108 - ALTAMIRA Nº 108

Page 1

ORZAMENTOS 2020: Aumentan as achegas para emprego e servizos sociais

ESPECIAL COVID: Gran resposta veciñal e municipal na loita contra a pandemia

PÁX. 3

PÁXs. 4 a 6

Altamira

Nº 108 - SETEMBRO 2020 - ANO XXXV

REVISTA MUNICIPAL DO CONCELLO DE BRIÓN

Suspéndese a Romaría de Santa Minia 2020 CULTURA

O Concello artella co sector cultural local un programa de actividades para os próximos meses

PÁX. 19

ENTREVISTA

JOSÉ LUÍS GARCÍA GARCÍA, alcalde de Brión nos últimos 41 anos PÁXs. 11 a 14


Imaxe destacada

Altamira

REVISTA MUNICIPAL DO CONCELLO DE BRIÓN DEPÓSITO LEGAL: C-827-85 EDITA: Concello de Brión REDACCIÓN, DESEÑO E MAQUETACIÓN: Concello de Brión e Nós Comunicación FOTOGRAFÍAS: Arquivo Municipal e Nós Comunicación IMPRIME: Artes Gráficas Alonso

Unha ducia de persoas, representantes de establecementos relacionados co sector turístico de Brión, participaron nun taller de medidas hixiénico-sanitarias fronte á COVID-19 organizado pola Asociación Terras de Compostela, en colaboración co Concello de Brión. A formadora fixo fincapé en medidas preventivas especialmente deseñadas para o sector hostaleiro e turístico, lembrando que se ben este virus non se transmite polos alimentos, a limpeza das materias primas antes da elaboración non elimina o risco de contaminación posterior.

Enderezos Altamira volve á súa cita cos veciños e veciñas de Brión despois dunha longa ausencia motivada, primeiro, polas distintas convocatorias electorais (que imposibilitaban a súa publicación), e despois pola pandemia do coronavirus Covid-19. Unha pandemia que protagoniza tamén este número. Por unha banda, pola extraordinaria resposta dada tanto pola veciñanza brionesa como polos traballadores e traballadoras do Concello de Brión. Por outra, porque a evolución desta pandemia condicionará toda a programación dos próximos meses, entre elas a suspensión da Romaría de Santa Minia. Así mesmo, aproveito a ocasión para comunicarche unha decisión complicada e que me custou moito tomar: a miña renuncia como alcalde de Brión por motivos exclusivamente personais, que agardo que entendas e que che explicamos na entrevista deste mes. Espero que desfrutes da lectura. Recibe un cordial saúdo

JOSÉ LUIS GARCÍA GARCÍA Alcalde do Concello de Brión

2 Concello de Brión

BIBLIOTECA MUNICIPAL Carballeira de Santa Minia, nº 2 15865 - Brión Tel./Fax.: 981 50 99 69

FARMACIA NUÑEZ PEREZ, B. Avda. Santa Minia, Nº 53 15865 - Brión Tel.: 981 88 70 30

CASA DA CULTURA Carballeira de Santa Minia, nº 5 15865 - Brión Tel.: 981 50 99 08

GARDA CIVIL Rúa das Pedriñas, nº 5 15865 - Brión Tel.: 981 88 70 11

CASA DO CONCELLO Praza do Concello, nº 1 15865 - Brión Tel.: 981 88 70 06 // Fax.: 981 88 74 31

IES BRIÓN Rúa Paseo de Pedrouzos, nº 3 15856 - Brión TEL.: 881 866 058 // FAX.: 881 866 074

CEIP PEDROUZOS Rúa Paseo de Pedrouzos, nº 5 15865 - Brión Tel.: 881 866 078 // Fax.: 881 866 086

OFICINA DE URBANISMO Praza do Concello, nº 1 15865 - Brión Tel.: 981 88 70 06 // Fax.: 981 88 74 31

CENTRO DE SAUDE Rúa das Pedriñas, nº 3 15865 - Brión Tels.: 981 88 77 01 // 981 88 77 02

PISCINA CUBERTA MUNICIPAL Lamiño, s/n 15865 - Brión Tel.: 981 88 73 46

CENTRO SOCIAL POLIVALENTE Avda. de Santa Minia, nº 46 15865 - Brión Tel.: 981 50 99 10 // Fax.: 981 50 99 78

POLICÍA LOCAL Carballeira de Santa Minia, nº 2 15865 - Brión Tel.: 981 89 34 74 // Fax.: 981 88 74 31

ESCOLA INFANTIL MUNICIPAL Agro Novo, nº 125 15280 - Os Ánxeles Tel.: 981 88 77 42

POLIDEPORTIVO MUNICIPAL Lamiño, s/n 15865 - Brión Tel.: 981 88 76 53

ESCOLA MUNICIPAL DE MÚSICA Avda. de Santa Minia, nº 70 15865 - Brión Tel.: 981 50 99 03

SERVIZO DE AUGAS Urb. Agro Novo, nº 126 Baixo 15280 - Os Ánxeles Tel.: 981 88 78 51

FARMACIA ALVAREZ ALVAREZ, E. Avda. dos Ánxeles, nº 36 15280 - Os Ánxeles Tel.: 981 88 72 01

SERVIZO DE EMERXENCIAS Lamiño, s/n 15865 - Brión Tel.: 629 87 15 42 // Fax.: 981 88 75 23

FARMACIA BASTAVALES BRIÓN Lg. Sabaxáns, Nº 57 15280 - Bastavales Tel.: 981 88 88 36

XULGADO DE PAZ Rúa das Pedriñas, nº 5 15865 - Brión Tel.: 981 88 72 71


Actualidade

Os orzamentos de 2020 ascenden a 6,7 millóns, cun 10% máis para emprego e servizos sociais Aprobados en febreiro, entraron en vigor no mes de xuño debido á paralización de procedementos pola crisde da Covid-19

Brión non cederá o seu remanente

A parálise administrativa provocada pola pandemia da Covid-19 motivou que a aprobación definitiva do orzamento do Concello de Brión para 2020 non chegase ata mediados de xuño, cando a aprobación inicial fora feita polo Pleno no mes de febreiro pola unanimidade dos grupos políticos municipais. Un orzamento equilibrado que ascende a 6.745.220,39 euros, un 6,63% máis co ano anterior (6.326.110,96 euros), e que incrementa nun 10% a partida destinada a Servizos Sociais e Emprego. Pese a todo, “non é o orzamento que nos gustaría, pero é o mellor que se pode facer cos límites que temos”, asegurou o alcalde de Brión, José Luís García, quen lembrou que “a Regra de Gasto nos ten paralizados máis de catro millóns de euros do Concello”. García explicou que “son uns presupostos sociais e inversores, que buscan crear emprego”. Neste sentido, ese incremento do 10% da partida destinada a Servizos Sociais e Emprego, realizada antes da crise do coronavirus, foi destacado tanto BNG como PP á hora de xustificar o seu voto favorable. “Non leva subida de impostos nin préstamo ningún”, reafirmo o alcalde.

Os orzamentos municipais de 2020 contemplan unha partida de 1.019.855,25 euros para investimentos reais, un 15,12% máis co exercicio anterior. Unha achega á que haberá que engadir un millón de euros para a pavimentación das principais estradas do municipio en aglomerado en quente. Entre as inversións previstas figuran as obras incluídas no POS+ 2020, que destinan 53.561,91 euros da Achega Provincial 2019 a un proxecto de mantemento e mellora de beirarrúas en Lamiño e Liñares, ao que o Concello achegará outros 864,41 euros.

Así mesmo, o Concello de Brión destinará os 262.621,83 euros do Plan Complementario a dous proxectos: mantemento e mellora de aldeas e camiños en Trasouteiro, Brión de Arriba, Saíme e Espiñeiros (115.846,93 €) e mantemento e mellora das redes de abastecemento e saneamento nas aldeas de Chave da Ponte, rúa Gondar, Cabanas-Saíme, Bastavaliños, Soutullos e Bemil (146.774,9 €). Outras iniciativas importantes son a mellora da seguridade viaria na travesía de Bastavaliños, que conta cun orzamento de 306.735,47 €, incluída no POS Adicional 1/2019.

Desglose das contas Dun breve desglose das contas recóllese un incremento do 8,47% con respecto a 2019 en gastos de persoal (2.420.825 euros) e do 4,73% para mantemento de servizos básicos (2.711.229 euros) e, sobre todo, nos servicios prestados por outras empresas e profesionais de Concello. Pola contra, baixa nun 8,57% o Capítulo IV de transferencias correntes, sobre todo pola achega menor á Mancomunidade. No que atinxe aos ingresos, non se contempla o incremento de ningún imposto ou taxa municipal, de forma que se contemplan 2.048.081 euros en impostos directos (1.871.426 euros de 2019) e 74.242 euros en impostos indirectos (43.134 euros en 2019), así como 1.343.163 euros en taxas e outros ingresos (fronte aos 1.217.485 euros de 2019). Finalmente, contémplanse 2.655.578 euros de transferencias correntes e 596.702 euros en transferencias de capital.

“Brión non cederá o seu remanente ao Estado”. Así de contundente se amosa o alcalde José Luís García quen se amosa contrario ao acordo acadado entre a FEMP e o Goberno de España para a entrega dos remanentes das entidades locais, que serían devoltos en forma de transferencias ao longo de dez anos. A pesar de ser unha decisión proposta polo grupo socialista no Goberno e apoiada en solitario polo PSOE na FEMP (nunha votación na que se quebrou a tradicional unidade deste órgano pois a aprobación se fixo co único voto do PSOE e grazas ao voto de calidade do presidente Abel Caballero), o alcalde cre que sería prexudicial para Brión. García entende que a autonomía municipal permite que sexan os propios Concellos quen decidan a cantidade e o destino dos seus remanentes, sen que teñan que ser administrados polo Goberno. A proposta do Goberno é repartir 5.000 millóns a fondo perdido entre os municipios que se adhiran á iniciativa durante os próximos dous anos e despois ir devolvendo o resto dos cartos ao longo de 10 anos. Neste sentido, o alcalde entende que o mellor sería a derogación da lei orgánica de 2012, a coñecida Lei Montoro, que é a que ten paralizados estes cartos nos bancos. E é que esta proposta é un arma de dobre fío. Por unha banda, permite desbloquear eses fondos. Por outra, deixa ao Concello sen fondos para afrontar calquera imprevisto ou acometer algún investimento a prol da veciñanza. Por iso, Brión defende que os partidos cheguen a un acordo para derogar a Lei Montoro. Revista Altamira 3


Reportaxe

Grazas polo voso esforzo Gran colaboración veciñal e excepcional traballo dos distintos departamentos municipais durante o confinamento pola Covid-19 A pandemia da Covid-19 puxo a proba tanto á veciñanza de Brión, que como regra xeral tivo un comportamento exemplar durante o confinamento seguindo as normas ditadas polas autoridades sanitarias, como aos funcionarios e traballadores do Concello, que foron quen de dar resposta a unha situación excepcional. Así, durante a primeira sesión plenaria telemática da historia deste Concello, o alcalde José Luís García deu lectura durante máis de media hora a un completo informe das actividades realizadas durante eses tres meses, que imos tentar resumir neste artigo. Dende que se declarou o estado de alerta o 13 de marzo e ata o inicio do mes de maio, os servizos de emerxencia municipais realizaron máis de 550 actuacións de limpeza e desinfección de rúas, aldeas, contedores e establecementos abertos ao público (farmacias, supermercados, panaderías, entidades bancarias, estancos, etc) os sete días da semana. Neste sentido, destacou que “Brión fixo traballos de desinfección nas súas 106 aldeas, chegando a todos os lugares coa única limitación das dimensións do tractor”. Unha limpeza de todas as aldeas que repetiu en varias ocasións, sendo o único municipio da contorna que fixo tal. 4 Concello de Brión

A maiores, o Concello colaborou na realización do estudo epidemiolóxico de seroprevalencia do coronavirus coa cesión da carpa do posto de mando avanzado do Grupo de Emerxencias Supramunicipal de Brión. Unha carpa que foi instalada no aparcamento do centro de saúde para atender aos 160 veciños e veciñas elixidos para a realización da proba.

Así mesmo, facilitáronse novas altas no servizo de axuda no fogar e se reforzou o proxecto Brión Solidario, de recollida e reparto de alimentos entre as familias máis vulnerables. Un servizo que se reforzou no caso dos nenos e nenas que eran usuarios do comedor escolar e coa recollida a domicilio de produtos básicos doados por veciños e veciñas do municipio. “Non hai ningunha persoa, que nós saiAínda que o comportamento ve- bamos, que non fose atendida”, ciñal foi moi positivo, a Policía resumiu García García. Local de Brión realizou 19 denuncias por saltarse o confinamento O departamento de Deportes, en e coordinouse coa Garda Civil de colaboración con BeOne Sports, forma que sempre houbo unha desenvolveu un programa de patrulla activa no municipio. De adestramento na casa con máis feito, o Concello tivo que correr de 300 clases virtuais de tonificos gastos das horas extras que o persoal policial tivo que facer baixo o mando único do Estado. Outra área especialmente activa foi a de Servizos Sociais, onde se optimizou a rede familiar e informal de apoio en todo o municipio e se monitorizou a todas as persoas do Servizo de Axuda a Domicilio, Teleasistencia e Xantar a Domicilio. Servizos Sociais tamén creou un protocolo de acción para informar á veciñanza de todas as axudas dispoñibles por mor do coronavirus e puxo en marcha unha tarxeta moedeiro para compra de alimentos por parte das familias máis necesitadas.

cación, baile, HIIT, meditación, ioga e pilates para que puideran seguir mantendo a súa actividade física mentres dure o confinamento. Silvia Fadeville Cajuso, directora da piscina municipal de Brión, explicou que “non era o momento de volvernos sedentarios. Ao contrario, tiñamos que estar máis fortes que nunca para poder vencer entre todos esta adversidade”. Dende Novas Tecnoloxías, actualizouse a web municipal e as Redes Sociais con información de utilidade sobre a Covid-19, á vez que se fan traballos de asesoramento aos veciños e de información directa a través de Brión Informa.

Carpa cedida polo Concello de Brión ao Servizo Galego de Saúde para realizar as probas de deteción da COVID-19 fora das instalacións do Centro de Saúde de Brión.


Reportaxe

Dende o Departamento de Cultura, en colaboración coas direccións dos distintos centros de ensino do municipio, repartiron a domicilio material escolar e equipos informáticos entre o alumnado. Neste sentido, a concelleira de Ensino, Sandy Cebral, explicou que “mantivemos o contacto coas direccións dos diferentes centros de ensino deste concello para axudalos en calquera cousa que poidan necesitar”. Así mesmo, dende Cultura traballaron nunha alternativa para que as actividades e actos previstos se apracen pero non se cancelen, ao tempo que organizaron unha programación especial

en liña para o mes das Letras Galegas. Grazas á colaboración desinteresada de veciñas/os, colaboradoras/es, as escolas municipais e os centros educativas do concello, conformouse unha alternativa virtual para celebrar o Día das Letras Galegas e homenaxear a figura e a obra de Ricardo Carvalho Calero en internet, a través das redes sociais e o blog da biblioteca. Así mesmo, destacaron iniciativas como a das escolas municipais de música e baile tradicional, que compartiron a súa arte na redes; ou a posta en marcha dun concurso fotográfico. Pola súa banda, a Biblioteca Municipal vén de crear unha fan page en Facebook.

Agradecementos “Teño que agradecer ao persoal municipal o seu esforzo, pois traballou e axudou levando produtos, atendendo xente, indo facer a compra, recollendo doazóns…”, indicou o alcalde, incluso en moitos casos superando os horarios. Así mesmo, García agradeceu “tanto ao BNG como ao PP que nos ofreceran a súa axuda dende o primeiro momento”. Os dous grupos da oposición amosaron tamén o seu agradecemento ao persoal municipal polo traballo realizado. A voceira do PP, María Fariña Bellón, interesouse por se o Concello tiña previsto realizar un aprazamento de taxas e establecer axudas para autónomos e pequenas empresas. José Luís García indicou que o aprazamento xa se está a facer e mesmo indicou que sería posible aprobar reducións ou bonificacións nas cotas da gardería ou das actividades municipais. Porén, indicou que polo momento non se están estudando axudas directas

porque “para autónomos e pemes está a Xunta de Galicia, que é quen ten as competencias e quen terá que actuar”. Pola súa banda, o voceiro do BNG, Frutuoso Souto Castiñeira, preguntou sobre a situación dos traballadores das empresas que traballan para o concello e propuxo empezar a pensar na futura recuperación da normalidade, propoñendo a creación dunha mesa de debate na que tamén estea presente o tecido social do Concello. Sobre a primeira cuestión, García explicou que “intentaremos colaborar no que poidamos”, pero indicou a lei indica que se un traballador non fai o seu traballo, a Administración non pode pagar por algo que non se fai, “pero si ten dereito a un ERTE por parte da súa empresa”. Así mesmo, sinalou que “a empresa concesionaria da piscina xa nos indicou que está interesada en recuperar estes meses de non actividade e parécenos lóxico que se prorrogue a concesión”.

Revista Altamira 5


Reportaxe

Recoñecemento especial ás empresas e a veciñanza que amosaron solidariedade durante a pandemia O Concello de Brión quere agradecer publicamente a solidariedade e colaboración amosada polas empresas e particulares do municipio na loita para frear a expansión do COVID-19. “A pesar de que a expansión do coronavirus provocou que moitas empresas tiveran que facer ERTEs pola freada da actividade, moitas delas están a colaborar desinteresadamente co fin de diminuír a propagación desta terrible pandemia, así como veciños e veciñas que coa súa solidariedade son un exemplo para construír un Brión mellor”, apunta o alcalde, José Luís García. En concreto, o Concello amosa o seu máis fondo agradecemento pola súa axuda e colaboración a: - As veciñas Carmen Ferreiro Silva, Dolores Ferreiro Picado, Olivia Leis Romero e Carmen García Calviño, que a nivel particular estiveron confeccionando máscaras para a colaboración cos Servizos Sociais no seu programa de axuda a domicilio. - Ao veciño José Sampedro Gandarela, quen cedeu a súa sulfatadora agrícola para a fumigación e desinfección con tractor, que foi empregada polo Concello de Brión durante a pasada semana para desinfectar as 106 aldeas do municipio. - A empresa Ánxeles Téxtil S.C., que tamén aportou o seu gran de area confeccionando máscaras. - A empresa Comercial Bastavales, que achegou hipoclorito e unha mochila sulfatadora. - A empresa Comercial Brión - Terras de Labranza que, coa axuda de Millasur, S.L., doou 8 mochilas sulfatadoras manuais e unha eléctrica. - A empresa Rodríguez & Rodríguez, que achegou lixivia, luvas e xel hidroalcohólico. - A farmacia Francisco Rodríguez-Segade Vázquez, que colaborou con xeles hidroalcohólicos para limpeza e hixiene de mans. Así mesmo, o Concello agradece de xeito moi especial aos monitores e monitoras das actividades municipais (canceladas polo decreto do estado de alarma) por seguir mantendo contacto co alumnado e seguir ofrecendo a través dos seus teléfonos móbiles as clases de ioga, pandeireta, ximnasia para adultos, receitas de cociña… a pesar de que en moitos dos casos están acollidos aos ERTES das súas empresas. Finalmente, o Concello reitera o seu agradecemento á empresa BeOne Fitness & Sport (Brión), xestora da piscina cuberta municipal, que puxo a disposición de toda a veciñanza de forma gratuíta #euadestronacasa, un programa de adestramento virtual para manterse activo e en forma dende a casa con máis de 300 clases virtuais de tonificación, baile, HIT, meditación, Ioga, Pilates... 6 Concello de Brión


Actualidade

O alumnado do programa integrado de Ames e Brión e do obradoiro RenovAmesBrión III retoman a actividade O director xeral de Orientación e Promoción Laboral visitou ambas iniciativas

O PP volve gañar as autonómicas en Brión O BNG experimenta un crecemento do 200% e o PSOE mantén o terceiro posto Alberto Núñez Feijoo revalidou por cuarta lexislatura consecutiva o seu mandato á fronte da Xunta de Galicia nas eleccións do pasado 12 de xullo. Nunha convocatoria marcada pola pandemia da Covid-19, que mesmo levou ao aprazamento dos comicios, o Partido Popular aumentou a súa maioría absoluta de 41 a 42 escanos, todo un récord a nivel galego e tamén a nivel provincial, onde obtivo 14 escanos. O BNG de Ana Pontón converteuse na segunda forza política, cun impresionante salto dos 6 aos 19 escanos grazas ao desmoronamento de En Marea, que tamén marcou outro récord ao pasar de ser segunda forza con 14 escanos á desaparición do Parlamento Galego. Os socialistas de Gonzalo Caballero volve a quedar como terceira forza política, repetindo os 14 escanos que obtivo hai catro anos.

anos ata sumar un total de 1.832 sufraxios. O BNG foi a segunda forza, coa metade de apoios dos populares (931 votos) pero cun crecemento espectacular do 200,71%, pasando do 8,48% de hai catro anos ao 25,5%. O PSOE sufriu unha caída do 10,9%, quedando con 549 votos, o 15,04% do total. Galicia en Común e a Marea Galeguista, que hai catro anos recolleran 738 votos e se converteran na segunda forza máis apoiada no municipio co 19,62% dos sufraxios, quedou en 148 votos, apenas un 4% dos mesmos. Finalmente, non deixa de ser curioso que a caída de votos a Ciudadanos no 2016 correspóndese case exactamente cos 93 votos conseguidos por Vox nos seus primeiros comicios no municipio.

O director xeral de Orientación e Promoción laboral da Xunta de Galicia, Pablo Casal Espido, visitou o pasado mes de xullo xunto ao primeiro tenente de alcalde do Concello de Brión, Pablo Lago Sanmartín, e a concelleira de Promoción Económica do Concello de Ames, Ana Belén Paz, ao alumnado do programa integrado de Ames e Brión e do obradoiro RenovAmes-Brión III. Unha visita na que tamén participaron os Axentes de Desenvolvemento Local (ADL) do Concello de Ames, Juan Carlos Carreja, e do Concello de Brión, Dora Vieiro, así como os técnicos do programa integrado de emprego, Pablo Bello e María Lloves.

ma integrado de emprego Ames e Brión 2019-2020, cofinanciado pola Consellería de Economía, Emprego e Industria. Nesta edición, participan 100 persoas, 85 persoas desempregadas menores de 30 anos e 15 persoas desempregadas maiores de 45 anos, de ambos municipios.

Para continuar coa actividade durante o estado de alarma contratouse o servizo de subministración dunha plataforma de teleformación, a través da cal se impartiron cursos formativos para o alumnado e formación ao persoal do proxecto. Na actualidade, o alumando do programa integrado retomou a formación presencial participando en difeO alumnado do programa inte- rentes cursos formativos. grado de emprego dos Concellos de Ames e Brión está recibindo Tras visitar ao alumnado, a formación de xeito presencial. comitiva oficial achegouse ás Despois de varias semanas re- instalacións onde se está a cibindo teleformación, debido desenvolver a terceira edición ao estado de alarma declarado do obradoiro de emprego Renopolo Goberno do Estado pola vAmes-Brión III. Este obradoiro crise sanitaria da Covid-19, os de emprego dual conta con 20 alumnos e alumnas que partici- alumnos/as traballadores/as pan neste programa retomaron (15 de Ames e 5 de Brión) e está a formación presencial. dedicado á instalación e mantemento de instalacións solares Os Concellos de Ames e Brión fotovoltaicas en edificios muniestán levando a cabo o progra- cipais de ambos concellos.

A participación baixou respecto a fai catro anos: 58,13% fronte ao 61,3%. Sobre un censo de A nivel local, en Brión o PP gañou 6.344 votantes, depositáronse as eleccións co 50,18% dos vo- 3.688 votos, dos que 37 foron tos, un 4,96% máis que hai catro nulos e 42 en branco. Revista Altamira 7


Actualidade

A Xunta suprime a unitaria da Luaña por unha matrícula Despois de 88 anos de historia e a pesar das críticas da comunidade educativa O DOG do pasado 12 de agosto confirmou o que parecía a crónica dunha morte anunciada hai xa moito tempo pero non por iso evitada, como se fixo nestas mesmas páxinas en decembro de 2018: a desaparición da unitaria da Luaña ao non contar co mínimo de matrículas esixidos pola Xunta de Galicia. Nin a situación especial da Covid-19, nin a saturación do CEIP de Pedrouzos, nin a frontal oposición da comunidade educativa brionesa conseguiu cambiar nada. Ese fatídico 12 de agosto a Consellería de Educación da Xunta de Galicia publicaba unha orde que modificaba os postos de traballo docentes para o curso 2020-2021 e nese listado constaba a supresión da escola unitaria da Luaña. A razón: ter un alumno/a menos co mínimo

esixido. Novamente as ratios que xa deixaron sen profesorado e sen algunhas asignaturas optativas ao alumnado do IES Brión hai un par de anos, deixan agora ao municipio sen un centro escolar nacido o 18 de abril de 1933 grazas á construción dun local tras unha subscrición entre os veciños e veciñas da parroquia e á sinatura dun contrato de arrendamento de 200 pesetas anuais co Concello de Brión. O anuncio da súa supresión motivou primeiro a mobilización das cinco familias con nenos e nenas matriculados, que foi secundada por toda a comunidade educativa de Brión (Anpas de Sabaxáns, Os Ánxeles, CEIP de Pedrouzos e IES de Brión), así como polo Concello e todas as forzas políticas municipais. Tal e como fixeran as familias, os

grupos políticos municipais solicitaron tamén dunha reunión coa Xefatura Territorial de Educación, petición que se ben foi respondida pola Xunta non chegou a fixar data algunha para o encontro.

O alcalde lamenta que a decisión unilateral da Xunta de pechar a unitaria, “sobre todo na situación sanitaria na que estamos, onde a unitaria da Luaña era un exemplo de aula burbulla que podería dar servizo a outras parroquias”.

Comezan as obras de construción dunha senda peonil entre San Salvador e Coruxido Invístense máis de 300.000 euros en dar solución a unha antiga demanda da veciñanza da zona O Concello vén de poñer en marcha as obras de mellora da seguridade viaria na travesía entre San Salvador e Coruxido. Esta actuación conta cun investimento de máis de 300.000 euros procedente integramente de fondos propios. “Con este proxecto, damos resposta a unha antiga demanda da veciñanza da zona”, asegura o alcalde, José Luis García. A actuación estase a desenvolver na travesía que une os núcleos de San Salvador e Coruxido e que se estende algo máis de dous quilómetros. Trátase dunhas melloras moi solicitadas, xa que se trata dunha área residencial bastante concorrida. Ademais, esta travesía dá servizo a un total de seis núcleos poboacionais (Bastavaliños, Casal do Eiro, Ro8 Concello de Brión

marís, O Ribeiro, Osebe e Curuxido) e é tamén un dos viais de acceso á igrexa de Bastavales. A actuación, que está a executar a empresa Eulogio Viñal, comprende a habilitación dunha senda peonil ao longo de toda a travesía. Discorrerá pola marxe esquerda deste vial en dirección á estrada autonómica AC-300 ao longo duns 2,3 quilómetros. Dita senda construirase en formigón coloreado –para unha mellor integración paisaxística- con mallazo de 15 centímetros de espesor sobre unha base de zahorra de 20 centímetros. banización que xa contan con beirarrúas, a senda unirase a En xeral, a senda peonil conta- elas dándolle, deste xeito, contirá cun ancho de 1,80 metros, nuidade. se ben haberá nalgúns puntos no que se deberá estreitar. Así Tamén se levará a cabo a renomesmo, nas zonas de nova ur- vación de redutores de velocida-

de tipo “lombo de asno”. Deste xeito, búscase moderar a velocidade á que circulan os vehículos por esta concorrida travesía. O prazo de execución destas obras é de seis meses. Porén, agárdase telas rematadas antes.


Actualidade

Constitúese a Asociación de Concellos do Camiño da Ría de Muros-Noia O obxectivo é o seu recoñecemento como itinerario cultural, paso previo á súa oficialización como ruta xacobea A pandemia da Covid-19 acabou con calquera esperanza de que o ilusionante proxecto emprendido por Ames, Brión, Lousame, Muros, Noia, Outes, Porto do Son, Rois e Santiago de Compostela para conseguir o recoñecemento do camiño Xacobeo que une Noia con Santiago chegara a bo porto coincidindo coa celebración do Ano Santo 2021. Con todos os municipios implicados e traballando arreo para conseguir o recoñecemento da historicidade desta ruta, primeiro; e a súa oficialización como itinerario xacobeo, despois, a constitución oficial da Asociación de Concellos do Camiño da Ría de Muros-Noia tivo que adiarse de marzo ao pasado mes de agosto no que, finalmente, tivo lugar a asemblea constitutiva desta nova entidade.

A asociación está integrada polos 9 municipios mencionados e estará presidida pola presidenta da ARD Muros-Noia, Teresa Villaverde. Conta cun orzamento de 18.000 euros para programar actividades para que o camiño sexa recoñecido como itinerario cultural, o que permitirá á entidade acudir ás convocatorias de axudas públicas. Polo momento, a recepción do proxecto vai polo bo camiño e xa obtivo o apoio do Arcebispado de Santiago e do propio conselleiro de Cultura, Román Rodríguez, quen lle asegurou á presidenta da entidade que a Dirección Xeral de Patrimonio está avaliando o informe achegado sobre a historicidade do Camiño e valorando positivamente o impulso que as diferentes entida-

des e colectivos da Ría da Estrela están a facer como itinerario cultural, primeiro paso para o seu recoñecemento como camiño de peregrinación. Así as cousas, ata final de ano continuarase avanzando na sinalización e delimitación do roteiro, co obxectivo de que en

outubro se poida presentar oficialmente o percorrido oficial deste itinerario. Ademais, editarase un traballo monográfico sobre este Camiño, crearase unha imaxe corporativa e web, e participarase en Fairway, a Feira sobre o Camiño de Santiago, que terá lugar en Compostela do 8 ao 10 de novembro.

Sancións para os vertidos de lixo e cans sen chip Diante da falta de civismo amosada por algunhas persoas do municipio, o alcalde vén de dar instrucións á Policía Local para que aumente a vixianza e as sancións sobre dúas cuestións: os vertidos de lixo, tanto en zonas inapropiadas como fora das horas sinaladas; e o incumprimento da lexislación autonómica de benestar animal. No caso dos vertidos de lixo, durante o confinamento e os meses posteriores vense observando un certo desleixo por parte de parte da veciñanza. Así, aumenta o número de lixo tirado nas rúas e, especialmente, material sensible como poden ser máscaras ou luvas de plástico, nas proximidades das tendas. Ademais, tamén estanse a com-

probar comportamentos inadmisibles como deixar as bolsas do lixo fóra dos contedores ou deixar enseres tirados cando existe un servizo de recollida. O Concello deu instrucións á Policía Municipal para que busque aos responsables naquelas zonas nas que se repiten estes feitos e impoña as sancións que procedan. Compre lembrar que Brión conta cun servizo de recollida de aparellos eléctricos ou electrónicos (electrodomésticos, equipos informáticos, ferramentas eléctricas...) simplemente chamando ao 981 88 70 06. Ademais, a Mancomunidade Serra do Barbanza ofrece a recollida doutro tipo de enseres no teléfono 981 19 12 40. Así mesmo, o Concello dispón dun-

ha rede de recollida de aceite de cociña usado e recolle tamén o aceite de vehículos e maquinaria no almacén situado fronte ao centro de saúde (previa chamada ao 981 88 70 06).

aos animais suxeitos con cadea ou correa nas vías públicas, así como que conten co correspondente chip, pois nos últimos meses estase a rexistrar un aumento de abandonos de animais que, ao non estar correctamente A maiores, tamén se vixiará que identificados, supoñen un imporos propietarios de cans leven tante gasto para o Concello. Revista Altamira 9


Actualidade

Renovado o alumeado das parroquias dos Ánxeles e Brión A substitución das 86 luminarias da avenida de Santa Minia por tecnoloxía LED permitirá un aforro de 49.364 kWh/ano

Novo alumeado á espera do acondicionamento da AC-543 As novas luminarias da avenida de Noia atrasaron o seu emprazamento á espera do proxecto de mellora da Xunta

A volta do confinamento trouxo consigo a execución dun dos máis ambiciosos proxectos de mellora do alumeado público no municipio e que beneficia directamente aos veciños e veciñas das parroquias dos Ánxeles e de Brión. Unha iniciativa avalada polo Instituto para a Diversificación e Aforro da Enerxía (IDAE), entidade pública empresarial adscrita ao Ministerio para a Transición Ecolóxica, que supuxo un investimento de 181.009,95 euros no cambio a unha tecnoloxía limpa e ecolóxica como a LED. Así, durante o mes de xuño procedeuse á renovación das 86 luminarias da avenida de Santa Minia, en Pedrouzos, por parte da empresa Esqueiro SL. Unha actuación que permitirá un aforro enerxético de 49.364 kWh/ ano. As novas lámpadas LED supoñen unha redución da potencia da lámpada, que pasa de 150 a 25 W, e elimina os actuais 15 W da potencia do equipo auxiliar.

existentes por outros de máis altura, de xeito que cumpran cos parámetros lumínicos requiridos e proporcionen unha uniformidade lumínica axeitada. Ao seren máis estreitas, as novas luminarias facilitan tamén a mobilidade dos peóns, dos carriños de bebé e das cadeiras de rodas. Finalmente, procedeuse á reforma completa dos cadros de mando e protección, que supuxo á substitución dos equipos actuais de acendido por reloxos astronómicos e á cambio dos tramos de cableado eléctrico soterrado. Todas estas actuacións permitirán diminuír ata nun 60% o fluxo emitido, mantendo os niveis de alumeado necesarios de acordo co Real Decreto 1890/2008.

Unha vez rematados estes traballos na avenida de Santa Minia-Pedrouzos, procedeuse a completar o proxecto coa substitución das 37 luminarias ata o cruce dos Ánxeles, que permitirán un aforro enerxético de A empresa cambiou os apoios 21.238 kWh/ano. 10 Concello de Brión

A segunda parte do proxecto de renovación do alumeado público nas parroquias de Brión e Os Ánxeles continúa ao peche desta edición da Altamira, coa substitución de medio cento de luminarias ao longo da AC-543 Santiago-Noia que suporá un aforro duns 28.700 KWh/ano. As actuacións no Tremo están sendo semellantes ás xa realizadas na avenida de Santa Minia e no tramo dos Ánxeles pero cunha importante diferenza: as novas luminarias non ocupan o mesmo lugar cas substituídas, senón que se retiran cara o interior das beirarrúas, nun novo emprazamento. Isto é así porque o Concello está a acometer as obras tendo en conta o futuro proxecto de acondicionamento da estrada AC-543, presentado a finais de xaneiro deste ano diante da Xunta de Galicia. Nunha reunión co alcalde José Luís García, a conselleira de Infraestruturas e Mobilidade, Ethel Vázquez, trasladou o compromiso da Xunta para redactar o proxecto de acondicionamento desta estrada, entre os puntos quilométricos 8+380 e 9+780. É dicir, entre

o límite con Bertamiráns e a rotonda dos Ánxeles. Este proxecto, que busca mellorar a seguridade viaria na zona, aposta pola rehabilitación da capa de rodadura, a corrección do peralte da rotonda na intersección da avenida da Maía e a AC-304 (onde se teñen producido varias saídas de vía), a mellora na sinalización e o cambio das actuais beirarrúas por outras máis anchas, de aí que as luminarias se estean a colocar en previsión deste ancheamento. “Trátase dunha obra moi necesaria, polo que agradecemos a boa disposición da conselleira Ethel Vázquez, quen aceptou todas as propostas que lle presentamos. Nós faremos todo o que estea na nosa man para axudar no posible”. A Xunta precisou xa que as actuacións non precisan expropiacións, mentres que o Concello aceptará a titularidade deste tramo da AC-543 unha vez estean rematadas as obras. “Deste xeito poderemos impulsar algunhas actuacións que consideramos de moito interese para a nosa veciñanza”, adianta García.


Entrevista

JOSÉ LUÍS GARCÍA GARCÍA, alcalde de Brión (1979-2020)

“Razóns persoais, que a xente coñece e pido que entenda, lévanme a deixar a Alcaldía”

Tal día coma hoxe, pero de 1985, Altamira publicaba o seu primeiro número cunha entrevista especial ao alcalde, José Luís García García (Os Ánxeles, 1953), que afrontaba o seu segundo mandato á fronte da Candidatura Galega Independente. Hoxe, 35 anos despois e nas filas do partido socialista, repetimos

por primeira vez entrevistado, quen aproveita para anunciarlle a veciñanza “unha decisión que non quería tomar de ningunha maneira” pero que “razóns persoais, que penso que a xente coñece, lévanme a deixar a Alcaldía”. O alcalde máis lonxevo da provincia di adeus facendo un repaso a 41 anos de mandato.

- Despois de 42 anos, cando decides deixar a Alcaldía? - Eu levo mal a decisión, e estou tomandoa aínda neste momento no que estamos facendo a entrevista. Tómoa mal porque non é unha decisión que queira tomar de ningunha maneira. Eu tomei a decisión de presentarme por última vez, e así llo dixen aos meus compañeiros e compañeiras, coa intención de estar os catro anos. Pero a vida é como é, non a buscamos así, e razóns persoais que penso que a xente coñece lévanme a deixar a Alcaldía de Brión. Vivimos nun sitio o suficientemente pequeno para que nos coñezamos todos. Eu simplemente non podo dedicarlle ao Concello o tempo que lle dediquei durante a miña vida. Dediqueille día e noite. Teño pedido desculpas á familia en público e en privado porque o meu tempo esta-

Estou covencido de que dentro do grupo municipal socialista hai xente que pode facelo moi ben. Desexar que a persoa que me substitúa, sexa quen sexa porque os concelleiros e concelleiras son quen teñen que elixila, vai facelo tan ben ou mellor ca min. E que conte co meu apoio para todo o que poida eu facer. A miña experiencia está á disposición de todo o que poida precisar. Sexa quen sexa.

ba no concello: mañá, tarde e moitas noites. Lembro aquela temporada dos lumes do 2017, de botar dous días sen ir á casa por estar no monte. E outras cousas… e nestes momentos non podo, polas miñas circunstancias familiares. É unha cuestión unicamente persoal, como creo que a xente entenderá, que me leva a tomar unha decisión dura e difícil. Pero non podo estar no Concello chegando ás 11 da mañá porque non son quen de chegar antes e non podo estar todos os días deitándome ás dúas da mañá porque non podo deitarme antes tampouco. Polo tanto non me queda máis remedio que dar este paso. - Quen será a persoa que te substitúa á fronte da Alcaldía? - Esa é unha decisión que non me corresponden a min, senón ao Pleno municipal de Brión.

- Como valoras ao equipo que queda á fronte do Concello? Teñen algo que che lembre ás persoas coas que iniciaches esta aventura na política? - Cada un somos fillo do noso pai e da nosa nai. Todos pensamos que somos o melloriño pero eu estou convencido de que aí hai xente que pode facelo moi ben e que tamén hai xente que ten a mesma ilusión que tiña eu daquela. Eu creo

que teñen a capacidade para saír adiante. - Deféndense os mandatos curtos para evitar “vicios” na política. Ti es exemplo do contrario. Feijoo vai pola 4ª maioría pero ti levas 11. - Si, once. Eau creo que isto o din sobre todo os que perden as eleccións. Eu recordo ao anterior candidato do BNG que me reprochaba isto e eu lle dicía que el se presentara case as mesmas veces ca min, só que el perdeu e eu gañei. Algo parecido lle pasaba ao anterior do PP. Eu participei nas eleccións, gañei co apoio da xente e teño que dicir que marcho con moita tristeza porque non era a miña vontade. Son motivos que, por favor, lles pido que entendan. É un tema persoal e prioritario. Tería cumprido encantado o mandato, pero porque a xente así o quixo. Revista Altamira 11


Entrevista

“Ser alcalde do pobo onde nacín é a maior honra que se pode ter” - En agosto de 1985, Altamira presentábate como: “xoven, de apariencia servicial e dinámico”. Cambiou moito José Luís García? - Cambiou moito na idade (risas), no resto non cambiou nada, sempre foi traballar polo Concello. Hoxe mesmo veu un veciño que tiña un problema serio e eu o intentei facer, coma sempre, foi poñerme na súa pel: que me gustaría a min que fixera o Concello?. E despois, como non sempre podes facer o que queres, tes que pensar: que me permite facer a lei? Iso foi a intención que tiven durante toda a vida. - Definíaste como “demócrata, galeguista e progresista”. - O mesmo. Demócrata, por riba de todo. Non sei se agora a palabra “galeguista” estaría ben empregada. - Nesa entrevista dicías que galeguismo era facer unha política municipal pensando en galego e desde Galicia. - Nin máis nin menos. Son galego, demócrata por riba de todo e progresista creo que o demostrei. Inténtalo con esa ilusión da xuventude que pensa “vou cambiar o mundo” e despois decátaste que un so non pode facelo. E iso foi o que me levou a entrar no partido socialista porque era o que mellor representaba a miña forma de pensar. Non é que estea totalmente convencido, díxeno o mesmo día no que entrei: eu primeiro son alcalde de Brión, non me fagan dubidar entre ser membro do partido socialista ou Brión, porque sempre serei alcalde de Brión. Pero creo que o PSOE colaborou a que Brión fose un lugar un pouco mellor e creo que foi a decisión correcta. - Quizais as túas dúbidas sobre o “galeguismo” veñen de que a día de hoxe todas as formacións políticas reivindican este concepto. 12 Concello de Brión

bulla educativa aí na Luaña… Pois non, falta un e eliminámola. E así foi sempre. Brión foi o primeiro concello de Galicia que comezou co saneamento da súa gandería e marchamos a Dinamarca a comprar vacas. Viñemos cun montón de novillas para mellorar o noso sector, pelexamos, deixamos a pel pero o resultado foi o mesmo. Ningún Goberno, sobre todo na Xunta, pelexou polo rural.

“O agricultor e o gandeiro, en xeral, nunca foron apoiados por ningún Goberno. Aínda que soe duro, ningún Goberno, sobre todo na Xunta, pelexou polo rural” - É que perdeu significado, por iso quería explicarme máis. Cando escoitas a Feijoo dicir que é galeguista entón eu xa teño dúbidas de que eu tamén o sexa. É outra cousa. Galeguista é sentirse galego, pensar en galego, traballar por Galicia… Para min ser alcalde do pobo onde nacín é a honra máis grande que se pode ter. Non é ningún caramelo doce, as máis das veces é moi amargo, sobre todo cando non podes atender as necesidades que ves, que son reais, pero non podes porque non tes máis medios. - Como odeclive do sector primario coincidindo coa incorporación á Unión Europea? - O agricultor e o gandeiro en xeral nunca foron apoiados, atreveríame a dicir aínda que soe duro, por ningún Goberno. Intentámolo, pero sempre houbo motivos para que che dixeran que non. Calquera cousa positiva, sempre foi

atrasada. Nos oito anos que estiven na Deputación a miña preocupación foi chegar coas novas tecnoloxías, que todo o mundo tivera acceso a Internet a unha velocidade digna e que lle permitira traballar… e dada a orografía de Brión non hai posibilidade ningunha de facelo ata que o vaian facendo as propias compañías. Agora atopámonos con que en Brión non hai capacidade para escolarizar a todos os nenos e nenas en Infantil e Primaria pero, ao mesmo tempo, a Xunta está pechando unha escola porque a lei está da súa parte. Nós estamos opoñéndonos con todas as nosas forzas, que son poucas porque, volvemos ao de antes, non temos as competencias. Ás veces as familias non o entenden e pensan: por que o alcalde non arranxa isto? Porque non pode. Agora, que podía ser un momento de amosar que estamos apostando polo rural, imos conseguir que haxa unha bur-

- É o centro colaborativo de Monte Balado un último intento de apostar polo rural? - É unha aposta moi forte e o maior agradecemento que lle podo ter ao presidente da Deputación. Está sendo un éxito, a xente está asistindo aos cursos, a UNED está dando formación aquí e estou convencido de que en pouco tempo estarán traballando e sendo un aliciente. Pero as administracións teñen que mollarse máis polo mundo rural se de verdade queren que isto vaia adiante. Non vou a nomear a ninguén nin a sacar a ninguén: mira os deputados e a ver cantos son da aldea, cantos deles viven en zonas rurais. Deputados autonómicos, nacionais e provinciais. A que Concello representan? A Deputación se fixo para os concellos de menos de 20.000 habitantes ou para as grandes cidades? Todo está sempre pensado para as grandes cidades, e mira que hai diferenzas entre vivir na Coruña ou en Busto de Frades. A min xa me chega con saber as diferenzas que hai entre vivir no Alqueidón ou en Busto de Frades. - Falabas dun caso de actualidade como o da escola da Luaña e o ensino en xeral. - A masificación da escola de infantil e primaria e do CEIP de Pedrouzos, lembrarse do acontecido no IES de Brión hai un par de anos, agora o da Luaña… Isto non cabe dúbida de que é por algún motivo: hai menos


Entrevista

“Antes había máis nobreza. Se non es do Goberno, hoxe non tes dereito a nada” poboación, faise máis costoso, fanse recortes e trátase de aforrar… E agora por riba aparece o coronavirus, que nos deu un pau a todos e a ver como facemos… Pero tampouco a xente que vivía na parte de abaixo do concello foi o bastante solidaria coa xente que vivía no rural, sendo do mesmo concello e dunhas zonas moi parecidas. Se algún defecto tiven sempre foi ser demasiado franco e quero dicilo. Un exemplo: aquel señor que tivo vacas e por calquera causa tivo que deixalas, esa mesma persoa é a que vén protestar porque o veciño bota o purín. De súpeto xa lle cheira o purín. Hai que ser solidarios e ás veces hai que perder porque se so mira cada un para o seu, isto vai ir moi mal. - Repasando os teus inicios, quen foi o teu mentor? - Quen realmente iniciou e formou o noso grupo foi Enrique Gómez Reino, un dos profesores de administrativo máis prestixiosos de España que colleu a un grupo de rapaces que daquela non estaba de acordo co que había e soubo xuntarnos e tirar para arriba. Podería nomear moita máis xente, pero teño medo de nomear a uns e deixar a outros. Houbo xente de Bastavales, que eles saben perfectamente de quen estou falando. Dos Ánxeles e da Luaña... Entre todos nos sentamos e, da man de Enrique Gómez Reino, nos levou a montar a Candidatura Galega Independente. Era algo moi arriscado. - Porque que nestes 41 anos son moitas as persoas as que terías que nomear. - Sempre houbo moita xente. Acórdome case todos os días das moitas persoas que estiveron neste proxecto dende o primeiro día e que xa desgraciadamente non están connosco e que deron o mellor que tiñan. Sabían que ninguén viña aquí a gañar un peso, senón a traba-

llar polo Concello. Sen nomear a ninguén, van aló xente de Viceso, xente de Ons, da Luaña, de todas as parroquias que traballaron de verdade, con cariño e corazón por todo isto. Emocióname acordarme deles. Fixémoslle no seu momento unha homenaxe cando se cumpriron 25 anos deste Goberno democrático a aquelas persoas que deron a súa vida e traballaron polos demais. - Un traballo que fixo que Brión fose pioneiro en moitas cousas. - Síntome moi orgulloso diso. Se algunha cousa tiñamos era que eramos participativos. Cada dous meses ata que veu o coronavirus xuntabámonos nun local e aló entre 200 persoas, se tomaban as grandes decisións. E fixemos moitas cousas que chamaron a atención daquela e que foron seguidas por moitos concellos, do cal me alegro moitísimo. Cando comezamos coas viaxes dos maiores nin existía o Imserso, nin se pensaba que o puidera haber. A Festa dos Vellos, a sinalización das aldeas... E, despois, cada un ten a súa forma de facer as cousas. Por exemplo, cando o Plan E de Zapatero a min dicíanme moitos alcaldes: “pero ti estás enterrando os cartos metendo

alcantarillado e auga potable, algo que non ve ninguén e dentro de 3 anos ninguén vai recordar”. Pois fomos o primeiro concello de Galicia que o tivo en todas as aldeas. Temos que seguir ampliando e todos os anos metemos unha pequena partida porque se fan novas casas. Iso é algo que recordo con moito orgullo. - Que diferenzas ves entre a política que se facía nos teus inicios e a de hoxe en día? - Eu creo que había máis nobreza, máis lealdade, no principio ca hoxe. Hoxe se non es do partido do Goberno non tes dereito a nada, non tes maneira de conseguir acceder ao cartos porque non hai uns criterios públicos e para todos. Eu podo estar de acordo ou non cos criterios da Deputación, pero son os que hai e ti sabes o que che vai tocar. Ou es do partido que goberna ou estás fastidiado, sobre todo na Xunta. Eu creo que iso non pasaba antes e boto en falta esa lealdade institucional. - Falando da Xunta, como ve ao seu partido despois das eleccións autonómicas? - Creo que o partido socialista ten que pensar no que lle pasou: foi o peor resultado da súa historia. Caballero foi quen

“Acórdome de moitas persoas que estiveron neste proxecto e deron o mellor que tiñan. Sabían que ninguén viña a gañar un peso, senón a traballar polo Concello”

perdeu as eleccións e terá que facer un mea culpa e someterse á decisión que tome a militancia. O normal, despois do pasado nas eleccións, é que un se vaia para a súa casa. Sobre todo cando tivo todo o apoio de todas as institucións e fixo o que lle deu a gana dende que foi secretario xeral. Creo que a militancia debe pronunciarse sobre se debe ou non seguir. - O Goberno proponlles aos Concellos que lles cedan os seus remanentes. - Eu creo que non é unha medida positiva, xa non para Brión, senón para ningún concello. Para que a xente o entenda: nós temos un remanente duns 7 millóns de euros e un superávit de case 3 millóns. Uns cartos que son por ter feito unha xestión boa porque hai concellos que non teñen remanente ningún, e se pretende que agora vaian recibir eses cartos? Eses cartos son de Brión, aforrámolos os veciños e veciñas de Brión e, nunha situación dura como a actual, resulta que non os podemos investir como nós queremos. Se temos cartos para darlle traballo a veciños do concello durante moitos anos, por que non podemos investilos aí? Por que vainos ter que levar o Estado? Vainos devolver nos próximos 10 anos, sen intereses… paréceme unha barbaridade. Neste caso non me sinto representado polo partido socialista pero, como estou de retirada, podo permitirme o luxo de dicir que me parece unha aberración. - Se duros foron os inicios, tamén o están a ser estes tempos coa pandemia da Covid-19. Como viviches eses meses? - Foron meses moi duros e sen nada: sen cartos, sen apoio… Foron tempos duros, con xente á que tes que axudar porque non ten medios para comer, para pagar o seu aluguer, para vivir… Familias que non tiñan Revista Altamira 13


Entrevista

“Sempre houbo un bo entendemento entre os veciños e o Goberno municipal” ordenadores para que os rapaces traballaran na casa ou non tiñan conexión. Nós dedicámonos a repartir polo concello os deberes. Puxemos en días a tarxeta social, unha tarxeta monedero coa que a persoa ten dereito a ir comprar a un supermercado do concello e non ten que dar explicación ningunha. Penso que foi o máis digno posible. Estamos pendentes de todo o que pasa pero hai moitas cousas que descoñecemos aínda. Non sabemos o que vai pasar co ensino: os rapaces non caben pero a Consellería de Educación non nos comunicou absolutamente nada de nada. Que sexan tempos difíciles e que teñamos cartos para facer as cousas doutra maneira e non nos deixen é máis duro aínda. Algo falla nesta democracia. Hai unha lei non escrita que funciona noutros países: ninguén pode ser presidente nin ministro sen ter sido alcalde. Eu creo que aquí debería ser tamén así porque os Gobernos sacan normas que eu non as entendo. E ti explícasllo a un veciño e é difícil que o entendan. Dinche que a xente que está aí terá un pouco de sentido común, pero non sempre é así. - Estamos preparados para unha segunda onda? - Non. Eu creo sinceramente que vai ser moi duro. Non falo so dende o punto de vista sanitario, que ao mellor si que estamos preparados. Pero dende o punto de vista económico sería un pau. Á mocidade é posible que lle afecte menos o coronavirus pero nas UCIs tamén hai xente de 20, 30 ou 40 anos. Pero economicamente si que lles afecta e non sei se daríamos saído dela. Sanitariamente penso que hai algunhas cousas que hai que mellorar. É moi triste que teñan que saír cardiólogos ou médicos a dicir que se acuda ao hospital por outras doenzas. Se antes se detectaban en Santiago 4 ou 5 infartos 14 Concello de Brión

“Voume coa pena de non ter rematado o auditorio. Temos o terreo e cartos para facelo. No momento que isto mellore un pouco, o Concello ten medios para facelo” ao mes, agora non se chega a un cada dous meses. Mentira! Segue habendo o mesmo que había sempre pero a xente ten medo. Claro, se chamas ao centro de saúde e dis: “inchoume a cara e as pernas” e che din que lles mandes unha foto en vez de darche unha cita presencial... Mire, aínda non estamos nesas. Ogallá o tomemos todos en serio e, se está nas nosas mans, evitar unha segunda onda porque non estamos para aguantala. - Despois de tantos anos como alcalde, de que te sentes máis orgulloso? - É difícil dicilo, moi difícil. Seguramente serían varios. Non cabe dúbida que conseguir o instituto, o alcantarillado, a auga… facer este concello de verdade demócrata. Houbo momentos moi duros. Vou contar unha anécdota se procede. - As anécdotas sempre son benvidas. - Viña un día chegando a casa, un 23F que a xente recordará. O Concello daquela estaba nos Ánxeles porque estabamos en obras e viñemos para a actual escola de infantil dos Ánxeles.

E aló estiven ata as tantas da mañá. Dérase o golpe de Estado e estaban todos pechados. Eu non me movín ata que conseguín falar co Gobernador Civil e, ás tantas da mañá, fun para a casa de meus pais e, cando deixo o coche onde aparcaba sempre, baixo do coche e… tras, tras: dúas metralletas apuntándome ao peito. O comandante do posto da Garda Civil daquel momento e máis un garda. E dinme: “acompáñenos”. E eu digo: “eu non acompaño a ninguén”. Afortunadamente, un concelleiro que non vou nomear pasou por aló e foi un valente, pois parou. Mandárono marchar e el dixo que non, que terían que levar a dous. Entón o comandante decidiu: “para que nos imos preocupar por este, vimos mañá a por el”. Afortunadamente non foi así e recordo que cando o seguinte Gobernador Civil, Domingo Ferreiro, veu ao Concello a falar comigo e o comandante pedía perdón e que non lle dixera nada ao Gobernador. Rematou trasladado a Noia e dalí a un pouco xubilouse. Momentos duros pero con vinte e pico anos todo se levaba. Afortunadamente foi entrando a

democracia e que isto non tiña volta atrás. E isto conseguiuse porque a xente nos apoiou dende o primeiro día. É certo que avanzamos, e presumo diso, un pouco máis que outros concellos pero porque nós contratamos un alumeado público. Pero a empresa que viña non tiña que facer os buratos para poñer os postes, xa o facían os veciños. E así, en vez de poñer vinte puntos de luz poñíamos trinta. Cando asfaltabamos os camiños, a xente poñía os seus tractores para levar as pedras… Había un entendemento entre os veciños e o Goberno municipal. Se non fose así sería imposible facer todo o que fixemos porque non somos superpersoas. Non podo máis que estar agradecido a todos os veciños e veciñas do concello porque foron os que fixeron que este concello fora e sexa o que é. - Que proxectos quédanche no tinteiro? - Voume coa pena de non ter rematado o auditorio. Temos o terreo e cartos para facelo, pero de momento non nos deixan investir. No momento en que isto mellore un pouco, o Concello ten medios para rematar iso que me queda cravada no corazón. E só me gustaría que, se daquela estou aínda aquí, que me invitaran aquel día a asistir á inauguración. E, se non o fan, que miren arredor porque mirando hei de estar. - Gustaríame rematar a entrevista facéndoche a mesma pregunta de hai 31 anos: que consello lle darías aos veciños? - Daquela dixéralles que se fixeran á idea de que os asuntos públicos son cousa de todos e reafírmome nesa resposta. Sempre dixen que Brión é un xardín que precisa que o coiden. Penso que o soubemos coidar ben e estou convencido de que entre todos seguiremos facendo de Brión un fermoso xardín no que vivir.


Actualidade

Invisten 96.000€ en melloras en Mato, Busto de Frades, Vilar e Ons José Luis García explica que se trata “dun tramo de apenas 100 metros pero tamén dunha obra moi reclamada polos pais e nais de Brión” As brigadas municipais de Brión veñen de acometer obras de mantemento e mellora das aldeas de Mato e Busto de Frades, así como de reparación de camiños en Vilar e Ons. Uns traballos nos que o Concello investiu máis de 96.000 euros na compra de materiais (gravilla, grava miúda, area, zahorra...) á empresa Minas Bandeira SA. Deste xeito, os cartos procedentes do Plan Único POS + 2019 da Deputación da Coruña permitiron acometer máis actuacións pois, ao executárense os traballos con medios propios todo o investimento puido empregarse para a compra de material, o que permitiu beneficiar directamente

aos veciños e veciñas destas ca- da Coruña, que serán destinatro aldeas. dos ao mantemento e mellora das redes de abastecemento A mesma filosofía empregarase e saneamento das aldeas de proximamente cos 146.774,9 Chave da Ponte, rúa Gondar, euros correspondentes ao POS+ Cabanas-Saíme, Bastavaliños, Adicional 2/2020 da Deputación Soutullos e Bemil. Os restantes

39.772,46 euros do POS+ Adicional 1/2020 destináronse a gastos sociais extraordinarios motivados pola xestión da pandemia da Covid-19 (case o 50% para o reforzo do servizo de atención no fogar).

Retómanse as obras de mellora do trazado nos primeiros 330 metros da DP-1301 Agárdase que as obras estean rematadas antes de finais de ano O Concello celebra o reinicio das obras de ampliación e mellora do trazado na estrada DP-1301 Gándara-A Amañecida, entre os puntos quilométricos 0,047 e 0,377, paralizadas no verán de 2019 despois da quebra da empresa encargada dos traballos. Unhas obras que están sendo executadas pola empresa Explotaciones Medioambientais SLU, tras a súa adxudicación por 114.791,31 euros (IVE incluído) por parte da Deputación Provincial da Coruña. O alcalde de Brión, José Luis García, destaca o reinicio dos traballos “pois se trata dunha obra moi importante para a seguridade viaria de centos de veciños e veciñas, que nestes momentos tiñan que camiñar por unha zona de bastante tráfico e sen beiravías. Agardamos que estean rematados antes de

finais de ano e que a veciñanza dispoña dun camiño seguro ata Os Ánxeles”. No momento de paralizárense as obras, a empresa adxudicataria xa fixera un importante movemento de terras a ambos lados da DP-1301, previos á ampliación da calzada. Pola súa banda, Explotaciones Medioambientais SLU comezou sinalizando o lugar e procedendo aos traballos para a ampliación da ponte sobre o río Viceso. Para unha maior velocidade de execución e eficiencia económica, optouse por unha estrutura prefabricada que consistirá nun taboleiro formado por unha viga en dobre T de 0,9 metros de canto. Nestes momentos a empresa traballa na cimentación desta nova estrutura. O tránsito de vehículos pola zona non se verá afectado durante es-

tes primeiros momentos, porén si que haberá que realizar desvíos cando se acometa a ampliación e mellora da actual calzada. Os traballos permitirán ampliar a calzada da estrada ata os 7 metros de ancho, con 0,5 metros de beiravías, así como rectificar un pouco o trazado da curva. Ademais, revestirase en formigón as cunetas da zona e se executará

un novo sistema de drenaxe e recollida de pluviais que mellorará as condicións de circulación con choiva. As obras teñen un prazo máximo de execución de 5 meses. Unha vez rematadas, permitirán conectar de forma segura as beirarrúas da Avenida de Noia (AC543) coas beirarrúas de Liñares. Revista Altamira 15


Cultura e deportes

O Concello convoca tres obradoiros gratuítos de informática O Concello de Brión organiza tres obradoiros gratuítos de informática, que terán lugar ao longo dos próximos meses en canto se xunte un grupo mínimo de 3 persoas interesadas. Trátase de pequenos obradoiros para aprender o manexo de tecnoloxías moi concretas como son a videochamada, a sede electrónica e o correo electrónico. Como medida especial de protección fronte á Covid-19, os grupos serán moi reducidos e mesmo poderanse convocar cursos cun mínimo de 3 persoas inscritas. Ademais da cota Deputación e Concellos de Brión e Ames gratuíta, o Concello de Brión adían as actividades a 2021, coincidindo ofrecerá tamén flexibilidade hocoa conmemoración dos 550 anos raria, con sesións tanto de mañá As historiadoras Mercedes Váz- para a dinamización turística e como de tarde. As inscricións quez e Mª Pilar Rodríguez veñen económica da comarca”, explica poden realizarse na Aula CeMIT de publicar “A batalla de Altami- o deputado Provincial de Patri- de Brión, chamando ao 981 50 99 08 ou enviando un correo a ra. A historia dun territorio estra- monio, Xosé Luís Penas.

Un libro pon en valor a historia da batalla de Altamira

téxico: As Torres de Altamira”, un volume editado pola Deputación da Coruña en colaboración cos Concellos de Brión e Ames. Cen páxinas que analizan polo miúdo un episodio case descoñecido para a maioría da sociedade pero que é fundamental para a recuperación da memoria da comarca da Amaía e da historia galega.

Esta iniciativa forma parte do programa de recuperación e posta en valor das Torres de Altamira, promovido pola Deputación en colaboración cos Concellos de Brión e Ames. Un programa cuxas actividades programadas para este ano tiveron que adiarse a 2021 debido á pandemia do coronavirus, xa que incluían unha recreación Este libro será presentado ofi- lúdica da batalla que precisaba cialmente o vindeiro sábado 19 da colaboración da veciñanza de de setembro, ás 12:00 horas, en ambos municipios. Ames. Pola tarde-noite está programada unha actuación espe- Deste xeito, os actos concentracial de Os Quinquilláns e Baiuca ranse no ano 2021, coincidindo nas Torres de Altamira. co 550 aniversario da batalla. A edición deste libro é só un “Consideramos que este libro é primeiro paso, pois preténdese o punto de partida para empe- facer un programa con músizar as actuacións no entorno ca, seminarios e aplicacións das Torres que é un proxecto tecnolóxicas que acompañen á que acariñamos especialmente recreación da batalla, que busdesde a Deputación da Coruña cará a implicación dos veciños e para o que contamos coa cola- veciñas de Brión e Ames, espeboración dos concellos de Brión cialmente dos estudantes. Ata e Ames porque consideramos entón, a Deputación acometerá que é fundamental non só para obras de posta en valor neste a recuperación histórica senón monumento da súa propiedade. 16 Concello de Brión

cemit.brion@outlook.com. A admisión realizarase por orde de inscrición, tendo preferencia as persoas empadroadas en Brión. O obradoiro de videochamada terá unha duración de 4 horas, nas que o alumnado aprenderá a xestionar videochamadas a través das aplicacións máis coñecidas. Tamén terá unha duración de 4 horas o obradoiro de manexo da sede electrónica, dende como obter certificados dixitais con Chave 365 ou Clave PIN, ata trámites que se poden facer na rede coas distintas administracións e organismos. Finalmente, o obradoiro de correo electrónico será o de máis longa duración, 6 horas, e nel o alumnado aprenderá a crear e xestionar o correo, administrar os contactos e trasladalo aos seus dispositivos móbiles.


Cultura e deportes

Máis de 45.000 persoas seguiron os Encontros coa Arte 2020 a través das Redes Sociais Un total de 22 artistas participantes nas anteriores edicións compartiron vídeos e imaxes dos seus cadros a través da páxina do Concello en Facebook Un total de 45.112 persoas participaron na edición número quince dos Encontros coa Arte de Brión, a primeira celebrada unicamente en Redes Sociais xa que as xornadas presenciais tiveron que ser canceladas debido ás medidas de prevención tomadas para previr a expansión da Covid-19. Un encontro virtual que ao final desenvolveus a través de algo máis dun mes e no que participaron un total de 22 artistas de Galicia, de distintos puntos de España, e mesmo doutros países coma Venezuela, que achegaron imaxes e vídeos das súas creacións de pintura, escultura e fotografía. As 26 publicacións realizadas a través da fan page do Concello de Brión en Facebook chegaron a 45.112 persoas. A publicación máis seguida foi a da acuarela “As Torres de Altamira”, do pintor José Antonio Regidor, con 2.855 seguidores. Se a iso lle sumamos os 2.313 seguidores do vídeo de explicación da obra, temos que esta creación pictórica

captou a atención de máis de 5.000 persoas. Un escultor, Tino Canicoba, e o pintor Manuel Ayaso, completaron o podio de entradas con máis seguidores, ambos por riba dos 2.300. Así, estes XV Encontros coa Arte de Brión contaron coa participación de José Galarzo San Sebastián, Chelo Rodríguez Domínguez, Laureano Vidal, Antón Sobral Iglesias, Xosé Vázquez Castro, Rafael Arroyo, Jaime Galdeano Mo-

reno, José Ysmér, Camilo Rodríguez Vidal, Frutos Casado de Lucas, Manuel Ayaso, Paco Casal, Xosé Vizoso, Tino Canicoba, María Xesús Díaz, Javier del Valle Schaan, Beatriz Ansede Bonome, José Luís Veiras Manteiga, Ricardo del Arce Bilbao, Yolanda Carbajales Ferreiro, Enrique Ochotorena, José Galarzo e José Antonio Regidor. A concelleira de Cultura, Sandy Cebral Gómez, agradeceulles a todos os participantes “a

vosa vosa implicación e compromiso co proxecto, que permitiu que o Encontro coa Arte 2020 non faltase á súa cita, mantendo vivos un ano máis tanto o espírito das xornadas como a ligazón existente entre artistas e cidadanía a través das redes sociais. Un formato que serve para lembrarnos que a cultura segue adiante a pesar de todo e que desde o Departamento de Cultura municipal apostamos por manter estas xornadas que, en 2021, esperamos celebrar de novo en diferentes lugares do noso municipio”. Dende hai catorce anos, o Departamento de Cultura do Concello de Brión organiza os Encontros coa Arte, unha actividade que se ten convertido nun gran referente da arte en Galicia. Uns encontros onde pintores, fotógrafos, escultores, músicos e poetas, procedentes de distintos puntos do Estado participan nunhas xornadas de creación e convivencia artística no que a arte sae dos estudos para ser compartida coa veciñanza.

Gran participación no concurso de fotografía #brionquedanacasa Un total de 35 veciños e veciñas de Brión sumáronse ao concurso de fotografía #brionquedanacasa, celebrado entre o 1 de abril e o 29 de maio. Unha iniciativa coa que o Departamento de Cultura buscaba animar á veciñanza neses días nos que debíamos estar confinados nas nosas vivendas. O concurso era simple: compartir con outros o que viades a diario dende as vosas fiestras, balcóns, xardíns, hortas…

Entre todas as persoas que participastes na iniciativa, subindo as vosas imaxes co cancelo #brionquedanacasa, o Concello sorteou tres lotes de libros que foron para Nieves Gar Blanco (coa imaxe que ilustra esta información), Zeugirdor Ytac e Suárez Marta, que puideron recoller os seus premios o pasado mes de xuño. Así mesmo, non queremos deixar de mencionar o gran traballo realizado por todos

os veciños e veciñas que integran as escolas municipais de música e baile tradicional, que periodicamente subiron vídeos compartindo a súa

arte e que nos axudaron a todos os demais a superar unha situación tan complicada, arrincando moitos sorrisos. Revista Altamira 17


Cultura e deportes

Suspendida a Romaría de Santa Minia Na noite do sábado 26, ás 0:00 horas, terá lugar unha gran tirada de fogos de artificio dende Brión, Bastavales e Viceso Setembro, o noso mes de setembro vai ser moi diferente este ano. Porque aínda que Santa Minia cadre en domingo, desta vez non contaremos coa visita dos 50.000 romeiros que isto suporía xa que a Romaría vén de ser suspendida como medida de precaución diante do avance da Covid-19. Aínda que nestes momentos en Brión non hai ningunha persoa hospitalizada, a situación na contorna é moito máis preocupante e, en casos de saúde, máis vale previr ca lamentar. Á espera de coñecer unha decisión final sobre a parte relixiosa (novena e misas), o

mento de Cultura traballou arreo nun programa alternativo de actividades gratuítas e pequeno formato para substituíran ás tradicionais, que finalmente tivo que ser suspendido diante do incremento de contaxios na área sanitaria.

Concello xa tomou a decisión de suspender a Romaría de Santa Minia. Así, este ano non haberá queima da fachada, nin pulperías, nin orquestras, nin verbenas, nin atraccións

infantís, nin postos de venda polas rúas... todo para evitar aglomeracións de persoas na carballeira e a súa contorna. Durante o verán, o Departa-

Así as cousas, a única actividade que queda deste programa alternativo é a gran tirada de fogos de artificio da noite do sábado ao domingo. Iso si, para evitar aglomeracións de xente e facer que sexan desfrutados dende calquera parroquia do municipio, os fogos serán lanzados dende tres lugares diferentes: Bastavales, Brión e Viceso.

Raúl Dans Mayor recollerá o 26 de setembro o II Premio Laudamuco pola obra “Só un home bo” O coruñés Raúl Dans Mayor é o gañador da segunda edición do Premio Laudamuco para textos teatrais, convocado polo Concello de Brión, a Academia Galega de Teatro e Edicións Positivas. O autor concorreu ao certame coa obra ‘Só un home bo’, pola que recibirá un premio de 7.000 euros e a edición da peza por parte de Edicións Positivas. A concelleira de Cultura, Sandy Cebral Gómez, sinala que “a pesar da situación excepcional provocada pola pandemia da Covid-19, o Concello de Brión mantén o seu compromiso coa cultura e fallou a segunda edición do Premio Laudamuco, que recaeu no dramaturgo Raúl Dans Mayor. Porén o acto de entrega do premio, previsto para o 16 de maio coincidindo co aniversario da posta 18 Concello de Brión

representabilidade, cuestión que vén definida tanto polo razoable número de personaxes, catro intérpretes, como a economía de medios con que pode ser resolto o espazo escénico”.

en escena da obra Laudamuco, señor de ningures pola compañía Teatro do Antroido de Roberto Vidal Bolaño, quedou adiada ata as 12:00 horas do 26 de setembro, sempre e cando a situación o permita”. O xurado estivo formado por Inma López Silva, Carmen Abizanda, Damián Villalaín, Xosé Manuel Fernández Castro e Manuel Guede Oliva. As deliberacións realizáronse telematicamente, o que mesmo alterou o normal desenvolvemento do protocolo da apertura da plica correspondente e o coñecemento do nome do autor ou autora do texto premiado. Un acto que tivo lugar na Casa da Cultura de Brión coa presenza da concelleira de Cultura de Brión de Manuel Guede Oliva, en representación do Xurado; e do xestor

Cultural do Concello, Alberto Álvarez Escudero. O xurado sinalou “a calidade xeral dos textos presentados ao concurso” así como “o interese que a convocatoria do premio semella estar concitando, dada a cantidade de textos recibidos”. Sobre a obra gañadora, o xurado destaca “ademais da súa alta calidade teatral, a vontade explícita que propón para a súa

Así mesmo, en “Só un home bo” o xurado recoñece “unha voz dramática firme e poderosa, unha autoría solidísima, cun uso da lingua limpo e rotundo. Raúl Dans é autor teatral, guionista e actor de dobraxe. Gañador dos premios Rafael DIeste de Teatro de 1993 (“Matalobos”) e Álvaro Cunqueiro para Textos Teatrais de 1994 (“Lugar”) e 2010 (“Chegamos despois a unha terra gris”), Dans sucede no palmarés do Premio Laudamuco ao lucense Xavier Lama López, gañador da primeira edición.


Cultura e deportes

O Concello artella co sector cultural local un programa especial con actividades para os próximos meses Con fondos propios e os programas Cultura no Camiño, Rede Cultural e Ler conta moito A pandemia da Covid-19 supuxo a suspensión automática de todas as actividades culturais, deportivas e sociais case que a nivel mundial. Un duro golpe para un sector que durante o confinamento soubo reformularse e dar o salto ás redes sociais, como demostran en Brión iniciativas como os Encontros coa Arte 2020 e o Maio Cultural. E é que dende o primeiro momento, no Departamento de Cultura traballaron cunha idea en mente: non suspender ningunha das actividades previstas para este ano e ver de adialas no tempo. Así mesmo, a concelleira de Cultura, Sandy Cebral, e o técnico municipal de Cultura, Alberto Álvarez, mantiveron reunións con representantes do sector cultural brionés, dos máis numerosos e variados de toda a contorna, coa idea de elaborar unha programación de actividades para os vindeiros meses. Un programa no que as parroquias serán as protagonistas, con espectáculos de pequeno formato para poder cumprir coas recomendacións das autoridades sanitarias nestes tempos. E como a programación está suxeita á evolución da pandemia, recomendámosche que confirmes as datas a través de Brión Informa ou da web e o Facebook municipais.

Brión acolle parte do festival feminista de arte urbana

Brión coa Cultura O programa “Brión coa cultura” inclúe un total de 12 actuacións do 9 ao 20 de setembro, todas elas ás 18:00 horas coas excepcións das actuacións musicais de Ruth Cundíns, Chupadeskay e Nastasia Zürcher / Adrián Saavedra. Luís Valdecillo será o encargado de abrir a programación na Luaña co seu espectáculo “Cantamos” o mércores 9. O xoves 10 será a quenda de Os Quinquilláns, que en Ons porán en escena “Por que é salgada a auga do mar”. Títeres Alakrán presentará o seu “Circo Galaico” o venres 11 nos Ánxeles. Na fin de semana do 12 de setembro, Brión acollerá o humor de “Cartóns”, de Produccións Teatrais Excéntricas; mentres que o domingo 13 haberá dobre programa: Charo Pita porá en escena “A familia Papaventos” en Bastavales; mentres a mesma hora A Xanela do Maxín fará o propio con “A viaxe de Saira” en Viceso.

Brión será un dos catro concellos nos que se desenvolva o Delas Fest 2020, un festival feminista de arte urbana e contextual nado co obxectivo de democratizar a expresión artística na rúa e contribuír ao combate das desigualdades materiais e simbólicas que sofren as mulleres que crean no espazo público. Haberá 2 actividades: unha intervención de Susana Blasco no IES de Brión, do 16 ao 20 de setembro; e un obradoiro de iniciación ao muralismo impartido por 7H Cooperativa Cultural no mesmo espazo. Este taller terá lugar o sábado 19 e o domingo 20 de setembro, de 10:00 a 14:00 horas. A participación é de balde, pero o número de prazas é limitado, sendo preciso anotarse en: https://bit.ly/3jajDCr.

Á semana seguinte, o mércores 16 está programada a divertida obra “Saaabor”, de Fran Rei, en Ons. O xoves 17, Títeres Alakrán presenta na Luaña outro dos seus éxitos: “Os soños na gaiola”. O venres 18 de setembro, música por partida dobre: ás 18:00 horas “Música Miúda en concerto!” nos Ánxeles e ás 20:00 horas con Nastasia Zürcher e Adrián Saavedra en Brión. O programa péchase o domingo 20 de setembro con outra dobre ración musical: ás 13:00 horas en Viceso con Ruth Cundíns; e ás 20:00 horas en Bastavales co rock de Chupadeskay, co disco de presentación do grupo.

Ler conta Moito e Brión inclúe, para outubro e novembro Para o mes de están previstas tres actividades grazas ao programa Ler Conta Moito, que serán programadas na carballeira de Santa Minia ou, en caso de mal tempo, na sala municipal de exposicións. Así contaremos coas actuacións de Pedro Brandariz (venres 9, ás 18:00 h), de Irene Quintero e Miguel Álvarez

con “Música Miúda en concerto!” (sábado 17, ás 12:00 h) e Os Quinquilláns con “O tesouro da avoa” (sábado 24, ás 12:00 h). E o venres 23 de outubro, Monicreques de Kukas levará as historias de Xan Perillán á biblioteca municipal, ás 18:00 h, a través do programa da Rede de Dinamización Lingüística.

Finalmente, para novembro está prevista unha nova edición do Brión Inclúe, que por terceiro ano consecutivo configúrase como un punto de encontro no que gozar da cultura sen barreiras, cunha programación pensada dende e para a inclusión real. As datas e a programación aínda están por pechar. Revista Altamira 19


Cultura e deportes Os obradoiros de verán gratuítos reuniron a corenta nenos e nenas A Covid-19 fixo que os obradoiros deste verán fosen diferentes en Brión. Non só polas medidas de prevención e hixiene tomadas, senón porque foron uns obradoiros gratuítos e dirixidos única e exclusivamente a familias empadroadas no municipio nas que os pais e nais traballasen e non tiveran outra opción para deixar aos rapaces. Participaron unha media de 40 nenos e nenas. Os obradoiros comezaron o pasado 22 de xuño e desenvolveranse inicialmente ata o vindeiro 11 de setembro. En función do desenvolvemento da pandemia, sobre todo no que atinxe ao inicio das clases escolares e das actividades culturais e deportivas, o Concello decidirá se mantén ou non este programa de conciliación durante o ano. Os obradoiros, chamados “Neonovo e o novo mundo!”, teñen lugar de luns a venres de 9:30 a 13:30 horas. O Concello tamén deu a opción de deixar ás crianzas de 8:30 a 9:30 horas e recollelos ata as 14:30 horas, se fora preciso. Coa sala de exposicións municipal como centro operativo, os grupos participaron en actividades adaptadas a cada idade: plástica, natureza, música, artesanía... As inscricións puideron facerse ata o martes anterior ao inicio de cada quincena. Despois, a rapazada foi repartida por idades en grupos de 9 ou 10 integrantes. 20 Concello de Brión

Aberto ata o 11 de setembro a inscrición nas actividades culturais e deportivas 2020-21 Comezarán cando as condicións sanitarias así o permitan O Concello abre ata o 11 de setembro o prazo de inscrición no seu programa de actividades culturais e deportivas para o curso 2020-2021. A folla de inscrición pode descargarse na web municipal (www.concellodebrion.gal) e debe enviarse ao mail actividadesbrion@gmail. com. O programa completo e os horarios poden consultarse na web municipal, se ben os horarios dalgunhas actividades poden cambiar por cuestións organizativas e segundo se vaia desenvolvendo a pandemia da Covid-19. De feito, o inicio das actividades decidirase en función da situación sanitaria e da incorporación da rapazada aos centros escolares. Así mesmo, o Concello xa ten preparado un programa especial de conciliación para o caso de que finalmente estas actividades non puideran chegar a realizarse. O programa de actividades inclúe unha vintena de propostas deportivas, culturais e formativas para os nenos e nenas de Brión, así como para persoas adultas e mozas. Inicialmente, os prezos mantéñense con respecto ao último ano, é dicir, 80 euros/ano por actividade coas excepcións das actividades da Biblioteca (Club Camaleón e o Club de lectura, que son de balde), Aula de Idiomas (150 €/ ano) e Ioga (120 €/ano). O Concello bonificará o 50% do custo da actividade nos casos de inscrición nunha segunda actividade. Así mesmo, as familias con dous fillos desfrutarán dunha bonificación do 50% en todas as actividades do seu segundo fillo. As familias numerosas contarán cunha bonificación do 100% a partir do terceiro fillo, é dicir, que desfrutarán das actividades de xeito gratuíto. Finalmente, o Concello permitirá tamén o

pago en dúas cotas. O programa inclúe actividades de distintas áreas municipais. A de clutura inclúe a Escola Municipal de Danza e Música Tradicional ofertará tres cursos: Baile galego e Pandeireta (maiores de 4 anos) e Gaita e Percusión (maiores de 6 anos). Cada un dos cursos ten un custo de 80 euros/ano. Ademais, a Biblioteca Municipal volve ofertar o club de lectura (actividade mensual dirixida a maiores de 16 anos) e o Club Camaleón (actividade de fomento da lectura dirixida a nenos e nenas de 3 a 8 anos en compaña das súas familias). Ambas son gratuítas e as inscricións deberán realizarse na propia biblioteca a partir do 14 de setembro. Na área de Deportes, as escolas deportivas inclúen predeporte, fútbol sala, ximnasia rít-

mica, judo, patinaxe, fútbol-7, tenis e hockey. A oferta para os maiores de 16 anos inclúe 3 grupos de ioga. Finalmente, haberá catro actividades na área de formación e mocidade, coa novidade da percusión-batucada, con clases todos os luns de 19:30 a 20:20 horas (grupo xuvenil de 12 a 17 anos) e de 20:30 a 21:20 horas (grupo adulto, de 18 a 99 anos). As clases terán lugar no espazo colaborativo Monte Balado. As outras actividades serán iniciación á pintura, dirixido a veciños/as entre 6 e 16 anos; Teatro Infantil e xogo dramático, do que se farán dous grupos: de 3 a 5 anos e de 8 a 9 anos; e as clases de inglés da Aula de Idiomas, para nenos e nenas entre 4 e 15 anos.


Historias de Brión

O Club Atletismo Brión preséntase en sociedade con máis de 50 socios “Isto vai medrar cada día máis”, adianta o presidente do club, José Antonio Vidal González A sala de exposicións da Casa da Cultura acolleu antes do confinamente a presentación oficial do Club Atletismo Brión – Hyupersa Santiago, un acto presidido pola concelleira de Deportes, Sandy Cebral, e o presidente do club, José Antonio Vidal González, quen estiveron acompañados por Xabier Rico, asesor da Secretaría Xeral para o Deporte; e Iván Sanmartín, delegado da Federación Galega de Atletismo. Sandy Cebral asegurou que “tivestes o apoio total do Concello dende o primeiro momento, como acontece con todos os deportes, e en todo o que poidamos axudar aí estaremos”.

Colaboración que tamén ofreceu Xabier Rico, convidando ao club a participar o ano que vén no programa Xogade pois “hai que apostar polo deporte de base, falar cos colexios para que os nenos e nenas teñan unha oferta de deporte san”. Un punto no que coincidiu Iván Sanmartín, para quen “os nenos son o futuro do equipo e sempre unen”. Un desafío que recolleu o presidente do Club, quen explicou que este equipo “é sobre todo uns amigos que decidimos formar isto. Puxéronme de presidente pero calquera deles podería ter sido o presidente”. José Antonio Vidal agradeceu o

apoio do Concello e a todos os colaboradores do club, empezando co patrocinador principal, Hyupersa Santiago, e seguindo por todos os patrocinadores: Be One Brión, Federópticos, Adrián García Abogados, Gasolineira Los Ángeles Gas, Fisio Macía e Oxypro. O Club Atletismo Brión – Hyupersa Santiago constituíuse oficialmente o 5 de novembro de 2019 e nos poucos meses nos que puido competir antes da Covid-19 conseguiu un terceiro posto na carreira popular de Touro (Dani Paz), os tres primeiros postos da Carreira do Turrón de Negreira (Julio Mallo Nieto,

José Antonio Vidal González e Efrén Vieites Capelo) e remataron 2019 cun cuarto posto na San Silvestre de Padrón. En 2020: 3º posto para Dani Paz na Carreira Solidaria de Vedra e vitoria para a benxamín Ana Vidal; 3º posto por clubs na Carreira Popular de Pontecesures, onde Miguel Penedo e Julio Mallo remataron 1º e 2º na sua categoría; 3º posto por equipos na X Carreira do Cocido de Lalín, con Juan Barral (1º Master B) e Ana Vidal (3º benxamín); 5º clasificado por equipos na Padrón 10K; e vitorias para Carla Iglesias (Sub 10) e Ana Vidal (Sub 12) na V Carreira de Trazo.

Revista Altamira 21


Tamén foi noticia Remátase a beirarrúa do Paso de Pedrouzos A brigada municipal de obras construíu finalmente un tramo de pouco máis de 100 metros de beirarrúas no Paseo de Pedrouzos, diante do IES Brión e do CEIP de Pedrouzos. O alcalde explica que se trata “dun tramo pequeno pero tamén dunha obra moi reclamada nos últimos anos polos pais e nais de Brión, ao estar situada en fronte do instituto e do colexio”. Neste sentido, compre lembrar que este tramo do Paseo de Pedrouzos quedou sen beirarrúas debido á negativa do propietario dos terreos a ceder os terreos e á imposibilidade de que o Concello puidera recorrer á súa expropiación, xa que a seguridade viaria estaba garantida ao existir outro tramo de beirarrúas do outro lado da calzada. A finais de 2019, a devandita parcela cambiou de persoa propietaria, polo que o Concello de Brión contactou con ela, recibindo nesta ocasión a autorización precisa.

Recollida solidaria de tapóns en favor de Hugo Unha das accións programadas por ASDENT para recadar fondos, figura a recollidas de tapóns de plástico, unha iniciativa á que tamén se sumou a familia de Hugo en Brión e que está a ter unha gran participación por parte da veciñanza do municipio. Así, xusto antes do confinamento, un camión do Concello recollía varios centos que quilos de tapóns de plásticos procedentes do CEIP, do campo de fútbol e do centro social polivalente.... Unha colaboración que agradecen dende o Concello. A enfermidade de DENT é minoritaria e súper rara. Trátase dunha doenza xenética provocada por unha mutación no cromosoma X que afecta ás funcións habituais dos riles, que deixan de facer gran parte do seu cometido, o que provoca que o organismo non asimile elementos básicos para a vida como o potasio, o magnesio, as proteínas, as vitaminas ou o calcio. Na actualidade hai rexistrados 411 casos en todo o mundo, entre os que figura o brionés Hugo.

Un pequeno lume destrúe parte do arquivo A casa consistorial de Brión sufriu o pasado mes de xuño un pequeno lume que destruíu unha pequena parte do arquivo municipal. A rápida e minuciosa intervención dos efectivos do GES de Brión permitiu minorar os danos materiais. O lume tivo lugar no arquivo municipal e, dentro do grave, houbo moita sorte porque non afectou nin a documentación histórica nin a procedementos en tramitación, só a un estante con documentos entre os anos 1979 e 1981. Neste sentido a actuación do GES honraos xa que salvaron moita documentación, utilizando a menor cantidade de auga posible para evitar causar danos e controlando tan rápido o lume. O lume iniciouse nunha toma eléctrica dun deshumidificador pasadas as 14:30 horas, polo que as dependencias municipais estaban xa baleiras de persoal. Unha das persoas que estaba cun horario diferente foi a que escoitou a alarma e deu o aviso, o que permitiu unha rápida actuación.

Formación para maiores de 50 anos O Concello de Brión aprobou a realización dun convenio de colaboración co centro asociado da Universidade Nacional de Educación a Distancia (UNED) da Coruña e a asociación para o desenvolvemento rural e labrego Maisdetres para a formación continua a maiores de 50 anos sobre as temáticas, intereses e necesidades que teñan para mellorar a súa calidade de vida. Unha formación que estará especialmente relacionada co desenvolvemento agrícola, gandeiro, forestal e rural. As persoas interesadas en participar poderán acceder a esta formación continua sen necesidade de titulación previa. E é que este acordo a tres bandas está pensado como un apoio ás actividades que se desenvolven no centro colaborativo de Monte Balado, “Transformando en Brión”, onde xa se formaron máis de medio centenar de persoas das comarcas de Santiago, Barbanza, Barcala, Sar e Ulla.

22 Concello de Brión


Última páxina

Pasatempos Sudoku Fácil

Sudoku Dificil

Un pouco de humor...

Revista Altamira 23


Altamira 35 anos

CONCELLO DE BRIÓN Praza do Concello, nº 1 15865 - Brión Tel.: 981 88 70 06 Fax.: 981 88 74 31 concello@concellodebrion.org www.concellodebrion.gal

APP brioninforma Información municipal a traves do mobil

REVISTA ALTAMIRA en formato dixital

“Altamira” é o símbolo do Concello de Brión. A fortaleza, situada na parroquia de San Fins, tivo un gran protragonismo durante toda a Idade Media e ben entrada a Moderna. Dende ela a familia dos Moscoso dominou boa parte do norte de Galicia. Rui Sánchez de Moscoso, logo da batalla de Altamira no 1471, na que desbaratou o asedio das tropas de Alonso II de Fonseca, arcebisco de Santiago deuse o título de I Conde de Altamira. A fortaleza quedou deshabitada no século XIX e hoxe permanecen os seus nobres restos nunha impresionante atalaia que domina todo o Val da Amaía.