا‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬شه‌پۆلى خۆپیشاندان هه‌رێمیشى‬ ‫گ��رت��ه‌وه‌‪ ،‬سیاسه‌تى ه �ه‌رێ��م و سوریا‬ ‫یه‌کده‌گرنه‌وه‌؟‬

‫ ل‌ه هه‌ندێک شتدا سیاسه‌تى هه‌رێم و سوریا‬‫لێک دورن‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى له‌سوریا یه‌ک حزب حوکم‬ ‫ده‌کات و هه‌ڵبژاردنێکى ساخت‌ه هه‌یه‌‪ ،‬پێش ده‌رچوونى‬

‫ئه‌نجامه‌کان راده‌گه‌یه‌نرێت کێ ده‌رچ��وو‌ه ل‌ه سوریا‬ ‫ناتوانى ل‌ه ماڵى خۆت قس‌ه بکه‌یت‪ ،‬بۆی‌ه ئه‌و شه‌پۆلى‬ ‫ناڕه‌زایه‌تیه‌ى سوریا سه‌رکه‌وتوو ده‌بێت‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬بۆچى ئۆپۆزسیۆنى ک��ورد ل ‌ه‬ ‫سوریا به‌رامبه‌ر ب�ه‌و کێشانه‌ى سوریا‬ ‫تائێستا بێده‌نگه‌؟‬ ‫ ئێم ‌ه پێشینه‌مان ه��ه‌ی��ه‌‪ ،‬ل �ه‌م‬‫بارودۆخان ‌ه بۆی ‌ه تائێستا قسه‌مان نه‌کردووه‌‪،‬‬

‫به‌اڵم له‌م رۆژانه‌ى داهاتوو کورد ل‌ه سوریا به‌ڕه‌سمى‬ ‫ده‌چێت‌ه پاڵ خۆپیشانده‌رانه‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر عه‌ره‌ب جارێک‬ ‫زولمى لێبکرێت ک��ورد له‌سوریا سێ ج��ار زولمى‬ ‫لێده‌کرێت‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى زمانى کوردى قه‌ده‌غه‌ی‌ه ددان‬

‫پێدانان ب‌ه کورد نیه‌‪ ،‬کورد ل‌ه سوریا ئه‌نفال ده‌کرێت‬ ‫که‌چى که‌س قسه‌ى له‌سه‌ر ناکات‪ ،‬به‌اڵم له‌هه‌رێمى‬ ‫کوردستان گۆڕان هه‌ی‌ه ل‌ه تورکیا په‌که‌ک‌ه هه‌ی‌ه قس ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر بارودۆخى له‌مجۆر‌ه ده‌که‌ن‪ ،‬هیچ کوردێک‬ ‫خاوه‌نى موڵکى خوى نی‌ه زۆربه‌ى که‌س‌ه پیشه‌وه‌ره‌کانى‬ ‫سوریا کۆچیان کردووه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬خوێندنه‌وه‌ت بۆ ئۆپۆزسیۆنه‌کانى‬ ‫واڵتانى رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست چۆنه‌؟‬

‫ تائیستا خه‌ڵک له‌و ئۆپۆزسیۆنان‌ه رازیه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬‫ئۆپۆزسیۆنه‌کانى رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست یه‌ک بگرن‬ ‫س��ه‌رک��ه‌وت��وو ده‌ب��ن و د‌هت��وان��ن کێشه‌کان چاره‌سه‌ر‬ ‫بکه‌ن‪ ،‬بۆی‌ه پێویست‌ه ئۆپۆزسیۆنه‌کان بچن‌ه نێو‬ ‫خۆپیشانده‌رانه‌و‌ه له‌هه‌موو ناوچ‌ه جیاجیاکانى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان ئێستا کاتى ئه‌وه‌ی‌ه گه‌نج رێى خۆى دیارى‬ ‫بکات و له‌هه‌موو کاتێکیش گه‌نج شۆڕشى کردووه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌سوریا پێموای‌ه زۆر به‌ئاسانى سه‌رۆکه‌که‌ى‬ ‫الناچێت به‌براورد له‌گه‌ڵ میسر و تونس‪ ،‬هه‌رکاتێک‬ ‫گه‌نج رابه‌رایه‌تى شۆڕشى کرد شۆڕشه‌ک‌ه سه‌رکه‌وتوو‬ ‫ده‌بێت‪.‬‬ ‫چ �ه‌ت��ر‪ :‬ده‌وت��رێ��ت تورکیا و سوریا‬ ‫په‌یوه‌ندى پته‌ویان هه‌ی ‌ه ئه‌م ‌ه واینه‌کردوو ‌ه‬ ‫سه‌رۆکى سوریا به‌مشێوه‌ی ‌ه مامه‌ڵ ‌ه بکات؟‬

‫ سوریا و تورکیا په‌یوه‌ندیان به‌هێز نیه‌‪ ،‬تورکیا‬‫دیموکراتی‌ه له‌به‌ر ئه‌وه‌ى رۆژنام‌ه ده‌رده‌چێت و که‌ناڵى‬ ‫ک���وردى هه‌یه‌‪ ،‬ل‌ه سوریا ی��ه‌ک وه‌ره‌ق���ه‌ى ک��وردى‬ ‫به‌ده‌سته‌و‌ه ببینرێت شه‌ش ساڵ زیندانى ده‌کرێیت‪.‬‬

‫هـــــه‌واڵی کوردستانی‬ ‫کوشتنى دوو کۆڵبه‌ر‬

‫ئازادبوونى کوردانى رۆژئاوا‬

‫راپه‌ڕینى مه‌ده‌نى‬

‫ل‌ه ئه‌نجامى ته‌قه‌کردنى هێزه‌کانى کۆمارى‬ ‫ئیسالمى ئێران کۆڵبه‌رێکیترى کورد ل‌ه رۆژهه‌اڵتى‬ ‫کوردستان ژیانى له‌ده‌ستدا و له‌سنورى باکورى‬ ‫رۆژهه‌اڵتى کوردستانیش کۆڵبه‌رێکى تر کوژرا‪.‬‬ ‫دووى خاکه‌لێو‪ ،‬هێزه‌کانى ئێران ل‌ه سنوورى نه‌وسوودى‬ ‫شارى کرماشانى رۆژهه‌اڵتى کوردستان‪ ،‬گه‌نجێکى‬ ‫ته‌مه‌ن (‪ )20‬ساڵه‌ى ک��ورد ب‌ه ن��اوی «پورمه‌ند‬ ‫خه‌سره‌وی» ب‌ه گولل‌ه ده‌کوژن و دووانیتریش بریندار‬ ‫ده‌که‌ن و ته‌ندروستى یه‌کێکیان مه‌ته‌رسیداره‌‪ .‬نه‌ورۆز‬ ‫تیڤى راگه‌یه‌ند ک‌ه ئه‌و کرده‌وه‌ى هێز‌ه سه‌ربازیه‌کانى‬ ‫ئێران ناڕه‌زایه‌تى خه‌ڵکى به‌دوواو‌ه بوو‌ه و پێکدادان‬ ‫ل‌ه نێوان خه‌ڵکى نه‌وسوود و هێزه‌کانى ئێران رویداوه‌‪.‬‬ ‫ل��‌هس��ن��ورى ب��اک��ورى رۆژه��ه‌اڵت��ى کوردستانیش‪،‬‬ ‫منداڵێک به‌ناوى یه‌شار ڤورال ته‌مه‌ن (‪ )15‬ساڵ‬ ‫و براکه‌ى ده‌درێن‌ه به‌ر ده‌ستڕێژى گولله‌ى هێزه‌کانى‬ ‫ئێران و یه‌شار‪ ،‬گیان له‌ده‌ست ده‌دات و براکه‌ى‬ ‫به‌سه‌ختى بریندار ده‌بێت‪.‬‬

‫چ��اودێ��ران��ى سیاسى ئ��ام��اژه‌ بۆ ئ��ه‌وه‌ د‌هک��ه‌ن‪،‬‬ ‫هه‌ر گۆڕانێک ل ‌ه واڵتى (سوریا) بێته‌ ئ��اراوه‌‪،‬‬ ‫راسته‌وخۆ ره‌وشى کورده‌کانى ئه‌و واڵت ‌ه ده‌گۆڕێت‬ ‫و ئه‌و ماف ‌ه سیاسى و نه‌ته‌وه‌ییان ‌ه به‌ده‌ست ده‌ێننه‌و‌ه‬ ‫ک��ه‌ ب�� ‌ه س��ااڵن��ه‌ ل��ێ��ی��ان زه‌وت ک����راوه‌‪ .‬ئ��ه‌گ��ه‌رى‬ ‫ئ��ه‌و گ��ۆڕان��ه‌ى ره‌وش���ى ک��ورده‌ک��ان��ى رۆژئ����اواى‬ ‫ک��وردس��ت��ان��ی��ش دواى ئ���ه‌و‌ه دێ���ت‪ ،‬ک�� ‌ه چه‌ندین‬ ‫رۆژه‌ له‌ سوریا خۆپیشاندان و ناڕه‌زایى و توڕه‌یى‬ ‫جه‌ماوه‌ر ل ‌ه دژى ده‌سه‌اڵتدارێتى بنه‌ماڵه‌یى سوریا‬ ‫ده‌ستیپێکردوو‌ه و داواى گۆڕینى سیسته‌مى سیاسى‬ ‫ئه‌و واڵت ‌ه ده‌که‌ن‪ .‬ب ‌ه گوێره‌ى زانیاریه‌کان ده‌وڵه‌تى‬ ‫سوریا له‌ترسى راپه‌ڕین و سه‌رهه‌ڵدانى کورده‌کانى‬ ‫ئه‌و واڵت ‌ه ئه‌مساڵ هیچ رێگرییه‌کى نه‌کرد ل ‌ه‬ ‫کورده‌کان تا جه‌ژنى نه‌ته‌وه‌یى خۆیان که‌ جه‌ژنى‬ ‫(نه‌ورۆز)ه‌ به‌ شێوه‌یه‌کى به‌رفراوان پیرۆز بکه‌ن ل ‌ه‬ ‫شاره‌کانى قامیشلۆ‪ ،‬حه‌سه‌که‌‪ ،‬حه‌له‌ب و چه‌ندین‬ ‫شارى تر‪.‬‬

‫ل‌ه سه‌ر داواى کۆنگره‌ى جڤاتى دیموکراتى (‪)KCD‬‬ ‫و پارتى ئاشتى و دیموکراتى (‪ ،)BDP‬کوردان له‌‬ ‫شاره‌کانى ب��اک��ورى کوردستان بۆ جێگیرکردنى‬ ‫خۆبه‌ڕێوه‌بردنى دیموکراتى ده‌ستیان ب‌ه خۆپیشاندان‬ ‫کرد‪ .‬ل‌ه دواى خۆپیشاندانى نه‌ورۆزى ئامه‌د‪ ،‬رۆژى‬ ‫(‪ )3/26‬ل‌ه شاره‌کانى وان‪ ،‬جزره‌‪ ،‬نوسێبین‪ ،‬شرناخ‪،‬‬ ‫میرسین و جۆڵه‌مێرگ و ئه‌سته‌نبوڵ خۆپیشاندان‬ ‫به‌ڕێوه‌چوو‪ ،‬ل‌ه چه‌ند شاریش چ��ادرى «ئاشتى و‬ ‫ئ��ازادى» هه‌ڵدرا‪ ،‬ک‌ه ماوه‌یه‌ک به‌ر ل‌ه ئێستا ل ‌ه‬ ‫الیه‌ن رێبه‌رى کۆما جڤاکێن کوردستانه‌و‌ه پێشنیار‬ ‫کرا بوو‪ ،‬له‌سه‌ر داواى (‪ )KCD‬و (‪ )BDP‬داوا‬ ‫کرا ک‌ه کوردان «راپه‌ڕینى مه‌ده‌نى» به‌ڕێو‌ه ببه‌ن‪،‬‬ ‫ل‌ه خۆپیشاندانه‌کانى شارى واندا ک‌ه هاوسه‌رۆکى وان‬ ‫و سه‌رۆک شاره‌وانى ئه‌وشار‌ه تیایدا به‌شدرابوو تیایدا‬ ‫خۆپیشانده‌ران دروشمى» بژى کوردستانى خۆسه‌ر و‬ ‫تورکیایه‌کى دیموکرات»یان ده‌وته‌وه‌‪.‬‬

‫داهاتووى سوریا له‌ده‌ستى کورد دایه‌‬

‫رۆژنامه‌ى ناودارى روسیا (‪ )Pravda‬راپه‌ڕینى‬ ‫گه‌لى سوریاى شرۆڤ‌ه ک���ردوو‌ه و نوسیویه‌تى ک ‌ه‬ ‫داهاتووى سوریا ل‌ه ده‌ستى کوردان دایه‌‪ .‬رۆژنامه‌که‌‬ ‫رایگه‌یاند ک‌ه یه‌کینه‌تایبه‌ته‌کانى سوریا ل‌ه ناویدا‬ ‫ده‌سه‌اڵتدارنى سوریا و هێزێکى له‌شکرى گوستراوه‌ته‌و‌ه‬ ‫ب��ۆ هه‌رێم‌ه ک��وردی��ی��‌هک��ان‪ .‬پسپۆڕى رۆژه��ه‌اڵت��ى‬ ‫ناوه‌ڕاست (‪ )Sergey Demidenko‬ئاماژه‌ى بۆ‬ ‫ئه‌و‌ه کرد گه‌ر که‌مایه‌تیه‌کانى دوورزى و کوردان‬ ‫راپه‌ڕن ئه‌وا رژێمى ئه‌سه‌د هه‌ڵده‌وه‌شێت‪ .‬هه‌روه‌ها ئاماژ‌ه‬ ‫به‌وه‌شکراو‌ه ک‌ه پێویست‌ه سوپاى سوریا هه‌ر وه‌ک‬ ‫میسر ل‌ه به‌رامبه‌ر خۆپیشاندانى گه‌ل بێده‌نگ بن‪.‬‬ ‫ێ‬ ‫رۆژنامه‌ک‌ه ئه‌وه‌شى خستوه‌ته‌ڕوو ک‌ه ل‌ه سوریادا س ‌‬ ‫ملیۆن کورد ده‌ژین و چوارسه‌د هه‌زار له‌و کوردانه‌‬ ‫ل‌ه مافى هاواڵتى بوونى واڵته‌که‌یان بێبه‌ش کراون‪.‬‬ ‫رۆژنامه‌ک‌ه ل‌ه ساڵى (‪ )1912‬وه‌ک رۆژنامه‌یه‌کى‬ ‫کرێکارى ده‌ستى ب‌ه باڵوکردنه‌وه‌ى خۆى کردووه‌‪.‬‬

‫هێرش له‌سه‌ر (‪)BDP‬‬

‫رۆژى (‪ )3/24‬پارله‌مه‌نتارانی پارتى ئاشتى و‬ ‫دیموکراتى(‪)BDP‬به‌نگی یه‌ڵدز ‪ ،‬ئایال ئاکات ئاتا‪،‬‬ ‫ک‌ه ل‌ه ئامه‌د خێوه‌تی چاره‌سه‌ری دیموکراتی تێدا‬ ‫هه‌ڵدرابوو‪ ،‬لێدوانێکدرا و ل‌ه دوایدا ب‌ه سه‌دان که‌س‪ ،‬بۆ‬ ‫شه‌رمه‌زارکردنی هێرشه‌کان و بۆ داواکردنى په‌روه‌رده‌‬ ‫ب‌ه زمانی ک��وردی‪ ،‬ئازادکردنی سیاسه‌تمه‌دارانی‬ ‫کورد و البردنی به‌ربه‌ستى (‪ )10%‬هه‌ڵبژاردنه‌کان و‬ ‫کۆتایی هێنان ب‌ه ئۆپه‌راسیۆنه‌کان‪ ،‬چاالکی دانیشتن‬ ‫ئه‌نجام درا‪ .‬پۆلیسی تورک ب‌ه دار و ئاوی به‌ته‌وژم‬ ‫هێرشیان ک��رد‪ ،‬له‌کاتی ده‌ستتێوه‌ردانی پۆلیسدا‪،‬‬ ‫هاوسه‌رۆکانی (‪ )BDP‬باتمان سه‌عاده‌ت به‌جه‌رکلی‬ ‫و شه‌یموس ئاسالن‪ ،‬ئه‌ندامی مه‌جلیسی (‪)BDP‬‬ ‫و ئه‌ندامی مه‌جلیسی گشتی شاره‌ک‌ه ده‌ستبه‌سه‌ر‬ ‫کران‪ .‬هه‌روه‌ها پارله‌مه‌نتاری به‌ده‌په‌ی باتمان به‌نگی‬ ‫یه‌ڵدز بوو‌ه ئامانجی هێرشه‌کانی پۆلیس‪.‬یه‌ڵدز ک ‌ه‬ ‫نه‌یویست کۆتایی ب‌ه چاالکیه‌که‌ی خۆی بێنێت‪،‬‬ ‫له‌الیه‌ن پۆلیسه‌و‌ه ب‌ه زه‌ویدا راکێشرا‪.‬‬


‫که‌مال سه‌ید قادر‪:‬‬

‫پارتی ئێستا ل ‌ه کوردستاندا وه‌ک حزبی به‌عسی کۆن سه‌یر ده‌کرێت‬ ‫[ دیداری‪ /‬سه‌ربه‌ست نه‌ریمان ]‬

‫ل ‌ه دیدارێکی له‌گه‌ڵ (چه‌تر) نوسه‌ر و‬ ‫روناکبیر‪ ،‬که‌مال سه‌ید قادر‪ ،‬تیشک ده‌خات ‌ه‬ ‫سه‌ر دوا گۆڕانکارییه‌کانی هه‌رێمی کوردستان‬ ‫و ئه‌و شه‌پۆلی ناڕه‌زایه‌تییانه‌ی سلێمانی و‬ ‫شارۆچکه‌کانی ده‌وروب��ه‌ری گرته‌وه‌‪ ،‬باس‬ ‫له‌وه‌شده‌کات مه‌غروری سه‌رکرده‌کان پێش‬ ‫چاوی گرتوون بۆی ‌ه ل ‌ه داخوازیه‌کانی میلله‌ت‬ ‫تێناگه‌ن‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬چۆن له‌و خۆپیشاندان و گردبوونه‌و ‌ه‬ ‫جه‌ماوه‌ریان ‌ه ده‌ڕوان��ی��ت ک ‌ه ل ‌ه هه‌رێمی‬ ‫کوردستان هه‌یه‌؟‬

‫ پرۆسه‌ک‌ه زۆر سروشتییه‌‪ ،‬چونک‌ه مه‌رجه‌کانی‬‫ناڕه‌زایی ل‌ه واقیعدا بونیان هه‌ی‌ه وه‌ک زوڵم و زۆرداری و‬ ‫گه‌نده‌ڵی و ئیهانه‌کردنی که‌رامه‌تی خه‌ڵکی کوردستان‬ ‫ل‌ه ته‌ک دزی و تااڵنی به‌رفراوانی موڵکی گشتی‬ ‫ل‌ه الیه‌ن ده‌سه‌اڵتدارانه‌وه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر ناڕه‌زایه‌تیه‌کان ئێستاش‬ ‫ده‌ستیان پێن‌ه کردبا ل‌ه ده‌رفه‌تێکیتردا ده‌ته‌قینه‌وه‌‪ .‬شه‌پۆلی‬ ‫ناڕه‌زایه‌تیه‌کانی ناوچه‌که‌ش هاوکارێکی سایکۆلۆژی‬ ‫بوو که‌وا ئه‌مه‌ریکا و رۆژئاوا ب‌ه شێوه‌یه‌کی گشتی‬ ‫پشتگیری لێده‌که‌ن‪.‬‬

‫بۆ چاوترساندنی خه‌ڵک‪ ،‬بۆیه‌ش ده‌بێت بکوژان ده‌کرێن پرۆسه‌ی خۆ دورخستنه‌و‌ه لێیان ده‌ستیپێکردوه‌‪.‬‬ ‫روب����ه‌ڕوی شمشێری یاسا بکرێنه‌وه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم نه‌ک‬ ‫روبه‌ڕوی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ی تایبه‌ت‪ ،‬ئه‌گه‌رنا هه‌ردووال ل ‌ه‬ ‫تاوان یه‌کسان ده‌بن‪ .‬هیچ تاوانێک نابێت‌ه پاساوێکی‬ ‫شه‌رعی بۆ تاوانێکی تر‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ک��وژران و برینداربوونی نزیکه‌ی‬ ‫(‪ )300‬که‌س ل ‌ه خۆپیشاندانه‌کان و سوتاندنی‬ ‫که‌ناڵی نالیا و ره‌وان��ه‌ک��ردن��ی هێز ل ‌ه‬ ‫هه‌ولێره‌و ‌ه بۆ‬ ‫سلێمانی‪،‬‬ ‫دوای‬ ‫هه‌موو‬ ‫ئه‌مان ‌ه‬

‫››‬

‫چه‌تر‪ :‬به‌رده‌وام هێز ‌ه سیاسیه‌کان به‌تایبه‌ت‬ ‫حزبی ده‌سه‌اڵت داوا ده‌که‌ن کار بۆ پاراستنی‬ ‫ئه‌م ئه‌زموون ‌ه بکرێت‪ ،‬پێتوانی ‌ه به‌دیوێکی‬ ‫ت��ردا داوا له‌خه‌ڵک ده‌ک �ه‌ن پارێزگاری له‌‬ ‫پاوانخوازی و قۆرخکاری ئه‌وان بکه‌ن؟‬

‫پێده‌چێت سه‌رکرده‌ی تاکڕه‌وی پارتی خاوه‌نی دیدی‬ ‫دورو درێژ نه‌بێت‪ ،‬له‌نازیره‌کی سیاسی خۆی له‌م باوه‌ڕه‌دا‬ ‫بێت ک‌ه وا ده‌توانێت خۆی ل‌ه ڕێگای هێز و فشاره‌و‌ه‬ ‫ف�ه‌رز بکات‪ ،‬ئه‌مه‌ش ده‌بێت‌ه هه‌ڵه‌یه‌کی ستراتیژی‬ ‫هه‌رکه‌سێک و الیه‌نێکی سیاسی ده‌رئه‌نجامه‌که‌ش‬ ‫به‌خراپی ته‌نها ل‌ه سه‌ر سه‌رکرده‌ی پارتی ناکه‌وێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئێم‌ه ده‌بێت ئێستا ب‌ه هه‌مووالیه‌کمان هه‌وڵی ئه‌و‌ه بده‌ین‬ ‫وا ئه‌ندامانی ئاسایی پارتی و ئه‌ندامه‌کانی بنه‌ماڵه‌ی‬ ‫سه‌رکرد‌ه و که‌سانی نزیک لێیان ب‌ه ئاگری ساویلکه‌یی‬ ‫س �ه‌رک��رده‌ک �ه‌ی��ان ن�ه‌س��وت��ێ��ن‪ ،‬چونک‌ه کۆمه‌ڵگای‬ ‫کوردستانی کۆمه‌ڵگایه‌کی عه‌شایه‌ریی‌ه دی��ارده‌ی‬ ‫قێزه‌ونی تۆڵ‌ه سه‌ندنه‌و‌ه ل‌ه ناویاندا زۆر به‌رباڵوه‌‪.‬‬

‫دیدار‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪49‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/8 - 2011/3/28‬‬

‫‪5‬‬

‫جیاده‌بنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش ده‌بێت‌ه جۆر‌ه هاندانێک بۆیان دیسان‬ ‫چاوببڕنه‌و‌ه داگیرکردنی کوردستان‪.‬‬

‫ ئه‌گه‌ر مه‌به‌ستیان ئه‌زمونی هه‌رێمی کوردستان‬‫بوای‌ه وه‌کو کیانێکی فیدراڵی ئه‌وا راستیان ده‌کرد‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫چه‌تر‪ :‬هۆکاری سه‌رهه‌ڵنه‌دانی شه‌پۆلی‬ ‫وا پێده‌چێت ئه‌وان زیاتر مه‌به‌ستیان پاراستنی سیسته‌می‬ ‫ناڕه‌زاییه‌کان ل ‌ه پارێزگای هه‌ولێر چییه‌؟‬ ‫حوکمی بنه‌ماڵه‌یی بێت ل�‌ه کوردستاندا ئه‌مه‌ش‬ ‫ هه‌ر ناوچه‌یه‌ک تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه‌‪ ،‬له‌و‬‫قه‌وانێکی سواو‌ی هه‌موو سیسته‌م‌ه دیکتاتۆرییه‌کان ‌ه‬ ‫بڕوایه‌دام ئه‌گه‌ر سلێمانی ل‌ه ژێر ده‌سه‌اڵتی سه‌ربازی‬ ‫که‌س قه‌ناعه‌تی پێنایه‌ت‪ ،‬چونک‌ه ئه‌گه‌ر مه‌به‌ستیان‬ ‫چ��ه‌ت��ر‪ :‬ت��اچ �ه‌ن��د ‌ه ب��ان��گ �ه‌ش �ه‌ک��ردن بۆ پارتی بوای‌ه نه‌ک یه‌کێتی ئه‌م خۆپشاندانانه‌ی ئێستای‬ ‫پاراستنی ب�ه‌رژه‌وه‌ن��دی گشتی بوای‌ه ده‌ب��وو ده‌ست ل ‌ه‬ ‫ناعه‌داله‌تی هه‌ڵگرن‪ ،‬چونک‌ه ناعه‌داله‌تی خۆی مه‌ترسیه‌کانی س�ه‌ر ک�ه‌رک��ووک و ناوچ ‌ه سلێمانی به‌م جۆر‌ه نه‌ده‌بون‪ ،‬چونک‌ه پارتی ئێستا وه‌کو‬ ‫دابڕاوه‌کان له‌ئێستادا ل ‌ه سیناریۆ ده‌چێت؟ جه‌سته‌یه‌کی پڕ ماسولک‌ه و بچوک ده‌ماغ وایه‌‪ ،‬ته‌نها‬ ‫گه‌وره‌ترین هه‌ڕه‌شه‌ی‌ه بۆ سه‌ر هه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌ک‪.‬‬ ‫له‌زمانی هێز ده‌گات بۆی‌ه سه‌بر و لێکدانه‌وه‌ی زۆری‬ ‫ده‌وێ��ت بۆ زه‌ف�ه‌ر پێبردنی‪ ،‬هه‌ولێرییه‌کانیش ناسراون‬ ‫به‌سه‌بر و هێمنی‪ ،‬به‌اڵم سه‌ریان بۆ زوڵم و هێزدانه‌نواندووه‌‪.‬‬ ‫ئه‌ی شه‌هید سه‌رده‌شت عوسمانیش هه‌ولێری نه‌بوو بوو‌ه‬ ‫هه‌وێنی ن��اڕه‌زای��ی‪ ،‬جوانیش نیی‌ه باسی خۆم بکه‌م‪،‬‬ ‫به‌اڵم کاتێ منی هه‌ولێری ل‌ه زیندانی پاراستن بووم ل ‌ه‬ ‫هه‌ولێر هه‌ندێک له‌سه‌رکرده‌کانی ئێستای ئۆپۆزیسیۆن‬ ‫له‌دوای سه‌رۆکی پارتی ده‌ڕۆیشتن‪ ،‬هه‌وێنی ناڕه‌زایه‌تی‬ ‫دژ به‌زۆرداری پارتی ل‌ه هه‌ولێر دانرایه‌وه‌‪ .‬به‌اڵم سلێمانی‬ ‫هه‌ر له‌مێژوشیدا به‌هۆی پێشکه‌وتنی رۆشنبیری ل ‌ه‬ ‫داهێنان و بزوتنه‌وه‌ی سیاسیدا ل‌ه پێش ناوچه‌کانیتردا‬ ‫بووه‌‪ ،‬ئاستی رۆشنبیری ناوچه‌یه‌ک چه‌ند به‌رز بێت‪،‬‬ ‫ئ�ه‌وه‌ن��د‌ه ئه‌گه‌ری نوێخوازی و ش��ۆڕش له‌ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫گه‌وره‌تره‌‪.‬‬

‫باشتر ‌ه خۆپیشانده‌ران خۆیان نه‌خه‌ن ‌ه ژێر کاریگه‌ری‬ ‫هیچ حزبێکی سیاسی‬

‫››‬

‫چه‌تر‪ :‬له‌گه‌ڵ بوونی ناڕه‌زاییه‌کی فراوان‬ ‫ل ‌ه ته‌واوی هه‌رێمی کوردستاندا‪ ،‬ئیراده‌یه‌ک‬ ‫به‌دیده‌که‌یت له‌الیه‌ن ده‌سه‌اڵته‌و ‌ه ب ‌ه ئاراسته‌ی‬ ‫به‌سیسته‌مکردنیحوکمڕانی؟‬

‫کاتێ منی هه‌ولێری ل ‌ه زیندانی پاراستن بووم‬ ‫هه‌ندێک له‌سه‌رکرده‌کانی ئێستای ئۆپۆزیسیۆن ل ‌ه‬

‫ ئیراده‌یه‌ک ل‌ه ئاستێکی زۆر کزه‌و‌ه ته‌نها له‌الیه‌ن‬‫هه‌ندێک ل‌ه لێپرسراوان‪ ،‬به‌اڵم نه‌ک له‌سه‌ر ئاستی‬ ‫چه‌تر‪ :‬چۆن ل ‌ه ره‌وته‌کانی ئۆپۆزسیۆنی‬ ‫سه‌رکردایه‌تی‪ ،‬چونک‌ه ئ �ه‌وان ئه‌گه‌ر زیره‌کبان هه‌ر‬ ‫کوردستان (گ��ۆڕان‪ ،‬کۆمه‌ڵ و یه‌کگرتوو)‬ ‫حزبه‌کانیان نه‌ده‌خزاند‌ه ب �ه‌ره‌ی شه‌ڕ دژ ب‌ه گه‌له‌وه‌‪،‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬له‌زۆربه‌ی خۆپیشاندانی یاخود کوشتنی (‪ )5‬که‌س به‌ناوی تیرۆریسته‌و ‌ه ده‌ڕوانیت؟‬ ‫مه‌غروری ئه‌م سه‌رکردان‌ه ئه‌وه‌ند‌ه به‌رباد‌ه که‌وا پێش‬ ‫_ ئه‌مان‌ه ئۆپۆزسیۆنی حزبین‪ ،‬هه‌یان‌ه ئایدۆلۆژیای‬ ‫چاوی گرتون واقیع ببینن تادره‌نگ دادێت ئه‌و کاته‌ش شه‌رعیه‌تی حکومه‌ت و په‌رله‌مان ل ‌ه چ ناوچه‌کانی سلێمانی باره‌گاکانی (پ‪.‬د‪.‬ک) له‌شاری سلێمانی؟‬ ‫ هه‌ڕه‌ش‌ه له‌سه‌ر که‌رکوک و هه‌موو هه‌رێمی تایبه‌تی هه‌یه‌‪ ،‬م �ه‌رج نیی‌ه ئامانجه‌کانیان له‌گه‌ڵ‬‫رووب��ه‌ڕووی هێرش و په‌الماربوونه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫هیچ پاکان‌ه و پاڕانه‌وه‌یه‌ک دادیان نادات‪ ،‬موباره‌ک و ئاستێکدایه‌؟‬ ‫ک��وردس��ت��ان واقیعێک‌ه ئ�ه‌گ�ه‌ر ده‌رف����ه‌ت ب��ۆ الیه‌نی ئامانجی گشتی یه‌کبگرنه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵکو لێره‌دا به‌رژه‌وه‌ندی‬ ‫ هه‌ر ده‌سه‌اڵتێک گه‌یشت‌ه ئه‌و ئاسته‌ی چه‌ک نه‌وه‌ک فه‌رمانگ ‌ه و ده‌زگا حکومیه‌کان؟‬‫بن عه‌لیش هه‌ر به‌مجۆر‌ه بیریان ده‌کرده‌وه‌‪.‬‬ ‫ پ��ارت��ی دی��م��وک��رات��ی ک��وردس��ت��ان ل �ه‌ب �ه‌ر ه�ه‌ر شۆڤێنی بڕه‌خسێت‪ ،‬بۆی‌ه ده‌بوو یه‌کێتی و پارتی هه‌موو تایبه‌ت و حزبی و ئایدۆلۆژیش رۆڵی به‌رچاو ده‌بینن‪،‬‬‫چه‌تر‪ :‬ل ‌ه خۆپیشاندانه‌کاندا ژماره‌یه‌ک دژ ب‌ه هاواڵتیانی ئاشتیخوازی خ��ۆی به‌کاربێنێت‬ ‫ه��اواڵت��ی بوون ‌ه قوربانی‪ ،‬شه‌قامێک و شه‌رعییه‌تی خ���ۆی پێشتر ل��ه‌ده‌س��ت��داو‌ه ئه‌گه‌رنا هۆکارێک بێت توشی هه‌ڵه‌یه‌کی کوشند‌ه بوو‌ه کاتێ هه‌وڵێکیان بدای‌ه دادپه‌روه‌ری و ئازادی ل‌ه کوردستاندا بۆی‌ه له‌و ب��اوه‌ڕه‌دام ک‌ه وا باشتر‌ه خۆپیشانده‌ران خۆیان‬ ‫باره‌گایه‌کی حکومی و حزبی پیرۆزتر ‌ه یان ناڕه‌زایه‌تییه‌کان به‌مشێوه‌ی‌ه نه‌ده‌ته‌قینه‌وه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر پێشتر خۆی خزاندۆت‌ه به‌ره‌یه‌کی شه‌ڕه‌و‌ه دژ ب‌ه هه‌موو خه‌ڵکی دابین بکه‌ن بۆ پته‌وکردنی یه‌کڕیزی گه‌لی کوردستان نه‌خه‌ن‌ه ژێر کاریگه‌ری هیچ حزبێکی سیاسی نه‌بادا‬ ‫ده‌سه‌اڵتی کوردستانی له‌ئاستی ناوخۆ شه‌رعییه‌تی کوردستان‪ ،‬ئێستا ل‌ه کوردستاندا وه‌ک حزبی به‌عسی دژ به‌م هه‌ڕه‌شانه‌‪ .‬هۆکاری سه‌ره‌کی ته‌شه‌نه‌کردنی بکرێن‌ه ئامرازێکی سه‌ودای سیاسی‪ .‬ک‌ه شۆڕشه‌ک ‌ه‬ ‫خوێنی گه‌نجێک؟‬ ‫ شه‌رع و یاسا و ئه‌خالق وه‌رگریت هیچ پاساوێک له‌ده‌ستدابوو‪ ،‬ئێستا له‌ئاستی نێوده‌وڵه‌تیش ئه‌م راستیی ‌ه کۆن سه‌یر ده‌کرێن‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه ئه‌گه‌ر ل‌ه زۆر ناوچه‌شدا ئه‌م هه‌ڕه‌شان‌ه ل‌ه سه‌ر که‌رکوک و هه‌رێمی کوردستان س �ه‌رک �ه‌وت ش��ێ��وازی سیسته‌می سیاسی داهاتوی‬‫نیی‌ه بۆ کوشتنی مرۆڤێک که‌وا که‌سی نه‌کوشتبێت ئاشکرا بوو بۆی‌ه گۆڕانێکی بنه‌ڕه‌تی ل‌ه هه‌ڵوێستی خه‌ڵک نه‌وێرێت ب‌ه ئاشکرا ده‌نگی ناڕه‌زایی هه‌ڵبڕێت‪ .‬هه‌ڵه‌کانی پارتی و یه‌کێتین‪ ،‬چونک‌ه الیه‌نی عێراقی کوردستان خۆی قاڵب وه‌رده‌گرێت له‌وانه‌ی‌ه رێکخراوی‬ ‫یا هه‌وڵی کوشتنی که‌سی به‌ناحه‌ق نه‌دابێت‪ ،‬ئه‌و‌ه واڵتانی بیانی به‌رامبه‌ر ب‌ه ده‌سه‌اڵتی کوردستانی من له‌و بڕوایه‌دام ک‌ه سیسته‌می سه‌رکردایه‌تی تاکڕه‌وی غه‌یر‌ه ک��وردی ده‌بینێت چۆن ڕیزه‌کانی گه‌ل درزی سیاسی نوێ سه‌ر هه‌ڵبده‌ن که‌وا زۆر جیابن ل‌ه وانه‌ی‬ ‫تاوانێکی کوشتن بوو ب‌ه ئه‌نقه‌ست و به‌خوێنی سارده‌و‌ه ڕویدا‪ ،‬ئه‌وانیش ئێستا وه‌ک دیارده‌یه‌کی کاتی سه‌یر یه‌کێک‌ه ل‌ه هۆکاره‌کانی ئه‌و هه‌ڵه‌یه‌ی پارتی‪ ،‬وات ‌ه تێکه‌وتوو‌ه و ده‌سه‌اڵت و گه‌لیش رۆژ به‌ڕۆژ زیاتر ل‌ه یه‌کتر ئێستا‪.‬‬

‫دوای سه‌رۆکی پارتی ده‌ڕۆیشتن‬

‫بورهانی ره‌شه‌ی گوڵه‌‪:‬‬

‫[ دیدارى‪ /‬ئاراس عوسمان ]‬ ‫بورهانى ره‌شه‌ى گوڵ ‌ه په‌رله‌مانتارى‬ ‫گ��ۆڕان ل �ه‌م دی���دار ‌ه تایبه‌ته‌ى (چه‌تر)‬ ‫دا‪ ،‬باس ل ‌ه دۆخى روداوه‌کانى هه‌رێم و‬ ‫دانیشتنى په‌رله‌مان و بانگهێشتى سه‌رۆکى‬ ‫حکومه‌ت ده‌کات‪ ،‬پێیوای ‌ه ئه‌گه‌ر پارتیش‬ ‫ئاماده‌ى ئه‌و ‌ه نه‌بێت تۆمه‌تباران بدات ‌ه‬ ‫دادگا‪ ،‬ئه‌وا واقیع ئه‌م کار ‌ه ئه‌نجام ده‌دات‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئ �ه‌و دۆخ���ه‌ی ل ‌ه سلێمانى و‬ ‫ده‌وروب���ه‌رى ڕووی���دا‪ ،‬دوات��ر په‌رله‌مان‬ ‫دانیشت و بانگهێشتى سه‌رۆکى حکومه‌تى‬ ‫کرد‪ ،‬ئه‌م ‌ه له‌گه‌ڵ ئه‌و هێوربونه‌وه‌یه‌ى‬ ‫ئێستا هه‌ی ‌ه په‌یوه‌ندیان هه‌یه‌؟‬

‫ هێوربونه‌وه‌ى جه‌ماوه‌ر په‌یوه‌ندى ب‌ه یه‌کێتى‬‫و پارتیه‌و‌ه نیه‌‪ ،‬بۆی‌ه بینیمان ل‌ه دواى ده‌رچونى‬ ‫(‪ )17‬خ��اڵ �ه‌ک �ه‌و‌ه خێمه‌کانی س���ه‌را و رادی���ۆى‬ ‫ده‌نگ سوتان‪ ،‬پێشموای‌ه وه‌ک په‌رله‌مانتارێک و‬ ‫پارێزه‌رێکیش ئه‌م حکومه‌ت و ده‌سه‌اڵته‌ى یه‌کێتى‬ ‫و پارتى هیچ متمانه‌یه‌کى نیه‌‪ ،‬به‌نوسراو له‌الم‬ ‫هه‌ی‌ه (‪ )22‬مادد‌ه و یاساک‌ه ک‌ه په‌رله‌مانه‌کانى‬ ‫پێشوتر ده‌ریانکردوو‌ه و تا ئێستا جێبه‌جێ نه‌کراوه‌‪،‬‬ ‫یاساش هه‌ی‌ه ل‌ه به‌رژه‌وه‌ندیان بوو‌ه جێبه‌جێکراوه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و په‌رله‌مانه‌ش یاساکانى خۆى جێبه‌جێ نه‌کردوو‌ه‬ ‫وه‌ک م��ادده‌ک��ان��ى (‪)72،71‬ى پ �ه‌ی��ڕه‌وى ناوخۆ‬ ‫مادده‌ى (‪)91‬ى ناوخۆى په‌رله‌مان ک‌ه نابێت هێزى‬ ‫حزبى له‌ناو په‌رله‌ماندا بێت‪ ،‬ک‌ه تائێستا هێزێکى‬ ‫پارتى داگ��ی��رى ک���ردووه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئ �ه‌و‌ه ئ �ه‌و (‪)17‬‬ ‫خاڵ‌ه به‌مردوویی له‌دایکبووه‌‪ ،‬ده‌بێت ئیراده‌یه‌کى‬ ‫جه‌ماوه‌رى هه‌بێت بۆ جێبه‌جێ کردنى‪ ،‬ئه‌گه‌ر نا‬ ‫حکومه‌ته‌که‌ى یه‌کێتى و پارتى چاوه‌ڕوانى ئه‌وه‌یان‬ ‫لێناکرێت جێبه‌جێى بکه‌ن‪.‬‬

‫چ �ه‌ت��ر‪ :‬ب���ه‌اڵم پ �ه‌رل �ه‌م��ان س �ه‌رۆک��ى‬ ‫حکومه‌تى بانگهێشت کرد چه‌ند رۆژێک‬ ‫دواى رووداوه‌که‌؟‬

‫ ل���ه‌دواى ب���اران خه‌ڵک فه‌ره‌نجى بۆچییه‌‪،‬‬‫ئه‌مان ئه‌و کارانه‌ى ده‌یکه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی‌ه خه‌ڵکى ئارام‬

‫ئه‌مرى واقیع ‌ه ده‌بێت پارتى ئه‌و که‌سان ‌ه بدات ‌ه دادگا ک ‌ه‬ ‫تۆمه‌تبارن ب ‌ه ته‌قه‌کردن‬

‫بێته‌و‌ه و له‌بیرى به‌رنه‌وه‌‪ ،‬بۆ نمون‌ه ئه‌و بانگهێشت و‬ ‫به‌ڵێنان‌ه جێگه‌ى باوه‌ڕ نیه‌‪ ،‬هه‌رل‌ه به‌ڵێنه‌کانى دواى‬ ‫شه‌هید کردنى (دکتۆر عه‌وبدولستار‪ ،‬سۆرانى‬ ‫مام‌ه حه‌م‌ه و س�ه‌رده‌ش��ت عوسمان)‪ ،‬بۆی‌ه زۆر‬ ‫گوێمان له‌و به‌ڵێنانه‌ى سه‌رۆکى هه‌رێم و حکومه‌ته‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم هیچ ئه‌نجامێکمان نه‌بینیو‌ه بۆ ئه‌م الیه‌نان ‌ه‬ ‫هه‌نگاو بنرێت‪ ،‬کوا ئه‌و لیژنانه‌ى بۆ ئه‌و شه‌هیدان ‌ه‬ ‫پێکهێنران چیانکرد و چیان پێوتین‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه بۆ‬ ‫هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندنى خه‌ڵک‌ه ئه‌وانه‌ى ده‌یکه‌ن‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬کۆمه‌ڵێک به‌ڵگه‌نام ‌ه خرانه‌ڕوو‬ ‫له‌دانیشتنه‌کانى په‌رله‌ماندا پێتوای ‌ه‬ ‫سه‌رۆکى حکومه‌ت به‌فعلى کاریان له‌سه‌ر‬ ‫بکات؟‬

‫ هیچ ئیراده‌یه‌ک به‌دى ناکه‌م له‌الیه‌ن دکتۆر‬‫به‌رهه‌مه‌و‌ه ئه‌و ده‌سه‌اڵته‌شى نی‌ه بۆ ئه‌وه‌ى کاریان‬ ‫له‌سه‌ربکات‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى شاره‌زاى واقیعى حاڵى ئه‌و‬ ‫حزبان‌ه و ره‌فتار و سیاسه‌تی ئه‌وانین‪ ،‬شاره‌زایانین ل ‌ه‬ ‫چۆنێتى بیرکردنه‌وه‌یاندا بۆ چاره‌سه‌رى کێشه‌کان‪،‬‬ ‫راس��ت نی‌ه دکتۆر به‌رهه‌م بڵێت ئ��اگ��ادارى چوار‬ ‫ملیار دینار نیم‪ ،‬ئه‌و‌ه ل‌ه فه‌یسبوک له‌ناو خه‌ڵکدا‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬دووجۆر پاره‌ى نه‌وت هه‌ی‌ه پاره‌ى (مینحه‌‪،‬‬ ‫فرۆشتن) هه‌یه‌‪ ،‬مینح‌ه ئه‌وه‌ی‌ه ئه‌و کۆمپانیایه‌ى‬ ‫ده‌یدات‌ه ئه‌و واڵته‌ى کارى تێدا ده‌کات‪ ،‬ئه‌م پاره‌یه‌‬ ‫تا ناوه‌ڕاستى ساڵى (‪ )2008‬بڕی (چوار ملیار)‬ ‫بوو‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه ئه‌م چه‌ند ساڵ‌ه پاره‌ى نه‌وت دیارنیه‌‪،‬‬ ‫جگ‌ه له‌وه‌ى هێنایان‌ه په‌رله‌مان ک‌ه (‪ )250‬ملیۆن‬ ‫دۆالرب��وو‪ ،‬ده‌پرسین هه‌شت و نۆ ملیار دۆالر له‌‬ ‫کوێ و ئه‌مه‌ى ناردوتان‌ه له‌کوێ‪.‬‬

‫چ�ه‌ت��ر‪ :‬ئ �ه‌و شه‌هید و بریندارانه‌ى‬ ‫له‌کاتى (‪ )17‬شوبات و دواتر به‌رکه‌وتن‬ ‫ده‌وت��رێ��ت به‌یاننام ‌ه (‪ )7‬خاڵیه‌که‌ى‬ ‫بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان هۆکار بووه‌‪ ،‬ئه‌گه‌رنا‬ ‫بۆچى ماوه‌یه‌ک پێش رووداوه‌کانى تونس‬ ‫و میسر رانه‌گه‌یه‌نرا؟‬

‫ بزوتنه‌وه‌ى گ��ۆڕان به‌شێک‌ه ل‌ه کۆمه‌ڵگه‌ى‬‫ک����وردى‪ ،‬ب�ه‌ی��ان��ن��ام�ه‌ک�ه‌ى ده‌رک������ردوو‌ه ل���ه‌ڕووى‬ ‫سیاسیه‌و‌ه ل �‌ه زۆرب����ه‌ى واڵت���ان شتى ل �ه‌م ج��ۆر‌ه‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬له‌ڕووى یاسایه‌و‌ه مادده‌ى (‪)10‬ی بڕگه‌ى‬

‫(‪ )2‬ل‌ه یاساى سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێم رێگه‌ى به‌م‬ ‫حاڵه‌ت‌ه داوه‌‪ ،‬بۆی‌ه ئ �ه‌م ده‌س �ه‌اڵت �‌ه ده‌ریخستوو‌ه‬ ‫گه‌نده‌ڵه‌‪ ،‬ده‌سه‌اڵتێک سااڵن‌ه (‪ )42‬ملیار بۆ‬ ‫به‌کارهێنانى پێویستى میدیاکانیان به‌رن‪)90( ،‬‬ ‫ملیۆن دۆالرى دانابێت بۆ بیست حزب و بچێت‬ ‫(‪ )124‬ملیۆن دۆالر ب�ه‌س ب��دات ب‌ه یه‌کێتى و‬ ‫پ��ارت��ى‪ ،‬ب��ۆی�‌ه ئێم‌ه ل �ه‌گ �ه‌ڵ گ��ۆڕان��ک��اری��دای��ن و‬ ‫له‌گه‌ڵ خوێن رشتندانین‪ ،‬ئه‌و خۆپیشاندانه‌شى له‌و‬ ‫ماوه‌یه‌دا ئه‌و حاڵه‌ته‌ى لێکه‌وته‌و‌ه بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان‬ ‫که‌سى رانه‌سپاردوه‌‪ ،‬ن‌ه به‌ردبهاوێژێت و توندوتیژى‬ ‫ئه‌نجامبده‌ن‪ ،‬به‌ڵکو خه‌ڵک هه‌بوو‌ه له‌و به‌رى لقى‬

‫››‬

‫خه‌ڵک بکوژێت‪ ،‬به‌ڵکو چۆڵیان ده‌کرد و خه‌ڵک‬ ‫ده‌چ��ون�ه‌ن��اوى‪ ،‬ئ�ه‌و گه‌نده‌ڵیه‌ى لێر‌ه هه‌ی‌ه له‌وێش‬ ‫نه‌بووه‌‪ ،‬ئه‌و که‌سانه‌ى بڕیارى ته‌قه‌کردنیان کردوو‌ه‬ ‫ل �ه‌و م���اوه‌ى له‌کوردستاندا ڕووی����داو‌ه په‌ڵه‌یه‌کى‬ ‫ڕه‌ش‌ه به‌ناوچاوانى ئه‌وانه‌ى ئه‌مره‌کانیان پێکردون‬ ‫به‌ته‌قه‌‪ ،‬بۆی‌ه پارتیش توشى هیستریایه‌ک بوو ل ‌ه‬ ‫ناوچه‌کانى خۆى په‌المارى باره‌گاکانى ئێمه‌یاندا‪،‬‬ ‫ئه‌و یاساى خۆپیشاندانه‌ى خۆیان ده‌ریانکرد رێزیان‬ ‫نه‌گرت‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئه‌و کێشه‌یه‌ى ل ‌ه نێوان ئێو ‌ه و‬ ‫په‌رله‌مانتارێکى پارتى روویدا هۆکاره‌کان‬

‫هه‌ڵه‌نه‌که‌ى‪ ،‬ل‌ه ناو حه‌ره‌مى په‌رله‌ماندا له‌الیه‌ن‬ ‫پ��اس�ه‌وان�ه‌ک��ان��ی�ه‌و‌ه ل�‌ه دواو‌ه کاڵشینکۆفه‌که‌ى‬ ‫ب�ه‌رزک��رده‌وه‌‪ ،‬به‌هه‌موو هێزى داى به‌گوێمدا و ل ‌ه‬ ‫پاشان ب‌ه ی��ازد‌ه ته‌قه‌ڵ دورای��ه‌وه‌‪ ،‬یه‌کێکى تریان‬ ‫میلى هێنایه‌و‌ه و ک��اک سه‌میر سه‌لیم رێگه‌ى‬ ‫لێگرت‪ ،‬بۆی ‌ه داوام کرد ل‌ه پاسه‌وانانى په‌رله‌مان ک ‌ه‬ ‫ئه‌و که‌س‌ه ده‌ستگیر بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم چاودێریان کرد‬ ‫و ده‌ربازیان کرد و پاسه‌وانه‌کانم له‌و کاته‌دا هاتن‬ ‫به‌ده‌م رووداوه‌که‌��ه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و هێزه‌ى پارتى رێگریان‬ ‫لێکردن‪ ،‬له‌به‌ر ئ �ه‌و‌ه هیچ ئیمانێکم ب�ه‌دادگ��اى‬ ‫هه‌ولێر و هه‌رێم نیه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى هه‌موویان له‌سه‌ر‬

‫«هیچ ئیمانێکم‬

‫به‌دادگاى هه‌ولێر‬ ‫و هه‌رێم نیه‌»‬

‫چواری پارتیه‌و‌ه تێپه‌ڕبووه‌‪ ،‬لقى چوار به‌ردیان‬ ‫تێگرتووو‌ه و سه‌ریان شکاندو‌ه ب‌ه ڤیدۆ ئه‌م‬ ‫حاڵه‌تان‌ه تۆمارکراوه‌‪ ،‬پاشان ئه‌وه‌ى لێکه‌وته‌و‌ه‬ ‫ک‌ه ب‌ه ده‌یان شه‌هید و بریندارى لێکه‌وته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌داخه‌و‌ه تائێستا حکومه‌ت تۆمه‌تباره‌کانى‬ ‫راده‌س��ت��ى دادگ���ا ن��ه‌ک��ردووه‌‪ ،‬گ���ۆردن ب��راون‬ ‫ل‌ه به‌ریتانیا کاتێک بووی‌ه سه‌رۆکى حکومه‌ت‬ ‫خوێندنى ماسته‌ر و دکتۆراى کرد‌ه پاره‌‪ ،‬سێ جار‬ ‫باره‌گاى حزبه‌کانى ل‌ه پیته‌ربۆرۆ و له‌نده‌ن سوتێنرا‬ ‫و که‌سێکیان تێدا نه‌کوشت‪ ،‬به‌ڵکو باره‌گاکانیان‬ ‫چۆڵده‌کرد ب��ۆی��ان‪ ،‬بۆی‌ه کاتێک ئه‌مان ده‌ڵێن‬ ‫ئێم‌ه به‌راورد ناکرێین به‌حوسنى موباره‌ک و زه‌ین‬ ‫ئه‌لعابدین راسته‌‪ ،‬له‌به‌ر ئ�ه‌وه‌ى ئه‌مان زۆر له‌وان‬ ‫خراپترن‪ ،‬باره‌گایه‌کى حوسنى موباره‌کمان نه‌بینى‬

‫چى بوون؟‬

‫ دوو رۆژ پێشتر ته‌شه‌نوجێک روویدا ل‌ه نێوان‬‫په‌رله‌مانتارێکى ئێم‌ه و ئه‌واندا‪ ،‬ئه‌و رۆژ‌ه دانیشتن‬ ‫ئه‌نجامنه‌درا که‌مال که‌رکوکى ل‌ه که‌رکوک بوو‪،‬‬ ‫ل‌ه هاتن‌ه ده‌ره‌وه‌ماندا فازیل به‌شاره‌تى رێگه‌ى پێگرتم‬ ‫و هه‌ندێک قسه‌ى ناشرینی به‌رامبه‌ر هاوڕێکانم‬ ‫کرد‪ ،‬چه‌ند جارێک داوام لێکرد له‌سه‌رخۆ بێت‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم ده‌س��ت��ى ب��ه‌رزک��رده‌و‌ه ب��ۆ م��ن و داوام کرد‬

‫به‌رژه‌وه‌ندى حزبى دادوه‌ره‌کان دانراون‪ ،‬بۆی‌ه تائێستا‬ ‫فازیڵ به‌شاره‌تى ده‌ستگیر نه‌کراوه‌‪ ،‬به‌ڵکو نێردراو‌ه‬ ‫بۆ ئه‌وروپا له‌پاى ده‌ستگیرکردن‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬چ��اوه‌ڕێ ده‌کرێت پارتى ئه‌و‬ ‫که‌سان ‌ه ب��دات � ‌ه دادگ���ا ک � ‌ه تۆمه‌تبارن‬ ‫به‌ته‌قه‌کردن؟‬

‫ چاوه‌ڕێ بکه‌م یاخود نا ئه‌و‌ه ئه‌مرى واقیع ‌ه‬‫ده‌بێت هه‌ر بیکات‪.‬‬


‫به‌دواداچوون‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪49‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/8 - 2011/3/28‬‬

‫‪6‬‬

‫[ دیدارى‪ /‬ئاراس عوسمان ]‬ ‫له‌م دیداره‌ى چه‌تردا (ناسک تۆفیق)‬ ‫وته‌بێژى ئه‌نجومه‌نى کاتى سه‌راى ئازادى‪،‬‬ ‫چوونى سه‌رۆکى حکومه‌ت بۆ په‌رله‌مان‬ ‫ب ‌ه هه‌نگاوێکى ده‌زانێت و ل ‌ه هه‌مان کاتدا‬ ‫نیگه‌ران ‌ه ل ‌ه وه‌اڵمه‌کان و ئه‌نجامه‌که‌ى‪،‬‬ ‫ده‌ڵێت هیچ وه‌اڵمێکمان بۆ خۆمان تێدا‬ ‫نه‌دى‪ ،‬روونیشی ده‌کاته‌و ‌ه ک ‌ه ئابڵوقه‌ى‬ ‫سه‌ربازى هه‌ی ‌ه و زۆرێک ل ‌ه هێزه‌کانیان‬ ‫ب ‌ه جلوبه‌رگى مه‌ده‌نیه‌و ‌ه باڵو کراونه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫ب ‌ه شێوه‌یه‌ک ک ‌ه «چوار که‌س ناوێرێت‬ ‫کۆببێته‌وه‌»‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌نجومه‌نى کاتى مه‌یدانى ئازادى‬ ‫کییه‌؟‬

‫ـ ئه‌نجومه‌نه‌ک‌ه له‌و خه‌ڵکان‌ه پێکهاتوو‌ه ک‌ه ل ‌ه‬ ‫شه‌قام دان و ل‌ه (‪)2/19‬دا به‌شدارى خۆپیشاندان ‌ه‬ ‫جه‌ماوه‌رییه‌کان ده‌که‌ن‪ ،‬ل‌ه به‌ر ئه‌و‌ه ده‌توانم بڵێم ل ‌ه‬ ‫که‌سانى بێالیه‌ن و حزبیش پێکهاتووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ى‬ ‫گرنگ‌ه ئه‌و که‌سانه‌ى هاتوونه‌ت‌ه ئه‌م ئه‌نجومه‌نه‌و‌ه و‬ ‫شانیان داوه‌ت‌ه به‌ر ئه‌م به‌رپرسیارێتییه‌وه‌‪ ،‬ب‌ه شێوه‌یه‌ک‬ ‫هاتوون ک‌ه ئامانجه‌کانى خه‌ڵک ڕێکبخه‌ن‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئه‌و خااڵنه‌ى درای ‌ه په‌رله‌مان راى‬ ‫ئێو ‌ه بوو‪ ،‬یاخود له‌ڕێگه‌ى ڕاپرسییه‌و ‌ه کۆ‬ ‫کرایه‌وه‌؟‬

‫ـ ئ�ه‌و خااڵنه‌ى درای �‌ه په‌رله‌مان ل‌ه (‪)2/25‬دا‬ ‫دامان‌ه په‌رله‌مان و هه‌موو ئه‌و خااڵنه‌ى ک‌ه خه‌ڵک‬ ‫ده‌ی��ان وروژان���د و قسه‌یان ل‌ه ب���اره‌و‌ه ده‌ک���رد‪ .‬ئه‌و‬ ‫خااڵن‌ه کۆ کرانه‌و‌ه و له‌گه‌ڵ داواکانى گروپ و‬ ‫ڕێکخراوه‌کاندا ک‌ه به‌نووسراو ڕاده‌ستیان ده‌کردین‪،‬‬ ‫پاشان خاڵ‌ه هاوبه‌شه‌کانمان کۆکرده‌و‌ه و داومان ‌ه‬ ‫ب‌ه هه‌ندێک که‌سى پارێزه‌ر و شاره‌زا و به‌م شێوه‌ی ‌ه‬ ‫پێشکه‌ش کراون‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئایا جیاواز له‌و خااڵن ‌ه پێشنیار‬ ‫و داواتان هه‌ی ‌ه ل ‌ه ئێستادا؟‬

‫ـ به‌ڵێ داخوازییه‌کان هه‌میش‌ه ل‌ه زیادبوون دایه‌‪،‬‬ ‫له‌به‌ر ئ �ه‌وه‌ى ئه‌و خرۆشان‌ه جه‌ماوه‌ریی‌ه به‌رامبه‌ر‬

‫وته‌بێژى ئه‌نجومه‌نى کاتى سه‌راى ئازادى‬

‫نه‌هاتنی ده‌سه‌اڵت به‌ده‌م داواکارییه‌کانى خه‌ڵکه‌و ‌ه‬ ‫ئۆتۆماتیکى شه‌رعیه‌تى لێ وه‌رده‌گیردرێته‌وه‌‬ ‫›› بوون و نه‌بوونى ئه‌نجومه‌ن‬

‫ڕووداوێکى گه‌وره‌بوو له‌م شاره‌دا‪ ،‬بۆی‌ه داخوازییه‌کان‬ ‫ل‌ه ده‌ورى شێوازى حکومڕانیدا کۆبۆته‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫هه‌ندێک الی�ه‌ن له‌م کاته‌دا چه‌ند خاڵێکى زیاد‬ ‫کرد وه‌ک پێشینه‌ى هاوسه‌رگیرى و بوونى بیمه‌ى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى‪ ،‬بۆی‌ه به‌دڵنیاییه‌و‌ه داواکارییه‌کانمان‬ ‫ل‌ه زیادبوون دایه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬دانیشتنى په‌رله‌مان و به‌تایبه‌ت‬ ‫ئه‌و ڕۆژ ‌ه سه‌رۆکى حکومه‌ت ئاماده‌ى بوو‬ ‫تا چه‌ند جێگ ‌ه دڵخۆشى بوو؟‬

‫ـ هه‌نگاوێکى باش بوو ک‌ه سه‌رۆکى حکومه‌ت‬ ‫بچێت‌ه ب���ه‌رده‌م پ �ه‌رل �ه‌م��ان‪ ،‬ب��ه‌اڵم ئ���ه‌وه‌ى جێگه‌ى‬ ‫دڵخۆشى نه‌بوو وه‌اڵمه‌کان و ئه‌نجامه‌که‌ى بوو‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫فیعلى ئێم‌ه هیچ وه‌اڵمێکمان بۆخۆمان تێدا‬ ‫نه‌دى‪ ،‬گرنگ‌ترین خاڵێک ک‌ه باسمان لێو‌ه کرد‬ ‫و لێى پاشه‌گه‌ز نابینه‌و‌ه ده‌ستگیرکردنى بکوژانه‌‪،‬‬ ‫ئێم‌ه داواى چاکسازى ده‌که‌ین و خه‌ڵک ده‌ستگیر‬ ‫نه‌کرێـت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م ده‌سه‌اڵت‌ه خۆى کاره‌کان به‌و‬ ‫ئاقاره‌دا ده‌بات ک‌ه شه‌رعیه‌تى لێ بسێرێته‌وه‌‪.‬‬

‫په‌یوه‌ست ‌ه ب ‌ه شه‌قامه‌وه‌‪،‬‬ ‫شه‌قام په‌یوه‌ست نیی ‌ه ب ‌ه‬ ‫ئه‌نجومه‌نه‌که‌وه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر ئه‌م ئه‌نجومه‌نه‌ش‬ ‫نه‌بێت شه‌قام کار و‬ ‫چاالکیه‌کانی هه‌ر‬ ‫ده‌کات‬

‫چه‌تر‪ :‬ده‌وترێت تا هه‌نوک ‌ه داواکانى‬ ‫خه‌ڵک دی��ارى ک��راو نی ‌ه ب��ه‌وه‌ى ک ‌ه ل ‌ه‬ ‫الیه‌ک داواى هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى حکومه‌ت‬ ‫ده‌کرێت‪ ،‬له‌الیه‌ک چاوه‌ڕوانى چاکسازى‬ ‫تۆ ڕات چیه‌؟‬

‫ـ ئه‌و شه‌قام‌ه خۆى بڕیار له‌سه‌ر ئه‌و دۆخ‌ه ده‌دات‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌وه‌ى واى کردوو‌ه بێین‌ه سه‌رشه‌قام کۆمه‌ڵێک‬ ‫خاڵى جه‌وهه‌رى خه‌ڵک‌ه ک‌ه ده‌سه‌اڵت ده‌خه‌ن‌ه به‌ر‬ ‫به‌رپرسیارێتیه‌وه‌‪ ،‬ک‌ه بێت به‌ده‌م داخوازییه‌کانه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌کاتێکدا ده‌س���ه‌اڵت م���اوه‌ى مانگێک‌ه نایه‌ت ‌ه‬ ‫ب �ه‌رده‌م جێبه‌جێکردنى داواکارییه‌کانى خه‌ڵکه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئۆتۆماتیکى شه‌رعیه‌تى لێ وه‌رده‌گیرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ده‌سه‌اڵت ب ‌ه ئاشکرا ئه‌نجومه‌نى‬ ‫کاتى سه‌راى ئازادى به‌و ‌ه ناو ده‌بات که‌‬ ‫گۆڕان کار و به‌رنامه‌کان به‌ڕێو ‌ه ده‌بات؟‬

‫ـ ئه‌م ده‌سه‌اڵت‌ه نه‌زه‌رییه‌ى پیالن به‌ڕێو‌ه ده‌بات‪،‬‬ ‫له‌جیاتى ئه‌وه‌ى بزانێت خه‌ڵک داواى چى ده‌کات‪،‬‬ ‫خه‌ریکى ئه‌وه‌ی‌ه فاڵن‌ه که‌س ده‌ستى هه‌ی‌ه له‌پشت ئه‌و‬ ‫حاڵه‌تانه‌ى ک‌ه ب‌ه دڵى نییه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه ئۆپۆزسیۆن‬ ‫خه‌ڵکى ئه‌م واڵته‌ی‌ه و دوژمنى خه‌ڵک نییه‌‪ ،‬هه‌ر‬ ‫وه‌ک چ��ۆن ده‌س���ه‌اڵت هه‌ی‌ه ئ��اواش ئۆپۆزسیۆن‬

‫هه‌یه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئ�ه‌و‌ه بۆچوونم وای�‌ه ئه‌م‌ه هه‌ڵه‌ی‌ه و‬ ‫ئه‌نجومه‌نه‌ک‌ه بریتی‌ه ل‌ه خه‌ڵکى ده‌سه‌اڵت و نوێنه‌رى‬ ‫سه‌ربه‌خۆ و ئۆپۆزسیۆنى لێی‌ه به‌س به‌شێوه‌ى ڕه‌سمی‬ ‫نا‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئایا بێده‌نگى هه‌ولێر نیشانه‌ى‬ ‫رازی‌ب��وون�� ‌ه ب ‌ه کاره‌کانى حکومه‌ت و‬ ‫ده‌سه‌اڵتى ئه‌و ناوچه‌یه‌؟‬

‫ـ پێموای‌ه ئابڵوقه‌یه‌کى سه‌ربازى هه‌ی‌ه ک‌ه زۆرێک‬ ‫ل‌ه هێزه‌کانیان به‌جلوبه‌رگى مه‌ده‌نی باڵو کردۆته‌و‌ه‬

‫به‌شێوه‌یه‌ک ک‌ه چوار که‌س ناوێرێت کۆ ببێته‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌به‌ر ئه‌و‌ه ب‌ه جۆرێک چه‌واشه‌کاری ده‌که‌ن که‌س‬ ‫ناتوانێت بچێت‌ه ئه‌و شوێنانه‌‪ ،‬ده‌بینیت له‌کاتى یادى‬ ‫ڕاپه‌ڕینى هه‌ولێردا ل‌ه بڕى ئه‌وه‌ى ئااڵى کوردستان‬ ‫شه‌کاو‌ه بێت‪ ،‬دیسانه‌و‌ه ئااڵ سه‌وزو زه‌رده‌ک�‌ه به‌رز‬ ‫ده‌کرایه‌وه‌‪ ،‬ک‌ه ئه‌م‌ه گرفتێک‌ه ده‌سه‌اڵتى کوردى‬ ‫لێى به‌رپرسیاره‌‪ .‬وه‌ک خه‌ڵکى هۆشیارى کوردستان‬ ‫ڕێگ‌ه ن��اده‌ی��ن ئێم‌ه ب‌ه میتۆدى ش �ه‌ڕى ناوخۆدا‬ ‫به‌رنه‌و‌ه و شاره‌کانى کوردستان دابه‌ش بکه‌نه‌و‌ه و‬

‫شارى هه‌ولێرش شارێکى کوردستان‌ه و ئه‌م حاڵه‌تان ‌ه‬ ‫ب‌ه قه‌یراندا تێده‌په‌ڕێت‪ .‬ئه‌م ئه‌نجومه‌ن‌ه ته‌نها بۆ‬ ‫ڕێکخستنى مه‌یدانى ئازادى پێکهێنراوه‌‪ ،‬تا ئێستا‬ ‫ئه‌م ئه‌نجومه‌ن‌ه خۆى به‌خاوه‌نى خه‌ڵک نه‌زانیوه‌‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫رووى شه‌رعییه‌و‌ه ڕه‌نگ‌ه خه‌ڵک‌ه بڵێن شه‌رعییه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم بوون و نه‌بوونى په‌یوه‌ست‌ه به‌شه‌قامه‌وه‌‪ ،‬نه‌ک‬ ‫شه‌قام په‌یوه‌ست بێت ب‌ه ئه‌نجومه‌نه‌که‌وه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫پێموای‌ه ئه‌گه‌ر ئ�ه‌م ئه‌نجومه‌نه‌ش نه‌بێت شه‌قام‬ ‫کاروچاالکیه‌کانی هه‌ر ده‌کات‪.‬‬

‫جیاوازی یادکردنه‌وه‌ی نه‌ورۆز ل ‌ه هه‌ر چوار پارچه‌ی کوردستان‬ ‫[ ئا‪ /‬سه‌الح مه‌حمود ]‬ ‫ن������ه‌ورۆز رۆژى ن���وێ‌ب���وون���ه‌و ‌ه و‬ ‫ژیانه‌وه‌یه‌‪ ،‬له‌م رۆژه‌دا مرۆڤ خۆى له‌‬ ‫ژێربارى کۆیالیه‌تى و زوڵم رزگار ده‌کات‪،‬‬ ‫ک��ورد یه‌کێک ل�ه‌و نه‌ته‌وانه‌یه‌ى ک ‌ه له‌‬ ‫ژێربارى زوڵم دایه‌‪ .‬ئاگرى نه‌ورۆز به‌‬ ‫رۆحى شۆڕش و سه‌رهه‌ڵدانه‌و ‌ه ل ‌ه هه‌موو‬ ‫پارچه‌کانى کوردستان ب ‌ه به‌رفراوانى‬ ‫کراوه‌ته‌و ‌ه ئه‌م بابه‌ت ‌ه باس ل ‌ه چۆنێتى‬ ‫ئاگرى نه‌ورۆز ل ‌ه پارچه‌کانى کوردستان‬ ‫ده‌کات و جیاوازیه‌کانیش ده‌خاته‌روو‪.‬‬

‫نه‌ورۆز ل‌ه رۆژهه‌اڵتى کوردستان ترسى خسته‌‬ ‫دڵى کۆمارى ئیسالمییه‌وه‌‪ .‬ل‌ه زۆربه‌ى هه‌رێمه‌کانى‬ ‫ڕۆژه �ه‌اڵت��ى کوردستان وه‌ک‪ :‬لوڕستان‪ ،‬ئیالم‪،‬‬ ‫ک��رم��اش��ان‪ ،‬س��ن�ه‌‪ ،‬م �ه‌ه��اب��اد‪ ،‬ک��ام��ی��اران‪ ،‬ق���وروه‌‪،‬‬ ‫دێهگوالن‪ ،‬مه‌ریوان‪ ،‬سه‌قز‪ ،‬جوانڕۆ‪ ،‬بۆکان‪ ،‬پیرانشار‪،‬‬ ‫شنۆ‪ ،‬نه‌غه‌ده‌‪ ،‬بانه‌‪ ،‬سه‌رده‌شت‪ ،‬ڕه‌به‌ت‪ ،‬ئورمییه‌‪،‬��� ‫ماکۆ‪ ،‬سه‌لماس و ده‌یان شار و شارۆچکه‌ى ترى‬ ‫ڕۆژهه‌اڵتى کوردستان ئاگرى نه‌ورۆز ب‌ه به‌شدارى‬ ‫هه‌زاران که‌س کرایه‌وه‌‪ ،‬کورده‌کان ب‌ه پێشه‌نگایه‌تى‬ ‫الوان‪ ،‬ل�ه‌و شوێنه‌ى ک‌ه مه‌به‌ستیان ب��وو ئاگریان‬ ‫کرده‌و‌ه و سرودى ئه‌ى ڕه‌قیبیان وته‌و‌ه و ئاهه‌نگیان‬ ‫گێڕا‪.‬‬ ‫ل‌ه هه‌ندێک شوین مه‌شغه‌ڵى ده‌ستى هه‌ڵگیرا و‬ ‫(چوار) کۆتر ئازاد کران و ل‌ه ده‌ورى مه‌شغه‌له‌یه‌ک‬ ‫ئاگر ئاهه‌نگیان گێڕا‪.‬‬ ‫یه‌که‌م ئاگرى نه‌رۆز ل‌ه سه‌ر ئاستى واڵت ل‌ه سلۆپى‬ ‫ک‌ه ده‌که‌وێت‌ه باکورى کوردستان ل‌ه (‪)2011/3/12‬‬ ‫دا ک��رای�ه‌وه‌‪ ،‬ل‌ه باشوورى کوردستان ب‌ه به‌شدارى‬ ‫نه‌ته‌و‌ه جیاوازه‌کان ل‌ه سه‌ر چه‌مکى به‌یه‌که‌و‌ه ژیان‬ ‫ب‌ه دروشمى «ن�ه‌ورۆز شۆڕش و به‌هارى گه‌النه‌«‬ ‫ل‌ه نزیک گوندى چیمه‌نی ش��ارى که‌رکوکیش‬ ‫رێکخستنه‌کانى پارتى چاره‌سه‌رى له‌(‪)2011/3/18‬‬ ‫دا کرایه‌وه‌‪ .‬ل‌ه ئێران و رۆژهه‌اڵتى کوردستان له‌گه‌ڵ‬ ‫ئاگرى چوارشه‌مم‌ه سوورى نه‌ورۆز ده‌ستی پێکرد‪.‬‬ ‫ل‌ه رۆژئ��اواى کوردستان ب‌ه به‌شدارى سه‌دان هه‌زار‬ ‫که‌سى ب‌ه رۆحى شۆڕش ئاگرى نه‌ورۆز کرایه‌وه‌‪.‬‬ ‫ب��اش��وورى ک��وردس��ت��ان و ئ��اگ��رى ن���ه‌ورۆز دواى‬ ‫رووداوه‌کانى (‪ )3/17‬ل‌ه نێوان (جه‌ماوه‌ر ـ ده‌سه‌اڵت)‬ ‫ب‌ه دوو شێوازى جیاواز به‌رێو‌ه ده‌چێت‪.‬‬ ‫ل‌ه سلێمانى سێ مه‌شغه‌ڵ داگیرسا مه‌شغه‌ڵێک‬

‫نه‌ورۆزى قه‌ندیل‪ ،‬جیاوازییه‌کان له‌ ده‌ورى یه‌ک ئاگر کۆ ده‌کاته‌وه‌‌ فۆتۆ‪ :‬په‌ژار محه‌مه‌د‬ ‫ب‌ه رۆحى گۆڕانکارى و چاکسازى و مه‌شغه‌ڵێک به‌‬ ‫رۆحى ژیاندۆستى و به‌یه‌که‌و‌ه ژیان و مه‌شغه‌ڵێک‬ ‫ب‌ه رۆحى حیزبایه‌تى داگیرسا‪.‬‬ ‫(‪ )3/20‬کاتژمێر چوارى ئێوار‌ه ئاگرى نه‌ورۆز‬ ‫ل�‌ه س �ه‌رج �ه‌م ش��ار و شارۆچکه‌کانى کوردستان‬ ‫داگیرسا‪ ،‬ب �ه‌اڵم ملمالنێ سیاسییه‌کان رێگریان‬ ‫ل‌ه کۆبوونه‌وه‌ى کوردان ل‌ه ده‌ورى ئاگرێکدا کرد‪.‬‬ ‫ل‌ه هه‌ولێر ل‌ه پارکى شانه‌ده‌ر ک‌ه خه‌ڵکى ناڕازى‬ ‫ئه‌م ئاگره‌یان ب‌ه هى خۆیان نه‌زانى و به‌شدارییان‬ ‫نه‌کرد‪ .‬ل‌ه سلێمانى سێ ئاگر و سێ مه‌شغه‌ڵ‬ ‫داگیرسا‪ .‬پ��اری��زگ��ارى سلێمانى ل‌ه پ��ااڵس�ه‌و‌ه تا‬ ‫پردى خه‌سره‌وخاڵ رازاندرایه‌و‌ه و نه‌ورۆز ب‌ه رۆحێکى‬ ‫شادى و خۆشى ل‌ه ژێر دروشمى «نه‌ورۆزى سلێمانى‬ ‫جه‌ژنى ژیاندۆستى‌و پێکه‌و‌ه ژیانه‌» پیرۆز کرا‪ .‬له‌‬ ‫الیه‌کی تر هاوکات ل‌ه س�ه‌راى ئ��ازادى ن�ه‌ورۆز به‌‬ ‫ئاگرى نه‌ورۆز ب‌ه رۆحێکى شۆڕش و چاکسازى له‌‬ ‫الیه‌ن که‌سوکارى شه‌هیدانى (‪ )2/17‬و شه‌هیدانى‬ ‫دواى رووداوه‌کانى(‪ )2/17‬کرایه‌و‌ه و ب‌ه «نه‌ورۆزى‬

‫››‬

‫ل ‌ه سلێمانى سێ‬ ‫مه‌شغه‌ڵ داگیرسا‬ ‫مه‌شغه‌ڵێک ب ‌ه رۆحى‬ ‫گۆڕانکارى و چاکسازى‬ ‫و مه‌شغه‌ڵێک ب ‌ه رۆحى‬ ‫ژیاندۆستى و به‌یه‌که‌و ‌ه‬ ‫ژیان و مه‌شغه‌ڵێک ب ‌ه‬ ‫رۆحى حزبایه‌تى داگیرسا‬

‫چاکسازى و دژى گه‌نده‌ڵى» به‌ناو کرا‪ .‬ل‌ه الیه‌کی‬ ‫تر رێکخستنه‌کانى پارتى دیموکراتى کوردستان‬ ‫ب‌ه ئااڵى حیزبییه‌و‌ه ل‌ه ناوچه‌ى تاسلوجه‌ى سلێمانى‬ ‫نه‌ورۆزیان پیرۆز کرد و ئه‌م دوو الیه‌نیی‌ه ب‌ه ئاگرى‬ ‫نه‌ورۆزى شارو شارۆچکه‌کانى باشورى کوردستانه‌وه‌‬ ‫دی��ار ب��وو‪ .‬ئه‌مساڵ ل‌ه زۆرب �ه‌ى ناوچه‌دابڕاوه‌کان‬ ‫کوردستان نه‌ورۆز ب‌ه به‌شدارى جه‌ماوه‌رى کرایه‌وه‌‬ ‫مه‌نده‌لى یه‌کێک له‌و شارۆچکان‌ه بوو ک‌ه هێزه‌کانى‬ ‫ئاسایش و نه‌ته‌و‌ه جیاوه‌زه‌کان ب‌ه یه‌که‌و‌ه نه‌ورۆزیان‬ ‫پیرۆز کرد‪.‬‬ ‫ئاگرى نه‌ورۆز ل‌ه سه‌رجه‌م شار و شارۆچکه‌کانى‬ ‫باکوورى کوردستان ب‌ه رۆحى سه‌رهه‌ڵدانه‌و‌ه و ئازادى‬ ‫کرایه‌وه‌‪ .‬ل‌ه ئه‌ڵمانیا ک��وردان یه‌کپارچ‌ه ئاگریان‬ ‫ک��رده‌و‌ه و نه‌ورۆزیان پیرۆز کرد‪ .‬ل‌ه (‪ )50‬شار و‬ ‫شارۆچکه‌ى دیکه‌ى کوردستان ئاگرى ن �ه‌ورۆز‬ ‫کرایه‌وه‌‪ .‬ل‌ه ئامه‌د ب‌ه رۆحى شۆڕش و سه‌رهه‌ڵدان‬ ‫ئ��اگ��رى ن����ه‌ورۆزى ملیۆنى ک��رای �ه‌و‌ه و پ��اش��ان به‌‬ ‫سه‌دان که‌س رێپێوانى ئاشتیان کرد و به‌ره‌و رووى‬

‫هێرشى پۆلیس بوونه‌وه‌‪ .‬دواى (‪ )19‬ساڵ‪ ،‬وات‌ه له‌‬ ‫کۆمه‌ڵکوژییه‌که‌ى نه‌ورۆزى ساڵى (‪)1992‬ه‌وه‌‪ ،‬بۆ‬ ‫یه‌که‌م جار‪ ،‬شرناخییه‌کان ل‌ه مه‌یدانى جمهوریه‌ت‬ ‫کۆبوونه‌و‌ه‌و ب‌ه جۆشه‌و‌ه نه‌ورۆزیان پیرۆز کرد‪.‬‬ ‫ئ��اگ��رى ن������ه‌ورۆزى ق �ه‌ن��دی��ل ج��ی��اوازی��ی �ه‌ک��ان��ى‬ ‫کوردستانى ل‌ه ده‌ورى یه‌ک کۆ کرده‌وه‌‪.‬‬ ‫ل‌ه بنارى قه‌ندیل(‪ )2011/3/21‬ل‌ه (گۆره‌پانى‬ ‫ئێندزێ) ب‌ه به‌شدارى ده‌یان هه‌زار که‌س ل‌ه چوار‬ ‫پارچه‌ى کوردستان و ناوچه‌دابڕاوه‌کانى باشووری‬ ‫ک��وردس��ت��ان ش�ه‌ن��گ��ال و ده‌ورووب�������ه‌رى‪ ،‬ک��وردان��ى‬ ‫ئه‌وروپا و گه‌ریال ک‌ه ل‌ه الیه‌ن پارتى چاره‌سه‌رى‬ ‫رێکخرابوو‪ ،‬نه‌ورۆز پیرۆز کرا و راگه‌یاندن‌ه جیهانى‬ ‫و هه‌رێمییه‌کان رووماڵى ئاهه‌نگه‌که‌یان کرد‪.‬‬ ‫ئاگرى نه‌ورۆز ل‌ه الیه‌ن (دیار غه‌ریب) سه‌رۆکى‬ ‫پارتى چ��اره‌س�ه‌رى و (سوفیان عه‌باس) به‌رپرسى‬ ‫نووسینگه‌ى پارێزه‌رانى عێراقى عه‌بدوڵاڵ ئۆجه‌الن‬ ‫و نووسه‌ر و رۆشنبیرى ع�ه‌ره‌ب (عه‌لى غ �ه‌وار) و‬ ‫گرۆپێک ل‌ه دایکانى ئاشتى ئاگرى نه‌ورۆز کرایه‌وه‌‪.‬‬ ‫(سۆزدار ئاوێستا) ئه‌ندامى کۆنسه‌ى به‌رێوه‌به‌رایه‌تى‬ ‫کۆما جڤاکێن کوردستان (که‌جه‌که‌)و سه‌رۆکى‬ ‫پ��ارت��ى چ���اره‌س���ه‌رى‪( ،‬ع �ه‌ل��ى غ����ه‌وار) ن��ووس �ه‌ر و‬ ‫رۆشنبیرى عه‌ره‌ب و مامۆستا(سوفیان عه‌باس)‪،‬‬ ‫ته‌ئکیدیان ل‌ه سه‌ر چاره‌سه‌رى پرسى کورد ب‌ه رێگاى‬ ‫ئاشتییان‌ه و دیالۆگ و ئازاد کردنى کوردستان و‬ ‫عه‌بدواڵ ئۆجه‌اڵن کرده‌و‌ه و بانگیان بۆ دروستکردنى‬ ‫کۆنگر‌ه و کۆنفرانسى کوردان و یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫ب‌ه به‌شدارى هه‌موو الیه‌ن‌ه سیاسییه‌کان کرد‪( .‬دیار‬ ‫غه‌ریب) سه‌رۆکى پارتى چ��اره‌س�ه‌رى ب‌ه تایبه‌تى‬ ‫ساڵوى ل‌ه خۆراگرى خۆپیشانده‌رانى سه‌راى سلێمانى‬ ‫کرد و په‌یامى پیرۆزبایى نه‌ورۆزى ئاراست‌ه کردن‪.‬‬ ‫ئ���ه‌وه‌ى س��رن��ج راک��ێ��ش ب���وو‪ ،‬ن����ه‌ورۆزى قه‌ندیل‬ ‫جیاوازییه‌کانى ل‌ه ده‌ورى یه‌ک ئاگر کۆکرده‌وه‌‪.‬‬ ‫ئااڵکانى الیه‌ن‌ه سیاسییه‌کان یه‌کێتى و پارتى‬ ‫چاره‌سه‌رى‪ ،‬گۆڕان‪ ،‬په‌ژاک‪ ،‬پارتى دیموکرات له‌‬ ‫ئاهه‌نگه‌که‌دا دوور ل‌ه ده‌مارگرژى حزبى ده‌بینران‪.‬‬ ‫شایانى باس‌ه ل‌ه الیه‌ن کۆمیته‌ى ئاماده‌کار‪( ،‬هه‌واڵ‬ ‫ڵ ئاماده‌کارى‬ ‫وریا) سه‌رۆکى شاره‌وانى بنارى قه‌ندی ‌‬ ‫بۆ ئاهه‌نگه‌ک‌ه کرابوو و هێزى گه‌ریاڵ ب‌ه ده‌مامکى‬ ‫پێچراو ب‌ه درێژایى قه‌ره‌باڵغى جاده‌کانى بنارى قه‌ندیل‬ ‫ک‌ه خه‌ڵکى تێدا دانیشتبوو و به‌شدارى ئاهه‌نگه‌که‌یان‬ ‫ده‌کرد‪ ،‬کۆنترۆڵ کرابوو‪.‬‬


‫توێژه‌رێکى کۆمه‌اڵیه‌تى ده‌سه‌اڵت له‌ کرداره‌ توندوتیژیه‌کانی‬ ‫به‌رامبه‌ر خه‌ڵک په‌شیمان ده‌بێته‌وه‌‬ ‫[ دیداری‪ /‬دانا رزگار ]‬

‫خالید ع�ه‌ب��دول��ک�ه‌ری��م‪ ،‬توێژه‌رێکی‬ ‫ک��ۆم�ه‌اڵی�ه‌ت��ی ل��ه‌م دی����داره‌ى (چ��ه‌ت��ر)دا‬ ‫ده‌رب��اره‌ی خۆپیشاندانه‌کانی کوردستان‬ ‫ئه‌و ‌ه ده‌خاته‌ڕوو ک ‌ه ده‌سه‌اڵت ل ‌ه داهاتوودا‬ ‫ل ‌ه ک��ردار ‌ه توندوتیژییه‌کانی به‌رامبه‌ر‬ ‫ب ‌ه خه‌ڵک په‌شیمان ده‌بێته‌و ‌ه و ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫ئه‌و کارانه‌ی یه‌کێتی رێگه‌ی پێده‌دات‪،‬‬ ‫ته‌نها کاردانه‌و ‌ه و رقێکی سایکۆلۆژییه‌‪،‬‬ ‫پێده‌چێت حزب ‌ه هاوپه‌یمانه‌که‌ی کارتی‬ ‫پیشان بدات و هه‌میش ‌ه ترسێک هه‌ی ‌ه پێی‬ ‫ده‌ڵێت تۆ به‌ڕابردوو نه‌ژێیت‪.‬‬ ‫چ���ه‌ت���ر‪ :‬ه���ۆک���اری س��ه‌ره��ه‌ڵ��دان��ی‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانی ک��وردس��ت��ان بۆچی‬ ‫ده‌گه‌ڕێنیته‌وه‌؟‬

‫_ په‌یوه‌ندی ب‌ه چه‌ند هۆکارێکه‌و‌ه هه‌یه‌‬ ‫له‌وان‌ه بونیادیه‌‪ ،‬واتا ئه‌و ده‌سه‌اڵتانه‌ی له‌‬ ‫رۆژهه‌اڵتدا دامه‌زراون چونه‌ت‌ه نێو هه‌موو‬ ‫کایه‌کانی ژیانه‌و‌ه ب‌ه رێگای توندوتیژی و‬ ‫هه‌موو شێوازه‌کانی‪ ،‬کاتێک ئه‌و گه‌النه‌‬ ‫ده‌بینین کاتی ئه‌و هاتوو‌ه سێرچێک بکه‌ن‬ ‫به‌ڕابردوودا یه‌کسه‌ر ئه‌وه‌یان بیرده‌که‌وێته‌وه‌‬ ‫ئ �ه‌وان چۆن ژیانیان رێکخراو‌ه و ئ�ه‌و‌ه چ‬ ‫ده‌سه‌اڵتێک‌ه رۆژان�‌ه کێشه‌ی مرۆییان بۆ‬ ‫ده‌خوڵقێنێت ئه‌وکات هه‌ڵوێست وه‌رده‌گ��رن‬ ‫و ده‌س��ت به‌و شۆڕش‌ه ده‌ک �ه‌ن ک‌ه ئه‌مڕۆ‬ ‫له‌ژێر زۆر ناوی جوان دا خۆیان مانیفێست‬ ‫کردووه‌‪ ،‬جا ئه‌مان‌ه ل‌ه میسر و تونس بن یان‬ ‫ل‌ه کوردستان و سوریا ئه‌و هۆ بونیادیانه‌‬ ‫به‌شدارن ل‌ه سه‌رهه‌ڵدانییدا‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬بۆچی ده‌س���ه‌اڵت ل ‌ه گه‌رمیان‬ ‫ده‌ستی دای ‌ه سه‌رکوتکردنی خه‌ڵک؟‬

‫_ به‌شێکی ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ زه‌مینه‌سازی ئه‌و‬ ‫ده‌سه‌اڵته‌ی ک‌ه ئه‌مڕۆ له‌کوردستاندا حکومڕانی‬ ‫ده‌ک���ات و واده‌زان���ێ���ت ه��ه‌ر ب���زاوت و گروپێکی‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تی ڕه‌خن‌ه بگرێت و خۆپیشاندان بکات‬ ‫ده‌بێت سه‌رکوت بکرێت و ڕێگه‌ی لێبگیرێت‪ ،‬به‌داخه‌وه‌‬ ‫ده‌ربڕینی ناڕه‌زایه‌تییه‌کانی خه‌ڵکی گه‌رمیان شێواز‬ ‫و هه‌ڵسوکه‌وتێکی نه‌شیاو و نه‌ویستراوی لێکه‌وته‌وه‌‬ ‫له‌الیه‌ن ده‌سه‌اڵته‌و‌ه و ڕاستیش‌ه خۆپیشانده‌ران هه‌ندێ‬

‫توندوتیژییان ئه‌نجامدا‪ ،‬به‌اڵم درێژه‌دان به‌پرۆسه‌ی‬ ‫سه‌رکوتکردن و ره‌شبگیری و هێرشکردن‌ه سه‌ر‬ ‫رۆژنامه‌نوسان و چاالکوانی مه‌ده‌نی و رادیۆی‬ ‫ده‌ن���گ پێیوتین ئ �ه‌و هێزه‌‬ ‫ب��ون��ی��ادگ�ه‌ر‌ه ک �‌ه له‌‬ ‫ک���وردس���ت���ان���دا‬ ‫چ���ه‌ن���د س��اڵ �ه‌‬ ‫خ�������������������اوه‌ن‬ ‫ده‌س������ه‌اڵت������ه‌‬ ‫ق���ه‌ن���اع���ه‌ت���ی‬ ‫به‌و‌ه ماو‌ه ته‌نیا‬ ‫له‌ڕێگه‌ی هێزو‬ ‫توندوتیژییه‌وه‌‬ ‫ده‌ت������وان������ێ������ت‬ ‫بمێنێته‌وه‌‪ ،‬نه‌ک‬ ‫ل�����ه‌ڕێ�����گ�����ه‌ی‬ ‫گ���وێ گ��رت��ن له‌‬ ‫خه‌ڵک و وه‌رگرتنی‬

‫بگرێت یان ده‌نگ به‌رزبکاته‌و‌ه ئه‌و په‌الماری بدات به‌و شێو‌ه شارستانیان‌ه ک‌ه ده‌یبینن سه‌ره‌تایه‌ک‌ه بۆ‬ ‫و ئازادییه‌که‌ی لێ زه‌وت بکات ئه‌مه‌ش به‌کاره‌سات کۆتایی‪ ،‬ئیدی تۆپه‌ک‌ه ل‌ه گۆڕه‌پانی ده‌سه‌اڵتدایه‌‬ ‫ده‌که‌وێته‌وه‌‪.‬‬ ‫و بڕیاربدات چاکسازی بکات‪.‬‬ ‫ئاسانترین وه‌اڵم له‌الیه‌ن حکومه‌ته‌و‌ه گۆڕینی‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌وه‌ی ل ‌ه که‌الر روویدا کێ لێی‬ ‫کرداره‌کانێتی له‌سه‌ر کاغه‌زه‌و‌ه بۆ ئه‌رزی واقیع‪،‬‬ ‫به‌رپرسه‌؟‬ ‫ئ �ه‌م �ه‌ش زۆر ق���ورس ن��ی�ه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم ت��ا ئێستا ئ �ه‌وه‌‬ ‫_ یه‌کێتی و پارتی لێی به‌رپرسن‪.‬‬ ‫ڕوی���ن���ه‌داوه‌‪ ،‬ه�ه‌ن��دێ سیناریۆ ده‌بینین ئه‌مه‌یان‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌ی حکومه‌تی هه‌رێم ل ‌ه کوێیه‌؟‬ ‫_ ئه‌وه‌ی ڕاستی بێت به‌زۆرترین پێوه‌ری سیاسی بارودۆخه‌ک‌ه له‌حکومه‌ت ئاڵۆزترده‌کات‪ ،‬ئه‌و ده‌توانێت‬ ‫و ده‌ستوری و سۆسیۆسیاسی حکومه‌ت ئاماده‌یی هه‌موو شتێک بکات بۆ نمون‌ه ده‌ستگیرکردنی‬ ‫زۆر نییه‌‪ ،‬زیاتر ل‌ه راگه‌یاندنی پشوو‌ه فه‌رمییه‌کاندا تۆمه‌تباره‌کان و جیاکردنه‌وه‌ی حزب ل‌ه حکومه‌ت‬ ‫ڕۆڵی هه‌ی‌ه کاتێک ده‌بینین ئه‌وه‌ی ل‌ه حکومه‌ت و دابین کردنی خزمه‌تگوزاری‪ ،‬ب�ه‌اڵم تا ئێستا‬ ‫داوا ده‌ک��رێ��ت ل �ه‌الی �ه‌ن خ��ۆپ��ی��ش��ان��ده‌ران �ه‌و‌ه ته‌نها نه‌یکردووه‌‪.‬‬ ‫له‌سه‌ر کاغه‌ز ده‌یکات‌ه ک��ردار‪ ،‬وه‌ک سه‌رۆکی‬ ‫چ��ه‌ت��ر‪ :‬ل�� ‌ه ه �ه‌ول��ێ��ر ب��ۆچ��ی رێ��گ�ه‌ی‬ ‫حکومه‌تیش له‌په‌رله‌مان دانی پێدا نا گه‌وره‌ترین خۆپیشاندان نادرێت؟‬ ‫کێش‌ه له‌به‌رده‌میدا دوو هێزی یان ڕاستر بڵێین فره‌‬ ‫_ ه�ه‌م��وو ئ��ام��اژه‌ک��ان ئ �ه‌وه‌م��ان پێده‌ڵێن هه‌تا‬ ‫هێزی و نادیاری و ناڕۆشنی شوناسی هه‌ندێک ئ��ام��رازه‌ک��ان��ی ب��ێ��ده‌ن��گ ک���ردن و فشارخستنه‌‬ ‫له‌چه‌کداره‌کان به‌تایبه‌تی له‌کاتی کاره‌ساته‌که‌ی س��ه‌ر ئ��ازادی��ی �ه‌ک��ان و سیناریۆ دروس��ت��ک��ردن بۆ‬ ‫حه‌ڤده‌ی شوباتی سلێمانی دا گرت‌ه ڤیدیۆییه‌کان ونکردنی ڕاستییه‌کان ی��ان خه‌ڵک ترساندن بۆ‬ ‫نه‌وتنیان و رێگه‌نه‌دان بۆ‬ ‫م�����وم�����اره‌س�����ه‌ک�����ردن�����ی‬ ‫س �ه‌ره‌ت��ای��ت��ری��ن پیشاندانی‬ ‫م��اف��ه‌ک��ان‪ ،‬ک��ۆت��ای��ی�ه‌ک‬ ‫ده‌ه��ێ��ن��ێ��ت ل���ه‌گ���ه‌ڵ خ��ۆی‬ ‫دا وه‌ک ه����ه‌م����وو ئ���ه‌و‬ ‫سیسته‌مانه‌ی تر ک‌ه ئه‌مڕۆ‬ ‫له‌ناوچه‌که‌دا ئاوابوون‪.‬‬

‫››‬

‫هێشتا ده‌سه‌اڵت‬ ‫بیری نه‌کردۆته‌و‌ه ل ‌ه ناخی‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان بکۆڵێته‌و‌ه و‬ ‫دیراسه‌تێکی عه‌قاڵنییان بۆ بکات‬

‫داوا ڕه‌واک��ان��ی��ان‪ ،‬وه‌ک ده‌زان����را س �ه‌ره‌ت��ا داوای‬ ‫خۆپیشانده‌ران له‌ئاستی لۆکاڵی و خزمه‌تگوزارییدا‬ ‫بوو‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆی هه‌ڵسوکه‌وت و ده‌رکه‌وتنی بۆ‬ ‫خه‌ڵکی ک‌ه چ جۆر‌ه هێز و عه‌قڵیه‌تێک حوکمی‬ ‫ب �ه‌ده‌س��ت �ه‌‪ ،‬وای ل�ه‌خ��ۆپ��ی��ش��ان��ده‌ران ک��رد داواک���ان‬ ‫بنه‌ڕه‌تی و سیاسی بن و ئ�ه‌و‌ه به‌چاره‌سه‌ر بزانن‪،‬‬ ‫ئ �ه‌وه‌ی ئێم‌ه تێبینی ده‌که‌ین وه‌ک توێژه‌رێکی‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تی هێشتا ده‌س�ه‌اڵت بیری نه‌کردۆته‌وه‌‬ ‫له‌ناخی خۆپیشاندانه‌کان بکۆڵێته‌و‌ه و دیراسه‌تێکی‬ ‫عه‌قاڵنییان بۆ بکات ته‌نها ئ�ه‌وه‌ی ک‌ه هه‌ی‌ه بیر‬ ‫ده‌کاته‌و‌ه ل‌ه کوێ کۆاڵنێکه‌و‌ه منداڵێک ڕه‌خنه‌‬

‫پێمان ده‌ڵێن حکومه‌ت ده‌سه‌اڵتی چییه‌‬ ‫به‌سه‌ر ئه‌و چه‌کدار‌ه ته‌قه‌که‌ر‌ه ناڕه‌سمیانه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئه‌نجامی ئه‌م خۆپیشاندانانه‌‬ ‫به‌کوێ ده‌گات؟‬

‫_ تا ئێستا به‌رده‌وام‌ه و زۆربه‌ی خه‌ڵکی له‌ناخه‌و‌ه‬ ‫زیاتر ناڕازی ده‌بن کاتێک ده‌بینین ئه‌م ده‌سه‌اڵته‌‬ ‫به‌و شێوه‌ی‌ه وه‌اڵمی هاواڵتیانی خۆی ده‌داته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌م ده‌سه‌اڵت‌ه شکڵ و شێوه‌ی ده‌وێ و‬ ‫که‌سانێکی ده‌وێ په‌ڕۆی حزبی بۆ به‌رزبکه‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئ��ام��اژه‌ک��ان ب��ه‌ره‌و ئ �ه‌و‌ه ده‌ڕۆن ده‌س���ه‌اڵت نایه‌وێ‬ ‫چاکسازی بکات‪ ،‬ده‌ستکردن به‌خۆپیشاندانیش‬

‫کراوه‌‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪49‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/8 - 2011/3/28‬‬

‫پرسیار ده‌ده‌نه‌وه‌‪.‬‬

‫‪7‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ده‌سه‌اڵت و مانه‌وه‌ی یه‌کێتی تا‬ ‫چه‌ند بڕ ده‌کات؟ ئایا حزبێکی دیموکراته‌‬ ‫یان داپڵۆسێنه‌ره‌؟‬

‫_ یه‌کێتی ه�ه‌ن��اس�ه‌ی م��ان �ه‌و‌ه و که‌ڵچه‌ری‬ ‫م��ان��ه‌وه‌ی زۆرت���ر تیای‌ه وه‌ک ل�ه‌ه�ه‌ن��دێ حزبی‬ ‫ب��ون��ی��ادگ �ه‌ری ت���ر‪ ،‬ئ����ه‌وه‌ی م��ن تێبینی ده‌ک���ه‌م‬ ‫وه‌ک توێژه‌رێک ئه‌و کارانه‌ی یه‌کێتی ڕێگه‌ی‬ ‫پێده‌دات له‌ژێر ده‌سه‌اڵتی ئ �ه‌ودا ڕووب���دات‪ ،‬ته‌نها‬ ‫کاردانه‌و‌ه و ڕقێکی سایکۆلۆژییه‌‪ ،‬پێده‌چێت حزبه‌‬ ‫هاوپه‌یمانه‌که‌ی کارتی پیشانبدا و هه‌میش ترسێک‬ ‫هه‌ی‌ه پێیده‌ڵێت تۆ به‌ڕابردوو نه‌ژێیت ئیدی ناکرێ‬ ‫و نابێت‪ ،‬ئ�ه‌و پ�ه‌رچ�ه‌ک��ردار و ده‌س��ت خستن‌ه نێو‬ ‫ده‌زگاکانی حکومییه‌و‌ه له‌م ده‌ڤه‌ره‌دا به‌دیده‌کرێت‪،‬‬ ‫به‌دیهێنانی ئ �ه‌و گریمان‌ه و ت��ی��ۆره‌ی�‌ه ک �‌ه پێش‬ ‫دامه‌زراندنی کابینه‌که‌ی به‌رهه‌م ساڵح له‌یه‌کێک‬ ‫ل‌ه رۆژنامه‌کاندا باسملێوه‌کرد و پێموابوو دیارده‌یه‌ک‬ ‫په‌یدا ده‌بێت ترس ل‌ه یه‌کێتی بوونه‌‪ ،‬وا خه‌ریک‌ه ئه‌وه‌‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌رزی واقیع دروست ده‌بێت‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ش ئه‌و‬ ‫حزب‌ه ل‌ه رێگه‌ی ده‌زگاکانی حکومه‌ته‌و‌ه وایکردوه‌‬ ‫رۆڵ��ی هه‌بێت ل‌ه زۆر کایه‌ی ژیانی هاواڵتییدا‬ ‫بۆی‌ه باسی ده‌که‌ین ئه‌گینا حزبێکی ئۆفیسی و‬ ‫خانه‌یه‌ک بوای‌ه بۆ به‌رهه‌مهێنانی تیۆر و دونیابینی‬ ‫چ����ه‌ت����ر‪ :‬ئ���ه‌گ���ه‌ر‬ ‫ل�ه‌دون��ی��ای فه‌یسبووکی ئ �ه‌م��ڕۆدا چیمان داب��وو‬ ‫خۆپیشاندان بنه‌مایه‌ک‬ ‫له‌باسکردنی‪ ،‬به‌اڵم کاتێک ده‌بینین ده‌ستتێوه‌ردان‬ ‫و ن��ی��ش��ان��ه‌ی��ه‌ک��ی‬ ‫هه‌ی‌ه ناچار ئێم‌ه ئه‌و حزب‌ه و کاره‌کانی بخه‌ینه‌‬ ‫دی���اری دیمۆکراسی‬ ‫به‌رده‌م دیراسه‌ت‌ه سۆسیۆسیاسیه‌کانمانه‌وه‌‪.‬‬

‫بێت‪ ،‬بۆچی رێگ ‌ه له‌‬ ‫خۆپیشاندانی خه‌ڵکی هه‌ولێر ده‌گیردرێت؟‬

‫چه‌تر‪ :‬ئه‌و کپکردن و ده‌مکوتکردنه‌ی ل ‌ه‬ ‫گه‌رمیاندا هه‌یه‌‪ ،‬پێشبینی چی لێ ده‌کرێ؟‬

‫_ نیشانه‌کانی دی��م��وک��رات��ی ب���وون ته‌نیا ل ‌ه‬ ‫_ پێموای‌ه رۆژێک حکومه‌ت و ئه‌و حزب‌ه ک‌ه لێره‌‬ ‫چه‌ند وشه‌یه‌کی ئ�ه‌و حزبه‌دا هه‌ی‌ه ک‌ه حوکمی‬ ‫ناوچه‌کانی هه‌ولێر ده‌ک��ات‪ ،‬ئه‌گینا وه‌ک واقیع بااڵده‌ست‌ه بیر ده‌کاته‌و‌ه هه‌ر ئه‌م هاواڵتیی‌ه ناڕازییه‌ی‬ ‫کامه‌ی‌ه بنه‌ماکانی دیموکراسی؟ هه‌ندێکجار به‌ڕێز ئێستا بوو خوێنی بۆ دروستکردنی رۆژانێکی وا‬ ‫سه‌رۆکی هه‌رێم لێدوان و په‌یامی باش ده‌نێرێت بۆ رشت بۆی‌ه پێویست ناکات به‌و شێوه‌ی‌ه سه‌رکوت‬ ‫هاونیشتمانیان‪ ،‬به‌اڵم ئایا پێچه‌وانه‌ی هه‌موو ئه‌وانه‌ بکرێت ئ �ه‌وک��ات ده‌گ��ات �‌ه ده‌رئه‌نجامێکی ب��اش‪،‬‬ ‫له‌واقیع دا ڕوون��اده‌ن‪ ،‬ده‌بێت هه‌ولێریی‌ه به‌ڕێزه‌کان هه‌رچه‌ند‌ه ئه‌و هه‌وڵ و ترساندن و تۆقاندن‌ه وایکردوه‌‬ ‫خۆیان وه‌اڵم بده‌نه‌و‌ه ک‌ه ئایا بۆ ڕێگه‌یان پێ نه‌درا به‌ره‌ی جه‌ماوه‌ر فراوانتر بێت و به‌رده‌وامێتی زیاتریان‬ ‫خۆپیشاندان بکه‌ن‪ ،‬هه‌ندێکیان کاتێک گوێمان پێ ب��دات‪ ،‬ئه‌گه‌ر ده‌س �ه‌اڵت��داران ئه‌وه‌شیان نه‌کرد‬ ‫لێده‌بێت له‌سه‌رای ئازادییه‌و‌ه قسه‌ده‌که‌ن وه‌اڵمی زۆر ئه‌وکات خۆیان ئازادن چۆن وه‌اڵم ده‌ده‌نه‌وه‌‪.‬‬

‫ژاپۆن له‌ واڵته‌ ته‌کنه‌لۆژیه‌که‌وه‌ بۆ واڵته‌ وێرانه‌که‌‬ ‫[ ئا‪ /‬رێبوار عه‌زیز ]‬ ‫زنجیر ‌ه بوومه‌له‌رز ‌ه به‌هێزه‌کان‌و شه‌پۆل ‌ه‬ ‫تسۆنامی ‌ه ترسناکه‌کان خه‌ریک ‌ه واڵتى ژاپۆن‬ ‫ب ‌ه ته‌واوى کاول ده‌کات‌و چوار ته‌قینه‌وه‌ى‬ ‫گ��ه‌وره‌ى ناوه‌کى وێستگ ‌ه ئه‌تۆمییه‌کانی‬ ‫واڵته‌ک ‌ه ژیانى ده‌یان هه‌زار هاواڵتى ده‌خاته‌‬ ‫ژێر مه‌ترسی له‌ناو چوونه‌وه‌‪.‬‬

‫ئاژانسه‌کانى هه‌واڵى ژاپۆنى‪ ،‬دوا ئاماری ژماره‌ى‬ ‫قوربانییه‌کانى بوومه‌له‌رز‌ه ‌و شه‌پۆڵ‌ه تسۆنامیه‌کانى‬ ‫شاره‌کانى ژاپ��ۆن ب‌ه (‪ )19‬ه �ه‌زار که‌س ده‌خه‌مڵێنن‬ ‫‌و ده‌یگوازێته‌و‌ه ک‌ه زیاتر ل‌ه (‪ )17.000‬که‌سیش‬ ‫ب��ێ س��ه‌رو شوێنن‪ ،‬ه���ه‌روه‌ک ئاژانسی کیۆدۆی‬ ‫ژاپۆنى رایده‌گه‌یه‌نێت ک‌ه ئه‌گه‌ری گیان له‌ده‌ستدانى‬ ‫(‪ )15.000‬که‌سی تریش ده‌ک��رێ��ت ل�‌ه ئه‌نجامى‬ ‫ئه‌و تسۆنامی‌ه به‌هێزه‌ى ک‌ه ش��ارى میاگى باکورى‬ ‫خۆرهه‌اڵتى واڵته‌که‌ى گرته‌وه‌‪.‬‬ ‫س�ه‌رب��ارى رێ��ژه‌ى زۆری قوربانیه‌کانى کاره‌ساته‌‬ ‫سروشتیه‌کان‪ ،‬رووداوه‌کانى ئه‌م دوای�ه‌‪ ،‬بوو‌ه هۆکارى‬ ‫چ��وار جار ته‌قینه‌وه‌ی گ �ه‌ور‌ه ل‌ه یه‌که‌کانى کووره‌‬ ‫ناوه‌کیه‌کانى وێستگه‌ى ئه‌تۆمیی شارى فۆکۆشیمای‬ ‫ژاپۆنى‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ک زانایانى بواره‌کانى ته‌ندروستى‌و‬ ‫ژینگ‌ه و وزه‌ى ئه‌تۆمیی‪ ،‬مه‌ترسی له‌نێو چوونى ده‌یان‬ ‫هه‌زار ژاپۆنى دیک‌ه ده‌که‌ن و هه‌ر بۆی‌ه «رێنمایی به‌‬ ‫په‌ل‌ه و خۆپاراستنیان پێ راده‌گه‌یه‌نن»‪.‬‬ ‫رۆژى هه‌ینى (‪ )2011/3/11‬بوومه‌له‌رزه‌یه‌کى‬ ‫به‌هێز به‌گوڕی (‪)8.9‬ی پله‌ى رێکخته‌ر شارى میاگى‬ ‫باکورى خۆرهه‌اڵتى دوورگه‌ى ژاپۆنى هه‌ژاند‪ ،‬زیانێکى‬ ‫له‌راده‌به‌ده‌رى به‌هاواڵتیانى شاره‌ک‌ه گه‌یاند‪ ،‬جگ‌ه له‌وه‌ی‬ ‫زیانێکى زۆری ب‌ه بینا ‌و ت��اوه‌ر ‌و دار و ئۆتۆمبێل‬ ‫‌و چ�ه‌ن��دان شتى تر گه‌یاند‪ ،‬ئ��ه‌وه‌ش ب��وو‌ه هۆکارى‬ ‫به‌رزبوونه‌وه‌ى ئاستى ئاوى که‌ناراوه‌کانى ئه‌و شار‌ه ‌و‬ ‫دروستبوونى شه‌پۆڵى مه‌ترسیدارى تسۆنامى ب‌ه به‌رزى‬ ‫(‪)10‬م‪ ،‬بۆی‌ه ژماره‌یه‌ک که‌شتى سه‌ر ئاوه‌کانی به‌سه‌ر‬ ‫نشینه‌کانیه‌و‌ه ژێر ئاو خست‪.‬‬ ‫دواب �ه‌دواى ئه‌و زنجیر‌ه کاره‌سات‌ه مرۆییه‌‪ ،‬کووره‌ی‬ ‫کانه‌کانى وێستگ‌ه ئه‌تۆمیه‌کان که‌وتن‌ه ژێر مه‌ترسی‬ ‫ته‌قینه‌و‌ه و له‌ماوه‌ى چه‌ند رۆژێکدا چوار جار کووره‌ى‬ ‫ئه‌تۆمى فۆکۆشیمای واڵت�� ژاپۆن ته‌قیه‌و‌ه‌و وه‌ک‬ ‫ئه‌وه‌ى به‌رپرسانى ژاپۆنى ئاماژه‌ى بۆ ده‌که‌ن «ژیانى‬ ‫(‪ )140.000‬هه‌زار که‌س ل‌ه ده‌ورووبه‌رى کانه‌ک‌ه له‌ژێر‬ ‫به‌زه‌یی مه‌رگدایه‌»‪.‬‬ ‫رۆبێرت راسۆلین زاناى بوارى ئه‌تۆمی بۆ رۆیته‌رزى‬ ‫ئه‌مریکى روون��ی ده‌ک��ات�ه‌و‌ه ک‌ه زیانى تیشکاوه‌ره‌ى‬ ‫ته‌قینه‌وه‌ى کان‌ه ئه‌تۆمیه‌کان ب‌ه هه‌زاران جار کاریگه‌رتر‬

‫مه‌ترسی له‌سه‌ر ژیانى هه‌زاران ژاپۆنى هه‌ی ‌ه‌و‬

‫بوومه‌له‌رزه‌کان خولگه‌ی سوڕانه‌وه‌ی گۆی زه‌وى گۆڕیووه‌‬ ‫و زیانى زیاترى ده‌بێت ل‌ه زیانه‌کانى بووم‌ه ل�ه‌رزه‌ى‬ ‫شاره‌کانى تر»‪.‬‬ ‫ئاژانسی هه‌واڵیی کیۆدۆى ژاپۆنى باڵو ده‌کاته‌وه‌‬ ‫ک‌ه «تیشکه‌کانى ته‌قینه‌وه‌ى وێستگه‌که‌ى فۆکۆشیما‬ ‫گه‌یشتوه‌ت‌ه شارى تۆکیۆى پایته‌خت‌و ترسی ئه‌و‌ه هه‌یه‌‬ ‫(‪ )10.000‬که‌سی دانیشتووى پایته‌خت له‌ناو ببات»‪.‬‬ ‫ل��ه‌رووى ئه‌ندازه‌ییه‌وه‌‪ ،‬ل‌ه ئاکامى ته‌قینه‌وه‌کانی‬ ‫وێستگه‌ى ئه‌تۆمیی فۆکۆشیمادا ئه‌و پله‌ى گه‌رمیه‌ى‬ ‫ک‌ه بۆ کانه‌کان دان��راو‌ه به‌رگرى لێ بکه‌ن ل‌ه (‪)40‬‬ ‫پله‌و‌ه بۆ (‪ )84‬پله‌ى سلیلیزى به‌رز ده‌کاته‌و‌ه‌و ئه‌مه‌ش‬ ‫ئه‌و دیوار‌ه پۆاڵینان‌ه (‪ )steel walls‬ده‌بڕێت که‌‬ ‫ب‌ه ئه‌ستورى (‪3‬م) ده‌ووری کوره‌ک‌ه ده‌ده‌ن‌و له‌ئه‌نجامدا‬ ‫م����ادده‌ى رادی���ۆ ئه‌کتیڤ (‪)radio active‬‬ ‫ی مه‌ترسیدار باڵوده‌بێته‌و‌ه ک‌ه مه‌ترسی وێرانکردنى‬ ‫تا دوورى (‪ 20‬کلم)ى لێ ده‌کرێت‌و مه‌ترسی زیان‬ ‫گه‌یاندنى تا دوورى (‪ 78.7‬کلم)ی لێ ده‌کرێت‪.‬‬ ‫ئاژانسی هه‌واڵیی کیۆدۆى ژاپۆنى به‌جیا رایگه‌یاند‬ ‫ک‌ه ل �ه‌رۆژان��ى سێ شه‌ممه‌‌و چ��وار شه‌مم‌ه (‪15‬و‬ ‫‪ )2011/3/16‬دوو ئاگری گه‌ور‌ه له‌کووره‌ى‬ ‫ئه‌تۆمى فۆکۆشیما که‌وتووه‌و به‌رپرسانى‬ ‫وزه‌ى ئه‌تۆمیى ژاپۆنیش داوای����ان له‌‬ ‫ماڵه‌کانى ده‌وورووب �ه‌رى وێستگه‌که‌‬ ‫ک����رد ل���ه‌م���اڵ���ه‌ک���ان���ى خ��ۆی��ان‬ ‫بمێننه‌وه‌‌و «ک��ار نه‌کردنیان‬ ‫ل������ه‌و وێ���س���ت���ه‌گ���ه‌ی���ه‌دا‬ ‫ب����ه‌ت����ه‌واوى راگ��ه‌ی��ان��د‬ ‫‌و ک��ارم �ه‌ن��ده‌ک��ان��ی��ان‬ ‫ب����ۆ ش��وێ��ن��ێ��ک��ى تر‬ ‫گواسته‌وه‌»‪.‬‬

‫به‌رپرسی وێستگه‌ى ئه‌تۆمى فۆکۆشیما بۆ ئاژانسه‌‬ ‫ژاپۆنیه‌ک‌ه راگه‌یاند ک‌ه «دی����وار‌ه پۆاڵینیه‌کانى‬ ‫کووره‌کان تواناى به‌رگری ته‌قینه‌وه‌کانیان نه‌ماو‌ه و‬ ‫سیستمه‌کانى سارد کردنه‌وه‌ى کووره‌ک‌ه به‌ته‌واوى له‌کار‬ ‫که‌وتوون»‪.‬‬ ‫یۆکا ئه‌مانۆ به‌ڕێوه‌به‌رى گشتى ئاژانسی ووزه‌ى‬ ‫ئه‌تۆمی ن��ێ��وده‌وڵ�ه‌ت��ى ده‌ڵ��ێ��ت‪« :‬ب���ارودۆخ���ى ژاپ��ۆن‬ ‫له‌مه‌ترسیدای‌ه چونک‌ه ئه‌و ئاوه‌ى له‌ئێستادا هه‌ی‌ه به‌شی‬ ‫سارد کردنه‌وه‌ى کووره‌ى وێستگ‌ه ئه‌تۆمیه‌کان ناکات‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش له‌کاتێکدای‌ه پله‌ى گه‌رمی ئاوى که‌ناراوه‌کان‬ ‫زۆر زیادى کردووه‌»‪.‬‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رىگشتىئاژانسیوزه‌ىئه‌تۆمیىنێوده‌وڵه‌تى‪،‬‬ ‫تواناى پارێزگارى وێستگ‌ه ئه‌تۆمیه‌کانى واڵتى‬ ‫ژاپۆنى نیی‌ه و خۆی ته‌سلیمى اڵدانى‬ ‫سروشتیی‬

‫ده‌کات‌و نایشارێته‌و‌ه «کۆنترۆڵ کردنى مه‌ترسیه‌کانى‬ ‫ژاپۆن له‌ده‌ستى تواناکانى مرۆڤایه‌تى ده‌رچووه‌»‪.‬‬ ‫گریکۆر یاکۆزى سه‌رۆکى لیژنه‌ى وزه‌ى ئه‌تۆمیی‬ ‫ئه‌مریکى ب�ه‌رزب��وون�ه‌وه‌ى تیشکه‌کانی ئه‌و وێستگه‌‬ ‫ئه‌تۆمیی‌ه به‌حاڵه‌تێکى ترسناک ده‌زانێت ‌و پێیوایه‌‬ ‫چاره‌سه‌رکردنیان ئه‌سته‌مه‌‪ ،‬بۆی‌ه داوا ل‌ه ژاپۆنییه‌کان‌و‬ ‫به‌تایبه‌ت هاواڵتیانى شارى فۆکۆشیما کرد (‪ 80‬کلم)‬ ‫له‌و شار‌ه دوور بکه‌ونه‌وه‌‪.‬‬ ‫ل �ه‌رووى ته‌ندروستیه‌وه‌‪ ،‬تیشکاوه‌رى به‌ر ئه‌نجامى‬ ‫ته‌قینه‌وه‌ى کووره‌ى وێستگ‌ه ئه‌تۆمییه‌کان کار ده‌کاته‌‬ ‫سه‌ر خڕۆک‌ه سپیه‌کانى خوێنی م��رۆڤ ‌و تووشی‬ ‫نه‌خۆشیه‌کانی خوێنیان ده‌ک��ات‪ ،‬هه‌ر بۆی‌ه سه‌ربارى‬ ‫زیانى زۆریی بوونى مادده‌ى خوێ له‌له‌شى مرۆڤدا‪،‬‬ ‫پزیشکان وا ئامۆژگارى ده‌که‌ن که‌‬ ‫ئ �ه‌و خ��ۆراک��ان�ه‌ى توخمى ی��ۆد‌و‬ ‫کلۆریدى سۆدیۆمیان تێدایه‌‪،‬‬ ‫م �ه‌ت��رس��ی زی��ان �ه‌ک��ان��ى‬ ‫ت����ی����ش����ک����ه‌ک����ه‌‬

‫که‌مده‌کاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌م ئامۆژگاریی‌ه واى له‌هاواڵتیانى واڵتى چین‬ ‫کرد (به‌گوێره‌ى نزیکى پێگه‌ى جێوگرافیاکه‌یه‌وه‌‬ ‫له‌ژاپۆن) په‌ل‌ه بکه‌ن له‌ده‌ستکه‌وتن‌و ستۆر (خه‌زن)‬ ‫کردنى خ��وێ ‌و م��ادده‌ک��ان��ى کلۆیدی سۆدیۆم‬ ‫(‪ )NaCl‬تا کار گه‌یشت‌ه ئه‌وه‌ى حکومه‌تى په‌کین‬ ‫چاودێرى وورد بخات‌ه سه‌ر به‌رزبوونه‌وه‌ى نرخى خوێ‬ ‫له‌مارکێت‌و ده‌رمانخانه‌کاندا‪.‬‬ ‫رۆژى چ��وار شه‌مم‌ه (‪ )2011/3/16‬بوومه‌‬ ‫له‌رزه‌یه‌کى تر به‌خێرایی (‪ )6.8‬پله‌ى رێکخته‌ر شارى‬ ‫تۆکیۆى پایته‌ختى هه‌ژاند به‌هۆیه‌و‌ه چه‌ندین باڵه‌خانه‌‬ ‫تووشی ته‌قین‌و له‌رزین هاتن‪ ،‬هه‌واڵه‌کانی ئه‌و رۆژه‌‬ ‫حاڵه‌ته‌کانى قوربانیان ب��اس نه‌کرد‪ ،‬ب �ه‌اڵم پۆلیسى‬ ‫به‌رگرى میللی ژاپۆنى چه‌ند رۆژێکی دواى کاره‌ساتى‬ ‫بوم‌ه له‌رزه‌که‌ی رۆژى هه‌ینى‌و شه‌پۆڵ‌ه تسۆنامیه‌کانى‬ ‫ژاپ��ۆن گواستیه‌و‌ه ک‌ه (‪ )15.000‬ک�ه‌س قوربانى‬ ‫کاره‌ساته‌ک‌ه ب��وون ته‌نها له‌شارى میاگی نزیکه‌ی‬ ‫(‪ )360.000‬هاواڵتى تریش ئاواره‌ى شوێن‌ه سارد‌و بێ‬ ‫په‌ناکانى دوورگه‌ى ژاپۆن بوون‪.‬‬ ‫ناوتۆ کانی سه‌رۆک وه‌زیرانى ژاپۆن بۆ په‌یامنێرانى‬ ‫جیهانى روونیکرده‌و‌ه ک‌ه (‪ )15.000‬که‌س ل‌ه اڵیه‌ن‬ ‫تیم‌ه فریاگوزارییه‌کانه‌و‌ه رزگار کراون‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ک‬ ‫ک‌ه «ئ �ه‌و‌ه ناخۆشترین ک��ارى تیمه‌کانه‌»‪ ،‬وتیشى‬ ‫«ماوه‌ى (‪ )140‬ساڵ‌ه شتى وا له‌واڵتى ژاپۆندا رووى‬ ‫نه‌داوه‌»‪.‬‬ ‫کۆمپانیاى ئیکیکانى ئه‌مریکى بۆ وه‌به‌رهێنان‬ ‫له‌رووکارى ئابووریه‌و‌ه زیانى کاره‌سات‌ه سروشتییه‌کانى‬ ‫ژاپۆن به‌سه‌رووى ‪ 100‬ملیار دۆالرى ئه‌مریکى مه‌زه‌نده‌‬ ‫ده‌کات‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ک ل‌ه (‪)%20‬ی ئه‌و بڕ‌ه پاره‌ی‌ه به‌ر‬ ‫داڕمانى ت��اوه‌ره‌ک��ان ده‌که‌وێت ‌و ئ�ه‌وی تریشیان به‌ر‬ ‫راماڵینى هێڵه‌کانى ته‌زووى کاره‌با و هێله‌کانى ته‌له‌فۆن‬ ‫‌و رێگاکان‌و که‌نار‌ه ئاوییه‌کان ده‌که‌وێت‪.‬‬ ‫رۆژنامه‌ى لۆس ئه‌نجه‌لووس تایمزى ئه‌مریکى پێیوایه‌‬ ‫تسۆنامیه‌که‌ى ژاپ��ۆن رێ��ره‌وى زه‌وى ده‌گۆڕێت‌و زه‌وى‬ ‫له‌خولگه‌ى خۆی ال ده‌دات‌و ماوه‌ى رۆژ به‌راده‌یه‌ک‬ ‫که‌مده‌کاته‌وه‌‪.‬‬ ‫لووسی جۆنز زاناى بوارى گه‌ردوونى ئه‌مریکى رای‬ ‫وای‌ه له‌رووى جێوگرافیکه‌و‌ه ژاپۆن مێژووى ئه‌زموونى‬ ‫له‌بوومه‌له‌رزه‌دا هه‌یه‌‌و رای ده‌گه‌یه‌نێت ک‌ه تسۆنامیه‌که‌ى‬ ‫زیاتر روو له‌زه‌ریاى هێمن ده‌کات‪.‬‬ ‫ئ�ه‌وه‌ى زان��راو‌ه بوومه‌له‌رزه‌ک‌ه ب‌ه ره‌هه‌ندى (‪10.05‬‬ ‫س‪.‬م) هێڵ‌ه راسته‌ى خولگه‌ى گۆى زه‌وى جواڵندووه‌‬ ‫‌و خێرایی سوڕانه‌وه‌ى گۆی زه‌ویشى (‪ 106‬میکرۆ‬ ‫ملیۆن‪ /‬چرکه‌) که‌مکردوته‌وه‌‪ ،‬به‌مه‌ش ته‌مه‌نى رۆژى‬ ‫به‌راده‌یه‌ک که‌مکردوه‌ته‌وه‌‪.‬‬


‫داواکاری و رووداوه‌کانی هه‌رێمی کوردستان‬ ‫ل ‌ه (‪)17‬ی شوباته‌وه‌‬

‫هه‌ولێر‬ ‫دوابه‌دواى رووداوه‌کانى (‪)17‬ى شوبات له‌سلێمانى‪ ،‬مه‌کۆى گۆڕان ل ‌ه هه‌ولێر و سۆران و بنه‌ساڵو‌ه‬ ‫سوتێنرا‪.‬‬ ‫دواتر له‌رێگه‌ى نام ‌ه و راسته‌وخۆ هه‌ره‌ش ‌ه ل ‌ه کادیران و هه‌ڵسوڕاوانى گۆڕان و راگه‌یاندنکاران کرا و‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتنیش له‌به‌رێوه‌به‌رى ته‌له‌فزیۆنى گۆڕان – هه‌ولێر کرا‪.‬‬ ‫رۆژى (‪ )2/25‬له‌به‌رده‌م بازاڕى نیشتمانى شارى هه‌ولێر له‌کاتێکدا هه‌ولێر نیازى خۆپیشاندانى هه‌بوو‪،‬‬ ‫هێزى پاراستن و زێره‌ڤانى له‌ماوه‌ى (‪ )30‬خوله‌ک (‪ )45‬که‌سیان ده‌ستگیر کرد‪.‬‬ ‫هه‌ر له‌هه‌مان رۆژدا چه‌ندین رۆژنامه‌نووس کامێره‌که‌یان لێستێنراو ده‌ستگیرکران و دوات��ر بارى‬ ‫نائاسایى به‌فه‌رمی رانه‌گه‌یه‌نراو له‌هه‌ولێر سه‌رى هه‌ڵدا‪.‬‬ ‫رۆژى (‪ )3/16‬ک ‌ه هاوکات ‌ه له‌گه‌ڵ کیمیابارانکردنى هه‌ڵه‌بج ‌ه چاالکوانێکى کۆمه‌ڵى مه‌ده‌نى‬ ‫له‌به‌رده‌م په‌رله‌مانى کوردستان مانى گرت و دواى پێنج خوله‌ک له‌وه‌ستانى کاتژمێر (‪ )10،30‬له‌الیه‌ن‬ ‫هێزى پۆلیسه‌و‌ه رفێنرا و دواى چه‌ندین سه‌عات ئازادکرا‪.‬‬ ‫رۆژى (‪ )3/21‬ل �ه‌ب �ه‌رده‌م په‌رله‌مانى کوردستان چه‌ند کامێره‌مانێک و په‌یامنێرى ده‌زگ��اک��ان‬ ‫ده‌ستگیرکران ک ‌ه پێشتر هه‌واڵى ئه‌وه‌یان هه‌بوو‌ه خۆپیشاندان ده‌کرێت‪.‬‬ ‫رۆژى (‪ )3/24‬ته‌ق ‌ه به‌سه‌ر په‌یامنێرێکى رۆژنامه‌ى رۆژنامه‌دا کرا و دواتر کامێره‌مانێکى (‪)knn‬‬ ‫ده‌ستگیرکرا‪ ،‬هه‌روه‌ها ته‌قه‌ل ‌ه رۆژنامه‌وانێکی که‌ناڵی سپێده‌ش کرا‪.‬‬ ‫له‌هامان شوێنى ته‌قه‌کان گه‌نجێکى گۆڕان ده‌رفێنرێت و دواتر لێى ده‌درێت‪.‬‬

‫که‌الر‬ ‫خۆپیشاندان ل ‌ه (‪21‬و‪22‬و ‪25‬و‪ 26‬و ‪ )27‬و شوبات و هه‌روه‌ها (‪ 3‬و‪ )14‬ئازار ئه‌نجامدرا بۆ پشتگیرى‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانى سلێمانى‪)16( .‬ى ئ��ازار گروپی (‪)25‬ى شوبات ویستیان له‌نێو ب��ازاڕى ک �ه‌الردا یادى‬ ‫کاره‌ساتى کیمیابارانکردنى هه‌ڵه‌بج ‌ه بکه‌نه‌و‌ه به‌اڵم له‌الیه‌ن ئاسایشى گه‌رمیانه‌وه‌ رێگه‌یان پێنه‌درا‪.‬‬ ‫ل ‌ه ئه‌نجامى ئه‌و خۆپیشاندانانه‌دا دوو که‌س شه‌هیدبوون (‪ )37‬که‌س برینداربوون و زۆربه‌ى برینداره‌کانیش‬ ‫به‌ فیشه‌کبوو‌‪ ،‬هێرش کرای ‌ه سه‌ر بیناى رادیۆى ده‌نگ له‌که‌الر که‌ره‌سته‌کانیان تااڵنکرد و هه‌ندێکیشان‬ ‫شکاند‪ .‬سه‌ره‌ڕای پشتیوانی داواکانی سلێمانی‬ ‫داواکاریه‌کانى گروپی (‪ )25‬ى شوبات‬

‫‪1‬ـ گۆڕانى ریشه‌یی له‌سیسته‌مى حوکمڕانى واڵتدا بکرێت له‌ماوه‌یه‌کى دیاریکراودا که‌سه‌قفى زه‌مه‌نیه‌که‌ى‬ ‫کراو‌ه نه‌بێت‪.‬‬ ‫‪2‬ـ به‌دامه‌زراوه‌ییکردنه‌وه‌ى هه‌موو داموده‌زگا مه‌ده‌نى‌و سه‌ربازیه‌کانى واڵت‪.‬‬ ‫ت و په‌رله‌مان‪.‬‬ ‫‪3‬ـ ده‌ست له‌کارکێشانه‌وه‌ى هه‌رسێ سه‌رۆکایه‌تی هه‌رێم‌و حکومه‌ ‌‬ ‫‪4‬ـ دادگاییکردنى تاوانبارانى (‪)25‬ى شوبات له‌شارى که‌الر و قه‌ره‌بوکردنه‌وه‌ى شه‌هید و برینداره‌کان‪.‬‬ ‫‪5‬ـ نه‌هێشتنى هه‌موو ئه‌و هێزانه‌ى که‌ئامانجیان باڵوکردنه‌وه‌ى ترس ‌و دڵه‌ڕاوکێی ‌ه له‌نێو خه‌ڵکیدا و‬

‫ده‌ستگیرنه‌کردنى خۆپیشانده‌ران‪.‬‬ ‫(‪ )21‬رێکخراوى حزبیو مه‌ده‌نى‌و ژماره‌یه‌ک له‌هاواڵتیانى شارى که‌الر له‌به‌رده‌م بیناى ئیداره‌ى‬ ‫گه‌رمیاندا گردبونه‌وه‌یه‌کیان ئه‌نجامداو یاداشتێکیان ئاراسته‌ى الیه‌ن ‌ه په‌یوه‌ندیداره‌کان کرد ک ‌ه (‪ )3‬داواکارى‬ ‫له‌خۆگرتبوو بریتى بوون ل ‌ه ‪:‬‬ ‫‪1‬ـ ده‌ستبه‌جێ ئاساییکردنه‌وه‌ى بارودۆخى که‌الرو شارو شارۆچکه‌کانى ترى گه‌رمیان‌و کۆتایی هێنان‬ ‫به‌حاڵه‌تى نائاساییو ره‌شبگیرى‌و به‌سه‌ربازگه‌کردنى شارو شارۆچکه‌کان‌و لێکۆڵینه‌وه‌ى جدى له‌په‌الماردانى‬ ‫رادیۆى ده‌نگ‌و ئه‌و هه‌ڕه‌شه‌و ئه‌شکه‌نجه‌دان‌و ده‌ستگیرکردنانه‌ى رۆژنامه‌نوسان‌و گه‌نجان‌و چاالکوانانى مه‌ده‌نى‬ ‫روبه‌ڕوى بونه‌ته‌وه‌و ئاشکراکردنى ئه‌نجامه‌کانى لێکۆڵینه‌وه‌و به‌زوویی به‌دادگاگه‌یاندنى تاوانباران‪.‬‬ ‫‪2‬ـ ئه‌نجامدانى چاکسازى ریشه‌یی له‌ئیداراتى گه‌رمیانداو داواکارى گشتى یه‌کسه‌ر به‌دواداچونى وردو‬ ‫هه‌مه‌الیه‌ن ‌ه بۆ هه‌موو دۆسیه‌کانى گه‌نده‌ڵى بکات له‌سنورى ئیداره‌ى گه‌رمیاندا‪ ،‬به‌تایبه‌ت راپۆرته‌کانى‬ ‫چاودێرى دارایی تایبه‌ت به‌گه‌نده‌ڵیه‌کانى شاره‌وانى که‌الرو کفرى که‌رێکخراوه‌کان ئیشى زۆریان له‌سه‌رکردوه‌و‬ ‫هیچ تۆمه‌تبارێک نه‌بوێردرێت‌و حه‌سانه‌ى نه‌درێتێ له‌به‌دادگا گه‌یاندن‪.‬‬ ‫‪3‬ـ کارکردنى وردو به‌په‌له‌و بێ که‌مته‌رخه‌مى بۆ یه‌کالییکردنه‌وه‌و جێبه‌جێکردنى م��اده‌ى ‪ 140‬و‬ ‫دواتر به‌پارێزگاکردنى گه‌رمیان‪ ،‬بۆ هه‌ڵبژاردنى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاکانیش گه‌رمیان ئه‌نجومه‌نى خۆى بۆ‬ ‫هه‌ڵبژێردرێت‌و به‌پێچه‌وانه‌وه‌ ئه‌م ره‌وش ‌ه مۆله‌ق‌و ناڕۆشن ‌ه به‌رده‌وام ده‌بێت‌و رێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵى مه‌ده‌نیش‬ ‫بایکۆتى هه‌رهه‌ڵبژاردنێک ده‌که‌ن تایبه‌تمه‌ندى گه‌رمیان ره‌چاو نه‌کرێت‬

‫سه‌یدسادق‬ ‫بۆ پشتگیرى ل ‌ه ده‌نگى شه‌قام‌و سه‌راى ئازادى سلێمانى دژى گه‌نده‌ڵ ‌ى و ناعه‌داله‌تى‌و داواى‬ ‫چاکسازى ل ‌ه سیسته‌مى ده‌سه‌اڵتدا ل ‌ه سه‌یدسادق ل ‌ه ڕۆژانى (‪ )2/21‬و (‪ )2/25‬و (‪)3/15‬‬ ‫دا سێ خۆپیشاندانى به‌رفراوانى جه‌ماوه‌رى له‌ناوجه‌رگه‌ى شاردا کراو چه‌ندین پێکدادن ل ‌ه نێوان‬ ‫خۆپیشانده‌ران‌و هێزه‌کانى ئاسایش‌و پۆلیسدا ڕوویدا و چه‌ندین بریندارى لێکه‌وته‌وه‌‪ ،‬توندوتیژترین‬ ‫ڕۆژیشیان به‌ وته‌ى وته‌بێژى که‌مپینى ده‌نگى خه‌ڵک رۆژی(‪ )3/21‬بوو‌ه ک ‌ه تیایدا چه‌ندین‬ ‫رۆژنامه‌نوس لێیان دراوه‌‪.‬‬

‫پێنجوێن‬ ‫ئ�ه‌و خۆپیشاندانانه‌ى ک ‌ه ل ‌ه دواى )‪)17‬ى شوباته‌و‌ه ل ‌ه پێنجوێندا ئه‌نجامدراون‪ ،‬ل ‌ه (‪)27‬‬ ‫شوبات خۆپیشاندان کراو‌ه و ماوه‌ى سى رۆژ به‌دواى یه‌کدا به‌رده‌وامبوون و به‌گشتى تا ئێستا (‪)9‬‬ ‫خۆپیشاندان ئه‌نجامدراون‪ ،‬هه‌فته‌ى ڕۆژێکیان بۆ خۆپیشاندانه‌کان ده‌ست نێشانکردو‌ه ک ‌ه ڕۆژانى‬ ‫پێنج شه‌مه‌یه‌‪ .‬لیژنه‌یه‌کی سه‌رپه‌رشتیارى کاتى خۆپیشاندانه‌کانى پێنجوێن ک ‌ه ل ‌ه )‪ (11‬که‌س‬ ‫پێکدێت پێکهاتون که‌ تیایاندا مامۆستا و پارێزه‌رو خوێندکارو گه‌نج و سه‌رپه‌رشتى خۆپیشاندانه‌کان‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ى توندوتیژ ل ‌ه نێوان خۆپیشانده‌ران و الیه‌نى ده‌سه‌اڵت ڕوى نه‌داو‌ه به‌اڵم له‌الیه‌ن‬ ‫به‌رپرسانى حزبى ناوچه‌که‌و به‌رپرسى یه‌که‌مى ئیدارى شاره‌که‌و هه‌وڵه‌کانیان خراونه‌ته‌گه‌ڕ بۆ‬ ‫ئیهانه‌کردن و هه‌ڕه‌ش ‌ه کردن له‌ ڕێکخه‌رانى خۆپیشاندانه‌کان و فشاریان خستونه‌ته‌سه‌ر‪ .‬تا ئێستا سێ‬ ‫که‌س هه‌ڕه‌شه‌ى لێکراو‌ه له‌وانه‌ى له‌و ئه‌نجومه‌نه‌دان‪.‬و یه‌کێک له‌ ئه‌ندامانى ئه‌نجومه‌نه‌که‌ بۆ ماوه‌ى‬ ‫شه‌وێک زیدانى کراوه‌‪ ،‬داخوازیه‌کانى خۆپیشانده‌رانى پێنجوێن‪ :‬بۆ پشتگیرى ل ‌ه داخوازیه‌کانى‬ ‫سه‌راى ئ��ازادى‪ ،‬دژ ب ‌ه هه‌ر گه‌نده‌ڵى و فه‌سادى و ناعه‌داله‌تى و له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌شدا کۆمه‌ڵێک‬ ‫داواکارى لۆکاڵى تایبه‌ت ب ‌ه شارى پێنجوێن هه‌یه‌‪.‬‬

‫به‌ جیاوازییه‌کانه‌وه‌ له‌ژێر چه‌تردا کۆده‌بینه‌وه‌‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی گشتی هه‌فتانه‌یه‌‪ ،‬کۆمپانیای چه‌تر ده‌ریده‌کات‬

‫دووشه‌ممه‌ ‪2011/3/28‬‬

‫رانیه‌‬ ‫خۆپیشاندان ل ‌ه شارى ڕانی ‌ه ل ‌ه (‪)4‬ئ��ازاره‌وه‌ ڕاگه‌یه‌نراوه‌‪ ،‬تا ئێستا به‌رده‌وامه‌‪ ،‬ل ‌ه خۆپیشاندانه‌کان چه‌ند په‌یامنێر و‬ ‫ڕۆژنامه‌نوس ڕووبه‌ڕووى هه‌ڕه‌شه‌و لێدان بونه‌ته‌و‌ه له‌و شاره‌دا‪.‬‬ ‫داواکاریه‌کانى ئه‌نجومه‌نى کاتى مه‌یدانى ئازادى ڕانیه‌ وده‌وروبه‌رى بریتین ل ‌ه‬

‫‪1‬ـ پشتگیرى کردنى داواکارییه‌کانى سه‌راى ئازادى ل ‌ه سلێمانى‬ ‫‪2‬ـ دروستکردنى حکومه‌تێکى ته‌کنۆکرات‬ ‫‪3‬ـ ڕازى نه‌بوونى هه‌ر هه‌ڵبژاردنێکى پێش وه‌خت و بایکۆت کردنى تا سه‌رچاوه‌کانى داهات و هێزى چه‌کدار ل ‌ه هه‌یمه‌نه‌ى‬ ‫حیزب داده‌بڕێن‪ .‬جیاکردنه‌وه‌ى حیزب له‌حکومه‌ت‪.‬‬ ‫‪4‬ـ ڕه‌تکردنه‌وه‌ى دانوستان له‌گه‌ڵ ده‌سه‌اڵت تا بکوژانى ڕووداوه‌کانى (‪)17‬ى شوبات و دواتر ‪ ،‬ڕاده‌ستى دادگا ده‌کرێن‪.‬‬ ‫‪5‬ـ پێکهێنانى هه‌ر لیژنه‌یه‌ک ڕه‌تده‌که‌ینه‌و‌ه بۆ مه‌به‌ستى خاڵى چوار چونک ‌ه به‌گوێره‌ى یاساى ڕێکار‌ه جه‌زائیه‌کان (قانون‬ ‫اصول المحاکمات الجزائیه‌) دادگاى لێکۆڵینه‌وه‌ى سلێمانى تایبه‌تن به‌م جۆره‌ تاوانانه‌و‌ه و هه‌رهه‌نگاوێکى پێچه‌وانه‌ دژایه‌تى‬ ‫یاسای ‌ه و ڕه‌وتى لێکۆڵینه‌و‌ه ده‌شێوێنێ و بریتى ی ‌ه له‌شاردنه‌وه‌ى ڕاستیه‌کان و شێواندنى‪.‬‬ ‫‪6‬ـ ئیدانه‌کردنى به‌کارهێنانى تووندوتیژى به‌رامبه‌ر خۆپیشانده‌ران‪.‬‬ ‫‪7‬ـ دانانى ئه‌نجومه‌نى ڕاژ‌ه (مجلس الخدم ‌ه ) تا دامه‌زراندن له‌سه‌ربنه‌ماى یاسایى بێت‪.‬‬ ‫‪8‬ـ ده‌رکردنى یاسایه‌کى تایبه‌ت به‌مه‌به‌ستى قه‌ده‌غه‌کردنى ته‌سکی ‌ه و مه‌حسوبیه‌ت و دانانى توندترین سزا ک ‌ه به‌تاوانى‬ ‫جنایات دابنرێ که‌حوکمه‌که‌ى له‌پێنج ساڵ که‌مترنه‌بێت و ب ‌ه دوور بکرێ ل ‌ه سزادانى ب ‌ه غرامه‌‪.‬‬ ‫‪9‬ـ چاوخشادنه‌و‌ه ب ‌ه شه‌هاده‌ى هه‌موو ئه‌وانه‌ى ک ‌ه له ‌دواى ڕاپه‌ڕین شه‌هاده‌ى ده‌رچوونى په‌یمانگا و کۆلیژ و زانست ‌ه‬ ‫بااڵکانیان پێدراوه‌‪.‬‬ ‫‪10‬ـ چاوخشاندنه‌و‌ه ب ‌ه به‌رزبوونه‌وه‌ى پله‌ى فه‌رمان به‌رێتى هه‌موو ئه‌وانه‌ى ل ‌ه دواى ڕاپه‌ڕین پل ‌ه کانیان به‌رزکراوه‌ته‌و‌ه ‪.‬‬ ‫‪11‬ـ کردنه‌وه‌ى خولى تواناسازى بۆ هه‌ر فه‌رمانبه‌رێک پێش دامه‌زراندنى‪.‬‬ ‫‪12‬ـ چاو‌دێریکردنى توانادارى پیشه‌یى فه‌رمانبه‌ر بۆ ماوه‌ى یه‌ک ساڵ دواى دامه‌زراندنى‪.‬‬ ‫‪13‬ـ ل ‌ه سه‌روه‌ت و سامانى هه‌موو به‌رپرسان و فه‌رمانبه‌ران بپرسرێته‌و‌ه و یاسایى تایبه‌تى بۆدابنریت‪.‬‬ ‫‪14‬ـ ڕه‌چاوکردنى تایبه‌تمه‌ندى ل ‌ه دانانى به‌ڕێوبه‌ره‌ گشتیه‌کان و وه‌زیره‌کان‪.‬‬ ‫‪15‬ـ گێڕانه‌وه‌ى ماڵ ‌ه گواستراو نه‌گواستراوه‌کانى گشتى (االم��وال المنقول ‌ه وغیرمنقول ‌ه ) که‌ڕه‌چاوى ڕێوشوێنه‬ ‫‌یاساییه‌کانى تێدانه‌کراوه‌‪.‬‬ ‫‪16‬ـ نه‌هێشتى گه‌نده‌ڵى ماڵى و ئیدارى‪.‬‬ ‫‪17‬ـ کاراکردنى ده‌زگاى داواکارى گشتى‪.‬‬ ‫‪19‬ـ پاراستنى سه‌ربه‌خۆیى ده‌سه‌اڵتى دادوه‌رى‪.‬‬ ‫‪20‬ـ دابینکردنى شوێنى نیشته‌جێبوون به‌شێوه‌ى ستوونى نه‌ک ئاسۆیى‪ .‬دابینکردن ئه‌رکى ده‌وڵه‌ت ‌ه بۆ تاکه‌کانى‬ ‫کۆمه‌ڵگا‪.‬‬

‫خورماڵ‬ ‫ل ‌ه ڕۆژى (‪)15‬ى ئازار گروپێکى کاتى هه‌ستان ب ‌ه ڕێکخستنى خۆپیشاندانێک و سه‌ردانى به‌ڕێوه‌به‌رى ناحیه‌ى‬ ‫خورماڵیان کرد به‌مه‌به‌ستى وه‌رگرتنى مۆڵه‌ت بۆ ئه‌نجامدانى خۆپیشاندانێکى هێمنانه‌ ل ‌ه ناو بازاڕى شارۆچکه‌ک ‌ه‬ ‫به‌مه‌به‌ستى پشتگیریکردن له‌ خۆپیشانده‌رانى سه‌راى ئازادى شارى سلێمانى پاش وه‌رگرتنى مۆڵه‌ت ل ‌ه کاتژمێر (‪)2‬‬ ‫ى پاشنیوه‌ڕۆ خۆپیشاندان ده‌ستى پێکرد له‌ناو ب��ازاڕى خورماڵدا ک ‌ه ل ‌ه الی�ه‌ن پۆلیسى چاالکی ‌ه مه‌ده‌نیه‌کان و‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى پۆلیسى خورماڵه‌و‌ه ڕێوشوێنێکى ئه‌منى توندگیرایه‌به‌ر چه‌ندین وتار خوێندرایه‌وه ‌و به‌یاننامه‌یه‌کیان‬ ‫ئاراسته‌ى هه‌رسێ سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێم و حکومه‌ت و په‌رله‌مان کرد‪ ،‬داواکاریه‌کانیشیان برتیبوو له‌وه‌ى ک ‌ه ده‌سه‌اڵت‬ ‫بێت به‌ده‌م داواکاریه‌کانى خۆپیشانده‌رانى سه‌راى ئازادیه‌و‌ه و ئاوڕیش ل ‌ه ناوچه‌که‌یان بدرێته‌وه‌‪.‬‬

‫عه‌ربه‌ت‬

‫سلێمانی‬ ‫سلێمانى ل ‌ه (‪)17‬ى شوبات ل ‌ه کاتژمێر دوو کۆبوونه‌وه‌ى جه‌ماوه‌رى ل ‌ه به‌رده‌رکى س�ه‌راى شارى‬ ‫سلێمانیه‌و‌ه ده‌ستى پێکرد و تائێستاش به‌رده‌وام ‌ه ل ‌ه ئه‌نجامى ناڕه‌زایه‌تی ‌ه جه‌ماوه‌ریه‌کان و ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌یان‬ ‫له‌ الیه‌ن هێزى ئه‌منیه‌کان ب ‌ه شێوازى جۆراو جۆر بۆ کۆتاپێهێنان به‌م خۆپیشاندان ‌ه جه‌ماوه‌ریان ‌ه (‪)4‬‬ ‫شه‌هید و نزیکى (‪ )150‬بریندارى هه‌یه‌‪ ،‬جگ ‌ه له‌ هه‌ڕه‌شه‌کردن و ده‌ستگیرکردنى ده‌یان که‌س و سوتاندنی‬ ‫که‌ناڵی نالیا‪ ،‬کۆبونه‌وه‌ى خۆپیشانده‌رانى شارى سلێمانى که‌ ماوه‌ى (‪ )40‬رۆژ‌ه ل ‌ه دواى کاتژمێر (‪2‬‬ ‫بۆ‪)5‬ى پاشنیوه‌ڕۆ به‌ شێوه‌یه‌کى به‌رفراوان ل ‌ه به‌رده‌رکى سه‌راى (مه‌یدانى ئازادى یان سه‌راى ئازادى) وه‌ک‬ ‫شوێنى هه‌میشه‌یى به‌رده‌وامى ب ‌ه خۆپیشاندان ده‌درێت‪.‬‬ ‫پێشمه‌رجه‌کانی ئه‌نجومه‌نی کاتی سه‌را بۆ دیالۆگ‪:‬‬

‫‪1‬ـ بردنه‌ده‌ره‌وه‌ى هه‌موو باره‌گا حزبیه‌کان بۆ ده‌ره‌وه‌ی شاره‌کان‪.‬‬ ‫‪2‬ـ تیرۆری چه‌کداری حزب و هه‌ڕه‌شه‌ی چه‌کداران له‌سه‌ر چاالکوانان رابگیرێت‪.‬‬ ‫‪3‬ـ تاوانبارانى (‪)17‬ى شوبات بدرێن ‌ه دادگا‪.‬‬ ‫داواکارییه‌ هه‌نوکییه‌کان‪:‬‬

‫‪1‬ـ دانپێدانان ب ‌ه کۆبونه‌و‌ه جه‌ماوه‌ریه‌کانى کوردستان وه‌ک ب�ه‌ره‌ی�ه‌ک بۆ نوێنه‌رایه‌تیکردنى‬ ‫داخوازیه‌کانى خه‌ڵک و به‌شداریپێکردنى نوێنه‌رانى خۆپیشانده‌ران ل ‌ه پڕۆسه‌ی بڕیاردان له‌مه‌ڕ مه‌سه‌ل ‌ه‬ ‫چاره‌نوس سازه‌کاندا‪.‬‬ ‫‪2‬ـ ڕێگرتن له‌ هه‌ر جۆر‌ه هه‌وڵێک بۆ سه‌پاندنى بارى نائاسایى ب ‌ه سه‌ر هه‌ر شارو شارۆچکه‌یه‌کدا‪.‬‬ ‫‪3‬ـ ڕاگه‌یاندنى ڕه‌سمى له‌الیه‌ن حکومه‌ت و پ��‌رله‌مان و سه‌رۆکى هه‌رێم ل ‌ه به‌هه‌ند وه‌رگرتنى گشت‬ ‫داواکاریه‌کانى خۆپیشانده‌ران و جێبه‌جێکردنیان‪.‬‬ ‫‪4‬ـ دروستکردنى لیژنه‌یه‌کى هاوبه‌ش ل ‌ه په‌رله‌مان و حکومه‌ت بۆ کۆبونه‌و‌ه له‌گه‌ڵ نوێنه‌رانى‬ ‫خۆپیشانده‌ران به‌مه‌به‌ستى دیاریکردنى میکانیزمى گونجاو و دیاریکردنى واد‌ه بۆ جێبه‌جێکردنی‬ ‫داواکاریه‌کان‪.‬‬ ‫‪5‬ـ ئ��ازادک��ردن��ى ده‌ستبه‌جێى س�ه‌رج�ه‌م ده‌ستگیرکراوانى ن��او خۆپیشاندانه‌کان و قه‌ده‌غه‌کردنى‬ ‫ده‌ستگیرکردنى به‌شداربوان و رێکخه‌رانى خۆپیشاندان‪.‬‬ ‫‪6‬ـ دادگایى کردنى هه‌موو ئه‌وانه‌ى ده‌ستیان هه‌بوو‌ه ل ‌ه شه‌هیدکردن و بریندارکردنى خۆپیشانده‌ران و‬ ‫خستن ‌ه ڕووى ئه‌نجامى لێکۆڵینه‌وه‌کانى دادگا و باڵوکردنه‌وه‌ى له‌ راگه‌یاندنه‌کاندا‪.‬‬ ‫‪7‬ـ گێڕانه‌وه‌ى هه‌موو ئه‌و هێز‌ه چه‌کدارانه‌ى ک ‌ه بۆ مه‌به‌ستى گوشارخستنه‌ سه‌ر خۆپیشانده‌ران یاخود‬ ‫ترساندنیان ب ‌ه ئاڕاسته‌ى شاره‌کان جوڵێندراون‪.‬‬ ‫‪8‬ـ ده‌ستبه‌جێ بانگهێشتکردنى وه‌زیرانى ناوخۆ و پێشمه‌رگ ‌ه و سه‌رۆکى حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫و لێپێچینه‌و‌ه له‌گه‌ڵیان ل ‌ه باره‌ى پێشێلکردنى ماده‌ى یه‌ک بڕگه‌ى یه‌که‌م ل ‌ه یاساى سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان به‌وه‌ى هێزى پێشمه‌رگه‌یان به‌ره‌و شاره‌کان جواڵندووه‌ ل ‌ه کاتێکدا ئه‌م ‌ه ته‌نها له‌ ده‌سه‌اڵتى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێمى کوردستانه!‌‪.‬‬ ‫‪9‬ـ البردنى باره‌گاى حزبه‌کان ل ‌ه ناوه‌ندى شار و شارۆچکه‌کاندا و گواستنه‌وه‌یان بۆ ده‌ره‌وه‌ى شارو‬ ‫شارۆچکه‌کان‪.‬‬ ‫‪10‬ـ دڵنیاکردنى هاونیشتمانیان له‌وه‌ى ک ‌ه چیدى ‌و بۆ هه‌میش ‌ه هیچ هێزێکى نیشتمانى و حکومى‬ ‫کوردى سوپا و هێزى چه‌کدارى نابه‌ن ‌ه سه‌ر هیچ شاروشارۆچکه‌یه‌کى کوردستان و سه‌ر هیچ هێزێکى‬ ‫رکابه‌ر و نه‌یارى هێز‌ه فه‌رمانڕه‌واکانى کوردستان‪.‬‬ ‫‪11‬ـ به‌ڕه‌سمى پ��ۆزش هێنانه‌و‌ه بۆ ج�ه‌م��اوه‌رى خۆپیشانده‌ر له‌الیه‌ن هه‌موو ئه‌و که‌س و الی�ه‌ن و‬ ‫راگه‌یاندنانه‌ى ک ‌ه خۆپیشاندانى خه‌ڵکیان به ‌«ئاژاوه‌گێڕ» ناوبردووه‌‪ ،‬ب ‌ه ئۆپۆزیسیۆن و ده‌سه‌اڵته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌ڕه‌سمى داواى لێبوردن له‌ جه‌ماوه‌ر بکه‌ن‪.‬‬ ‫داواکاریه‌ بنه‌ڕه‌تیه‌کان‪:‬‬

‫‪1‬ـ چاوپیاخشانه‌و‌ه ب ‌ه ڕه‌شنوسى ده‌ستورى هه‌رێمدا ب ‌ه مه‌به‌ستى داڕشتنى ده‌ستورێکى هاوچه‌رخى‬ ‫دیموکرات که‌ تێیدا گشت ماف ‌ه مه‌ده‌نى و سیاسى و یاساییه‌که‌نی هاونیشتمانیان به‌ ڕه‌سمى ناسراوبن‬ ‫و ده‌سته‌اڵته‌کان ب ‌ه ئاشکرا جیاکرابنه‌و‌ه و سه‌ربه‌خۆییان پارێزراو بێت‪ ،‬هه‌روه‌ها دیاریکردنى میکانیزمى‬ ‫شیاو بۆ ڕێگرتن ل ‌ه هه‌ر جۆره‌ القه‌کردنێکى ده‌س�ه‌اڵت‪ ،‬هه‌موارکردنى یاساى سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان به‌ شێوه‌یه‌ک ک ‌ه سه‌رۆکى هه‌رێم ته‌نها له‌ڕێگه‌ى په‌رله‌مانه‌وه‌ هه‌ڵبژێردرێت‪.‬‬ ‫‪2‬ـ داڕشتنى پالنێکى تۆکم ‌ه بۆ دابینکردنى سه‌ربه‌خۆیى دادوه‌رى و سه‌روه‌رى یاسا‪.‬‬ ‫‪3‬ـ جیاکردنه‌وه‌ى حیزب ل ‌ه حکومه‌ت ب ‌ه جۆرێک ک ‌ه ئیدى حکومه‌ت نه‌بێت ‌ه ئامرازێک به‌ده‌ست‬ ‫حیزبى سیاسیه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵکو حکومه‌ت پێویست ‌ه وه‌ک دامه‌زراوه‌یه‌کى سه‌ربه‌خۆ به‌رگریکاربێت ل ‌ه سه‌رجه‌م‬ ‫هاونیشتیمانیانى ئه‌م واڵته‌‪.‬‬

‫‪4‬ـ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى میلشیاکانى حزب و ڕێگرتن ل�ه‌وه‌ى حزب خاوه‌نى هێزى چه‌کدار و ده‌زگاى‬ ‫هه‌واڵگیرى و سیخوڕى بێت و هه‌روه‌ها پاسه‌وانى دام و ده‌زگا و باره‌گاى حزبى نه‌مێنێت و ئه‌مانیش وه‌ک‬ ‫ماڵى ئاسایى هاواڵتیان سه‌المه‌تیان ل ‌ه الیه‌ن هێزه‌کانى ئاسایشى ناوخۆوه‌ بپارێزرێت‪.‬‬ ‫‪5‬ـ سپاردنى وه‌زاره‌تى ناوخۆ و پێشمه‌رگه‌ به‌ڕێوبه‌رایه‌تیه‌کانى ئاسایش و پۆلیس ب ‌ه که‌سانى پسپۆڕ‬ ‫و بێالیه‌ن و ب ‌ه کرده‌وه‌ حزبایه‌تى له‌و ده‌زگایانه‌دا قه‌ده‌غ ‌ه بکرێت‪.‬‬ ‫‪6‬ـ کۆتاییهێنان به‌م مۆدێل ‌ه ل ‌ه حزب که‌ تیایدا کۆى کۆمه‌ڵگا داگیربکات و به‌ناوى هه‌موانه‌و‌ه‬ ‫بڕیارده‌دات و گۆرینى بۆ حزبى ده‌نگده‌ر ک ‌ه پشت به‌ خستنه‌ڕووی به‌رنامه‌یه‌کى سیاسى بۆ به‌رده‌م‬ ‫هاونیشتیمانیان ده‌به‌ستێت و ده‌ست له‌ کاروبارى حکومه‌ت و سه‌ندیکاو ڕێکخراوه‌ پیشه‌ییه‌کان و وه‌رنادات‪.‬‬ ‫‪7‬ـ تێنه‌په‌ڕاندنى هیچ یاسایه‌ک له‌ په‌رله‌مان ب ‌ه بێ ئه‌وه‌ى ک ‌ه پێشتر هاونیشتیمانیان ل ‌ه کۆڕو‬ ‫کۆبونه‌وه‌کاندا‌ گفتوگۆیان له‌ سه‌رنه‌کردبێت و سه‌ره‌نجه‌کانیان به‌ هه‌ند وه‌رنه‌گیرابێت‪.‬‬ ‫‪8‬ـ گێڕانه‌وه‌ى سه‌رجه‌م ئه‌و موڵک و ماڵ ‌ه گشتى و تایبه‌تیانه‌ى ک ‌ه ڕاسته‌وخۆ له‌الیه‌ن هه‌رکه‌س‬ ‫و الیه‌نێکه‌وه‌ ده‌ستى به‌سه‌ردا گیرابێت یاخود به‌ نرخى ڕه‌مزى فرۆشرابن به‌ که‌س و الیه‌نى دى به‌ده‌ر ل ‌ه‬ ‫یاساى فرۆشتن و به‌کرێدانى موڵک و ماڵى ده‌وڵه‌ت و ژمار‌ه (‪)32‬ى ساڵ (‪.)1986‬‬ ‫‪9‬ـ به‌کارهێنانى سامان و بودجه‌ى کوردستان بۆ خۆشگوزه‌رانى خه‌ڵک به‌ شێوه‌یه‌کى دادپه‌روه‌ران ‌ه ل ‌ه‬ ‫پێناو به‌دیهێنانى دادپه‌روه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى ڕاسته‌قینه‌‪.‬‬ ‫‪10‬ـ لێکۆڵینه‌و‌ه ل ‌ه سه‌روه‌ت و سامانى حزبه‌کان و لێپرسراوانى حزبى و حکومى و گێرانه‌وه‌ى سه‌رجه‌م‬ ‫ئه‌و داهاتانه‌ى که‌ ب ‌ه شێوه‌ى نا یاسایى ب ‌ه ده‌ستیان هێناو‌ه و چه‌‌سپاندنى بنه‌ماى ئه‌مه‌ت ل ‌ه کوێو‌ه هێناو‌ه‬ ‫(من این لک هزا)؟‬ ‫‪11‬ـ خستنه‌ رووى سه‌جه‌م داهاته‌کانى کوردستان بۆ ڕاى گشتى ب ‌ه داهات ‌ه سروشتیه‌کانى وه‌ک و‬ ‫نه‌وت و غاز و ئاشکراکردنى حیسابه‌ حکومیه‌کانى هه‌رێمى کوردستان ل ‌ه ناوه‌و ده‌روه‌ى واڵت‪.‬‬ ‫‪12‬ـ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى سیسته‌مى خانه‌نشینکردنى ئه‌ندام په‌رله‌مان و وه‌زیر و به‌ڕێوبه‌ره‌ گشتیه‌کان‬ ‫وئه‌نجومه‌نه‌کانی شاره‌وانی که‌ب ‌ه پله‌کانی خزمه‌ت و ساڵی کارکردندا تێنه‌په‌ڕیون و که‌مکردنه‌وه‌ی‬ ‫موچه‌کانیان ب ‌ه ڕێژه‌ى (‪)%50‬‬ ‫‪13‬ـ دامه‌زراندنى ده‌سته‌ى نه‌زاه ‌ه ل ‌ه هه‌رێمى کوردستان ب ‌ه یاسا و‌ه له‌ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌اڵتى جێبه‌جێکردن‬ ‫و په‌رله‌مان و سپاردنى کارکردنى ئه‌م ده‌زگای ‌ه ب ‌ه که‌سایه‌نى بێالیه‌ن ک ‌ه دیاریکرابن ل ‌ه سه‌ر بنه‌ماى‬ ‫لێهاتویى‪.‬‬ ‫‪14‬ـ ڕێزگرتن ل ‌ه سه‌رخۆیى دام و ده‌زاگ��ا حکومیه‌کان‪ ،‬داراییه‌کان‪ ،‬زانکۆکان و پاراستنیان ل ‌ه‬ ‫سه‌رجه‌م ده‌سه‌اڵت ‌ه فه‌رمیه‌کانى حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان ل ‌ه ده‌ستێوه‌رادانى حزبى‪.‬‬ ‫‪15‬ـ بڕینى هه‌ر مینحه‌یه‌ک که‌ سه‌رچاوه‌که‌ى دارایى گشتى بێت بۆ سه‌رجه‌م دام وده‌زگاى حزبى نا‬ ‫و ڕه‌سمیه‌کان و ڕاگه‌یانه‌کانیان‪.‬‬ ‫‪16‬ـ هه‌ڵپه‌ساردنى کارکردن ب ‌ه یاساى خۆپیشاندانى هه‌رێمى کوردستان تا ده‌رچواندنى یاسایه‌کى نوێ‬ ‫ک ‌ه وه‌اڵمده‌ربێت بۆ داخوازیه‌کانى گشتى هه‌رێمى کوردستان‪.‬‬ ‫‪17‬ـ باشکردنى ژیان و گوزه‌رانى سه‌رجه‌م توێژه‌کانى کۆمه‌ڵگه‌ وه‌ک کرێکاران و فه‌رمانبه‌ران‬ ‫توێژه‌کانى دیکه‌ به‌ ڕه‌چاوکردنى پێوه‌ره‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کانى ژیانێکى شایسته‌ ب ‌ه مرۆڤ‪.‬‬ ‫‪18‬ـ ئاشکرا کردنى چاره‌نوسى بێسه‌رو شوێنه‌کانى شه‌ڕى ناوخۆ و بێسه‌رو شوێنکراوه‌کانى دامو ده‌زگا‬ ‫ئه‌منیه‌کان و قه‌ره‌بوو کردنه‌وه‌یان ل ‌ه داهاتى ئه‌و الیه‌نه‌ى به‌پرسه‌ ل ‌ه دیارنه‌مانیان‪.‬‬ ‫‪19‬ـ کارکردن به‌ ڕاپۆرته‌کانى دیوانى چاودێرى دارایى و ئاشکراکردن و لێپرسینه‌وه‌ ل ‌ه گه‌نده‌ڵکاران و‬ ‫دادگایکردنیان و ده‌رکردنى یاسایه‌ک بۆ بنه‌بڕکردنى گه‌نده‌ڵى و سزادانى گه‌نده‌ڵکاران‪.‬‬ ‫‪20‬ـ دابینکردنى بیمه‌ى ته‌ندروستى و بێکارى بۆ هه‌موان‪.‬‬ ‫‪21‬ـ ده‌رکردنى یاسایه‌ک بۆ کۆتایهێنان ب ‌ه جیاکارى جه‌نده‌رى و بۆ بنه‌بڕکردنى هه‌ر توندووتیژیه‌ک‬ ‫دژ ب ‌ه ژنان‪.‬‬ ‫‪22‬ـ زیادکردنى پێشینه‌ى هاوسه‌رگیرى به‌ شێوه‌یه‌ک ک ‌ه بگونجێت ل ‌ه گه‌ڵ پێویستیه‌کانى ڕۆژدا و‬ ‫له‌کاتى ئێستادا ل ‌ه د‌ه ملیۆن که‌متر نه‌بێت‪.‬‬ ‫‪23‬ـ دامه‌زراندنى دادگای ئیدارى ل ‌ه سه‌رجه‌م شاره‌کانى دیکه‌ى هه‌رێمى کوردستان به‌ شێوه‌یه‌ک ک ‌ه‬ ‫سه‌ر ب ‌ه ده‌سه‌اڵتى دادوه‌رى بن نه‌ک حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‪.‬‬ ‫‪24‬ـ دابینکردنى شوێنى نیشته‌جێبوونى هاوچه‌رخ بۆ هاواڵتیان بێ پێشه‌کى ب ‌ه قیستى مانگانه‌‪.‬‬ ‫‪25‬ـ دابینکردنى دایه‌نگه‌ و باخچه‌ى ساوایانى هاوچه‌رخ بۆ سه‌رجه‌م مندااڵن به‌ خۆڕایى و دابینکردنى‬ ‫بڕێک پاره‌ى گونجاو بۆیان تا ته‌مه‌نى یاسایى (‪ )18‬ساڵ‪.‬‬ ‫‪26‬ـ که‌مکردنه‌وه‌ى گشت باج و رسومات ل ‌ه دام و ده‌زگاکانى هه‌رێمى کوردستان به‌ڕێژه‌ى (‪)%50‬‬

‫ل ‌ه (‪)23‬ى مانگى ئازاردا گروپی ده‌نگ (گروپێکى سه‌ربه‌خۆی ‌ه کۆمه‌ڵێک رۆژنامه‌نووس و روناکبیرى ئه‌و‬ ‫شار‌ه به‌ڕێوه‌ى ده‌به‌ن) ل ‌ه شه‌قامى ئاشقانى شارى کۆی ‌ه به‌بێ مۆڵه‌ت شوێنێکى ب ‌ه ناوى سه‌کۆى ئازاد داناو هه‌ر‬ ‫ئه‌و رۆژ‌ه خۆپیشاندانێکى مۆڵه‌ت پێدراوی ب ‌ه به‌شدارى هه‌زاران که‌س ل ‌ه دانیشتوانى ئه‌و شار‌ه به‌رێخست و ئێستاش‬ ‫خۆپیشانده‌ران له‌ سه‌کۆى ئازادى درێژ‌ه به‌ ناره‌زایه‌تیه‌کانى خۆیان ده‌ده‌ن‪ .‬نوێژى هه‌ینى ل ‌ه سه‌کۆى ئازادیدا کرا و‬ ‫به‌مه‌ش بوو ب ‌ه سێزده‌هه‌مین چاالکى ئه‌و گروپ ‌ه له‌م شاره‌دا‪ .‬هه‌ر له‌و شاره‌ش چه‌ندین که‌س ده‌ستگیرکراوه‌ و هه‌ڕه‌شه‌ش‬ ‫ل ‌ه چه‌ندین که‌س کراوه‪.‬‬ ‫داواکارى خۆپیشانده‌رانى شارى کۆیه‌‬

‫‪ -1‬پشتگیرى له‌ داواکارى خۆپیشانده‌رانى سه‌راى ئازادى شارى سلێمانى‪.‬‬ ‫‪ -2‬سه‌ربه‌خۆیى قه‌زایى کۆیه‌ وه‌ک رانیه‌‪ ،‬زاخۆ و هه‌ڵه‌بجه‌‪.‬‬

‫ڕۆژى خۆپیشاندان له‌ شارۆچکه‌ى عه‌ربه‌ت له‌ (‪)11‬ى ئازار بو‌و ڕێکخه‌رانى خۆپیشاندانه‌که‌ ڕۆژنامه‌نووسان و ڕۆشنبیرانى‬ ‫شارۆچکه‌ى عه‌ربه‌ت و داخوازیه‌کانیان سه‌ره‌ڕای پشتیوانی له‌ ته‌واوی داواکانی ئه‌نجومه‌نی سه‌رای ئازادی داوای‪:‬‬ ‫‪-1‬زیادکردنى قوتابخانه‌ ل ‌ه شارۆچکه‌که‌ ب ‌ه هۆى زۆرى خوێندکاره‌و‌ه‌و دروستکردنى باخچه‌ى ساوایان‪.‬‬ ‫‪-2‬کردنه‌وه‌ى بنکه‌یه‌کى ڕۆشنبیرى‌و دروستکردنى یاریگایه‌کى نێوده‌وڵه‌تى ل ‌ه شارۆچکه‌که‌‪.‬‬ ‫‪-3‬قیرتاوکردنى گه‌ڕه‌ک‌و ڕێگاوبانى شارۆچکه‌ک ‌ه‌و جوانکردنى ده‌روازه‌ى شارۆچکه‌که‌‪ ،‬که‌ هیچ جوانکارییه‌کى پێو‌ه‬ ‫دیارنییه‌‪.‬‬ ‫‪ -4‬چاوخشاندنه‌و‌ه ب ‌ه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى یه‌ک ‌ه ئیداریه‌کان له‌ هۆکارى دوواکه‌وتن‌و خراپ جێبه‌جێکردنى پڕۆژه‌کان بکۆڵنه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪-5‬دامه‌زراندنى ده‌رچووانى زانکۆ و په‌یمانگاکان له‌ یه‌که‌ ئیداریه‌کان ک ‌ه نزیکه‌ى (‪)100‬ده‌رچوو ده‌بن‪.‬‬ ‫‪-6‬قه‌ره‌بوو کردنه‌وه‌ى هه‌موو ئه‌و جوتیارانه‌ى که‌ زه‌ویه‌کانیان شاره‌وانى ده‌ستى ب ‌ه سه‌ردا گرتووه‌‪ ،‬وه‌ک له‌ ده‌ستورى‬ ‫عێراقیدا هاتووه‌‪.‬‬ ‫‪-7‬گه‌ڕانه‌وه‌ى هه‌موو ئه‌و موڵکانه‌ بۆ حکومه‌ت ک ‌ه موڵکى گشتییه‌و ئێستا بۆ سودى تایبه‌ت به‌کاردێت‪.‬‬ ‫‪ -8‬به‌گه‌ڕخستنى به‌داله‌ى عه‌ربه‌ت که‌ ماوه‌ى چه‌ند ساڵه‌ دروست کراو‌ه و هیچ سودێکى ب ‌ه هاواڵتیان نه‌ گه‌یاندووه‌‪.‬‬

‫چه‌مچه‌ماڵ‬ ‫ئه‌نجومه‌نى کاتى مایکى ئازاد له‌مه‌یدانى شه‌هید گه‌رمیان له‌چه‌مچه‌ماڵ له‌دواى ڕووداوه‌کانى‬ ‫(‪)17‬ى شوباتى ش��ارى سلێمانى و به‌تایبه‌تیش ل���ه‌دواى خۆپیشاندانه‌که‌ى (‪)25‬ى شوباتى شارى‬ ‫چه‌مچه‌ماڵه‌و‌ه دامه‌زراو‌ه ک ‌ه بووه‌ هۆى شه‌هیدکردنى منداڵێکى ته‌مه‌ن (‪)11‬ساڵ ژماره‌یه‌ک برینداریشى‬ ‫لێکه‌وته‌وه‌‪.‬‬ ‫خۆپیشاندان و کۆبوونه‌وه‌ جه‌ماوه‌رییه‌که‌ى چه‌مچه‌ماڵ ک ‌ه زیاتر له‌ مانگێکه‌‌ ب�ه‌رده‌وام��ى هه‌ی ‌ه و‬ ‫خۆپیشانده‌رانیش سوورن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى تا ده‌سه‌اڵت به‌ده‌م داواکاریه‌کانیانه‌وه‌ نه‌یه‌ت مه‌یدانه‌ک ‌ه چۆڵ ناکه‌ن‪.‬‬ ‫ئه‌ندامانى ئه‌نجومه‌نه‌که‌ رۆژان ‌ه له‌الیه‌ن ده‌سه‌اڵته‌و‌ه سانسۆرێکى زۆریان له‌سه‌ره‌ هه‌ڕه‌شه‌ی کوشتنیان‬ ‫لێ ده‌کرێت‪.‬‬ ‫خۆپیشانده‌رانى چه‌مچه‌ماڵ رۆژان ‌ه له‌هه‌موو چین و توێژێک ده‌رژێنه‌ نێو مه‌یدانه‌که‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ جگ ‌ه‬ ‫له‌وه‌ی ل ‌ه شارۆچکه‌ی ته‌کیه‌ش تائێستا چه‌ندین خۆ پیشاندان س��ازدراوه‌‪ ،‬ئه‌وان سورن له‌سه‌ر درێژه‌دان‬ ‫به‌خۆپیشاندان و ناره‌زایه‌تییه‌کان تاحکومه‌ت وه‌اڵمیان ده‌دات��ه‌وه‌‪ ،‬ئ�ه‌وان تا ئێستا شه‌هیدێک و (‪)12‬‬ ‫برینداریان هه‌یه‪ .‬سه‌ره‌ڕای پشتیوانی له‌ ته‌واوی داواکانی ئه‌نجومه‌نی سه‌رای ئازادی داوای‪:‬‬ ‫‪ -1‬دادگایی کردنى ئه‌و تاوانبارانه‌ى ل ‌ه (‪)2/25‬ته‌قه‌یان له‌خۆپیشانده‌ران کرد‪.‬‬ ‫ دابینکردنى ته‌واوى خزمه‌تگوزارى بۆ که‌سوکارى شه‌هید و ئه‌نفالکراوه‌کانى سنورى چه‌مچه‌ماڵ‪.‬‬‫‪ 2‬‬ ‫ زیادکردنى بودجه‌ى شارى چه‌مچه‌ماڵ‪.‬‬‫‪ 3‬‬ ‫ دانانى قائیمقامێکى چاالک و بێالیه‌ن بۆ شاره‌که‌‪.‬‬‫‪ 4‬‬ ‫‪ -5‬راکێشانى پرۆژه‌ى ئاوى گۆپته‌په‌ بۆ چه‌مچه‌ماڵ که‌تا ئێستا چه‌ندین جار بودجه‌ى بۆته‌رخانکراوه‌‪.‬‬ ‫ نۆژه‌نکردنه‌وه‌ى قه‌اڵى چه‌مچه‌ماڵ که‌تا ئێستا ئاسه‌وارى شه‌ڕى ناوخۆى پێوه‌ دیاره‌‪.‬‬‫‪ 6‬‬ ‫‪ -7‬رۆیشتنى باره‌گا حزبییه‌کان بۆ ده‌ره‌وه‌ى شار‪.‬‬ ‫‪ -8‬دابینکردنى خزمه‌تگوزارى بۆگه‌ڕه‌ک ‌ه تازه‌کانى چه‌مچه‌ماڵ که‌له‌ئه‌نجامى فراوانبوونى شاردا‬ ‫دروست بوونه‌‪.‬‬ ‫‪ -9‬دامه‌زراندنى ئه‌و گه‌نجانه‌ى خوێندن ته‌واو ده‌که‌ن‪.‬‬

‫قه‌اڵدزێ‬

‫پیره‌مه‌گرون‬

‫له‌ناوه‌ڕاستى شارى قه‌اڵدزێ‪ ،‬شوێنێک ب ‌ه ناوى (مه‌یدانی ئازادى) ناونراوه‌‪ ،‬ل ‌ه (‪)25‬ى شوبات قه‌اڵدزێ پێنج جار‬ ‫خۆپیشاندانى به‌خۆوه‌ بینیوه‌‪ ،‬ژماره‌یه‌کى به‌ر‌چاوى هاواڵتیان و توێژ و چین ‌ه جیاجیاکانى قه‌اڵدزێ ده‌بینران‪ ،‬ناڕه‌زایه‌تیه‌کان‬ ‫ل ‌ه خوێندنه‌وه‌ی وتار و به‌رزکردنه‌وه‌ى دروشمدا ده‌بینرانه‌وه‌‪ ،‬خۆپیشاندانه‌کان ته‌نها بۆ هاوکارى و پشتیوانى مه‌یدانى ئازادى‬ ‫سلێمانی بوو‪.‬‬

‫خۆپیشانده‌رانى شارۆچکه‌ى پیره‌مه‌گرون بۆ پشتگیرى له‌ س�ه‌راى ئ��ازادى که‌ سێ ڕۆژخۆپیشاندان‬ ‫ئه‌نجامدرا‪ ،‬دوانیان له‌(‪)13‬ى ئازارو (‪)20‬ى ئازار بووه‌ له‌ناو بازاڕى پیره‌مه‌گرون له‌ هه‌ر سێ خۆپیشاندانه‌که‌دا‬ ‫کۆمه‌ڵێک خه‌ڵکى زۆر به‌شداریان تێداکردوه‌‪ ،‬له‌ داواکاریه‌کانیشیان وه‌اڵم��دان �ه‌وه‌ى داخوازیه‌کانى‬ ‫خۆپیشانده‌رانى سه‌راى ئازادى بووه‪ ،‬له‌گه‌ڵ کێشه‌ی نه‌بوونی خزمه‌تگوزاری‌‪.‬‬

‫ده‌ربه‌ندیخان‬ ‫بۆ پشتگیرکردن له‌ خۆپیشاندانه‌کانى شارى سلێمانى و داخوازیه‌کانیان رۆژى (‪)19‬ى‬ ‫شوبات له‌ زیاتر له‌ (‪ )300‬گه‌نجى ده‌ربه‌ندیخان له‌سه‌نته‌رى شاره‌ک ‌ه خۆپیشاندان رێکخست‬ ‫و له‌کاتژمیر (‪)9‬ى هه‌مان شه‌و سه‌رله‌نوى گه‌نجان کۆبونه‌وه‌ و بۆ ماوه‌ى کاتژمێرێک‬ ‫خۆپیشاندانیان ئه‌نجامدا‪ ،‬ڕۆژى (‪20‬و ‪ )21‬شوبات بۆ دری��ژه‌دان به‌ناره‌زایه‌تیه‌کانیان‬ ‫جاریکىتر له‌سه‌نته‌رى شاره‌ک ‌ه کۆبونه‌و‌ه درێژه‌یان بۆخۆپیشاندانه‌کانیاندا داواى ئازادى‬ ‫و چه‌سپاندنى داپه‌روه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى و سیاسیان ده‌کرد‪ ،‬ژماره‌یه‌ک له‌ گه‌نجى که‌الر‬ ‫ک ‌ه به‌پێ له‌شارى که‌الره‌و‌ه به‌رێکه‌وتبون گه‌یشت ‌ه ناو ده‌ربه‌ندیخان و له‌الیه‌ن گه‌نجانه‌و‌ه‬ ‫و درێژه‌یان به‌خۆپیشاندانه‌که‌یاندا‪ ،‬هه‌روه‌ها خۆپیشاندانى گه‌نجانى شارى ده‌ربه‌ندیخان‬ ‫له‌رۆژانى (‪ 22‬و ‪ 25‬و ‪ 26‬و ‪ )27‬به‌رده‌وامى هه‌بوو‪ .‬له‌رۆژى (‪ )5‬ى ئادار که‌ له‌الیه‌ن‬ ‫ئه‌نجومه‌نى کاتى سه‌راى ئازادیه‌و‌ه مانگرتنى سه‌رتاسه‌رى ڕاگه‌یه‌ندرا‪ ،‬بۆپشتگیرى‬ ‫کردنیان سه‌رله‌نوى‪ ,‬گه‌نجانى ده‌ربه‌ندیخان خۆپیشاندانێکى بێ مۆڵه‌ت و رێکخراویان‬ ‫ئه‌نجامدا ل ‌ه نزیک پارکى ن��او ب��ازاڕه‌ک � ‌ه ل ‌ه س���ه‌رداواى زۆری��ن�ه‌ى ئاماده‌بوانى ئه‌و‬ ‫خۆپیشاندانه‌و‌ه ئه‌و پار‌که‌یان ناونا ( مه‌یدانى هه‌ڵوێست ) رۆژى (‪ )6‬ى ئادار به‌هه‌مان‬ ‫شێوه‌ی خۆپیشاندان به‌رده‌وامبوو له‌یادى کاره‌ساتى کیمیابارانکردنى شارى هه‌ڵه‌بجه‌ى‬ ‫شه‌هیدا (‪ )16‬ئازار کۆبونه‌وه‌یکى جه‌ماوه‌رى به‌ریوه‌چوو‪.‬‬

‫کۆیه‌‬ ‫‪ -3‬خه‌رجکردنى (‪ )20‬ملیار‪ $‬له‌ داهاتى نه‌وتى بیره‌ نه‌وته‌کانى ته‌ق ته‌ق بۆ شارى کۆیه‌‪.‬‬ ‫‪ -4‬دانانى به‌رپرسه‌ حکومیه‌کان به‌بێ جیاوازى واته‌ دوور ل ‌ه حزبایه‌تى‪.‬‬ ‫‪ -5‬خه‌رجکردنى پاره‌ به‌بێ جیاوازى بۆگه‌ڕه‌که‌کانى شارى کۆیه‌‪.‬‬ ‫‪ -6‬دروستکردنى پااڵوگه‌یه‌کى نه‌وت ل ‌ه سنوورى شارى کۆیه‌‪( .‬الوانى ئه‌و شار‌ه له‌به‌ر بێ ئیشى ئه‌و شاره‌یان‬ ‫چۆڵ کردووه‌ ئه‌م ‌ه له‌ راپۆرتێکى پێشترى الپه‌ره‌ى گه‌نجانى (چه‌تر)دا ئاماژه‌ى بۆ کراوه‌)‪.‬‬ ‫‪ -7‬دروستکردنى سه‌کۆیه‌کى ئازاد بۆ خۆپیشاندان و ده‌ربڕینى ده‌نگى ئازاد‪.‬‬ ‫‪ -8‬پێدانى مۆڵه‌ت به‌ خۆپیشانده‌ران‪.‬‬

‫هه‌ڵه‌بجه‌‬ ‫‌بجه تیایدا چه‌ندین پۆلیس‬ ‫له‌ کۆى ڕۆژانى خۆپیشاندانه‌کاندا ک ‌ه ڕۆژانى (‪ )2/22‬و (‪ )2/23‬و ڕۆژانى دواتر تا (‪ )3/24‬و (‪ )3/25‬ل ‌ه هه‌ڵه ‌‌‬ ‫و ئه‌فسه‌‌ر و ده‌یان خۆپیشانده‌ر بریندار بوون و دوو پۆلیسیش شه‌هید بوون‪ ،‬سه‌ره‌ڕای پشتیوانی داواکانی سلێمانی‬ ‫گروپى دیالۆگ له‌ هه‌ڵه‌بجه‌ ئه‌م داواکاریانه‌یان هه‌یه‌‪.‬‬ ‫‪-1‬ده‌ست له‌کارکێشانه‌وه‌ى به‌رپرسانى یه‌که‌ی‌ ئیدارى شاره‌که‌و لێکۆڵینه‌وه‌ له‌روداوه‌کانى رابردوو‪.‬‬ ‫‪-2‬ده‌ستبه‌جێ کردنى هه‌ڵه‌بجه‌ به‌ئیداره‌یه‌کى سه‌ربه‌خۆ له‌الیه‌ن خه‌ڵکانى پسپۆر و ته‌کنۆکراته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -3‬بوونى کاره‌باى به‌رده‌وامى شاره‌که‌‪.‬‬ ‫‪ -4‬کردنه‌وه‌ى مه‌رزى سازان و به‌ستنه‌وه‌ى به‌ناوچه‌ى گه‌رمیانه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -5‬هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى کۆمه‌ڵه‌ی قوربانیانى هه‌ڵه‌بجه‌و دانانى کۆمه‌ڵه‌یه‌کى سه‌ربه‌خۆ و ناردن ‌ه ده‌ره‌وه‌ى سه‌رجه‌م به‌رکه‌وتوانى کیمیاوى‪.‬‬ ‫‪ -6‬قه‌ره‌بووکردنه‌وه‌ى سه‌رجه‌م هاواڵتیانى شارى هه‌ڵه‌بجه‌و دروستکردنه‌وه‌ى سه‌رجه‌م خانووه‌ روخاوه‌کانى هه‌ڵه‌بجه‌و ده‌وروبه‌رى‪.‬‬ ‫‪ -7‬لێخۆشبوون له‌خه‌ڵکى هه‌ڵه‌بج ‌ه له‌باج‌و گه‌ڕانه‌وه‌ى سه‌رجه‌م ئه‌و موڵکوماڵ و زه‌ویانه‌ی ده‌ستى به‌سه‌رداگیراو‌ه له‌الیه‌ن حزب و حکومه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -8‬هاندانى که‌رتى تایبه‌ت و وه‌به‌رهێنان له‌هه‌ڵه‌بجه‌و ره‌خساندنی هه‌لى کار بۆخه‌ڵکى هه‌ڵه‌بجه‌‪.‬‬

‫رزگاری‬ ‫پاش نوێژى عه‌سر ڕۆژى (‪)9‬ى ئازار ژماره‌یه‌ک له‌گه‌نجانى ناحیه‌ى ڕزگارى خۆپیشاندانێکیان‬ ‫سازدا‪ ،‬به‌اڵم له‌الیه‌ن هێزه‌کانى ئاسایشه‌و‌ه رێگریان لێکراو (‪ )12‬که‌سیان لێ ده‌ستگیرکردن‌و دواتر‬ ‫ئ��ازادی��ان ک��ردن‪ ،‬هاوکات به‌هۆى توندوتیژی هێزه‌ ئه‌منیه‌کانه‌و‌ه (‪ )4‬که‌س برینداربون‌و کامێرا‬ ‫له‌په‌یامنێرى که‌ناڵى ئاسمانى سپێده‌ سه‌ندراو هێزێکى زۆریش له‌ناحیه‌که‌دا باڵوه‌یان پێکرا‪.‬‬ ‫داواکارى خۆپیشانده‌رانى ناحیه‌ى رزگارى سه‌ره‌ڕاى پشتگیریان له‌ داخوازیه‌کانى‬ ‫سه‌راى ئازادى‬

‫‪1‬ـ ئیدانه‌کردنى سه‌رجه‌م جۆره‌کانى توندوتیژى له‌الیه‌ن ده‌سه‌اڵته‌و‌ه به‌رامبه‌ر خۆپیشانده‌ران چونک ‌ه‬ ‫ته‌قه‌کردن‌و خوێنڕشتن پێچه‌وانه‌ى بنه‌ماکانى دیموکراسی و مافى مرۆڤه‌‪.‬‬

‫‪2‬ـ سه‌رجه‌م داواکاریه‌کانى ئه‌نجومه‌نى کاتى سه‌راى ئازادى جێبه‌جێبکرێن‪.‬‬ ‫‪3‬ـ ئاشکراکردنى پاره‌ى شیرینى گرێبه‌سته‌ نه‌وتیه‌کان‌و سودمه‌ندبونى خه‌ڵکى گه‌رمیان له‌داهاتى‬ ‫نه‌وتى ناوچه‌که‌‪.‬‬ ‫‪4‬ـ به‌پارێزگاکردنى ئیداره‌ى گه‌رمیان‌و البردنى ئه‌وبه‌رپرس ‌ه حزبیانه‌ى که‌به‌م دواییانه‌ پۆستى بااڵى‬ ‫حکومیان وه‌رگرتوه‌‪.‬‬ ‫‪5‬ـ گۆڕینى به‌رپرسانى ئیدارى ناحیه‌ى رزگارى‌و که‌سانێک له‌جێگه‌یان دابنرێن که‌شاره‌زاو لێهاتوو‬ ‫له‌هه‌مانکاتدا خه‌ڵکى ناحیه‌که‌بن‪.‬‬


‫داواکاری و رووداوه‌کانی هه‌رێمی کوردستان‬ ‫ل ‌ه (‪)17‬ی شوباته‌وه‌‬

‫هه‌ولێر‬ ‫دوابه‌دواى رووداوه‌کانى (‪)17‬ى شوبات له‌سلێمانى‪ ،‬مه‌کۆى گۆڕان ل ‌ه هه‌ولێر و سۆران و بنه‌ساڵو‌ه‬ ‫سوتێنرا‪.‬‬ ‫دواتر له‌رێگه‌ى نام ‌ه و راسته‌وخۆ هه‌ره‌ش ‌ه ل ‌ه کادیران و هه‌ڵسوڕاوانى گۆڕان و راگه‌یاندنکاران کرا و‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتنیش له‌به‌رێوه‌به‌رى ته‌له‌فزیۆنى گۆڕان – هه‌ولێر کرا‪.‬‬ ‫رۆژى (‪ )2/25‬له‌به‌رده‌م بازاڕى نیشتمانى شارى هه‌ولێر له‌کاتێکدا هه‌ولێر نیازى خۆپیشاندانى هه‌بوو‪،‬‬ ‫هێزى پاراستن و زێره‌ڤانى له‌ماوه‌ى (‪ )30‬خوله‌ک (‪ )45‬که‌سیان ده‌ستگی�� کرد‪.‬‬ ‫هه‌ر له‌هه‌مان رۆژدا چه‌ندین رۆژنامه‌نووس کامێره‌که‌یان لێستێنراو ده‌ستگیرکران و دوات��ر بارى‬ ‫نائاسایى به‌فه‌رمی رانه‌گه‌یه‌نراو له‌هه‌ولێر سه‌رى هه‌ڵدا‪.‬‬ ‫رۆژى (‪ )3/16‬ک ‌ه هاوکات ‌ه له‌گه‌ڵ کیمیابارانکردنى هه‌ڵه‌بج ‌ه چاالکوانێکى کۆمه‌ڵى مه‌ده‌نى‬ ‫له‌به‌رده‌م په‌رله‌مانى کوردستان مانى گرت و دواى پێنج خوله‌ک له‌وه‌ستانى کاتژمێر (‪ )10،30‬له‌الیه‌ن‬ ‫هێزى پۆلیسه‌و‌ه رفێنرا و دواى چه‌ندین سه‌عات ئازادکرا‪.‬‬ ‫رۆژى (‪ )3/21‬ل �ه‌ب �ه‌رده‌م په‌رله‌مانى کوردستان چه‌ند کامێره‌مانێک و په‌یامنێرى ده‌زگ��اک��ان‬ ‫ده‌ستگیرکران ک ‌ه پێشتر هه‌واڵى ئه‌وه‌یان هه‌بوو‌ه خۆپیشاندان ده‌کرێت‪.‬‬ ‫رۆژى (‪ )3/24‬ته‌ق ‌ه به‌سه‌ر په‌یامنێرێکى رۆژنامه‌ى رۆژنامه‌دا کرا و دواتر کامێره‌مانێکى (‪)knn‬‬ ‫ده‌ستگیرکرا‪ ،‬هه‌روه‌ها ته‌قه‌ل ‌ه رۆژنامه‌وانێکی که‌ناڵی سپێده‌ش کرا‪.‬‬ ‫له‌هامان شوێنى ته‌قه‌کان گه‌نجێکى گۆڕان ده‌رفێنرێت و دواتر لێى ده‌درێت‪.‬‬

‫که‌الر‬ ‫خۆپیشاندان ل ‌ه (‪21‬و‪22‬و ‪25‬و‪ 26‬و ‪ )27‬و شوبات و هه‌روه‌ها (‪ 3‬و‪ )14‬ئازار ئه‌نجامدرا بۆ پشتگیرى‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانى سلێمانى‪)16( .‬ى ئ��ازار گروپی (‪)25‬ى شوبات ویستیان له‌نێو ب��ازاڕى ک �ه‌الردا یادى‬ ‫کاره‌ساتى کیمیابارانکردنى هه‌ڵه‌بج ‌ه بکه‌نه‌و‌ه به‌اڵم له‌الیه‌ن ئاسایشى گه‌رمیانه‌وه‌ رێگه‌یان پێنه‌درا‪.‬‬ ‫ل ‌ه ئه‌نجامى ئه‌و خۆپیشاندانانه‌دا دوو که‌س شه‌هیدبوون (‪ )37‬که‌س برینداربوون و زۆربه‌ى برینداره‌کانیش‬ ‫به‌ فیشه‌کبوو‌‪ ،‬هێرش کرای ‌ه سه‌ر بیناى رادیۆى ده‌نگ له‌که‌الر که‌ره‌سته‌کانیان تااڵنکرد و هه‌ندێکیشان‬ ‫شکاند‪ .‬سه‌ره‌ڕای پشتیوانی داواکانی سلێمانی‬ ‫داواکاریه‌کانى گروپی (‪ )25‬ى شوبات‬

‫‪1‬ـ گۆڕانى ریشه‌یی له‌سیسته‌مى حوکمڕانى واڵتدا بکرێت له‌ماوه‌یه‌کى دیاریکراودا که‌سه‌قفى زه‌مه‌نیه‌که‌ى‬ ‫کراو‌ه نه‌بێت‪.‬‬ ‫‪2‬ـ به‌دامه‌زراوه‌ییکردنه‌وه‌ى هه‌موو داموده‌زگا مه‌ده‌نى‌و سه‌ربازیه‌کانى واڵت‪.‬‬ ‫ت و په‌رله‌مان‪.‬‬ ‫‪3‬ـ ده‌ست له‌کارکێشانه‌وه‌ى هه‌رسێ سه‌رۆکایه‌تی هه‌رێم‌و حکومه‌ ‌‬ ‫‪4‬ـ دادگاییکردنى تاوانبارانى (‪)25‬ى شوبات له‌شارى که‌الر و قه‌ره‌بوکردنه‌وه‌ى شه‌هید و برینداره‌کان‪.‬‬ ‫‪5‬ـ نه‌هێشتنى هه‌موو ئه‌و هێزانه‌ى که‌ئامانجیان باڵوکردنه‌وه‌ى ترس ‌و دڵه‌ڕاوکێی ‌ه له‌نێو خه‌ڵکیدا و‬

‫ده‌ستگیرنه‌کردنى خۆپیشانده‌ران‪.‬‬ ‫(‪ )21‬رێکخراوى حزبیو مه‌ده‌نى‌و ژماره‌یه‌ک له‌هاواڵتیانى شارى که‌الر له‌به‌رده‌م بیناى ئیداره‌ى‬ ‫گه‌رمیاندا گردبونه‌وه‌یه‌کیان ئه‌نجامداو یاداشتێکیان ئاراسته‌ى الیه‌ن ‌ه په‌یوه‌ندیداره‌کان کرد ک ‌ه (‪ )3‬داواکارى‬ ‫له‌خۆگرتبوو بریتى بوون ل ‌ه ‪:‬‬ ‫‪1‬ـ ده‌ستبه‌جێ ئاساییکردنه‌وه‌ى بارودۆخى که‌الرو شارو شارۆچکه‌کانى ترى گه‌رمیان‌و کۆتایی هێنان‬ ‫به‌حاڵه‌تى نائاساییو ره‌شبگیرى‌و به‌سه‌ربازگه‌کردنى شارو شارۆچکه‌کان‌و لێکۆڵینه‌وه‌ى جدى له‌په‌الماردانى‬ ‫رادیۆى ده‌نگ‌و ئه‌و هه‌ڕه‌شه‌و ئه‌شکه‌نجه‌دان‌و ده‌ستگیرکردنانه‌ى رۆژنامه‌نوسان‌و گه‌نجان‌و چاالکوانانى مه‌ده‌نى‬ ‫روبه‌ڕوى بونه‌ته‌وه‌و ئاشکراکردنى ئه‌نجامه‌کانى لێکۆڵینه‌وه‌و به‌زوویی به‌دادگاگه‌یاندنى تاوانباران‪.‬‬ ‫‪2‬ـ ئه‌نجامدانى چاکسازى ریشه‌یی له‌ئیداراتى گه‌رمیانداو داواکارى گشتى یه‌کسه‌ر به‌دواداچونى وردو‬ ‫هه‌مه‌الیه‌ن ‌ه بۆ هه‌موو دۆسیه‌کانى گه‌نده‌ڵى بکات له‌سنورى ئیداره‌ى گه‌رمیاندا‪ ،‬به‌تایبه‌ت راپۆرته‌کانى‬ ‫چاودێرى دارایی تایبه‌ت به‌گه‌نده‌ڵیه‌کانى شاره‌وانى که‌الرو کفرى که‌رێکخراوه‌کان ئیشى زۆریان له‌سه‌رکردوه‌و‬ ‫هیچ تۆمه‌تبارێک نه‌بوێردرێت‌و حه‌سانه‌ى نه‌درێتێ له‌به‌دادگا گه‌یاندن‪.‬‬ ‫‪3‬ـ کارکردنى وردو به‌په‌له‌و بێ که‌مته‌رخه‌مى بۆ یه‌کالییکردنه‌وه‌و جێبه‌جێکردنى م��اده‌ى ‪ 140‬و‬ ‫دواتر به‌پارێزگاکردنى گه‌رمیان‪ ،‬بۆ هه‌ڵبژاردنى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاکانیش گه‌رمیان ئه‌نجومه‌نى خۆى بۆ‬ ‫هه‌ڵبژێردرێت‌و به‌پێچه‌وانه‌وه‌ ئه‌م ره‌وش ‌ه مۆله‌ق‌و ناڕۆشن ‌ه به‌رده‌وام ده‌بێت‌و رێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵى مه‌ده‌نیش‬ ‫بایکۆتى هه‌رهه‌ڵبژاردنێک ده‌که‌ن تایبه‌تمه‌ندى گه‌رمیان ره‌چاو نه‌کرێت‬

‫سه‌یدسادق‬ ‫بۆ پشتگیرى ل ‌ه ده‌نگى شه‌قام‌و سه‌راى ئازادى سلێمانى دژى گه‌نده‌ڵ ‌ى و ناعه‌داله‌تى‌و داواى‬ ‫چاکسازى ل ‌ه سیسته‌مى ده‌سه‌اڵتدا ل ‌ه سه‌یدسادق ل ‌ه ڕۆژانى (‪ )2/21‬و (‪ )2/25‬و (‪)3/15‬‬ ‫دا سێ خۆپیشاندانى به‌رفراوانى جه‌ماوه‌رى له‌ناوجه‌رگه‌ى شاردا کراو چه‌ندین پێکدادن ل ‌ه نێوان‬ ‫خۆپیشانده‌ران‌و هێزه‌کانى ئاسایش‌و پۆلیسدا ڕوویدا و چه‌ندین بریندارى لێکه‌وته‌وه‌‪ ،‬توندوتیژترین‬ ‫ڕۆژیشیان به‌ وته‌ى وته‌بێژى که‌مپینى ده‌نگى خه‌ڵک رۆژی(‪ )3/21‬بوو‌ه ک ‌ه تیایدا چه‌ندین‬ ‫رۆژنامه‌نوس لێیان دراوه‌‪.‬‬

‫پێنجوێن‬ ‫ئ�ه‌و خۆپیشاندانانه‌ى ک ‌ه ل ‌ه دواى )‪)17‬ى شوباته‌و‌ه ل ‌ه پێنجوێندا ئه‌نجامدراون‪ ،‬ل ‌ه (‪)27‬‬ ‫شوبات خۆپیشاندان کراو‌ه و ماوه‌ى سى رۆژ به‌دواى یه‌کدا به‌رده‌وامبوون و به‌گشتى تا ئێستا (‪)9‬‬ ‫خۆپیشاندان ئه‌نجامدراون‪ ،‬هه‌فته‌ى ڕۆژێکیان بۆ خۆپیشاندانه‌کان ده‌ست نێشانکردو‌ه ک ‌ه ڕۆژانى‬ ‫پێنج شه‌مه‌یه‌‪ .‬لیژنه‌یه‌کی سه‌رپه‌رشتیارى کاتى خۆپیشاندانه‌کانى پێنجوێن ک ‌ه ل ‌ه )‪ (11‬که‌س‬ ‫پێکدێت پێکهاتون که‌ تیایاندا مامۆستا و پارێزه‌رو خوێندکارو گه‌نج و سه‌رپه‌رشتى خۆپیشاندانه‌کان‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ى توندوتیژ ل ‌ه نێوان خۆپیشانده‌ران و الیه‌نى ده‌سه‌اڵت ڕوى نه‌داو‌ه به‌اڵم له‌الیه‌ن‬ ‫به‌رپرسانى حزبى ناوچه‌که‌و به‌رپرسى یه‌که‌مى ئیدارى شاره‌که‌و هه‌وڵه‌کانیان خراونه‌ته‌گه‌ڕ بۆ‬ ‫ئیهانه‌کردن و هه‌ڕه‌ش ‌ه کردن له‌ ڕێکخه‌رانى خۆپیشاندانه‌کان و فشاریان خستونه‌ته‌سه‌ر‪ .‬تا ئێستا سێ‬ ‫که‌س هه‌ڕه‌شه‌ى لێکراو‌ه له‌وانه‌ى له‌و ئه‌نجومه‌نه‌دان‪.‬و یه‌کێک له‌ ئه‌ندامانى ئه‌نجومه‌نه‌که‌ بۆ ماوه‌ى‬ ‫شه‌وێک زیدانى کراوه‌‪ ،‬داخوازیه‌کانى خۆپیشانده‌رانى پێنجوێن‪ :‬بۆ پشتگیرى ل ‌ه داخوازیه‌کانى‬ ‫سه‌راى ئ��ازادى‪ ،‬دژ ب ‌ه هه‌ر گه‌نده‌ڵى و فه‌سادى و ناعه‌داله‌تى و له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌شدا کۆمه‌ڵێک‬ ‫داواکارى لۆکاڵى تایبه‌ت ب ‌ه شارى پێنجوێن هه‌یه‌‪.‬‬

‫به‌ جیاوازییه‌کانه‌وه‌ له‌ژێر چه‌تردا کۆده‌بینه‌وه‌‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی گشتی هه‌فتانه‌یه‌‪ ،‬کۆمپانیای چه‌تر ده‌ریده‌کات‬

‫دووشه‌ممه‌ ‪2011/3/28‬‬

‫رانیه‌‬ ‫خۆپیشاندان ل ‌ه شارى ڕانی ‌ه ل ‌ه (‪)4‬ئ��ازاره‌وه‌ ڕاگه‌یه‌نراوه‌‪ ،‬تا ئێستا به‌رده‌وامه‌‪ ،‬ل ‌ه خۆپیشاندانه‌کان چه‌ند په‌یامنێر و‬ ‫ڕۆژنامه‌نوس ڕووبه‌ڕووى هه‌ڕه‌شه‌و لێدان بونه‌ته‌و‌ه له‌و شاره‌دا‪.‬‬ ‫داواکاریه‌کانى ئه‌نجومه‌نى کاتى مه‌یدانى ئازادى ڕانیه‌ وده‌وروبه‌رى بریتین ل ‌ه‬

‫‪1‬ـ پشتگیرى کردنى داواکارییه‌کانى سه‌راى ئازادى ل ‌ه سلێمانى‬ ‫‪2‬ـ دروستکردنى حکومه‌تێکى ته‌کنۆکرات‬ ‫‪3‬ـ ڕازى نه‌بوونى هه‌ر هه‌ڵبژاردنێکى پێش وه‌خت و بایکۆت کردنى تا سه‌رچاوه‌کانى داهات و هێزى چه‌کدار ل ‌ه هه‌یمه‌نه‌ى‬ ‫حیزب داده‌بڕێن‪ .‬جیاکردنه‌وه‌ى حیزب له‌حکومه‌ت‪.‬‬ ‫‪4‬ـ ڕه‌تکردنه‌وه‌ى دانوستان له‌گه‌ڵ ده‌سه‌اڵت تا بکوژانى ڕووداوه‌کانى (‪)17‬ى شوبات و دواتر ‪ ،‬ڕاده‌ستى دادگا ده‌کرێن‪.‬‬ ‫‪5‬ـ پێکهێنانى هه‌ر لیژنه‌یه‌ک ڕه‌تده‌که‌ینه‌و‌ه بۆ مه‌به‌ستى خاڵى چوار چونک ‌ه به‌گوێره‌ى یاساى ڕێکار‌ه جه‌زائیه‌کان (قانون‬ ‫اصول المحاکمات الجزائیه‌) دادگاى لێکۆڵینه‌وه‌ى سلێمانى تایبه‌تن به‌م جۆره‌ تاوانانه‌و‌ه و هه‌رهه‌نگاوێکى پێچه‌وانه‌ دژایه‌تى‬ ‫یاسای ‌ه و ڕه‌وتى لێکۆڵینه‌و‌ه ده‌شێوێنێ و بریتى ی ‌ه له‌شاردنه‌وه‌ى ڕاستیه‌کان و شێواندنى‪.‬‬ ‫‪6‬ـ ئیدانه‌کردنى به‌کارهێنانى تووندوتیژى به‌رامبه‌ر خۆپیشانده‌ران‪.‬‬ ‫‪7‬ـ دانانى ئه‌نجومه‌نى ڕاژ‌ه (مجلس الخدم ‌ه ) تا دامه‌زراندن له‌سه‌ربنه‌ماى یاسایى بێت‪.‬‬ ‫‪8‬ـ ده‌رکردنى یاسایه‌کى تایبه‌ت به‌مه‌به‌ستى قه‌ده‌غه‌کردنى ته‌سکی ‌ه و مه‌حسوبیه‌ت و دانانى توندترین سزا ک ‌ه به‌تاوانى‬ ‫جنایات دابنرێ که‌حوکمه‌که‌ى له‌پێنج ساڵ که‌مترنه‌بێت و ب ‌ه دوور بکرێ ل ‌ه سزادانى ب ‌ه غرامه‌‪.‬‬ ‫‪9‬ـ چاوخشادنه‌و‌ه ب ‌ه شه‌هاده‌ى هه‌موو ئه‌وانه‌ى ک ‌ه له ‌دواى ڕاپه‌ڕین شه‌هاده‌ى ده‌رچوونى په‌یمانگا و کۆلیژ و زانست ‌ه‬ ‫بااڵکانیان پێدراوه‌‪.‬‬ ‫‪10‬ـ چاوخشاندنه‌و‌ه ب ‌ه به‌رزبوونه‌وه‌ى پله‌ى فه‌رمان به‌رێتى هه‌موو ئه‌وانه‌ى ل ‌ه دواى ڕاپه‌ڕین پل ‌ه کانیان به‌رزکراوه‌ته‌و‌ه ‪.‬‬ ‫‪11‬ـ کردنه‌وه‌ى خولى تواناسازى بۆ هه‌ر فه‌رمانبه‌رێک پێش دامه‌زراندنى‪.‬‬ ‫‪12‬ـ چاو‌دێریکردنى توانادارى پیشه‌یى فه‌رمانبه‌ر بۆ ماوه‌ى یه‌ک ساڵ دواى دامه‌زراندنى‪.‬‬ ‫‪13‬ـ ل ‌ه سه‌روه‌ت و سامانى هه‌موو به‌رپرسان و فه‌رمانبه‌ران بپرسرێته‌و‌ه و یاسایى تایبه‌تى بۆدابنریت‪.‬‬ ‫‪14‬ـ ڕه‌چاوکردنى تایبه‌تمه‌ندى ل ‌ه دانانى به‌ڕێوبه‌ره‌ گشتیه‌کان و وه‌زیره‌کان‪.‬‬ ‫‪15‬ـ گێڕانه‌وه‌ى ماڵ ‌ه گواستراو نه‌گواستراوه‌کانى گشتى (االم��وال المنقول ‌ه وغیرمنقول ‌ه ) که‌ڕه‌چاوى ڕێوشوێنه‬ ‫‌یاساییه‌کانى تێدانه‌کراوه‌‪.‬‬ ‫‪16‬ـ نه‌هێشتى گه‌نده‌ڵى ماڵى و ئیدارى‪.‬‬ ‫‪17‬ـ کاراکردنى ده‌زگاى داواکارى گشتى‪.‬‬ ‫‪19‬ـ پاراستنى سه‌ربه‌خۆیى ده‌سه‌اڵتى دادوه‌رى‪.‬‬ ‫‪20‬ـ دابینکردنى شوێنى نیشته‌جێبوون به‌شێوه‌ى ستوونى نه‌ک ئاسۆیى‪ .‬دابینکردن ئه‌رکى ده‌وڵه‌ت ‌ه بۆ تاکه‌کانى‬ ‫کۆمه‌ڵگا‪.‬‬

‫خورماڵ‬ ‫ل ‌ه ڕۆژى (‪)15‬ى ئازار گروپێکى کاتى هه‌ستان ب ‌ه ڕێکخستنى خۆپیشاندانێک و سه‌ردانى به‌ڕێوه‌به‌رى ناحیه‌ى‬ ‫خورماڵیان کرد به‌مه‌به‌ستى وه‌رگرتنى مۆڵه‌ت بۆ ئه‌نجامدانى خۆپیشاندانێکى هێمنانه‌ ل ‌ه ناو بازاڕى شارۆچکه‌ک ‌ه‬ ‫به‌مه‌به‌ستى پشتگیریکردن له‌ خۆپیشانده‌رانى سه‌راى ئازادى شارى سلێمانى پاش وه‌رگرتنى مۆڵه‌ت ل ‌ه کا��ژمێر (‪)2‬‬ ‫ى پاشنیوه‌ڕۆ خۆپیشاندان ده‌ستى پێکرد له‌ناو ب��ازاڕى خورماڵدا ک ‌ه ل ‌ه الی�ه‌ن پۆلیسى چاالکی ‌ه مه‌ده‌نیه‌کان و‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى پۆلیسى خورماڵه‌و‌ه ڕێوشوێنێکى ئه‌منى توندگیرایه‌به‌ر چه‌ندین وتار خوێندرایه‌وه ‌و به‌یاننامه‌یه‌کیان‬ ‫ئاراسته‌ى هه‌رسێ سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێم و حکومه‌ت و په‌رله‌مان کرد‪ ،‬داواکاریه‌کانیشیان برتیبوو له‌وه‌ى ک ‌ه ده‌سه‌اڵت‬ ‫بێت به‌ده‌م داواکاریه‌کانى خۆپیشانده‌رانى سه‌راى ئازادیه‌و‌ه و ئاوڕیش ل ‌ه ناوچه‌که‌یان بدرێته‌وه‌‪.‬‬

‫عه‌ربه‌ت‬

‫سلێمانی‬ ‫سلێمانى ل ‌ه (‪)17‬ى شوبات ل ‌ه کاتژمێر دوو کۆبوونه‌وه‌ى جه‌ماوه‌رى ل ‌ه به‌رده‌رکى س�ه‌راى شارى‬ ‫سلێمانیه‌و‌ه ده‌ستى پێکرد و تائێستاش به‌رده‌وام ‌ه ل ‌ه ئه‌نجامى ناڕه‌زایه‌تی ‌ه جه‌ماوه‌ریه‌کان و ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌یان‬ ‫له‌ الیه‌ن هێزى ئه‌منیه‌کان ب ‌ه شێوازى جۆراو جۆر بۆ کۆتاپێهێنان به‌م خۆپیشاندان ‌ه جه‌ماوه‌ریان ‌ه (‪)4‬‬ ‫شه‌هید و نزیکى (‪ )150‬بریندارى هه‌یه‌‪ ،‬جگ ‌ه له‌ هه‌ڕه‌شه‌کردن و ده‌ستگیرکردنى ده‌یان که‌س و سوتاندنی‬ ‫که‌ناڵی نالیا‪ ،‬کۆبونه‌وه‌ى خۆپیشانده‌رانى شارى سلێمانى که‌ ماوه‌ى (‪ )40‬رۆژ‌ه ل ‌ه دواى کاتژمێر (‪2‬‬ ‫بۆ‪)5‬ى پاشنیوه‌ڕۆ به‌ شێوه‌یه‌کى به‌رفراوان ل ‌ه به‌رده‌رکى سه‌راى (مه‌یدانى ئازادى یان سه‌راى ئازادى) وه‌ک‬ ‫شوێنى هه‌میشه‌یى به‌رده‌وامى ب ‌ه خۆپیشاندان ده‌درێت‪.‬‬ ‫پێشمه‌رجه‌کانی ئه‌نجومه‌نی کاتی سه‌را بۆ دیالۆگ‪:‬‬

‫‪1‬ـ بردنه‌ده‌ره‌وه‌ى هه‌موو باره‌گا حزبیه‌کان بۆ ده‌ره‌وه‌ی شاره‌کان‪.‬‬ ‫‪2‬ـ تیرۆری چه‌کداری حزب و هه‌ڕه‌شه‌ی چه‌کداران له‌سه‌ر چاالکوانان رابگیرێت‪.‬‬ ‫‪3‬ـ تاوانبارانى (‪)17‬ى شوبات بدرێن ‌ه دادگا‪.‬‬ ‫داواکارییه‌ هه‌نوکییه‌کان‪:‬‬

‫‪1‬ـ دانپێدانان ب ‌ه کۆبونه‌و‌ه جه‌ماوه‌ریه‌کانى کوردستان وه‌ک ب�ه‌ره‌ی�ه‌ک بۆ نوێنه‌رایه‌تیکردنى‬ ‫داخوازیه‌کانى خه‌ڵک و به‌شداریپێکردنى نوێنه‌رانى خۆپیشانده‌ران ل ‌ه پڕۆسه‌ی بڕیاردان له‌مه‌ڕ مه‌سه‌ل ‌ه‬ ‫چاره‌نوس سازه‌کاندا‪.‬‬ ‫‪2‬ـ ڕێگرتن له‌ هه‌ر جۆر‌ه هه‌وڵێک بۆ سه‌پاندنى بارى نائاسایى ب ‌ه سه‌ر هه‌ر شارو شارۆچکه‌یه‌کدا‪.‬‬ ‫‪3‬ـ ڕاگه‌یاندنى ڕه‌سمى له‌الیه‌ن حکومه‌ت و په‌رله‌مان و سه‌رۆکى هه‌رێم ل ‌ه به‌هه‌ند وه‌رگرتنى گشت‬ ‫داواکاریه‌کانى خۆپیشانده‌ران و جێبه‌جێکردنیان‪.‬‬ ‫‪4‬ـ دروستکردنى لیژنه‌یه‌کى هاوبه‌ش ل ‌ه په‌رله‌مان و حکومه‌ت بۆ کۆبونه‌و‌ه له‌گه‌ڵ نوێنه‌رانى‬ ‫خۆپیشانده‌ران به‌مه‌به‌ستى دیاریکردنى میکانیزمى گونجاو و دیاریکردنى واد‌ه بۆ جێبه‌جێکردنی‬ ‫داواکاریه‌کان‪.‬‬ ‫‪5‬ـ ئ��ازادک��ردن��ى ده‌ستبه‌جێى س�ه‌رج�ه‌م ده‌ستگیرکراوانى ن��او خۆپیشاندانه‌کان و قه‌ده‌غه‌کردنى‬ ‫ده‌ستگیرکردنى به‌شداربوان و رێکخه‌رانى خۆپیشاندان‪.‬‬ ‫‪6‬ـ دادگایى کردنى هه‌موو ئه‌وانه‌ى ده‌ستیان هه‌بوو‌ه ل ‌ه شه‌هیدکردن و بریندارکردنى خۆپیشانده‌ران و‬ ‫خستن ‌ه ڕووى ئه‌نجامى لێکۆڵینه‌وه‌کانى دادگا و باڵوکردنه‌وه‌ى له‌ راگه‌یاندنه‌کاندا‪.‬‬ ‫‪7‬ـ گێڕانه‌وه‌ى هه‌موو ئه‌و هێز‌ه چه‌کدارانه‌ى ک ‌ه بۆ مه‌به‌ستى گوشارخستنه‌ سه‌ر خۆپیشانده‌ران یاخود‬ ‫ترساندنیان ب ‌ه ئاڕاسته‌ى شاره‌کان جوڵێندراون‪.‬‬ ‫‪8‬ـ ده‌ستبه‌جێ بانگهێشتکردنى وه‌زیرانى ناوخۆ و پێشمه‌رگ ‌ه و سه‌رۆکى حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫و لێپێچینه‌و‌ه له‌گه‌ڵیان ل ‌ه باره‌ى پێشێلکردنى ماده‌ى یه‌ک بڕگه‌ى یه‌که‌م ل ‌ه یاساى سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان به‌وه‌ى هێزى پێشمه‌رگه‌یان به‌ره‌و شاره‌کان جواڵندووه‌ ل ‌ه کاتێکدا ئه‌م ‌ه ته‌نها له‌ ده‌سه‌اڵتى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێمى کوردستانه!‌‪.‬‬ ‫‪9‬ـ البردنى باره‌گاى حزبه‌کان ل ‌ه ناوه‌ندى شار و شارۆچکه‌کاندا و گواستنه‌وه‌یان بۆ ده‌ره‌وه‌ى شارو‬ ‫شارۆچکه‌کان‪.‬‬ ‫‪10‬ـ دڵنیاکردنى هاونیشتمانیان له‌وه‌ى ک ‌ه چیدى ‌و بۆ هه‌میش ‌ه هیچ هێزێکى نیشتمانى و حکومى‬ ‫کوردى سوپا و هێزى چه‌کدارى نابه‌ن ‌ه سه‌ر هیچ شاروشارۆچکه‌یه‌کى کوردستان و سه‌ر هیچ هێزێکى‬ ‫رکابه‌ر و نه‌یارى هێز‌ه فه‌رمانڕه‌واکانى کوردستان‪.‬‬ ‫‪11‬ـ به‌ڕه‌سمى پ��ۆزش هێنانه‌و‌ه بۆ ج�ه‌م��اوه‌رى خۆپیشانده‌ر له‌الیه‌ن هه‌موو ئه‌و که‌س و الی�ه‌ن و‬ ‫راگه‌یاندنانه‌ى ک ‌ه خۆپیشاندانى خه‌ڵکیان به ‌«ئاژاوه‌گێڕ» ناوبردووه‌‪ ،‬ب ‌ه ئۆپۆزیسیۆن و ده‌سه‌اڵته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌ڕه‌سمى داواى لێبوردن له‌ جه‌ماوه‌ر بکه‌ن‪.‬‬ ‫داواکاریه‌ بنه‌ڕه‌تیه‌کان‪:‬‬

‫‪1‬ـ چاوپیاخشانه‌و‌ه ب ‌ه ڕه‌شنوسى ده‌ستورى هه‌رێمدا ب ‌ه مه‌به‌ستى داڕشتنى ده‌ستورێکى هاوچه‌رخى‬ ‫دیموکرات که‌ تێیدا گشت ماف ‌ه مه‌ده‌نى و سیاسى و یاساییه‌که‌نی هاونیشتمانیان به‌ ڕه‌سمى ناسراوبن‬ ‫و ده‌سته‌اڵته‌کان ب ‌ه ئاشکرا جیاکرابنه‌و‌ه و سه‌ربه‌خۆییان پارێزراو بێت‪ ،‬هه‌روه‌ها دیاریکردنى میکانیزمى‬ ‫شیاو بۆ ڕێگرتن ل ‌ه هه‌ر جۆره‌ القه‌کردنێکى ده‌س�ه‌اڵت‪ ،‬هه‌موارکردنى یاساى سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان به‌ شێوه‌یه‌ک ک ‌ه سه‌رۆکى هه‌رێم ته‌نها له‌ڕێگه‌ى په‌رله‌مانه‌وه‌ هه‌ڵبژێردرێت‪.‬‬ ‫‪2‬ـ داڕشتنى پالنێکى تۆکم ‌ه بۆ دابینکردنى سه‌ربه‌خۆیى دادوه‌رى و سه‌روه‌رى یاسا‪.‬‬ ‫‪3‬ـ جیاکردنه‌وه‌ى حیزب ل ‌ه حکومه‌ت ب ‌ه جۆرێک ک ‌ه ئیدى حکومه‌ت نه‌بێت ‌ه ئامرازێک به‌ده‌ست‬ ‫حیزبى سیاسیه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵکو حکومه‌ت پێویست ‌ه وه‌ک دامه‌زراوه‌یه‌کى سه‌ربه‌خۆ به‌رگریکاربێت ل ‌ه سه‌رجه‌م‬ ‫هاونیشتیمانیانى ئه‌م واڵته‌‪.‬‬

‫‪4‬ـ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى میلشیاکانى حزب و ڕێگرتن ل�ه‌وه‌ى حزب خاوه‌نى هێزى چه‌کدار و ده‌زگاى‬ ‫هه‌واڵگیرى و سیخوڕى بێت و هه‌روه‌ها پاسه‌وانى دام و ده‌زگا و باره‌گاى حزبى نه‌مێنێت و ئه‌مانیش وه‌ک‬ ‫ماڵى ئاسایى هاواڵتیان سه‌المه‌تیان ل ‌ه الیه‌ن هێزه‌کانى ئاسایشى ناوخۆوه‌ بپارێزرێت‪.‬‬ ‫‪5‬ـ سپاردنى وه‌زاره‌تى ناوخۆ و پێشمه‌رگه‌ به‌ڕێوبه‌رایه‌تیه‌کانى ئاسایش و پۆلیس ب ‌ه که‌سانى پسپۆڕ‬ ‫و بێالیه‌ن و ب ‌ه کرده‌وه‌ حزبایه‌تى له‌و ده‌زگایانه‌دا قه‌ده‌غ ‌ه بکرێت‪.‬‬ ‫‪6‬ـ کۆتاییهێنان به‌م مۆدێل ‌ه ل ‌ه حزب که‌ تیایدا کۆى کۆمه‌ڵگا داگیربکات و به‌ناوى هه‌موانه‌و‌ه‬ ‫بڕیارده‌دات و گۆرینى بۆ حزبى ده‌نگده‌ر ک ‌ه پشت به‌ خستنه‌ڕووی به‌رنامه‌یه‌کى سیاسى بۆ به‌رده‌م‬ ‫هاونیشتیمانیان ده‌به‌ستێت و ده‌ست له‌ کاروبارى حکومه‌ت و سه‌ندیکاو ڕێکخراوه‌ پیشه‌ییه‌کان و وه‌رنادات‪.‬‬ ‫‪7‬ـ تێنه‌په‌ڕاندنى هیچ یاسایه‌ک له‌ په‌رله‌مان ب ‌ه بێ ئه‌وه‌ى ک ‌ه پێشتر هاونیشتیمانیان ل ‌ه کۆڕو‬ ‫کۆبونه‌وه‌کاندا‌ گفتوگۆیان له‌ سه‌رنه‌کردبێت و سه‌ره‌نجه‌کانیان به‌ هه‌ند وه‌رنه‌گیرابێت‪.‬‬ ‫‪8‬ـ گێڕانه‌وه‌ى سه‌رجه‌م ئه‌و موڵک و ماڵ ‌ه گشتى و تایبه‌تیانه‌ى ک ‌ه ڕاسته‌وخۆ له‌الیه‌ن هه‌رکه‌س‬ ‫و الیه‌نێکه‌وه‌ ده‌ستى به‌سه‌ردا گیرابێت یاخود به‌ نرخى ڕه‌مزى فرۆشرابن به‌ که‌س و الیه‌نى دى به‌ده‌ر ل ‌ه‬ ‫یاساى فرۆشتن و به‌کرێدانى موڵک و ماڵى ده‌وڵه‌ت و ژمار‌ه (‪)32‬ى ساڵ (‪.)1986‬‬ ‫‪9‬ـ به‌کارهێنانى سامان و بودجه‌ى کوردستان بۆ خۆشگوزه‌رانى خه‌ڵک به‌ شێوه‌یه‌کى دادپه‌روه‌ران ‌ه ل ‌ه‬ ‫پێناو به‌دیهێنانى دادپه‌روه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى ڕاسته‌قینه‌‪.‬‬ ‫‪10‬ـ لێکۆڵینه‌و‌ه ل ‌ه سه‌روه‌ت و سامانى حزبه‌کان و لێپرسراوانى حزبى و حکومى و گێرانه‌وه‌ى سه‌رجه‌م‬ ‫ئه‌و داهاتانه‌ى که‌ ب ‌ه شێوه‌ى نا یاسایى ب ‌ه ده‌ستیان هێناو‌ه و چه‌‌سپاندنى بنه‌ماى ئه‌مه‌ت ل ‌ه کوێو‌ه هێناو‌ه‬ ‫(من این لک هزا)؟‬ ‫‪11‬ـ خستنه‌ رووى سه‌جه‌م داهاته‌کانى کوردستان بۆ ڕاى گشتى ب ‌ه داهات ‌ه سروشتیه‌کانى وه‌ک و‬ ‫نه‌وت و غاز و ئاشکراکردنى حیسابه‌ حکومیه‌کانى هه‌رێمى کوردستان ل ‌ه ناوه‌و ده‌روه‌ى واڵت‪.‬‬ ‫‪12‬ـ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى سیسته‌مى خانه‌نشینکردنى ئه‌ندام په‌رله‌مان و وه‌زیر و به‌ڕێوبه‌ره‌ گشتیه‌کان‬ ‫وئه‌نجومه‌نه‌کانی شاره‌وانی که‌ب ‌ه پله‌کانی خزمه‌ت و ساڵی کارکردندا تێنه‌په‌ڕیون و که‌مکردنه‌وه‌ی‬ ‫موچه‌کانیان ب ‌ه ڕێژه‌ى (‪)%50‬‬ ‫‪13‬ـ دامه‌زراندنى ده‌سته‌ى نه‌زاه ‌ه ل ‌ه هه‌رێمى کوردستان ب ‌ه یاسا و‌ه له‌ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌اڵتى جێبه‌جێکردن‬ ‫و په‌رله‌مان و سپاردنى کارکردنى ئه‌م ده‌زگای ‌ه ب ‌ه که‌سایه‌نى بێالیه‌ن ک ‌ه دیاریکرابن ل ‌ه سه‌ر بنه‌ماى‬ ‫لێهاتویى‪.‬‬ ‫‪14‬ـ ڕێزگرتن ل ‌ه سه‌رخۆیى دام و ده‌زاگ��ا حکومیه‌کان‪ ،‬داراییه‌کان‪ ،‬زانکۆکان و پاراستنیان ل ‌ه‬ ‫سه‌رجه‌م ده‌سه‌اڵت ‌ه فه‌رمیه‌کانى حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان ل ‌ه ده‌ستێوه‌رادانى حزبى‪.‬‬ ‫‪15‬ـ بڕینى هه‌ر مینحه‌یه‌ک که‌ سه‌رچاوه‌که‌ى دارایى گشتى بێت بۆ سه‌رجه‌م دام وده‌زگاى حزبى نا‬ ‫و ڕه‌سمیه‌کان و ڕاگه‌یانه‌کانیان‪.‬‬ ‫‪16‬ـ هه‌ڵپه‌ساردنى کارکردن ب ‌ه یاساى خۆپیشاندانى هه‌رێمى کوردستان تا ده‌رچواندنى یاسایه‌کى نوێ‬ ‫ک ‌ه وه‌اڵمده‌ربێت بۆ داخوازیه‌کانى گشتى هه‌رێمى کوردستان‪.‬‬ ‫‪17‬ـ باشکردنى ژیان و گوزه‌رانى سه‌رجه‌م توێژه‌کانى کۆمه‌ڵگه‌ وه‌ک کرێکاران و فه‌رمانبه‌ران‬ ‫توێژه‌کانى دیکه‌ به‌ ڕه‌چاوکردنى پێوه‌ره‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کانى ژیانێکى شایسته‌ ب ‌ه مرۆڤ‪.‬‬ ‫‪18‬ـ ئاشکرا کردنى چاره‌نوسى بێسه‌رو شوێنه‌کانى شه‌ڕى ناوخۆ و بێسه‌رو شوێنکراوه‌کانى دامو ده‌زگا‬ ‫ئه‌منیه‌کان و قه‌ره‌بوو کردنه‌وه‌یان ل ‌ه داهاتى ئه‌و الیه‌نه‌ى به‌پرسه‌ ل ‌ه دیارنه‌مانیان‪.‬‬ ‫‪19‬ـ کارکردن به‌ ڕاپۆرته‌کانى دیوانى چاودێرى دارایى و ئاشکراکردن و لێپرسینه‌وه‌ ل ‌ه گه‌نده‌ڵکاران و‬ ‫دادگایکردنیان و ده‌رکردنى یاسایه‌ک بۆ بنه‌بڕکردنى گه‌نده‌ڵى و سزادانى گه‌نده‌ڵکاران‪.‬‬ ‫‪20‬ـ دابینکردنى بیمه‌ى ته‌ندروستى و بێکارى بۆ هه‌موان‪.‬‬ ‫‪21‬ـ ده‌رکردنى یاسایه‌ک بۆ کۆتایهێنان ب ‌ه جیاکارى جه‌نده‌رى و بۆ بنه‌بڕکردنى هه‌ر توندووتیژیه‌ک‬ ‫دژ ب ‌ه ژنان‪.‬‬ ‫‪22‬ـ زیادکردنى پێشینه‌ى هاوسه‌رگیرى به‌ شێوه‌یه‌ک ک ‌ه بگونجێت ل ‌ه گه‌ڵ پێویستیه‌کانى ڕۆژدا و��� ‫له‌کاتى ئێستادا ل ‌ه د‌ه ملیۆن که‌متر نه‌بێت‪.‬‬ ‫‪23‬ـ دامه‌زراندنى دادگای ئیدارى ل ‌ه سه‌رجه‌م شاره‌کانى دیکه‌ى هه‌رێمى کوردستان به‌ شێوه‌یه‌ک ک ‌ه‬ ‫سه‌ر ب ‌ه ده‌سه‌اڵتى دادوه‌رى بن نه‌ک حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‪.‬‬ ‫‪24‬ـ دابینکردنى شوێنى نیشته‌جێبوونى هاوچه‌رخ بۆ هاواڵتیان بێ پێشه‌کى ب ‌ه قیستى مانگانه‌‪.‬‬ ‫‪25‬ـ دابینکردنى دایه‌نگه‌ و باخچه‌ى ساوایانى هاوچه‌رخ بۆ سه‌رجه‌م مندااڵن به‌ خۆڕایى و دابینکردنى‬ ‫بڕێک پاره‌ى گونجاو بۆیان تا ته‌مه‌نى یاسایى (‪ )18‬ساڵ‪.‬‬ ‫‪26‬ـ که‌مکردنه‌وه‌ى گشت باج و رسومات ل ‌ه دام و ده‌زگاکانى هه‌رێمى کوردستان به‌ڕێژه‌ى (‪)%50‬‬

‫ل ‌ه (‪)23‬ى مانگى ئازاردا گروپی ده‌نگ (گروپێکى سه‌ربه‌خۆی ‌ه کۆمه‌ڵێک رۆژنامه‌نووس و روناکبیرى ئه‌و‬ ‫شار‌ه به‌ڕێوه‌ى ده‌به‌ن) ل ‌ه شه‌قامى ئاشقانى شارى کۆی ‌ه به‌بێ مۆڵه‌ت شوێنێکى ب ‌ه ناوى سه‌کۆى ئازاد داناو هه‌ر‬ ‫ئه‌و رۆژ‌ه خۆپیشاندانێکى مۆڵه‌ت پێدراوی ب ‌ه به‌شدارى هه‌زاران که‌س ل ‌ه دانیشتوانى ئه‌و شار‌ه به‌رێخست و ئێستاش‬ ‫خۆپیشانده‌ران له‌ سه‌کۆى ئازادى درێژ‌ه به‌ ناره‌زایه‌تیه‌کانى خۆیان ده‌ده‌ن‪ .‬نوێژى هه‌ینى ل ‌ه سه‌کۆى ئازادیدا کرا و‬ ‫به‌مه‌ش بوو ب ‌ه سێزده‌هه‌مین چاالکى ئه‌و گروپ ‌ه له‌م شاره‌دا‪ .‬هه‌ر له‌و شاره‌ش چه‌ندین که‌س ده‌ستگیرکراوه‌ و هه‌ڕه‌شه‌ش‬ ‫ل ‌ه چه‌ندین که‌س کراوه‪.‬‬ ‫داواکارى خۆپیشانده‌رانى شارى کۆیه‌‬

‫‪ -1‬پشتگیرى له‌ داواکارى خۆپیشانده‌رانى سه‌راى ئازادى شارى سلێمانى‪.‬‬ ‫‪ -2‬سه‌ربه‌خۆیى قه‌زایى کۆیه‌ وه‌ک رانیه‌‪ ،‬زاخۆ و هه‌ڵه‌بجه‌‪.‬‬

‫ڕۆژى خۆپیشاندان له‌ شارۆچکه‌ى عه‌ربه‌ت له‌ (‪)11‬ى ئازار بو‌و ڕێکخه‌رانى خۆپیشاندانه‌که‌ ڕۆژنامه‌نووسان و ڕۆشنبیرانى‬ ‫شارۆچکه‌ى عه‌ربه‌ت و داخوازیه‌کانیان سه‌ره‌ڕای پشتیوانی له‌ ته‌واوی داواکانی ئه‌نجومه‌نی سه‌رای ئازادی داوای‪:‬‬ ‫‪-1‬زیادکردنى قوتابخانه‌ ل ‌ه شارۆچکه‌که‌ ب ‌ه هۆى زۆرى خوێندکاره‌و‌ه‌و دروستکردنى باخچه‌ى ساوایان‪.‬‬ ‫‪-2‬کردنه‌وه‌ى بنکه‌یه‌کى ڕۆشنبیرى‌و دروستکردنى یاریگایه‌کى نێوده‌وڵه‌تى ل ‌ه شارۆچکه‌که‌‪.‬‬ ‫‪-3‬قیرتاوکردنى گه‌ڕه‌ک‌و ڕێگاوبانى شارۆچکه‌ک ‌ه‌و جوانکردنى ده‌روازه‌ى شارۆچکه‌که‌‪ ،‬که‌ هیچ جوانکارییه‌کى پێو‌ه‬ ‫دیارنییه‌‪.‬‬ ‫‪ -4‬چاوخشاندنه‌و‌ه ب ‌ه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى یه‌ک ‌ه ئیداریه‌کان له‌ هۆکارى دوواکه‌وتن‌و خراپ جێبه‌جێکردنى پڕۆژه‌کان بکۆڵنه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪-5‬دامه‌زراندنى ده‌رچووانى زانکۆ و په‌یمانگاکان له‌ یه‌که‌ ئیداریه‌کان ک ‌ه نزیکه‌ى (‪)100‬ده‌رچوو ده‌بن‪.‬‬ ‫‪-6‬قه‌ره‌بوو کردنه‌وه‌ى هه‌موو ئه‌و جوتیارانه‌ى که‌ زه‌ویه‌کانیان شاره‌وانى ده‌ستى ب ‌ه سه‌ردا گرتووه‌‪ ،‬وه‌ک له‌ ده‌ستورى‬ ‫عێراقیدا هاتووه‌‪.‬‬ ‫‪-7‬گه‌ڕانه‌وه‌ى هه‌موو ئه‌و موڵکانه‌ بۆ حکومه‌ت ک ‌ه موڵکى گشتییه‌و ئێستا بۆ سودى تایبه‌ت به‌کاردێت‪.‬‬ ‫‪ -8‬به‌گه‌ڕخستنى به‌داله‌ى عه‌ربه‌ت که‌ ماوه‌ى چه‌ند ساڵه‌ دروست کراو‌ه و هیچ سودێکى ب ‌ه هاواڵتیان نه‌ گه‌یاندووه‌‪.‬‬

‫چه‌مچه‌ماڵ‬ ‫ئه‌نجومه‌نى کاتى مایکى ئازاد له‌مه‌یدانى شه‌هید گه‌رمیان له‌چه‌مچه‌ماڵ له‌دواى ڕووداوه‌کانى‬ ‫(‪)17‬ى شوباتى ش��ارى سلێمانى و به‌تایبه‌تیش ل���ه‌دواى خۆپیشاندانه‌که‌ى (‪)25‬ى شوباتى شارى‬ ‫چه‌مچه‌ماڵه‌و‌ه دامه‌زراو‌ه ک ‌ه بووه‌ هۆى شه‌هیدکردنى منداڵێکى ته‌مه‌ن (‪)11‬ساڵ ژماره‌یه‌ک برینداریشى‬ ‫لێکه‌وته‌وه‌‪.‬‬ ‫خۆپیشاندان و کۆبوونه‌وه‌ جه‌ماوه‌رییه‌که‌ى چه‌مچه‌ماڵ ک ‌ه زیاتر له‌ مانگێکه‌‌ ب�ه‌رده‌وام��ى هه‌ی ‌ه و‬ ‫خۆپیشانده‌رانیش سوورن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى تا ده‌سه‌اڵت به‌ده‌م داواکاریه‌کانیانه‌وه‌ نه‌یه‌ت مه‌یدانه‌ک ‌ه چۆڵ ناکه‌ن‪.‬‬ ‫ئه‌ندامانى ئه‌نجومه‌نه‌که‌ رۆژان ‌ه له‌الیه‌ن ده‌سه‌اڵته‌و‌ه سانسۆرێکى زۆریان له‌سه‌ره‌ هه‌ڕه‌شه‌ی کوشتنیان‬ ‫لێ ده‌کرێت‪.‬‬ ‫خۆپیشانده‌رانى چه‌مچه‌ماڵ رۆژان ‌ه له‌هه‌موو چین و توێژێک ده‌رژێنه‌ نێو مه‌یدانه‌که‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ جگ ‌ه‬ ‫له‌وه‌ی ل ‌ه شارۆچکه‌ی ته‌کیه‌ش تائێستا چه‌ندین خۆ پیشاندان س��ازدراوه‌‪ ،‬ئه‌وان سورن له‌سه‌ر درێژه‌دان‬ ‫به‌خۆپیشاندان و ناره‌زایه‌تییه‌کان تاحکومه‌ت وه‌اڵمیان ده‌دات��ه‌وه‌‪ ،‬ئ�ه‌وان تا ئێستا شه‌هیدێک و (‪)12‬‬ ‫برینداریان هه‌یه‪ .‬سه‌ره‌ڕای پشتیوانی له‌ ته‌واوی داواکانی ئه‌نجومه‌نی سه‌رای ئازادی داوای‪:‬‬ ‫‪ -1‬دادگایی کردنى ئه‌و تاوانبارانه‌ى ل ‌ه (‪)2/25‬ته‌قه‌یان له‌خۆپیشانده‌ران کرد‪.‬‬ ‫ دابینکردنى ته‌واوى خزمه‌تگوزارى بۆ که‌سوکارى شه‌هید و ئه‌نفالکراوه‌کانى سنورى چه‌مچه‌ماڵ‪.‬‬‫‪ 2‬‬ ‫ زیادکردنى بودجه‌ى شارى چه‌مچه‌ماڵ‪.‬‬‫‪ 3‬‬ ‫ دانانى قائیمقامێکى چاالک و بێالیه‌ن بۆ شاره‌که‌‪.‬‬‫‪ 4‬‬ ‫‪ -5‬راکێشانى پرۆژه‌ى ئاوى گۆپته‌په‌ بۆ چه‌مچه‌ماڵ که‌تا ئێستا چه‌ندین جار بودجه‌ى بۆته‌رخانکراوه‌‪.‬‬ ‫ نۆژه‌نکردنه‌وه‌ى قه‌اڵى چه‌مچه‌ماڵ که‌تا ئێستا ئاسه‌وارى شه‌ڕى ناوخۆى پێوه‌ دیاره‌‪.‬‬‫‪ 6‬‬ ‫‪ -7‬رۆیشتنى باره‌گا حزبییه‌کان بۆ ده‌ره‌وه‌ى شار‪.‬‬ ‫‪ -8‬دابینکردنى خزمه‌تگوزارى بۆگه‌ڕه‌ک ‌ه تازه‌کانى چه‌مچه‌ماڵ که‌له‌ئه‌نجامى فراوانبوونى شاردا‬ ‫دروست بوونه‌‪.‬‬ ‫‪ -9‬دامه‌زراندنى ئه‌و گه‌نجانه‌ى خوێندن ته‌واو ده‌که‌ن‪.‬‬

‫قه‌اڵدزێ‬

‫پیره‌مه‌گرون‬

‫له‌ناوه‌ڕاستى شارى قه‌اڵدزێ‪ ،‬شوێنێک ب ‌ه ناوى (مه‌یدانی ئازادى) ناونراوه‌‪ ،‬ل ‌ه (‪)25‬ى شوبات قه‌اڵدزێ پێنج جار‬ ‫خۆپیشاندانى به‌خۆوه‌ بینیوه‌‪ ،‬ژماره‌یه‌کى به‌ر‌چاوى هاواڵتیان و توێژ و چین ‌ه جیاجیاکانى قه‌اڵدزێ ده‌بینران‪ ،‬ناڕه‌زایه‌تیه‌کان‬ ‫ل ‌ه خوێندنه‌وه‌ی وتار و به‌رزکردنه‌وه‌ى دروشمدا ده‌بینرانه‌وه‌‪ ،‬خۆپیشاندانه‌کان ته‌نها بۆ هاوکارى و پشتیوانى مه‌یدانى ئازادى‬ ‫سلێمانی بوو‪.‬‬

‫خۆپیشانده‌رانى شارۆچکه‌ى پیره‌مه‌گرون بۆ پشتگیرى له‌ س�ه‌راى ئ��ازادى که‌ سێ ڕۆژخۆپیشاندان‬ ‫ئه‌نجامدرا‪ ،‬دوانیان له‌(‪)13‬ى ئازارو (‪)20‬ى ئازار بووه‌ له‌ناو بازاڕى پیره‌مه‌گرون له‌ هه‌ر سێ خۆپیشاندانه‌که‌دا‬ ‫کۆمه‌ڵێک خه‌ڵکى زۆر به‌شداریان تێداکردوه‌‪ ،‬له‌ داواکاریه‌کانیشیان وه‌اڵم��دان �ه‌وه‌ى داخوازیه‌کانى‬ ‫خۆپیشانده‌رانى سه‌راى ئازادى بووه‪ ،‬له‌گه‌ڵ کێشه‌ی نه‌بوونی خزمه‌تگوزاری‌‪.‬‬

‫ده‌ربه‌ندیخان‬ ‫بۆ پشتگیرکردن له‌ خۆپیشاندانه‌کانى شارى سلێمانى و داخوازیه‌کانیان رۆژى (‪)19‬ى‬ ‫شوبات له‌ زیاتر له‌ (‪ )300‬گه‌نجى ده‌ربه‌ندیخان له‌سه‌نته‌رى شاره‌ک ‌ه خۆپیشاندان رێکخست‬ ‫و له‌کاتژمیر (‪)9‬ى هه‌مان شه‌و سه‌رله‌نوى گه‌نجان کۆبونه‌وه‌ و بۆ ماوه‌ى کاتژمێرێک‬ ‫خۆپیشاندانیان ئه‌نجامدا‪ ،‬ڕۆژى (‪20‬و ‪ )21‬شوبات بۆ دری��ژه‌دان به‌ناره‌زایه‌تیه‌کانیان‬ ‫جاریکىتر له‌سه‌نته‌رى شاره‌ک ‌ه کۆبونه‌و‌ه درێژه‌یان بۆخۆپیشاندانه‌کانیاندا داواى ئازادى‬ ‫و چه‌سپاندنى داپه‌روه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى و سیاسیان ده‌کرد‪ ،‬ژماره‌یه‌ک له‌ گه‌نجى که‌الر‬ ‫ک ‌ه به‌پێ له‌شارى که‌الره‌و‌ه به‌رێکه‌وتبون گه‌یشت ‌ه ناو ده‌ربه‌ندیخان و له‌الیه‌ن گه‌نجانه‌و‌ه‬ ‫و درێژه‌یان به‌خۆپیشاندانه‌که‌یاندا‪ ،‬هه‌روه‌ها خۆپیشاندانى گه‌نجانى شارى ده‌ربه‌ندیخان‬ ‫له‌رۆژانى (‪ 22‬و ‪ 25‬و ‪ 26‬و ‪ )27‬به‌رده‌وامى هه‌بوو‪ .‬له‌رۆژى (‪ )5‬ى ئادار که‌ له‌الیه‌ن‬ ‫ئه‌نجومه‌نى کاتى سه‌راى ئازادیه‌و‌ه مانگرتنى سه‌رتاسه‌رى ڕاگه‌یه‌ندرا‪ ،‬بۆپشتگیرى‬ ‫کردنیان سه‌رله‌نوى‪ ,‬گه‌نجانى ده‌ربه‌ندیخان خۆپیشاندانێکى بێ مۆڵه‌ت و رێکخراویان‬ ‫ئه‌نجامدا ل ‌ه نزیک پارکى ن��او ب��ازاڕه‌ک � ‌ه ل ‌ه س���ه‌رداواى زۆری��ن�ه‌ى ئاماده‌بوانى ئه‌و‬ ‫خۆپیشاندانه‌و‌ه ئه‌و پار‌که‌یان ناونا ( مه‌یدانى هه‌ڵوێست ) رۆژى (‪ )6‬ى ئادار به‌هه‌مان‬ ‫شێوه‌ی خۆپیشاندان به‌رده‌وامبوو له‌یادى کاره‌ساتى کیمیابارانکردنى شارى هه‌ڵه‌بجه‌ى‬ ‫شه‌هیدا (‪ )16‬ئازار کۆبونه‌وه‌یکى جه‌ماوه‌رى به‌ریوه‌چوو‪.‬‬

‫کۆیه‌‬ ‫‪ -3‬خه‌رجکردنى (‪ )20‬ملیار‪ $‬له‌ داهاتى نه‌وتى بیره‌ نه‌وته‌کانى ته‌ق ته‌ق بۆ شارى کۆیه‌‪.‬‬ ‫‪ -4‬دانانى به‌رپرسه‌ حکومیه‌کان به‌بێ جیاوازى واته‌ دوور ل ‌ه حزبایه‌تى‪.‬‬ ‫‪ -5‬خه‌رجکردنى پاره‌ به‌بێ جیاوازى بۆگه‌ڕه‌که‌کانى شارى کۆیه‌‪.‬‬ ‫‪ -6‬دروستکردنى پااڵوگه‌یه‌کى نه‌وت ل ‌ه سنوورى شارى کۆیه‌‪( .‬الوانى ئه‌و شار‌ه له‌به‌ر بێ ئیشى ئه‌و شاره‌یان‬ ‫چۆڵ کردووه‌ ئه‌م ‌ه له‌ راپۆرتێکى پێشترى الپه‌ره‌ى گه‌نجانى (چه‌تر)دا ئاماژه‌ى بۆ کراوه‌)‪.‬‬ ‫‪ -7‬دروستکردنى سه‌کۆیه‌کى ئازاد بۆ خۆپیشاندان و ده‌ربڕینى ده‌نگى ئازاد‪.‬‬ ‫‪ -8‬پێدانى مۆڵه‌ت به‌ خۆپیشانده‌ران‪.‬‬

‫هه‌ڵه‌بجه‌‬ ‫‌بجه تیایدا چه‌ندین پۆلیس‬ ‫له‌ کۆى ڕۆژانى خۆپیشاندانه‌کاندا ک ‌ه ڕۆژانى (‪ )2/22‬و (‪ )2/23‬و ڕۆژانى دواتر تا (‪ )3/24‬و (‪ )3/25‬ل ‌ه هه‌ڵه ‌‌‬ ‫و ئه‌فسه‌‌ر و ده‌یان خۆپیشانده‌ر بریندار بوون و دوو پۆلیسیش شه‌هید بوون‪ ،‬سه‌ره‌ڕای پشتیوانی داواکانی سلێمانی‬ ‫گروپى دیالۆگ له‌ هه‌ڵه‌بجه‌ ئه‌م داواکاریانه‌یان هه‌یه‌‪.‬‬ ‫‪-1‬ده‌ست له‌کارکێشانه‌وه‌ى به‌رپرسانى یه‌که‌ی‌ ئیدارى شاره‌که‌و لێکۆڵینه‌وه‌ له‌روداوه‌کانى رابردوو‪.‬‬ ‫‪-2‬ده‌ستبه‌جێ کردنى هه‌ڵه‌بجه‌ به‌ئیداره‌یه‌کى سه‌ربه‌خۆ له‌الیه‌ن خه‌ڵکانى پسپۆر و ته‌کنۆکراته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -3‬بوونى کاره‌باى به‌رده‌وامى شاره‌که‌‪.‬‬ ‫‪ -4‬کردنه‌وه‌ى مه‌رزى سازان و به‌ستنه‌وه‌ى به‌ناوچه‌ى گه‌رمیانه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -5‬هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى کۆمه‌ڵه‌ی قوربانیانى هه‌ڵه‌بجه‌و دانانى کۆمه‌ڵه‌یه‌کى سه‌ربه‌خۆ و ناردن ‌ه ده‌ره‌وه‌ى سه‌رجه‌م به‌رکه‌وتوانى کیمیاوى‪.‬‬ ‫‪ -6‬قه‌ره‌بووکردنه‌وه‌ى سه‌رجه‌م هاواڵتیانى شارى هه‌ڵه‌بجه‌و دروستکردنه‌وه‌ى سه‌رجه‌م خانووه‌ روخاوه‌کانى هه‌ڵه‌بجه‌و ده‌وروبه‌رى‪.‬‬ ‫‪ -7‬لێخۆشبوون له‌خه‌ڵکى هه‌ڵه‌بج ‌ه له‌باج‌و گه‌ڕانه‌وه‌ى سه‌رجه‌م ئه‌و موڵکوماڵ و زه‌ویانه‌ی ده‌ستى به‌سه‌رداگیراو‌ه له‌الیه‌ن حزب و حکومه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -8‬هاندانى که‌رتى تایبه‌ت و وه‌به‌رهێنان له‌هه‌ڵه‌بجه‌و ره‌خساندنی هه‌لى کار بۆخه‌ڵکى هه‌ڵه‌بجه‌‪.‬‬

‫رزگاری‬ ‫پاش نوێژى عه‌سر ڕۆژى (‪)9‬ى ئازار ژماره‌یه‌ک له‌گه‌نجانى ناحیه‌ى ڕزگارى خۆپیشاندانێکیان‬ ‫سازدا‪ ،‬به‌اڵم له‌الیه‌ن هێزه‌کانى ئاسایشه‌و‌ه رێگریان لێکراو (‪ )12‬که‌سیان لێ ده‌ستگیرکردن‌و دواتر‬ ‫ئ��ازادی��ان ک��ردن‪ ،‬هاوکات به‌هۆى توندوتیژی هێزه‌ ئه‌منیه‌کانه‌و‌ه (‪ )4‬که‌س برینداربون‌و کامێرا‬ ‫له‌په‌یامنێرى که‌ناڵى ئاسمانى سپێده‌ سه‌ندراو هێزێکى زۆریش له‌ناحیه‌که‌دا باڵوه‌یان پێکرا‪.‬‬ ‫داواکارى خۆپیشانده‌رانى ناحیه‌ى رزگارى سه‌ره‌ڕاى پشتگیریان له‌ داخوازیه‌کانى‬ ‫سه‌راى ئازادى‬

‫‪1‬ـ ئیدانه‌کردنى سه‌رجه‌م جۆره‌کانى توندوتیژى له‌الیه‌ن ده‌سه‌اڵته‌و‌ه به‌رامبه‌ر خۆپیشانده‌ران چونک ‌ه‬ ‫ته‌قه‌کردن‌و خوێنڕشتن پێچه‌وانه‌ى بنه‌ماکانى دیموکراسی و مافى مرۆڤه‌‪.‬‬

‫‪2‬ـ سه‌رجه‌م داواکاریه‌کانى ئه‌نجومه‌نى کاتى سه‌راى ئازادى جێبه‌جێبکرێن‪.‬‬ ‫‪3‬ـ ئاشکراکردنى پاره‌ى شیرینى گرێبه‌سته‌ نه‌وتیه‌کان‌و سودمه‌ندبونى خه‌ڵکى گه‌رمیان له‌داهاتى‬ ‫نه‌وتى ناوچه‌که‌‪.‬‬ ‫‪4‬ـ به‌پارێزگاکردنى ئیداره‌ى گه‌رمیان‌و البردنى ئه‌وبه‌رپرس ‌ه حزبیانه‌ى که‌به‌م دواییانه‌ پۆستى بااڵى‬ ‫حکومیان وه‌رگرتوه‌‪.‬‬ ‫‪5‬ـ گۆڕینى به‌رپرسانى ئیدارى ناحیه‌ى رزگارى‌و که‌سانێک له‌جێگه‌یان دابنرێن که‌شاره‌زاو لێهاتوو‬ ‫له‌هه‌مانکاتدا خه‌ڵکى ناحیه‌که‌بن‪.‬‬


‫وه‌رگێڕان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪49‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/8 - 2011/3/28‬‬

‫‪10‬‬

‫کورد له‌میدیا‬ ‫جیهانییه‌کاندا‬ ‫سه‌رچاوه‌ى دارایى راگه‌یاندنه‌کان‬ ‫ده‌بڕدرێن‬ ‫م��اڵ��پ �ه‌رى (ازاع����ه‌ ال��ع��راق ال��ح��ر)‬ ‫راپۆرتێکى له‌سه‌ر سه‌رچاوه‌ى دارایى‬ ‫راگ���ه‌ی���ان���دن���ه‌ک���ان ب�ڵ�او ک���ردۆت���ه‌و‌ه‬ ‫و ئ�����ام�����اژه‌ى ب����ۆ ئ�����ه‌وه‌ ک������ردووه‌‪،‬‬ ‫حکومه‌تى ه�ه‌رێ��م ب��ڕی��اری داوه‌ ل‌ه‬ ‫چوارچێوه‌ى وه‌ستانه‌وه‌ دژبه‌ گه‌نده‌ڵى‬ ‫ه���اوک���ارى دارای�����ى ه �ه‌م��وو ک �ه‌ن��اڵ‬ ‫و ده‌زگ��اک��ان��ى راگ �ه‌ی��ان��دن ببڕێت‪.‬‬ ‫راپ��ۆرت �ه‌ک �ه‌ ب��اس��ى ل���ه‌وه‌ ک���ردووه‌‪،‬‬ ‫ح���ک���وم���ه‌ت���ى ه����ه‌رێ����م ب���ڕی���ارێ���ک���ى‬ ‫ده‌رک����������ردووه‌ ب���ۆ ب��ڕی��ن��ى م��ن��ح �ه‌ى‬ ‫مانگانه‌ى هه‌موو ده‌زگا و راگه‌یاندن‌ه‬ ‫ح���ک���وم���ى و ن��اح��ک��وم��ی��ی��ه‌ک��ان و‬ ‫راگ�ه‌ی��ان��دن�ه‌ حزبییه‌کان ب �ه‌ هه‌موو‬ ‫رۆژن����ام����ه‌ و گ���ۆڤ���ار و ک �ه‌ن��اڵ��ى‬ ‫ته‌له‌ڤزیۆن و پێگه‌ ئه‌لکترۆنیکانه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئ���������ه‌وه‌ش خ���������راوه‌ت���������ه‌ڕوو‪ ،‬ئ���ه‌م‬ ‫ب���ڕی���اره‌ى ح��ک��وم �ه‌ت پ���ه‌ی���وه‌ن���دى ب‌ه‬ ‫راگ���ه‌ی���ان���دن���ه‌ک���ه‌ى (ب���ارزان���ى)ی���ه‌و‌ه‬ ‫ه���ه‌ی���ه‌‪ ،‬ک���ه‌ داواى ک������ردووه‌ ح��زب�‌ه‬ ‫کوردییه‌کان و ده‌زگاکانى راگه‌یاندن‬ ‫ب �ه‌ ئ�ه‌ه��ل��ى و ح��زب��ی �ه‌وه‌ س���ه‌رچ���اوه‌ى‬ ‫ب���ودج���ه‌ى خ���ۆی���ان ئ��اش��ک��را ب��ک �ه‌ن‪.‬‬ ‫له‌ راپ��ۆرت�ه‌ک�ه‌دا (زان��ا رۆستایى)‬ ‫ئ �ه‌ن��دام��ى س �ه‌رک��ردای �ه‌ت��ى کۆمه‌ڵى‬ ‫ئیسالمى ق��س�ه‌ى ک���ردووه‌ و ده‌ڵ��ێ��ت‪:‬‬ ‫ه����اوک����اری����ک����ردن����ى ده‌زگ����اک����ان����ى‬ ‫راگ��ه‌ی��ان��دن ل �ه‌ الی���ه‌ن ح��ک��وم�ه‌ت�ه‌و‌ه‬ ‫یه‌کێکه‌ له‌ گه‌نده‌ڵییه‌کانى هه‌رێم‪.‬‬

‫هارون سه‌ردار‬ ‫و‪ :‬ل ‌ه کرمانجییه‌وه‌‪ /‬ئازاد هه‌ولێری‬

‫س��اڵ��ی (‪ )2011‬ل�‌ه رۆژه �ه‌اڵت��ی ن��اوه‌ڕاس��ت��دا ب ‌ه‬ ‫جموجۆڵه‌و‌ه ده‌ستی پێکرد‪ .‬ل ‌ه بنه‌مادا هه‌ستان و‬ ‫داواکاری گه‌الن بۆ ماف و ئازادیان گرنگ ‌ه و ده‌بێ له‌‬ ‫الیه‌ن که‌سێتی و الیه‌نی شۆڕشگێر و دیموکراتیکه‌و‌ه‬ ‫پشتگیری لێ بکرێت‪ .‬ئه‌و شتانه‌ی ک ‌ه روویان داو‌ه و‬ ‫روو ده‌ده‌ن له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ک جیاوازی ئه‌نجام ده‌درێت‪.‬‬ ‫بۆی‌ه پێویست ‌ه کۆمه‌ڵگای کورد له‌م بواره‌دا ب ‌ه وردی‬ ‫س�ه‌ی��ری قۆناغه‌ک ‌ه بکات و ب� ‌ه گ��وێ��ره‌ی پێویست‬ ‫هه‌ڵوێستی خۆی بنوێنێت‪.‬‬ ‫ب��اب�ه‌ت��ی س �ه‌ره‌ک��ی��ش ئ�ه‌م�ه‌ی�‌ه ک �‌ه ئ��ه‌و واڵت��ان �ه‌ی‬ ‫سه‌رهه‌ڵدان تیایاندا ده‌ستی پێکردوو‌ه وه‌ک یه‌ک‬ ‫ن��ی �ه‌‪ .‬م���رۆڤ ن��ات��وان��ێ ه �ه‌م��ووی��ان ل �‌ه قۆناغێکدا‬ ‫هه‌ڵسه‌نگێنێت‪ .‬وه‌ک نمونه‌؛ میسر و لیبیا نابن ب ‌ه‬ ‫یه‌ک‪ ،‬حوسنی موباره‌ک تا رۆژی دواییش پیاوه‌تی‬ ‫بۆ ئه‌مریکا ده‌کرد و ل ‌ه زۆر رێکه‌وتنی دژی گه‌الندا‬ ‫شوێنی گ��رت��ووه‌؛ رێکه‌وتنی ج �ه‌زای �ه‌ر‪ ،‬پیالنگێڕی‬ ‫ناونه‌ته‌وه‌یی ل‌ه دژی عه‌بدۆاڵ ئۆجه‌الن)‪ .‬موعه‌مه‌ر‬ ‫ق�ه‌زاف��ی تا دوای��ی ل ‌ه دژی هه‌ژمونی ئه‌مریکا و‬ ‫رۆژئ��اوا وه‌ستایه‌وه‌‪ .‬قه‌زافی ل ‌ه ناو لیده‌رانی دونیادا‬ ‫یه‌که‌م که‌س ‌ه ک ‌ه ب ‌ه ئاشکرایی پشتگیری گه‌لی‬ ‫کوردی کرد‪ .‬قه‌زافی الیه‌نی دژه‌دیموکراتیکی زۆره‌‬ ‫بۆ ریفورم به‌اڵم ل ‌ه زۆر بواره‌و‌ه گه‌لی خۆی پاراست‪.‬‬ ‫بۆی ‌ه ده‌بێ ل ‌ه مۆنارشی واڵتانی وه‌ک میسر‪ ،‬تونس‪،‬‬ ‫یه‌مه‌ن‪ ،‬به‌حره‌ین‪ ،‬قه‌ته‌ر و عه‌ره‌بستانی سعودی جیا‬ ‫بکرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫دوو الیه‌نی شاری قاهیره‌ له‌گه‌ڵ یه‌کتردا خه‌ریکی پێکدادانن فۆتۆ‪BBC :‬‬ ‫ئه‌م بابه‌ت‌ه رۆژان ‌ه و کتوپڕ نه‌هاتۆت‌ه ئاراوه‌‪ .‬ئه‌م ‌ه‬ ‫ب ‌ه پالن و چوارچێوه‌یه‌کی ئایدیۆلۆژیک پێک دێت‪ .‬بده‌ن‌ه داواکارییه‌کانی گه‌لی کورد‪ .‬بۆچی بۆ لیبیا‪ ،‬رویشتووه‌‪ .‬ئیتر دیار‌ه ک‌ه ئه‌م سیسته‌م‌ه چاره‌سه‌ری سیستم ‌ه جێگیر نه‌بێت‪.‬‬ ‫ب ‌ه گشتی ده‌بینرێت ک‌ه سیستمی مۆدێرنیته‌ی‬ ‫پێشه‌نگانی مۆدێرنیته‌ی کاپیتالیست‪ ،‬هه‌ژمونی میسر و تونس چه‌ند رۆژ ل ‌ه سه‌ر یه‌ک بانگه‌وازی نین‪ .‬سوسیالیزمی بونیادنراویش خۆی گه‌یاند‌ه بن‌به‌ست‬ ‫خۆیان ل‌ه سه‌ر رۆژهه‌اڵتی ناوه‌ڕاست هه‌ر سه‌دساڵ ده‌کرێت و ئابڵۆقه‌دان دێت ‌ه رۆژه‌ڤه‌وه‌؟ کاتێک مرۆڤ و بوو ب‌ه ئه‌زمونێکی خراپ‪ .‬هێز‌ه ئایینییه‌کانیش ل ‌ه کاپیتالیست ل�ه‌گ�ه‌ڵ ه�ه‌م��وو ل��ق و شاخی خۆیه‌و‌ه‬ ‫جارێک ب‌ه گوێره‌ی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی سه‌رڕاست له‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییان ‌ه {جگ‌ه ل‌ه لیبیا} سه‌یر ده‌کات‪ ،‬به‌رچاون‪ .‬ئه‌وه‌ش بو به‌ڕێوه‌بردنی هه‌موو کۆمه‌ڵگا تێر ناتوانێ بێت‌ه وه‌اڵمده‌ری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی دیموکراتیکی‬ ‫ده‌ک�ه‌ن�ه‌وه‌‪ .‬پ��رۆژه‌ی ئ �ه‌وان له‌م سه‌دساڵه‌دا‪ ،‬پ��رۆژه‌ی هه‌موویان ب ‌ه کاپیتالیزمه‌و‌ه گرێدراون‪ .‬که‌وات ‌ه بۆ ده‌بێ ناکات‪ .‬بۆی ‌ه هه‌ر چه‌ند‌ه رێکخستن و ناساندنی ئه‌و‌ه کۆمه‌ڵگا‪ .‬ده‌ب��ێ رۆشنبیرانی گه‌لی ع �ه‌ره‌ب‪ ،‬باش‬ ‫رۆژهه‌اڵتی ناوه‌ڕاستی گه‌وره‌یه‌‪ .‬ئه‌م پرۆژه‌ی ‌ه ل ‌ه پاش ئه‌م به‌ڕێوه‌به‌ران‌ه ل‌ه الیه‌ن سه‌روه‌ره‌کانیانه‌و‌ه هه‌ڵوه‌شێنه‌وه‌؟ باش ناکرێت‪ ،‬بۆ سه‌ربه‌خۆیی ئه‌تنیسیت ‌ه و گه‌الن‪ ،‬ئ �ه‌م س �ه‌رده‌م �ه‌ی گ��ه‌الن ببینن و ئه‌م‌ه شه‌رمێکی‬ ‫ب�‌ه ده‌ی���ان س��اڵ�‌ه گ�ه‌الن��ی رۆژه��ه‌اڵت��ی ن��اوه‌ڕاس��ت سیستمی خۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و ئازادی ب‌ه شه‌ره‌ف ل ‌ه گه‌وره‌ی‌ه ک‌ه به‌رامبه‌ر داواکارییه‌کانی گه‌ل‪ ،‬ئه‌وانیان‬ ‫هه‌ڵوه‌شاندنی یه‌کێتی سوڤیه‌ت ب‌ه ک��رداری ب��ووه‌وه‌‪.‬‬ ‫گرنگترین هه‌نگاویش ئه‌مه‌ی ‌ه ک‌ه ب ‌ه گوێره‌ی ئه‌م سه‌ربه‌خۆ و خ��اوه‌ن ده‌وڵه‌تن‪ .‬ل ‌ه هه‌مان کاتیشدا ئه‌م سیستمی کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتیکدا به‌دی دێت‪ .‬ل �‌ه ب�ه‌ڕێ��وه‌ب�ه‌رای�ه‌ت��ی��ی�ه‌ک��ی دی��م��وک��رات��ی��ک بێ‌به‌ش‬ ‫پالنه‌‪ ،‬پیالنگێڕی دژی عه‌بدواڵ ئۆجه‌الن بوو ک ‌ه ب ‌ه گه‌الن خۆیان وه‌ها ده‌بینن‪ .‬به‌اڵم ب ‌ه باشی روون ده‌بێته‌و‌ه ئه‌گه‌ر ئه‌م سیستم‌ه ل ‌ه رۆژهه‌اڵتی ناوه‌ڕاست جێگیر هێشتووه‌‪ .‬ب��ه‌اڵم ئ�ه‌گ�ه‌ر رۆشنبیرانی رۆژه �ه‌اڵت��ی‬ ‫ک ‌ه خۆ ب ‌ه خاوه‌ن ده‌وڵه‌ت زانین نابێت‌ه واتای ئازادی‪ .‬بێ‪ ،‬ده‌بێت ‌ه شۆڕشی هه‌زار سااڵن و له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ش ن��اوه‌ڕاس��ت ب‌ه دڵنزمییه‌و‌ه سه‌یری بابه‌ته‌ک ‌ه بکه‌ن‪،‬‬ ‫ئاسته‌نگی سه‌ره‌کی ل ‌ه به‌رده‌م ئه‌م پرۆژ‌ه ده‌بینرا‪.‬‬ ‫هێنده‌ی ک‌ه ل ‌ه هه‌ندێک به‌ڵگه‌ی ویکیلیسیشدا ده‌بێ ئ�ه‌وه‌ش بوترێت ک‌ه سه‌رهه‌ڵدانی گه‌لی کورد هه‌ژمونی کاپیتالیزم ئیتر ناتوانێ ل‌ه سه‌ر ئه‌م خاک ‌ه ده‌بێ نه‌ته‌وه‌ی کورد ب ‌ه باشی ببینن و به‌دواداچوون‬ ‫ده‌رکه‌وتووه‌‪ ،‬ئه‌مریکا بۆ ئه‌و واڵتانه‌ی ک‌ه ل‌ه ژووره‌و‌ه ئه‌گه‌ر ل ‌ه رێگه‌ی میدیاشه‌و‌ه ب��ێ‪ ،‬کاریگه‌ری ل ‌ه فه‌رمانڕه‌وایی بکات‪ .‬بۆیه‌‪ ،‬ئ �ه‌وان ئه‌م سیستمه‌یان بۆ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌که‌ی بکه‌ن‪ .‬هه‌ر چۆن نزیکی‬ ‫ناومان لێ بردن‪ ،‬ئه‌م ‌ه چه‌ند ساڵ ‌ه ل ‌ه ناو ئاماده‌کاری ب ‌ه سه‌ر ئه‌و گه‌الن ‌ه هه‌بووه‌‪ .‬گه‌ل ل ‌ه ناو گه‌رماییه‌کی بۆ خۆیان ب‌ه خه‌ته‌ر بینی و ده‌ی��ان �ه‌وێ رێگری ل ‌ه هه‌زار ساڵ پێش رێبه‌ر و فه‌رمانداری گه‌وره‌ی کورد‪،‬‬ ‫رێکخستنکردندایه‌‪ .‬له‌خۆ کاتێک مرۆڤ ل ‌ه لێدوانی گه‌وره‌دای ‌ه و ئه‌مه‌ش ب �ه‌رده‌وام ده‌بێت‪ .‬مسۆگه‌ر‌ه ک ‌ه ته‌قینه‌وه‌ی کین و توڕه‌یی خه‌ڵک بگرن‪ .‬له‌ناو ئه‌م سه‌الحه‌دین‪ ،‬هه‌موو رۆژه�ه‌اڵت��ی ناوه‌ڕاستی رزگار‬ ‫ئه‌وان سه‌یر ده‌کات‪ ،‬ئه‌م ‌ه باش ده‌بینرێت‪ .‬گه‌لی کورد ل ‌ه ره‌وشێکی وه‌هادا ئه‌ڵته‌رناتیڤی ئازادیخوازان چۆن کۆمه‌ڵگایانه‌دا ل‌ه ئاستی پێشه‌نگایه‌تی کۆمه‌ڵگادا کرد و دادپ���ه‌روه‌ری هێنا‪ .‬له‌م سه‌رده���مه‌شدا ئ��ازادی‬ ‫که‌سێک نی ‌ه و ئه‌و کای ‌ه به‌تاڵه‌‪ .‬گومان نی‌ه دوای ئه‌و رۆژهه‌اڵتی ناوه‌ڕاست ب‌ه پارادیگمای سه‌الحه‌دینی‬ ‫ب ‌ه سااڵن‌ه له‌ناو سه‌رهه‌ڵداندای ‌ه و رووبه‌ڕووی توندوتیژی سیستمێک بێت؟‬ ‫ئێم‌ه ئه‌گه‌ر سه‌یری سیستمی کاپیتالیزم بکه‌ین‪ ،‬سه‌رهه‌ڵدانانه‌ش‪ ،‬هێزی سه‌رمایه‌دار بێن‌ه سه‌ر حوکم سه‌رده‌م‪ ،‬عه‌بدۆاڵ ئۆجه‌الن به‌دی دێت‪.‬‬ ‫بۆته‌و‌ه به‌اڵم نه‌بینراو‌ه ک‌ه ئه‌مریکا یاخود به‌ریتانیا‬ ‫بانگه‌وازی به‌ڕێوه‌به‌رانی تورکیایان کردبێت ک‌ه گوێ زۆرینه‌ی کۆمه‌ڵگا ناڕازیی‌ه و به‌ره‌و هه‌ڵوه‌شاندنه‌و‌ه و ئه‌مه‌ش ده‌بێت ‌ه ه��ۆی ب‌ه ده‌ی��ان ساڵی تریش‪ ،‬ئه‌و‬ ‫سه‌رچاو‌ه‪Azadiya Welat :‬‬

‫قه‌یرانی ناوه‌کی یابان؛‬ ‫توڕه‌یی سروشت یان که‌مته‌رخه‌می‬

‫چاالکی بێ‌پسانه‌وه‌ تا چاره‌سه‌ری‬ ‫رۆژن��������ام��������ه‌ی پ����ڕخ����وێ����ن����ه‌ری‬ ‫(‪)Günlük‬ی تورکیا له‌ ژم��اره‌ی‬ ‫رۆژی (‪ )2011/3/26‬هه‌واڵێک‬ ‫ل��ه‌س��ه‌ر ک��ۆن��گ��ره‌ی رۆژن���ام���ه‌وان���ی‬ ‫(‪ )BDP‬و (‪ )KCD‬ب�ڵاو ده‌ک��ات�ه‌و‌ه‬ ‫که‌ تێدا هاتووه‌‪ ،‬سه‌الحه‌دین ده‌میرتاش‬ ‫و گولته‌ن کشاناک‪ ،‬هاوسه‌رۆکانی‬ ‫پارتی ئاشتی و دیموکراسی (‪)BDP‬‬ ‫ل �ه‌گ �ه‌ڵ ئ�ه‌ح��م�ه‌د ت���ورک و ئایسه‌ل‬ ‫تۆغلوک‪ ،‬هاوسه‌رۆکانی کۆنگره‌ی‬ ‫کۆمه‌ڵگای دیموکراتیک (‪،)KCD‬‬ ‫ل �ه‌ ک��ۆن��گ��ره‌ی�ه‌ک��ی رۆژن��ام �ه‌وان��ی��دا‬ ‫له‌ ب��اش��ووری رۆژه �ه‌اڵت��ی تورکیادا‬ ‫تیشکیان خسته‌ س�ه‌ر ده‌ستێوه‌ردانی‬ ‫پۆلیس له‌ چادره‌کانی چاره‌سه‌ری‪،‬‬ ‫ئۆپه‌راسیۆنه‌ سه‌ربازییه‌کان و رووداوه‌‬ ‫سیاسییه‌کانی دوایی‪.‬‬ ‫ل �ه‌ ک���ۆب���وون���ه‌وه‌ک���ه‌دا ده‌م��ی��رت��اش‬ ‫س���ه‌ب���اره‌ت ب���ه‌ ئ���ه‌و ق��ۆن��اغ��ه‌ی ک‌ه‬ ‫کێشه‌ی ک��ورد خ��ۆی گ�ه‌ی��ان��دووه‌ت�‌ه‬ ‫ئ�ه‌وه‌‌‪ ،‬وتی‪« :‬به‌داخه‌وه‌ هه‌شت ساڵ‌ه‬ ‫ل �ه‌ س �ه‌رده‌م��ی ح��وک��م��ران��ی (‪)AKP‬‬ ‫گ���رێ���دراو ب��ه‌ ک��ێ��ش �ه‌ی ک����ورد زۆر‬ ‫هه‌لی گ �ه‌وره‌ به‌ فێڕۆ چ��وون‪ .‬ئێم‌ه‬ ‫ل�ه‌ ب�ه‌رام��ب�ه‌ر درێ��ژک��ردن��ی قۆناغی‬ ‫بێ‌چاره‌سه‌ری رازی نابین‪)AKP( .‬‬ ‫به‌ بیانوی هه‌ڵبژاردن و له‌ ژێر ناوی‬ ‫کرانه‌وه‌ی دیموکراتیک‪ ،‬قۆناغه‌ک‌ه‬ ‫درێژ ده‌کاته‌وه‌‪ .‬له‌ الیه‌کی تریشه‌و‌ه‬ ‫له‌ شوێنێکدا که‌ به‌ ئۆپه‌راسیۆینی‬ ‫پاکتاوکارانه‌‪ ،‬زه‌مینه‌ی پێکدادان‬ ‫قووڵ ده‌کرێته‌وه‌‪ ،‬کاتی ده‌ستێوه‌ردان‬ ‫به‌ سیاسه‌تی مه‌ده‌نی هاتووه‌‪».‬‬ ‫ده‌م���ی���رت���اش ل���ه‌گ���ه‌ڵ ئ���ام���اژه‌ ب‌ه‬ ‫ه �ه‌ڵ��وێ��س��ت��ی گ����ه‌ل ل���ه‌ ن������ه‌ورۆزی‬ ‫(‪)2011‬دا که‌ گه‌وره‌ترین وه‌اڵمی ب‌ه‬ ‫قۆناغه‌که‌ داوه‌ته‌وه‌ وتی‪« :‬حکومه‌تی‬ ‫(‪ )AKP‬چ��اره‌س �ه‌ری��ی �ه‌ک��ی ب��ۆ ئ�ه‌م‬ ‫کێشه‌یه‌ نیه‌‪ .‬ئێمه‌ش ده‌م��ان �ه‌وێ ب‌ه‬ ‫چاالکی نافه‌رمانی مه‌ده‌نی له‌ ده‌ست‬ ‫وه‌رده‌ینه‌ قۆناغه‌که‌‪ .‬ئێتر سه‌بری گه‌ل‬ ‫له‌ به‌رامبه‌ر هه‌ڵوێستی یاریکه‌رانه‌ی‬ ‫(‪)AKP‬ه‌وه‌ نه‌ماوه‌‪».‬‬

‫گه‌النی رۆژهه‌اڵتی ناوه‌ڕاست چاوه‌ڕێی رێبه‌رن‬

‫سودابه‌ جه‌وادی‬ ‫و‪ :‬له‌ فارسییه‌وه‪ ‌/‬هێمن عه‌لی‬

‫ل��ه‌ ح��اڵ��ێ��ک��دا ک��ه‌ ق�ه‌ی��ران��ی‬ ‫ن��اوه‌ک��ی ی��اب��ان هێشتا ب��ه‌رده‌وام��ه‌‪ ،‬زۆرێ���ک له‌‬ ‫خه‌ڵکی ئه‌م واڵته‌ زیاتر له‌ هه‌ر کاتێک‪ ،‬سه‌باره‌ت‬ ‫به‌ پارێزراوی ناوه‌کی ناوه‌نده‌کانی به‌رهه‌مهێنانی‬ ‫وزه‌ی یابان بێ‌متمانه‌ بوون‌‪.‬‬ ‫ئ���ه‌م ق �ه‌ی��ران �ه‌ ل �ه‌ واڵت��ێ��ک��دا رووی داوه‌ که‌‬ ‫خاوه‌ن سێیه‌مین ئابووری جیهانه‌ و به‌گشتی وا‬ ‫ده‌بینرا که‌ خ��اوه‌ن سیستمی پارێزراوی ناوه‌کی‬ ‫متمانه‌پێکراوێکه‌‪ .‬به‌اڵم به‌ سااڵنه‌ که‌ پارێزراوی‬ ‫ناوه‌نده‌کانی به‌رهه‌مهێنانی وزه‌ی یابان دوای‬ ‫چه‌ند رووداوی ناوه‌کی به‌ شێوه‌یه‌کی به‌هه‌ند‬ ‫که‌وتۆته‌ ژێر پرسیاره‌وه‌‪.‬‬ ‫رووداوه‌ ناوه‌کییه‌کانی یابان‬

‫له‌ ساڵی (‪)1999‬دا پێشێلکردنی یه‌کێک ل ‌ه‬ ‫سه‌ره‌تاییترین رێساکانی پارێزراوی ناوه‌کی له‌‬ ‫ناوه‌ندی (توکی مۆرا) بووه‌ هۆی تووشبوونی دوو‬ ‫کرێکار به‌ ماده‌ی رادیۆئه‌کتیڤ و له‌ ئاکامدا‬ ‫مه‌رگی ئه‌وان‪ .‬به‌ سه‌دان که‌س له‌ دانیشتووانی‬ ‫ئه‌م هه‌رێمه‌‪ ،‬تووشی ماده‌ی رادیوئه‌کتیڤ بوون و‬ ‫به‌ سه‌دان که‌سی تر دوور خرانه‌وه‌ بۆ هه‌رێمه‌کانی‬ ‫تر‪ .‬رووداوی توکی مورا یه‌کێک له‌ خراپترین‬ ‫کاره‌ساته‌کانی ناوه‌کی یابانه‌‪.‬‬ ‫له‌ ساڵی (‪)2004‬دا که‌وتنه‌وه‌ی رووداو له‌‬ ‫ناوه‌ندی (میهاما) بووه‌ هۆی مردنی پێنج که‌س‪،‬‬ ‫که‌چی به‌رپرسانی یابانی وتیان که‌ رادیۆئه‌کتیڤ‬ ‫له‌ ناوه‌نده‌وه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ دزه‌ی نه‌کردووه‌‪.‬‬ ‫له‌ ساڵی (‪)2007‬دا زه‌وی له‌رزه‌یه‌کی توند که‌‬ ‫که‌ناره‌کانی باکووری رۆژئاوای یابانی هه‌ژاند‪،‬‬ ‫ب��ووه‌ ه��ۆی ئاگرکه‌وتنه‌وه‌ له‌ ن��اوه‌ن��دی ناوه‌کی‬ ‫(کاشیوازاکی کاریوا) و درزبه‌ستنی بوورییه‌‬ ‫ئاوه‌کانی ئه‌م ناوه‌نده‌‪ .‬رووداوی تریش روویان دا‬ ‫که‌ له‌ ئاستێکی نزمتردا نه‌بوون‪ .‬کۆمپانیای‬ ‫کاره‌بای تۆکیۆ (ته‌پکۆ) ئۆپه‌راتۆری ژماره‌‬ ‫ی �ه‌ک��ی ن���اوه‌ن���دی ن���اوه‌ک���ی ف��ۆک��ۆش��ی��م��ای�ه‌ له‌‬ ‫ئاشکراکردنی راپ���ۆرت س �ه‌ب��اره‌ت ب�ه‌ چه‌ندین‬ ‫رووداوی ناوه‌کی دووری کرد‪.‬‬

‫باڵوبوونه‌وه‌ی ماده‌ی رادیۆئه‌کتیڤ‪ ،‬هه‌ڕه‌ش ‌ه ل ‌ه خه‌ڵکی یابان‬ ‫له‌ ساڵی (‪)2002‬دا ده‌وڵه‌تی یابان رایگه‌یاند‬ ‫که‌ کۆمپانیای کاره‌بای تۆکیۆ راپۆرتی هه‌ڵه‌‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ ناوه‌نده‌کانی ناوه‌کی ئاشکرا ده‌کات‪.‬‬ ‫له‌ دوای ئ �ه‌م لێدوانه‌‪ ،‬چه‌ند ب�ه‌ڕێ��وه‌ب�ه‌ری ئه‌م‬ ‫کۆمپانیایه‌ ده‌ستیان له‌ کار کێشایه‌وه‌‪ .‬زۆرێک‬ ‫له‌ خه‌ڵکی یابان‪ ،‬به‌رپرسانی ناوه‌نده‌ ناوه‌کییه‌کان‬ ‫به‌ که‌سانێکی موحافیزه‌کار ده‌زانن که‌ ئاماده‌ نین‬ ‫زانیارییه‌کان سه‌باره‌ت به‌م ناوه‌ندانه‌ باڵو بکه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫ی �ه‌ک��ێ��ک ل���ه‌ گ��رن��گ��ت��ری��ن ره‌خ���ن���ه‌ک���ان که‌‬ ‫رۆژان���ی س �ه‌ره‌ت��ای ده‌رک �ه‌وت��ن��ی رووداوه‌ک����ه‌ له‌‬ ‫ناوه‌ندی فۆکۆشیما له‌ پسپۆرانی کۆمپانیای‬ ‫ک��اره‌ب��ای تۆکیۆ و ب�ه‌رپ��رس��ان��ی ی��اب��ان��ی هاته‌‬ ‫رۆژه‌ڤ �ه‌وه‌‪ ،‬نه‌داینی زانیاری روون و ده‌قیق بوو‪.‬‬ ‫ته‌نانه‌ت ئاژانسی نێونه‌ته‌وه‌یی وزه‌ی ئه‌تۆمی و‬ ‫ئه‌مریکاش له‌م بابه‌ته‌ ن��اڕازی ب��وون‪ .‬یه‌کێک‬ ‫له‌ رێنماییه‌کانی گرنگی ئاژانسی ناونه‌ته‌وه‌یی‬ ‫وزه‌ی ئه‌تۆمی‪ ،‬سه‌ربه‌خۆیی سیاسی ـ سه‌ربازی‬ ‫به‌رپرسان و ئۆپه‌راتۆره‌ پارێزراوییه‌ ناوه‌کییه‌کانی‬

‫ فۆتۆ‪AP:‬‬ ‫‌‬ ‫ده‌کات‬

‫واڵته‌کانه‌ تا نه‌که‌ونه‌ ژێ��ر گوشاری ده‌وڵ �ه‌ت‪،‬‬ ‫حزب یان گروپێک بۆ به‌کارهێنانی ته‌دبیری‬ ‫پارێزراوی خۆیان‪.‬‬ ‫کۆمپانیای کاره‌بای تۆکیۆ له‌ یه‌ک له‌ سێی‬ ‫ناوه‌نده‌کانی یاباندا سه‌رمایه‌ی داناوه‌ و مانگی‬ ‫پێشوو‪ ،‬ده‌وڵ �ه‌ت��ی ی��اب��ان مۆڵه‌تی به‌ڕێوه‌بردنی‬ ‫ره‌ئاکتۆری ژماره‌ یه‌کی ناوه‌ندی فۆکۆشیمای‬ ‫بۆ (‪ )10‬ساڵی تر به‌م کۆمپانیایه‌دا‪ .‬به‌ پێی‬ ‫رێنماییه‌کانی ئ��اژان��س‪ ،‬وه‌ه���ا په‌یوه‌ندییه‌ک‬ ‫دژه‌ له‌گه‌ڵ پره‌نسیبی سه‌ربه‌خۆیی ئۆپه‌راتۆره‌‬ ‫پارێزراوییه‌ ناوه‌کییه‌کان‪.‬‬ ‫ئاشکرابوونی به‌ره‌به‌ره‌ی ره‌هه‌نده‌ به‌رفراوانه‌کانی‬ ‫رووداوی ن��اوه‌ک��ی ن��اوه‌ن��دی فۆکۆشیما نیشان‬ ‫ده‌دات که‌ ده‌ب��ێ هێشتا ئه‌زمونێکی زیاتر له‌‬ ‫گه‌وره‌ترین کاره‌ساتی ناوه‌کی جیهان له‌ ناوه‌ندی‬ ‫(چرنۆبیل) وه‌ربگرین‪.‬‬ ‫(‪ )25‬ساڵ پێش ته‌قینه‌وه‌ له‌ ناوه‌ندی ناوه‌کی‬ ‫چرنۆبیل ب��ووه‌ هۆی وه‌ه��ا زایه‌ڵه‌یه‌کی مرۆیی‬

‫و ژێنگه‌یی که‌ روانینی جیهانی سه‌باره‌ت به‌‬ ‫دام������ه‌زراوه‌ ن��اوه‌ک��ی��ی �ه‌ک��ان به‌گشتی گ���ۆڕی‪.‬‬ ‫ئاژانسی نێونه‌ته‌وه‌یی وزه‌ی ئه‌تۆمی له‌ ساڵی‬ ‫(‪)1996‬دا بۆ رێگریکردن له‌ دووباره‌بوونه‌وه‌ی‬ ‫کاره‌ساته‌ ناوه‌کییه‌کانی وه‌ک زایه‌ڵه‌ی چرنۆبیل‪،‬‬ ‫په‌یماننامه‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی پ��ارێ��زراوی ناوه‌کی‬ ‫ئه‌رێ کرد که‌ هه‌موو واڵتانی ئه‌ندام جگه‌ له‌‬ ‫ئێران واژویان کرد‪.‬‬ ‫ئامانجی ئه‌م په‌یماننامه‌‪ ،‬گه‌یشتن به‌ به‌رزترین‬ ‫ئ��اس��ت��ی پ����ارێ����زراوی ل��ه‌ رێ��گ��ه‌ی ه��اوک��اری��ی �ه‌‬ ‫ن��ێ��ون�ه‌ت�ه‌وه‌ی��ی�ه‌ک��ان و تێگه‌یشتنی ه��اوب �ه‌ش له‌‬ ‫رێساکانی گ�ه‌ره‌ن��ت��ی پ��ارێ��زراوی ن��اوه‌ک��ی یان‬ ‫کلتووری ناوه‌کییه‌‪.‬‬ ‫ک��ل��ت��ووری ن��اوه‌ک��ی ن �ه‌ ته‌نیا به‌کارهێنانی‬ ‫پ��ێ��ش��ک�ه‌وت��ووت��ری��ن ت�ه‌ک��ن��ۆل��وژی��ا ل �ه‌ ب �ه‌رن��ام �ه‌ و‬ ‫دروستکردنی رئاکتۆره‌کان ده‌گ��رێ��ت�ه‌وه‌ به‌ڵکو‬ ‫پ�����ه‌روه‌رده‌ی رێ��ک و پێکی ف �ه‌رم��ان��ب �ه‌ران له‌‬ ‫نزمترین پایه‌وه‌ تا ئاستی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی سه‌باره‌ت‬ ‫به‌ تازه‌ترین چ��اره‌ی پ��ارێ��زراوی و رێگری یان‬ ‫سنووردارکردنی خه‌ته‌ر له‌ دامه‌زراوه‌ ناوه‌کییه‌کان‬ ‫له‌خۆ ده‌گرێت‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د ئ�ه‌ل��ب�ه‌رادع��ی‪ ،‬س �ه‌رۆک��ی پێشووی‬ ‫ئاژانسی نێونه‌ته‌وه‌یی وزه‌ی ئه‌تۆمی‪ ،‬له‌ یه‌کێک‬ ‫له‌ وتاره‌کانی دا وتی که‌ ده‌توانرێت ته‌کنۆلۆژیای‬ ‫ن��اوه‌ک��ی داب��ی��ن بکرێت و ب��گ��وازرێ��ت �ه‌وه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم‬ ‫ئه‌وه‌ی دابین ناکرێت و ناگوازرێته‌وه‌‪ ،‬کلتووری‬ ‫پ��ارێ��زراوی ناوه‌کییه‌ که‌ ده‌ب��ێ فێرکاری بێ و‬ ‫ریشه‌ بگرێت‪.‬‬ ‫دژب �ه‌ران��ی وزه‌ی ن��اوه‌ک��ی له‌گه‌ڵ ئ��ام��اژه‌ به‌‬ ‫قه‌یرانی هه‌نووکه‌یی یابان ده‌ڵێن ناتوانرێ به‌‬ ‫پارێزراوی هیچ یه‌ک له‌ دامه‌زراوه‌ ناوه‌کییه‌کان‬ ‫ته‌نانه‌ت له‌ پێشکه‌وتووترین واڵته‌کانی جیهانیش‬ ‫متمانه‌ بکرێت‪ .‬له‌و واڵتانه‌ی خاوه‌ن دیموکراسی و‬ ‫راگه‌یاندنی ئازادن‪ ،‬هه‌واڵنێری ئازاد و کۆنترۆڵی‬ ‫دیموکراتیکی کاروباره‌کان ده‌توانێت له‌ رێگری‬ ‫کردن له‌ خه‌ته‌ره‌کانی ناوه‌نده‌کان به‌کاریگه‌ر بێت‪.‬‬ ‫به‌اڵم هه‌روه‌ها که‌ قه‌یرانی هه‌نووکه‌یی یابان‬ ‫نیشان ده‌دات‪ ،‬ته‌نانه‌ت له‌م واڵتانه‌دا هه‌وڵ ده‌درێت‬ ‫که‌ رووداوه‌ک����ان و بێ‌دقه‌تیه‌کانی به‌رپرسانی‬ ‫ناوه‌نده‌ ناوه‌کییه‌کان ئاشکرا نه‌بێت‪.‬‬


‫تیۆری‬

‫ڕۆڵى رێکخراو ‌ه ناحکومییه‌کان ل ‌ه پڕۆسه‌ى‬ ‫ب ‌ه دیموکراتیزه‌کردنى کۆمه‌ڵگادا‬

‫ئاراسته‌یه‌کى دی��اری��ک��راو‪ .‬ه �ه‌روه‌ه��ا رێکخراوه‌‬ ‫ناحکومییه‌کان ده‌ت��وان��ن رۆڵێکى زۆر گرنگ‬ ‫بگێڕن ل �ه‌و واڵت��ان �ه‌ى ل�ه‌ حاڵه‌تى گواستنه‌وه‌ى‬ ‫سیستمه‌که‌یانن بۆ دیمواکراسی‪ .‬بۆ نموونه‌ له‌‬ ‫واڵتانى ئه‌مریکاى التین به‌ تایبه‌ت له‌ به‌ڕازیل و‬ ‫شیلی‪ .‬یارمه‌تیدانى ئه‌م رێکخراوانه‌ زۆر گرنگه‌‬ ‫بۆ حکومه‌ته‌که‌‪ ،‬چۆنکه‌ زۆر جار ده‌توانێت له‌‬ ‫هه‌ڵه‌ و الدان �ه‌ک��ان ل�ه‌ بنه‌ما دیموکراتییه‌کان‬ ‫ئ��اگ��اداری��ان بکه‌نه‌وه‌‪ .‬ئه‌مه‌ش له‌ کۆتاییدا به‌‬ ‫قازانجى دیموکراسى ده‌شکێته‌وه‌‪ .‬واتا رێکخراوه‌‬ ‫ناحکومییه‌کان ده‌ت��وان��ن ببن به‌ فلته‌رێک بۆ‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندنى ئه‌و دیموکراسیه‌یه‌ که‌ حکومه‌ته‌که‌‬ ‫په‌یڕه‌وى ده‌کات‪.‬‬ ‫ڕۆڵى رێکخراوه‌ ناحکومییه‌کان له‌‬ ‫قه‌یران کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کاندا‬

‫له‌ ئینگلیزییه‌وه‌‪ /‬شوان حه‌سه‌ن‬ ‫گ �ه‌ش �ه‌ى کۆمه‌ڵگاى م �ه‌ده‌ن��ى و سه‌رهه‌ڵدانى‬ ‫رێ��ک��خ��راوه‌ ناحکومییه‌کان یه‌کێکه‌ ل�ه‌ دی��ارده‌‬ ‫ن��ک��وڵ��ی��ن �ه‌ک��راوه‌ک��ان��ى ئ��ێ��س��ت��اى ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��اى‬ ‫ن��ێ��وه‌ده‌وڵ �ه‌ت��ی‪ .‬ه�ه‌م��اه�ه‌ن��گ��ى ن��ێ��وان ده‌وڵ����ه‌ت و‬ ‫رێکخراوه‌کان و خاوه‌ن کار و هاواڵتییان یه‌کێکه‌‬ ‫له‌ ڕێگا سه‌رکه‌وتووه‌کانى ئه‌م سه‌رده‌مه‌ له‌ پێناو‬ ‫ده‌سته‌به‌رکردنى ژیانێکى ئاسوده‌تر بۆ تاکه‌کانى‬ ‫کۆمه‌ڵگا‪ .‬وێڕاى هه‌ندێ سه‌رنج و تێبینى له‌سه‌ر‬ ‫کار و هه‌ڵوێستى ئه‌م رێکخراوانه‌‪ ،‬به‌اڵم رێکخراوه‌‬ ‫ناحکومییه‌کان رۆڵێکى زۆر گرنگ ده‌گێڕن‬ ‫له‌ به‌رزکردنه‌وه‌وه‌ى ده‌نگى نه‌بیستراوى چینێکى‬ ‫به‌رباڵوى کۆمه‌ڵگا بۆ ده‌سه‌اڵت و ره‌چاوکردنى‬ ‫مافى ئ�ه‌وان له‌ الیه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه‌ له‌ کاتى بڕیاره‌‬ ‫چاره‌نوس‌سازه‌کاندا‪.‬‬ ‫رێ��ک��خ��راوه‌ ناحکومییه‌کان ک �ه‌ ب �ه‌ (‪)NGO‬‬ ‫ن���اس���راون ئ���ه‌و رێ��ک��خ��راوان �ه‌ن ک �ه‌ ن��وێ��ن�ه‌رای�ه‌ت��ى‬ ‫حکومه‌تیان تێدا نیه‌ و هیچ پله‌یه‌کى کارگێڕى‬ ‫ح��ک��وم��ی��ش��ی��ان ن��ی��ه‌‪ ،‬ل���ه‌ب���ه‌ر ئ����ه‌وه‌ ن��اچ��ن �ه‌ ن��او‬ ‫ڕێکه‌وتننامه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کانیشه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ڕێزیان‬ ‫ده‌گ��رن‪ .‬ئه‌م رێکخراوانه‌ زیاتر خۆبه‌خشن و کار‬ ‫ب��ۆ مه‌به‌ستێکى کۆمه‌اڵیه‌تى ده‌ک���ه‌ن‪ ،‬وات��ا له‌‬ ‫بنه‌ڕه‌تدا دروستبوونى ئه‌وان به‌هۆى بوونى قه‌یران و‬ ‫دیارده‌ کلتورییه‌کانه‌وه‌یه‌‪ .‬کارکردنى ئه‌وان زیاتر‬ ‫په‌یوه‌ندى به‌ به‌ره‌وپێشچوونى کۆمه‌ڵگاوه‌ هه‌یه‌ له‌‬ ‫چاره‌سه‌رکردنى قه‌یرانى هه‌ژاری‪ ،‬نادادپه‌روه‌ری‪،‬‬ ‫جیاوازى ڕه‌گه‌زی‪ ،‬گه‌نده‌ڵی‪ ،‬مافه‌کانى مرۆڤ‬ ‫و پڕۆسه‌ى به‌ دیموکراتیزه‌کردن‪.‬‬ ‫ده‌وڵ��ه‌ت زۆرج��ار به‌ ته‌نها ناتوانێ ڕووب���ه‌ڕووى‬ ‫ق �ه‌ی��ران �ه‌ ئ��اب��ورى و ک��ۆم�ه‌اڵی�ه‌ت��ی�ه‌ک��ان ببێته‌وه‌‬ ‫به‌هۆى سروشتى قه‌یرانه‌کان و سنوردارى توانستى‬ ‫ده‌وڵ�ه‌ت�ه‌ک�ه‌ خ��ۆی‪ .‬ڕه‌نگه‌ هه‌ندێ ج��ار ئه‌سڵه‌ن‬ ‫ده‌وڵه‌ته‌که‌ نه‌یه‌وێت کێشه‌که‌ چاره‌سه‌ر بکات و‬ ‫دان به‌ بوونیدا بنێت‪ .‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ گرنگى رێکخراوه‌‬ ‫ناحکومییه‌کان ل��ێ��ره‌دا ئ �ه‌وه‌ی �ه‌ ک�ه‌ ی��اری��ده‌ده‌رى‬ ‫ده‌وڵه‌ت بن به‌ پاراستنى سه‌ربه‌خۆیی و متمانه‌ى‬ ‫خ��ۆی��ان ل�ه‌ ملمالنێکاندا‪ ،‬و ئ��اگ��ادارک��ردن �ه‌وه‌ى‬ ‫ه��ه‌م ح��ک��وم�ه‌ت ه��ه‌م هاونیشتمانان‪ .‬ه �ه‌روه‌ه��ا‬ ‫ده‌ب��ێ��ت هه‌ماهه‌نگییه‌کى پ��ت�ه‌و ل�ه‌ن��ێ��وان خ��ودى‬ ‫رێکخراوه‌کاندا هه‌بێت و زۆرجار کۆده‌نگى دروست‬ ‫ب��ک�ه‌ن ل �ه‌س �ه‌ر ح��ک��وم �ه‌ت‪ .‬ک��ۆک��ب��وون��ى هه‌موو‬ ‫رێکخراوه‌کان له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌یه‌کى چاره‌نوسساز‬ ‫دواج��ار کاریگه‌رییه‌کى زۆر زیاتر ده‌بێت له‌وه‌ى‬ ‫ته‌نها یه‌ک رێکخراو ده‌نگ هه‌ڵبڕێت‪ ،‬چونکه‌‬ ‫ک��ۆم�ه‌ڵ��گ��اک�ه‌ ف��راوان��ت��ر ده‌ورووژێ������ت ده‌رب����اره‌ى‬ ‫مه‌سه‌له‌که‌‪ .‬باشتر وای �ه‌‪ ،‬رێکخراوه‌کان سنورى‬ ‫کارکردنى خۆیان دیارى بکه‌ن‪ ،‬بۆ نمونه‌ له‌سه‌ر‬ ‫ته‌نها یه‌ک کۆمه‌ڵگا یان به‌شێک له‌ کۆمه‌لگاکه‌‬ ‫ئه‌مه‌ش له‌ پێناو زیاتر کاریگه‌ربوونیان به‌ تیشک‬ ‫خستنه‌سه‌ر ی���ه‌ک ئ��ام��ان��ج‪ .‬س����ه‌ره‌ڕاى ه�ه‌م��وو‬ ‫ئه‌مانه‌ش مه‌سه‌له‌ى پیشه‌یىبوون گرنگترین دیمه‌نى‬ ‫رێکخراوه‌ ناحکومییه‌کانه‌‪ ،‬ئه‌و که‌سانه‌ى کار له‌م‬ ‫رێکخراوانه‌ ده‌ک�ه‌ن ده‌بێت به‌ وات��ای وشه‌ شاره‌زا‬ ‫بن له‌ دانانى پ�لان‪ ،‬ڕێکخستن‪ ،‬جێبه‌جێکردن و‬ ‫ئاراسته‌کردنى کۆمه‌ڵگا به‌ شێوه‌یه‌کى کاریگه‌ر‪.‬‬ ‫ئ�ه‌م�ه‌ گ�ه‌ره‌ن��ت��ى جێبه‌جێبوونى ه �ه‌م��وو مه‌رجه‌‬ ‫سه‌ره‌کیه‌کانى تره‌‪.‬‬ ‫پ�ه‌ی��وه‌ن��دى ن��ێ��وان رێ��ک��خ��راوه‌ ناحکومییه‌کان و‬ ‫کۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى و پرۆسه‌ى دیموکراتیزه‌کردن‬ ‫به‌مشێوه‌یه‌یه‌‪ .‬رێکخراوه‌ ناحکومییه‌کان به‌شێکن‬ ‫له‌ کۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى و ده‌بنه‌ هۆى به‌هێزبوونى‬ ‫کۆمه‌ڵگاکه‌ به‌هۆى چاالکیه‌کانیانه‌وه‌‪ .‬دواجار‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��اى م��ه‌ده‌ن��ى ی��ارم �ه‌ت��ی��ده‌ره‌ى گ�ه‌ش�ه‌ى‬ ‫دیموکراسییه‌‪ .‬ل�ه‌ روان��گ �ه‌ى تێگه‌یشتنمان له‌‬ ‫په‌یوه‌ندى نێوان کۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى و دیموکراسى‬ ‫ده‌گ �ه‌ی��ن �ه‌ ئ���ه‌و ده‌رئ��ه‌ن��ج��ام��ه‌ى ک��ه‌ رێ��ک��خ��راوه‌‬ ‫ناحکومییه‌کان ڕۆڵێکى بااڵیان هه‌یه‌ له‌ گه‌شه‌ى‬ ‫دیموکراسی‪ .‬خ��ودى دی���ارده‌ى سه‌رهه‌ڵدانى ئه‌م‬ ‫رێ��ک��خ��راوه‌ ناحکومیانه‌ به‌شێکه‌ ل �ه‌ سیستمه‌‬ ‫دیموکراسیه‌که‌‪ .‬ه�ه‌ر بۆیه‌ له‌ واڵت �ه‌ تۆتالیتار‬ ‫و نادیموکراسه‌کاندا ئ�ه‌م رێکخراوانه‌ بوونێکى‬

‫››‬

‫رێکخراو ‌ه‬ ‫ناحکومییه‌کان زۆرجار‬ ‫ده‌بن ب ‌ه ئه‌مرى واقع‬ ‫و پێش ده‌وڵه‌تان‬ ‫ده‌که‌ون ل ‌ه دۆزینه‌وه‌ى‬ ‫چاره‌سه‌رى گونجاو بۆ‬ ‫کێشه‌یه‌کى دیاری‌کراو‬

‫ڕۆڵى رێکخراوه‌ ناحکومییه‌کان له‌ چاره‌سه‌رکردنى‬ ‫کیشه‌ و قه‌یرانه‌کانى کۆمه‌ڵگا زۆر کاریگه‌ره‌‪.‬‬ ‫ئ�ه‌م�ه‌ش ل�ه‌ ڕێ��گ��اى خستنه‌ڕووى لێکۆڵینه‌وه‌ى‬ ‫م �ه‌ی��دان��ى و پ��ێ��ش��ک�ه‌ش‌ک��ردن��ى دات���ا و زان��ی��اری�ه‌‬ ‫به‌ده‌ستهاتووه‌کان له‌گه‌ڵ پێشنیارى تایبه‌ت ئه‌وان‬ ‫بۆ ئه‌م دای��ارده‌ کۆمه‌اڵیه‌تیه‌‪ .‬س�ه‌ره‌ڕاى هه‌وڵدان‬ ‫ب��ۆ ب �ه‌رق �ه‌رارک��ردن��ى ئاشتى ک��ۆم�ه‌الی�ه‌ت��ی‪ ،‬ئه‌م‬ ‫رێ��ک��خ��راوان�ه‌ ده‌ت��وان��ن به‌شێک ل �ه‌ پ��ڕۆس �ه‌ى به‌‬ ‫مه‌ده‌نی‌کردنى کۆمه‌ڵگا بگرنه‌ ئه‌ستۆ ئه‌مه‌ش‬ ‫له‌ ڕێگاى هۆشیارکردنه‌وه‌ى خه‌ڵک و راهێنان‬ ‫و ئاماده‌کردن نه‌وه‌یه‌ک له‌سه‌ر چه‌ند چه‌مێکى‬ ‫وه‌ک (سه‌رکرده‌ى الو‪ ،‬تاکى کاریگه‌ر‪ ،‬مافه‌کانى‬ ‫م���رۆڤ‪ ،‬واق��ی�ع‌ب��ی��ن��ى ت���اک‪ ،‬ئ �ه‌رک��ى ده‌وڵ���ه‌ت‪،‬‬ ‫به‌رپرسیارێتى خه‌ڵک)‪ .‬هه‌روه‌ها چاودێری‌کردنى‬ ‫مافه‌کانى م��رۆڤ ب�ه‌ یه‌کێکى ت��ر ل�ه‌ ئه‌رکه‌‬ ‫ه�ه‌ره‌ سه‌ره‌کییه‌کانى رێکخراوه‌ ناحکومییه‌کان‬ ‫داده‌نرێت‪ .‬ئه‌م رێکخراوانه‌ ده‌بێت وه‌ک چاودێرێک‬ ‫به‌سه‌ر ده‌وڵه‌ته‌وه‌‪ ،‬پارێزه‌رى مافى تاکه‌کانى ئه‌و‬ ‫کۆمه‌ڵگایه‌ بێت‪ .‬ئه‌مه‌ش به‌ وات��اى شه‌ڕکردن‬ ‫له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌ته‌ نایه‌ت به‌ڵکو ئاگادارکردنه‌وه‌ى‬ ‫ده‌وڵه‌ت و به‌رزکردنه‌وه‌ى راپۆرتى تایبه‌ت له‌گه‌ڵ‬

‫کاریگه‌ریان نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو ڕاسته‌وخۆ پاشکۆى حزبه‌‬ ‫هۆشیارکردنه‌وه‌ى تاکه‌کانى کۆمه‌ڵگا ده‌رباره‌ى‬ ‫ده‌سه‌اڵتداره‌کان یان دارده‌ستى حکومه‌ته‌کانن‪.‬‬ ‫پێشیلکارییه‌ ئاشکرا و نهێنیه‌کانى مافه‌کانى‬ ‫ڕۆڵى رێکخراوه‌ ناحکومییه‌کان‬ ‫م����رۆڤ‪ ،‬وه‌ک؛ ده‌س��ت��گ��ی��رک��ردن��ى تاکه‌کانى‬ ‫له‌ به‌هیزکردنى دیموکراسی‬ ‫سێ بۆچوونى به‌هێز هه‌یه‌ ده‌رباره‌ى ئه‌وه‌ى که‌ ئایا کۆمه‌ڵگا له‌ پێدانى زانیارى یاسایی‪ .‬بۆیه‌ ده‌بێ‬ ‫ئه‌م رێکخراوانه‌ پارێزه‌رى مافى خه‌ڵک بن‪.‬‬ ‫ئه‌م رێکخراوانه‌ ده‌توانن ڕۆڵ بگێڕن یان نا‪.‬‬ ‫رێکخراوه‌ ناحکومییه‌کان چۆن ده‌توانن‬ ‫ی���ه‌ک���ه‌م‪ /‬س���روش���ت���ىب���وون و ئ���ام���اده‌گ���ی���ان له‌‬ ‫رۆڵى خۆیان بگێڕن؟‬ ‫ک��ۆم�ه‌ڵ��گ��ادا وه‌ک ئه‌کته‌رێکى س�ه‌رب�ه‌خ��ۆ له‌‬ ‫دارای��ی و به‌ڕێوه‌بردندا‪ ،‬ئه‌مه‌ جۆرێک له‌ هێز ل �ه‌پ��ێ��ن��او ک��ارک��ردن��ێ��ک��ى ک������ارادا‪ ،‬رێ��ک��خ��راوه‌‬ ‫ده‌به‌خشێته‌ دامه‌زراوه‌کانى ده‌وڵ�ه‌ت و کاریگه‌رى ناحکومییه‌کان ده‌ب��ێ��ت ئ���اگ���ادارى ناسنامه‌ى‬ ‫له‌سه‌ر به‌ڕێوه‌بردیان ده‌بێت‪ .‬ئه‌م سه‌ربه‌خۆبوونه‌ى پیشه‌یى خۆیان بن و بێ‌الیه‌ن بن له‌ هه‌ڵسه‌نگاندن‬ ‫رێکخراوه‌ ناحکومییه‌کان کاریگه‌رییه‌کى زۆرى و چ���اره‌س���ه‌رى ق �ه‌ی��ران �ه‌ک��ان��ى ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��ا‪ ،‬وات��ا‬ ‫ده‌بێت به‌سه‌ر حکومه‌ت و کۆمه‌ڵگادا‪ .‬چونکه‌ شوێنکه‌وتنى ئایدیۆلۆژیاى گروپێکى تایبه‌ت‬ ‫بێ‌سانسۆێ‌ و ت��رس ده‌ت����ان��ن چاودێریان بکه‌ن‪ .‬نه‌بن‪ .‬چۆنکه‌ دواجار به‌ زیان بۆ خودى رێکخراوه‌که‌‬ ‫هه‌روه‌ها به‌هۆى سه‌ربه‌خۆبوونیانه‌وه‌ ئاسانتر ده‌توانن ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‪ .‬پسپۆڕان چوار خاڵى بنه‌ڕه‌تیان دیاری‬ ‫په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ رێکخراوه‌ هاوچه‌شنه‌کانیان بگرن کردووه‌ له‌ پێناو کاریگه‌ربوونى رێکخراوه‌کان له‌‬ ‫و گروپى فشار دروست بکه‌ن‪ .‬ئه‌مه‌ هۆیه‌کى زۆر چاره‌سه‌رى کێشه‌کان و به‌ره‌وپێشبردنى کۆمه‌ڵگا‪:‬‬ ‫به‌هێزه‌ که‌ کاریگه‌رى ئه‌م رێکخراوانه‌ له‌ سیستمى ی�ه‌ک�ه‌م‪ /‬ده‌ب��ێ��ت ئ �ه‌و رێ��ک��خ��راوه‌ ه�ه‌ڵ��ق��واڵوى ئه‌و‬ ‫کۆمه‌ڵگایه‌ و ئ��اگ��ادارى کلتور و سیاسه‌ت و‬ ‫دیموکراسى هه‌ست پێده‌کرێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ /‬سروشتى کارى رێکخراو ناحکومییه‌کان کێشه‌کانى بێت و گیانى لێبورده‌یى و متمانه‌‬ ‫زی��ات��ر ئ��ی��ش��ک��ردن�ه‌ ل��ه‌گ��ه‌ڵ خ�ه‌ڵ��ک��ى ڕه‌س����ه‌ن و به‌خۆکردن له‌ دڵى خه‌ڵکه‌که‌دا بچێنێت‪.‬‬ ‫نیشته‌جێى ناوچه‌یه‌کى دیاریکراو و ئه‌و گروپه‌ دووه‌م‪ /‬ده‌ب���ێ���ت ئ����ه‌و رێ���ک���خ���راوان���ه‌ ه��اواڵت��ى‬ ‫پ �ه‌راوێ��زخ��راوان �ه‌ى کۆمه‌ڵگا ک�ه‌ ب�ه‌ه��ۆى پێگه‌ کۆمه‌ڵگاکه‌ وه‌ک ره‌گه‌زێکى کارکردن سه‌یر‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى و جوگرافیه‌که‌یانه‌وه‌ به‌شداریان بکات و حساب بۆ بۆچوونیان بکات‪ .‬ئه‌مه‌ش‬ ‫که‌متره‌ له‌ چاالکییه‌ مه‌ده‌نییه‌کانى کۆمه‌ڵگا تا ب��ه‌ ت��ێ��ک �ه‌ڵ��ب��وون ل �ه‌گ �ه‌ڵ��ی��ان و ل��ێ��ک��ۆڵ��ی��ن�ه‌وه‌ له‌‬ ‫راده‌یه‌ک فه‌رامۆش کراون‪ .‬ئه‌م رێکخراوانه‌ زیاتر مه‌ینه‌تییه‌کانیان ده‌سته‌به‌ر ده‌بێت‪.‬‬ ‫ڕه‌نگدانه‌وه‌ى ئه‌م گروپانه‌ ده‌ب��ن و ده‌نگى ئه‌وان سێیه‌م‪ /‬ده‌بێت ستافى رێکخراوه‌ ناحکومییه‌که‌‬ ‫ده‌گه‌یه‌نن به‌ ده‌وڵه‌ت که‌ حسابیان بۆ بکرێت له‌ که‌سانى ش���اره‌زا و پسپۆڕ ب��ن ل �ه‌و مه‌سه‌النه‌ى‬ ‫کاتى دروستکردنى بڕیاردا و به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى ده‌ستى بۆ ده‌به‌ن‪ .‬ئه‌مه‌ مه‌رجێکى یه‌کجار گرنگه‌‪.‬‬ ‫ئه‌وانیش له‌به‌رچاو بگیرێن‪ .‬ئه‌مه‌ له‌ پرۆسه‌ى چۆنکه‌ عه‌قڵى گه‌وره‌ له‌ پشت کارى گه‌وره‌یه‌‪.‬‬ ‫چواره‌م‪ /‬ده‌بێت ئه‌و که‌سانه‌ى له‌و رێکخراوانه‌ کار‬ ‫بڕیارداندا ڕه‌نگ ده‌داته‌وه‌‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ /‬رێکخراوه‌ ناحکومییه‌کان ده‌توانن ڕۆڵى ده‌ک �ه‌ن ئ�ه‌و مه‌ترسى و زه‌حمه‌تیانه‌ قبوڵ بکه‌ن‬ ‫چ��اودێ��ر ب��گ��ێ��ڕن ل �ه‌س �ه‌ر ک���اروب���اره‌ ن��اوخ��ۆی��ى و که‌ ڕه‌نگه‌ له‌ ماوه‌ى کارکردنیان تووشیان ببێت‪.‬‬ ‫نیشتمانیه‌کانى حکومه‌ت‪ ،‬هه‌روه‌ها دروستکردنی واتا کارکردنه‌که‌ شه‌ڕکردنێکى یاساییه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫گوشار بۆ گۆڕینى سیاسه‌تێک یان هاندان به‌ هه‌موو دیارده‌ خراپه‌کانى کۆمه‌ڵه‌گا‪ ،‬ڕه‌نگه‌ له‌‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪49‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/8 - 2011/3/28‬‬

‫‪11‬‬

‫گۆشه‌یه‌کی تایبه‌ته‌‪ ،‬هه‌فتانه‌ ئه‌حالم مه‌نسور ده‌ینوسێت‬

‫قه‌ده‌ر‬ ‫نه‌مزانی ق �ه‌ده‌ری من ته‌نها هه‌ر نووسینه‌‪،‬‬ ‫به‌ڕاده‌یه‌ک قاچه‌کانی ئیفلیج کردووم و هه‌ر‬ ‫سه‌رم له‌ دیوار ده‌دا و مێشکم ده‌ترکا و نه‌زیفی‬ ‫خوێن شانه‌کانم ت �ه‌ڕ و خوێناوی ده‌ک��رد و‬ ‫ئیدی پێویست نه‌ده‌کرد سه‌یری ئاوێنه‌ بکه‌م‬ ‫و به‌ تفێک ورد و خاش بکه‌مه‌وه‌‪.‬‬ ‫ت��ف��ی م��ن ب���ه‌رده‌ ک �ه‌ وه‌ک م��ووش �ه‌ک له‌‬ ‫ده‌م��م �ه‌وه‌ ده‌رده‌چ��ێ��ت و رووی ئ �ه‌و که‌سانه‌‬ ‫ده‌گ��رێ��ت �ه‌وه‌ ک �ه‌ ک��ه‌رام��ه‌ت و شکۆمه‌ندی‬ ‫میلله‌ته‌که‌م ئه‌ڕوشێنن‪.‬‬ ‫ب �ه‌ق �ه‌د ش�ه‌ی��ت��ان ت����ووڕه‌م و ب �ه‌ ق��ه‌د ره‌ح��م��ان‬ ‫هێمن و له‌سه‌رخۆمم و س�ه‌ب��رم ه�ه‌ی�ه‌‪ .‬یانزه‌‬ ‫ساڵه‌ ل�ه‌ کوردستانم و ده‌س���ه‌اڵت کردمییه‌‬ ‫ب���ه‌رد‪ ،‬ب �ه‌ردێ��ک ک �ه‌ ورد و خ��اش نه‌بێت و‬ ‫سه‌نگین بێت و دوو چاوی هه‌بێت و بڕوانێته‌‬ ‫س��وڵ��ت��ان م �ه‌ح��م��وده‌ک��ان‪ ،‬ف��ی��رع�ه‌ون�ه‌ک��ان که‌‬ ‫تاقه‌زمانیان زمانی چه‌قۆ بێت‪ ،‬ده‌ست و پێی‬ ‫هاواڵتیان له‌ت و په‌ت بکه‌ن و له‌ سوچێکدا‬ ‫له‌ نه‌خۆشخانه‌کاندا فڕێیان بده‌ن‪ ،‬پیالنێک‬ ‫بوو وه‌ک مه‌ته‌ڵی مندااڵن هه‌موو که‌سێک‬ ‫ئه‌توانێت هه‌ڵی بهێنێت‪.‬‬ ‫خۆزگه‌ منیش فڕێ بدرێمه‌ نه‌خۆشخانه‌یه‌ک‪،‬‬ ‫به‌اڵم ده‌زانم ده‌رده‌که‌م ده‌رمانی نییه‌‪ ،‬ئه‌گینا‬ ‫شێتخانه‌ش ببوایه‌ خۆمم له‌ ناویدا ده‌دۆزییه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌مڕۆ من له‌گه‌ڵ ق �ه‌ده‌ری خۆم و جگه‌ره‌‬ ‫ده‌ژیم‪ ،‬تا دێڕه‌کان درێژ ده‌بنه‌وه‌ دوو ئه‌وه‌نده‌‬ ‫جگه‌ره‌کانم کورت‪ ،‬کورت‪-‬تر ده‌بنه‌وه‌‪ .‬بۆنی‬ ‫خوێن ده‌ک �ه‌م‪ ،‬کار له‌ توندوتیژی تێپه‌ڕیوه‌‪،‬‬ ‫ئێمه‌ میلله‌تێکی ره‌ش و رووت بووین‪ ،‬قه‌ت‬ ‫بۆنی دۆالرم��ان نه‌کردبوو‪ ،‬که‌چی بلۆکی‬ ‫ژێر قنگی ده‌س �ه‌اڵت دۆالره‌‪ ،‬لێفه‌کانیشیان‬ ‫هه‌ر دۆالره‌ و هه‌روه‌ها سه‌رینه‌کانیان‪.‬‬ ‫ل �ه‌ سییه‌کاندا ل �ه‌ ش���اری خانه‌قین (‪)...‬‬ ‫ده‌رب���ه‌گ���ێ���ک���ی زۆر ده‌وڵ����ه‌م����ه‌ن����د ه���ه‌ب���وو‪،‬‬ ‫سه‌ماوه‌ری به‌ روپیه‌ داده‌گیرساند‪ ،‬ته‌نها بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی سۆزانییه‌کانی چوار ده‌وری پێبکه‌نن‪.‬‬ ‫ژنێکی خانم و ج��وان ئ��ام��ۆزای خ��ۆی بوو‬ ‫هێنای و ت�ه‌اڵق��ی دا‪ .‬ل�ه‌ دوای��ی��دا بێ‌که‌س‬ ‫مایه‌وه‌‪ ،‬پاره‌ی نه‌ما‪ ،‬له‌ که‌الوه‌یه‌کدا گیانی‬ ‫له‌ده‌ست دا‪ ،‬خه‌ڵکی به‌زه‌ییان پێیا ده‌هاته‌وه‌‪،‬‬ ‫کفن‌یان ک��رد‪ ،‬ک �ه‌س و ک��اری پرسه‌یان بۆ‬ ‫دانه‌نا‪.‬‬ ‫م��ن دڵنیام ک�ه‌ ق��ه‌ده‌ره‌ک��ه‌ی م��ن ب�ه‌ هۆی‬ ‫وش �ه‌دووری��ن �ه‌وه‌ گیان له‌ ده‌س��ت ده‌ده‌م‪ .‬بۆیه‌‬ ‫ده‌زانم که‌ی ده‌مرم‪ ،‬به‌اڵم ده‌شزانم میلله‌ته‌که‌م‬ ‫ق �ه‌ت ن��ام��رێ��ت‪ ،‬س �ه‌ری زووح���اک و سوڵتان‬ ‫مه‌حمود و فیرعه‌ونه‌کان پان ده‌کاته‌وه‌‪ ،‬عه‌ره‌ب‬ ‫وته‌نی ئه‌گه‌ر عاریان هه‌بێت خۆپیشاندانی‬ ‫گۆڕه‌پانی ئازادی به‌سیان بێت‪.‬‬ ‫عێراقییه‌کان ب �ه‌ س���ه‌دام ح��س��ێ��ن‪-‬ی��ان ده‌وت‬ ‫ئه‌گه‌ر ش�ه‌رم نه‌که‌یت هه‌موو شتێک بکه‌‪.‬‬ ‫(أن لم تستح أفعل ماتشا‌ء)‪.‬‬ ‫ه�����ه‌م�����وو ک����ه‌س����ێ����ک ک���ۆت���ای���ی���ه‌ک���ه‌ی‬ ‫ئیمپراتۆرییه‌تی به‌عسی بینی‪ ،‬وا دی��اره‌‬ ‫ده‌سه‌اڵت که‌ تا دوێنێ له‌ شاخ بوو و دژی‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت��ی س��ه‌دام حسێن تێده‌کۆشا ئه‌مڕۆ‬ ‫وێستگه‌یه‌دا تووشى ناڕه‌حه‌تى ببێت‪.‬‬ ‫ی�ه‌ک��ێ��ک ل �ه‌ س��ی��ف�ه‌ت�ه‌ک��ان��ى ک���ارى رێ��ک��خ��راو‌ه‬ ‫ناحکومییه‌کان بریتىیه‌ له‌ هه‌مه‌چه‌شنه‌یى و‬ ‫جیاوزى کارکردنیان له‌ دروستکردنى کاریگه‌رى‬ ‫بۆ س�ه‌ر کۆمه‌ڵگا و ده‌وڵ���ه‌ت‪ .‬ئه‌مه‌ش به‌هۆى‬ ‫زۆرى و هه‌مه‌چه‌شنه‌یى دیارده‌ ئابورى و سیاسى‬ ‫و کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کانى کۆمه‌ڵگاوه‌یه‌‪ .‬ب��اوه‌ڕ وایه‌‬ ‫که‌ ئه‌م جۆراوجۆریه‌تییه‌ چه‌نده‌ سوودى هه‌یه‌ بۆ‬ ‫کۆمه‌ڵگا و ده‌وڵ�ه‌ت به‌ هه‌مان ئه‌ندازه‌ش ڕه‌نگه‌‬ ‫زیانى هه‌بێت له‌ الوازک��ردن��ى کۆمه‌ڵگا ئه‌گه‌ر‬ ‫هۆشیارییه‌ک ل�ه‌ ئ���ارادا نه‌بێت‪ ،‬ئ�ه‌م�ه‌ش به‌و‬ ‫پێوه‌ره‌ى که‌ ئه‌م رێکخراوانه‌ هه‌ندێ جار ب�ه‌ره‌وه‌‬ ‫ئایدیۆلۆژیایه‌کى دی��اری��ک��راو هه‌نگاو ده‌ن��ێ��ن و‬ ‫ئه‌سڵه‌ن ره‌نگه‌ پشت له‌ داواکانى گه‌ل بکه‌ن‪.‬‬ ‫ڕێ���ک���خ���راوه‌ ن��اح��ک��وم��ی��ی �ه‌ک��ان و ک��ۆم�ه‌ڵ��گ��اى‬ ‫نێوده‌وڵه‌تی‬ ‫له‌ماوه‌ى دوو ده‌یه‌ى ڕابردوودا ژماره‌ى رێکخراوه‌‬ ‫ناحکومییه‌کان ی�ه‌ک��ج��ار زۆر ب����ووه‌‪ ،‬ئ�ه‌م�ه‌ش‬ ‫ب�ێ‌گ��وم��ان ک��ارى ک��ردۆت �ه‌ س �ه‌ر جۆراوجۆرێتى‬ ‫کارکردنیان‪ .‬له‌سه‌ر ئاستى نیوده‌وڵه‌تى کارکردنى‬ ‫ئه‌م رێکخراوانه‌ شتێکى زۆر ویستراوه‌ و له‌به‌ر ئه‌وه‌ى له‌‬

‫السایی ده‌ک��ات �ه‌وه‌‪ ،‬وا ده‌زان��ن ک�ه‌س ناوێرێ‬ ‫بڵێ «له‌ل»‪.‬‬ ‫ه���ه‌ر ه���ه‌م���ووم���ان ئ��ۆپ��ۆزی��س��ی��ون��ی��ن و ه �ه‌ر‬ ‫یه‌کێک به‌ شێوه‌یه‌ک‪ ،‬نامانه‌وێ که‌رامه‌ت‬ ‫و شکۆمه‌ندیمان بروشێت‪ ،‬ن��ان و ئ��ازادی و‬ ‫عه‌داڵه‌تمان ده‌وێ‪ ،‬تف له‌ گه‌نده‌ڵی ده‌که‌ین‪.‬‬ ‫ده‌سه‌اڵتێک که‌ قێزه‌ون بوو بۆ چیمانه‌؟‬ ‫م��ۆران �ه‌ و ڤ��ای��رۆس وا خ�ه‌ری��ک��ن ل �ه‌ ن���اوه‌وه‌‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت هه‌ڵده‌ته‌کێنن‪ ،‬خۆ پێرێ ئاگریان‬ ‫دایه‌ په‌یکه‌ری حافز ئه‌سه‌د‪.‬‬ ‫به‌شار ئه‌سه‌د ریزی گرتووه‌‪ ،‬به‌میراتی هه‌موو‬ ‫گه‌نده‌ڵییه‌کی بۆ مایه‌وه‌ له‌ باوکی‪ ،‬که‌چی‬ ‫ئێستا ده‌ستی له‌سه‌ر ده‌سکی عه‌رشه‌که‌ی‬ ‫دایه‌ و ده‌زانێ که‌ ده‌له‌رزێ و ده‌که‌وێ‪ ،‬خوا‬ ‫بکات تا هه‌زار ساڵ روسیا پشتی بگرێت‪.‬‬ ‫ئ���ه‌م���ڕۆ رۆژی ق��ام��ش��ل��ۆ و ح���ه‌ل���ه‌ب و‬ ‫عه‌فرینه‌‪ ،‬رۆژی {جگه‌رخوێن}ه‌‪ ،‬به‌ڵێ رۆژی‬ ‫شیعره‌کانیه‌تی‪ ،‬گه‌نجان به‌ ده‌م شۆڕشکردنه‌وه‌‬ ‫بیکه‌ن به‌ دروشم‪.‬‬ ‫ب��اش�ه‌ ک �ه‌ ج���ارێ ن��ه‌م��ردووم و س��ب�ه‌ی دوو‬ ‫سبه‌ی به‌ ئ���ازادی قامشلۆ ده‌بینم و بۆنی‬ ‫حه‌له‌ب ده‌ک �ه‌م و ماچی ئ�ه‌و کچه‌ جوانانه‌‬ ‫ده‌ک �ه‌م و له‌وانه‌شه‌ ه�ه‌ر له‌ الی��ان بمێنمه‌وه‌‪.‬‬ ‫چۆنکه‌ له‌ وه‌ته‌ی له‌ کوردستانم نه‌چووم بۆ‬ ‫ئێران و نه‌ تورکیا و نه‌ سوریا‪ .‬بڕیارم دابوو‬ ‫تا ک��ورده‌ک��ان ئ��ازاد نه‌بن قاچم نه‌چێته‌ ئه‌و‬ ‫شوێنانه‌‪.‬‬ ‫مامۆستا جگه‌رخوێن‬ ‫ل�ه‌ پ��اری �س‌دا یه‌کتریمان بینی و ئ �ه‌م ال و‬ ‫ئه‌و الوی یه‌کتریمان ماچ کرد‪ ،‬گریام‪ ،‬زۆر‬ ‫گریام‪ ،‬ب �ه‌اڵم ئه‌مڕۆ پێده‌که‌نم‪ ،‬چۆنکه‌ له‌‬ ‫گۆڕه‌پانی ئ��ازادی له‌ سلێمانی شۆڕشه‌‪ ،‬له‌‬ ‫قه‌ندیل شۆڕشه‌‪ ،‬له‌ قامشلۆ و‪ ...‬شۆڕشه‌‪.‬‬ ‫مامۆستا جگه‌رخوێن‬ ‫جگه‌ری منیشیان کرد به‌ خوێن‪ ،‬ئه‌ز کچا‬ ‫ته‌مه‌‪ ،‬کچا بچوکا ته‌مه‌‪ ،‬له‌ شیعره‌کانت‬ ‫تێده‌گ��‌م‪ ،‬ئه‌ی پاڵه‌وان ئه‌ی باوکی زارۆکان‬ ‫و جه‌وانانی کورد‪.‬‬ ‫ئیرۆ رۆژا ش��ۆرش�ه‌‪ ،‬ل�ه‌ ن���ه‌ورۆزدا ک��وردان‬ ‫هه‌ڵپه‌ڕین‪ ،‬سبه‌ینێش ده‌رگ���ای زیندانه‌کان‬ ‫ده‌شکێنن و زیندانیه‌ کورده‌کان ئازاد ده‌بن‪...‬‬ ‫ئای میلله‌ته‌که‌م!‬ ‫ئه‌گه‌ر بزانی چه‌ندێ پشتم شکاوه‌ بۆ تۆ‪،‬‬ ‫چه‌ندێ چاوه‌کانم کوێر بوون بۆ تۆ‪ ،‬چه‌ندێ‬ ‫ج��گ �ه‌رم ل���ه‌ت ل���ه‌ت ب���ووه‌ ب��ۆ ش�ه‌ه��ی��دک��ان��ت‪،‬‬ ‫بۆیه‌ هه‌میشه‌ پشتم ش��ک��اوه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم دڵنیام‬ ‫ک�ه‌ ه�ه‌ت��اوی ک��وردس��ت��ان وا ت��ازه‌ هه‌ڵهاتووه‌‬ ‫و تیشکه‌که‌ی به‌رچاوه‌کانم که‌وتووه‌‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫چیدی له‌مه‌ودوا بێ‌هیوا نابم و تا هه‌تاهه‌تایه‌‬ ‫ب���ه‌ ئ����ااڵی ک���وردس���ت���ان ده‌س��ت��ه‌ک��ان��م ب���ه‌رز‬ ‫ده‌که‌مه‌وه‌‪ ،‬با بشه‌کێته‌وه‌‪ ،‬تا ئه‌و ساته‌ هه‌موو‬ ‫کوردستان هه‌نگاو به‌ هه‌نگاو به‌ ئازادییه‌وه‌‬ ‫پیرۆز ده‌که‌م‪.‬‬ ‫ئه‌مڕۆ رۆژی منه‌‪ ،‬رۆژی هه‌موو کوردێکی‬ ‫ره‌س���ه‌ن و ئ����ازاده‌‪ ،‬وه‌ک ژن��ان��ی ک��وردس��ت��ان‬ ‫ه�ه‌ل��ه�ه‌ل�ه‌ ده‌ک��ێ��ش��م و ب �ه‌ ق��ورب��ان��ی شه‌هیده‌‬ ‫پیرۆزه‌کان ده‌بم‪.‬‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى خه‌ڵک و رێکخراوه‌کانه‌‪ ،‬زۆر هاوکارى‬ ‫ده‌کرێن له‌ الی �ه‌ن خ��ودى خه‌ڵکه‌که‌وه‌‪ .‬س �ه‌ره‌ڕاى‬ ‫ئه‌مه‌ش ئه‌م رێکخراوانه‌ به‌هۆى هه‌بوونى خه‌ڵکى‬ ‫پڕۆفیشناڵ و شاره‌زا له‌ کێشه‌ نیوده‌وڵه‌تیه‌کاندا‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ گوێ بۆ قسه‌کانیان ده‌گیرێت زۆرجار‬ ‫ده‌بن به‌ ئه‌مرى واقع و پێش ده‌وڵه‌تان ده‌که‌ون له‌‬ ‫دۆزی��ن �ه‌وه‌ى چ��اره‌س�ه‌رى گونجاو بۆ کێشه‌یه‌کى‬ ‫دیاریکراو‪ .‬ئه‌مه‌ش به‌ دانپیانانى رێکخراوى نه‌ته‌وه‌‬ ‫یه‌کگرتووه‌کان و رێکخراوه‌ داراییه‌کانى جیهان‬ ‫پشتڕاست کراوه‌ته‌وه‌‪ .‬خودى نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتوه‌کان‬ ‫و له‌ ڕێگه‌ى ئه‌نجومه‌نى ئاسایشه‌وه‌ هۆبه‌یه‌کى‬ ‫هاریکارى کردۆته‌وه‌ بۆ هه‌ماهه‌نگیکردن له‌گه‌ڵ‬ ‫رێکخراوه‌ ناحکومییه‌کاندا‪ .‬به‌اڵم ئه‌م رێکخراوانه‌‬ ‫هیچ پله‌یه‌کیان نیه‌ له‌ پێکهاته‌ى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫ئاسایش و به‌شه‌کانى ترى نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرووه‌کان‪،‬‬ ‫ک��ارى ئ �ه‌وان ته‌نها هه‌ماهه‌نگى و گۆڕینه‌وه‌ى‬ ‫زانیاریه‌‪ .‬ئێستا ئه‌م رێکخراوانه‌ بوون به‌ به‌شدارێکى‬ ‫ک��ارا له‌ دروستکردنى بریار به‌ تایبه‌ت بڕیاره‌‬ ‫تایبه‌تمه‌نده‌کان به‌ واڵته‌ ناگه‌شه‌سه‌ندووه‌کان‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‪New York times :‬‬


‫گه‌جنان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪49‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/8 - 2011/2/28‬‬

‫‪12‬‬

‫یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى گه‌نجان‬ ‫رۆژى (‪)3/16‬‬ ‫ل ‌ه هه‌ر چوارپارچه‌ى‬ ‫ئاسۆ جه‌وهه‌ر‬ ‫ک������وردس������ت������ان������ه‌و‌ه‬ ‫نوێنه‌رانى گه‌نجانى‬ ‫ک��ورد له‌ ئامه‌دى باکورى کوردستان‬ ‫«ک��ۆن��ف��ران��س��ى ن��ه‌ت��ه‌وه‌ی��ى گه‌نجانى‬ ‫ک���ورد»ی���ان ب �ه‌س��ت‪ ،‬گه‌نجانى ک��ورد‬ ‫مێژوویان نوسییه‌وه‌‪ ،‬له‌ رۆژێکدا ک ‌ه‬ ‫که‌سێتى کورد و گه‌له‌که‌ى ل ‌ه ته‌واوى‬ ‫دنیادا ده‌کوژرا و قڕده‌کرا ئێمه‌ى گه‌نجان‬ ‫ئه‌و رۆژه‌م��ان کرده‌ ده‌ستپێکى یه‌کێتى‬ ‫نه‌ته‌وه‌یى گه‌نجانى ک��ورد‪ ،‬له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫مێژووشدا ره‌خنه‌مان ل ‌ه خۆمانگرت‪،‬‬ ‫گه‌ر گه‌نجانى کورد یه‌کگرتوو بوونای ‌ه‬ ‫و خاوه‌ن هێڵێکى سیاسى و رێکخستن‬ ‫و رۆحێکى ن�ه‌ت�ه‌وه‌ی��ى ب��وون��ای� ‌ه ده‌شیا‬ ‫جینۆسایدى هه‌ڵه‌بجه‌ روینه‌دابایه‌‪.‬‬ ‫ل���� ‌ه ج���وگ���راف���ی���اى ی �ه‌ک��خ��س��ت��ن��ى‬ ‫ک���وردس���ت���ان���دا ن���ووس���ی���ن���ه‌وه‌ى م��ێ��ژوو‬ ‫الپه‌ڕه‌کانى به‌ده‌ستى ئێم ‌ه هه‌ڵده‌داته‌وه‌؛‬ ‫ئه‌و جوگرافیایه‌ى که‌ ل ‌ه مێژ‌ه به‌درخان‬ ‫پاشا و عوسمان سه‌برى و پێشه‌وا قازى و‬ ‫زه‌بیحى و ئیبراهم ئه‌حمه‌د‪ ،‬خوێنى گه‌نج‬ ‫بوونیان خسته‌ خانه‌کانى رێکخستن و‬ ‫یه‌کخستنى کوردستانه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌تا ئێم ‌ه‬ ‫ێ هه‌نگاو به‌ره‌و ئه‌ستێرانى‬ ‫به‌رۆحێکى نو ‌‬ ‫خه‌یاڵى ئێوه‌ ده‌نێین‪ ،‬ئێوه‌یه‌ له‌ نێو سته‌م‬ ‫و چه‌رمه‌سه‌رى رۆژگاراندا‪ ،‬هه‌نگاوتان‬ ‫نا به‌ره‌و سه‌رکه‌وتنى ئێمه‌‪ ،‬ئیدى ئێم ‌ه‬ ‫ده‌رفه‌تى هه‌نگاومان نییه‌ ده‌بێت چیدى‬ ‫زووت��ره‌ به‌خار ب �ه‌ره‌وه‌ یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫به‌ڕێبکه‌وین‪ .‬ده‌رف���ه‌ت و که‌سێتى و‬ ‫قۆناغیش بۆ ئه‌مه‌ ئاماده‌یه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ته‌ وا‬ ‫ده‌بین ‌ه خاوه‌نى که‌سێتیى کوردى ئازاد‪،‬‬ ‫له‌مه‌شدا ره‌وشى رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست‬ ‫ده‌رفه‌تى ئه‌وه‌ى تێدای ‌ه که‌ کورد ل ‌ه وه‌ها‬ ‫قۆناغێکدا پێگه‌ى خۆى دیارى بکات‪،‬‬ ‫م��اف و ت��وان��اى ئ �ه‌وه‌ش��م��ان ه�ه‌ی�ه‌ ک ‌ه‬ ‫سێتى کورد و گه‌نجى کورد بگه‌یه‌نین ‌ه‬ ‫سه‌رکه‌وتنى یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى‪.‬‬ ‫ل ‌ه ئێستادا ئه‌رکێکى مێژوویى ل ‌ه‬ ‫خۆماندا هه‌ڵده‌گرین بۆ بنیادنانى ئه‌و‬ ‫کۆمه‌ڵگایه‌ى ک ‌ه ل ‌ه که‌سێتى ئێمه‌ى‬ ‫گه‌نجدا ده‌که‌وێته‌ سه‌رپێ‌‪ ،‬بێگومان بۆ‬ ‫رێکردنى ئه‌م کۆمه‌ڵگایه‌ش پێویستى‬ ‫ب ‌ه بڕیارى ئێمه‌یه‌‪ ،‬تا به‌ڵێن به‌ خۆمان‬ ‫و خاکه‌که‌مان بده‌ین که‌ یه‌کێتیه‌کى‬ ‫ن�ه‌ت�ه‌وه‌ی��ى ل� ‌ه ب��ۆت �ه‌ى ن �ه‌ت �ه‌وه‌پ �ه‌روه‌رى‬ ‫دیموکراتیدا خۆمان ل ‌ه به‌رامبه‌ر هێرشى‬ ‫ئه‌و شارستانیانه‌دا راستکه‌ینه‌وه‌و بڵێن نا‬ ‫بۆ قوتدان و سڕینه‌وه‌ى جیاوازیه‌کان‪.‬‬ ‫ن�ه‌ت�ه‌وه‌پ�ه‌رس��ت��ان� ‌ه نزیکى بابه‌ته‌ک ‌ه‬ ‫نابمه‌وه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم رستیه‌ک هه‌یه‌‪ ،‬گه‌ر‬ ‫ل� ‌ه هێڵێکى سیاسیدا گه‌نجانمان ب ‌ه‬ ‫رێکخسته‌ ب��ن‪ ،‬ئ �ه‌و‌ه گه‌نجانى ک��ورد‬ ‫ده‌توانێت رێبه‌رایه‌تى شۆڕى رۆژهه‌اڵتى‬ ‫ن��اوڕاس��ت ب��ک��ات‪ ،‬زه‌م��ی��ن� ‌ه م��رۆی��ى و‬ ‫ئابوورى و جوگرافیه‌کان ئه‌و درفه‌ته‌یان‬ ‫سازاندوه‌‪ ،‬رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاستیش ل ‌ه نێو‬ ‫پچراندنێکى سیاسى و کۆمه‌اڵیه‌تیدایه‌‪،‬‬ ‫ماته‌وزه‌ى گه‌نجى کوردیش ل ‌ه گه‌نجانى‬ ‫ت���ورک‪ ،‬ع���ه‌ره‌ب‪ ،‬ف���ارس و ئه‌رمه‌نى‬ ‫که‌متر نییه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر سیاسیانه‌تر نزیک‬ ‫ب��ی��ن�ه‌وه‌‪ ،‬ئ���ه‌وا واڵت��ان��ى ع���ه‌ره‌ب له‌نێو‬ ‫ناکۆکى و گێژاوى شۆڕى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫و تورکیا و ئێرانیش به‌ده‌ست کێشه‌ نێو‬ ‫خۆیه‌کان و ل ‌ه الیه‌ک کێشه‌ى هه‌رێمى‬ ‫و ده‌ش��ی��ان �ه‌وێ��ت ب �ه‌ڕه‌ن��گ��ێ��ک ش��ێ��وه‌ى‬ ‫خ��ۆی��ان ب��ده‌ن� ‌ه رۆژه �ه‌اڵت��ى ن��اوه‌ڕاس��ت‪،‬‬ ‫له‌مه‌شدا ئه‌مریکا دژبه‌رێکیانه‌‪ ،‬تا‬ ‫دێتیش توڕه‌یى گه‌نجانیشیان پتر به‌ره‌و‬ ‫هه‌ڵکشان ده‌چێت‪.‬‬ ‫ل����ه‌و چ���وارچ���ێ���وه‌ی���ه‌دا ی �ه‌ک �ه‌م��ی��ن‬ ‫هه‌نگاوێک ک ‌ه ل ‌ه گه‌نج بونى خۆماندا‬ ‫ده‌ینێین ب��ۆ یه‌کێتى ن�ه‌ت�ه‌وه‌ی��ى ک��ورد‬ ‫له‌ هزر و ناخه‌وه‌ سنور‌ه ده‌ستکرده‌کان‬ ‫ده‌سڕینه‌وه‌‪ ،‬ئه‌م ‌ه یه‌که‌مین بڕیارێک ‌ه‬ ‫ک ‌ه ده‌بێت پێش هه‌ر شتێک له‌ خۆماندا‬ ‫بیده‌ین و ئینجا هه‌نگاو ب�ه‌ره‌و پ�ه‌روه‌د‌ه‬ ‫ک��ردن��ى خ��ۆم��ان ب��ده‌ی��ن ت��ا گه‌نجێکى‬ ‫نه‌ته‌وه‌ى دیموکرات بئافرێنین‪ ،‬به‌مه‌ش‬ ‫ده‌ت��وان��ی��ن پێش ل� ‌ه گه‌نده‌ڵى و الوازى‬ ‫و ناکۆکى نێو ماڵى ک��ورد بگرین و‬ ‫هه‌نگاو ب �ه‌ره‌و ئافراندنى نیشتمانێکى‬ ‫ئازاد بنێین‪.‬‬

‫گه‌نجانى کورد بۆ سڕینه‌وه‌ى سنوره‌کان ل ‌ه باکورى‬ ‫کوردستان ب ‌ه یه‌ک گه‌یشتن‬

‫[ ئا‪ /‬ئاسۆ جه‌وهه‌ر‪ -‬ئامه‌د ]‬

‫فڕۆک ‌ه جه‌نگیه‌کانى تورکیا هێشتا ب ‌ه‬ ‫ئاسمانى ئ��ام��ه‌ددا ده‌س��وڕان��ه‌و ‌ه و ده‌نگ ‌ه‬ ‫گه‌وره‌که‌شى ده‌هات ‌ه گوێى ئه‌و گه‌نجانه‌ى‬ ‫ک ‌ه ل ‌ه پارچه‌کانى کوردستانه‌و ‌ه هاتبوون ب ‌ه‬ ‫جلى کوردى ره‌نگاوڕه‌نگه‌و ‌ه بیروڕاکانیان ل ‌ه‬ ‫کۆنفرانسێکى نه‌ته‌وه‌یدا ده‌خسته‌ڕوو‪.‬‬

‫رۆژان��ى (‪ )2011/3/17-16‬ل‌ه باکورى کورستان‬ ‫ل‌ه ناوه‌ندى کلتورى جگه‌رخوێن‪ ،‬یه‌که‌مین کۆنفرانسى‬ ‫نه‌ته‌وه‌یى گه‌نجانى کورد به‌سترا‪ ،‬تێیدا جه‌ختکرایه‌و‌ه‬ ‫ک‌ه گه‌نجان یه‌کده‌نگبن و هه‌ڵوێست وه‌ربگیرێت له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و هێرش و گوشارانه‌ى ده‌خرێن‌ه سه‌ر کورد و هه‌وڵ‬ ‫بۆ به‌ستنى کۆنفرانسى نه‌ته‌وه‌یى بدرێت‪ ،‬ئاماژ‌ه بۆ‬ ‫ئه‌وشکرا بۆ به‌هێزکردنى گه‌نجانى کورد ئه‌نجومه‌نێک‬ ‫دابمه‌زرێندرێت و زمانى ستانده‌رى ک��وردی��ش کارى‬ ‫بۆ بکرێت‪ .‬ئه‌نجامنامه‌ى کۆنفرانسه‌که‌ش ل‌ه (‪)15‬‬ ‫خاڵدا دی��ارى کرا ‪http://chatrpress.com/‬‬ ‫‪10=LinkID&3782=Detail.aspx?id‬‬ ‫محه‌مه‌د سه‌عید‪ ،‬ته‌مه‌ن (‪ )25‬ساڵ گه‌نجێک ک ‌ه‬ ‫ل‌ه باکورى کوردستانه‌و‌ه به‌شدارى کۆنفرانسه‌ک‌ه بوو‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ى وت‪« :‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى یه‌که‌مین کۆنفرانس‌ه زۆر‬ ‫گرنگه‌‪ ،‬گفتوگۆى فراوانى تێدا ده‌کرێت‪ ،‬ده‌مه‌وێت ئه‌م‬ ‫کۆنفرانس‌ه ل‌ه پارچه‌کانى ترى کوردستانیشدا ببه‌سترێت‪.‬‬ ‫ل�‌ه م��ێ��ژوى ک��وردس��ت��ان��دا هیچ کاتێک رێ��ک��خ��راو و‬ ‫کۆمه‌ڵه‌کانى کورد نه‌هاتوونه‌ت‌ه الى یه‌ک‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫ئه‌م کۆنفرانس‌ه یه‌که‌مینجار‌ه ئه‌و بۆشایی‌ه پڕده‌کاته‌وه‌‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د‪ ،‬ئ�ه‌وه‌ش��ى وت‪ :‬پێویست‌ه ه�ه‌ر رێکخراوێکى‬ ‫گه‌نجان ک‌ه هاتون یه‌که‌مجار رۆحى نه‌ته‌وه‌یى پێش بخه‌ن‬ ‫و ئایدیۆلۆژیاى حزبى وه‌ال بنێن کار بۆ یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫بکه‌ن»‪.‬‬ ‫ژی���ان ئاقبلوت‪ ،‬ت �ه‌م �ه‌ن (‪ )18‬س��اڵ ل �‌ه ب��اک��ورى‬

‫رۆڵى خۆیان بگێڕن‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها کۆنفرانس بڕیاریدا ساڵى داهاتوو کۆنفرانسى‬ ‫دووه‌مى خۆى ل‌ه باشورى کوردستان ببه‌ستێت و تێبکۆشرێت‬ ‫بۆ پاراستنى ده‌ستکه‌وته‌کانى باشورى کوردستان و رۆژى‬ ‫(‪ )3\16‬هه‌وڵبدرێت ب‌ه رۆژى جینۆساید بناسێندرێت‪.‬‬ ‫فه‌هارد تۆفیق‪ ،‬ته‌مه‌ن (‪ )29‬ساڵ‪ ،‬ئه‌م گه‌نج‌ه ل ‌ه‬ ‫باشورى کوردستانه‌و‌ه گه‌یشتوه‌ت‌ه ئامه‌د بۆ کۆنفرانسى‬ ‫نه‌ته‌وه‌یى گه‌نجانى کورد‪ ،‬ئاماژ‌�� بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات ک‌ه ئه‌م‬ ‫کۆنفرانس‌ه وه‌ک هه‌نگاوى یه‌که‌م گرنگى تایبه‌تى هه‌ی ‌ه‬ ‫ک‌ه گه‌نجانى سه‌رجه‌م پارچه‌ى کوردستان کۆببنه‌و‌ه و ب ‌ه‬ ‫هاوبه‌شى گفتوگۆ له‌باره‌ى کێشه‌کانى گه‌نجان و نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫کورده‌و‌ه بکه‌ن‪ ،‬جه‌ختیکرده‌وه‌‪ :‬به‌ستنى کۆنفرانسه‌ک‌ه ل ‌ه‬ ‫باکورى کوردستان الیه‌نێکى ترى گرنگى کۆنفرانسه‌که‌ی ‌ه‬ ‫و جێگه‌ى دڵخۆشییه‌‪ .‬فه‌رهاد‪ ،‬وت��ى‪ :‬ل‌ه کۆنفرانسدا‬ ‫ده‌ربڕینى بیروڕا و بۆچونه‌کان تاڕاده‌یه‌کى زۆر ده‌رگاى‬ ‫بۆ ئاوااڵ بوو ک‌ه ئازادان‌ه ل‌ه باره‌ى ته‌وه‌ره‌کانه‌و‌ه گفتوگۆ‬ ‫بکرێن‪ ،‬ب�ه‌اڵم ل‌ه روى به‌ڕێوه‌بردنه‌و‌ه الوازى پێو‌ه دیار‬ ‫بوو‪ .‬ناوبراو هێماى بۆ ئه‌وه‌شکرد ئامانجه‌کان ل‌ه یه‌که‌م‬ ‫کۆنفرانسدا له‌وه‌ی‌ه نه‌پێکێنرێت‪ ،‬به‌اڵم هه‌نگاوێکى باش ‌ه‬ ‫گه‌نجان شایی سه‌رکه‌وتنی کۆنفرانس ده‌که‌ن فۆتۆ‪ :‬چه‌تر‬ ‫بۆ کۆنفرانسه‌کانى داهاتوو‪.‬‬ ‫سیپان سیامه‌ند‪ ،‬ته‌مه‌ن (‪ )24‬س��اڵ‪ ،‬ل‌ه ئه‌ڵمانیاو‌ه‬ ‫کوردستان‪ ،‬ک‌ه جلێکى کوردى ره‌شى پۆشى بوو‪ ،‬پێیوایه‌ کوردستانه‌و‌ه هاتبوو‌ه ش��ارى ئامه‌د بۆ به‌شداربوونى هاتوو‌ه بۆ کۆنفرانسه‌ک‌ه و ئاماژ‌ه بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات ک ‌ه‬ ‫ئه‌م کۆنفرانس‌ه ده‌توانێت هه‌نگاو بنێت بۆ چاره‌سه‌رکردنى یه‌که‌مین کۆنفرانسى نه‌ته‌وه‌یى گه‌نجانى کورد‪ ،‬قس ‌ه سااڵنێک‌ه ئاماده‌کارى بۆ کۆنفرانسى گشتى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫کێشه‌کانى گه‌نجى کورد‪ ،‬ژیان‪ ،‬جه‌ختیکرده‌وه‌‪ :‬پێویست ‌ه له‌وه‌ده‌کات‪ ،‬ئه‌م کۆنفرانس‌ه که‌م و کورتیه‌کانى گه‌نجانى ده‌کرێت و کۆنفرانسى ژنان و ته‌ندروستى و کلتورى و‬ ‫له‌م کۆنفرانسه‌و‌ه تێکۆشانى کچانى گه‌نجى کورد له‌هه‌ر کوردى هه‌رچوار پارچه‌ى کوردستانى بینى و کێشه‌ى وێژه‌ى به‌ستران و ئه‌مه‌ى گه‌نجانیش له‌و چوارچێوه‌یه‌دایه‌‪.‬‬ ‫چوار پارچه‌ى کوردستان پێش بخه‌ین‪.‬‬ ‫هه‌موو گه‌نجى کوردیش ب‌ه یه‌ک کێش‌ه زانى‪ ،‬پێشوای ‌ه رۆژى یه‌که‌م ل‌ه باره‌ى کێشه‌کانى گه‌نجانه‌و‌ه قسه‌کرا‬ ‫بوو‪،‬‬ ‫‌س‬ ‫ه‬ ‫ک‬ ‫(‪)270‬‬ ‫ژم��اره‌ى ئه‌ندامانى کۆنفرانس‬ ‫کوردستانى‬ ‫‌ى‬ ‫ه‬ ‫پارچ‬ ‫چوار‬ ‫کورددا‬ ‫‌نجانى‬ ‫ه‬ ‫گ‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ل‬ ‫کۆنفرانس‬ ‫دووه‌م رۆژ له‌باره‌ى شێوازى چاره‌سه‌رى کێشه‌کانى قسه‌‬ ‫‌بوونى‬ ‫ه‬ ‫ن‬ ‫‌ى‬ ‫ه‬ ‫کێش‬ ‫هۆى‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫گه‌نجانى رۆژهه‌اڵتى کوردستان ب‬ ‫‌ى‬ ‫ه‬ ‫‌وان‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ک‬ ‫‌شکرد‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫بۆ‬ ‫‌ى‬ ‫ه‬ ‫ئاماژ‬ ‫میدیا‪،‬‬ ‫خست»‬ ‫‌ک‬ ‫ه‬ ‫ی‬ ‫کرا و باسیش ل‌ه شێوازى په‌یوه‌ندى و تێکه‌اڵوى گه‌نجانى‬ ‫‌اڵم‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫ببن‪،‬‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌ک‬ ‫ه‬ ‫کۆنفرانس‬ ‫پاسپۆرته‌و‌ه نه‌یانتوانى به‌شدارى‬ ‫رێگرن ل‌ه یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى گه‌نجانى ک��ورد‪ ،‬کێشه‌ى هه‌رچوارپارچه‌ى کوردستانکرا‪ ،‬گرنگى ئه‌م کۆنفرانس ‌ه‬ ‫کۆنفرانس بڕیاریدا ک‌ه گه‌نجانى رۆژهه‌اڵت دوو نوێنه‌ریان شێوه‌زاره‌کانى زمانى کوردى و سیسته‌مى سه‌رمایه‌داری و له‌وه‌دای‌ه ک‌ه رۆحیه‌تێکى یه‌کگرتوویى دروست ده‌کات ک ‌ه‬ ‫ل‌ه ئه‌نجومه‌ندا هه‌بێت‪.‬‬ ‫نه‌بوونى په‌روه‌رده‌کردن‌ه له‌نێو کوردستاندا‪ .‬ناوبراو‪ ،‬جه‌ختى هه‌ر هێرش و توندوتیژیه‌ک ل‌ه به‌رامبه‌ر کورد به‌کارهات‬ ‫��اواى‬ ‫�‬ ‫رۆژئ‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ل‬ ‫�اڵ‪،‬‬ ‫�‬ ‫س‬ ‫(‪)23‬‬ ‫‌ن‬ ‫ه‬ ‫‌م‬ ‫ه‬ ‫میدیا دێ��رک‪ ،‬ت‬ ‫و‬ ‫‌رێن‬ ‫ه‬ ‫الب‬ ‫‌نجان‬ ‫ه‬ ‫گ‬ ‫‌م‬ ‫ه‬ ‫‌رد‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫‌کانى‬ ‫ه‬ ‫رێگری‬ ‫‌بێت‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ک‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫کرد‬ ‫گه‌نجان دژى ده‌وستنه‌و‌ه هه‌ڵوێست وه‌رده‌گرن‪.‬‬

‫یارى ده‌که‌م تا ئه‌و کات ‌ه ک ‌ه پیاو نه‌توانێت به‌رامبه‌رم بوه‌ستێت‬

‫[ دیدارى‪ /‬کوردۆ فه‌ره‌ج ]‬

‫توندتر‌و نرخى زیاتره‌‪ ،‬ئه‌ویش دوو به‌شه‌‪ ،‬ته‌کنیک‌و‬ ‫مباره‌زه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ى من ده‌یکه‌م جۆرى مباره‌زه‌یه‌‪ ،‬سێ خه‌اڵتى‬ ‫ناوخۆیى‌و دوو خه‌اڵتى ناوچه‌یشم به‌ده‌ست هێناوه‌‪ ،‬دوو‬ ‫دانه‌شى برۆنز‌و دانه‌یه‌کشى قورقوشمه‌‪.‬‬

‫ژنانیش شان به‌شانى پیاوان ده‌ستیان‬ ‫داوه‌ت ‌ه یارى کردن‌و ده‌یانه‌وێت چیتر پیاوان‬ ‫چه‌تر‪ :‬ژنانى ئێران تاچه‌ند بایه‌خ به‌م‬ ‫نه‌توانن زاڵ بن به‌سه‌ر ژناندا‪ ،‬هودا شێخ‬ ‫ئه‌حمه‌دى ل ‌ه ساڵى (‪ ،)1970‬ل ‌ه شارى سن ‌ه یارییان ‌ه ده‌ده‌ن؟‬ ‫له‌دایکبووه‌‪ ،‬بڕوانامه‌ى دبلۆمى هه‌ی ‌ه ل ‌ه یارى‬ ‫ ته‌نها ده‌وڵه‌تێک ک‌ه ده‌وڵه‌مه‌ند بێت ب‌ه وه‌رزش ئێران ‌ه‬‫کاراتیدا و دان دوو ‌ه ‌و ل ‌ه یارى وشۆدا دانى ‌و به‌تایبه‌ت یارى مباره‌زه‌‪ ،‬چونک‌ه تاوه‌کو ئێستا ل‌ه ئێران‬ ‫یه‌که‌‪ ،‬به‌اڵم ناتوانرێت ب ‌ه ئاسانى ل ‌ه پیاوانى ب‌ه چاوێکى که‌م سه‌یرى ژن��ان ده‌کرێت‪ ،‬ئه‌م‌ه بوه‌ت ‌ه‬ ‫جیابکه‌یته‌و ‌ه چ ل ‌ه روخساردا‌و چ له‌بااڵدا‪ ،‬نه‌ریتێک ک‌ه ئه‌م جۆر‌ه یارییان‌ه هه‌ڵبژێرن‪.‬‬ ‫هه‌یکه‌لى پیاوانه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌ناوه‌رۆکدا ژنه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬تۆ بۆ به‌رگرى ک��ردن ئه‌م یاریی ‌ه‬ ‫ده‌که‌یت؟‬ ‫چه‌تر‪ :‬یارى کاراتى چییه‌؟‬ ‫‪ -‬تا ئه‌و کاته‌ى بتوانم به‌کارى ناهێنم‪ ،‬به‌اڵم گه‌ر‬

‫ کاراتى یارییه‌ک‌ه ل‌ه دوو به‌ش پێکهاتووه‌‪ ،‬ته‌کنیک‌و‬‫مباره‌زه‌‪ ،‬ته‌کنیک له‌شێوه‌ى نمایشکردندا ئه‌نجامده‌درێت‪،‬‬ ‫ئه‌وانیش ئینفرادى‌و تیمییه‌‪ ،‬ک‌ه ل‌ه سێ نه‌فه‌ر پێکدێت‬ ‫ک‌ه ده‌بێت وه‌ک یه‌ک بن ل‌ه ئاستى ی��ارى کردندا‪،‬‬ ‫مباره‌زه‌که‌ش دوو نه‌فه‌رى ‌و شێو‌ه تیمى هه‌یه‌‪ ،‬چه‌ند‬ ‫دانێکى هه‌ی‌ه ل‌ه یه‌که‌و‌ه تا دان ده‌‪ ،‬من خۆم دان دووم‪.‬‬

‫چ �ه‌ت��ر‪ :‬وه‌ک کچێک ب��ۆ ئ��ه‌م یارییه‌ت‬ ‫هه‌ڵبژارد؟‬

‫پێویستى کرد زۆر به‌توندى به‌کارى ده‌هێنم‪ ،‬ئه‌مه‌ش ته‌نها‬ ‫ل‌ه به‌رامبه‌ر به‌گرى کردن‌ه ل‌ه خۆم‪ ،‬ده‌توانم به‌رامبه‌ر سێ‬ ‫که‌س خۆم رابگرم‌و وه‌اڵمیان بده‌مه‌وه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬پێت باش ‌ه ژنان توندوتیژ بن به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌پیاوان؟‬

‫ ده‌س��ت��ى ئه‌و ژنان‌ه خۆش بێت ک‌ه به‌رامبه‌رى‬‫هه‌ڵبه‌ت‌ه گه‌ر ژن توندوتیژى‬ ‫پ��ی��اوان ده‌گ���رن‪،‬‬ ‫پ��ی��او ب �ه‌ک��ار نه‌هێنێت‬ ‫ب����ه‌رام����ب����ه‌ر ب� ‌ه‬ ‫هه‌میش‌ه پیاو ژن‬ ‫به‌رامبه‌رى ناکرێت‪،‬‬ ‫به‌که‌م ده‌بینێت‪.‬‬

‫ بۆی‌ه ئه‌و یارییه‌م هه‌ڵبژاردووه‌‪ ،‬چونک‌ه پیاو هه‌میش ‌ه‬‫به‌الواز سه‌یرى ژن ده‌کات‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى بتوانم هه‌ر کاتێک‬ ‫پێویستى کرد به‌ره‌نگارى پیاوان ببمه‌وه‌‪ ،‬ئه‌م یارییه‌ش‬ ‫چ �ه‌ت��ر‪ :‬ک��ام ره‌گ��ه‌ز‬ ‫‌م‬ ‫ده‌توانێت هاوسه‌نگى دروست بکات‪ ،‬من زۆر حه‌زم له‬ ‫زیاتر بایه‌خ ب ‌ه کاراتى‬ ‫‌و‬ ‫یاریی‌ه بوو‪ ،‬ل‌ه ته‌مه‌نى نۆ ساڵییه‌و‌ه ئه‌و یاریی‌ه ده‌که‌م‬ ‫‌و وشۆ ده‌ده‌ن؟‬ ‫ده‌مه‌وێت له‌و الوازیی‌ه خۆم به‌دوور بگرم‪ ،‬ل‌ه داواى شوو‬ ‫ پیاوان زیاتر ب�ه‌ش��دارى ئه‌و‬‫کردنم منداڵه‌کانم فێرى ئه‌و یاریی‌ه ده‌که‌م‪ ،‬به‌تایبه‌ت یارى‬ ‫وشۆ‪ ،‬چونک‌ه ئه‌م یاریی‌ه سنورى نیی‌ه ده‌توانیت له‌شه‌ڕدا ی���اری���ی���ان��� ‌ه‬ ‫به‌رده‌وام بیت‪ ،‬تا ئه‌و کاته‌ى به‌رامبه‌ره‌که‌ت شوێنێکى‬ ‫ده‌شکێت‌و تواناى به‌رگرى کردنى نامێنێت‪ ،‬به‌اڵم کاراتى‬ ‫سنورداره‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬تا ئێستا رووبه‌روى به‌گرى کردن‬ ‫بویته‌ته‌وه‌؟‬

‫ به‌ڵێ‪ ،‬زۆر جار ل�ه‌ب��ازاردا تووشى شه‌ڕ بووم‪،‬‬‫به‌اڵم به‌شێوه‌یه‌ک وه‌اڵمم داوه‌ته‌و‌ه ک‌ه نه‌توانێت هیچ‬ ‫بکات‌و ناچار ئه‌و وازى هێناوه‌‪ ،‬هه‌ندێکجار دوو‬ ‫نه‌فه‌ر بوون‪ ،‬به‌اڵم ک‌ه وه‌اڵمى یه‌کێکیانم به‌توندى‬ ‫داوه‌ت�ه‌و‌ه ئه‌وه‌ى تریان خێرا ڕاى کردووه‌‪ ،‬به‌اڵم من‬ ‫زیاتر بۆ ئه‌و‌ه بایه‌خى پێده‌ده‌م ک‌ه له‌شێکى ته‌ندروستم‬ ‫هه‌بێت‪ ،‬به‌پێى پێویستی به‌کارم هێناوه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬چه‌ند ساڵ ‌ه ئه‌م یارییان ‌ه ده‌که‌یت؟‬

‫ له‌ته‌مه‌نى نۆ ساڵیه‌و‌ه تاوه‌کو شانز‌ه ساڵى یارى‬‫کاراتیم کردووه‌‪ ،‬پانز‌ه مه‌دالیاى ئاڵتونیم به‌ده‌ست هێناوه‌‪،‬‬ ‫له‌زۆربه‌ى ناوچه‌کانى ئێراندا پله‌ى یه‌که‌م به‌ده‌ست هێناوه‌‪،‬‬ ‫له‌وانه‌ش سن‌ه‌و بان‌ه‌و سه‌قز‪ ،‬ل‌ه شاره‌کانى ئه‌سفه‌هان‌و‬ ‫تاران‌و شیرازیش یارم کردووه‌‪ ،‬ماوه‌ى دوو ساڵیش‌ه یارى‬ ‫وشۆ ده‌که‌م ک‌ه دانى یه‌کم‪ ،‬چونک‌ه وشۆ له‌یارى کاراتى‬

‫ده‌ک �ه‌ن‪ ،‬ب�ه‌اڵم ژنانیش که‌م نین ک‌ه ب�ه‌ش��دارن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ه��ۆک��ارى زی��ات��ر ب �ه‌ش��دارى ک��ردن��ى پیاو ئ �ه‌وه‌ی �‌ه ک ‌ه‬ ‫به‌شه‌وانیش رێگرییان لێ ناکرێت‪ ،‬به‌اڵم بۆ ژن کاته‌کان‬ ‫جیاواز‌ه بۆ به‌شدارى کردن‪ ،‬کاته‌که‌ى گونجاو نه‌بێت‬ ‫رێگرییان لێ ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌و ته‌مه‌نان ‌ه کامه‌ن ک ‌ه به‌شدارى‬ ‫ده‌که‌ن؟‬

‫ ته‌مه‌نه‌کان ل‌ه نێوان (‪ 15‬تا ‪ )25‬ساڵه‌‪ ،‬ک‌ه زیاتر‬‫به‌شدارى ده‌که‌ن ل‌ه وه‌رزشى کارتى‌و وشۆدا‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬پێتوای ‌ه له‌شى ئ��اف��ره‌ت بۆ ئه‌و‬ ‫یارییان ‌ه گونجاو بێت؟‬

‫ ئافره‌ت خۆى شتێکى ناسکه‌‪ ،‬راست‌ه یارییه‌که‌ش‬‫توندوتیژه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم گاریگه‌رییه‌کى واى نییه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌یکه‌لى پیاو ده‌دات��‌ه ژن‪ ،‬کاتێک ده‌چن‌ه ن��او ئه‌م‬ ‫یارییانه‌وه‌‪ ،‬جوانى رووخسارى کچان‌و ژنان له‌ناو ده‌بات‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬هه‌ستت چیی ‌ه ل ‌ه کوڕ ده‌چیت؟‬

‫ زۆرم پێ‬‫وه‌رگ�������رت�������وه‌‪،‬‬ ‫ک����ات����ێ����ک‬ ‫ژن����������������ان‬ ‫ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬

‫خ��ۆش �‌ه ک �‌ه روخ���س���ارى ک��وڕم‬ ‫زۆریش پیاوم خۆش ده‌وێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ک‌ه پیاو توندوتیژى به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌کار دێنێت ئه‌و کات رقم لێیان‬ ‫چه‌تر‪ :‬به‌سه‌ر هاتێک ک ‌ه‬ ‫روویدا بێت ب ‌ه هۆى ئه‌وه‌ى‬ ‫ل ‌ه کوڕ ده‌چیت؟‬

‫‪-‬‬

‫رۆژێ�������ک ب��ان��گ��ه��ێ��ش��ت‬ ‫ک������را ب�������ووم ب��ۆ‬ ‫ئا هه‌نگێک‬ ‫ل���ه‌ده‌س���ت���ى‬ ‫کچێکه‌و‌ه‬ ‫ه�ه‌ڵ‬

‫ده‌په‌ڕیم‪ ،‬به‌اڵم براى کچه‌ک‌ه وا هه‌ستى کردبوو ک‌ه من‬ ‫کوڕم‪ ،‬خوشه‌که‌که‌ى خۆى بردوو هه‌ر له‌ناو هۆڵه‌ک‌ه ل ‌ه‬ ‫خوشکه‌که‌ى دا‌و زله‌یه‌کى له‌منیشدا‪ ،‬منیش پێم گوناح‬ ‫بوو ک‌ه ئه‌و‌ه روویدا‪ ،‬چووم بۆ الى خێزانه‌که‌ى‌و داواى‬ ‫لێبوردنم لێیان کرد ک‌ه ئه‌و‌ه روویدا‪ ،‬له‌و کاته‌شدا هه‌ستم‬ ‫به‌خۆشى ده‌کرد ک‌ه خه‌ڵکى واده‌زانێت من کوڕم‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئاستى وه‌رزش ل ‌ه کوردستان چۆن‬ ‫ده‌بینیت؟‬

‫ جاران کێشه‌یان بۆ ژنان دروست ده‌کرد کاتێک‬‫یارییه‌کى له‌م شێوه‌یه‌ى بکردایه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێستا خه‌ڵک‬ ‫به‌هۆى پێشکه‌وتنه‌و‌ه به‌شدارییان زیاتر‌ه‌و ئاستى هۆشیارى‬ ‫خه‌ڵک زیادى کردووه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬به‌شدارى مندااڵنى کچ به‌رامبه‌ر به‌م‬ ‫یاریی ‌ه چۆنه‌؟‬

‫ ل‌ه ته‌مه‌نى سێ ساڵییه‌و‌ه بۆیان هه‌ی‌ه به‌شدارى بکه‌ن‪،‬‬‫هۆڵێک تا په‌نچا منداڵى تێدای‌ه‌و به‌شدارییان گه‌رمه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬رۆڵى دایک‌و باوک چۆن ده‌بینیت؟‬

‫ پێم وای‌ه گه‌ر دایک‌و باوک هاوکارى منداڵه‌کانیان‬‫نه‌بن‪ ،‬ناتوانن به‌شدارى بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم هه‌ندێک جار دایکان‬ ‫ده‌زانن یارییه‌ک‌ه توندوتیژ‌ه رێگا له‌منداڵه‌کانیان ده‌گرن‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬بۆچى وازت ل ‌ه یارى کاراتى هێناو ‌ه‌و‬ ‫یارى وشۆت هه‌ڵبژاردووه‌؟‬

‫ هه‌ر چه‌ند‌ه یاریى کاراتى یارییه‌کى خۆش‌ه‌و هێزت‬‫پێده‌به‌خشێت‪ ،‬به‌اڵم ده‌بێت له‌کاتى شه‌ڕدا سنور دابنێت‪،‬‬ ‫منیش ناتوانم سنور بۆ شه‌ڕ دابنێم‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و هێزه‌ى‬ ‫یاریى وشۆ پێت ده‌به‌خشێت زۆر زیاتر ‌و منیش حه‌ز‬ ‫ده‌که‌م هێزم زۆر بێت‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى هه‌ر کاتێک که‌سێک‬ ‫رووب���ه‌رووم بێته‌و‌ه من به‌رگرى له‌خۆم بکه‌م‪ ،‬با چیتر‬ ‫ئافره‌ت به‌که‌م نه‌زانن‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬رێنمایت بۆ کچان چییه‌؟‬

‫ جارێکى ت��ر ده‌ڵ��ێ��م ح �ه‌ز ده‌ک���ه‌م ل �‌ه کوردستان‬‫خزمه‌ت بکه‌م‌و داواش له‌دایکان ده‌که‌م ک‌ه هاوکارى‬ ‫کچه‌کانیان بن بۆ ئه‌وه‌ى به‌شدارى ئه‌م یارییان بک‌هن‌و‬ ‫له‌کاتى پێویستدا به‌رگرى ل‌ه خۆیان بکه‌ن‌و واش سه‌یرى‬ ‫ژنان بکه‌ن ک‌ه جیاوازى له‌گه‌ڵ پیاواندا نییه‌‪ ،‬زۆریش‬ ‫حه‌ز ده‌که‌م ل‌ه پێشبڕکێیه‌کى نێوان ئێران‌و کوردستاندا‬ ‫به‌شدارى بکه‌م‪.‬‬

‫هودا شێخ ئه‌حمه‌دى ل ‌ه‬ ‫پروفایل‪:‬‬ ‫ساڵى (‪ )1970‬له‌شارى سن ‌ه‬ ‫له‌دایک بووه‌‪ ،‬دیپلۆمى هه‌ی ‌ه ل ‌ه یارى کاراتیدا و‬ ‫دانى دوو‌ه‌و ل ‌ه یارى وشۆدا دانى یه‌ک ‌ه ل ‌ه ته‌مه‌نى‬ ‫نۆ ساڵیه‌و‌ه تا شانز‌ه ساڵى یارى کاراتی کردووه‌‪،‬‬ ‫پانز‌ه مه‌دالیاى ئاڵتونی به‌ده‌ست هێناوه‌‪ ،‬ل ‌ه زۆربه‌ى‬ ‫ناوچه‌کانى ئێراندا پله‌ى یه‌که‌مى به‌ده‌ست هێناوه‌‪،‬‬ ‫له‌وانه‌ش سن ‌ه‌و بان ‌ه‌و سه‌قز‪ ،‬ل ‌ه شاره‌کانى ئه‌سفه‌هان‬ ‫‌و تاران‌و شیرازیش یارى کردووه‌‪.‬‬


‫بیروڕا‬

‫کۆچى دوایى جه‌وهه‌ر نامیق‪ ،‬زیانى ل ‌ه پرۆسه‌ى‬ ‫دیموکراتی‌کردنى کوردستان‌دا‬ ‫ب‌ه داخ و په‌ژاره‌یه‌کى‬ ‫رۆژى‬ ‫زۆره‌وه‌‪،‬‬ ‫فائیق محه‌مه‌د‬ ‫( ‪)2 0 1 1 /3 /2 2‬‬ ‫گوڵپى‬ ‫پ������ێ������ش������م������ه‌رگ������‌ه و‬ ‫س����ی����اس����ه‌ت����م����ه‌دار و‬ ‫یه‌که‌م سه‌رۆکى په‌رله‌مانى هه‌رێمى کوردستان ل ‌ه‬ ‫نه‌خۆشخانه‌یه‌کى ستۆکهۆڵمى پایته‌ختى سوید‬ ‫کۆچى دوایى کرد‪ ،‬جۆرى نه‌خۆشیه‌که‌ى و هۆکارى‬ ‫مردنه‌که‌ى تا ئێست‌ه بۆ راى گشتى و که‌ناڵه‌کانى‬ ‫راگه‌یاندن روون ن �ه‌ک��راوه‌ت �ه‌وه‌‪ ،‬ب‌ه گوێره‌ى رێساى‬ ‫سیاسى و کۆمه‌اڵیه‌تى‪ ،‬بۆ ئ �ه‌وه‌ى هیچ که‌س و‬ ‫الیه‌نێک سوود ل‌ه مردنى ئه‌و جۆر‌ه که‌سایه‌تیان ‌ه‬ ‫وه‌رنه‌گرێـت و هیچ الیه‌نێکیش ب‌ه کوشتنى ئه‌و جۆر‌ه‬ ‫که‌سایه‌تیان‌ه تاوانبار نه‌کرێت‪ ،‬ده‌بێت هۆکارى گیان‬ ‫له‌ده‌ستدانى هه‌ر که‌سایه‌تیه‌ک له‌و ئاسته‌دا بۆ راى‬ ‫گشتى ئاشکرا بکرێت‪.‬‬ ‫ل �‌ه ش��ۆرش��ى ئ �ه‌ی��ل��ول��دا ج���ه‌وه���ه‌ر ن��ام��ی��ق وه‌ک‬ ‫پێشمه‌رگه‌یه‌ک و وه‌ک سیاسه‌تمه‌دارێک‪ ،‬کاریگه‌رى‬ ‫پۆزه‌تیڤى له‌سه‌ر بزوتنه‌وه‌ى رزگاریخوازى گه‌لى کورد‬ ‫هه‌بووه‌‪ ،‬دواى کاره‌ساتى (‪ ،)1975‬جه‌وهه‌ر نامیق‬ ‫یه‌ک له‌و به‌رپرسانه‌ى پارتى دیموکراتى کوردستان‬ ‫بوو ک‌ه وره‌ى تێکۆشانى نه‌روخا و ل‌ه پێکهێنانه‌وه‌ى‬ ‫سه‌رکردایه‌تى کاتى پارتى دیموکراتى کوردستان و‬ ‫هه‌ڵگیرسانه‌وه‌ى شۆڕشى گواڵندا رۆڵى کاریگه‌رى‬ ‫هه‌بوو‪ .‬وه‌ک وه‌اڵمدانه‌و‌ه بۆ سیاسه‌تى نانه‌ته‌وه‌یى‬

‫سه‌رکردایه‌تى پارتى دیموکراتى کوردستان و نارازى‬ ‫بوونى به‌وه‌ى هێزى پێشمه‌رگه‌ى باشوورى کوردستان‬ ‫شه‌ڕى پێشمه‌رگه‌ى رۆژهه‌اڵتى کوردستان بکات‪،‬‬ ‫ساڵى (‪ )1979‬له‌گه‌ڵ چ�ه‌ن��دان س �ه‌رک��رده‌ى ترى‬ ‫پارتى دیموکراتى کوردستان ریزه‌کانى ئه‌و حزبه‌یان‬ ‫ب‌ه جێهێشت و پارتى گه‌لى دیموکراتى کوردستانیان‬ ‫(پ��ارت��ى گ��ه‌ل) دام���ه‌زران���د‪ .‬پ��اش گ��ۆڕان��ک��ارى ل ‌ه‬ ‫سیاسه‌تى گشتى پارتى دیموکراتى کوردستاندا‪،‬‬ ‫جه‌وهه‌ر نامیق و چه‌ندان که‌سى تر ل‌ه به‌رپرسه‌کانى‬ ‫پارتى گه‌ل گه‌ڕانه‌و‌ه ناو پارتى دیموکراتى کوردستان‬ ‫و ل‌ه ئاستى سه‌رکردایه‌تى و مه‌کته‌ب سیاسی (پ‬ ‫د ک)دا پۆستى بااڵیان وه‌رگرت‪.‬‬ ‫ساڵى (‪ )1986‬ل‌ه کاتى ئاشتبوونه‌وه‌ى هێزه‌کانى‬ ‫ب��اش��وورى ک��وردس��ت��ان��دا‪ ،‬ج�ه‌وه�ه‌ر نامیق و فازیل‬ ‫میرانى و عه‌بدواڵ ئاغا له‌و که‌سان‌ه بوون ک‌ه بۆ‬ ‫جێبه‌جێکردنى پرۆسه‌ى ئاشتبوونه‌وه‌ى نێوان (ى ن ک)‬ ‫و (پ د ک) هاتن‌ه ناوچ‌ه رزگاکراوه‌کانى باشوورى‬ ‫کوردستان و ل‌ه نزیکه‌و‌ه له‌گه‌ڵ به‌رپرسه‌کانى (ى ن‬ ‫ک) دانیشتن و گفتوگۆیان کرد و ئاشتبوونه‌وه‌که‌یان‬ ‫خست‌ه بوارى کرداره‌وه‌‪.‬‬ ‫دواى راپه‌رین و هه‌ڵبژاردنى په‌رله‌مانى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان‪ ،‬جه‌وهه‌ر نامیق بوو ب‌ه یه‌که‌م سه‌رۆکى‬ ‫په‌رله‌مانى کوردستان‪ ،‬ل‌ه کۆکردنه‌وه‌ى په‌رله‌مان و ل ‌ه‬ ‫به‌ڕێوه‌بردنى کۆبوونه‌وه‌کانى په‌رله‌ماندا‪ ،‬ل‌ه ده‌رکردنى‬ ‫یاسا و بڕیاره‌کانى په‌رله‌ماندا‪ ،‬خاوه‌نى لۆژیکێکى‬ ‫سیاسى و یاسایى ب��وو توانایه‌کى ل‌ه راده‌ب����ه‌ده‌رى‬

‫ئه‌ندامى مه‌کته‌بى سیاسى (پ د ک)‪ ،‬هه‌وڵى‬ ‫زۆرى دا بۆ ئه‌وه‌ى په‌رله‌مانى کوردستان ل‌ه شه‌ڕى‬ ‫ناوخۆو‌ه دورکه‌وێته‌و‌ه و په‌رله‌مان بێ الیه‌ن بکرێت و‬ ‫رۆڵى راسته‌قینه‌ى خۆى ببینێت‪ ،‬مانگرتنى هه‌ندێک‬ ‫ل‌ه ئه‌ندامانى په‌رله‌مانى کوردستان ب‌ه فراکسیۆنى‬ ‫س�ه‌وز و زه‌رده‌و‌ه له‌گه‌ڵ جه‌وهه‌ر نامیق سه‌رۆکى‬ ‫په‌رله‌مان هه‌ولێکى جدى ئه‌و کاته‌ى په‌رله‌مان بوو‬ ‫ب‌ه سه‌رۆکایه‌تى جه‌وهه‌ر نامیق بۆ ئ �ه‌وه‌ى شه‌ڕى‬ ‫براکوژى به‌رۆکى په‌رله‌مان نه‌گرێت و ل‌ه رێگه‌ى‬ ‫په‌رله‌مانه‌و‌ه کۆتایى ب‌ه شه‌ڕى ناوخۆ بهێنرێت‪.‬‬ ‫ل‌ه کاتى خیانه‌تى (‪)31‬ى ئابدا‪ ،‬یه‌که‌م سه‌رۆکى‬ ‫په‌رله‌مان‪ ،‬هێنانى سوپاى به‌عسى بۆ پایته‌ختى هه‌رێم‬ ‫و بۆ سه‌ر په‌رله‌مانى هه‌رێمى کوردستان ئیدان‌ه کرد‪،‬‬ ‫ئیتر له‌و کاته‌و‌ه ناکۆکیه‌کانى نێوان جه‌وهه‌ر نامیق‬ ‫و سه‌رکردایه‌تى (پ د ک) ده‌ستیپێکرد‪ ،‬دواى‬ ‫رووخانى رژێمى س�ه‌دام و فه‌رامۆشکردنى ماف و‬ ‫ئازادییه‌کانى گه‌لى کورد ل‌ه الیه‌ن سه‌رکردایه‌تى‬ ‫سیاسى ب��اش��وورى ک��وردس��ت��ان�ه‌وه‌‪ ،‬ناکۆکى نێوان‬ ‫ج�ه‌وه�ه‌ر نامیق و ده‌س�ه‌اڵت��ى ب��اش��وورى کوردستان‬ ‫هێنده‌ى تر پێشکه‌وت‪ ،‬ل‌ه ئه‌نجامدا خوالێخۆشبوو‬ ‫ده‌س��ت��ى ل�‌ه پۆستى سکرتێرى مه‌کته‌بى سیاسى‬ ‫(پ د ک) کێشایه‌وه‌‪ .‬ئیتر له‌وکاته‌و‌ه جه‌وهه‌ر‬ ‫نامیق وه‌ک که‌سایه‌تییه‌کى سیاسى هۆشیار و‬ ‫ب‌ه ئه‌زموون‪ ،‬چاالکى سیاسى سه‌ربه‌خۆى خۆى ب ‌ه‬ ‫ده‌نواند‪ .‬ل‌ه هه‌ڵگیرسانه‌وه‌ى جه‌وله‌ى شه‌ڕى ناوخۆیى سیاسه‌تێکى نه‌ته‌وه‌یى و دیموکراتى روون و ئاشکرا‬ ‫دواى راپه‌رین‪ ،‬جه‌وهه‌ر نامیق سه‌رۆکى په‌رله‌مان و په‌ره‌پێدا‪ ،‬ل‌ه ئاستى باشوورى کوردستاندا پێى ل‌ه سه‌ر‬

‫››‬

‫له‌ کاتى خیانه‌تى‬ ‫(‪)31‬ى ئابدا‪،‬‬ ‫یه‌که‌م سه‌رۆکى‬ ‫په‌رله‌مان‪ ،‬هێنانى‬ ‫سوپاى به‌عسى‬ ‫بۆ پایته‌ختى‬ ‫هه‌رێم و بۆ سه‌ر‬ ‫په‌رله‌مانى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان ئیدان ‌ه‬ ‫کرد‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪49‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/1/8 - 2011/3/28‬‬

‫‪13‬‬

‫کوردستانیبوونى که‌رکوک داده‌گرت و ره‌خنه‌ى ل ‌ه‬ ‫ده‌سه‌اڵتى باشوورى کوردستان ده‌گرت له‌به‌ر ئه‌وه‌ى‬ ‫ل�‌ه ئاستى ماف‌ه نه‌ته‌و‌هه‌یه‌کانى گه‌لى ب��اش��وورى‬ ‫کوردستاندا ل‌ه به‌رامبه‌ر پۆست و مده‌دا که‌مته‌رخه‌م‬ ‫و س��ازش��گ��ارن‪ .‬ل �‌ه ئاستى تێکۆشانى ن�ه‌ت�ه‌وه‌ی��ى‬ ‫گه‌لى کورد ل‌ه باکور و رۆژه �ه‌اڵت و رۆژزئ��اواى‬ ‫ک��وردس��ت��ان��دا‪ ،‬ج �ه‌وه �ه‌ر نامیق سیاسه‌تمه‌دارێکى‬ ‫نه‌ته‌وه‌یى بوو‪ ،‬پشتیوانى ل‌ه یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى نێوان‬ ‫گه‌لى کورد ده‌ک��رد‪ .‬ل‌ه ئاستى سیسته‌مى سیاسى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان و ش��ێ��وازى حوکمرانى گه‌لى‬ ‫باشوورى کوردستاندا‪ ،‬جه‌وهه‌ر نامیق تێکۆشه‌رێکى‬ ‫جوامێرى رێگه‌ى دیموکراتیکردنى سیسته‌مى سیاسى‬ ‫و ئیدارى هه‌رێمى کوردستان بوو‪ ،‬ب‌ه ئاشکرا ره‌خنه‌ى ل ‌ه‬ ‫سیاسه‌تى گه‌نده‌ڵ و نادیموکراتى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫ده‌گرت و پشتیوانى ل‌ه سیاسه‌تى ئۆپۆزسیۆن ده‌کرد‪.‬‬ ‫ل‌ه کۆتاییدا سه‌رى رێز و نه‌وازش بۆ گیانى پاکى‬ ‫جه‌وهه‌ر نامیقى تێکۆشه‌ر داده‌نوێنم و به‌شدارى خه‌مى‬ ‫خێزان و بنه‌ماڵه‌که‌ى ده‌که‌م‪ ،‬ب‌ه به‌رپرسانى بااڵى (پ‬ ‫د ک) ده‌ڵێم ئه‌گه‌ر گوێیان ل‌ه ره‌خن‌ه و پێشنیاره‌کانى‬ ‫جه‌وهه‌ر نامیقى خوالێخۆشبوو بگرتایه‌‪ ،‬حاڵیان ب ‌ه‬ ‫حاڵى ئه‌مڕۆ نه‌ده‌گه‌یشت ک‌ه رێگه‌ى هات و نه‌هات‬ ‫چاوه‌ڕێیان ده‌کات‪.‬‬

‫پیرۆزکردنی نه‌ورۆز به‌گیانی سه‌رهه‌ڵدان‬ ‫ل��ه‌گ��‌ه ‌ڵ ئ���ه‌و م��ێ��ژوو‌ه‬ ‫شکۆدار‌ه ک‌ه رۆڵه‌کانی‬ ‫گ���ه‌ل���ه‌ک���ه‌م���ان ب����ه‌ر ل ‌ه‬ ‫س���اڵ���ی (‪ )2710‬ل �ه‌م‬ ‫سه‌ردار ستار‬ ‫ه�ه‌رێ��م�‌ه تۆماریانکرد‪،‬‬ ‫ل�ه‌م م��ێ��ژووه‌دا قاره‌مانان‬ ‫به‌تێپه‌ڕاندنی زاڵمان و خوێنمژان‪ ،‬ده‌توانن مێژووێکی‬ ‫تر تۆمار بکه‌ن‪ ،‬ک‌ه شایسته‌ی ئه‌وه‌بێت له‌مێژوودا‬ ‫به‌مێنێته‌و‌ه و گه‌له‌که‌یان شانازی پێو‌ه بکات‪ .‬ئه‌و‬ ‫کورت‌ه پێشه‌کیه‌م بۆ ئه‌وانه‌بوو ک‌ه مێژووی نه‌ورۆز‬ ‫ده‌خن‌ه ناو مێژووێکی راستی و ناڕاستی‪ ،‬یان ئه‌و‬ ‫پرسیار‌ه به‌ناکۆک‌ه ده‌خه‌ن‌ه ئاراو‌ه ئایا کاو‌ه له‌نه‌وه‌و خێل ‌ه‬ ‫کورده‌کان بووه‌؟‪ ،‬یان زوحاک؟‪ ،‬من باوه‌ڕده‌که‌م ئه‌م‬ ‫جۆر‌ه گفتوگۆی‌ه سه‌باره‌ت به‌مێژوو جۆرێک‌ه له‌تاوانی‬ ‫بێ ماناکردنی ن �ه‌ورۆز‪ .‬چونک‌ه ده‌بێ ئه‌و‌ه بزانین‬ ‫ل‌ه مێژوودا هیچ رووداوێ��ک ل‌ه ژێرخانی مێشکی‬ ‫مرۆڤ نه‌ماوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر رووداوه‌ک‌ه به‌قاره‌مانێتی‬ ‫تۆمار نه‌کرابێت‪ .‬بۆی‌ه من ئه‌وانه‌ی به‌وشێوه‌ی‌ه گوزار‌ه‬ ‫ل‌ه ن �ه‌ورۆز ده‌ک �ه‌ن به‌چه‌واشه‌کاریان ده‌ده‌م �‌ه قه‌ڵه‌م‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر مێژووێکی پڕ ل‌ه سه‌روه‌ری وه‌کو نه‌ورۆز‪.‬‬ ‫ق �ه‌ی��ران و گ��ێ��ژاوه‌ک��ان��ی ئ �ه‌م��ڕۆى کۆمه‌ڵگای‬ ‫مرۆڤایه‌تی تێیکه‌وتووه‌‪ ،‬به‌تایبه‌تیش ده‌رک�ه‌وت��ن‬ ‫و ت �ه‌ق��ی��ن �ه‌وه‌ی ل �‌ه رۆژه���ه‌اڵت���ی ن���اوی���ن‪ ،‬بانگی‬ ‫گ��ۆڕان��ک��اری�ه‌ک��ی ن��وێ��ی�ه‌‪ ،‬ل �‌ه سیسته‌م و ژیانی‬

‫مرۆڤایه‌تی‪ .‬له‌به‌ر ئ�ه‌وه‌ش گه‌الن له‌الی خۆیانه‌و‌ه‬ ‫پێشوازی له‌و تێکۆشان‌ه مه‌ده‌نی‌ه رادیکاڵ‌ه ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫ده‌توانین بڵێین ئیتر مرۆڤایه‌تی وه‌ک چۆن ژیان و‬ ‫پێشکه‌وتنه‌کانی ل‌ه رۆژهه‌اڵتی ناوین ده‌ستپێکرد‪،‬‬ ‫به‌هه‌مان شێوه‌ش گه‌وره‌ترین گۆڕانکاری سه‌رده‌میش‬ ‫ل��ێ��ره‌و‌ه ده‌ستپێده‌کات‪ .‬له‌وانه‌ی‌ه بوترێت ئه‌مریکاو‬ ‫به‌ریتانیا و ئیسرائیل و هێز‌ه جیاجیاکان ده‌ستیان‬ ‫ل �ه‌و گ��ۆڕان��ک��اری��ان�‌ه ه �ه‌ب��ێ‪ ،‬ب���ه‌اڵم ل �ه‌ب �ه‌ر ئ �ه‌وه‌ی‬ ‫ئه‌وانیش له‌ناو قه‌یرانه‌که‌دان‪ ،‬بۆی‌ه ناتوانن له‌ناو‬ ‫گۆڕانکاریه‌کان چاالک بن‪ ،‬ته‌نها ئه‌و‌ه ده‌توانن ک ‌ه‬ ‫پڕیشکی ئاگره‌ک‌ه له‌خۆیان دوورخه‌نه‌وه‌‪ ،‬یان تۆڵه‌ی‬ ‫خۆیان له‌هه‌ندێک رژێم بکه‌نه‌وه‌‪ ،‬له‌وێنه‌ی لیبیا و‬ ‫سوریا و هه‌ندێکیتری وه‌ک ئه‌وان‪ ،‬بۆی‌ه ئه‌گه‌ر بڵێین‬ ‫گ �ه‌الن خۆیان خاوه‌نی راسته‌قینه‌ی شۆڕشه‌کانن‬ ‫له‌وانه‌ی‌ه راستربێت‪.‬‬ ‫له‌گ‌ه ‌ڵ ئه‌وه‌ی گه‌لی کورد له‌و (‪ )20‬ساڵه‌ی رابردوو‬ ‫به‌گشتی نه‌ورۆزی به‌رۆحی سه‌رهه‌ڵدان پیرۆزکردوه‌‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌تیش ل‌ه باکور و رۆژئاوای کوردستان‪ ،‬هه‌ر‬ ‫نه‌ورۆزێک وه‌کو شۆڕشێک بوو‌ه و توانراو‌ه به‌گشتی‬ ‫خه‌ڵکی ئه‌و پارچه‌ی‌ه به‌شداری بکرێن ل‌ه مه‌راسیمی‬ ‫پیرۆزبایی ن�ه‌ورۆزدا‪ ،‬من باوه‌ڕده‌که‌م ئه‌و شێواز‌ه له‌‬ ‫پیرۆزبایی ئیراده‌ی داوه‌ت �‌ه هه‌موو گه‌النی ناوچ ‌ه‬ ‫ب��ۆ هاتن‌ه الیه‌کتری و تێکۆشانی ج �ه‌م��اوه‌ری‪،‬‬ ‫هه‌مانکات هه‌نگاو به‌هه‌نگاویش دۆزی ره‌وای‬ ‫کوردی له‌چاره‌سه‌ری نزیک کردۆته‌وه‌‪.‬‬

‫ل‌ه رۆژه �ه‌اڵت��ی کوردستان ب‌ه حوکمی ئ �ه‌وه‌ی‬ ‫ئێران خۆی به‌خاوه‌نی ن �ه‌ورۆز ده‌زان��ێ و به‌فه‌رمی‬ ‫مه‌راسیمی بۆ ده‌ک��ات‪ ،‬به‌اڵم ئ�ه‌وه‌ی ل‌ه ن�ه‌ورۆزی‬ ‫ئه‌مسا ‌ڵ بینرا ل��ه‌دووری ده‌س�ه‌اڵت�ه‌و‌ه گه‌لی کورد‬ ‫ب‌ه گه‌رمای شۆڕش ن�ه‌ورۆزی پیرۆزکرد‪ .‬ئه‌مه‌ش‬ ‫هێمای قۆناغێکی نوێ نیشانده‌دات له‌تێکۆشانی‬ ‫دیموکراتیدا‪.‬‬ ‫باشووری کوردستان ک‌ه ل‌ه هه‌ر که‌س زیاتر ئاشقی‬ ‫نه‌ورۆز و بۆن‌ه نه‌ته‌وه‌یه‌کان بووه‌‪ ،‬ل‌ه زیندوکردنه‌وه‌ی‬ ‫نه‌ورۆز ب‌ه ده‌ستی پیره‌مێردی شاعیر و تا ئه‌وه‌ی ل ‌ه‬ ‫ژێر هه‌موو جه‌ور و سته‌مێکی رژێمی به‌عس‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫نه‌ورۆز و بۆن‌ه نه‌ته‌وه‌یه‌کان ب‌ه رۆحی شۆڕشگێڕی‬ ‫پ��ی��رۆز ده‌ک�����ران‪ .‬ل �ه‌ه �ه‌ر ن �ه‌ورۆزێ��ک��ی��ش م���وژده‌ی‬ ‫تێکۆشانێکی نوێ ده‌درا‪.‬‬ ‫دوای ئه‌وه‌ی ئێم‌ه ل‌ه مانگی ئادارو نه‌ورۆزی ساڵی‬ ‫«‪ »1991‬گه‌یشتین‌ه کۆمه‌ڵێک ده‌ستکه‌وت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌داخه‌و‌ه بۆن‌ه نه‌ته‌وه‌یه‌کان خران‌ه قاڵبی فه‌رمیه‌تی‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت و ل‌ه ن��اوه‌ڕۆک��ی ج �ه‌م��اوه‌ری و شۆڕش‬ ‫ده‌رچوون‪ ،‬له‌ژێرناوی ئه‌وه‌ی کوردستان رزگاربووه‌‪،‬‬ ‫پێویستمان به‌تێکۆشانی شۆڕشگێڕانه‌ی جه‌ماوه‌ری‬ ‫و دیموکراتی نه‌ماوه‌‪ ،‬بۆی‌ه رۆحی شۆڕشگێڕی و‬ ‫به‌رخۆدانی نه‌ورۆز کرا ب‌ه سه‌یران و گۆشت خواردن‪،‬‬ ‫هه‌مانکات له‌جیاتی کۆبوونه‌و‌ه له‌ده‌وری یه‌کتری‪،‬‬ ‫باڵوبوون و پارچه‌بوون به‌ئه‌نجام گیردران‪ ،‬بۆی‌ه ده‌بینین‬ ‫ک‌ه مه‌راسیمه‌کانی نه‌ورۆز دوای راپه‌ڕین نه‌یانتوانیو‌ه‬

‫هیچ په‌یامێک ب��ده‌ن‪ ،‬ن‌ه بۆ ده‌سه‌اڵتی خۆماڵی‪،‬‬ ‫نه‌بۆ رژێم‌ه داگیرکه‌ره‌کانی سه‌ر کوردستانیش‪ .‬بۆی ‌ه‬ ‫ده‌بێ دان به‌و‌ه بنێین ک‌ه ئه‌و شێو‌ه نزیکایه‌تی‌ه بۆ‬ ‫نه‌ورۆز هه‌ڵه‌یه‌‪.‬‬ ‫ن�����ه‌ورۆزی ئیمسا ‌ڵ ک �‌ه ب���ه‌ت���ه‌واوی ئ��اوێ��ت�ه‌ی‬ ‫ئ�ه‌و شۆڕش‌ه دیموکراتی‌ه ب��وو‌ه ک‌ه ل‌ه هه‌رێمه‌ک ‌ه‬ ‫ده‌ستیپێکردو‌ه و باشووری واڵتیشی گرتۆته‌وه‌‪ ،‬به‌ش‬ ‫به‌حاڵی خۆم تا ئاستێک مۆڕاڵم ل‌ه مه‌راسیمی‬ ‫ئیمساڵی نه‌ورۆز وه‌رگرت‪ ،‬له‌وه‌ی به‌رده‌رکی سه‌رای‬ ‫سلێمانی و هه‌مانکات له‌وه‌ی بناری قه‌ندیل‪ ،‬بینیم‬ ‫ک �‌ه رۆح���ی س �ه‌ره �ه‌ڵ��دان ل �‌ه ن��اخ��ی خه‌ڵکی ئێم ‌ه‬ ‫شاراوه‌یه‌‪ ،‬ته‌نها ئیراده‌ی نه‌ورۆز ده‌توانێت گوزارشت‬ ‫له‌و ئیراده‌یه‌یان بکات‪ .‬جه‌ماوه‌ری مه‌یدانی ئازادی‬ ‫سه‌رای سلێمانی و بناری قه‌ندیل هه‌مان رۆحبوون‬ ‫ک‌ه ل‌ه نه‌ورۆز‌ه زیاتر له‌یه‌ک ملیۆنیه‌که‌ی ئامه‌دی‬ ‫باکوری کوردستان و ده‌یان هه‌زاریه‌که‌ی قامشلۆ و‬ ‫عه‌فرینی رۆژئ��اواو و ده‌یان هه‌زارانیه‌کانی سن‌ه و‬ ‫مه‌هاباد و شار و شارۆچکه‌کانی تری رۆژهه‌اڵتی‬ ‫کوردستان‪.‬‬ ‫به‌ش به‌حاڵی خۆم الریم ل‌ه سه‌یران و گه‌شتوگوزاری‬ ‫ه��اواڵت��ی��ان نییه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم س �ه‌ی��ران و گه‌ڕانه‌کانی‬ ‫نه‌ورۆز‪ ،‬له‌ده‌ره‌وه‌ی خاڵی کردنه‌وه‌ی نه‌ورۆز له‌رۆحه‌‬ ‫شۆڕشگێڕیه‌که‌ی وه‌کوتر شتێکیتر نییه‌‪ ،‬ده‌توانین‬ ‫رۆژانی تر سه‌یران و گه‌شت و گه‌ڕه‌کانمان بکه‌ین‪،‬‬ ‫به‌اڵم ل‌ه نه‌ورۆزدا ده‌بێ په‌یام‌ه سیاسیه‌کانمان بده‌ین ‌ه‬

‫››‬

‫سه‌یران‬ ‫و گه‌ڕانه‌کانی‬ ‫نه‌ورۆز‪ ،‬له‌ده‌ره‌وه‌ی‬ ‫خاڵی‌کردنه‌وه‌ی‬ ‫نه‌ورۆز ل ‌ه رۆح ‌ه‬ ‫شۆڕشگێڕییه‌که‌ی‬ ‫وه‌کوتر شتێکیتر نییه‬ ‫ده‌سه‌اڵتدارانی ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌‪ .‬ل‌ه ئاهه‌نگه‌کانی‬ ‫ن���ه‌ورۆزی ئیمساڵدا به‌گشتی په‌یامی ش��ۆڕش و‬ ‫گۆڕانکاری دیموکراتیمان تیادی‪ ،‬بۆی‌ه ئه‌گه‌ر ل ‌ه‬ ‫باشووری کوردستانیش ئه‌و شێواز‌ه به‌گشتی زیندو‬ ‫بکه‌ینه‌و‌ه ب��اوه‌ڕده‌ک��ه‌م ده‌توانین ه �ه‌ر ن�ه‌ورۆزێ��ک‬ ‫بکه‌ین‌ه شۆڕشێکی ن��وێ‪ .‬چونک‌ه ئ�ه‌و ئاسته‌ی‬ ‫ئه‌مڕۆ تێکۆشانی گه‌لی کورد پێی گه‌یشتوو‌ه ئیتر‬ ‫په‌سند ناکات ک‌ه هه‌روا بمێنێته‌وه‌‪ ،‬بۆی‌ه هه‌م الیه‌ن ‌ه‬ ‫سیاسیه‌کان و هه‌م خه‌ڵکیش به‌گشتی ده‌بێ پابه‌ندی‬ ‫په‌یامی سه‌رهه‌ڵدانه‌کانی نه‌ورۆز بین‪.‬‬

‫خوێندنەوەیەكی مۆراڵیانە بۆ پرۆژەی بەدەوڵەت‌بوونی كوردستان‬ ‫کوردستان له‌سه‌ره‌تاى‬ ‫م�����ێ�����ژووه‌و‌ه ه����ه‌ب����ووه‌‪،‬‬ ‫نزیکه‌ى (‪ )2500‬ساڵ‬ ‫به‌ر ل‌ه میالد کورده‌کان‬ ‫ل‌ه ناوچ‌ه شاخاوییه‌کانى‬ ‫(ق�����ه‌وق�����اس)دا ژی����اون‬ ‫ئارام حەمە‬ ‫‌و ب�����ه‌م ن����اوچ����ه‌ی����ه‌دا‬ ‫ب�ڵاو ب��وون �ه‌ت �ه‌وه‌‪ ،‬هیچ‬ ‫به‌ڵگه‌یه‌کى مێژوویى‬ ‫ن�ه‌ی��ت��وان��ی��و‌ه ئ���ه‌و‌ه بسه‌لمێنێت ک �‌ه ک���ورده‌ک���ان ل ‌ه‬ ‫ناوچه‌یه‌کى دیکه‌ى دونیاو‌ه هاتوون بۆ ئه‌م ناوچه‌ی‌ه ل ‌ه‬ ‫رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاستدا ک‌ه پێى ده‌وترێت کوردستان که‌‬ ‫به‌زۆر پارچ‌ه پارچ‌ه کراوه‌‪.‬‬ ‫زم��ان �ه‌ک��ان��ى ئ���ه‌م ن��اوچ �ه‌ی �‌ه ب �ه‌س �ه‌ر س��ێ پ��ۆل��دا‬ ‫دابه‌شبوون‪ ،‬زمانی سامییه‌کان ک‌ه عه‌ره‌ب‌و عیبرى‬ ‫‌و ئه‌که‌دى‌و ئه‌مورییه‌کان ده‌گرێته‌خۆى‪ ،‬زمانه‌کانى‬ ‫هیندۆئه‌وروپى‪ ،‬زمانى فارسى هیندى ک��وردى ‌و‬ ‫زۆرینه‌ى نه‌ته‌وه‌کانى ئه‌وروپا له‌خۆ ده‌گرێت‪ ،‬زمان ‌ه‬ ‫ئۆراڵیه‌کان ک‌ه تورکی ‌و مه‌غۆلى ‌و چینیه‌کان‬ ‫ده‌گرێته‌خۆ‪ ،‬به‌هه‌مان شێو‌ه لۆلۆییه‌کان ل‌ه ناوچه‌ى‬ ‫رووب��ارى سیروان ‌و دیاله‌ى ئێستا تا ده‌گات‌ه شارى‬ ‫سلێمانى ژیاون‪ ،‬ئه‌مه‌ش راستى‌و درووستى خاوه‌ندارێتى‬ ‫کورد ده‌گێڕێته‌و‌ه بۆ کوردستان ره‌چه‌ڵکی کورد بۆ‬ ‫ئه‌وان ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه هه‌روه‌ها گۆتیه‌کان‌و مادده‌کان به‌ر‬ ‫ل‌ه چه‌ندین سه‌د‌ه پێش له‌دایکبوونى مه‌سیح هه‌ر له‌م‬ ‫رووبه‌ر‌ه پانه‌دا ژیاون‌و ئیمپراتۆریه‌تیان هه‌بوو‌ه و گه‌ور‌ه‬

‫و به‌هێز بوون‪.‬‬ ‫بۆچى ک��وردی ن �ه‌وه‌ى م��ادده‌ک��ان ‌و گۆتیه‌کان‬ ‫تا هه‌نووک‌ه خاوه‌نى کیانیکى سه‌ربه‌خۆ نین؟ ئایا‬ ‫ده‌ک��رێ��ت به‌جدى ک��ار بۆ ئ �ه‌و‌ه بکرێت ده‌وڵه‌تێکى‬ ‫سه‌ربه‌خۆ دابمه‌زرێنرێت؟ ئه‌و له‌مپه‌ران‌ه چین ک ‌ه‬ ‫ناهێڵنن ئه‌و ڕاستی‌ه مێژویی‌ه به‌رجه‌ست‌ه ببێت؟ ئایا‬ ‫مۆراڵى ئینسانى هه‌ست به‌و‌ه ده‌کات؟‬ ‫ئه‌م پرسیار گه‌النه‌ى سه‌ره‌و‌ه وه‌اڵمیان چى ده‌بێت؟‬ ‫لێره‌و‌ه هه‌ڵوێسته‌یه‌کى کورت ده‌که‌ین بۆ راڤه‌کردنیان‪.‬‬ ‫ئ����ه‌وه‌ى گ��رن��گ�‌ه وات���‌ه ف�ل�اش ف����اره‌وه‌ردێ����ک بۆ‬ ‫سه‌رده‌مێکى پێشوترى مێژوو بکرێت‪ ،‬یان بڵێن بازدانى‬ ‫مێژوو‌ه بۆ سه‌رده‌مى ئه‌مڕۆی کوردستان به‌سه‌ر چه‌ند‬ ‫واڵتێکدا پارچه‌پارچ‌ه کرا هه‌ریه‌ک‌ه له‌م واڵت‌ه بێگانان ‌ه‬ ‫به‌شى خۆیان به‌ش مه‌ینه‌تیو سته‌میان له‌کورد کرد‪.‬‬ ‫تورکیا دواى کۆتایى هاتن به‌سه‌ر ئیمپراتۆریه‌تى‬ ‫عوسمانیه‌کاندا‪ ،‬قڕکردن‌و چه‌وساندنه‌وه‌ى که‌مینه‌ى‬ ‫کورد‌ه له‌تورکیا ک‌ه نزیکه‌ى هه‌شتا ساڵ‌ه به‌رده‌وام ‌ه‬ ���هه‌تا ئێستاش‌و هه‌تا ئه‌م دوایانه‌ش ناوهێنانى وشه‌ى‬ ‫کورد و ئاخاوتن به‌زمانى کوردى زۆر ئاسته‌م‌و زه‌حمه‌ت‬ ‫بوو‪( ،‬ئه‌تاتورک) کورده‌کانى به‌و‌ه تاوانبار ده‌کرد‬ ‫که‌وا ئه‌وان عوسمانى دواکه‌وتوون‪ ،‬هه‌ستا به‌داڕاشتنى‬ ‫پالنێکى تۆکم‌ه بۆ سڕینه‌وه‌ى شوناسه‌کانى کورد‬ ‫له‌و پارچه‌یه‌دا ئه‌وه‌تا (جیرار شالیان) له‌کتێبه‌که‌یدا‬ ‫به‌ناوى ((کاره‌ساتى کورد ‪ ))1992‬ده‌ڵێ‪ :‬له‌ساڵى‬ ‫(‪)1924‬ه‌و‌ه تا ئێستا سیاسه‌تى ڕه‌سمى تورکیا جگ ‌ه‬ ‫له‌ڕه‌تکردنه‌وه‌ى بوونى که‌مینه‌ى کورد هیچ خه‌مێکى‬ ‫ترى نه‌بووه‌‪ ،‬تورکیا ئه‌گه‌ر بیه‌وێت ئه‌تاتورکیانه‌‪،‬‬

‫ئه‌وروپى بێت ده‌بێت هاوڕه‌گه‌ز بێت وات‌ه هاوڕه‌گه‌ز‬ ‫به‌بێ بوونى که‌مینه‌کان ئه‌وکات‌ه نه‌ته‌وه‌یى ده‌بێت‬ ‫به‌بێ کورد و ئه‌رمه‌ن‌و‪...‬هتد‪.‬‬ ‫په‌یمانگاى م��ێ��ژووى تورکیا ک‌ه ئه‌تاتورک ل ‌ه‬ ‫سااڵنى سیه‌کانی سه‌ده‌ى رابردوودا دایمه‌زراند ئه‌وه‌ى‬ ‫ئاشکرا کرد ک‌ه (کورده‌کان) به‌ته‌نها هیچ بوونێکیان‬ ‫نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو ته‌واو وه‌ک تورکه‌کان وان‪ ،‬نزیکه‌ى پێنج‬ ‫هه‌زار ساڵ‌ه له‌ناوڕاستى ئاسیاو‌ه هاتوون‌و نه‌ژادێکى‬ ‫به‌ڕه‌سه‌ن (تورانین) و ب‌ه تورکیه‌کى شکاویش قس ‌ه‬ ‫ئه‌که‌ن ک‌ه تێکه‌ڵ‌ه ل‌ه (عه‌ره‌بى و فارسى) ب‌ه هۆى‬ ‫زۆری مانه‌وه‌یان ل‌ه چیا عاسیه‌کاندا زمانى دایکیان‬ ‫بیرچووه‌ته‌و‌ه و که‌وتونه‌ت‌ه ژێر کاریگه‌رى دراوسێ‬ ‫فارسه‌کانیانه‌وه‌‪ ،‬ه�ه‌ر ل�ه‌و ده‌م���ه‌و‌ه زمانى ک��وردى‬ ‫به‌دیالێکتێکى تورکى شکاو ناوبرا ئه‌و ده‌م�‌ه بوو‬ ‫کورد ده‌چه‌وسێنرایه‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌رچى هیچ به‌ڵگه‌یه‌کى‬ ‫مێژوویى نیی‌ه ئه‌و‌ه بسه‌لمێنێت ک‌ه کورد (تورانى)ی‌ه و‬ ‫ل‌ه ناوڕاستى ئاسیاو‌ه هاتووه‌‪ ،‬به‌ڵکو بۆ چه‌ندین سه‌ده‌ی ‌ه‬ ‫هه‌ر له‌و ناوچه‌یه‌دا ژیاو‌ه ک‌ه پێى ده‌وترێت کوردستان‪.‬‬ ‫ده‌وڵ����ه‌ت����ى ع���ێ���راق ب���ه‌ه���ه‌م���وو رژێ���م���‌ه ی��ه‌ک‬ ‫به‌دوایه‌که‌کانیه‌و‌ه له‌کوشتن‌و وێرانکارى کوردستانى‬ ‫باشور زیاتر هیچیان به‌جێ نه‌هێشتووه‌‪ ،‬پووکانه‌وه‌ى‬ ‫شۆڕشه‌کان ‌و کوشتنى گه‌نجان ‌و الوان ‌و ئه‌نفال‬ ‫‌و کیمیابارانکردنى کوردستان‌و داگرتنى دێهات‌و‬ ‫گوندنشینه‌کان‌و سوتاندنى باخ‌و تااڵنکردنى مااڵت‌و‬ ‫چى‌و چى‪...‬‬ ‫ل‌ه ئێرانیش به‌هه‌مان سیناریۆى پارچه‌کانى تر ب ‌ه‬ ‫له‌سێداره‌دانى پێشه‌وا (قازى محه‌مه‌د) ده‌ستى پێکردوو‬

‫تا هه‌نووک‌ه کوشتنى کورده‌کان به‌رده‌وام‌ه‌و رۆژانه‌‌و‬ ‫ب����ه‌رده‌وام‪ ،‬گوێبیستى ل�ه‌س��ێ��داره‌دان��ى چاالکوانانى‬ ‫کوردى رۆژهه‌اڵت ده‌بین‪.‬‬ ‫ل �‌ه دواى رووخ���ان���ى رژێ��م��ى به‌عسى ف��اش��ی��زم ‌و‬ ‫که‌وتنى په‌یکه‌ره‌که‌ى سه‌ددام حسێن چه‌ند هه‌وڵێک‬ ‫هاتنه‌کایه‌و‌ه بۆ پێکهێنانی عێراقێکى دیموکراسى‬ ‫فر‌ه الیه‌ن ک‌ه تێیدا حه‌قى هه‌موو نه‌ته‌و‌ه و نه‌ته‌و‌ه‬ ‫بچوکه‌کان پێشێل نه‌کرێت‪ ،‬ب �ه‌اڵم م��اوه‌ى هه‌شت‬ ‫ساڵ‌ه نا سه‌قامگیرى باڵى به‌سه‌ر عێراقدا کێشاو‌ه‬ ‫و سه‌قامگیر نه‌بووه‌‪ ،‬به‌ڵکو والتێکى خوێناوى بوو‌ه‬ ‫عێراق به‌قه‌یرانێکى خوێناویدا تێده‌په‌ڕێت ک‌ه جۆرێک‬ ‫ل�‌ه پشێویى ‌و پاشا گ �ه‌ردان��ى هه‌ی‌ه و ن��ا ئارامى‬ ‫له‌پانتایى هه‌موو عێراقدا هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌گه‌رچى هه‌ڵبژاردن‬ ‫کراو به‌ده‌نگ‌و هه‌ڵوێستى هه‌موو نوێنه‌رایه‌تیه‌کان‬ ‫ده‌ستورێک نوسرایه‌و‌ه ک‌ه مافى هه‌موو تاک ‌و‬ ‫نه‌ته‌وه‌یه‌کى عێراقى ده‌سته‌به‌ر بکات‪ ،‬لێ لێره‌و له‌وێ‬ ‫هه‌وڵ هه‌ی‌ه ک‌ه ئه‌و ده‌ستور‌ه ره‌تبکرێته‌وه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫هه‌ندێک شتى دڵخۆشکه‌رى تێدای‌ه بۆ کورده‌کان‪.‬‬ ‫دۆس��ی��ی�ه‌ى ک �ه‌رک��وک‌و ن��اوچ �‌ه داب���ڕاوه‌ک���ان‌و‬ ‫گه‌ڕاندنه‌وه‌یان بۆ سه‌ر هه‌رێمێکى فیدرالى کوردستان‬ ‫‌و کۆکردنه‌وه‌یان ل‌ه ماده‌ى (‪)140‬ى ده‌ستوردا‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌م‌ه بوو‌ه به‌خه‌ون ‌و نایه‌ت‌ه بوون‪ ،‬چه‌ند ساڵێک‌ه ب ‌ه‬ ‫بیانووى جیاجیا و هه‌وڵى شۆڤێنیسته‌کان ئه‌و دۆسیی ‌ه‬ ‫په‌کخراوه‌‪ ،‬واڵتێک ک‌ه کار ب‌ه ده‌ستوره‌که‌ى نه‌کرێت‪،‬‬ ‫به‌بڕواى من هه‌رێمه‌کانى لێى جودا ببنه‌و‌ه باشتره‌‪.‬‬ ‫روونتر قس‌ه بکه‌م ب‌ه هه‌موو مافێک کورد بۆى‬ ‫هه‌ی‌ه داواى سه‌ربه‌خۆیى بکات‌و کیانێکى سه‌ربه‌خۆ‬

‫بۆ خۆى دروست بکات‌و گۆى بۆ گوشار و ترسى‬ ‫واڵته‌کانى دراوسێ نه‌گرێت‪ ،‬ئه‌وه‌ى له‌م چه‌ند رۆژه‌ى‬ ‫رابردودا رویاندا بۆنى شه‌ڕى تایه‌فى‌و خوێناوى لێ‬ ‫دێت‪ ،‬ئه‌وه‌تا عه‌ره‌ب‌ه شۆڤێنیه‌کان ده‌ڵێن‪ :‬که‌رکوک‬ ‫خاکى کورد نییه‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت دان ب‌ه کوردستاندا نانێن‬ ‫‌و پێى ده‌ڵێن باکورى عێراق‌و تورکه‌کان که‌رکوک‬ ‫به‌خاکى تورکمانه‌کان ده‌زان��ن‪ ،‬به‌اڵم هه‌موو به‌ڵگ ‌ه‬ ‫مێژوییه‌کان که‌رکوک ب‌ه خاکى کورده‌کان ده‌زانن‌و‬ ‫زۆر له‌پێش شه‌ڕى ئه‌سکه‌نده‌رى مه‌کدۆنى‌و داریوشى‬ ‫فارس ک‌ه ل‌ه ناوچه‌ى که‌رکوک شه‌ڕیان کردوو‌ه و ئه‌و‬ ‫کات‌ه که‌رکوک ناوى (کورکورا) بوو‌ه و مێژونووسى‬ ‫کۆنى یونان (پلوتارک) باسى کردووه‌‪ ،‬ئاماژه‌ى به‌وه‌‬ ‫داو‌ه ک‌ه شه‌ڕى ئه‌سکه‌نده‌ر و داریوش له‌والتى بابل‌و‬ ‫ل‌ه ناوچه‌یه‌ک به‌ناوى (کورکورا) بوو‌ه ک‌ه دوکه‌ڵ‬ ‫‌و ئاگرى بڵێسه‌دارى تێدابوو‌ه‌و هه‌ر له‌و سه‌رده‌مانه‌شدا‬ ‫ده‌وڵه‌تى مادده‌کان ک‌ه به‌پیالنى فارسه‌کان پووکانه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌م ناوچه‌ی‌ه ژی��اون‪ ،‬لێره‌و‌ه ده‌گه‌ین‌ه ئه‌و راستییه‌ى‬ ‫ک‌ه ش �ه‌ڕى تورکمانه‌کان ‌و عه‌ره‌به‌کان بۆ نه‌وتى‬ ‫که‌رکوکه‌‪ ،‬که‌رکوک کوردستان‌ه ناکرێت چاوپۆشى‬ ‫له‌و‌ه بکرێت‌و کوردیش دواى ئه‌وه‌ى هیچ هیوایه‌کی‬ ‫نیی‌ه بۆ مانه‌وه‌ى به‌عێراقه‌وه‌‪ ،‬ده‌بێت داواى سه‌ربه‌خۆ‬ ‫ب��وون بکات‪ ،‬چونک‌ه له‌دنیادا گه‌وره‌ترین نه‌ته‌وه‌ى‬ ‫بێ ده‌وڵه‌تین‪ ،‬ل‌ه کۆتایدا ده‌ومه‌وێت بڵێم نه‌ته‌و‌ه بێ‬ ‫واڵت نابێت ‌و ئه‌رکێکى مۆراڵیی‌ه ک‌ه کورده‌کان‬ ‫داواى ده‌وڵه‌تى کوردستانى دیموکرات بکه‌ن‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫دروستبوونى ده‌وڵه‌ت خه‌ون بینین نیی‌ه له‌بن دارخورمادا‬ ‫ب‌ه کیژۆڵه‌یه‌کى عه‌ره‌بى چاوڕه‌شى باشوره‌وه‌‪.‬‬


‫بیروڕا‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪49‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/8 - 2011/3/28‬‬

‫‪14‬‬

‫ئاگربڕه‌که‌ى بزوتنه‌وه‌ى‬ ‫ئ�����ازادى گ��ه‌ل��ى ک���ورد‪،‬‬ ‫کۆتایى ه��ات و تورکیا‬ ‫و ح��ک��وم�ه‌ت��ى ( ‪)AKP‬‬ ‫عه‌دنان محه‌مه‌دى‬ ‫ش ن�������������ه‌ک ه����ی����چ‬ ‫ه��ه‌ن��گ��اوێ��ک��ى ئ �ه‌رێ��ن��ى‬ ‫و دڵخۆشکه‌رى له‌وباره‌یه‌وه‌ نه‌ناوه‌‪ ،‬بگره‌ زیاتر‬ ‫په‌ره‌ى به‌ئۆپراسیونه‌ سیاسیه‌کانى له‌ دژى گه‌لى‬ ‫کورد داو جارێکى تر ده‌ستى ئاشتى کوردانى‬ ‫له‌ هه‌وادا هێشته‌وه‌‪ ،‬ئێستاش ده‌ستى کردووه‌ ب ‌ه‬ ‫ئوپراسیونه‌ سه‌ربازییه‌کانى و رۆژ له‌ دواى رۆژ‬ ‫خه‌ریکى باڵوه‌پێکردنى هێزه‌ سه‌ربازییه‌کانیه‌تى‬ ‫ل �ه‌ ن��اوچ �ه‌ جیاجیاکانى ک��وردس��ت��ان‪ ،‬ل �ه‌ دژى‬ ‫هێزه‌کانى ( ‪ )HPG‬که‌ ئه‌وانیش له‌ پۆزسیوێنکى‬ ‫پاراستنى ره‌وادان‪ ،‬ئه‌مه‌ش نیشانده‌رى ئه‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫سه‌ربارى ئه‌وه‌ى بزوتنه‌وه‌ى ئازادى کوردستان‪ ،‬بۆ‬ ‫ره‌خساندنى زه‌مینه‌یه‌کى به‌ر فراوانتر و که‌ش‬ ‫و هه‌وایه‌کى ئارامتر‪ ،‬به‌درێژایى ئه‌و ماوه‌یی ‌ه‬ ‫خۆى له‌هه‌ر جۆره‌ کرده‌وه‌یه‌ک که‌ ببێته‌ هۆى‬ ‫ت��ون��دوت��ی��ژى پ��اراس��ت��ووه‌ و ب �ه‌ گ��وێ��ره‌ى ب��ڕی��ارى‬ ‫ئاگربه‌ست هه‌ڵسوکه‌وتى کرد‪ ،‬به‌اڵم حکومه‌تى‬ ‫( ‪ ،)AKP‬ن�ه‌ ئ��ام�ه‌ده‌ب��وو گ��وێ ل�ه‌ نوێنه‌رانى‬ ‫کورد بگرێ و نه‌هه‌نگاوێکى هاویشت بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫ئاگربڕه‌که‌ ب�ه‌رده‌وام بێت‪ ،‬به‌ڵکو به‌پێچه‌وانه‌وه‌‪،‬‬ ‫گورى به‌ په‌یوه‌ندییه‌ دیپلۆماسیه‌کانى بۆ دژایه‌تى‬ ‫کردنى گه‌لى کورد دا‪ .‬به‌م شێوه‌یه‌ چ له‌ڕێگاى‬ ‫راگه‌یاندن‪ ،‬چ له‌ رێگاى سیاسه‌ته‌کانیه‌وه‌‪ ،‬چ‬ ‫له‌ڕێگاى سه‌ربازیشه‌وه‌‪ ،‬به‌درێژایى ئه‌م ماوه‌ی ‌ه‬

‫گه‌ر ئه‌مجاره‌ش کات نه‌بڕین‬ ‫ساڵى داهاتووش دوا ده‌که‌وین‬

‫سیاسه‌تێکى وروژاندنی له‌ دژى گه‌ل و گه‌ریال‬ ‫په‌یره‌و کردووه‌‪ ،‬تاوه‌کو کارێک بکات ( ‪)PKK‬‬ ‫ش له‌ به‌رامبه‌ردا کاردانه‌وه‌یه‌کى توند بنوێنى‪،‬‬ ‫تاهه‌م ئاگربڕهه‌م ئه‌و قۆناغه‌ى که‌ به‌رهه‌مى‬ ‫ره‌ن����ج و ک��وش��ت��ى رێ���ب���ه‌ر ئ���اپ���ۆ‪ ،‬زۆرێ����ک ل ‌ه‬ ‫رێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى و که‌سایه‌تى‬ ‫به‌دیموکراته‌کان هاتبووه‌ ئ��اراوه‌ له‌بار به‌رێت و‬ ‫ئاراسته‌ى راى گشتى کوردستان و تورکیا و‬ ‫نێوده‌وڵه‌تیش به‌ گوێره‌ى داخوازى خۆى بگۆڕێ‪.‬‬ ‫لێره‌دا پرسیارێک دێته‌ئاراوه‌‪ .‬ئایا له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫داکۆکى‌کردنى ( ‪ )AKP‬بۆ له‌ناوبردنى ( ‪)PKK‬‬ ‫و توانه‌وه‌ى شوناسى کوردى و به‌رده‌وام‌بوونى له‌‬ ‫گرتنى سیاسه‌تمه‌دارانى هه‌وڵداین بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى‬ ‫پراکتیزه‌کردنى قسه‌که‌ى جه‌نابى ئه‌تاتورک ک ‌ه‬ ‫وتووبى (‪ )40‬مه‌تر کێشه‌که‌ى کوردم خستۆت ‌ه‬ ‫چ��اڵ �ه‌وه‌ و (ب�ه‌ت��ۆن��م) ل �ه‌س �ه‌رى رش��ت��ووه‌‪ ،‬ب��ژارى‬ ‫کۆتاى ( ‪ )PKK‬و گه‌لى ک��ورد بۆ گه‌یشتن‬ ‫به‌ مافه‌ ره‌واکانى بۆ داهاتوو چى ده‌بێت؟ ئایا‬ ‫س �ه‌رب��ارى ئ��ه‌وه‌ى ه�ه‌م��وو م��ێ��ژوو شاهیدى ئ�ه‌و‌ه‬ ‫ده‌ده‌ن که‌ ساڵى (‪ )1789‬ب�ه‌م�لاوه‌ که‌ شه‌ڕى‬ ‫رزگ���ارى ن �ه‌ت �ه‌وه‌ک��ان ده‌س��ت��ى پێکرد‪ ،‬گه‌لێک‬ ‫نه‌ته‌وه‌ توانیان خۆیان له‌ چنگى ئیمپراتۆره‌کانى‬ ‫ئ��ه‌وک��ات��ه‌ رزگ����ار ب��ک �ه‌ن و ده‌وڵ���ه‌ت���ى خ��ۆی��ان‬ ‫ئاوابکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم گه‌لى کورد له‌الیه‌ک به‌هۆى‬ ‫وه‌زعیه‌تى جوگرافى کوردستان‪ ،‬له‌الیه‌کى تره‌و‌ه‬ ‫نه‌بوونى بیر و بۆچونێکى نه‌ته‌وه‌یى که‌ بتوانێ‬ ‫هه‌موو ک��وردان له‌ژێر چه‌ترێک کۆبکاته‌وه‌ و‬ ‫گه‌لێک ه��ۆک��ارى تریش‪ ،‬هه‌رچه‌ند نه‌یتوانى‬ ‫بێته‌ خاوه‌نى ده‌وڵه‌تى خۆى‪ ،‬به‌ڵکو واڵته‌که‌شى‬ ‫کرا به‌ چوار پارچه‌ و هه‌تا ئێستاش به‌ چوار‬ ‫پارچه‌یى ماوه‌ته‌وه‌ و هه‌نوکه‌ش یه‌که‌م نه‌ته‌وه‌ی ‌ه‬

‫خه‌ونه‌کانمان‬

‫دواى (‪)17‬ى شوبات‬ ‫هه‌ڵه‌یه‌کى گه‌وره‌ی ‌ه‬ ‫گ���ه‌ر پ��ێ��م��ان واب��ێ��ت‬ ‫توڕه‌بونى ئه‌و خه‌ڵک ‌ه‬ ‫شه‌نکار عه‌بدواڵ‬ ‫(خ���ۆپ���ی���ش���ان���ده‌ران)‬ ‫ته‌نها له‌ ساته‌وه‌ختى‬ ‫(‪/17‬ى شوبات)دا بووه‌‪ ،‬ته‌نها ئه‌و رۆژه‌ به‌‬ ‫وت��ارى ئاگرین گه‌نجان ه��ان��دراون بۆ ئ�ه‌وه‌ى‬ ‫خۆپیشاندان بکه‌ن‌و دواتر په‌المارى لقى چوار‬ ‫پارتى بده‌ن‪ ،‬له‌وه‌ش تێده‌گه‌م که‌ سایکۆلۆژیاى‬ ‫ج �ه‌م��اوه‌ر ل�ه‌ ساته‌وه‌ختێکدا هه‌ستکردن ب ‌ه‬ ‫به‌رپرسیارێتى ونده‌کات ‌و چاوه‌ڕوانى هه‌موو‬ ‫شتێکى لێده‌کرێت‪ ،‬به‌تایبه‌تى ئه‌و روداوانه‌ى‬ ‫که‌ پێشتر به‌خه‌یاڵماندا نه‌ده‌هات روبدات‪.‬‬ ‫خۆپیشاندان ‌و ن��اڕه‌زای��ى به‌ درێ��ژاى (‪)20‬‬ ‫ساڵى حوکمرانى ده‌سه‌اڵتى سته‌مکارى پارتى‬ ‫‌و یه‌کێتى بوونى هه‌بووه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم به‌هۆى ئه‌و‬ ‫س�ه‌رک��وت��ک��اری��ی�ه‌ ب���ه‌رده‌وام���ه‌ى ک �ه‌ ه �ه‌ب��وو‌ه‬ ‫ناڕه‌زاییه‌کان له‌ شوێنى خۆیاندا کپکراون‬ ‫‌و چ �ه‌ن��د ج��ارێ��ک��ی��ش خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان ک���راوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم زۆرب �ه‌ى خۆپیشاندانه‌کان نه‌یانتوانیو‌ه‬ ‫ئاکامێکى به‌رجه‌سته‌کراومان بده‌نێ‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫زۆرجار کاریگه‌رى نێگه‌تیڤى دروستکردبوو‬ ‫ب������ه‌وه‌ى ک���ه‌ ه��اون��ی��ش��ت��م��ان��ی��ان ب����اوه‌ڕی����ان‬ ‫به‌خۆپیشاندان ‌و ناڕه‌زایى نه‌مێنێت‪.‬‬ ‫روخ���ان���ى س��ی��س��ت�ه‌م�ه‌ دی��ک��ت��ات��ۆری��ی�ه‌ک��ان��ى‬ ‫ره‌گ داکوتاوه‌کانى په‌نامان وه‌ک حوسنى‬ ‫م���وب���اره‌ک ‌و ب��ن ع��ه‌ل��ى‪ ،‬ن��اڕه‌زای��ی �ه‌ک��ان��ى‬ ‫ده‌وروبه‌رمان‪ ،‬کۆى ئه‌م روداوان�ه‌ کاریگه‌رى‬ ‫گ����ه‌وره‌ى ه��ه‌ب��ووه‌ ل �ه‌س �ه‌ر ف��ۆرم��ۆل �ه‌ک��ردن��ى‬ ‫ن���اڕه‌زای���ى ‌و داخ��وازی��ی �ه‌ک��ان��ى ه��اواڵت��ی��ان��ى‬ ‫کوردستان‪.‬‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان ‌و ن��اڕه‌زای��ی �ه‌ک��ان��ى (‪/17‬ى‬ ‫ش���وب���ات) ‌و دوات�����ر ئ��وم��ێ��دێ��ک��ى گ����ه‌وره‌ى‬ ‫گ��ێ��ڕای�ه‌وه‌ ب��ۆ ئ �ه‌و که‌سانه‌ى ک�ه‌ سااڵنێک ‌ه‬ ‫خ���ه‌ون ب �ه‌ دن��ی��ای�ه‌ک��ى ج��وان��ت��ر و شایسته‌تر‬ ‫به‌مرۆڤى کورده‌وه‌ ده‌بینن‪ ،‬له‌ئێستاشدا هێدى‬ ‫ه��ێ��دى ل �ه‌ خ �ه‌ون �ه‌ک��ان��م��ان ن��زی��ک ده‌ب��ی��ن �ه‌و‌ه‬ ‫پ��ێ��وی��س��ت�ه‌ ب��زان��ی��ن چ���ۆن داخ��وازی��ی �ه‌ک��ان��م��ان‬ ‫ئ��اراس��ت�ه‌ ده‌ک �ه‌ی��ن‪ ،‬چ��ۆن میکانیزمه‌کانى‬ ‫روب �ه‌ڕوى ده‌س �ه‌اڵت به‌کارده‌هێنین بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫ب��ت��وان��ی��ن خ��ۆڕاگ��ران �ه‌ت��ر و ب�ه‌پ��ره‌ن��س��ی��پ تر‬ ‫داخوازییه‌کانمان پێشکه‌ش بکه‌ین‪ ،‬به‌رده‌وام‬ ‫بین ل�ه‌س�ه‌ر ن��اڕه‌زای��ى ‌و خۆپیشاندان هه‌تا‬ ‫ده‌گه‌ینه‌ زۆربه‌ى خه‌ونه‌کانمان‪ ،‬چونکه‌ ئه‌وه‌ى‬ ‫ئێستا له‌ به‌رده‌رکى سه‌را و سه‌راکانى تردا‬ ‫هاوار ده‌کات‪ ،‬نوێنه‌رایه‌تى زۆرینه‌ى خه‌ڵکى‬

‫کوردستان ده‌کات‪ ،‬چونکه‌ ئه‌گه‌ر له‌ سنورى‬ ‫هه‌ولێر و دهۆک ده‌نگى ناڕه‌زایى نابیسترێت‬ ‫ئه‌وه‌ ماناى ئه‌وه‌ نیه‌ که‌ له‌ هه‌ولێر و دهۆک‬ ‫کێشه‌ نیه‌‪ ،‬به‌پێچه‌وانه‌وه‌ زیاتر گرفته‌کان‬ ‫له‌وێیه‌‪ ،‬به‌تایبه‌تى ل���ه‌دواى (‪31‬ى ئ��اب) ‌و‬ ‫ئه‌و کوده‌تا سه‌ربازییه‌ى که‌ پارتى کردویه‌تى‬ ‫ب�ه‌س�ه‌ر ه�ه‌ول��ێ��ردا و ب���ه‌رده‌وام ک��ارى ک��ردوو‌ه‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر خ�ه‌ف�ه‌ک��ردن��ى ئ��ه‌و ده‌ن��گ��ان �ه‌ى وه‌ک‬ ‫خۆى بیرناکه‌نه‌وه‌‪ ،‬بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش ته‌واوى‬ ‫میدیاکانى خستووه‌ته‌ کار بۆ دژایه‌تیکردنى‬ ‫ئه‌و ده‌نگانه‌ى که‌ داواى مافه‌کانى خۆیان‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬هه‌ر بۆیه‌ پێویسته‌ ئه‌م نوێنه‌رایه‌تی ‌ه‬ ‫به‌ باشى بکرێت‪ ،‬بتوانین داواکارییه‌کانى‬ ‫خه‌ڵکى کوردستان بگه‌یه‌نێته‌ شوێنى خۆى ‌و‬ ‫به‌دوایه‌وه‌ بێت تاجێبه‌جێکردنى داواکارییه‌کان‪.‬‬ ‫خ���ه‌ون���ه‌ک���ان���م���ان ل��ه‌ئ��ێ��س��ت��ادا ل���ه‌ه���ه‌ن���اوى‬ ‫ناڕه‌زاییه‌کانه‌وه‌ دێت‪ ،‬ئه‌وه‌شى که‌ توانیویه‌تى‬ ‫کاریگه‌رى گه‌وره‌ جێبهێڵێت له‌سه‌ر ده‌سه‌اڵت‬ ‫مه‌یدانى سه‌راى ئازادییه‌‪ ،‬که‌ رۆژانه‌ له‌وێو‌ه‬ ‫داخوازى ‌و ناڕه‌زاییه‌کانى خه‌ڵکى کوردستان‬ ‫ئ��اراس��ت��ه‌ى ده‌س�����ه‌اڵت ده‌ک���رێ���ت‪ ،‬ه��ه‌م��ووان‬ ‫ل �ه‌س �ه‌راى ئ��ازادی��ی�ه‌وه‌ به‌یه‌ک ده‌ن��گ ه��اوار‬ ‫ده‌که‌ن دژى گه‌نده‌ڵى ‌و ناعه‌داله‌تى‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫کاریگه‌رى راسته‌وخۆ و ناڕاسته‌وخۆى له‌سه‌ر‬ ‫شار و شارۆچکه‌کانى کوردستان جێهێشتووه‌‪،‬‬ ‫قوربانیانى ئ �ه‌م داواک��اری��ی��ان �ه‌ ه�ه‌ت��ا ئێستا‬ ‫نزیکه‌ى نۆ شه‌هید‌و زیاتر له‌ (‪ )200‬که‌سیش‬ ‫ب��ری��ن��دارب��ووه‌‪ ،‬ئ �ه‌م ش�ه‌ه��ی��دان�ه‌ له‌ئێستادا ل ‌ه‬ ‫ماڵه‌کانى هه‌موماندان‪ ،‬له‌ دڵى هه‌رتاکێکى‬ ‫ئه‌م گه‌له‌دا شوێنى خۆیان جێهێشتووه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ئه‌مانه‌ شه‌هیدى چاکسازى ‌و گۆڕان بوون‪.‬‬ ‫زۆر گرنگه‌ ناڕه‌زاییه‌کانمان ئاراسته‌ى تاک ‌ه‬ ‫که‌سێک نه‌که‌ین ‌و له‌ گۆشه‌یه‌کى بچوکدا‬ ‫دیلى نه‌که‌ین وه‌ک زۆرێک له‌ خۆپیشاندان‬ ‫‌و ناڕه‌زاییه‌کانى پێشتر ب �ه‌دى ده‌ک���را‪ ،‬هه‌ر‬ ‫ئه‌مه‌ش واده‌کات ئه‌م خۆپیشاندان ‌و ناڕه‌زایی ‌ه‬ ‫جیاوازتر بێت له‌ ناڕه‌زاییه‌کانى پێشتر‪ ،‬وه‌ک‬ ‫به‌ختیار عه‌لى ده‌ڵێت «لێگه‌ڕێن ئه‌م خه‌ون ‌ه‬ ‫له‌ سنورێکى بچوکدا دیل نه‌که‌ین‪ ،‬لێگه‌ڕێن‬ ‫توڕه‌یتان ته‌نیا توڕه‌یى نه‌بێت به‌رامبه‌ر ب ‌ه‬ ‫زوڵمێک یان دیکتاتۆرێک‪ ،‬به‌ڵکو توڕه‌یى‬ ‫بێت به‌رامبه‌ر به‌هه‌موو ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ى ک ‌ه‬ ‫دیکتاتۆرییه‌ت دروستده‌کات»‪.‬‬ ‫ب���ه‌رده‌وام ب��وون له‌ خۆپیشاندان ‌و ناڕه‌زایى‬ ‫ده‌مانگه‌یه‌نێته‌ ئامانجه‌کانمان ‌و خه‌ونه‌کانمان‬ ‫ت �ه‌ح��ق��ی��ق ده‌ک������ات‪ ،‬دن��ی��ای �ه‌ک��ى ج��وان��ت��ر و‬ ‫شیاوترمان بۆبه‌دى ده‌هێنێت‪.‬‬

‫له‌ ئاستى جیهاندا که‌ رێژه‌که‌ى له‌ چل ملیۆن‬ ‫زیاتره‌ و بێ ده‌وڵه‌ته‌‪.‬‬ ‫ئه‌مڕۆش که‌ ده‌رفه‌تێکى وا هاتووه‌ته‌ ئاراو‌ه‬ ‫ش��ۆڕش��ى گ �ه‌الن ل�ه‌ س�ه‌رت��اس�ه‌رى ن��اوچ�ه‌ک�ه‌ ل ‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ر ده‌سه‌اڵته‌ دیکتاتۆره‌کان ده‌ستى پێى‬ ‫ک���ردووه‌‪ ،‬گه‌ره‌نتى ئ �ه‌وه‌ هه‌یه‌ ئ �ه‌م ج��اره‌ دواى‬ ‫سه‌دساڵ زیاتر کورد بتوانێ ئه‌م کاته‌ بۆخۆى‬

‫››‬

‫‌‬

‫(‪ ،)AKP‬ن ‌ه‬ ‫ئامه‌ده‌بوو گوێ‬ ‫له‌ نوێنه‌رانى‬ ‫کورد بگرێ و‬ ‫نه‌هه‌نگاوێکى‬ ‫هاویشت بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫ئاگربڕه‌که‌ به‌رده‌وام‬

‫بقۆزێته‌وه‌ و هه‌مان سیناریۆى راب��ردوو دوب��ار‌ه‬ ‫نه‌بێته‌وه‌ و دیسانه‌وه‌ نه‌بێته‌ قوربانى سیاسه‌تى‬ ‫شۆڤێنیستانه‌ى تورک و ع�ه‌ره‌ب و ف��ارس؟ بۆ‬ ‫وه‌اڵم دانه‌وه‌ى ئه‌م پرسانه‌ پێویسته‌ په‌ندێک ب ‌ه‬ ‫بیر خوێنه‌رى به‌ڕێز بێنینه‌وه‌ (گه‌ر نه‌توانى کات‬ ‫ببڕى ئه‌وا کات تۆ ئه‌بڕێ) واتا ئه‌وه‌ سه‌دساڵ‬ ‫زیاتره‌ که‌ کات ئێمه‌ى ک��ورد ئه‌بڕێ بۆچى؟‬

‫له‌به‌ر ئه‌وه‌ى کات راناوه‌ستێ و چاوه‌ڕوانى هاتنى زیاتر‪ ،‬گه‌لى ک��ورد له‌ باکورى کوردستان ل ‌ه‬ ‫که‌س نابێت‪ ،‬گه‌ر له‌کاتێکدا که‌ ده‌رفه‌تێک سه‌ر شه‌قامه‌کانه‌ و به‌ دروشمى ئاشتى ئازادى‬ ‫دێته‌ ئاراوه‌ یان قۆناغێک دروست ده‌بێت گه‌ر به‌ شێوازێکى هه‌ره‌ دیموکراسیانه‌ له‌ پێش چاوى‬ ‫به‌ گوێره‌ى واقیعیه‌تى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانت پیالنى هه‌موو دنیاوه‌‪ ،‬داواى مافى ره‌واى خۆیان ده‌که‌ن‬ ‫سه‌رکه‌وتن دانه‌ڕێژى و کات له‌ به‌رژه‌وه‌ندى خۆت ئه‌یانه‌وێت ئه‌وانیش وه‌ک هه‌موو گه‌النى دنیا‬ ‫به‌کار نه‌هێنى و که‌مته‌رخه‌مى بکه‌ى‪ ،‬ئه‌وا ل ‌ه ببنه‌ خ��اوه‌ن زم��ان‪ ،‬کلتور و ناسنامه‌ى ره‌سه‌نى‬ ‫به‌رامبه‌ردا کات تۆ له‌ ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دى هه‌ندێک خۆیان له‌ به‌رامبه‌ریشدا هێزه‌ ئه‌منیه‌کانى تورکیا‬ ‫ک �ه‌س��ى ت��ر ب �ه‌ک��ار دێ��ن��ێ��ت و ک �ه‌س��ان��ى ت��ر ل ‌ه به‌بێ جیاوازى کردن‪ ،‬پیر و گه‌نج و مناڵ و ژن‬ ‫قۆناغه‌که‌ که‌ڵک وه‌رده‌گرن ئه‌وه‌ى توانیویه‌تى و پیاو‪ ،‬بۆ بێده‌نگ کردن و بێ ئیراده‌کردنیان‬ ‫کات له‌ به‌رژه‌وه‌ندى خۆى بقۆزێته‌وه‌‪ ،‬توانیویه‌تى توندوتیژى به‌کاردێنن‪ ،‬ته‌نها داواکردنى مافیش‬ ‫له‌ هه‌مانکاتدا‪ ،‬کات ببڕێ به‌پێچه‌وانه‌وه‌ کات به‌ ره‌وا نابینن‪.‬‬ ‫وادی���اره‌ تورکیا نه‌ گوێى هه‌یه‌ ده‌نگى ئه‌و‬ ‫ئ�ه‌ت��ب��ڕێ‪ .‬ب��ۆی�ه‌ ن��اب��ێ جارێکى ت��ر سیناریۆى‬ ‫رابردوو دووباره‌ بێته‌وه‌ کارێک بکه‌ین کات بۆ ش��ۆڕش��ان �ه‌ى ک �ه‌ رۆژان����ه‌ ل �ه‌ ت����ه‌واوى واڵت��ان��ى‬ ‫ناوچه‌ بۆ روو ب �ه‌ڕوو ب��وون�ه‌وه‌ى دیکتاتۆره‌کان‬ ‫سه‌د ساڵى تریش بمانبڕێ‪.‬‬ ‫له‌م کاته‌شدا گه‌لى کورد خاوه‌ن شۆڕشێکى و نه‌مانیان‪ ،‬سه‌ریان هه‌ڵداوه‌ و ده‌یبیستێت‪ ،‬ن ‌ه‬ ‫ن �ه‌ت �ه‌وه‌ی��ی �ه‌‪ ،‬ئ���ه‌م ش��ۆڕش��ه‌ ل��ه‌ ن��ێ��وان چ��ی��ن و ئه‌و سه‌رهه‌ڵدانه‌ى باکورى کوردستان که‌ رۆژان ‌ه‬ ‫تویژه‌کانى کۆمه‌ڵگا ل�ه‌ ه �ه‌ر چ��وار پارچه‌ى له‌ شار و شارۆچکه‌کان دروس��ت ده‌بن ده‌بینن‪،‬‬ ‫ک���وردس���ت���ان خ���ۆى رێ��ک��خ��س��ت��ووه‌ ب��ۆی �ه‌ ته‌نیا به‌ڵکو وه‌ک ساڵه‌کانى (‪ )1970-1960‬مامه‌ڵ ‌ه‬ ‫بژارێک که‌ له‌گه‌ڵ ره‌وش��ى ئێستاى ناوچه‌ و له‌گه‌ڵ ره‌وشه‌که‌ ده‌کات‪.‬‬ ‫ب �ه‌اڵم ده‌ب��ێ��ت ه�ه‌م��وو ده‌س �ه‌اڵت��داران��ى ت��ورک‬ ‫جیهان بۆ گه‌یشتن به‌ مافه‌ ره‌واکانى بگونجى‬ ‫‪ -1‬ئ��اواک��ردن��ى کۆنگره‌ییه‌کى ن�ه‌ت�ه‌وه‌ی��ى ک ‌ه بزانن نه‌ ره‌وشه‌که‌ هه‌مان ره‌وشه‌ که‌ ئه‌وان بیرى‬ ‫هه‌موو الیه���نه‌ سیاسیه‌کانى هه‌ر چوار پارچه‌ى لێده‌که‌نه‌وه‌ و سیاسه‌تى دژه‌ ک��وردى کردووه‌ت ‌ه‬ ‫کوردستان بگرێته‌ خۆى بۆ به‌هێزکردنى یه‌کێتى پره‌نسیبى ح��وک��م��ڕان��ی��ان‪ ،‬ن �ه‌ گ�ه‌ل��ى ک��وردی��ش‬ ‫نه‌ته‌وه‌یى و به‌کاریگه‌رى کردنى سه‌نگى کورد گه‌لى ئه‌وکاته‌یه‌ که‌ ئ �ه‌وان بتوانن به‌ که‌یفى‬ ‫دڵى خۆیان به‌کارى بهێنن‪.‬‬ ‫له‌ سه‌ر ئاستى ناوچه‌که‌ و جیهاندا‪.‬‬ ‫گه‌لى کورد ئێستا به‌ هۆشیارییه‌کى فراوانى‬ ‫‪ -2‬سه‌ر هه‌ڵدانێکى سه‌رتاسه‌رى گشتگیر ک ‌ه‬ ‫گه‌ل له‌ شێوازى چاره‌سه‌رى خۆى له‌و رێگایه‌و‌ه نه‌ته‌وه‌ییه‌وه‌ رۆژانه‌ له‌ سه‌ر شه‌قامه‌کان په‌ره‌ ب ‌ه‬ ‫بسه‌پێنێ چیدى به‌ سیاسه‌تى هه‌ڵخه‌ڵه‌تاند و خ��ۆڕاگ��رى خۆیان ده‌ده‌ن و له‌ چوارچێوه‌ى خۆ‬ ‫کات کوشتن و به‌ڵێنه‌ درۆینه‌کانى حکومه‌تى به‌ڕێوه‌بردنى دیموکراتى داواى مافه‌ ره‌واکانیان‬ ‫ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫تورک فریو نه‌خۆن‪.‬‬ ‫وه‌ک ده‌زان��رێ��ت ئێستا ل �ه‌ هه‌رکاتێکى تر‬

‫سه‌رۆک ب ‌ه قس ‌ه نابێ‪ ،‬کردار شه‌رته‌‬ ‫کۆاڵنێکى ئ �ه‌م ه�ه‌رێ��م�ه‌ى پ��ڕک��ردوه‌ به‌ڕاستى ئیتر باسى گه‌نده‌ڵى و چاکسازى چى ده‌که‌یت‪،‬‬ ‫هه‌رێمى کوردستان س�ه‌رۆک ئه‌گه‌ر من به‌هه‌اڵدا چووبم جه‌نابت ب��اس��ى ئ���ه‌وه‌ م �ه‌ک �ه‌ ک �ه‌ ب �ه‌ت �ه‌م��اى ک��وردس��ت��ان‬ ‫رۆژ له‌دواى رۆژ به‌ره‌و ئاگات له‌م هه‌موو گه‌نده‌ڵیه‌ نه‌بێت هه‌قى خۆت ‌ه بکه‌یته‌ دوبه‌ى سه‌رۆکایه‌تى واڵتێکى مۆدێرن‬ ‫سه‌الح هه‌ورامى‬ ‫وێ���ران ب���وون ده‌ڕوات له‌به‌ر ئ �ه‌وه‌ى رۆژێ��ک نه‌مانبینى به‌رپرسێکى له‌ئه‌ستۆ بگرێت‪ ،‬که‌چى ل�ه‌ب�ه‌رچ��اوى هه‌موو‬ ‫و ب��ێ��خ��زم �ه‌ت��گ��وزارى دز و گه‌نده‌ڵ بده‌یته‌ دادگا‪ ،‬به‌رپرسێکى حزبى دنیاوه‌ له‌کۆنگره‌ى حزبه‌که‌تدا شۆڕده‌بیته‌وه‌ و‬ ‫زۆربه‌ى گوندنیشنه‌کانى ناچارکرد گونده‌کانیان بانگ بکه‌یت و لێى بپرسى ئه‌و هه‌موو دۆالر و هه‌ڕه‌شه‌ له‌ میلله‌ته‌که‌ى خۆت ده‌ک �ه‌ی‪ ،‬ئاخر‬ ‫ج��ێ��ب��ه��ێ��ڵ��ن و رووب���ک���ه‌ن���ه‌ ش����اره‌ک����ان‪ ،‬خ�ه‌ڵ��ک��ى ڤێالیه‌ت له‌کوێ هێناوه‌‪ ،‬نه‌مانبینى شه‌وێک ل ‌ه سه‌رۆک خه‌ڵکى هه‌قیانه‌ تۆ به‌سه‌رۆکى خۆیان‬ ‫شاره‌کانیش بێکارى و بێداهاتى‪ ،‬باڵى به‌سه‌ر خه‌وى شرین و کۆبوونه‌وه‌ حزبیه‌کانت ببوریت و نه‌زانن‪.‬‬ ‫جه‌نابت باس له‌بن بڕکردنى گه‌نده‌ڵى ده‌که‌ی‪،‬‬ ‫زۆرینه‌ى داکێشاوه‌ گه‌نجانێکى زۆرى بێشومارى له‌کۆشکه‌ جوانه‌که‌ت بێیته‌ ده‌ره‌وه‌ و سه‌رێک‬ ‫خاوه‌ن بڕوانامه‌ ئاماده‌ن گه‌ر پاره‌یه‌کى که‌میش به‌شه‌قامه‌کانى هه‌ولێردا بکه‌یت‪ ،‬بزانیت چه‌ند ب���ه‌اڵم ه �ه‌رت��ۆو ح��زب �ه‌ک �ه‌ت ن �ه‌ب��وون س��ک��ااڵت��ان‬ ‫بێت کاربکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم نه‌داده‌مه‌زرێن و نه‌که‌رتێکى منداڵى ب��ێ الن �ه‌ و چه‌ند پیرو پ �ه‌ک که‌وت ‌ه ل�ه‌س�ه‌ر چ�ه‌ن��د رۆژن��ام �ه‌ نوسێک ت��ۆم��ارک��رد‪،‬‬ ‫تایبه‌تیش هه‌یه‌ کارى تێدا بکه‌ن له‌ هه‌رێمێکى له‌سه‌ر شه‌قامه‌کان رۆژ ده‌که‌نه‌وه‌‪ ،‬نه‌مانبینى به‌بیانوى به‌زاندنى هێڵى س��وور‪ ،‬نازانم بۆچى‬ ‫پڕخێر و ده‌وڵه‌مه‌ند و خاوه‌ن بودجه‌ى زه‌به‌الحدا جه‌نابت رۆژێک به‌رگێکى سپى له‌به‌ر بکه‌یت و که‌ رۆژنامه‌ نوسێک باس له‌گه‌نده‌ڵى بکات‬ ‫ل �ه‌گ �ه‌ڵ ئ��ه‌وه‌ش��دا به‌شێکى زۆرى کۆمه‌ڵگا خۆت بکه‌یت به‌ نه‌خۆشخانه‌یه‌کى هه‌رێمه‌که‌تدا ئیتر ئێوه‌ به‌ به‌خائین و خۆفرۆشى ده‌زانن‪ .‬ئێو‌ه‬ ‫ژیانیان ئه‌فه‌ریقیه‌‪ ،‬دی��اره‌ ل�ه‌ ه �ه‌ر شوێنێکى بزانیت خه‌ڵکى بۆچى ئه‌ونده‌ گله‌یی ده‌که‌ن و پێتان وای��ه‌ هه‌رکاتێک گ�ه‌ن��ده‌ڵ��ى ن�ه‌م��ا ئیتر‬ ‫دنیادا ئامانجى ده‌سه‌اڵت قۆرخکردنى سامانى بۆچى وه‌ک پێویست چاره‌سه‌ر ناکرێن‪ ،‬نه‌مان کۆتاى به‌ده‌سه‌اڵته‌که‌ى ئێوه‌ دێ��ت‪ ،‬له‌ڕاستیدا‬ ‫وانییه‌ ئ�ه‌وان�ه‌ى ره‌خنه‌ له‌شێوازى به‌ڕێوه‌بردنى‬ ‫واڵت بێت و دزى کردن و خۆبه‌ستنه‌وه‌ به‌کورسى‬ ‫واڵته‌که‌یان ده‌که‌ن که‌سانى دڵسۆزن‪ ،‬گه‌نده‌ڵى‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت �ه‌وه‌ بکاته‌ به‌رنامه‌ى حوکمڕانیه‌که‌ى‬ ‫ته‌نها بریتى نییه‌ له‌دزى و فزى کردن‪ ،‬گه‌نده‌ڵى‬ ‫ژیانى کۆمه‌ڵگا هه‌رواده‌بێ‪ ،‬له‌ هه‌رێمێکدا ساڵ‬ ‫له‌زۆرشتدا ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬ئه‌گه‌ر جه‌نابت به‌نیازى‬ ‫نییه‌ بودجه‌ى خه‌یاڵى پێنه‌درێت و له‌نێوان دوو‬ ‫بچیت به‌گژگه‌نده‌ڵى دا‪ ،‬ده‌بێت سه‌ره‌تا له‌خزم‬ ‫حزبدا به‌شنه‌کرێت و به‌شێکى زۆرى له‌خزمه‌تى‬ ‫و که‌سه‌ نزیکه‌کانى خۆته‌وه‌ ده‌ست پێبکه‌یت‪،‬‬ ‫خۆیاندا سه‌رف نه‌که‌ن و مه‌ترێک زه‌وى نه‌ماو‌ه‬ ‫ئه‌بێ له‌و که‌سانه‌وه‌ ده‌س پێ بکه‌یت که‌ به‌پاره‌ى‬ ‫بۆخۆیان تاپۆى نه‌که‌ن و مانگیش نییه‌ باڵه‌خانه‌ى‬ ‫ن �ه‌وت و میلله‌ت به‌خشیشى خه‌یاڵیان ک��ردوو‬ ‫چ �ه‌ن��د ن��ه��ۆم��ى ل �ه‌گ �ه‌ڵ ه���ه‌وره‌ک���ان���دا تێکه‌ڵ‬ ‫به‌رتیلێکى زۆری��ان��دا بۆ وه‌رگرتنى بڕوانامه‌ى‬ ‫نه‌کرێت له‌سه‌ر حسابى میلله‌ت‪ ،‬هه‌فته‌ش نیی ‌ه‬ ‫ماسته‌ر و دکتۆرا‪.‬‬ ‫بۆ داواک��ردن��ى ئ��او و کاره‌با خه‌ڵکى نه‌ڕژێت ‌ه‬ ‫س �ه‌رۆک کاتێک که‌ له‌سه‌رى ڕه‌ش دێیت‬ ‫سه‌رشه‌قام‪ ،‬رۆژیش نییه‌ سه‌دان ته‌نکه‌رى نه‌وت‬ ‫ب��ۆ هه‌ولێر ئ �ه‌و ه�ه‌م��وو باڵه‌خانه‌یه‌ که‌له‌سه‌ر‬ ‫نه‌دزرێت و ئاودیو نه‌کرێ سه‌عاتیش نییه‌ باس‬ ‫رێگه‌که‌ى جه‌نابتن تائێستا پرسیوته‌ ئه‌مانه‌ هیى‬ ‫له‌ ده‌سکه‌وتى زه‌ب �ه‌الح نه‌کرێ له‌گه‌ڵ هه‌موو‬ ‫کێن‪ ،‬له‌کوێ وه‌ ئه‌م هه‌موو پاره‌ خه‌یاڵییه‌یان‬ ‫ئ�ه‌م�ه‌ن��ش��دا زۆر ب �ه‌س��اده‌ی��ى ب��اس ل �ه‌ گه‌نده‌ڵى‬ ‫هێناوه‌ و کێ دروستى ک��ردون‪ ،‬ئه‌ى تا ئێستا‬ ‫ده‌کرێت‪.‬‬ ‫پرسیوته‌ کۆمپانیاکانى په‌یوه‌ندى ک��ردن هى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێم دواى ئه‌و هه‌موو ساڵه‌ تاز‌ه‬ ‫کێن و ئه‌م هه‌موو دۆالره‌ی��ان له‌کوێ هێناوه‌‪،‬‬ ‫ب �ه‌ت��ازه‌ ده‌ڵ��ێ ئێستا ه�ه‌ن��دێ شتم ب��ۆ مه‌علوم‬ ‫ناشێ بڵێ ى ئاگام له‌مانه‌ش نییه‌ له‌ ڕاستیدا‬ ‫ب��ووه‌ ب��اس ل�ه‌ب��وون��ى گ�ه‌ن��ده‌ڵ��ى ده‌ک���ات و ده‌ڵ��ێ‬ ‫بنه‌بڕکردنى گه‌نده‌ڵى ته‌نها به‌قسه‌یه‌ک ناکرێت‬ ‫له‌ هه‌رشوێنێک گه‌نده‌ڵى هه‌بوو ئاگادارمان‬ ‫چاندنى تۆوى گه‌نده‌ڵى له‌ماوه‌ى(‪ )20‬ساڵدا ب ‌ه‬ ‫بکه‌نه‌وه‌‪ ،‬جه‌نابى س �ه‌رۆک هیچ سه‌رۆکێک‬ ‫خۆڵ کردنه‌ چ��اوى خه‌ڵکه‌وه‌ کۆنابێته‌وه‌‪ .‬من‬ ‫نییه‌ ن�ه‌زان��ێ له‌واڵته‌که‌یدا چه‌ند گه‌نده‌ڵى و‬ ‫پێموایه‌ جه‌نابت ئێستا هه‌ست به‌مه‌ترسى ده‌که‌یت‬ ‫ناعه‌داله‌ته‌ى هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌و قسه‌و باسانه‌ى جه‌نابت‬ ‫بۆیه‌ ب��اس له‌بن بڕکردنى گه‌نده‌ڵى ده‌که‌یت‪،‬‬ ‫جگه‌ ل�ه‌خ��ۆڵ ک��ردن�ه‌ چ��اوى خ�ه‌ڵ��ک�ه‌وه‌ هیچى‬ ‫دی��ک�ه‌ ن��ی�ه‌‪ ،‬ئ �ه‌گ �ه‌ر ه��ه‌رس��ورى ل �ه‌س �ه‌ر ئ��ه‌وه‌ى بینى رۆژێ��ک کاڵوێکى پالستیکى بکه‌یت ‌ه سه‌رۆک باش بزانه‌ خه‌ڵکى تێربوون له‌ به‌ڵێن ‌ه‬ ‫که‌بڵێى تائێستا ن �ه‌م��زان��ی��وه‌ گ �ه‌ن��ده‌ڵ��ى هه‌ی ‌ه سه‌رت و بزانیت ئه‌م هه‌موو شه‌قامه‌ بۆچى سکى زه‌ب���ه‌الح و ن���اوه‌ڕۆک ب�ه‌ت��اڵ�ه‌ک��ان ئ �ه‌و کاته‌ى‬ ‫سه‌ره‌تا ئه‌و شورا ئه‌ستوره‌ى که‌ ب�ه‌ده‌ورى خۆتا هه‌ڵدڕاوه‌ و ئه‌م پڕۆژانه‌ بۆچى هه‌ر ته‌واونه‌بوون ج�ه‌م��اوه‌ر هه‌ستایه‌ سه‌رپێ ئیتر ئه‌ندامه‌کانى‬ ‫دروستت کردوه‌ بیڕوخێنه‌‪ ،‬هه‌ر له‌کۆکردنه‌وه‌ى هه‌یانه‌ چه‌ند جار پاره‌ى خه‌یاڵى بۆ سه‌رفکراوه‌‪ ،‬بیستن و بینین ک���ه‌ڕو ک��وێ��ر ده‌ب���ن له‌ئاست‬ ‫کادیرانى حزبه‌که‌ت و به‌رهه‌مهێنانى ده‌زگ��اى سه‌رۆک رۆژێک نه‌مانبینى وه‌ک شاعه‌بدوڵاڵ به‌ڵێن و چاکسازییه‌ خێراکاندا‪ .‬باشتروایه‌ ئاوڕ‬ ‫راگه‌یاندن هه‌ر له‌ که‌ناڵى ئاسمانى و رۆژنام ‌ه ئه‌رده‌ن به‌رگێکى هه‌ژارى له‌به‌ربکه‌یت و بچیت ‌ه ل�ه‌م خه‌ڵکه‌ ره‌ش و رووت �ه‌ ب��ده‌ن�ه‌وه‌ و س �ه‌روه‌ت‬ ‫و گ��ۆڤ��اره‌وه‌ ک�ه‌ هه‌میشه‌ ه�ه‌واڵ��ى یه‌که‌میان ن���او دام���ووده‌زگ���ای���ه‌ک���ى ح��ک��وم��ى که‌مێک و سامانى ئ�ه‌م واڵت �ه‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ خه‌ڵکى‪،‬‬ ‫ستایشکردنى جه‌نابته‌‪ ،‬هه‌میشه‌ رووى ناشرینى چ���اودێ���رى ک��اره‌ک��ان��ى ب��ک �ه‌ی��ت‪ ،‬ن �ه‌م��ان بینى ئه‌گینا کاتێک ج �ه‌م��اوه‌ر هه‌ستایه‌ سه‌رپێ‬ ‫حوکمڕانیه‌که‌ت به‌میکیاژ ده‌ڕازێننه‌وه‌ پیشانى رۆژێ��ک خ��ۆت به‌ماڵێکى ه���ه‌ژاردا بکه‌یت و کار له‌کار ده‌ترازێت و ئه‌وه‌ى له‌ تونس و میسر‬ ‫جه‌نابتى ده‌ده‌ن ئه‌گینا من زۆر دڵنیام جه‌نابت بزانى چۆن ژیان ده‌گوزه‌رێنن‪ .‬سه‌رۆک ئه‌مانه‌ روویدا لێره‌ش رووئه‌دات‪.‬‬ ‫له‌من باشتر ده‌زان��ى گه‌نده‌ڵى هه‌موو کوچه‌ و که‌ باسکران هیچ ک��ام له‌مانه‌مان له‌تۆنه‌دى‬

‫›› سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێم دواى ئه‌و‬ ‫هه‌موو ساڵ ‌ه تاز ‌ه‬ ‫به‌تاز ‌ه ده‌ڵێ ئێستا‬ ‫هه‌ندێ شتم بۆ‬ ‫مه‌علوم بووه‬


‫هه‌مه‌ڕ ‌ه‌نگ‬

‫پرسی چه‌تر‬ ‫پرسی چه‌تر‪ ،‬پانتاییه‌ک ‌ه (چه‌تر) بۆ گوزارشتکردنی‬ ‫رای ئێوه‌ی هاواڵتی ره‌خساندوو ‌ه تا ئازادان ‌ه‬ ‫لێره‌وه‌ هه‌ر هه‌فت ‌ه و له‌ سه‌ر پرسێکی گه‌رم‬ ‫بۆچوونی خۆتان بخه‌نه‌ڕوو‪.‬‬ ‫پرسى ئه‌مجاره‌ى چه‌تر بۆ وه‌رگرتنى راى ئێوه‌ى‬ ‫هاواڵتیه‌ ده‌رب���اره‌ى ( ئایا بۆچى زۆرب �ه‌ى هاواڵتیان‬ ‫متمانه‌یان به‌ به‌ڵێنه‌کانى سه‌رۆکایه‌تیه‌کانى هه‌رێم‬ ‫ن�ه‌م��اوه‌ و س���ه‌ره‌ڕاى به‌ڵێنه‌کانى س�ه‌رۆک��ى ه�ه‌رێ��م و‬ ‫حکومه‌ت خه‌ڵک به‌رده‌وامن له‌ ناڕه‌زایه‌تى ده‌ربڕێن بۆ‬ ‫نه‌هێشتنى گه‌نده‌ڵى و ئه‌نجامدانى چاکسازى؟)‬ ‫ه��اوڕێ جه‌عفه‌ر ـ خوێندکارى‬ ‫زانکۆ‪ /‬به‌هیچ شێوه‌یه‌ک متمانه‌م‬

‫ب�ه‌ ه �ه‌ر س��ێ سه‌رۆکایه‌تییه‌که‌‬ ‫نیه‌‪ ،‬چونکه‌ تا ئێستا ئیراده‌یه‌کى‬ ‫ب �ه‌ه��ێ��زی��ان الدروس�����ت ن���ه‌ب���ووه‌ بۆ‬ ‫چاکسازى و نه‌هێشتنى گه‌نده‌ڵی له‌ واڵتدا‪.‬‬ ‫هێرۆ یوسف ـ خوێندکار‪ /‬راى وای�ه‌ ئه‌مانه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫راستیش بڵێن ک �ه‌س ب��اوه‌ڕی��ان پ��ێ ن��اک��ات‪ ،‬چونکه‌‬ ‫متمانه‌یان الى جه‌ماوه‌ر له‌ده‌ستداوه‌‪ ،‬هۆکارى ئه‌مه‌ش‬ ‫ده‌گ�ه‌ڕێ��ت�ه‌وه‌ بۆ ئ �ه‌و هه‌موو به‌ڵێنه‌ درۆی���ه‌ى که‌ له‌‬ ‫ڕابردوودا داویانه‌‪.‬‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪49‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/8- 2011/3/28‬‬

‫‪15‬‬

‫ئاسۆ محه‌مه‌دـ ده‌چ��ووى په‌یمانگا‪ /‬پێیوایه‌ هه‌رسێ‬ ‫سه‌رۆکایه‌تییه‌که‌ى هه‌رێم تواناى چاکسازییان نییه‌‪،‬‬ ‫چونکه‌ به‌رژه‌وه‌ندى حزبیان خستووه‌ته‌ پێش به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫حکومه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫نیگار نازم ـ ژنى ماڵه‌وه‌‪ /‬هه‌ر‬ ‫له‌سه‌ره‌تاوه‌ باوه‌ڕم به‌مانه‌ نه‌بووه‌ و‬ ‫الى من متمانه‌یان له‌ده‌ست داوه‌‪،‬‬ ‫چ��ون��ک�ه‌ ئ�ه‌م��ان�ه‌ ت�ه‌ن��ه��ا درۆ بۆ‬ ‫خه‌ڵک ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫سه‌نگه‌ر عه‌سکه‌ر ـ گه‌نجێکى ناحییه‌ى ش��ۆرش‪ /‬بۆ‬ ‫هه‌رسێ سه‌رۆکایه‌تییه‌که‌ى هه‌رێم (یه‌کى سێ نه‌خێر)‬ ‫به‌الى منه‌وه‌‪.‬‬ ‫ره‌وا محه‌مه‌د ـ گه‌نجێکى کاسب‪/‬‬

‫س�ه‌رۆک��ای�ه‌ت��ى پ�ه‌رل�ه‌م��ان هه‌موو‬ ‫ب��ڕی��اره‌ک��ان��ى ح��زب��ی��ن‪ ،‬س �ه‌رۆک��ى‬ ‫حکومه‌تیش پ��اوه‌ن ک��راوه‌ له‌الیه‌ن‬ ‫هه‌ردوو حزبه‌که‌وه‌ و بڕیاره‌کانیشى‬ ‫ل��ه‌ ن��ی��وه‌ى س��ل��ێ��م��ان��ی��دا جێبه‌جێ‬ ‫ش����وان م��ح �ه‌م �ه‌د ـ م��ام��ۆس��ت��ا ل �ه‌ن��اح��ی �ه‌ى ش���ۆرش‪ /‬ده‌ک����رێ‪ ،‬س �ه‌رۆک��ى هه‌رێمیش مه‌به‌ستى نییه‌ که‌‬ ‫سه‌رۆکه‌کانمان مه‌به‌ستیان نییه‌ چاکسازى بکه‌ن‪ ،‬چاکسازى بکات‪.‬‬ ‫چونکه‌ ئ �ه‌وان ت��وان��اى چاکسازییان نه‌بێ ئ�ه‌ى کێ‬ ‫هه‌ڵمه‌ت کامیل ـ خوێندکارى‬ ‫ده‌سه‌اڵتى ئه‌وه‌ى هه‌یه‌؟ خۆ ئه‌گه‌ر مه‌به‌ستیان بوایه‌‬ ‫په‌یمانگا‪ /‬پێیوایه‌ بێ هه‌ڵوێستى‬ ‫هیچ نه‌بێت ده‌یانتوانى گه‌نده‌ڵه‌کانى ده‌وروبه‌رى خۆیان‬ ‫هه‌رسێ سه‌رۆکایه‌تییه‌که‌ى هه‌رێم‬ ‫البه‌رن‪.‬‬ ‫ل �ه‌ دواى رووداوه‌ک���ان���ى (‪)17‬ى‬ ‫ئ �ه‌ح��م �ه‌د ج����ه‌الل ـ گه‌‌نجێکى‬ ‫شوباته‌وه‌ به‌ ته‌واوى متمانه‌یان الى‬ ‫کاسبکار‪ /‬درۆکانیان واى کردووه‌‬ ‫جه‌ماوه‌ر نه‌ما‪.‬‬ ‫ئ �ه‌م��ان �ه‌ م��ت��م��ان�ه‌ ل���ه‌ده‌س���ت ب��ده‌ن‬ ‫شنۆ ئیبراهیم ـ کچى ماڵه‌وه‌‪ /‬که‌ له‌ ئێواره‌یه‌کدا‬ ‫له‌ناوجه‌ماوه‌ر جونکه‌ قسه‌کانیان هاتبووه‌ سه‌را و بێده‌نگ بوونى ئه‌م ده‌سه‌اڵته‌ له‌ ئاست‬ ‫ه��ى (‪ )20‬س��اڵ ل �ه‌م �ه‌و ب���ه‌ره‌ و کوشتنى رۆڵه‌کانى ب �ه‌الوه‌ به‌سه‌ بۆ ئ �ه‌وه‌ى خه‌ڵک‬ ‫قسه‌ى تازه‌یان نییه‌‪.‬‬ ‫متمانه‌ى پێ نه‌مێنێت‪.‬‬ ‫سه‌نگه‌ر بیالل‪ /‬چه‌مچه‌ماڵ‬

‫بۆ‪ /‬رۆژنامه‌ى (چه‌تر)‬ ‫بابه‌ت‪ /‬روونکردنه‌وه‌‬

‫ل �‌ه ژم���ار‌ه (‪)45‬ى ب�ڵاوک��راوه‌ک �ه‌ت��ان ل �‌ه رۆژى‬ ‫دووشه‌مم‌ه رێکه‌وتى (‪ )2011/2/21‬له‌الپه‌ڕ‌ه (‪)12‬‬ ‫بابه‌تێکتان ل‌ه ژێر ناونیشانى (کارێکى وا بۆ گه‌نج‬ ‫نه‌کراو‌ه ‪ )...‬ک‌ه ل‌ه ئامه‌ده‌کردنى (دیمه‌ن عوسمان)‬ ‫بوو باڵوکراوه‌ته‌وه‌‪ .‬به‌پێویستمان زانى داوا ل‌ه به‌ڕێزتان‬ ‫بکه‌ین بۆ ده‌رخستنى راستیه‌کان ئه‌م رونکردنه‌وه‌یه‌مان‬ ‫ب��ۆ ب�ڵاوب��ک�ه‌ن�ه‌وه‌‪ ،‬ل �ه‌الی �ه‌ن ب �ه‌ڕێ��زت��ان �ه‌وه‌‪ .‬ئامانجى‬ ‫کتێبخانه‌ى گشتیى پێشکه‌شکردنى خزمه‌تگوزارى‬ ‫کتێبخانه‌ی‌ه ب‌ه هاواڵتیان و کۆمه‌ڵگ‌ه ب‌ه بێ جیاوازى‬ ‫ئاینى‪ ،‬ره‌گ���ه‌زى‪ ،‬سیاسى‪ ،‬کۆمه‌اڵیه‌تى و دور له‌‬ ‫هه‌موو چاودێرییه‌کى سیاسى‪ ،‬به‌اڵم ده‌بێت رێنمایى و‬ ‫یاساى کتێبخان‌ه پێشێل نه‌کریت ب‌ه مه‌به‌ستى پاراستنى‬ ‫ب�ه‌رژه‌وه‌ن��دى گشتى‪ .‬وه‌ک ره‌چاوکردنى هێمنى ناو‬ ‫هۆڵه‌کانى خوێندنه‌و‌ه به‌تایبه‌تى و ته‌الرى کتێبخانه‌‬ ‫به‌شێوه‌یه‌کى گشتى‪ ،‬پێویست‌ه له‌سه‌ر هه‌موو که‌سێک‬ ‫به‌دووربێت له‌ده‌نگ‌ه ده‌نگ و ئاژاوه‌‪ .‬سه‌باره‌ت به‌بوونى‬ ‫کتێب له‌کتێبخانه‌که‌دا ل �ه‌الی �ه‌ن ب�ه‌ڕێ��وب�ه‌رای�ه‌ت��ى‬

‫کتێبخانه‌ى گشتى سلێمانیه‌وه‌‪ ،‬کتێب دابین ده‌کرێت‬ ‫ب��ۆ کتێبخانه‌ى ش��ارۆچ��ک �ه‌ک��ان‪ .‬ل �‌ه کتێبخانه‌ى‬ ‫گشتى م��اوه‌ت ب��ڕى (‪ )9000‬کتیب و گۆڤار له‌‬ ‫کتێبخانه‌که‌دا هه‌ی‌ه به‌راورد له‌گه‌ڵ دانیشتوانى ماوه‌ت‬ ‫تێکڕا (‪ )1300‬که‌س‌ه و ل‌ه ساڵى (‪)2010‬دا ژماره‌ى‬ ‫سودمه‌ند ل‌ه کتێبخانه‌ک‌ه (‪ )582‬که‌س ب��ووه‌‪ ،‬که‌‬ ‫به‌راورد له‌گه‌ڵ ژماره‌ى خوێنه‌ر نزیکه‌ى (‪ )15‬سه‌رچاوه‌‬ ‫ده‌کات و به‌رچاو‌ه ل‌ه ئاستى زانستى کتێبخانه‌دا‪ .‬به‌اڵم‬ ‫پێویست‌ه له‌سه‌ر هه‌موو الیه‌ک هه‌وڵى زیاتر بدات بۆ‬ ‫پێشخستن و گه‌شه‌پێدانى کتێبخان‌ه و ئاستى رۆشنبیرى‬ ‫له‌ناوچه‌که‌دا ئه‌م رێژه‌یه‌ش به‌رده‌وام له‌زیاد بووندایه‌‪.‬‬ ‫خۆزگ‌ه له‌جیاتى ئ�ه‌و ره‌خن‌ه بێ بنه‌مای‌ه پێشنیاز‬ ‫و داواک���ارى ج��وان و پێویست بکرای‌ه بۆ هاوکارى‬ ‫کردنى کتێبخان‌ه ل‌ه جێبه‌جێ کردنى ئامانجه‌کانى‪،‬‬ ‫جێگاى باس‌ه کارمه‌ندانى و لێپرسراوى ئه‌م کتێبخانه‌یه‌‬ ‫هه‌وڵى زۆرى داو‌ه بۆ پێشکه‌شکردنى خزمه‌تگوزارى‬ ‫به‌ناوچه‌که‌‪.‬‬

‫باڵوکراوه‌ی نوێ‬ ‫(هه‌زار خۆری پڕشنگدار)‬ ‫کتێبێکی وه‌رگ��ێ��ڕدراوه‌‪ ،‬له‌ زمانی‬ ‫ئینگلیزییه‌وه‌ (چرا نه‌وزاد) کردوویه‌تی‬ ‫به‌ ک��وردی‪ .‬ئ�ه‌م کتێبه‌ له‌ نوسینی‬ ‫ن��وس �ه‌ری ئه‌مریکی ب�ه‌ڕه‌چ�ه‌ڵ�ه‌ک‬ ‫ئه‌فغانی (خالید حوسێنی)یه‌‪ ،‬یه‌کێکه‌‬ ‫له‌ کتێبه‌ پڕخوێنه‌ره‌کانی جیهان‪،‬‬ ‫له‌ ساڵی (‪)٢٠٠٧‬دا له‌ ڕیزبه‌ندی‬ ‫باشترین ده‌ کتێبی دن��ی��ادا پله‌ی‬ ‫سێهه‌می به‌ده‌ست هێنا‪ .‬ناوه‌ڕۆکی‬ ‫ئه‌م رۆمانه‌ چیرۆکی ئه‌و ژیانه‌ پڕ له‌‬ ‫ناسۆره‌یه‌ که‌ ژنانى ئه‌فغانستانی‬ ‫تێدا ده‌گوزه‌رێت‪ ،‬باسی ئه‌و ژنانه‌‬ ‫ده‌گێڕێته‌وه‌ که‌ بااڵده‌ستی ئاین و‬ ‫کلتوره‌ به‌سه‌رچوه‌کان کردونی به‌‬ ‫کۆیله‌یه‌کی هه‌میشه‌یی بۆ ژیان‪.‬‬ ‫ل �ه‌ وت �ه‌ی �ه‌ک��دا وه‌رگ��ێ��ڕ ه��ۆک��اری‬ ‫هه‌ڵبژاردنی ئه‌م کتێبه‌ بۆ وه‌رگێڕان‬ ‫ده‌گێڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌و له‌یه‌کچونه‌‬ ‫ره‌هایه‌ی له‌ نێوان ژیانی ژنانی‬ ‫ئه‌فغانستان و ژنانی کورددا هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئه‌م په‌رتوکه‌ (ده‌زگ��ای ئاراس)‬ ‫له‌ هه‌ولێر ئه‌رکی چاپکردن و‬ ‫ب�ڵاوک��ردن��ه‌وه‌ی گ��رت�ه‌ ئه‌ستۆ‪،‬‬ ‫ئێستا له‌ کتێبخانه‌کانی کوردستاندا‬ ‫ده‌ست ده‌که‌وێت‪.‬‬

‫کتێبخانه‌ى گشتی ماوه‌ت‬

‫باوکێکى میسری ناوی کچه‌که‌ی نا‬ ‫(فه‌یسبووک)‬ ‫و‪.‬له‌ فارسییه‌وه‌‪ /‬هێمن عه‌لی‬

‫پ��ی��اوێ��ک ل �ه‌ میسر ن���اوی کچ ‌ه‬ ‫کۆرپه‌که‌ی کرد به‌ فه‌یسبووک که‌‬ ‫به‌ پێی رۆژنامه‌ی میسری (االهرام)‬ ‫ئ �ه‌م �ه‌ ه �ه‌وڵ��دان��ێ��ک��ی سمبولییه‌ بۆ‬ ‫رێزگرتن له‌ رۆڵ��ی کاریگه‌ری ئه‌م‬ ‫تۆڕه‌ کۆمه‌اڵیه‌تییه‌ له‌ ره‌واڵه‌تگرتن و‬ ‫په‌ره‌سه‌ندنی شۆڕشی میسر‪.‬‬ ‫که‌ناڵی هه‌واڵی (‪ )CNN‬به‌ پێی‬ ‫رۆژنامه‌ی پڕتیراژی (االهرام) چاپی‬ ‫میسر‪ ،‬ده‌ن��ووس��ێ��ت ج�ه‌م��ال ئیبراهیم‬ ‫باوکه‌ ته‌مه‌ن بیست و چه‌ند ساڵه‌ی‬ ‫ئ��ه‌م ک��چ�ه‌ ک��ۆرپ �ه‌ی �ه‌ ب��ۆ ده‌رب��ڕی��ن��ی‬ ‫خۆشحاڵی خۆی له‌ ده‌ستکه‌وته‌کانی‬ ‫ب��زوت��ن��ه‌وه‌ی ن���اڕه‌زای���ی گ �ه‌ن��ج��ان له‌‬ ‫(‪)25‬ى مانگی ژان��ی��وری �ه‌دا ن��اوی‬ ‫(ف���ه‌ی���س���ب���ووک)ی ب���ۆ ک��چ�ه‌ک�ه‌ی‬ ‫هه‌ڵبژاردووه‌‪.‬‬

‫زۆرێک له‌ گه‌نجانی چاالک ل ‌ه‬ ‫ب��زوت��ن�ه‌وه‌ی ن��اڕه‌زای��ی میسر ک�ه‌ له‌‬ ‫رۆژی (‪ )25‬ژانیورییه‌وه‌ ده‌ستی پێکرد‬ ‫و له‌گه‌ڵ په‌ره‌سه‌ندنی خێرای خۆی‪،‬‬ ‫به‌ له‌ ناوچونى حوسنی موباره‌کی‬ ‫ک��ۆت��ای��ی پ��ێ��ه��ات‪ ،‬ف �ه‌ی��س��ب��ووک و‬ ‫ت��ۆڕه‌ کۆمه‌اڵیه‌تییه‌کانی تریان بۆ‬ ‫به‌ رێکخستنکردنی ناڕه‌زایه‌تییه‌کان‬ ‫به‌کارهێنا‪.‬‬ ‫وه‌ع����ی����ل غ���ه‌ن���ی���م‪ ،‬ی���ه‌ک���ێ���ک ل�ه‌‬ ‫ب���ه‌ڕێ���وه‌ب���ه‌ران���ی ت����ۆڕی گ��وگ��ڵ له‌‬ ‫میسریش که‌ له‌ رۆژه‌کانی سه‌ره‌تای‬ ‫ئ���ه‌م ن��اڕه‌زای �ه‌ت��ی��ی��ان �ه‌‪ ،‬الپ �ه‌ڕه‌ی �ه‌ک��ی‬ ‫تایبه‌تی بۆ هه‌واڵنێری و رێکخستن‬ ‫و رێکخستنی ب��زوت��ن �ه‌وه‌ک �ه‌ له‌سه‌ر‬ ‫س���ای���ت���ی ف���ه‌ی���س���ب���ووک دان����اب����وو‬ ‫م��اوه‌ی �ه‌ک ده‌ستبه‌سه‌ر ک��را‪ .‬ناوبرا‬ ‫دوای ئ��ازادب��وون��ی ل�ه‌ زی��ن��دان‪ ،‬ب��ووه‌‬ ‫یه‌کێک له‌ روخساره‌ سه‌ره‌کییه‌کان‬ ‫له‌ تێکۆشان و شۆڕشی میسردا‪.‬‬

‫سەرۆک شارەوانیەکی قۆچدار‬ ‫و‪.‬له‌ ئینگلیزیه‌وه‌‪ :‬مسته‌فا‬ ‫رابه‌ر‬ ‫هه‌بوو نه‌بوو سه‌رۆک شاره‌وانیه‌ک‬ ‫هه‌بوو له‌گه‌ڵ خه‌ڵکدا زۆر بێداد بوو‪،‬‬ ‫ڕۆژێکیان ئه‌وه‌نده‌ توڕه‌ ده‌بێت دوو‬ ‫قۆچ بۆ خۆی به‌ئاوات ده‌خوازێ بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی خه‌ڵکی پێ بترسێنیت‪ ،‬زۆری‬ ‫نه‌برد ئه‌و مراز و ئاواته‌ گه‌مژانه‌ی‬ ‫هاته‌ دی‪ ،‬دوو قۆچی له‌ پێشه‌ سه‌ری‬ ‫په‌یدا بوون به‌دوای سه‌رتاشێکدا ناردى‬ ‫بێته‌ ماله‌که‌یان بۆ ئ �ه‌وه‌ی سه‌ری‬ ‫ب��ت��اش��ێ��ت ل �ه‌ ک��ات��ی سه‌رتاشیندا‬ ‫س���ه‌رۆک پ��رس��ی��اری لێکرد ت��ۆ چ‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ری م��ن��دا ده‌بینیت؟ س�ه‌رت��اش‬ ‫وه‌اڵمی دایه‌وه‌‪ .‬هیچ نابینم هه‌ر چه‌ند‬ ‫روون و ئاشکرا قۆچه‌کانی ده‌بینی‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌ ترساندا ڕاستیه‌که‌ی نه‌گۆت‪،‬‬ ‫خێرا سه‌رۆک ده‌ستی له‌ قۆچه‌کانی‬ ‫خۆی کوتا و له‌ سه‌رتاشه‌که‌ی پرسی‬ ‫ئه‌ی ئه‌مانه‌ چین‪ ،‬ئه‌ویش به‌ ناچاری‬ ‫پێی گۆت به‌ڵێ دوو قۆچت هه‌یه‌‪،‬‬ ‫له‌ کاتێکدا سه‌رتاشه‌که‌ به‌ترس و‬ ‫ل���ه‌رزه‌وه‌ ده‌یویست ب��ڕوات‪ ،‬س�ه‌رۆک‬ ‫هه‌ره‌شه‌ی لێکرد و ڕه‌ێ��ک و ڕه‌وان‬ ‫پێی گ��ۆت ئه‌گه‌ر ئ �ه‌وه‌ی بینیوته‌‬ ‫به‌که‌س بڵێی دڵنیابه‌ هه‌ڵت ده‌واسم‪،‬‬ ‫سه‌رتاش گه‌یشته‌وه‌ ماڵ نیازی وابوو‬ ‫ئه‌م نهێنیه‌ الی هیچ که‌س نه‌درکێنی‬ ‫ب �ه‌اڵم له‌ ن��اخ�ه‌وه‌ بیر و هۆشی هه‌ر‬ ‫الی نهێنیه‌که‌ ب��وو‪ ،‬ح�ه‌زی ده‌کرد‬ ‫الی که‌سێک بدرکێنی تا گیانی‬ ‫ئ��اس��وده‌ ب��ێ��ت‪ .‬س �ه‌ره‌ن��ج��ام ڕۆیشته‌‬ ‫ن����او ک��ێ��ڵ��گ �ه‌ی �ه‌ک و ق��ۆرت��ێ��ک��ی‬ ‫ل �ه‌ژێ��ر چ �ه‌ن��د ب��ن �ه‌ ح�ه‌ی��زه‌ران��ێ��ک‬ ‫(قامیشێک) هه‌ڵکۆڵی‬ ‫و خ����ۆی ت��ێ��ه��اوی��ش��ت به‌‬ ‫چرپه‌ چه‌ندین جار گۆتی‬ ‫س�������ه‌رۆک دوو ق��ۆچ��ی‬ ‫ه��ه‌ی��ه‌‪ ،‬س����ه‌رۆک قۆچی‬ ‫هه‌یه‌ پاشان هاته‌ ده‌ره‌وه‌‬ ‫و چ��اڵ�ه‌ک�ه‌ی پ��ڕک��رده‌وه‌ و‬ ‫گه‌ڕاوه‌ ماڵ‪.‬‬ ‫پاشان هه‌ندێک ڕێبوار‬ ‫به‌وێدا به‌ره‌و بازار ده‌ڕۆیشتن‬ ‫ب �ه‌الی ک��ۆزه‌ حه‌یزه‌رانه‌که‌‬ ‫ڕه‌ت‌بوون به‌ سه‌رسوڕمانه‌وه‌‬ ‫هه‌ڵوه‌سته‌یان کرد گوێیان‬ ‫له‌ ده‌نگێکی سه‌یر بوو له‌ناو‬ ‫قامیشه‌النه‌که‌ ده‌ه��ات و‬ ‫ده‌یگۆت س�ه‌رۆک قۆچی‬ ‫ه����ه‌ی����ه‌‪ ،‬خ���ه‌ڵ���ک���ه‌ک���ه‌ ک�ه‌‬ ‫گه‌یشتنه‌ ناو ب��ازار چیان‬ ‫به‌ گوێی خۆیان بیستبوو‬ ‫ب�����ه‌ خ���ه‌ڵ���ک���ی���ان گ�����ۆت‪،‬‬ ‫خه‌ڵکی بازاریش ڕۆیشتن‬

‫بۆ ناو حه‌یزه‌رانه‌کان بۆ ئه‌وه‌ی خۆیان‬ ‫گ��وێ��ی��ان ل���ه‌و ده‌ن��گ �ه‌ ن��ام��ۆی �ه‌ بیت‪،‬‬ ‫ئه‌وانیش بۆ خه‌لکی تریان گێڕاوه‌‪،‬‬ ‫خێرا ده‌نگۆکه‌ له‌ناو هه‌موو شار باڵو‬ ‫ب��ووه‌ کارمه‌نده‌کانی شاره‌وانێش ئه‌و‬ ‫خه‌به‌ره‌یان زانی ئه‌وانیش چوون بۆ ناو‬ ‫حه‌یزه‌رانه‌کان کاتێ ئه‌وانیش بیستیان‬ ‫سه‌رۆک دوو قۆچی هه‌یه‌‪ ،‬هه‌موویان‬ ‫چوون بۆ مالێ سه‌رۆکی شاره‌وانی‬ ‫ب�ه‌اڵم ژنه‌که‌ی پێی وتن سه‌رۆک‬ ‫نه‌خۆشه‌و ناتوانی بیانبینێت‪ ،‬زۆری‬ ‫نه‌برد قۆچه‌کانی سه‌رۆک گه‌شه‌یان‬ ‫کرد و به‌ ئه‌ندازه‌ی یه‌ک پێ درێژبوون‬ ‫سه‌رۆکیش ئه‌وه‌نده‌ پێی شه‌رمه‌زار بوو‬ ‫ناچار بوو ژنه‌که‌ی خۆی ڕاسپارد‬ ‫ب�ه‌ خه‌لک بڵێ س���ه‌رۆک نه‌خۆشه‬ ‫‌و زم��ان��ی ش��ک��اوه‌ ن��ات��وان��ی قسه‌یان‬ ‫ل�ه‌گ�ه‌ل ب��ک��ات‪ ،‬ژن �ه‌ش ه �ه‌ر وای به‌‬ ‫پیاوه‌کانی ئه‌نجومه‌نی شاره‌وانی وت‪،‬‬ ‫به‌اڵم که‌ رۆژی دواتر هاتنه‌وه‌ پێیان‬ ‫داگ��رت ووتیان چ��ار نیه‌ ده‌بێت هه‌ر‬ ‫بیبینین ده‌ڵێن قۆچی لێهاتووه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ ڕاستبیت ئه‌وه‌ مافی ئه‌وه‌ی نیه‌‬ ‫فه‌رمانڕه‌وایی خه‌لک بکات‪.‬‬ ‫ه���ه‌رچ���ه‌ن���د خ���ێ���زان���ی س�����ه‌رۆک‬ ‫هه‌ولێکی زۆری دا پێشیان بگرێت‬ ‫و ڕێ نه‌دات بێنه‌ ژوره‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وان‬ ‫ده‌رگ��ای ماڵه‌که‌یان شکاندو وه‌ژوور‬ ‫که‌وتن و به‌ چاوی خۆیان قۆچه‌کانی‬ ‫س �ه‌رۆک��ی��ان بینی و ل �ه‌ن��اوی��ان ب��رد‪،‬‬ ‫گۆتیان س�ه‌رۆک��ی وا ل�ه‌ ئاژه‌لێک‬ ‫چاکتر نیه‌‬ ‫تێبینی‪ :‬له‌ ئه‌فسانه‌ی گه‌الندا ئه‌م‬ ‫چیرۆکه‌ به‌زۆر ناونێشانی تر هه‌یه‌‪:‬‬

‫له‌م گۆشه‌یه‌دا هه‌رجار‌ه و زانیارییه‌کی پزیشکی له‌الیه‌ن پزیشکێکی پسپۆڕه‌وه ده‌خرێته‌ڕوو‌‬

‫د‪.‬سه‌نا ره‌شید‬

‫مووى زیاد‌ه و‬ ‫کاریگه‌ریه‌کانى‬

‫م�����ووى زی�����اده‌‪/‬‬

‫زی����اده‌م����ووه‌ک����ان‬ ‫پله‌یان هه‌یه‌ که‌‬ ‫ب����ه‌ ش���ێ���وه‌ی���ه‌ک���ى‬ ‫س��������روش��������ت��������ى‬ ‫موویه‌کى نه‌رمه‌‬ ‫و ک�����ه‌م�����ه‌ ل���ه‌‬ ‫حاڵه‌تى ئاساییدا‪،‬‬ ‫ه�������ه‌ن�������دێ�������ک‬ ‫خ �ه‌ڵ��ک��ی��ش ه�ه‌ی�ه‌‬ ‫که‌ سیفه‌تى زۆره‌ موه‌کانیان سروشتیان وایه‌ که‌‬ ‫نه‌ نه‌رمه‌ و نه‌ڕه‌شه‌ و نه‌زبره‌ و پێی ده‌ڵێن (انسان‬ ‫مشعر انسان املس) مویان که‌مه‌ و کاڵه‌ و زۆر‬ ‫نابینرێت ئه‌مه‌ نۆرماڵه‌‪ ،‬هه‌ندێکیشی هه‌یه‌ توکى‬ ‫زۆره‌ ناسروشتین له‌حاڵه‌تى نه‌خۆشیدا پێی ده‌ڵێن‬ ‫(عدم انتڤام توزیع) له‌روى که‌میه‌ت ‌و ڕه‌نگه‌که‌ی‬ ‫و دابه‌شبونى له‌ له‌شی مرۆڤه‌کاندا‪ ،‬مرۆڤى ئاسایی‬ ‫‌و نۆرماڵ له‌بن باڵى یان سه‌رگۆى مه‌مکى یان‬ ‫سه‌ر حه‌وز و پشتى مووه‌کان روواون به‌شێوه‌یه‌کى‬ ‫ئاسایی‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر به‌شێوه‌یه‌ى نائاسایی هه‌ست‬ ‫به‌زۆربونى کرا ئه‌وه‌ ده‌توانین بڵێین زیاده‌مووه‌‪.‬‬ ‫نیشانه‌کانى‪ /‬ده‌رک �ه‌وت��ن��ى م��وو به‌شیوه‌یه‌کى‬ ‫ناڕێک له‌ به‌شه‌کانى له‌شدا وه‌ک ژێر چه‌ناگه‌ و‬ ‫رووخسار یان ناو ناوکه‌ یان گڕبونى ده‌نگی ژنه‌که‌‬ ‫و قه‌ڵه‌وبونى یان ره‌قبونى مووه‌کان و زبر بونیان‬ ‫گۆڕینى ره‌نگه‌که‌ى‪.‬‬ ‫هۆکاره‌کان‪ /‬بۆ زیادبونى قه‌باره‌ى موه‌کان ده‌بێت‬ ‫به‌دواى هۆکاره‌کانیدا بگه‌ڕێین و بزانین پێوه‌ندى‬ ‫ب �ه‌س��ووڕى مانگانه‌ى ژن �ه‌ک �ه‌وه‌ هه‌یه‌ ک�ه‌ س��وڕى‬ ‫مانگانه‌که‌ى ناڕێک ده‌بێت یان رێژه‌ى هۆرمۆنى‬ ‫پیاوانى زیاده‌ ده‌بێته‌ هۆى گڕبونى ده‌نگى ئه‌و ژنه‌‬ ‫ئه‌مجۆره‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ئسترۆجین که‌مده‌بێته‌وه‌ و‬ ‫هۆرمۆنى گیانى پیاو زیاد ده‌بێت و ده‌بێته‌ هۆى‬ ‫دروستبونى ئه‌و موه‌ زیادانه‌ و هه‌ندێکیشی به‌هۆى‬ ‫بونى کیسه‌ئاوه‌وه‌ دروست ده‌بێت له‌سه‌ر هێلکه‌کانى‬ ‫ئ�ه‌و ژن�ه‌ دروس��ت ده‌ب��ن‪ ،‬هه‌ندێکیشی ئه‌ستوره‌ و‬ ‫ده‌بێته‌ هۆى قه‌ڵه‌وى (‪)%40‬یشیان توشی نه‌خۆشی‬ ‫نه‌زۆکى ده‌بن که‌ ده‌بێت له‌پێشدا نه‌زۆکیان چاره‌سه‌ر‬ ‫بکرێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر ته‌نها ژنه‌که‌ بێت بۆ به‌ته‌نها به‌‬ ‫ده‌رم���ان چ��اره‌س�ه‌ر ده‌ک��رێ��ن‪ ،‬ئه‌گه‌ریش نه‌زۆکى‬ ‫چ��اره‌س�ه‌ر بکات چ��اره‌س�ه‌ره‌ک�ه‌ى ج��ی��اوازه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫مێردى کردبێ و منداڵى هه‌ر نه‌بوبوو یه‌که‌مجار‬ ‫ده‌ستکارى موه‌کانى ناکه‌ى پاش منداڵبون ده‌توانى‬ ‫چاره‌سه‌رى موه‌کانى بکه‌یت‪.‬‬ ‫ئ�ه‌وان�ه‌ى عیالج به‌کاردێنن بۆ هۆرمۆنات بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ى سوڕى مانگانه‌یان رێک بخه‌ن‪ ،‬هه‌ندێکجار‬ ‫دروس��ت��ب��ون��ى م���وى ق��ای��م ل��ه‌ ده‌م���وچ���او ب �ه‌ه��ۆى‬ ‫به‌کارهێنانى ده‌رمانى نه‌زۆکیه‌وه‌ وه‌ک (کلۆمید)‬ ‫ک �ه‌ وه‌س��ت��ای �ه‌وه‌ ره‌ن��گ �ه‌ ئ��ه‌وه‌ نه‌مێنێت هه‌ندێک‬ ‫ده‌واش ه��ۆرم��ۆن��ى گیانى پ��ی��او دروس���ت ده‌ک��ات‬ ‫و ده‌بێته‌ هۆى ئه‌و موه‌ زی��اده‌‪ ،‬یان به‌کارهێنانى‬ ‫حه‌بی دکسۆن‪ .‬یان هه‌ندێکجار غوده‌‪ ،‬یاخود ژنان‬ ‫به‌هۆى حه‌مله‌وه‌ ئه‌وموانه‌ موى زیاده‌یان بۆ دروست‬ ‫ده‌بێت که‌ حاڵه‌تیکى ئاساییه‌ چونکه‌ کاتى حه‌مل‬ ‫هۆرمۆنه‌کان ده‌گۆڕێن دواى منداڵبون ئاسایی‬ ‫ده‌بنه‌وه‌ یان به‌هۆى نه‌قسی هۆرمۆناتى ژن که‌‬ ‫ده‌رمانى خواردوه‌ بوه‌ته‌ هۆى دروستبونى‪.‬‬ ‫چ��اره‌س�ه‌ر‪ /‬زی��اده‌ موو چاره‌سه‌ر ده‌بیت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫پێداچونه‌وه‌ى ده‌وێت هه‌م بۆ موه‌کان و هه‌میش بۆ‬ ‫بابه‌تى نه‌زۆکى ‌و تێکچونى سوڕى مانگانه‌که‌ى‬ ‫ب��ۆ ئ����ه‌وه‌ى ب��زان��ی��ت ه��ۆک��اره‌ک �ه‌ى چ��ی�ه‌ و دوات���ر‬ ‫دیاریده‌کرێت به‌سۆنه‌ر وشیکارى هۆرمۆنه‌کان‬ ‫‌و ده‌ت��وان��رێ��ت ه�ه‌ن��دێ��ک��ی��ان ب���ه‌ده‌رم���ان چ��اره‌س �ه‌ر‬ ‫ب��ک��رێ��ت‪ ،‬ه�ه‌ن��دێ��ک ج��ار م��ووه‌ک��ان به‌مه‌به‌ستى‬ ‫چاره‌سه‌رکردن ده‌سوتێنرێن ئێستا خه‌ڵک لێزه‌رى بۆ‬ ‫به‌کاردێنێت هۆکارى هۆرمۆنات ‌و وه‌ره‌م نه‌بێت‪،‬‬ ‫به‌ که‌وى ‌و لێزه‌ر چاره‌سه‌ر ده‌کرێت و له‌ناوده‌برێن‬ ‫هه‌ندێکجاریش ب �ه‌ده‌وا چاره‌سه‌ر ده‌کرێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫په‌یوه‌ندى به‌گه‌راو وه‌ره‌م نه‌بو قه‌ڵه‌وبوو ده‌رمانى‬ ‫قه‌ڵه‌وى ده‌درێتێ هه‌ندێکیش به‌حه‌ب چاره‌ده‌کرێت‪،‬‬ ‫ئه‌وانه‌شى به‌ هۆى کیسى ئاوه‌وه‌ دروستبون ئه‌گه‌ر‬ ‫چ��اره‌س �ه‌ری��ان ب�ه‌ عیالج ن�ه‌ب��وو ب�ه‌ نه‌شته‌رگه‌ری‬ ‫البردنى کیسه‌کان ئه‌وانیش چاره‌سه‌ر ده‌بن‪.‬‬ ‫ئا‪ /‬په‌یمان ئه‌مین‬


‫‪Be ciyawaziyekanewe le jêr Çetir da kodebînewe‬‬ ‫ژماره‌ی متمان ‌ه‬ ‫خاوه‌ن ئیمتیاز‬ ‫سه‌رنوسه‌ر‬ ‫دیزاین‬ ‫باڵوکردنه‌وه‬ ‫‌راوێژکاری یاسایی‬ ‫ناونیشان‬

‫‪212‬‬ ‫که‌مال حه‌سه‌ن حه‌مه ره‌زا‬ ‫کاروان ساالر‬ ‫یاسر گوڵی (رۆژیار گرافیک)‬ ‫کۆمپانیای په‌یپه‌ر‬ ‫سیروان ئه‌حمه‌د حامد‬ ‫سلێمانی گه‌ڕه‌کی عه‌لی ناجی‌‬ ‫‪07710299753 - 07480179510‬‬ ‫‪cetir2010@gmail.com‬‬ ‫‪cetir2010@yahoo.com‬‬

‫‪WWW.Chatrpress.com‬‬

‫‪Be ciyawaziyekanewe le jêr Çetir da kodebînewe‬‬

‫ئامه‌د گه‌نجانی کوردستانی‬ ‫کۆکرده‌وه‌‬

‫‪2711/1/8‬‬

‫‪9‬‬

‫‪No: (49) Mo.28/3/2011-‬‬

‫ریکالم‬

‫نه‌خوێنده‌وار و‬ ‫بیرکۆڵه‌کانی ده‌سه‌اڵت‬

‫ریکالم‬

‫به‌ڕێوه‌به‌ری‬ ‫کاروان ساالر‬ ‫نشینگه‌ی سلێمانی‬ ‫به‌نموونه‌‬ ‫ئه‌و ب��ارودۆخ�ه‌ی له‌پاش راپه‌ڕینه‌که‌ی ساڵی‬ ‫(‪)1991‬ه‌و‌ه هاتۆت‌ه ئاراو‌ه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی کۆمه‌ڵێک‬ ‫کێشه‌ی جۆراوجۆری که‌ڵه‌ک‌ه بووی له‌گه‌ڵ خۆیدا‬ ‫هێناو‌ه و تائێستاش به‌رده‌وامه‌‪ ،‬بێگومان هه‌ر ئه‌و‬ ‫دۆخ‌ه زۆر نه‌خوێنده‌واریشی کرد ب‌ه به‌ڕێوه‌به‌ر و‬ ‫زۆر به‌ڕێوه‌به‌ریشی والێکرد ته‌نانه‌ت ل‌ه شاره‌که‌ی‬ ‫خۆشیدا جێگه‌ی نه‌بێته‌و‌ه و یان سوچی زیندان ماڵی‬ ‫بێت یان روو ل���ه‌ده‌ره‌وه‌ی واڵت بکات یان ئه‌وه‌ی‬ ‫ببێت‌ه گاڵته‌چی ده‌ستی کۆمه‌ڵێک به‌ڕێوه‌به‌ری‬ ‫نه‌خوێنده‌وار و بیرکۆڵ‪...‬‬ ‫ب‌ه کورتی ل‌ه چه‌ند رۆژی رابردوودا پاش ئه‌وه‌ی‬ ‫هه‌واڵی ئه‌وه‌مان پێگه‌یشت ک‌ه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی‬ ‫نشینگه‌ی سلێمانی‪ ،‬چه‌ند کوردێکی رۆژهه‌اڵتی‬ ‫ده‌ستگیرکردوو‌ه و به‌نیازیشن ته‌سلیم ب‌ه رژێمی‬ ‫ئێرانیان بکه‌نه‌و‌ه پاش په‌یوه‌ندیکردنمان ب‌ه ئاسایشه‌و‌ه‬ ‫بۆ زانیاری له‌سه‌ر رووداوه‌که‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ هاوکارێکمان‬ ‫چووین‌ه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ناوبراو تاکو به‌دواداچوون‬ ‫بۆ هه‌واڵه‌ک‌ه بکه‌ین‪ ،‬به‌گه‌یشتنمان بۆ ب �ه‌رده‌م‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی نشینگ‌ه بینیمان چه‌ند که‌سێک‬ ‫له‌ناو به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌که‌و‌ه ب‌ه که‌له‌پچه‌کراوی ک ‌ه‬ ‫چوار ده‌وریشیان به‌چه‌کدار و قه‌ناس به‌ده‌ست گیرابوو‬ ‫ده‌هێنرێن‌ه ده‌ره‌و‌ه و سواری پاس ده‌کرێن!؟‪ .‬ئێمه‌ش‬ ‫وه‌ک ئه‌رکی رۆژنامه‌وانی خۆمان پاش هه‌ڵواسینی‬ ‫باجی رۆژنامه‌ی (چه‌تر) به‌ملماندا ده‌ستمانک��د ب ‌ه‬ ‫وێنه‌گرتن و فریای ته‌نیا دوو وێن‌ه که‌وتین بیگرین‬ ‫ک‌ه چه‌کداره‌کان هه‌ڵیان کوتای‌ه سه‌رمان و په‌الماری‬ ‫کامێراکه‌یاندا‪!...‬؟ ئێمه‌ش ل‌ه به‌رپرسێکیانمان‬ ‫پرسی بۆ ئاوا په‌المارمان ده‌ده‌ن‪ ،‬له‌وه‌اڵمدا وتی‪:‬‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ی وێنه‌تان بێ پرس گرتووه‌!؟‪ .‬ئێمه‌ش‬ ‫وتمان ک��اری ئێم‌ه رۆژنامه‌وانیی‌ه و له‌کاتێکدا‬ ‫رووداوێک ده‌بینین ئه‌رکمان ئه‌وه‌ی‌ه به‌زووترین کات‬ ‫وێنه‌ی بگرین بۆ ئ�ه‌وه‌ی رووداوه‌ک �ه‌م��ان له‌ده‌ست‬ ‫نه‌ڕوات پاشان پرس و رای خۆمان ده‌که‌ین‪ ...‬به‌اڵم‬ ‫دیار بوو کاکی به‌رپرس ک‌ه پێموابێت پله‌ی نه‌قیب‬ ‫بوو دڵی به‌و‌ه ئاوی نه‌خوارده‌و‌ه و ئێمه‌ی برد‌ه ناو‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌که‌یان و کامێراکه‌ی لێسه‌ندین‪،‬‬ ‫پاشان داوامان کرد به‌ڕێوه‌به‌ری نشینگ‌ه ببینین تاکو‬ ‫تێی بگه‌یه‌نین ئه‌و کاره‌ی ئه‌و ده‌یکات پێچه‌وانه‌ی‬ ‫ئازادییه‌کانی ک��اری رۆژن��ام �ه‌وان��ی و یاسای‬ ‫رۆژنامه‌وانییه‌‪ ،‬چونک‌ه به‌پێی یاسای رۆژنامه‌وانی‬ ‫رۆژنامه‌وان ئازاد‌ه ب‌ه گه‌یشتنی ب‌ه سه‌رچاوه‌کانی‬ ‫زانیاری‪ ،‬ئێم‌ه تێگه‌یشتبوووین له‌وه‌ی مافی ئه‌م‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ر‌ه بیرکۆڵ‌ه نیی‌ه له‌سه‌ر گرتنی دوو وێنه‌ی‬ ‫رۆژنامه‌وانی ده‌ست به‌سه‌رمان بکات و راگوێزی‬ ‫ئاسایشمان بکات‪!...‬؟ به‌اڵم ئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنج‬ ‫بوو بۆمان نه‌خوێنده‌واری له‌سنوری کاره‌که‌یدا و‬ ‫ئاشنا نه‌بوونی ب‌ه دونیای رۆژنامه‌وانی و مافه‌کانی‬ ‫مرۆڤی به‌ڕێوه‌به‌ری نشینگه‌ی سلێمانی بوو‪ .‬ک ‌ه‬ ‫له‌پاش ده‌ست به‌سه‌رکردنمان له‌الی خۆی بۆ ماوه‌ی‬ ‫دوو کاتژمێر گوێی ب‌ه دواک��اری ئێمه‌ش نه‌دا تا‬ ‫ب��ۆی روون بکه‌ینه‌و‌ه ک��اره‌ک�ه‌ی ئێم‌ه نایاسایی‬ ‫نیه‌‪ ،‬بۆی‌ه ب‌ه ئۆتۆمبێلی تایبه‌ت ب‌ه زیندانیان‬ ‫راگوێزی ئاسایشی سلێمانی کردین و ته‌نانه‌ت‬ ‫نه‌شیهێشت په‌یوه‌ندییه‌کی ته‌له‌فۆنیش بکه‌ین بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی ده‌وروبه‌رمان له‌و ده‌ستگیرکردنه‌مان ئاگادار‬ ‫بکه‌ینه‌وه‌‪!...‬؟‌به‌خۆشحاڵیه‌و‌ه پاش وه‌رگرتنی ئیفاد‌ه‬ ‫و کاری رۆتینات ل‌ه ئاسایشی سلێمانی‪ ،‬هه‌مان‬ ‫رۆژ کاتژمێر (‪ )9:30‬خوله‌کی شه‌و پاش ئه‌وه‌ی‬ ‫ک‌ه ئاسایش بۆی روونبۆو‌ه ده‌ستگیر کردنه‌که‌مان نا‬ ‫یاسایی‌ه ئازادکراین‪.‬‬ ‫ئه‌و وانه‌یه‌ی له‌م رووداوه‌و‌ه زیاتر فێری بووم ئه‌وه‌یه‌‬ ‫ک‌ه ئه‌و خه‌ڵکه‌ی ئه‌مڕۆ ل‌ه سه‌رای ئازادی سلێمانی‬ ‫و شار و شارۆچکه‌کانیتر هاتۆت‌ه سه‌ر شه‌قام ل ‌ه‬ ‫خه‌مساردی چه‌ند بیرکۆڵ و نه‌خوێنده‌وارێکی‬ ‫وه‌ک ئه‌م به‌رپرس‌ه بێزار بوو‌ه و میلله‌ت ده‌زانێت‬ ‫ک‌ه هاوشێوه‌ی ئه‌مان‌ه الیه‌قی ئه‌و پۆستان‌ه نین و‬ ‫هه‌رگیز ئه‌وان‌ه ناتوانن خزمه‌تکاری میلله‌ت بن‪،‬‬ ‫ته‌نیا ئه‌توانن خزمه‌تکاری کورسی و پل‌ه و پای ‌ه‬ ‫و حزبه‌که‌یان بن‪ .‬بۆی‌ه حه‌قوای‌ه ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌ر‌ه و‬ ‫هاوشێوه‌کانیان به‌خۆیاندا بچنه‌و‌ه و بزانن ک ‌ه‬ ‫چیتر خه‌ڵک له‌تاریکیدانی‌ه و ئێستا دونیا داوای‬ ‫چاکسازی ده‌کات‪.‬‬


Chatr_49