Page 1



CZERWIEC – LIPIEC 201 1

Fot. K. Kozanowski

WWW.CZASWINA .PL – NR 3 (51)

Alentejo

Winem i zbożem malowane

San Juan

Pod niebem pustyni

Toskania

Chmury nad chianti


WINO NA POCZĄTEK

P Drodzy Czytelnicy! Jubileusz, świętowanie, torty i życzenia od Państwa – to już za nami. Za wszystkie miłe słowa serdecznie dziękujemy. I jeszcze bardziej ochoczo bierzemy się do wytężonej pracy. A ostatnio działo się u nas bardzo dużo i to wydanie zapowiada się niezwykle bogato. Przede wszystkim Agnieszka Lasota-Wojnicka spotkała się z Markiem Niedźwieckim. Rozmawiali oczywiście o muzyce i radiu. Ale takich tematów rozmowy z jedną z kultowych postaci III Programu Polskiego Radia można się było spodziewać. Niewiele osób natomiast wie, że założyciel trójkowej listy przebojów prywatnie jest także wielkim koneserem win, zwłaszcza australijskich. Ukochał antypody i bywa tam niemal co roku. Zapraszamy zatem do lektury całej rozmowy. Marta Śmietana z kolei spotkała się z bawiącym krótko w Warszawie księciem Robertem Luksemburskim. Dlaczego w „Czasie Wina” zamieszczamy taką rozmowę? To proste – do rodziny księcia należy jedna z najwspanialszych winnic świata Château Haut-Brion. Książę zaś osobiście zarządza tym przybytkiem, gdzie narodziło się pierwsze kultowe wino świata o tej nazwie. I to zanim w 1855 roku sklasyfikowano winnice bordoskie! Dopiero byliśmy w Portugalii, a już wracamy tam ponownie. To chyba magia miejsca tak działa, że każdy chce znów się tam znaleźć. Alentejo to środkowe południe Portugalii. Ogromne, w większości płaskie tereny, ciągnące się po horyzont łany zbóż, winnic, plantacji oliwek, i może jeszcze te wspaniałe, wiosenne kolory. Oraz wiele odkryć winiarskich. Odwiedziliśmy też San Juan – jeden z najdziwniejszych regionów winiarskich Argentyny. Samo miasto przypomina warownię bez murów osadzoną w pustynnym żywiole. Zdawać by się mogło, że winiarstwo jest jedną z ostatnich rzeczy, która ma szansę się tu zakorzenić. A jednak! San Juan to kolebka argentyńskiego winiarstwa, stworzona przez włoskich imigrantów przed ponad stu laty. W dodatku ma wszelkie szanse, by powtórzyć sukces sąsiedniej Mendozy. W tym wydaniu rozpoczynamy również nowy cykl, który zatytułowaliśmy „Raport specjalny”. To – ogólnie rzecz biorąc – nieco luźniejsze opracowania dotyczące różnych regionów i apelacji winiarskich, które chcielibyśmy Państwu przybliżyć. Zaczynamy od przeżywającego ciężkie chwile okręgu Chianti. Byliśmy tam i relacjonujemy na gorąco, jak sytuacja wygląda. Zatem – mnóstwo tematów i wiele ciekawych rzeczy do przeczytania. Zapraszamy do lektury!

ołowa XVI wieku. Wojska tureckie prą ku północy, podbijając ziemie środkowej Europy. Na ich drodze staje twierdza Eger z dwoma tysiącami mężnych obrońców. Horda zbliża się pod mury zamku. Na baszcie dowódca dzielnej załogi Dobó István z kryształowym pucharem w ręku wznosi toast za śmierć lub zwycięstwo. Promienie słońca rozświetlają kielich z białym winem, który z daleka wygląda jak… gwiazda. Dla Turków to zły znak. Niebo sprzyjać będzie obrońcom. Garstka Węgrów przez ponad 4 lata stawia opór dwustutysięcznej armii… Jak się podoba Państwu ta historia? Jest tyle samo warta, ile opowieść o czerwonym bikavérze, wyglądającym dla tureckich żołnierzy jak krew byków, co tłumaczyło niesłychaną dzielność i waleczność obrońców Egeru. Gdy za kilkaset lat archeologowie odkopią w Państwa domu 51. wydanie „Czasu Wina”, ludzkość uzyska pisane świadectwo istnienia tradycji białych win egerskich, choć Eger Csillag, czyli „Gwiazda Egeru”, jest dopiero wstępnym projektem kilku zapaleńców, którzy chcą wypromować tę markę, robiąc dobre i prestiżowe wina białe z typowych szczepów występujących na pogórzu Karpat. Podobnie jak legenda czerwonego bikavéra będzie to jednak marketing, a nie relacja historyczna. Warunki używania nazwy „Csillag” są na szczęście surowsze niż w przypadku czerwonego kuzyna, gdzie z katalogu 15 dozwolonych szczepów wystarczy wybrać dowolne trzy. Ostatnio zdarzyło mi się degustować wina u małego producenta, który w końcu zapowiedział najlepsze swoje wino. „Bikavér? Naturalnie, poproszę”. Dostałem w niewielkim kieliszku do koniaku pomieszane na moich oczach wino prosto z kadzi, mniej więcej pół na pół kékfrankos i cabernet sauvignon… Chcąc spróbować dobrego bikavéra, lepiej zaufać uznanym, doświadczonym wytwórcom, których nazwisko więcej znaczy niż marka „bikavér”. Jednym z nich jest bez wątpienia Vilmos Thummerer, najlepszy winiarz Węgier roku 1995, przy czym tytuł ten można otrzymać tylko raz w życiu. Jego „bycza krew” jest prawdziwym dziełem sztuki, starannie przemyślaną kompozycją. Młodzież powiedziałaby pewnie – wino po byku! Tylko musimy się nauczyć, że za naprawdę dobre węgierskie trunki trzeba odpowiednio zapłacić. Szymon St. Kamiński


W NUMERZE

• FELIETONY 21 23 25 27

Jancis Robinson Jak to ostatnimi rocznikami... Mariusz Golak Żeby plusy nie przesłoniły... Piotr Adamczewski Palcem po mapie... Paweł Gąsiorek Marketing à rebours

• PORTUGALIA – ALENTEJO 31 32 36 38 40 42 46

Alentejo Na granicy Starego Świata Hen, za rzeką Tag Jestem tu szefem! Pięć rzeczy Malowane na biało Porzućcie wszelkie diety...

• ARGENTYNA – SAN JUAN 56 Na skraju pustyni 58 Ciężarówka wspomnień

• RAPORT SPECJALNY – CHIANTI 92 94 95 96 98 100

Chianti Polsko-włoskim szlakiem Na wszystkich frontach Pogrzeb rzeźnika Teutoni nad Arno Zielone złoto Toskanii

• SYLWETKI

• KULTURA WOKÓŁ KIELISZKA

Czy po przyprawy chodzi się jak po chleb, mleko i jajka? Wydawać by się mogło, że to absurd, ale są tacy, którzy sobotni poranek rozpoczynają od sprawdzenia, czy w pojemniczkach niczego nie brakuje, polują na okazje, sprowadzają rzadkie „okazy” z różnych miejsc. Dla nich świat bez aromatycznych dodatków nie istnieje ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

71

Dlaczego kobiety są zawodowo zakompleksione – ważnych przyczyn jest pewnie wiele. Tymczasem męski model winiarstwa odchodzi powoli w zapomnienie. Kobiety – właścicielki winnic, winiarki, winogrodniczki, enolożki… Te określenia na dobre weszły do winiarskiego języka. Spójrzmy na przykłady ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

74

92

Nad chianti zbierają się czarne chmury. Najsłynniejszemu włoskiemu winu we znaki coraz bardziej daje się kryzys. Nie ma wątpliwości, że samo chianti przetrwa, ale jak będzie wyglądał krajobraz po „wojnie”? Zastanawiamy się, przewidujemy i nieco spekulujemy

50 51 69 82 84

Fot. A. Kiselev

• NAUKOWO I LEKKO

● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

66 Rzymska kontrola trzeźwości Świadectwa historii 77 Muskat królowej Kleopatry 79 Wina faraona 80 Książka 104 Film Rozkosz doradzania 110 Krzyżówka

• KULINARIA

50

Pogrążeni w zalewie cudownych diet, o których rzeczywistych, często dramatycznych skutkach dowiadujemy się po latach – zapominamy, że wzory zdrowego i dietetycznego odżywiania są na wyciągnięcie ręki. Sprawdzone od wieków. Warto sobie to uświadomić, zanim sięgniemy po kolejny drastyczny pomysł odchudzania się

62 Kwestionariusz Życie jest shirazem 71 Kompleks korkociągu

19 Lepiej mniej 74 Zdrowie Wino i ryby – dobrana para 102 Leksykon ABC wina

Fot. Studio Cl Art

Kalejdoskop Vinitaly 2011 Wiosenny Salon Degustacyjny International Wine Challenge Newsy Nowa Zelandia – Padło na miasto Wybór Redaktorów

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

8 11 12 14 16 18 28

• AKTUALNOŚCI

Przyprawione zmysły Politycznie niepoprawne Wyznania lawendowej kosmitki Kawa Ten groźny tlen Zamienię kozetkę na kuchenkę Bedeker Kiszona instytucja

87 Słowacja – Hubert w krainie harnasiów 90 Prowansja – Południe na różowo

4

czerwiec – lipiec 2011

Fot. Archiwum

• WINNICE ŚWIATA

Czas Wina 51  

Ponad 100 stron poświęconych winom!