Page 51

100

część 2

I I I .  S p o s ó b p o s t ę p o w a n i a

do spraw o przemoc w rodzinie. Tymczasem taka praktyka wywołuje poważne wątpliwości, których źródłem jest szczególna sytuacja podporządkowania, w  jakiej znajduje się ofiara przemocy. Powoduje to, że na ogół wyrażona przez nią zgoda w  istocie nie jest zgodą dobrowolną, lecz wyrażoną pod presją lub ze strachu przed zemstą sprawcy oczekującego łagodniejszego potraktowania przez wymiar sprawiedliwości w razie zawarcia ugody mediacyjnej. Wątpliwości są tak poważne, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości w jednym ze  swoich wyroków stwierdził, że w  przypadku przemocy domowej państwa mogą nawet w ogóle zakazać stosowania mediacji pomimo jej promowania w  prawie unijnym. W  związku z  tym trzeba zawsze pamiętać o  zachowaniu szczególnej ostrożności przy podejmowaniu decyzji o  skierowaniu sprawy o  przemoc w  rodzinie do  postępowania mediacyjnego. Zasadą jest bowiem, aby nie trafiały do  niego sprawy, w których występują duże dysproporcje pomiędzy ich uczestnikami, a zwłaszcza stosunki w postaci zależności i podporządkowania.

Jeżeli pokrzywdzony nie skorzysta z tego uprawnienia, jego wnioski nie zostaną uwzględnione lub nie spowodują zmiany w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego i  prokurator wyda postanowienie o  umorzeniu postępowania przygotowawczego, pokrzywdzony ma prawo do przejrzenia akt sprawy (art. 306 § 1b k.p.k.) oraz złożenia zażalenia na to postanowienie (art. 306 § 1a pkt 1 k.p.k.). W warunkach opisanych w art. 55 § 1 k.p.k. w związku z art. 330 § 2 k.p.k. może zaś sam wnieść akt oskarżenia (skarga subsydiarna). Warto więc szczególnie troskliwie gromadzić i bardzo wnikliwie oceniać zebrany materiał dowodowy, aby unikać takich sytuacji i  jednocześnie nie zawieść pokrzywdzonego szukającego ochrony przed sprawcą przemocy. Gdy zebrany materiał dowodowy daje podstawę do sporządzenia aktu oskarżenia, w praktyce często wykorzystywany jest tryb przewidziany w  art. 335 k.p.k. Daje to możliwość uzgodnienia z podejrzanym kary lub środka karnego stosownych w danym przypadku oraz – oczywiście – szybszego zakończenia sprawy. W przypadku odwołania się do tej możliwości w odniesieniu do sprawcy przemocy w rodzinie trzeba pamiętać o  zabezpieczeniu interesu pokrzywdzonego zapewniając, aby uzgodnienia takie uwzględniały środki karne lub obowiązki towarzyszące karom. To samo dotyczy przypadku, w  którym oskarżyciel publiczny zamiast aktu oskarżenia kieruje do  sądu wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 336 § 1 k.p.k. Prokurator powinien aktywnie uczestniczyć w procesie, nawet jeśli nie prowadził danej sprawy, co jest przecież częstym zjawiskiem. Rzadko się bo-

Zakończenie postępowania przygotowawczego Na podstawie art. 321 § 5 k.p.k. w terminie 3 dni od daty zaznajomienia podejrzanego z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzony jako strona tego postępowania, tak samo jak jego pełnomocnik, może złożyć wniosek o  jego uzupełnienie, a więc również wnioskować o dokonanie służących temu celowi określonych czynności procesowych w myśl art. 315 k.p.k.

N I E Z B Ę D N I K P R O K U R A T O R A

101

Przemoc wobec kobiet w rodzinie. Niezbędnik prokuratora  
Przemoc wobec kobiet w rodzinie. Niezbędnik prokuratora  
Advertisement