Page 47

92

część 2

I I I .  S p o s ó b p o s t ę p o w a n i a

27 stycznia 2014 r. wchodzą w życie przepisy wspominanej już ustawy nowelizacyjnej z 13 czerwca 2013 r., która dość znacznie modyfikuje opisane zasady przesłuchiwania małoletnich. Od  razu należy zaznaczyć, że jej unormowania nie do końca spełniają wymogi dyrektywy 2012/29/UE, która wymaga, aby jednakowo wysoki poziom ochrony odnosił się do wszystkich dzieci zdefiniowanych jako osoby, które nie ukończyły 18 roku życia (art. 2 ust. 1 lit. c). Zgodnie z art. 147 § 2a k.p.k. każde przesłuchanie pokrzywdzonego małoletniego, który w  chwili jego przeprowadzania nie ukończył 15 lat, powinno odbywać się przy użyciu urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. Pozostałe zasady określone w art. 185a § 1–2 k.p.k. nie ulegają zmianie w porównaniu z obecnymi. Odnotować jednak należy, że – zapewne tylko przez przeoczenie – pozostawiono dotychczasową regulację art. 185a § 1 in fine k.p.k. wprowadzając jednocześnie w § 2 tego przepisu rozwiązanie, stosownie do którego wówczas, gdy oskarżony powiadomiony o  terminie przesłuchania nie posiada obrońcy z wyboru, sąd wyznacza mu obrońcę z urzędu. W ten sposób wyeliminowana zostaje podstawa ponownego przesłuchania w postaci braku obrońcy, co oznacza, że regulacja § 1 in fine nie ma już racji bytu. Nowością jest rozwiązanie przyjęte w  art. 185a § 4 k.p.k. stanowiące, iż w warunkach takich jak odnoszące się do małoletnich pokrzywdzonych w wieku poniżej 15 roku życia przesłuchuje się również małoletnich starszych, jeżeli „zachodzi uzasadniona obawa, że przesłuchanie w  innych warunkach mogłoby wywrzeć negatywny wpływ na jego stan psychiczny”. Jest to zatem uznaniowe, co oznacza, iż

decyzja w przedmiocie zastosowania wskazanej regulacji należy do prokuratora. Zmianie ulegają ponadto zasady przesłuchiwania małoletnich świadków. Zgodnie z  art. 185b § 1 k.p.k. w jego nowym brzmieniu, jeżeli zeznania małoletniego świadka w  wieku poniżej 15 lat „mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy”, przesłuchiwany jest on na zasadach określonych w art. 185a § 1–3 k.p.k. Natomiast małoletni, którzy ukończyli 15 rok życia, przesłuchiwani są na zasadach określonych w art. 177 § 1a k.p.k., „gdy zachodzi uzasadniona obawa, że bezpośrednia obecność oskarżonego przy przesłuchaniu mogłaby oddziaływać krępująco na zeznania świadka lub wywierać negatywny wpływ na jego stan psychiczny” (§ 2). Przesłuchiwanie małoletnich świadków w obu przypadkach zależy zatem od oceny prokuratora czy zastosowanie reguł przesłuchiwania określonych w art. 185b § 1 i 2 k.p.k. jest zasadne. Powołanie biegłego psychologa do udziału w przesłuchaniu małoletnich pokrzywdzonych –  zgodnie z  powoływanym pismem Prokuratora Generalnego z 2 czerwca 2011 r. – należy do prokuratora. Zarówno wszyscy małoletni pokrzywdzeni, jak i  świadkowie przesłuchiwani są w  specjalnie przystosowanych do  tego celu pomieszczeniach, na takich samych zasadach jak opisane wcześniej zasady dotyczące przesłuchiwania ofiar przestępstw seksualnych, o których jest mowa w art. 185d k.p.k. Przesłuchiwanie dzieci jako świadków w  sprawach o  przemoc w  rodzinie jest niekiedy konieczne, chociaż decyzję taką należy podejmować bardzo rozważnie pamiętając, że sprawa dotyczy niekiedy N I E Z B Ę D N I K P R O K U R A T O R A

93

Przemoc wobec kobiet w rodzinie. Niezbędnik prokuratora  
Advertisement