Page 50

98

część 2

I I I .  S p o s ó b p o s t ę p o w a n i a

w grę wchodzi dobro małoletnich dzieci, należy wnioskować do sądu o zastosowanie tymczasowego aresztowania. W jego miejsce – zgodnie z art. 275 § 3 k.p.k. – możliwe jest zastosowanie jako środka zapobiegawczego dozoru, pod warunkiem, że podejrzany opuści w wyznaczonym terminie lokal zajmowany wspólnie z pokrzywdzonym i poda miejsce swojego pobytu. Tytułem środka zapobiegawczego może również zostać zastosowany nakaz opuszczenia przez sprawcę lokalu zajmowanego wspólnie z  pokrzywdzonym wówczas, gdy istnieje „uzasadniona obawa, że oskarżony ponownie popełni przestępstwo z użyciem przemocy wobec tej osoby, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa groził” (art. 275a § 1 k.p.k.). W  przypadku dozoru policji sąd lub prokurator stosujący ten środek zapobiegawczy może m.in. zakazać podejrzanemu kontaktowania się z  pokrzywdzonym lub zbliżania się do niego (art. 275 § 2 k.p.k.). Jest to doskonała możliwość izolowania podejrzanego od  osoby pokrzywdzonej bez pozbawiania go wolności. Jednak w  razie złamania przez podejrzanego warunków dozoru należy wnosić do sądu o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Jeżeli mieszkanie jest wspólną własnością lub własnością oskarżonego, osoba pokrzywdzona, od której zostaje on odizolowany, uzyskuje czas na załatwienie spraw związanych np. z podziałem wspólnego majątku czy na ewentualne znalezienie sobie innego lokalu. Nie jest sprawiedliwe, by osoba pokrzywdzona wyprowadzała się z dziećmi do schroniska dla kobiet. Są sprawy, w  których wniosek o  tymczasowe aresztowanie jest konieczny, ponieważ agresja podejrzanego jest tak intensywna, że zagraża nie tylko zdrowiu, ale i życiu osób najbliższych.

Przesłanką może też być obawa matactwa, ponieważ z praktyki wiadomo, że sprawcy przemocy, zwykle grożąc zarówno osobie pokrzywdzonej i  innym świadkom, wymuszają nieskładanie obciążających zeznań bądź ich zmianę. Należy też pamiętać o przesłance tymczasowego aresztowania z  § 3 art. 258 k.p.k. w  sytuacjach uzasadnionej obawy popełnienia przestępstwa, szczególnie gdy podejrzany groził, że je popełni, co w  sprawach przemocy domowej nierzadko się zdarza. Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie przewiduje ponadto inny sposób umożliwiający ofierze odizolowanie się od sprawcy przewidziany w jej art. 11a stanowiącym, iż w przypadku, gdy członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie swoim zachowaniem czyni wspólne zamieszkiwanie szczególnie uciążliwym, osoba dotknięta przemocą może żądać, aby sąd zobowiązał go do  opuszczenia tego mieszkania. O  możliwości takiej ofiara przemocy powinna zostać poinformowana. Nie jest to jednak środek zapobiegawczy, lecz środek ochronny o charakterze cywilnym.

Mediacja Polskie prawo karne umożliwia skierowanie przez organ procesowy każdej sprawy karnej zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego na drogę postępowania mediacyjnego, a  jedynym warunkiem jest, aby obie strony konfliktu karnego wyraziły na to zgodę (art. 23a § 1 k.p.k.). W praktyce mediacja często jest wykorzystywana w  odniesieniu N I E Z B Ę D N I K P R O K U R A T O R A

99

Przemoc wobec kobiet w rodzinie. Niezbędnik prokuratora