Page 43

84

część 2

I I I .  S p o s ó b p o s t ę p o w a n i a

wiadomić o tym policję, prokuratora lub inny podmiot zajmujący się przeciwdziałaniem temu zjawisku. Zarówno w  jednostkach policji, jak i  w prokuraturze powinny znajdować się wykazy organizacji i  instytucji (wraz z  ich adresami) zajmujących się przemocą w rodzinie na danym terenie. W prokuraturach i na posterunkach policji krajów unijnych, takich jak Wielka Brytania, Austria, Hiszpania, Niemcy, Francja tego rodzaju materiały informacyjne znajdują się od kilku lat. Istnieje też ścisła współpraca między tymi organami a  organizacjami działającymi na rzecz ofiar przestępstw w  oparciu o  ustalone wspólnie zasady i  standardy, co czyni zwalczanie zjawiska przemocy w  rodzinie o  wiele skuteczniejszym, a  ustawa o  przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie wprowadza podobne mechanizmy. Należy zobowiązać funkcjonariusza policji do kontaktu z  nadzorującym prokuratorem w  razie konieczności czy jakichkolwiek wątpliwości. Pożądane byłoby prowadzenie wspólnych szkoleń oraz ścisły wzajemny kontakt, a nie ograniczanie się do wydawania samych wytycznych w konkretnych sprawach.

od zachowania innych pokrzywdzonych. Strach, szok, zażenowanie i  skłonność do  obwiniania się mogą wpływać na to, jakie informacje gotowe są podać. Należy unikać powielenia relacji w postaci dominacji występującej w związku osoby pokrzywdzonej, w którym dewaluowane były jej decyzje, podważana wiarygodność opinii, ignorowane jej uczucia i  eksponowana patriarchalna postawa: „tatuś (mąż, syn, partner) wie lepiej, co dla ciebie jest dobre”. Bardzo często pierwszy kontakt z  organem procesowym jest jedynym momentem, w którym ofiary są skłonne mówić o danym zdarzeniu lub wcześniejszych doświadczeniach związanych z przemocą. Prokurator, który od  pierwszego kontaktu z  pokrzywdzonym jest przyjazny zyskuje w nim sojusznika. Dlatego ważne są takie czynniki, jak wytworzenie odpowiedniej atmosfery, życzliwość, posługiwanie się przystępnym językiem. Zachowaniem, tonem głosu i wyrazem oczu należy dać okazać, że jest się zainteresowanym sytuacją i że się jej nie lekceważy. Trzeba uspokoić osobę pokrzywdzoną, zrozumieć jej strach i gniew wobec sprawcy, wyjaśnić sytuację, w jakiej się znalazła, a przede wszystkim nie okazywać swoich uczuć oraz unikać jakichkolwiek ocen i  komentarzy związanych ze  zdarzeniem czy sposobem zachowania się osoby pokrzywdzonej. Nie wolno zapominać, że skutkiem wieloletniego znęcania się nad ofiarą może być zespół stresu pourazowego. Jego objawami są m.in. niska samoocena, poczucie winy, lęk, depresja, podejrzliwość, utrata nadziei na znalezienie wyjścia z sytuacji. Warto zapoznać się z literaturą na ten temat.

Sposób przesłuchiwania oraz powoływanie biegłych psychologów Przesłuchiwanie osoby pokrzywdzonej Zeznania osoby pokrzywdzonej są głównym źródłem informacji, ale ofiary przemocy domowej to szczególna grupa i często ich zachowanie odbiega

N I E Z B Ę D N I K P R O K U R A T O R A

85

Przemoc wobec kobiet w rodzinie. Niezbędnik prokuratora