__MAIN_TEXT__

Page 1

Heidi Antell Haugen

Toril Hægeland

Kristina Reiten

Magnus Henrik Sandberg

Arbeidsbok

Naturfag og samfunnsfag

Kor gamle er fjella, kva slags godteri åt barna i steinalderen, og korleis ser ein hoggormbæsj ut? Kva er eit verdshav, må ein halde på ei hemmelegheit, og kor mange timar er det i eit døgn? Er reven eit pattedyr, kvifor feirar vi eigentleg 17. mai, og er sola den største stjerna? Så mykje spennande å lære!

Sam

Arbeidsbok

Mylder er eit læreverk i naturfag og samfunnsfag for barnetrinnet 1–4. Mylder dekkjer alle kompetansemåla i Kunnskapsløftet, etter revidert plan 2013.

fag r u t Na

Mylder 2 består av: • Grunnbok • Arbeidsbok • Lærarens bok • Naturkort • Cd • Mylder digital med tavlebok: mylder.cdu.no

www.cdu.no

Nynorsk

ISBN 978-82-02-40455-0

Nynorsk

funnsfag


Heidi Antell Haugen

Toril HĂŚgeland

Kristina Reiten

Magnus Henrik Sandberg

Arbeidsbok

fag r u t Na

Sam

funnsfag

Hovudillustratør: Johnny Dyrander

Nynorsk


INNHALD

NATURFAG

Kapittel 1

Myldrande liv

side 4

Kapittel 2

Ombruk

side 18

Kapittel 3

Jorda, m책nen og sola

side 28

Kapittel 4

Lys

side 42

Kapittel 5

Eg og du

INNHALD

side 56

SAMFUNNSFAG

Kapittel 6

Vi vel

side 66

Kapittel 7

Steinalderen

side 80

Kapittel 8

Fjord og fjell

side 90

Kapittel 9

Hipp Hurra

side 104

Kapittel 10

Himmel og hav

side 1 1 6


Velkommen til Mylder 2 arbeidsbok! Dette er meg:

Eg heiter:

Skolen min heiter:


NATURFAG

Kapittel 1

MYLDRANDE LIV Skriv

Skriv ferdig orda

H

op 4

e

R

ø

g

k


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

Skriv

Kva ser du? Skriv fem ÂŤEg serÂť-setningar til biletet til venstre. Eg ser

Teikn og skriv

Tankekart om skogen Kva veit du om skogen? Lag eit tankekart.

SKOGEN

5


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

Teikn og skriv

Kvar bur dyra? Elg, hare, rev og ekorn. Kvar skal dyra vere? Sj책 p책 sporteikna, og teikn dyra p책 rett stad. Skriv namnet p책 dyret.

6


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

7


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

Skriv og fargelegg

Rein Skriv inn orda p책 rett plass. Fargelegg. mule

8

klauv

gevir

simle

okse

kalv


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

Trekk strek

Etande sopp og giftig sopp Kva for nokre av soppane er etande? Kva for nokre av soppane er giftige? Trekk strek til rett korg.

Etande

Giftige

Skriv

 or mange etande soppar K fann du?

 or mange giftige soppar K fann du?

9


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

Skriv

Sporteikn Kva for eit dyr er det? Sjå på sporteikna, og skriv rett namn på dyret. Dyr

10

Fotspor

Bæsj


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

Skriv

Dyr som går i hi Kva åt dyra før dei gjekk i hi? Følg dei prikkete linjene.

Kva åt bjørnen?

Kva åt hoggormen?

Kva åt piggsvinet?

11


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

Oppg책ve

Tel dyra Kor mange er det av kvart dyr? Tel dyra, og fargelegg ei rute for kvart dyr du finn.

12


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

Fargelegg

Fargelegg ei rute for kvart dyr du finn. 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Elg Rein Rev Hare Ekorn Bjørn Piggsvin Hoggorm

Skriv

Skriv

Kor mange er det av kvart dyr? Skriv rett tal. DYR Hare

Skriv svar på spørsmåla. Kor mange elgar er det?

KOR MANGE

Kva for eit dyr er det flest av?

Ekorn Bjørn Rein

Kva for eit dyr er det færrast av?

Rev Piggsvin Hoggorm

 va for nokre dyr er det like K mange av?

Elg

13


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

Spill

På bærtur Du treng To brikker Ein terning Ein motspelar Ein blyant Spelereglar Slå om kven som skal starte. Den med det høgaste talet startar. Slå terningen, og flytt så mange ruter som terningen viser. Du kan både finne og miste bær i spelet. Begge spelarane skal komme til mål. Den som har flest bær i mål, har vunne! Set kryss og ring

Set ring rundt bær du får. Set kryss over bær du mistar. 14


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

15


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

Sett kryss

Rett eller gale? Påstand Elgen kan bevege på øyra. Han høyrer godt. Elgen et reinlav og trivst best på fjellet. Reinen har store klauver for at han ikkje skal søkke ned i snøen. Reven kan høyre ei mus under snøen. Reven grev ned bæsjen sin. Haren et mus og sniglar. Ekornet kan bu i gamle fuglereir. Bjørnen er flink til å finne mat i snøen. Piggsvinet kan ete 50 sniglar på ei natt. Hoggormen likar å sove åleine om vinteren. Kantarell er ein etande sopp. Flugesoppen har ofte ein ring nedst på stilken. Blåbær veks på myrer.

16

Rett

Gale


NATURFAG

Kapittel 1: MYLDRANDE LIV

Skriv

Stikkord Skriv fem stikkord eller setningar til kapittelet.

Eg har lær t ...

Snakk om dette heime, og set kryss.

 amn og kjenneteikn på nokre dyr i n skogen namn og kjenneteikn på etande soppar og giftige soppar namn og kjenneteikn på tre bærsortar

Underskrift:

17


NATURFAG/SAMFUNNSFAG

Kapittel 5

EG OG DU Skriv

Skriv ferdig orda

Kl L

m

dd

s

Tr ø 56

ø L

P

p

Hj

i

p


NATURFAG/SAMFUNNSFAG

Kapittel 5: EG OG DU

Skriv

Kva ser du? Skriv fem «Eg ser»-setningar til biletet til venstre. Eg ser

Skriv

Kva betyr respekt? Skriv inn orda på rett stad. reglane omsyn

godta meiningar

Å vise respekt betyr å ta

til andre.

Å vise respekt er å følgje dei

som gjeld.

Å vise respekt er å

at vi har ulike

.

57


Les

NATURFAG/SAMFUNNSFAG

Kapittel 5: EG OG DU

Les og set ring

Kva bestemmer du? Les påstandane, og set ring rundt JA eller NEI.  kan bestemme om eg vil Eg huske eller leike gøymsle.

JA

NEI

 kan bestemme om andre får Eg vere med på leiken min på skolen.

JA

NEI

 kan bestemme om eg vil ha på Eg meg olabukse eller joggebukse.

JA

NEI

 kan bestemme kva eg skal sjå Eg på tv.

JA

NEI

 kan bestemme om eg vil ha på Eg meg regntøy når det regnar.

JA

NEI

 kan bestemme om nokon får Eg lov til å klemme meg.

JA

NEI

 kan bestemme om eg vil spele Eg fotball på fritida mi.

JA

NEI

 kan bestemme om eg skal gå Eg til tannlegen eller ikkje.

JA

NEI

Snakk saman

Kvifor har de sett ringane på JA eller NEI?

58


NATURFAG/SAMFUNNSFAG

Kapittel 5: EG OG DU

Set kryss og ring

Greitt eller ugreitt? 1. Set kryss over bileta som viser noko som er ugreitt. 2. Set ring rundt bileta som viser noko som er greitt.

k!

Klik

Snakk saman

Kvifor har de sett kryss og ringar der de har gjort? 59


NATURFAG/SAMFUNNSFAG

Kapittel 5: EG OG DU

Skriv

Tankekart om kjensler Kva for kjensler kan du ha? Lag eit tankekart. Du kan lage fleire tankebobler.

KJENSLER

60


NATURFAG/SAMFUNNSFAG

Kapittel 5: EG OG DU

Les

Nokon å snakke med Ole får ikkje sove. Han gruar seg til å gå på skolen. På skolen er det to femteklassingar som ertar og plagar han kvar dag. Dei seier at han ikkje må sladre, for då skal han få bank. Les og set strek

Kva kan Ole gjere for å få det betre? Set strek under forslaga du synest er gode. Prøve å ikkje bry seg om dei som plagar han. Gå til læraren og fortelje kva som har skjedd. Snakke med foreldra sine. Ta med gåver til mobbarane, slik at dei blir snille. Gå til helsesyster og fortelje om mobbarane. Late som om han er sjuk, og ikkje gå på skolen. Fortelje det til ein god venn. Hemne seg på mobbarane, og øydeleggje noko for dei. Skrive eit brev til rektor.

Snakk saman

 vifor synest de forslaga de har streka under er gode? K Kvifor synest de ikkje dei andre forslaga er så gode? 61


NATURFAG/SAMFUNNSFAG

Kapittel 5: EG OG DU

Les og teikn

Barna sine rettar Vel éin av rettane og teikn ei teikning til han.  lle barn er fødde frie og er like mykje verde. A Alle barn har rett til eit namn og ein nasjonalitet. Alle barn har rett til best mogleg helsehjelp og nok mat og drikke. Alle barn har rett til å bli høyrde og bli tekne omsyn til. Alle barn har rett til å gå på skole. Alle barn har rett til leik, fritid og kvile. Alle barn har rett til omsorg og vern.

62


NATURFAG/SAMFUNNSFAG

Kapittel 5: EG OG DU

Skriv

Kryssord Sjå på bileta og finn ordet.

e ø

a m

t t

Fasit: slå, leike, erte, trøyste, klem, mamma, mann, mareritt

63


NATURFAG/SAMFUNNSFAG

Kapittel 5: EG OG DU

Les og set kryss

Rett eller gale? Påstand Å vise respekt betyr å ta omsyn til andre. På skolen er det barna som bestemmer. Når du blir eldre, kan du bestemme meir over deg sjølv. Vaksne har lov til å slå barn. Barn har rett til omsorg og vern. Barn har ikkje rett til skolegang. «Stopp-regel» gjeld for både vaksne og barn. Du kan seie nei viss nokon tek på deg på ein måte du ikkje likar. Du kan bestemme over tankane dine. Du må halde på alle hemmelegheiter.

64

Rett

Gale


NATURFAG/SAMFUNNSFAG

Kapittel 5: EG OG DU

Skriv

Stikkord Skriv fem stikkord eller setningar til kapittelet.

Eg har lær t ...

Snakk om dette heime, og set kryss.

 va ordet respekt betyr k reglar for korleis eg kan røre ved andre korleis eg set grenser og tek vare på meg sjølv kvifor det er viktig å snakke om vanskelege ting kva for rettar barn har

Underskrift:

65


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6

VI VEL Skriv

Skriv ferdig orda

l

V 66

Å

j

i

b

å


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Skriv

Kva ser du? Skriv fem «Eg ser»-setningar til biletet til venstre. Eg ser

Skriv

Skriv inn orda på rett stad. uvenner

forskjellig

ulike

Det går an å velje Å vere

ueinig

bra

.

er ikkje det same som å vere

.

Det er at vi har meiningar.

67


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Skriv

Du bestemmer Kva ville du gjort viss du fikk bestemme alt ein heil dag? Skriv stikkord eller setningar.

Teikn

Dagen du bestemte alt

68


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Set ring

Kva vel du? Du skal overnatte hos ein venn. Du kan ha med deg tre av tinga under. Kva vel du? Set ring rundt tinga.

R

Skriv

Skriv namnet p책 tinga du valde.

69


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Teikn

Kva for ein veg skal du velje? Kva skjer viss du går til høgre? Kva skjer viss du går til venstre? Teikn.

Venstre

70

Høgre


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Set kryss

Kva vel du? Kvar dag må vi velje. Nokre val er lettare enn andre. Vel ein av tinga i kvart par. Set kryss på det du vel.

Godteri Grønsaker

Hund Katt

Sommar Vinter

Skole Ferie

Bok Mobil

Fisk Kjøtt

Vere inne

Vere ute

71


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Teikn

Superhelt-undersøking Kva for ein superhelt-eigenskap ville du hatt? Spør ti personar. Fargelegg éi rute for kvart svar. 1. Kunne fly 2. Vere supersterk 3. Ha laserauge 4. Vere lynrask 5. Kunne bli usynleg

10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Kunne fly

72

Vere supersterk

Ha laserauge

Vere lynrask

Kunne bli usynleg


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Skriv

Resultat Kva for ein eigenskap valde flest?

Kva for ein eigenskap valde fĂŚrrast?

Kva for ein eigenskap vel du?

Teikn

Ein superhelt

73


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Skriv og teikn

Spelereglar Tenk p책 ein leik, eit spel eller ein sport du likar. Skriv og teikn ein viktig regel der.

74


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Set kryss

Elevrådet Elevrådet skal jobbe for å gjere skolen til ein god stad å vere. Kva for problem trur du elevrådet kan løyse? Set kryss ved JA, NEI eller KANSKJE.

Problem

JA

NEI

KANSKJE

Kalde klasserom Mobbing i skolegarden Strenge lærarar Mange fattige barn i verda Gamle og fillete skolebøker Vanskelege ting å lære Ulovleg å spele sjakk i friminutta For korte friminutt Dårleg vêr på skolevegen

Snakk saman

 Kva kan elevrådet gjere for å løyse problema de svara JA på? Kan nokon løyse problema de svara NEI på?

75


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Skriv og teikn

Kongen og statsministeren Teikn eller lim inn bilete av kongen og statsministeren i Noreg. Skriv namnet deira under bileta.

76


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Set strek

Kva høyrer saman? Set strek mellom det som høyrer saman.

Kongen

Stortinget

Vaksne

Skolen

Dommar

Slottet

Lærar

Kattungar

Rektor

Handballbanen

Statsministeren

Heime

Kattemor

Klasserommet

77


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Set kryss

Rett eller gale? Påstand Alle som er ueinige, er uvenner. Det er fint at vi har ulike meiningar. Dommarar treng ikkje å følgje reglar. Elevrådet kan vere med på å bestemme på skolen. Vaksne må òg følgje reglane på skolen. Det er alltid lett å velje. Det hadde vore best om alle valde likt. Vi vel kven som skal vere konge i Noreg. Vi vel kven som skal vere statsminister i Noreg.

78

Rett

Gale


SAMFUNNSFAG

Kapittel 6: VI VEL

Skriv

Stikkord Skriv fem stikkord eller setningar til kapittelet.

Eg har lær t ...

Snakk om dette heime, og set kryss.

 korleis eg kan ta gode val kvifor vi har reglar kva barn kan vere med på å bestemme om kven som bestemmer heime, på skolen og i Noreg

Underskrift:

79

Profile for Cappelen Damm

Mylder2 arb nn blabok  

Mylder2 arb nn blabok