Page 40

78

część 2

I I I .  S p o s ó b p o s t ę p o w a n i a

została wcześniej uruchomiona, należy doprowadzić do jej wdrożenia. Zawsze trzeba też pamiętać, że zeznania pokrzywdzonego nie są jedynym dostępnym dowodem w sprawie i nawet skorzystanie przez niego z prawa do odmowy zeznań nie jest równoznaczne z  zaprzepaszczeniem możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności karnej sprawcy przemocy. Należy zadbać nie tylko o  ujawnienie i  uzyskanie zeznań ewentualnych innych świadków, jak np. osób, które słyszały odgłosy awantury (zwłaszcza sąsiadów) lub widziały ślady pobicia pokrzywdzonego (np. koleżanek i kolegów ze szkoły lub miejsca pracy, nauczycieli w szkole, wychowawców w przedszkolu), ale również o  udokumentowanie obrażeń, działań świadczących o nękaniu lub zastraszaniu i o zabezpieczenie wszystkich innych dowodów (np. zeznań osób trzecich, wobec których sprawca wypowiadał groźby pod adresem pokrzywdzonego). Przy prowadzeniu postępowania karnego w tego rodzaju sprawach nie można zapominać, że udział osoby pokrzywdzonej w takim postępowaniu jest dla niej silnym i  z reguły bardzo stresującym przeżyciem. Wkracza ona bowiem w  zupełnie obcy świat. Najczęściej nie rozumie hermetycznego prawniczego słownictwa i  istoty podejmowanych czynności oraz decyzji procesowych. To, co dla prokuratorów jest chlebem powszednim, dla osoby pokrzywdzonej zawsze stanowi problem. Proces karny kieruje się swoimi regułami doskonale znanymi profesjonalistom, ale nie osobom pokrzywdzonym, które dopiero przy okazji własnej sprawy karnej z nimi się stykają.

Z tego powodu pierwszorzędne znaczenie ma poinformowanie ofiary o przysługujących jej uprawnieniach przystępnym i prostym językiem. Na kwestię tę zwrócił uwagę Prokurator Generalny w  Wytycznych z 21 grudnia 2011 r. uznając, że nie spełnia tego wymogu wręczany pokrzywdzonemu przy pierwszym przesłuchaniu pisemny druk „Pouczenia o podstawowych uprawnieniach i ciążących obowiązkach” oraz podkreślając – w  związku z  tym – konieczność właściwego i zrozumiałego pouczenia pokrzywdzonego o jego uprawnieniach w postępowaniu przygotowawczym oraz o  możliwościach uzyskania określonego rodzaju pomocy i wsparcia ze strony podmiotów wymienionych w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w  rodzinie, a  w tym – o  prawie do  odmowy zeznań w przypadku, gdy podejrzanym jest osoba dla niego najbliższa w rozumieniu art. 115 § 11 k.k. oraz o konsekwencjach skorzystania z  tego uprawnienia. Pamiętać przy tym należy, iż pokrzywdzonym przemocą w rodzinie przysługują określone środki ochrony już na etapie postępowania przygotowawczego. Ważne jest zatem dostosowanie środków zapobiegawczych do  faktycznych, indywidualnych potrzeb konkretnego pokrzywdzonego, co dotyczy w  szczególności środka z art. 275 § 3 k.p.k., zastosowania dozoru policji połączonego np. z zakazem zbliżania się na określoną odległość lub kontaktowania się z pokrzywdzonym lub środka z art. 275a k.p.k. Ważne jest również szczególne zadbanie o  właściwe udokumentowanie istnienia zagrożeń dla życia lub zdrowia pokrzywdzonego ze  strony sprawcy przemawiających za wnioskowaniem o zastosowanie wobec niego lub przedłużenie tymczasowego aresztowania. N I E Z B Ę D N I K P R O K U R A T O R A

79

Przemoc wobec kobiet w rodzinie. Niezbędnik prokuratora  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you