__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1


gayPARSHIP steunt whiteknot.org

IEMAND WACHT OP JOU. Je moet elkaar alleen nog ontmoeten. Vrouwen die verlangen naar een ernstige relatie hoeven niet verder te zoeken. Vind de partner die echt bij je past op gayPARSHIP. Doe vandaag nog de psychologische PARSHIP test en ontvang direct geschikte partnervoorstellen. Discreet en veilig. Je vindt elkaar op gayPARSHIP.be Doe nu de gratis test: www.gayparship.be

Ook ma nn vinden en b gayPAR ij SH I P de gep a s te par tne r


“Het ergste wat iemand kan overkomen, is niet zichzelf mogen zijn.�

Sterker Vlaanderen, Sterker land


Inhoudstafel

16

74

36

56

Voorspel colofon



mundo vero edito

6 



ZIZO GEZEGD onder de gaydar

6

7 8 10

dossier verkiezingen

EUROPA VOOR DUMMIES 14 Hoe roeren Europese instellingen zich in holebi- en transgenderthema’s? GEWIKT & GEWOGEN 16 Politicoloog Dave Sinardet maakt duidelijk wat holebi’s en transgenders te winnen (of te verliezen) hebben bij deze verkiezingen. POLITICI NEMEN STELLING IN 20 Johan Verstreken (CD&V), Piet De Bruyn (N-VA), Bruno De Lille (Groen) en Jan Roegiers (sp.a) vertellen welke rol de politiek volgens hen nog moet spelen in LGBT-kwesties. HET DOCUMENT: O.S.C.A.R. 24 Verkiezingsdrukwerk hoeft niet altijd saai te zijn… KIES VOOR GELIJKHEID! 26 Çavaria stelt haar vijf belangrijkste eisen voor de komende regeringen voor. Experts getuigen waarom de uitvoering van die wensen het verschil kan maken.

4

KLEUR BEKENNEN 32 De Vlaamse politieke partijen reageren op het verkiezingsmemorandum van çavaria. ALLE MENSCHEN WERDEN BRÜDER? 34 Verscheidene holebi- en transgenderkoepels informeren wat hun belangrijkste eisen zijn in eigen land. Een Europa met verschillende snelheden op vlak van gelijke rechten? BELOFTE MAAKT SCHULD 36 Tijd voor een rapportuitreiking voor Vlaanderen, Brussel, België en Europa. Hebben de beleidsmakers hun beloftes waargemaakt? Hoe goed/slecht scoren ze?

TUSSENSPEL SUPERHELDIN ROOS VAN ACKER

42

COLUMN SAMEN OF APART?

43

ECCE HOMO 44 Olivier Gijsen over zijn passie voor de oriëntaalse dans. SNEL BEZORGD

46

COLUMN RECHTS AAN DE TOOG

49

HOREN, ZIEN EN GENIETEN REIS WASHINGTON D.C. 50 Geert De Weyer bezocht het politieke hart van de VS. Hij liep er spionnen, de heks uit Sneeuwwitje, dinosaurussen en Greet De Keyser tegen het lijf.


64

60 66 OM DE TUIN GELEID 55 Groenjournalist Angelo Dorny neemt het op voor de bijen. STRIJDEN VOOR TOLERANTIE 56 Hassan Jarfi spreekt over geloof, de rouw om zijn vermoorde zoon Ihsane Jarfi en zijn strijd tegen homofobie. MUZIEK INTERGALACTIC LOVERS 60 Zangeres Lara Chedraoui en gitarist Maarten Huygens delen hun ‘Little Heavy Burdens’. MUZIEK WENDE SNIJDERS 64 Performer Wende Snijnders sloopt muzikale muren door het traditionele en het revolutionaire met elkaar te combineren. MUZIEK CONCHITA WURST 66 Door geslachtskenmerken te combineren lapt Conchita Wurst het binaire gendersysteem vrolijk aan haar laars. Ze vertegenwoordigt Oostenrijk op het Eurovisiesongfestival. FILM LGBT HALL OF FAME 70 In de ‘Classic Scene’ zien we hoe John Lithgow transvrouw Roberta vertolkte in ‘The World According to Garp’. LITERATUUR NU IS OOK DE VOORKANT IN ORDE 72 Samuel Dali De Schepper vertelt naar aanleiding van zijn autobiografische boek ‘Aan de achterkant was alles in orde’ over zijn transitie.

72 FILM TEDDY AWARDS 74 ZiZo trok naar Berlijn en maakte er een beeldverslag van de Oscars van de holebi- en transgenderfilm: de Teddy Awards. MISTER GAY VLAANDEREN 2014 78 Wie zijn de twaalf finalisten die Mister Gay Vlaanderen 2013 Tom Goris willen opvolgen? Wat doen ze? Wat drijft hen? MUZIEK MICHAEL LANZO 82 Belgium’s Got Talent-winnaar Michael Lanzo over lied en leed. JONGEREN TUSSEN TWEE WERELDEN IN 84 Chantal Winatasasmita drong voor haar afstudeerproject ‘In Between’ de slaapkamer van jonge holebi’s binnen, de veilige plek waar ze zichzelf kunnen zijn.

UITSMIJTER WEDSTRIJDEN

88

ZIZO ACTIEF

89

ZIZO, GEZOCHT

97

MAN & MAN

98

SCHRIJFKAT KAMT UIT: ‘VERANDERING’

101

5


COLOFON

Verantwoordelijke uitgevers: Yves Aerts Hoofdredactie: Dennis De Roover Eindredactie: Dennis De Roover ∙ Mark Querton Vormgeving: Virginie Soetaert Administratie: Nicole De Neve Advertentiewerving: Olivier Deschodt Redacteurs politiek: Kenneth Mills, Paul Borghs Redacteur muziek: Mark Coel Redacteur film: Hannelore Goossens Redacteur human interest: Thierry Scheers Redacteur toerisme: Geert De Weyer Werkten verder mee aan dit nummer: Aike De Bin ∙ Angelo Dorny ∙ Annelies Leysen ∙ Delia Vermant ∙ Kirsten Kamphuis ∙ Laura Liems ∙ Mare Van Hove ∙ Marion Wasserbauer ∙ Peter De Vos ∙ Thierry Scheers ∙ Timothy Junes Columnisten: David Schoenmaekers ∙ Isha Van Alsenoy ∙ Annelies De Waele Cartoonisten: Vero Beauprez ∙ Tom Bouden

mundo vero door vero beauprez

6

Cover: Hanne Nieberding Rugcitaat: uit ‘Milk' (2008) van Gus Van Sant Inzendingen: teksten: zizo@cavaria.be Bureau: Kammerstraat 22 ∙ 9000 Gent ∙ 09 223 69 29 zizo@cavaria.be ∙ www.zizo-online.be Postabonnement: 15 euro voor verzending onder plastic folie (reknr. BE41-0682-1596-8810) Gratis verkrijgbaar via verschillende afhaalpunten (check www.zizo-online.be) ZiZo is een onafhankelijk blad dat uitgegeven wordt door çavaria.


edit

Op zondag 25 mei worden alle stemplichtige Belgen opnieuw in de stembureaus verwacht. We kiezen onze vertegenwoordigers voor het Vlaams, federaal en Europees parlement. Daarna is er een dikke vier jaar electorale windstilte, als er geen regeringen vallen en vervroegde verkiezingen komen natuurlijk. Velen zien in verkiezingen een vervelende plicht, een verstoring van hun zondagsrust. Toch mogen we blij zijn dat we het democratische recht hebben om onze stem uit te brengen! Stiefmoeder aller verkiezingen of feest van de democratie, we ontkomen er niet aan. Een kleine bevraging op zizo-online geeft aan dat de standpunten van politieke partijen over holebi’s en transgenders wel degelijk een rol spelen bij onze stemkeuze. Daarom helpen we je met ons verkiezingsdossier graag op weg… We geven alle regeringen waarvoor we naar de stembus trekken een rapport. Belofte maakt schuld en wat is er van al die mooie beloftes voor holebi’s en transgenders in huis gekomen? Daarnaast stellen we de vijf grote eisen van çavaria voor de komende regeringen voor. Praktijkervaringen van experten maken duidelijk waarom deze eisen het verschil kunnen maken voor het welzijn van holebi’s en transgenders. We vroegen de partijen om te reageren op deze eisen en sprokkelden de reacties. Met politicoloog Dave Sinardet behouden we het overzicht door te kijken wat er precies op het spel staat deze verkiezingen. De politieke columnisten Johan Verstreken (CD&V), Piet De Bruyn (N-VA), Bruno De Lille (Groen) en Jan Roegiers (sp.a) laten op hun beurt weten welke rol zij in de politiek nog voor holebi- en transgenderkwesties weggelegd zien.

Laat ons naast de federale en Vlaamse verkiezingen, ook vooral Europa niet over het hoofd zien! We lichten helder toe welke rol Europa in het holebi- en transgenderbeleid speelt. Een rondvraag bij de Europese nationale holebi- en transgenderkoepels maakt immers pijnlijk duidelijk dat de koepels heel uiteenlopende prioriteiten hebben, net doordat niet alle landen even ver staan in gelijke rechten en bestrijding van discriminatie. In eigen land heerst er bij sommigen ook nog een haatdragende houding, bleek spijtig genoeg uit de moord op Ihsane Jarfi. Vader Hassan Jarfi spreekt in ZiZo over zijn rouw en de stichting Ihsane Jarfi die wil strijden tegen elke vorm van discriminatie en geweld, in het bijzonder wanneer die gericht is tegen homoseksuelen. Wat je ook doet op 25 mei: stem bewust! Kies voor gelijkheid! Politiek kleurt ook een beetje onze cultuurrubriek: we bezochten Washington D.C., het politieke hart van de Verenigde Staten. We gingen vervolgens naar de Oscars van de holebi- en transgenderfilm die – oh verwarring – worden uitgereikt in Berlijn: de Teddy Awards. Wie Berlijn zegt, zegt de val van de muur en die Wende. We gingen Wende interviewen – oh meer verwarring. De Nederlandse zangeres Wende Snijders, niet mis te verstaan. Ze maakte van haar plaat ‘Last Resistance’ een clubversie: ‘The Berlin Sessions’. Aha! Eens in Duitstalige sferen ondergedompeld, konden we al evengoed Conchita Wurst interviewen die op het Eurovisiesongfestival een statement gaat maken door te spelen met genderexpressie en zich niets aan te trekken van de controverse die dat veroorzaakt. Omdat we ook geloven in de eigen kweek, gingen we in Brussel de bandleden van het immens populaire Intergalactic Lovers interviewen. Melancholie laten we volgen door ambiance. We bezochten Belgium’s Got Talent-winnaar Michael Lanzo in het landelijke Izegem. De finalisten van Mister Gay Vlaanderen zijn nog zo’n streekproduct dat duidt op de hoge fertiliteit van ons vlakke land. Doordat onze redacteurs aan het krachtvoer zitten, valt er nog veel meer te ontdekken in deze ZiZo-magazine. Verzet uw zinnen met onze zinnen – oh opperste verwarring – met alweer een mix van verheldering, verwondering en welgekomen verstrooiing.

Dennis De Roover

Snak je naar meer nieuws? Volg ons op www.zizo-online.be, Facebook of Twitter.

7


Sidi Larbi Cherkaoui © Koen Broos

samenstelling: isha van alsenoy

Josh Hutcherson

Oud out "Ik ben vrijgezel, dat geeft me meer tijd. Het is een bewuste keuze. Ik ben het niet altijd geweest, maar nu wel." Premier Elio Di Rupo zet de puntjes op de i: hij heeft geen vriend(je). 'Kroost', VIER, 24 februari 2014 "Ik ben al langer positief dan negatief." Patrick Reyntiens is 49 en leeft al 29 jaar met hiv. Hij kreeg dit jaar de Çavaria Lifetime Achievement Award voor zijn onophoudelijke inzet tegen het hiv-stigma. De Standaard, 20 januari 2014 "Er was een tijdje geleden heel wat commotie rond mijn geaardheid. [...] Ach, ik kom gewoon zoveel jongens tegen en af en toe zit er wel één tussen waarvan ik denk: 'Da's echt een knappe kerel', maar dat wil nog niet zeggen dat ik meer met hem wil. Ik hou van meisjes, maar ik kan mezelf gewoon niet als honderd procent hetero bestempelen. Niemand kan dat, volgens mij. Ik heb trouwens twee homoseksuele nonkels verloren aan aids. Zij waren echt supertoffe mensen. Ik begrijp de haat niet en ik snap al zeker niet waarom sommige mensen het niet natuurlijk vinden. Dat is gewoon enorm frustrerend. Daarom probeer ik mij ook zoveel mogelijk in te zetten voor gelijke rechten voor iedereen, ongeacht de geaardheid van die persoon. We zijn en blijven tenslotte allemaal mensen, toch?" 'The Hunger Games'-hunk Josh Hutcherson. Joepie, 5 februari 2014 Hop met die hokjes "Volgens mij zitten heel wat mensen met latente gevoelens die niet aan de heteronormativiteit en de cisnormativiteit beantwoorden (cisgender wordt gebruikt als het tegenovergestelde van transgender, maatschappelijk wordt 'cis' dus gezien als de norm, zoals ook hetero wordt gezien als de norm). Maar de polen hebben een sterke aantrekkingskracht: het is zo veel simpeler om hetero te zijn. Het is zelfs veel eenvoudiger om je als homo of lesbisch te profileren dan als die eeuwig twijfelende bi. Laten we dan ook maar een typische man of een typische vrouw zijn, dat bespaart heel wat gedoe. Een heleboel latente gevoelens wordt onder de mat geveegd en daar is op zich niets mis mee. Ook al zit je in een grijze zone, soms is het voor jezelf gewoon duidelijker om een keuze te maken en in de richting van een pool op te schuiven. Ik heb zelf die keuze gemaakt door in de eerste plaats op vrouwen te vallen en mijn gevoelens

8

voor mannen weer naar de achtergrond te plaatsen. Het was voor mezelf ook overzichtelijker om de heteropool te naderen. Paradoxaal genoeg word ik door een evolutie in de beleving van mijn genderidentiteit plots weer lesbisch. Al die hokjes, is dat nu net niet bijzonder verwarrend?" Hilke Ros van Amatorski. De Standaard, 4 januari 2014 "Intentie is belangrijk bij 'beledigende' woorden. Het is niet omdat iets beledigend overkomt, dat het zo bedoeld is. Je vindt anders haat waar er geen haat is. Ik geloof niet dat onwetendheid gelijk is aan haat?" De openlijk lesbische YouTuber Arielle Scarcella legt haar 'onpopulaire meningen' uit. "Woorden hebben geen kracht, wij geven woorden kracht." YouTube, 26 januari 2014 “Prettige dag nog” “Wat belangrijk is te beseffen, is dat wetgeving rondom wie je mag liefhebben of met wie je mag trouwen uiteindelijk te maken heeft met persoonlijke vrijheid en zelfbeschikking. In een ‘democratische’ maatschappij die zo gefocust is op individuele prestaties en individuele ontwikkeling, op het luisteren naar je eigen hart en ambities, is het absurd net het meest intieme (sic) aspect van een ander mens te willen veranderen of in een gareel te houden.” Choreograaf en danser Sidi Larbi Cherkaoui, MO*Magazine, 23 december 2013 “Mijnheer Cherkaoui, […] Hier in onze contreien genieten de medemensen voor wie u het opneemt en waar u naar eigen zeggen toe behoort, door een samenloop van politieke en maatschappelijke factoren brede erkenning en faciliteiten, wettelijke bescherming en ook nog eens steun en vertegenwoordiging van en in de media, het culturele milieu en (sic) in de hoogste nationale als Europese politieke regionen. Het wordt helemaal anders als men meent van dit alles nog eens te moeten gaan propageren naar en in samenlevingen daarbuiten (ex-USSR, islamwereld, Afrika, ... ) die dit gewoon niet willen. Het is totaal contraproductief. Daarom zeg ik: wil je goed doen — moei u niet. Prettige dag nog.” Bruno De Cordier in een reactie op de column van Sidi Larbi Cherkaoui, Facebook, 7 januari 2014 "Wees maar zeker dat Rusland de artiesten op de Winterspelen van kop tot teen screent. Ze weten dus maar al te goed dat ik vorig jaar het themalied zong van de WorldOutgames, de roze variant van de Spelen. Blijkbaar maken ze daar dan toch geen


Mark Demesmaeker

Kate Ryan

probleem van, wat betekent dat niet elke Rus van homofobie mag beschuldigd worden. Verder ga ik een artistieke prestatie verzorgen op sportieve spelen, dat heeft dus in de verste verte niets te maken met welk politiek signaal dan ook. Ik ga de mensen amuseren, dat is mijn job." Zangeres Kate Ryan voor ze naar Sotsji trok. Ze trad er op in een outfit met een regenboogvoering. Gazet van Antwerpen, 24 januari 2014 "Ik lees hier vanalles over transseksuelen, biseksuelen, interseksuelen en hermafrodieten. Wat heeft dat nog met holebi’s te maken? Gelijkberechtiging van homo’s en lesbiennes, daar ga ik in mee. Maar gaan we nu niet te ver? Al die andere geaardheden wijken zo ver af van de norm van 99 procent van de bevolking. Wanneer gaat u dat eens begrijpen? Laat ons al die toestanden niet op een hoopje gooien, daar doe je holebi’s ook geen plezier mee." Filip Dewinter (Vlaams Belang) tijdens de Antwerpse gemeenteraad van 24 februari. Het Nieuwsblad, 25 februari 2014

Roze politiek "Mensen afwijzen op basis van hun seksuele geaardheid met het oog op het redden van een mensenleven is ontoelaatbaar." Jean-Jacques De Gucht (Open Vld) wil stamceldonatie openstellen voor homomannen. De Redactie, 20 januari 2014 "Mijn partij is altijd fel gekant geweest tegen discriminatie op basis van seksuele geaardheid. Natuurlijk ga ik akkoord met het doel van de resolutie. Maar Europa begeeft zich hiermee op het terrein van de (deel)staten. De resolutie schendt het principe van de subsidiariteit, en dat ligt de N-VA nauw aan het hart." Europarlementslid Mark Demesmaeker onthield zich bij de stemming over het Lunacek-verslag dat discriminatie van holebi’s en transgenders wil bestrijden in Europa. De Morgen, 6 februari 2014 “De juiste houding tegen homofobie – en bij uitbreiding racisme en antisemitisme – is niet het vermanend vingertje dat de N-VA opsteekt naar de EU omdat een grensoverschrijdend actieplan tegen homofobie te veel op Vlaams terrein komt. Is het echt te veel gevraagd om een vuist te maken tégen discriminatie op momenten die ertoe doen, zonder zich weg te steken achter wereldvreemde non-argumenten? De strijd tegen discriminatie heeft geen institutionele grenzen. Mensenrechten zijn universeel.” Opiniestuk Jan Roegiers (sp.a), De Standaard, 7 februari 2014

A tweet a day… Guy Verhofstadt “It’s not because #Sotchi will be over soon, that we should step down on LGTBI rights #ComeOutBxl #LGTBI @ILGAEurope” – 12/02/2014 Elio Di Rupo “Het is een zeer trieste dag voor holebirechten. Ik ben geschokt door de anti-homowet in #Oeganda.” – 24/02/2014 Hanneke Felten “Brazilie 2013: 312 mensen vermoord omdat ze lesbisch, homo, bi, transgender of travestiet zijn #LHBT #schokkend” – 15/02/2014 Elke Heymans “Het blijft raar als mensen je proficiat komen wensen op een TD omdat je jezelf durft te zijn #transgender #transitie” – 20/02/2014

9


onder de gaydar Soms staren journalisten zich zo blind op één kwestie dat de andere mogelijke nieuwsitems zich aan het zicht onttrekken. Daarom ruilden we het vergrootglas om in een panoramakijker. Zo kan geen nieuwsfeit meer aan ons oog ontsnappen. Hier volgen de nieuwsfeiten die dreigden uit het vizier te geraken. samenstelling: timothy junes

Korting voor holebi’s Sotsji is voorbij en er was uiteraard heel wat te doen rond holebi’s tijdens de Winterspelen. Reisorganisator Corendon bood holebi’s en transgenders 50% korting om er naartoe te trekken. Het bleek geen grap. Of iemand van de korting gebruik heeft gemaakt, is niet geweten. Antisemitisme en homofobie in Toulouse Vandalen hebben gebouwen van de joodse, de vrijzinnige en de LGBTgemeenschap besmeurd met hakenkruisen en andere extreemrechtse symbolen. Tweeduizend mensen betoogden tegen deze daad van vandalisme en belediging. Bankautomaten worden gay voor Sydney Mardi Gras De Australisch-Nieuw-Zeelandse bank ANZ heeft tijdens Sydney Mardi Gras, een van de grootste gay prides ter wereld, zijn bankautomaten (in het Engels ‘ATM’) omgedoopt tot ‘GayTM’. De administratieve kost van een transactie tijdens Sydney Mardi Gras werd overgemaakt aan een LGBT-jongerenorganisatie. ANZ sponsorde Mardi Gras.

10

COC Nederland verzoent transgenders met godsdienst ‘Voor U niet verborgen’ heette de eerste themadag over transgender-zijn en geloof in Nederland. Een initiatief van de Stichting LKP, de Nederlandse koepelorganisatie van de christelijke holebien transgenderbeweging. “We hopen dat de dag een aanzet kan zijn tot meer begrip en bewustwording binnen kerken en geloofsgemeenschappen, zodat zij ook voor transgenders veilige plaatsen worden, waar zij volwaardig en gelijkwaardig kunnen participeren. Gelukkig is dit soms ook al het geval. Deze ervaringen krijgen ook alle ruimte”, klinkt het. ‘X-Men’ is metafoor voor LGBTrechten De strijd van de ‘X-Men’-mutanten voor meer aanvaarding is een metafoor voor de strijd voor holebi- en transgenderrechten. Dat zeggen boezemvrienden Sir Patrick Stewart (Prof. Charles Xavier) en Sir Ian McKellen (Magneto). “De mutanten zijn outcasts zoals homo’s”, vergelijkt Sir Ian de verhalen. In de films wordt daar ook op ingespeeld.

Transvrouw krijgt op 92-jarige leeftijd eindelijk weduwepensioen Na jaren procederen heeft transvrouw en WO II-veterane Robina Asti eindelijk haar weduwepensioen gekregen. Dat kreeg ze eerst niet omdat de pensioenverzekeraar haar niet erkende als vrouw. Asti, een luchtmachtpiloot boven de Stille Oceaan tijdens WO II, leefde tot 1976 tijdens de kantooruren als man, ‘s avonds als vrouw. In 1976 maakte ze de transitie. Tijgers versus Kerk Toen college football-speler Michael Sam zijn coming-out deed, kwamen bij de volgende wedstrijd de homofobe leden van de Westboro Baptist Church protesteren, maar een muur van Missouri Tigers-fans blokkeerden hen de weg zodat Sam ongestoord en gefocust de wedstrijd kon spelen. Go Tigers!


Bouw mee aan de trein van morgen Solliciteer vandaag!

We zoeken: collega’s met uiteenlopende talenten.

Ga samen met ons een belangrijke uitdaging aan: elke dag comfort en veiligheid bieden aan duizenden klanten. Zet de wereld in beweging, ontwikkel jezelf en maak deel uit van een enthousiast team dat net als jij van aanpakken weet.

Ontdek al onze vacatures op

www.de spoorwegen werven aan.be


dossier verkiezingen

dossier: verkiezingen EUROPA VOOR DUMMIES Hoe roeren Europese instellingen zich in holebi- en transgenderthema’s? GEWIKT & GEWOGEN Politicoloog Dave Sinardet over het parcours van de regeringen POLITICI NEMEN STELLING IN Columns van Johan Verstreken (CD&V), Piet De Bruyn (N-VA), Bruno De Lille (Groen) en Jan Roegiers (sp.a)

BELOFTE MAAKT SCHULD De rapporten: punten voor Vlaanderen, Brussel, België en Europa ODE AN DIE FREUDE! ODER TRAURIGKEIT? Het ene Europese land staat verder dan het andere in gelijke rechten KIES VOOR GELIJKHEID! De vijf belangrijkste çavaria-eisen voor de komende regeringen KLEUR BEKENNEN Hoe reageren de partijen op het çavaria-verkiezingsmemorandum?

HET DOCUMENT: O.S.C.A.R. Pittig verkiezingsdrukwerk voor mensen met wensen

Foto: Hanne Nieberding

13


Op 25 mei 2014 worden in België eenentwintig parlementsleden verkozen die België vijf jaar lang zullen vertegenwoordigen in het Europees Parlement. Twaalf van die eenentwintig parlementsleden worden verkozen door het Nederlandstalig kiescollege. Maar hoe belangrijk is het Europese Parlement? Welke impact heeft het op holebi- en transgenderthema’s? Waar zitten de knelpunten? Paul Borghs Het antwoord op die vraag hangt samen met de beslissingsmacht van het Europees Parlement. Opmerkelijk is dat het Europees Parlement geen initiatiefrecht heeft. Haar parlementsleden kunnen dus geen eigen wetsvoorstellen indienen. Het wetgevingsproces van de Europese Unie start met een voorstel van de Europese Commissie. Elk van de achtentwintig lidstaten mag één commissaris aanduiden. Ze worden niet verkozen maar benoemd. Volgens de gewone, en meest toegepaste, wetgevingsprocedure moet een voorstel van de Europese Commissie besproken worden door het Europees Parlement en door de Raad van de Europese Unie. Het Europees Parlement telt 751 leden en de Raad bestaat uit één minister per lidstaat gekozen in functie van de materie die voorligt. Het Europees Parlement en de Raad kunnen een voorstel wijzigen, goedkeuren of afkeuren. Het Europees Parlement kan wel eigenmachtig resoluties aannemen. Die geven de visie weer van het Europees Parlement en zijn niet bindend. Anti-discriminatierichtlijn De omslachtige besluitvormingsprocedure zorgt ervoor dat de Europese wetgeving vaak moeizaam en bijzonder traag tot stand komt. Een voorbeeld vormt een Richtlijn uit 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep. Deze richtlijn verbiedt discriminatie op grond van seksuele geaardheid, leeftijd, handicap en godsdienst of overtuiging. Ze is enkel van toepassing op tewerkstelling en niet op andere domeinen zoals toegang tot goederen en diensten, huisvesting, sociale bescherming, onderwijs en gezondheids-

14

zorg. Daarmee onderscheidt deze richtlijn zich van de Europese richtlijnen inzake racisme en gendergelijkheid die wel een ruim toepassingsgebied hebben. Een aantal lidstaten, zoals België, hebben bij de omzetting in nationale wetgeving van de richtlijn uit 2000 op eigen initiatief gekozen voor een ruimer toepassingsgebied. Andere lidstaten deden dat niet of kozen slechts voor een beperkte uitbreiding. Dat betekent dat je in een aantal lidstaten bijvoorbeeld geen wetgeving hebt om op te komen tegen plegers van anti-homogeweld op school, medici die weigeren holebi’s te behandelen of hoteleigenaars die geen tweepersoonskamer willen verhuren aan een homopaar. Vanuit het middenveld werd al van bij de totstandkoming van de richtlijn de vraag opgeworpen om het toepassingsgebied te verruimen. Het duurde evenwel tot in juli 2008 voor de Europese Commissie een voorstel had uitgewerkt. Dat voorstel werd in april 2009 door het Europees Parlement geamendeerd door middel van een wetgevende resolutie. Binnen de Raad van de Europese Unie zit het debat echter muurvast. Een van de blokkerende factoren is de bepaling over de toegang tot gebouwen en infrastructuur voor personen met een handicap. Het prijskaartje dat hieraan vasthangt, is voor een aantal landen (zoals Duitsland) veel te hoog. Transgenders komen er eerder bekaaid vanaf in de Europese anti-discriminatiebepalingen. Er komt wel beterschap. In een richtlijn uit 2004 over de gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang en het aanbod van goederen en diensten ontbreekt nog elke verwijzing naar transgenders. In een richtlijn (herschikking) uit 2006 over de gelijke behandeling van mannen en vrouwen

in arbeid en beroep wordt in de overwegingen toch al vermeld dat de richtlijn ook gaat over discriminatie die berust op geslachtsverandering. In een richtlijn over slachtofferhulp uit 2012, ten slotte, duiken de begrippen genderidentiteit en genderexpressie voor het eerst op. Asiel en migratie Lange tijd was het niet duidelijk of holebi’s en transgenders aanspraak konden maken op asiel in de Europese Unie. In de Kwalificatierichtlijn (herschikking) over de erkenning van vluchtelingen uit 2011 wordt voortaan duidelijk verwezen naar seksuele gerichtheid en genderaspecten, waaronder genderidentiteit. Een richtlijn (herschikking) uit 2013 betreffende de procedures voor de toekenning van internationale bescherming, voegt daar bijzondere procedurele waarborgen aan toe op grond van onder meer de seksuele gerichtheid en de genderidentiteit. Een van de pijlers van de Europese Unie is het vrije verkeer van personen. Een richtlijn uit 2004 die dat regelt, bevat heel wat onduidelijkheden. Zo wordt niet expliciet vastgelegd dat een echtgenoot ook iemand van hetzelfde geslacht kan zijn. Geregistreerde partners komen slechts in aanmerking als het gastland het geregistreerde partnerschap gelijk stelt met het huwelijk. Voor wat betreft samenwonende partners bestaat er enkel een verplichting om het verblijfsrecht te vergemakkelijken. Daardoor is het mogelijk dat een huwelijk of relatie van twee personen van hetzelfde geslacht niet erkend wordt bij een verhuis binnen Europa. De betrokkenen kunnen allerlei rechten verliezen. Er is op dit terrein dus nog heel wat ruimte voor


dossier verkiezingen

verbetering. Ook transgenders die naar een andere lidstaten verhuizen, kunnen moeilijkheden ondervinden om hun status erkend te krijgen. Waakhond Het Europees Parlement speelt ook een rol in de procedure om nieuwe lidstaten toe te laten tot de Europese Unie. Een van de toetredingsvoorwaarden is dat de kandidaat-lidstaten de mensenrechten respecteren en minderheden beschermen. Het Europees Parlement moet zich eveneens uitspreken over de benoeming van de commissarissen. Het Europees Parlement kan geen individuele commissaris wegstemmen, maar het moet wel de benoeming van de volledige groep van commissarissen goedkeuren. Ten slotte kan het Europees Parlement, zoals eerder vermeld, ook resoluties richten aan andere Europese instellingen of aan regeringen uit derde landen. Raad van Europa Naast de instellingen van de Europese Unie, zijn ook de instellingen van de Raad van Europa actief op het vlak van holebi- en transgenderrechten. De Raad van Europa mag niet verward worden met de Europese Unie. Daar waar de Europese Unie vooral een economische agenda heeft, is de Raad van Europa erg actief op het vlak van de mensenrechten. De Raad van Europa telt ook heel wat meer lidstaten dan de Europese Unie: zevenenveertig (in plaats van achtentwintig), waaronder landen zoals Turkije, Oekraïne en Rusland. De Parlementaire Vergadering is één van de organen van de Raad van Europa. De zeven Belgische vertegenwoordigers daarin worden niet rechtstreeks verkozen, maar aangeduid vanuit het federale parlement.

Zowel de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa, het Comité van Ministers van de Raad van Europa als de Commissaris inzake Mensenrechten van de Raad van Europa hebben zich al uitgesproken tegen de gedwongen sterilisatie van transgenders. Een van de belangrijkste realisaties van de Raad van Europa is het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Een aantal zaken, zoals de openstelling van het huwelijk en de adoptie, zijn geen bevoegdheid van de Europese Unie. Eventueel kan er in verband met die materies wel sprake zijn van strijdigheid met de mensenrechten. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg kan daarover oordelen. Het mag overigens niet verward worden met het Hof van Justitie van de Europese Unie dat in Luxemburg is gevestigd. Het Hof van Justitie ziet toe op de correcte toepassing van het recht van de Europese Unie, zoals de richtlijnen inzake gelijke behandeling en asiel. Het Hof van Justitie oordeelde bijvoorbeeld dat van homoseksuele asielzoekers niet geëist mag worden dat ze hun seksuele geaardheid verbergen om aan vervolging te ontsnappen in hun land van herkomst. Uitspraken over holebi’s en transgenders In de afgelopen jaren deed ook het Europees Hof voor de Rechten van de Mens enkele opmerkelijke uitspraken in verband met holebi’s en transgenders. Zo oordeelde het Hof bijvoorbeeld dat een lidstaat die een geregistreerd partnerschap invoert voor partners van verschillend geslacht, zo’n partnerschap ook moet invoeren voor partners van hetzelfde geslacht. Een lidstaat mag een ambtenaar ontslaan die weigert om geregistreerde partnerschappen af te sluiten, en een lidstaat heeft niet

het recht om Pride-optochten te verbieden. Het Hof zal in de nabije toekomst nog enkele belangrijke kwesties in verband met transgenders aanpakken, onder meer de vraag of lidstaten, die het huwelijk nog niet openstelden, mogen eisen dat transgenders hun huwelijk laten ontbinden vooraleer ze recht hebben op een wijziging van hun officiële geslachtsregistratie. Ook de vraag of de gedwongen sterilisatie van transgenders al dan niet in strijd is met de mensenrechten wordt behandeld. Een van de nadelen van de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is dat het Hof vaak nagaat of er over een bepaald thema consensus is bij een meerderheid van lidstaten van de Raad van Europa. Is dat niet het geval, dan oordeelt het Hof dat de lidstaten een beoordelingsmarge hebben waarbinnen ze zelf mogen beslissen. Daardoor komt het dat een lidstaat niet verplicht is om in een partnerschapsregeling ook de adoptie te stoppen. Maar als een lidstaat in zo’n partnerschapsregeling de adoptie stopt, dan mag ze dat niet alleen doen voor paren van verschillend geslacht. Ten slotte oordeelde het Hof nog dat een lidstaat niet verplicht is om ervoor te zorgen dat een meemoeder zonder adoptieprocedure de tweede juridische ouder kan worden. Hoe complex de Europese instellingen ook zijn, ze hebben dus wel degelijk een impact op het holebi- en transgenderbeleid van de individuele lidstaten in Europa. Afhankelijk van de betrokken instelling, zijn dat lidstaten binnen de Europese Unie of zelfs daarbuiten. Het is daarom geen overbodige luxe om wegwijs te raken in de grote doolhof die vaak simpelweg wordt verengd tot ‘Europa’ of ‘Brussel’!

15


Gewikt

&

gewogen

Wat hebben holebi’s en transgenders te winnen bij deze verkiezingen?

Op 25 mei vieren we het feest van de democratie: de verkiezingen! We kiezen onze nieuwe vertegenwoordigers op zowel Vlaams, federaal als Europees niveau. ZiZo-magazine vroeg politicoloog Dave Sinardet voor duiding bij het holebi- en transgenderbeleid op de verschillende beleidsniveaus. Naast zijn vaste job als professor aan de VUB, is Sinardet ook al jaren columnist en voorziet hij de nationale media van commentaar bij de politieke actualiteit. In het verleden schreef hij zelfs voor ZiZo-magazine. De ideale persoon om te peilen wat er voor ons op het spel staat‌ Tekst: Dennis De Roover Foto's: BHul voor GvA

16


dossier verkiezingen

Dave Sinardet maakt meteen duidelijk dat de inzet van deze verkiezingen zeer groot is. “De politieke machtsverhoudingen worden op drie niveaus voor vijf jaar vastgelegd. Politieke partijen hebben dus veel te winnen of te verliezen: parlementsleden en bijgevolg ook inkomsten. De partijfinanciering hangt immers samen met het aantal verkozen parlementsleden. Partijen die in de oppositie belanden op alle niveaus, zijn vijf jaar uitgesloten van de macht en moeten door de woestijn. Ze hebben dan ook geen kabinetten waardoor ze heel wat partijpersoneel moeten ontslaan. Voor de kiezers staat er ook veel op het spel: we beslissen welke richting het beleid de komende vijf jaar moet uitgaan op drie cruciale beleidsniveaus. We leven in een uitdagend tijdsgewricht dat allerlei sociale en fiscale hervormingen veronderstelt, zoals de vergrijzing die moet worden voorbereid. We hadden in België verkiezingen in 2003, 2004, 2006, 2007, 2009, 2010, 2012 en nu dit jaar. Daardoor is er in België een soort permanente campagne ontstaan en was het voor politici heel moeilijk om een langetermijnbeleid te ontwikkelen en moeilijke maatregelen te nemen. Deze verkiezingen bieden de mogelijkheid om een dikke vier jaar een langetermijnbeleid te voeren, want eind 2018 zijn er opnieuw lokale verkiezingen. De kans biedt zich aan voor substantiële hervormingen. Kiezers informeren zich dus best zeer goed over de plannen van de verschillende partijen.” Persoonlijke thema’s spelen een rol De politicoloog vindt de vraag naar ‘dé grote verkiezingsthema’s’ die constant wordt gesteld te simplistisch. “Daarmee verwijzen journalisten naar thema’s die het meest de media halen. Voor veel kiezers kunnen echter ook thema’s meespelen die niet elke dag de media halen, maar wel aan hun leefwereld raken. Als iemand een familielid op een wachtlijst voor zorg heeft, kan ik me inbeelden dat die kiezers zich meer laten leiden door dat thema. En ja, ik kan me voorstellen dat holebi’s en transgenders kijken naar de standpunten van partijen over seksuele minderheden en zich daar, toch voor een stuk, door laten leiden in hun stemkeuze. Je identiteit is natuurlijk complexer, andere prioriteiten zullen dus ook meetellen. Holebi- en transgenderthema’s worden wellicht niet het onderwerp

van grote debatten op de VRT. Toch zullen een aantal holebi’s en transgenders, misschien ook op basis van de rapporten die jullie in dit verkiezingsnummer publiceren, die thema’s meenemen als een criterium dat hun stemkeuze mee bepaalt.” Sinardet vermoedt dat er in de nationale media vooral debatten zullen zijn over fiscale hervormingen en de staatsstructuur. Hij hoopt dat de bevoegdheden die naar Vlaanderen komen ook een thema worden. “Politici hebben 541 dagen onderhandeld, waarvan 485 dagen over de staatshervorming. Bevoegdheden zoals de kinderbijslag, activering van de arbeidsmarkt, delen van de gezondheidszorg, woonbeleid… Jarenlang klonk het dat Vlaanderen absoluut een ander beleid moest kunnen voeren. Daar moet nu dan maar eens over gedebatteerd worden. Anders was die lange crisis helemaal nutteloos.”

debat over geweest. Pas op, ik ben een voorstander van meer Europese integratie, maar het moet democratischer.” De academicus vindt dat Europa een belangrijke rol kan spelen voor holebi’s en transgenders. “De EU heeft al heel wat gedaan, vorig jaar nog met het gezamenlijke buitenlandbeleid om holebirechten ook buiten de EU te verdedigen. Maar meer is mogelijk. Wil Europa een politieke entiteit zijn met een grotere rol in de wereld, dan mogen daar bepaalde waarden aan worden verbonden. Europa is nog te veel een vrijhandelszone en te weinig een waardengemeenschap. De Europese gedachte zou veel sterker kunnen zijn door meer inhoud te geven aan democratische waarden en mensenrechten die Europeanen kunnen binden.” Premier als emancipatorisch symbool

Olli & Elio De Europese verkiezingen zullen, volgens Sinardet, ten onrechte op de achtergrond verdwijnen. “Hoewel veel problemen niet meer op nationaal niveau kunnen opgelost worden. Internationale instellingen zoals de Europese Unie winnen ook aan macht. Nationale politici worden meer en meer ter verantwoording geroepen. Tezelfdertijd hebben ze minder dan ooit te zeggen, zeker in België met de opsplitsing van de bestuursniveaus. Europese politici hebben meer dan ooit inspraak. Zij moeten echter amper verantwoording afleggen. Hoeveel Europese commissarissen kennen we echt? Karel De Gucht (Open Vld) natuurlijk, Olli Rehn (Centrumpartij van Finland) een beetje. Rehn is echter nog nooit naar ‘De zevende dag’ gekomen om beslissingen toe te lichten die een enorme impact hebben op de Belgische samenleving. Daar zit een democratisch deficit in de Europese constructie. Olli heeft meer te zeggen dan Elio. Gevoelsmatig zien we de juiste verhoudingen niet meer en schatten we de macht van nationale politici veel te hoog in. Tijdens de lange Belgische regeringsvormingen waren we verwoede discussies aan het voeren over Copernicaanse omwentelingen van België naar de deelgebieden terwijl er boven onze hoofden een echte omwenteling bezig was. Europa kreeg een veel sterkere greep op het begrotingsbeleid van de Europese lidstaten. Daar is echter geen breed publiek

Sinardet vindt het aantreden van Elio Di Rupo (PS) als eerste openlijk homoseksuele, mannelijke premier ter wereld een belangrijk politiek feit. “In België maakten de media geen issue van zijn homoseksualiteit, in tegenstelling tot de internationale media. Ik herinner me een interview dat ik met een Franse journaliste had. Ze vroeg wel door over Elio’s seksuele geaardheid en stond er versteld van dat er in België geen aandacht voor was. Nu, op zich is dat natuurlijk schitterend want het betekent dat homoseksualiteit ruim aanvaard is. Anderzijds denk ik dat we in België de emancipatorische symboliek van Elio Di Rupo als premier soms onderschatten. Hij is openlijk homoseksueel, heeft een Italiaanse migrantenachtergrond en is in armoede opgegroeid. Toch heeft hij het geschopt tot premier. En een premier op zondagavond in Le You, het blijft toch markant. (lacht)” De premier heeft zich wel degelijk geroerd voor holebi’s en transgenders op het internationale toneel, wat Sinardet betreft. “Elio’s toespraak tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties was vrij belangrijk: symbolisch, maar het is ook een politieke stellingname. Op internationale fora, waar landen aanwezig zijn die homoseksualiteit niet tolereren, blijft het een belangrijke opgave om zo’n sterke statements te maken. De premier

17


Verkiezingen gaan vaak over harde thema’s: loonlastenverlagingen, pensioenhervormingen, de belasting op de bedrijfswagens… Allemaal goed en wel, maar behalve over welvaart mag het ook meer over welzijn gaan reageerde ook snel op internationale gebeurtenissen, zoals de goedkeuring van de strengere anti-homowet in Oeganda. Op de momenten dat Elio Di Rupo er echt moest zijn voor de holebi- en transgendergemeenschap, was hij er wel: of dat nu in New York bij de VN is, of voor de ingang van Brussel Centraal waar hij op Wereldaidsdag vrijwillig hiv-lintjes gaat uitdelen.” Dave Sinardet vindt dat de federale regering het al bij al niet slecht heeft gedaan. Hij houdt daarbij rekening met de context waarin gewerkt moest worden. “De onderhandelingen over de staatshervorming duurden 485 dagen, omdat verscheidene politieke partijen dat het meest cruciale vonden. In de overige 56 dagen is het regeringsbeleid onderhandeld. Toen bleven er nog maar twee jaren over om alle plannen uit te voeren. Als je de vergelijking maakt met de Vlaamse regering, moet je de verschillende contexten in het achterhoofd houden. De federale regering had twee jaar, de Vlaamse vijf jaar. In de federale regering zitten zes partijen, in de Vlaamse regering maar drie. Bovendien zat de federale regering met zware budgettaire problemen waardoor ze op veel zaken moest besparen. De Vlaamse regering moest ook besparen maar zat er vrij warmpjes in omdat ze de voorbije jaren extra middelen had gekregen via de financieringswet. Nochtans kan de Vlaamse regering zeker geen sterker palmares voorleggen dan de federale.” Financiële of ideologische gevaren? Het interfederaal actieplan tegen homofoob en transfoob geweld en het actieplan tegen discriminatie zijn voor

18

Sinardet belangrijke verwezenlijkingen van de federale regering. “Er zijn een aantal zaken uitgevoerd. Het toevoegen van de genderidentiteit als discriminatiegrond in de bestaande wetten is een belangrijke verwezenlijking. Het aanstellen van referentieagenten bij de politie die als specialist kunnen optreden op het vlak van holebi- en transgenderthema’s, vind ik een belangrijke maatregel van minister Milquet, maar die werd nog niet uitgevoerd. Slachtoffers die aangifte doen van haatmisdrijven stuiten toch nog vaak op onbegrip bij de politie. Niet alle agenten binnen een korps zijn even gevoelig voor de thematiek. Het aanduiden van referentiepersonen in alle 195 politiezones zou een belangrijke stap zijn. Het is natuurlijk sinister dat het politieke dossier pas begon te bewegen na de homofobe moord op Ishane Jarfi maar zo werkt politiek spijtig genoeg: er moet ook altijd eerst een trein ontsporen voor er een breed debat ontstaat over de veiligheid op het spoor. De strafverzwaring voor homo- en transfoob geweld was misschien al wel gepland, maar het helpt natuurlijk niet voor de perceptie dat de goedkeuring ervan pas na de moord gebeurde. Het is echter zeer positief dat er een ‘interfederaal’ plan is, waar de verschillende regeringen hun schouders onder zetten. Homofobie of transfobie kan je niet op één beleidsniveau oplossen. Hetzelfde geldt voor een goed hiv-beleid. Het hiv-plan wordt al jaren gevraagd door de holebi- en transgenderbeweging en ligt er nu eindelijk.” Of al die plannen wel uitgevoerd zullen worden? “Dat hangt af van de nieuwe bevoegde ministers. Ministers willen altijd toch hun eigen stempel drukken. Voor drukkingsgroepen zoals çavaria is het daarom

belangrijk om haar eisen in het regeerakkoord te krijgen. Je kunt ook tijdens de legislatuur trachten tot een consensus te komen, maar een regeerakkoord is bindender. Als je iets in het regeerakkoord krijgt, moet je er vervolgens op toezien dat het wordt uitgevoerd. Ik heb er een redelijk vertrouwen in dat maatregelen zoals die uit de interfederale actieplannen op een behoorlijk brede consensus kunnen bogen. Die zullen niet meteen worden teruggedraaid. Geld wordt wel een groot probleem in de komende legislatuur. De bedreiging voor een goede uitvoering van de bestaande plannen is eerder financieel dan ideologisch.” Dave Sinardet vindt echter dat de federale regering ook steken liet vallen. “Het dossier van de meemoeders is niet goed verlopen. De minister van Justitie vond geen meerderheid binnen de regering voor haar plannen. Je hebt nu twee regeringspartijen die elk een wetsvoorstel indienen dat min of meer op hetzelfde neerkomt. Het is klaar en duidelijk dat er geen overleg is gepleegd tussen Jean-Jacques De Gucht (Open Vld) en Soja Becq (CD&V) over hun wetsvoorstellen. Zonde, zeker omdat het gaat over het verzekeren van een wettelijke band tussen een ouder en haar kind.” Onderwijs en sport De realisaties van de Vlaamse regering voor holebi’s en transgenders vindt de politicoloog vooral in de domeinen onderwijs en sport. “Het palmares van minister van Onderwijs Pascal Smet (sp.a) wordt door velen niet positief beoordeeld. Op zijn onderwijshervorming kan je inderdaad kritiek hebben. Voor holebi’s heeft hij echter een aantal opvallende initiatieven genomen. De gemeenschappelijke verklaring over een beleid met betrekking tot gender en seksuele geaardheid in het onderwijs was belangrijk. Mieke Van Hecke van het Vlaams Secretariaat van het Katholiek Onderwijs heeft die verklaring mee ondertekend, een symbolisch belangrijke handtekening. Ik vind wel dat er een ruimer debat nodig is over de houding bij moslims tegenover holebi’s, al is dat zelfs binnen de beweging een gevoelig thema. We mogen niet stigmatiseren, maar onder meer uit recent onderzoek van Mark Elchardus blijkt dat bij een deel van de moslims een zeer negatieve houding tegenover homoseksuelen bestaat; een kwart vindt geweld zelfs gerechtvaar-


dossier verkiezingen

holebi’s die in reguliere sportverenigingen in een verstikkend homofoob en transfoob klimaat terecht komen. Bovendien kunnen sensibiliseringscampagnes zoals die van Smet tot structurele veranderingen leiden, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de worldOutgames in Antwerpen, waarvan ik de blijvende impact op het welzijn van Belgische holebi’s in de sport lager inschat.” Roze excellenties excelleren?

digd. Dat is allereerst een probleem voor moslims die holebi zijn en die ook steun verdienen. Bovendien is het in sommige scholen echt moeilijk geworden om de thematiek aan te snijden omdat er zo’n negatieve houdingen bestaan. Je moet niet vervallen in clichés, maar je mag de problemen ook niet onder de mat vegen. Het gaat trouwens niet enkel over moslims. In Antwerpen wilde toenmalig schepen van onderwijs Robert Voorhamme (sp.a) in 2011 een schoolcharter tegen discriminatie van holebi’s laten tekenen door alle onderwijsnetten, maar de joodse scholen zijn toen dwars gaan liggen.” Het actieplan over holebi’s in het voetbal, eveneens een initiatief van Pascal Smet, is Sinardet opgevallen. “Door onder andere Robbie Rogers uit te nodigen is er een debat op gang gebracht. In verschillende sporten laat de aanvaarding van holebi’s nog te wensen over. Dat kan grote gevolgen hebben voor sporters en fans die zelf holebi zijn, zeker zij die zelf nog in hun aanvaardingsproces zitten. Ik heb niets tegen bijvoorbeeld homovoetbalploegen, maar het zouden geen noodzakelijke toevluchtsoorden mogen zijn voor

De aanwezigheid van openlijk homoseksuele ministers tijdens deze legislatuur is opvallend. “Dat lijkt een effect te hebben gehad op het beleid,” stelt Sinardet, “Daarmee wil ik niet zeggen dat andere ministers niets hebben gedaan. Toch is het nemen van concrete initiatieven in meerdere mate het werk geweest van ministers of personen binnen de regering die zelf holebi zijn. In de politicologie bestaat de vraag of het voor een positief beleid voor kansengroepen nodig is om personen uit die kansengroep te hebben in een parlement of regering. In de huidige regeringen moet je vaststellen dat vooral homoseksuele ministers veel initiatieven nemen. Pascal Smet is actiever geweest voor holebi’s dan zijn collega’s, al zit het feit dat hij Minister van Gelijke Kansen is daar natuurlijk voor veel tussen. (lacht) Bruno De Lille (Groen) in Brussel is echter nog een voorbeeld van iemand die zich als openlijke homo nadrukkelijk inzet voor de holebi- en transgendersgemeenschap binnen zijn bevoegdheid, en ook Di Rupo maakte dus een aantal statements.” Toch gaat ook de Vlaamse regering niet vrijuit. “Vlaanderen bevindt zich in het gezelschap van EU-lidstaten met hoge zelfmoordcijfers,” licht Sinardet toe, “Uit onderzoek blijkt dat zelfmoord en psychische problemen bij transgenders en holebi’s, lesbiennes in het bijzonder,

vaker voorkomen. Het is onbegrijpelijk dat het welzijnsbeleid in Vlaanderen en de bevoegde minister Jo Vandeurzen (CD&V) daar niet meer aandacht voor heeft. Natuurlijk is het ook een verantwoordelijkheid van de minister van Gelijke Kansen om erop toe te zien dat kansengroepen worden meegenomen in andere beleidsdomeinen. Verkiezingen gaan vaak over harde thema’s: loonlastenverlagingen, pensioenhervormingen, de belasting op de bedrijfswagens… Allemaal goed en wel, maar behalve over welvaart mag het ook meer over welzijn gaan. Partijen zeggen niet in een regering te stappen als er geen daling van de belastingen of stijging van de uitkeringen of splitsing van een kieskring komt, maar waarom is er geen partij die zegt: ‘We stappen niet in een Vlaamse regering als er niet minstens zoveel miljoen euro naar een helder en stevig suïcidepreventieplan gaat’? De indruk leeft soms dat de politiek hier geen verschil kan maken maar dat klopt niet helemaal. Temeer daar hun impact op sommige harde thema’s dan weer beperkter is dan ze doen uitschijnen.” Bewogen politici bewegen Dave Sinardet blijft ervan overtuigd dat politici een voortrekkersrol kunnen spelen in de aanvaarding van minderheidsgroepen. Burgers lopen voor hem niet noodzakelijk voorop qua acceptatie van holebi’s en transgenders. “Er is een wisselwerking. Neem nu bijvoorbeeld de aanvaarding van transgenders. Ik denk dat er bij de bevolking nog veel onverschilligheid en onbegrip is tegenover transgenders. Als partijen daarover genuanceerde debatten beginnen te voeren, gaan sensibiliseren, de kennis over transgenderisme in al haar aspecten vergroten … dan kunnen ze de maatschappelijke aanvaarding vergroten. Er is enorm veel gebeurd voor de aanvaarding van holebi’s de voorbije twintig jaar. Waarom zou dat niet voor transgenders kunnen? Je moet de invloed van politiek niet overschatten, maar ook niet onderschatten! Onze stem bij verkiezingen drukt nog steeds een stempel op de richting die het beleid uitgaat. Die kans moeten we benutten. Ik kan begrijpen dat sommigen het allemaal te complex vinden of het gevoel hebben dat een stem niks uitmaakt, maar om het met een mooie Franse uitdrukking te zeggen: ‘Si tous les dégoutés s’en vont, il n’y a que les dégoutants qui restent.’ Dus ga, informeer u en stem bewust!”

19


Samen op de foto

We leven in een tijd waar mensen hun betrokkenheid en engagement constant tonen of voortdurend willen bewijzen. Poetin wil de Spelen regenboogvrij, een Afrikaans land stemt een anti-homowet, de Franse rechterzijde gaat weer uit de bocht … en meteen vliegen de sterke uitspraken je in 140 Twitter-tekens of boze Facebook-updates om de oren. Zo komen de verantwoordelijken voor dit soort antihomowetgeving er veel moeilijker mee weg. Alleen blijkt de verontwaardiging die wordt geuit dikwijls zeer vluchtig. Na de boze tweet blijft het veel te vaak oorverdovend stil, terwijl engagement het net moet hebben van daden. Verandering komt er maar door actie. Met de Pride4Every1 in het vooruitzicht, is het misschien goed om dat nog eens in herinnering te brengen. Elk jaar opnieuw is de Pride een bonte parade van plezier, openheid en diversiteit. Het is een mars voor mensenrechten en eigenwaarde, een bruisende oproep tot respect voor iedereen die als ‘anders’ bekeken wordt. Met duizenden mensen lopen we dan door Brussel. Het doet deugd om even trots en met net zoveel zelfvertrouwen als onze heteroseksuele vrienden op straat te kunnen komen. En dus willen veel politieke partijen daar ook bij zijn. Een plekje in de Pride is goed voor het imago. En je weet maar nooit dat je er nog wat extra kiezers vindt. Met toeters en bellen, grote vrachtwagens met luide muziek, vrolijke mensen en flyers, veel flyers … Politiek engagement tonen op het vlak van LGBTQIrechten is echter meer dan alleen maar vrolijk meemarcheren door de straten van Brussel. Of dat zou het toch moeten zijn. Holebi’s en transgenders worden niet echt geholpen door alleen maar een leuk liedje te laten horen of een gratis condoom uit te delen. Als je als politieke partij meeloopt in de Pride, teken je eigenlijk een contract met de LGBTQI-gemeenschap. Dan ga je het engagement aan dat je onze rechten altijd en overal zult verdedigen en zeg je meteen in één adem ook dat ze je daar op mogen afrekenen. Partijen die meelopen in de Pride kiezen partij voor ons. Niet

20

alleen op straat maar ook, en vooral, in het parlement. Op gemeentelijk vlak of op gewestelijk vlak, op het federale of het Europese halfrond. Misschien moeten we dat opnieuw eens scherpstellen. Moeten we de foto’s van de Pride wat vaker bovenhalen? Moeten we partijen aan hun Pride-engagement herinneren als er in het parlement beslist moet worden over al dan niet verplichte sterilisatie voor je van geslacht kunt veranderen, als de opname van diversiteitscursussen in de politie-opleiding blijft aanslepen of als er nog eens tevergeefs een man-man-koppel een kindje uit Amerika probeert te adopteren. Een politicus die niet meestemt voor gelijke rechten voor LGBTQI’s maar wel elk jaar vrolijk meeloopt in de Pride, zou daar niet meer mee mogen wegkomen. Ja stemmen op straat is ja stemmen in het parlement. De rest is flauwekul. Respect en engagement zijn niet enkel een zaak van woorden, hoe mooi, fel of verontwaardigd die ook mogen zijn. Het is een kwestie van doen. Eerlijk? Ik hoop dat we veel politici zien in de Pride. Van allerlei partijen. En ik hoop dat ze voluit gefilmd, geïnterviewd en gefotografeerd worden, zodat ik morgen nog veel meer partners vind dan vandaag als onze rechten verdedigd of opgeëist moeten worden. Op mij kan je rekenen. En als je zeker wil zijn, kom dan maar langs: ik ga graag met jou op de foto… Met vriendelijke groet, Bruno De Lille Battaille Staatssecretaris Brussels Hoofdstedelijk Gewest / Collegelid Vlaamse Gemeenschapscommissie Lijsttrekker voor het Brusselse Gewest


dossier verkiezingen

lang leve ons regenboogparadijs!

Het is goed leven in ons kleine regenboogparadijs. Soms oogt de regenboog echter toch nog wat te flets. Er is dus nog werk aan de winkel. Ook voor de volgende federale en Vlaamse regering. Wat volgt is een eerste verkenning. Vatbaar voor verbetering en aanvulling. Senegal, Namibië, Oman, Maleisië, Tunesië, Marokko, … het zou een lijstje favoriete vakantiebestemmingen kunnen zijn, maar dat is het niet. Het is een heel erg onvolledig lijstje van landen waar homoseksualiteit illegaal en dus strafbaar is. We zouden daar nog een paar populaire vakantiebestemmingen aan kunnen toevoegen: de Verenigde Staten, Italië, Polen, Hongarije, … als voorbeelden van landen waar de bewegingsvrijheid van holebi’s en transgenders niet even groot en zeker niet even vanzelfsprekend is als bij ons. Dit maar om te zeggen dat dit stukje van de aardbol aardig wat weg heeft van een regenboogparadijs. Of toch niet? Cijfers over het in mekaar rammen van homo’s, voorbeelden van extreem pestgedrag, scholen die holibiseksualiteit niet durven aankaarten, onaanvaardbare hoge zelfdodingscijfers … zijn maar een paar tegenvoorbeelden die aantonen dat ook in ons paradijs de regenboog niet elke dag schittert. Juridisch staan we ver: het homohuwelijk vierde haar tiende verjaardag, we kennen een sterke anti-discriminatiewetgeving, homo’s kunnen kinderen adopteren, geslachtswijziging is juridisch mogelijk, ... Dat zit dus wel goed. Al is er ook hier nog werk aan de winkel. Op het lijstje voor de volgende legislatuur zou alvast opnieuw de aanpassing van de wet op de transseksualiteit moeten staan. De medische vereisten die in de wet van ‘97 staan, zijn niet alleen onnodig ingrijpend, ze zijn ook in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Er zijn natuurlijk nog wel wat dingen en dingetjes die juridisch beter kunnen, maar daar ligt de grootste uitdaging voor de volgende jaren niet. De grootste uitdaging ligt zonder twijfel op het maatschappelijk vlak. De algemene aanvaarding van holebi’s en transgenders blijkt telkens erg fragiel. Het

interfederaal actieplan tegen homofoob en transfoob geweld is er niet voor niets gekomen. Het stelt dan ook teleur dat de uitvoering van dat actieplan ondertussen aanzienlijke vertraging oploopt. Zo blijft de samenwerking tussen politie en justitie haperen. Nochtans mag wel duidelijk zijn dat we er met preventie alleen niet geraken. Wie meent zijn eigen fatsoensnormen met een paar stevige vuistslagen in de koppen van homo’s en transgenders te moeten rammen, moet weten dat de maatschappij dit niet aanvaardt. Wie slachtoffer wordt van homofoob of transfoob geweld, moet weten dat het de politie en de justitie menens is. Alles begint daarbij met een correcte behandeling van elk dossier; een behandeling van de slachtoffers met respect en met kennis van zaken. Zo moeilijk kan dat toch niet zijn! Op het gebied van welzijn zijn er ook nog heel wat vragen die om een antwoord en een duidelijke aanpak vragen. Onderzoek na onderzoek wijst op de (veel) hogere zelfdodingscijfers bij jonge holebi’s en bij transgenders. Daarnaast zijn er ook hoge cijfers wat middelenverslaving betreft. Hoe valt dit te verklaren? En vooral: wat doen we er aan? Dat dit niet enkel en alleen een verantwoordelijkheid van de overheid is, moge duidelijk zijn. Als holebibeweging hebben we hier eveneens een rol te spelen. Een domein waar dit zo mogelijk nog meer speelt, is het zoeken naar manieren om de risico’s van onveilige seks duidelijk te maken en zo het gedrag bij te sturen. De grote groep transgenders verdient ook de nodige aandacht. Nadat de huidige Vlaamse Regering transgenders voor het eerst als doelgroep opnam in het regeerakkoord, is het nodig de afstemming tussen de verschillende departementen te verfijnen. Niet elke specifieke behoefte van transgenders moet blijvend vanuit gelijke kansen worden bekeken! Kortom: we mogen best trots zijn op het resultaat van vele jaren timmeren aan de weg –met dank aan de echte pioniers- maar zorgeloos achterover leunen, is er niet bij. Daarvoor oogt de regenboog vaak nog wat te flets. Met vriendelijke groet, Piet De Bruyn Vlaams volksvertegenwoordiger N-VA 3de plaats op de Vlaams-Brabantse lijst voor het Vlaams Parlement

21


Er ligt nog werk op de politieke holebiplank!

We mogen er best trots op zijn: ons land is ontegensprekelijk een voorloper geweest in het realiseren van gelijke rechten voor holebi’s en transgenders. De openstelling van het huwelijk en de mogelijkheid om als koppel van gelijk geslacht een kind te adopteren zijn op dat vlak de meest in het oog springende maatregelen. Met dank aan het werk van de regenboogkoepels, aan uzelf als kiezer én aan progressieve politici die aan de kar trokken in onze parlementen. Toch gaapt er nog een gigantische kloof tussen enerzijds de juridische en anderzijds de maatschappelijke aanvaarding van holebi’s en transgenders. De vele overheden in dit land moeten beseffen dat dáár dringend meer op ingezet moet worden. Holebi’s en transgenders voelen het immers elke dag: we zijn nog steeds niet gelijk-waardig. Onderscheid en vooroordelen blijven sterk aanwezig. Het werk is dus nog lang niet af! Er zijn de afgelopen jaren belangrijke inspanningen gedaan om de tolerantie en aanvaarding van heel wat minderheden te verhogen. Het meest recente wapenfeit: het nationaal actieplan tegen homofobie en transfobie. Jammer genoeg moest er eerst een dodelijk slachtoffer vallen vooraleer de regering écht wakker schoot. De nabije toekomst zal uitwijzen of het plan verder gaat dan de initiële ronkende verklaringen. Ik ben er alvast van overtuigd dat we veel actiever moeten inzetten op de maatschappelijke aanvaarding van holebi’s en transgenders, vooral bij moeilijk bereikbare groepen. Via zelforganisaties, via het jeugdwerk en via het onderwijs, ook in ‘moeilijke’ scholen waar dat niet zo evident is. En ook alle geestelijke leiders dienen de wetten van dit land te aanvaarden. 35 jaar geleden slaagde Harvey Milk erin diverse minderheden in San Francisco rond zijn kandidaatstelling te verenigen. Na zijn verkiezing bleef hij als politicus consequent een voorloper in de strijd voor

22

gelijke rechten en maatschappelijke aanvaarding van die minderheden. Dat laatste is ook vandaag in Vlaanderen en België nog hard nodig en die opdracht wordt vaak ter harte genomen door politici die zelf holebi zijn. Niet dat zij daarop het monopolie hebben, maar hun bezorgdheid is meer dan oprecht en zij hebben directe lijnen met de holebi-leefwereld. Want wie anders zal het opnemen tegen hardnekkige vooroordelen in de sportwereld of voor het doorbreken van het roze plafond in de ambtenarij? Wie anders zal het opnemen voor de koppels van gelijk geslacht die er nog steeds niet in slagen een kind te adopteren? Wie anders zal pleiten voor meer sensibilisering en middelen in de strijd tegen het toenemend aantal hiv-besmettingen bij homomannen? Wie anders zal consequent blijven hameren op het belang van de strijd tegen homofobie en transfobie, hier en elders? Waarom bestaat er anno 2014 nog steeds juridische ongelijkheid voor lesbische meemoeders? En zou - in een latere fase - een wettelijke regeling voor homomannen die in zee gaan met een niet-commerciële draagmoeder geen stap vooruit betekenen? En hoe zit het met onze in dit land opgebouwde rechten als we gebruik willen maken van EU-vrijheden? Waarom is mijn man plots mijn man niet meer als we een huis kopen in Italië? Ook voor transgenders is de strijd nog niet gestreden. Waarom wordt medicatie voor mensen in transitie niet terugbetaald? Waarom botsen zij overal op een muur van onbegrip? Mijn partij ligt mee aan de basis van zowat alle wetgevende initiatieven die de juridische situatie van holebi’s en transgenders in dit land gevoelig hebben verbeterd. Als we na de verkiezingen van 25 mei nog steeds mee mogen besturen, zal sp.a zich nog meer inzetten om ervoor te zorgen dat dezelfde positieve evolutie zich doorzet in de samenleving zelf. Daar ga ik voluit voor, want er ligt nog veel werk op de politieke holebiplank! Met vriendelijke groet, Jan Roegiers Vlaams volksvertegenwoordiger sp.a 5de plaats op de Oost-Vlaamse lijst voor het Vlaams Parlement


dossier verkiezingen

© Adriaan Huys

{Iedereen inbegrepen}

Het eerste holebibeleidsplan van een West-Vlaamse stad schrijven, dat was mijn betrachting toen ik in 2001 mijn eerste stappen in de politiek zette. De doelstellingen die erin stonden waren toen vooruitstrevend en van mijn partij kreeg ik carte blanche voor de realisatie. Oostende heeft de aantrekkingskracht om een verscheiden en kleurrijk publiek aan te spreken, en dit weerspiegelt zich ook in het beleid. Met de opmaak van een holebibeleidsplan wilden we holebi’s het gevoel geven dat ze welkom waren in onze stad, en hen uitnodigen om te participeren aan het beleid. Een holebiwerkgroep hield bij de doelgroep de vinger aan de pols. Nog steeds stel ik vast dat veel steden geen holebibeleidsplan hebben. Lokale besturen moeten werk maken van een holebibeleid met al dan niet de aanstelling van een aanspreekpunt/holebiambtenaar. Een warm Vlaanderen waar iedereen zich thuis voelt en zijn eigen identiteit kan ontwikkelen, daar staat mijn partij voor. Om iedereen mee te krijgen in dit Vlaanderen, werden er tal van beleidsplannen opgesteld voor specifieke doelgroepen die het moeilijker hebben in de samenleving. Maar holebi’s en transgenders vormen soms de ‘vergeten’ groep. Misschien komt het omdat hun ‘obstakels’ om te participeren aan het alledaagse leven niet zo zichtbaar zijn? Of vinden we elke vorm van aandacht voor deze ‘andere’ mensen al te veel? Daarom mogen we op Vlaams én federaal niveau niet stil blijven zitten. Ons land staat gelukkig al ver op het vlak van rechten voor holebi’s, maar er is nog een grote mentaliteitswijziging nodig. Getuige daarvan zijn de vele gevallen van gay bashing in grootsteden. Iemand is anders dan ‘de norm’ dus slaan we het anders- zijn er maar uit, alsof we terug naar de Middeleeuwen werden gekatapulteerd. In het Vlaams Parlement werden al enkele initiatieven genomen om homofobie te bestrijden. Maar ondanks onze moderne samenleving, waarin vrije meningsuiting en de vrijheid om te zijn wie je wil zijn hoog in het vaandel wordt gedragen, zijn er nog heel wat vooroordelen tegenover holebi’s en transgenders. Uit een Zzziponderzoek van enkele jaren geleden dat peilde naar

de leefsituatie van holebi’s in Vlaanderen, bleek dat hetero’s met een vrij negatieve blik naar holebi’s kijken. Ze vinden dat er te veel aandacht wordt besteed aan holebi’s. Een aantal hetero’s vindt holebi’s zelfs abnormaal. De Vlaamse overheid moet verder investeren in een holebitolerant klimaat. Dit moet in de eerste plaats door te informeren en sensibiliseren, ook vanop de schoolbanken. Maar het mag niet alleen bij woorden blijven, daden zijn nodig. In het gelijke kansenbeleid van de Vlaamse overheid moet aandacht gaan naar het welzijn en de leefomstandigheden van holebi’s en transgenders. Onlangs hebben we partij-overschrijdend een resolutie ingediend om de maatschappelijke aanvaarding van transgenders te bevorderen. Transgenders vormen immers de meest kwetsbare groep bij uitstek. Zij hebben vaak geen gezin om op terug te vallen, hebben te maken met discriminaties op de werkvloer en krijgen met heel wat vooroordelen te maken, mede door de beeldvorming in de media. Transgenders zijn dus zeer gevoelig aan sociale uitsluiting. Een positiever leefklimaat voor holebi’s en transgenders is nodig! Wat mij betreft. {Iedereen Inbegrepen} Met vriendelijke groeten, Johan Verstreken Gemeenschapssenator / Vlaams Volksvertegenwoordiger 4e plaats Vlaams Parlement Provincie West-Vlaanderen

23


het document o.s.c.a.r. In Het Document duiken we in de rijke collectie holebi- en transgenderdocumenten van redacteur Paul Borghs. We vissen een merkwaardig document op en onthullen de onthutsende inhoud…

Mensen met wensen Binnenkort belandt er wellicht heel wat verkiezingsdrukwerk in je brievenbus. Deze affiche van de partij O.S.C.A.R. behoort ongetwijfeld tot het betere werk. De Onafhankelijke Sociaal-Creatieve Actieve Radicalen kwamen in 2000 op voor de gemeenteraadsverkiezingen in Zwijndrecht. Volgens de ietwat cryptische tekst op de achterkant van de affiche richtte O.S.C.A.R zich “in principe naar de wens van al diegenen die de moeite doen om hun wensen kenbaar te maken”. De partij wilde in het bijzonder vrouwen tegemoet komen, zo staat er nog. We hadden boegbeeld Oscar Segers die je op de affiche ziet, zijn electoraal succes graag gegund. Hij werd echter niet verkozen …

Paul Borghs

24


Wij zijn er voor jou! In een huisvandeMens ben je steeds welkom: als je je hart wil luchten, een vrijzinnig humanistische plechtigheid wilt of als je op zoek bent naar info of activiteiten. Verdraagzaamheid, vrijheid, gelijkwaardigheid en verbondenheid staan bij ons centraal. De huizenvandeMens vind je overal in Vlaanderen en Brussel. Onze dienstverlening is kosteloos. Je kan bij ons terecht voor: Informatie Bij ons vind je informatie over ethische en maatschappelijke thema’s zoals vrijzinnig humanisme, euthanasie, abortus, mensenrechten… Vrijzinnig humanistische plechtigheden Wil je even stilstaan bij een belangrijke gebeurtenis in je leven? Wij ondersteunen je als je een plechtigheid wenst voor een geboorte, huwelijk, jubileum, afscheid of als je gaat samenwonen… Vrijzinnig humanistische begeleiding Zit je met iets, wil je je hart luchten en zoek je professionele hulp? Bij ons kan je terecht voor een luisterend oor en een goed gesprek. Waardig levenseinde Wij bieden informatie omtrent euthanasie, patiëntenrechten, palliatieve zorg… en helpen je met het opstellen van een wilsverklaring. Activiteiten Een huisvandeMens werkt als vrijzinnig humanistische draaischijf. Je kan bij ons terecht voor info over initiatieven en activiteiten van de lokale vrijzinnig humanistische verenigingen. Vrijwilligerswerk Zin om het vrijzinnig humanistisch netwerk te versterken? Vrijwilligers zijn bij ons meer dan welkom. Wij zorgen voor begeleiding en geven je alle kansen. Zo kan je onder andere plechtigheden verzorgen of meewerken aan activiteiten.

Unie Vrijzinnige Verenigingen vzw

Praktisch Je kan gewoon even binnenspringen in een huisvandeMens of je telefoneert voor een afspraak.

deMens.nu Magazine Voel je je betrokken bij mens en maatschappij? Om de drie maanden werpt het deMens.nu Magazine een vrijzinnig humanistische blik op de samenleving. Ethische en maatschappelijke thema’s komen daarbij aan bod, en de mens staat centraal. Een magazine voor en over jou, dus.

Voor meer informatie:

Je kan een gratis proefnummer aanvragen of je gratis abonneren.

www.deMens.nu

Hoe? Stuur een mailtje naar: info@deMens.nu OF schrijf naar: deMens.nu-UVV vzw Brand Whitlocklaan 87 – 1200 Sint-Lambrechts-Woluwe OF telefoneer naar: 02 735 81 92 Met vermelding van je naam en adres.

De huizenvandeMens zijn een initiatief van deMens.nu


De verkiezingen van 25 mei bepalen niet alleen wie het Belgische volk zal vertegenwoordigen in het Vlaams, federaal en Europees Parlement. Ze zullen ook een invloed hebben op het toekomstige holebien transgenderbeleid in ons land en Europa. Çavaria heeft alvast haar politieke eisen doorgestuurd naar de Vlaamse partijen. Met de juiste recepten kunnen we in België meer gelijkheid voor holebi’s en transgenders forceren, hun welzijn vergroten en discriminatie tegengaan. Maar welk krachtvoer voor meer gelijkheid schotelt çavaria de toekomstige chefs van de politieke keuken voor? Hier zijn haar vijf belangrijkste eisen. Aike De Bin, Dennis De Roover, Laura Liems, Mare Van Hove & Peter De Vos

De praktijkervaring

De çavaria-eis

Suïcidepreventiebeleid

26

De overheid moet toezien op de uitvoering van het Vlaams Actieplan Suïcidepreventie waarin holebi’s en transgenders als expliciete doelgroep erkend zijn. Uit onderzoek is immers gebleken dat transgenders en holebi-jongeren vaker aan zelfdoding denken en meer suïcidepogingen ondernemen. Extra aandacht moet hierbij uitgaan naar jonge lesbiennes en bimeisjes en naar transgenders, die een hoger risico lopen om depressieve gedachten te ontwikkelen.

Katrien Van Leirberghe, beleidsmedewerkster bij çavaria, vindt een doortastend suïcidepreventiebeleid dringend: “We kunnen de stijgende suïcidecijfers niet enkel toeschrijven aan de economische crisis. Hoe verklaar je anders dat het aantal zelfdodingen in Vlaanderen volgens de recentste cijfers, die van 2011, 1,5 keer hoger liggen dan het Europese gemiddelde? De crisis woedt in heel Europa. Uit verscheidene onderzoeken blijkt dat holebi-jongeren gevoelig zijn voor suïcidepogingen. Daar ligt een mogelijkheid om het aantal zelfdodingen in Vlaanderen fors terug te dringen! Begin met een echt doelgroepenbeleid in welzijn en je zult vooruitgang boeken.” “Bij transgenders is de nood het hoogst. Een zeer recent onderzoek van dr. Joz Motmans over geweldervaringen van transgenders in België toonde aan dat 28,7 procent van de ondervraagde personen ooit een poging ondernam. Plaats daar

een percentage van suïcidepogingen van 4,8 procent bij de totale Belgische bevolking naast, en je kunt niet anders dan tot de logische conclusie komen dat transgenders een expliciete doelgroep horen te zijn”, benadrukt Van Leirberghe. Volgens de çavaria-medewerkster schuilt er echter ook een risico in het blindstaren op enkel een vermelding als expliciete doelgroep: “Er zullen geen concrete resultaten worden geboekt als holebi’s en transgenders als doelgroep worden opgenomen in een suïcidepreventieplan, maar er vervolgens geen concrete acties aan worden gekoppeld. Niets doen, is genoegen nemen met de huidige, veel te hoge cijfers.”

“Het besef dat de inspanningen voor het welzijn van holebi’s en transgenders versterkt moeten worden, groeit gelukkig in Vlaanderen. De resolutie betreffende de algemene maatschappelijke aanvaarding en gelijkschakeling van transgenders, een initiatief in de schoot van het Vlaams Parlement, is daarvan een blijk”, concludeert Van Leirberghe, “Die bevlogenheid zet zich nu best verder in heel het welzijnsbeleid, suïcidepreventiebeleid voorop.”


dossier verkiezingen

Çavaria reikt recepten aan voor een beter holebi- en transgenderbeleid

De çavaria-eis

Onderwijs

Enkel door duidelijke communicatie vanuit de overheid en de schoolgemeenschappen kan er een brede maatschappelijke aanvaarding en een attitudewijziging komen in alle netten en op alle niveaus van het onderwijs.

De praktijkervaring

Het holebi- en (trans)genderthema dient opgenomen te worden in de leerplannen voor alle leeftijden, inclusief het hoger onderwijs. De onderwijskoepels en schoolgemeenschappen moeten individuele leerkrachten stimuleren om een cultuur van openheid te creëren rond het holebi- of gendervariant-zijn van leerlingen en leerkrachten. Het thema moet integraal deel uitmaken van de lerarenopleiding. Er is nood aan voorlichting en sensibilisering over het genderthema. Officiële documenten op de scholen moeten genderneutraal worden gemaakt.

Saskia Aerts schreef haar doctoraatsonderzoek aan de Universiteit Gent over de schoolloopbanen en schoolervaringen van holebi- en heteroleerlingen in het Vlaams secundair onderwijs. Ze deed het onderzoek onder het promotorschap van prof. dr. Mieke Van Houtte en dr. Alexis Dewaele. Momenteel werkt ze als stafmedewerkster bij het Centrum ter Preventie van Zelfdoding. “Hoewel Vlaanderen aan de top staat wat betreft gelijke rechten voor mannen en vrouwen, hetero’s, holebi’s en transgenders, blijkt uit onderzoek dat leerlingen die holebi zijn het nog steeds niet makkelijk hebben op school”, weet de academica, “Ze worden meer gepest en uitgesloten dan heteroleerlingen. Vooral lesbische

en biseksuele meisjes voelen zich minder goed op school, zijn minder gemotiveerd en halen slechtere resultaten. Onderzoek naar het welbevinden van transgenders toont aan dat ook zij met problemen worden geconfronteerd omwille van hun normafwijkend uiterlijk of gedrag. Vooral bij jongeren blijkt de tolerantie ten opzichte van mensen die de gender- en seksualiteitsnormen doorbreken ook niet zo hoog te zijn.” “Leerkrachten en scholen kunnen hier het verschil maken. Ze kunnen ervoor zorgen dat er meer holebi- en transgenderrolmodellen worden aangeboden op school en dat er minder nadruk gelegd wordt op genderverschillen. Daarnaast is het ook belangrijk dat er voldoende ondersteu-

ning geboden wordt aan jongeren die het moeilijk hebben met de ontwikkeling van hun seksuele of genderidentiteit.” “De attitudes zelf dienen echter ook aangepakt te worden”, concludeert Saksia Aerts, “Jongeren moeten van jongs af aan op een positieve manier geconfronteerd worden met de diversiteit aan genderrollen en seksuele voorkeuren die er bestaan in de samenleving. Op die manier gaan ze die als normaal beschouwen. Scholen moeten ook duidelijk maken dat negatieve attitudes ten opzichte van holebi’s of transgenders niet worden getolereerd op school, en dat holebi’s en transgenders even welkom zijn op school als andere leerlingen.”

27


De çavaria-eis De praktijkervaring

28

Homofoob en transfoob geweld

In de samenleving mag geen plaats zijn voor geweld tegen holebi’s of gendervariante personen. Verbaal en fysiek geweld tegenover holebi’s en gendervariante personen moet van overheidswege bestreden worden, onder meer via bewustmakingscampagnes gericht op het afbouwen van vooroordelen, via aandacht voor diversiteit en door krachtig op te treden tegen agressoren. De federale overheid moet hier een voortrekkersrol spelen. Er moet een snelle uitvoering komen van het Interfederaal Actieplan tegen Homofobie en Transfobie. Het plan bevat maatregelen op vlak van onderzoek naar geweld, betere wetgeving, preventiebeleid, sensibilisering, slachtofferhulp en opvolging en vervolging van geweldplegers. Net zoals dat voor homofobie geldt, moet transfobie een aparte categorie zijn die de politie kan aanvinken wanneer iemand een aangifte komt doen van geweldpleging of een ander geval van agressie met transfobie als motief.

Inspecteur Davy Van Slycken van de Gentse politie geeft vormingen over homofoob en transfoob geweld: “Personeelsleden krijgen lessen tijdens een tweedaagse opleiding rond diversiteit. Elk personeelslid van de politiezone Gent moet die cursus volgen. Er komen verschillende minderheden in aan bod. Mijn vorming gaat over haatmisdrijven met als case homofoob en transfoob geweld.” Een goede vorming van de personeelsleden over de thematiek is onontbeerlijk, weet Van Slycken uit ervaring: “Zo kunnen we ervoor zorgen dat de aangiftes van slachtoffers correct gebeuren en het parket er ook verder op kan werken. Je moet verzekeren dat de juiste vragen worden gesteld bij een aangifte. Haatmisdrijven zijn een relatief nieuwe thematiek. Het is dus belangrijk om politieambtenaren een ruimere blik op het thema te geven. Waarom wordt iemand bestolen? Waarom wordt iemand aangevallen? Het politiewerk mag zich niet beperken tot het opsporen van de daders. Als de politie actief de vraag stelt of er misschien een homofoob en transfoob motief in het spel is, voelen slachtoffers ook dat de politie openstaat voor het volledige verhaal.” Toen Van Slycken studeerde om politieagent te worden, was er geen aandacht

voor holebi’s en transgenders in de opleiding: “Gelukkig wordt de politieopleiding volledig hervormd en zal er in de nieuwe basisopleiding meer aandacht zijn voor alle minderheidsgroepen. Extra opleidingen voor oudere personeelsleden zijn van groot belang. De wetgeving verandert immers enorm in de loop der jaren.” De bereidheid van slachtoffers om aangifte te doen blijft laag. “De onderrapportage is een enorme uitdaging. Ik heb voor het opstellen van mijn vorming samengezeten met de Politiezone Antwerpen die leuke acties heeft ondernomen om de aangiftebereidheid te vergroten,” vertelt de inspecteur, “Dat is ook een verdienste van het Interfederaal Actieplan tegen Homofoob en Transfoob Geweld: het plan erkent de onderrapportage en stelt dat er meer onderzoek moet gebeuren naar de daders. Vaak beschouwen beleidsmakers iets pas als een maatschappelijk probleem wanneer er veel cijfers zijn. Gelukkig is dat niet zo voor homofoob en transfoob geweld.” Van Slycken is te spreken over de rondzendbrief van de Minister van Justitie over homofoob en transfoob geweld: “De ministeriële omzendbrief verplicht immers alle politiezones om acties uit te werken rond homofoob en transfoob geweld op lokaal niveau.”

De inspecteur kijkt enorm uit naar de rechtspraak in zaken over homofoob en transfoob geweld: “We stellen nu wel processen-verbaal op, maar dat zijn slechts de officiële meldingen op papier. Binnen enkele maanden vloeien daar rechtszaken uit voort en dan is het uitkijken naar de uitspraken van de rechters. Dat is nu eenmaal de democratie. Wij doen de vaststelling, maar straffen de daders niet. Justitie is het eindstation en zij heeft haar rol ook te vervullen.” Dat neemt niet weg dat er af en toe nog berichten in de media verschijnen over slachtoffers die niet tevreden zijn over hoe ze werden verder geholpen door de politie. “Dergelijke voorvallen zijn ook een kans om verbeteringen aan te brengen. Gent is de tweede grootste politiezone van Vlaanderen. In zo’n grote organisatie kunnen er soms fouten gebeuren. Het belangrijkste is dat de wil er is om slachtoffers degelijk te helpen. Veel collega’s staan alleszins open voor de thematiek. Zorg voor slachtoffers is een fundament voor politiewerk. Opleidingen en specifieke communicatiecampagnes binnen de politie zijn daarom een noodzaak.”


De praktijkervaring

De çavaria-eis

dossier verkiezingen

Nationaal hiv-plan

De strijd tegen hiv en aids bij homomannen is een dringende zaak. Onderzoek wijst uit dat 1 op 20 Belgische homomannen besmet is met het hiv-virus en dat 1 op 6 besmette mannen zijn serostatus niet kent. Derhalve dringt çavaria aan op een concretisering en uitvoering van het nationaal hiv-plan 2014-2019.

“Het grootste voordeel aan het hiv-plan is dat er nu een nationaal hiv-plan voor de periode 2014-2019 is”, zegt Sandra Van den Eynde van Sensoa, het Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid. “Na een lange voorbereiding werd in oktober 2013 door minister van Volksgezondheid Onkelinx het hiv-plan gelanceerd. Iedereen die betrokken is bij preventie, zorg voor mensen met hiv, behandeling enzovoort heeft meegeschreven aan het plan dat mede daardoor 58 acties bevat.” “Het hiv-plan bevestigt formeel wat we eigenlijk al lang wisten: in België zijn voornamelijk homomannen en migranten uit zwart Afrika getroffen door hiv, reden waarom Sensoa en het ITG hun preventieinspanningen vooral daarop richten. Ook de promotie van seksuele gezondheid wordt als uitgangspunt voor het plan genomen.” “Omdat het hiv-plan zoveel acties opsomt, is het nu vooral een kwestie van prioriteiten stellen. Het plan legt de nadruk op wat we ‘combinatiepreventie’ noemen. Dat houdt in dat je bijvoorbeeld niet enkel inzet op sensibiliseren rond condoomgebruik. Het vroeg toedienen van hivmedicatie aan mensen met hiv werkt ook ‘preventief’. Door het ononderbroken innemen van medicatie, zijn mensen met hiv nog nauwelijks besmettelijk. Het tijdperk dat ‘preventie’ en ‘zorg’ als twee losstaande elementen in de aanpak van hiv werden beschouwd, is definitief voorbij. Voortaan gaan ze hand in hand. Internationaal onderzoek toont aan dat je zo werkelijk resultaten kan boeken: combineer het ondersteunen van veilig vrijen door de doelgroepen, met vroegtijdige opsporing van hiv, waardoor je sneller kan behande-

len, ondersteun mensen met hiv in hun therapietrouw (het juist en steeds innemen van medicatie) en bestrijdt discriminatie van mensen met hiv of homomannen.” “Het hiv-plan wil ook nadenken over innovatieve strategieën”, meent Van den Eynde, “zoals zelftesten en PrEP, het toedienen van medicatie vóór je onbeschermd contact hebt. Als we de hiv-cijfers analyseren, blijkt dat nog steeds dertig procent van de Belgische homomannen een tijdje met hiv rondloopt zonder het te weten. Ze laten zich pas laat testen. Mochten ze sneller behandeld worden, zou hun gezondheid in betere toestand blijven en wordt de kans op overdracht van hiv kleiner. We moeten die tijd zien in te korten om de mensen die besmet worden sneller in het behandelcircuit te krijgen. Een condoom gebruiken beschermt je nog steeds het best tegen hiv.” “Er wordt in het hiv-plan niet alleen naar professionelen rond homomannen en migranten, maar ook rond doelgroepen zoals jongeren, gedetineerden, sekswerkers enzovoort gekeken. Van hen worden ook inspanningen gevraagd. Daar ben ik blij om. Preventie is niet enkel een zaak van ‘doelgroepen’, iedereen moet beroep kunnen doen op professionelen, bijvoorbeeld artsen. Die kunnen helpen om keuzes te maken, bijvoorbeeld om je te laten testen op soa en hiv of je te laten opvolgen door een aidsreferentiecentrum. Maar jongeren

moeten bijvoorbeeld ook goede relationele en seksuele vorming op school krijgen. Ook daar wordt op professionelen gerekend.” Is er een kans dat het hiv-plan dode letter blijft? Van den Eynde erkent het risico: “Een van de acties is het installeren van een comité; een stuurgroep die de implementatie van de acties zal blijven opvolgen. Dit is erg belangrijk om te garanderen dat het hiv-plan kan worden verder gezet na het beëindigen van de huidige ambtstermijn van de betrokken ministers. De realisatie van het hiv-plan vergt immers een volgehouden inspanning.” Van den Eynde concludeert: “De voorbije dertig jaar werden preventie-initiatieven genomen, de medische opvolging georganiseerd, een centraal registratiesysteem geïnstalleerd en de begeleiding van mensen met hiv vorm gegeven. Er is zoveel jaar gewerkt in België zonder een overkoepelend beleidsplan dat alle bevoegdheidsniveaus (federaal, regionaal) overstijgt. Zo een beleid is hard nodig. Een infectie die mensen treft in zoveel onderdelen van hun leven, vraagt om een samenhangend geheel van interventies.”

29


De çavaria-eis

Transgenderwetgeving

België moet de Wet op de Transseksualiteit aanpassen, zodat gendervariante personen zonder medische, fysieke of andere eisen hun voornaam en geslachtsregistratie kunnen laten veranderen. Dit moet ook makkelijk kunnen worden aangepast in documenten zoals diploma’s.

De praktijkervaring

Verbaal en fysiek geweld tegenover holebi’s en gendervariante personen moet van overheidswege bestreden worden, onder meer via bewustmakingscampagnes gericht op het afbouwen van vooroordelen, via aandacht voor diversiteit en door krachtig op te treden tegen agressoren. De federale overheid moet hier een voortrekkersrol spelen. Er moet een snelle uitvoering komen van het Interfederaal Actieplan tegen Homofobie en Transfobie. Het plan bevat maatregelen op vlak van onderzoek naar geweld, betere wetgeving, preventiebeleid, sensibilisering, slachtofferhulp en opvolging en vervolging van geweldplegers. Net zoals dat voor homofobie geldt, moet transfobie een aparte categorie zijn die de politie kan aanvinken wanneer iemand een aangifte komt doen van geweldpleging of een ander geval van agressie met transfobie als motief.

30

Professor Doctor Guy T'Sjoen, coördinator van het Genderteam van het UZ Gent, is net zoals çavaria niet te spreken over de vereiste sterilisatie: “Het Genderteam vindt het niet oké dat België aan transgenders vraagt om infertiel te zijn vooraleer hun genderidentiteit officieel kan worden erkend.” “Ten tweede willen wij graag dat lesbische transvrouwen even makkelijk als andere lesbiennes meemoeder kunnen worden, zeker wanneer het kind is verwekt met hun eigen genetisch materiaal”, vervolgt T’Sjoen. De professor is naar eigen zeggen trots dat het 'Transgender Infopunt' (TIP) werd opgericht als neutrale instantie die toegankelijk is voor iedereen met vragen over transgenderisme. “Het Transgender Infopunt verschaft zo objectief mogelijk alle informatie over transgenders binnen één contactpunt. Maar de organisatie is

afhankelijk van jaarlijkse subsidies. Ik wil niet dat het TIP zou verdwijnen.” T’Sjoen maakt ook gewag van een nood aan extra middelen voor wetenschappelijk onderzoek: “Graag zou ik de middelen hebben om alternatieve hormonale therapieën te onderzoeken.” “Verder is de terugbetaling van bepaalde geneesmiddelen ook erg belangrijk”, benadrukt de transgenderspecialist, “Het belangrijkste zijn puberteitsremmers voor adolescenten. Deze medicatie is erg duur. Gezinnen moeten dit doorheen de hele puberteit betalen. Dat kost hen enorm veel geld. Uiteindelijk vraagt het maar een kleine beslissing van de overheid om dit te regelen, zeker omdat het veel goedkoper is om via puberteitsremmers ongewenste lichamelijke veranderingen te voorkomen dan om ze nadien te proberen terugdraaien op latere leeftijd.”

“Daarnaast wordt de testosteronbehandeling 'sustanon' voor transmannen momenteel terugbetaald, maar deze is eigenlijk niet goed. Die behandeling vraagt een injectie elke twee weken en een hoop administratieve rompslomp. Een betere behandeling vergt een inspuiting om de drie maanden, maar deze wordt niet terugbetaald.” “Tenslotte is er ook de laserepilatie voor transvrouwen. Je kunt als vrouw met een baard niet functioneren in de maatschappij, tenzij je een Oostenrijkse zangeres bent”, concludeert de professor met een verwijzing naar Conchita Wurst, “Dus dat is een noodzakelijke medische zorg. Nu blijft men dat als iets louter cosmetisch zien. Die perceptie zien we graag veranderen.”


dossier verkiezingen

En meemoeders? Çavaria bepleit al geruime tijd dat bij gehuwde lesbische koppels de meemoeder automatisch de tweede juridische ouder zou worden bij de geboorte van het kind. Dat is immers nu al het geval bij heterokoppels. Bij ongehuwde koppels zou de ongehuwde meemoeder het kind simpelweg moeten kunnen erkennen. Zo wordt de omslachtige en lange adoptieprocedure voor meemoeders overbodig. De Vlaamse holebi- en transgenderkoepel had gehoopt bij het vastleggen van haar prioriteiten voor de verkiezingen dat de eis rond meemoeders intussen wel zou zijn ingelost, na al die jaren. Er werden zowel in de Kamer als de Senaat wetsvoorstellen ingediend om meemoeders bij de aangifte van een pasgeboren kind ook juridisch meemoeder te maken. Bij het ter perse gaan van deze editie van ZiZomagazine was echter nog niet duidelijk of die wetsvoorstellen ook op goedkeuring konden rekenen. Als de wetsvoorstellen het niet halen voor de verkiezingen, neemt çavaria de kwestie eveneens mee als belangrijke eis voor de komende federale regering.

Pride4Every1 kleurt de verkiezingen De Pride4Every1 vindt dit jaar plaats op de Internationale Dag tegen Homofobie en Transfobie (IDAHOT): 17 mei 2014. Aangezien het evenement een week voor de verkiezingen valt, wordt het thema: ‘Kies voor Gelijkheid’. Ondanks de verwezenlijkingen op het vlak van gelijke rechten voor holebi’s en transgenders, is er nog werk aan de winkel. Er zijn ook nog mentaliteitsveranderingen nodig. Daarom roept de Pride4Every1 iedereen op om de standpunten van de politieke partijen goed te bekijken en een bewuste keuze te maken tijdens de verkiezingen. De Pride4Every1 kleurt de verkiezingen!

31


Hoe reageren de partijen op de çavaria-eisen?

CD&V Onderwijs "Het onderwijs moet stereotyperingen in schoolboeken en lessen weren en bediscussiëren."

Onderwijs "Er moeten initiatieven zijn om leerkrachten en directies op te leiden omtrent het thema via de lerarenopleiding, pedagogische begeleidingsdiensten en navormingsinitiatieven."

Suïcidepreventie "Een van de belangrijkste acties is het deskundig maken van hulpverleners."

Suïcidepreventie "Extra aandacht moet gaan naar jonge lesbiennes, bimeisjes en transgenders."

Geweld "Preventie is het uitgangspunt, met een goede samenwerking tussen welzijnswerkers, politie en justitie."

Geweld "Campagnes zoals 'Meld Geweld' verdienen navolging en spelen een belangrijke rol om geweld tegen te gaan."

Transseksualiteit "Het systeem van de aangifte van de juridische geslachtsaanpassing moet worden herbekeken."

Transseksualiteit "Gendervariante personen moeten het recht hebben om hun voornaam en de vermelding van hun gender te veranderen zonder medische, fysieke of andere eisen. Een verklaring op eer dient te volstaan."

Hiv-plan "We zullen aandacht hebben voor het opstellen van een uitvoerings- en financieringsplan."

32

Groen

Hiv-plan "Groen zal ijveren voor een concretisering en uitvoering van het plan. Om prioriteiten te leggen en de plannen uit te voeren, zal overleg gepleegd worden."


dossier verkiezingen

Wie verdient mijn stem? Het is een vraag die elke stemplichtige (of stemgerechtigde) zich stelt wanneer de verkiezingen in zicht komen. Voor sommigen is het als een tube tandpasta kiezen in de supermarkt, voor anderen is het een zaak van kiezen tussen de pest en cholera. Holebi’s en transgenders die menen dat hun rechten nog steeds niet ‘in de sjakosj’ zijn, zien door het opbod van holebi- en transgendervriendelijke democratische partijen door het bos de bomen niet meer. De tijd dat je echt ‘gaga’ moest zijn om het publiekelijk voor onze doelgroep op te willen nemen, ligt immers lang achter ons. Ondertussen zijn onze belangen mainstream geworden. Of niet? ZiZo geeft geen stemadvies, maar vroeg de vijf grootste partijen wel om een reactie op ons verkiezingsmemorandum. Een overzicht. Kenneth Mills Even recapituleren wat çavaria het meest bezig houdt en wat we dus verwachten van onze vertegenwoordigers. De vorige legislatuur stond wat in het teken van de actieplannen. Zo was er dat tegen homofoob en transfoob geweld, en dat over hiv en aids. Omdat plannen leuk zijn, maar

N-VA

de uitvoering ervan nóg leuker, vragen we om écht de handen uit de mouwen te steken met die plannen onder de arm. Andere onderwerpen die op de agenda moeten (blijven) staan, zijn de structurele aandacht in het onderwijs, een aanpassing van de Wet op de Transseksualiteit en

Open VLD

suïcidepreventie bij transgenders, en bij lesbische en biseksuele meisjes. Hoor je het in Keulen donderen bij deze vijf prioriteiten? Lees dan het voorgaande artikel in dit ZiZo-dossier voor meer uitleg. Wat vinden de partijen van onze eisen?

SP.A

Onderwijs "Duidelijke eindtermen en leerplandoelen zijn essentieel, maar ook structureel overleg met onderwijskoepels en uitgeverijen."

"Open Vld is steevast voorstander geweest om werk te maken van holebi- en transgenderrechten."

Onderwijs "Het holebi- en (trans)genderthema nemen we op in de leerplannen voor alle leeftijden, ook in het hoger onderwijs."

Suïcidepreventie "Preventiebeleid voor een bepaalde doelgroep is maatwerk. Er is meer onderzoek nodig naar de oorzaken van het verhoogde suïciderisico."

"Ook doelgroepen binnen de doelgroep zijn al lang een aandachtspunt voor ons."

Suïcidepreventie "In het gezondheidsbeleid in het algemeen en in het welzijnsbeleid in het bijzonder wil sp.a aandacht besteden aan lesbiennes en transgenders."

Geweld "Referentiepersonen bij politie en justitie moeten voldoende ruimte krijgen om hun functie effectief in te vullen. Omgaan met diversiteit dient een vast onderdeel te zijn van de opleiding van politie. Voor de omgang met transgenders is een inhaalbeweging nodig." Transseksualiteit "De Yogyakartaprincipes zijn een toetssteen voor het binnenlands beleid, bijvoorbeeld voor de verplichte onomkeerbare onvruchtbaarheid." Hiv-plan "Maximaal inzetten op vroegdetectie en –interventie is een van de prioriteiten. Ook de holebigemeenschap moet bereid zijn om hiv en aids de nodige aandacht te geven."

Transseksualiteit "We ondersteunen expliciet de vraag naar een herziening van de huidige verplichting tot sterilisatie. Het is wenselijk dat ons land zich conformeert aan rechtspraak in meerdere Europese landen én aan de Yogyakartaprincipes."

Geweld "Het plan moet uitgevoerd worden. Dit impliceert dat op alle niveaus en domeinen ambtenaren aangeduid of aangenomen worden die verantwoordelijk zijn voor de implementatie."

Hiv-plan "We zijn verontrust over de hoge hivcijfers. We bepleiten een versterking van het veldwerk."

Transseksualiteit "De onomkeerbare onvruchtbaarheid en chirurgische ingrepen mogen niet langer een voorwaarde zijn voor de juridische erkenning van het nieuwe geslacht."

Hiv-plan "Behandeling gaat wat ons betreft niet enkel om medische behandeling maar ook om psychosociale ondersteuning. Ook discriminatie en uitsluiting van mensen met hiv pakken we aan."

33


Alle Menschen werden Brüder? Uiteenlopende prioriteiten voor holebi’s en transgenders Met de Europese verkiezingen in het vooruitzicht klopten we aan bij de holebi- en transgenderkoepels in de rest van Europa met de grote vraag: wat zijn jullie prioriteiten in eigen land? Hieruit blijkt dat Europa in verschillende snelheden leeft. Terwijl West-Europa verder bouwt op verworven rechten, wordt in Oost-Europa en de Baltische staten nog hard gestreden voor liberté, égalité et fraternité... Peter De Vos

Bulgarije In Bulgarije verloopt het leven van holebi’s en transgenders niet op roze wolken. Haatboodschappen, verbaal geweld of pesterijen in scholen, op de werkvloer en in de media zijn er dagelijkse kost. Er zijn geen antidiscriminatiewetten of andere wettelijke constructies die holebi’s en transgenders beschermen. Op de agenda van activistengroep Bilitis staat dan ook: • Het bestrijden van haatpraat en verbaal geweld in scholen, op de werkvloer en in de maatschappij, ook ten aanzien van transgenders; • De juridische erkenning van LGBTI-families; • Politieke rolmodellen die openlijk LGBTI-rechten ondersteunen zonder dat ze daarbij worden gepest of verworpen; • Een nationaal plan om de rechten van LGBTI’s te garanderen.

• • • • •

• • • • •

Denemarken De mogelijkheid om van gender te veranderen zonder verdere vereisten; Revisie van de juridische gelijkheid op vlak van genderidentiteit, seksuele oriëntatie, leeftijd, handicap en religie; Juridische erkenning van ouderschap bij het gebruik van kunstmatige inseminatie; Een verbeterde toegang tot de gezondheidszorg voor transgenders; Internationale samenwerking met Europa en the Global South.

Duitsland Openstelling van het huwelijk. Een juridische regeling van het homohuwelijk; De mogelijkheid om als koppel een kind te adopteren De rechten van transgenders en transseksuelen versterken; Wijziging van de grondwet: het gelijkheidsartikel uitbreiden met een verbod op discriminatie op basis van seksuele identiteit; Mensenrechten in ontwikkelingssamenwerking afdwingen door nadrukkelijke verklaringen van ontwikkelingsorganisaties te vragen.

Faeröer eilanden Deze eilandengroep is piepklein, geïsoleerd en op een steenworp van de poolcirkel. Het leven is er niet eenvoudig. Qua LGBT-rechten en de maatschappelijke aanvaarding van holebi’s en transgenders hebben de Faeröer eilanden nog een lange weg af te leggen. De tendens is wel positief, geleidelijk winnen ze de harten van de inwoners. • De juridische en sociale gelijkwaardigheid voor holebi’s en transgenders; • Erkenning van het homohuwelijk; • Transgenders wettelijke erkenning geven.

Hongarije In contrast met het conservatieve Oost-Europa waardoor het is omringd, heeft Hongarije een tolerantere houding ten aanzien van holebi’s en transgenders aangenomen. Voorbeelden daarvan zijn de organisatie van Mr Gay Europe in 2007 en de Eurogames in 2012 in Hongarije. Hun prioriteitenlijstje: • De juridische en sociale erkenning van homokoppels met kinderen; • Holebi- en transgenderonderwerpen in de leerplannen van het onderwijs verweven; • De rechten voor holebi’s en transgenders in de gezondheidszorg uitbreiden; • Verbeteren van het wettelijk, institutioneel en financieel raamwerk voor geslachtsoperaties; • Doorvoeren van een nationaal gelijkheidsplan voor holebi’s en transgenders.

• • •

34

Ierland Herziening van de familiale wetgeving naar juridische gelijkheid; Scholen en werkomgeving veilig en ondersteunend maken voor holebi’s en transgenders; Gezondheidszorg en veiligheid: sensibilisering en diensten organiseren om aan de noden van holebi’s en transgenders te voldoen; De volledige participatie van holebi’s en transgenders in het politieke, sociale en culturele leven.


dossier verkiezingen

Kroatië Op 1 december 2013 werd in een referendum met 66% van de • Focus op homo- en transfobe pesterijen in het onderwijs en stemmen bekrachtigd dat het huwelijk in Kroatië ‘een verbintenis de training van leerkrachten; tussen een man en een vrouw’ is. Het is niet zo’n grote overwinning • Procedures invoeren in de gezondheidszorg die in het als op het eerste gezicht lijkt; amper een derde van de stemgerechverlengde liggen van mensenrechten over het omgaan met tigden bracht hun stem uit. Zagreb Pride put hier hoop uit en streeft interseksuele personen; naar: • Effectieve mechanismen ontwikkelen om haatmisdrijven aan • Constitutionele verandering van het huwelijk dat momenteel te pakken. ‘een verbintenis tussen een man en een vrouw’ is; • Gelijke rechten voor holebi’s en transgenders inzake huwelijk en adoptie; • De zichtbaarheid stimuleren door een Pride te organiseren. Nederland Met onze noorderburen delen we alvast de harde eis voor een snellere juridische erkenning van meemoeders. Daarnaast tracht Nederland komaf te maken met een aantal slepende zaken: Letland • De afschaffing van de enkele-feitenconstructie: reeds 20 jaar Het merendeel van de holebi’s en transgenders zit in Letland nog in kunnen religieuze scholen openlijk homoseksuele leerlingen de kast uit schrik om verstoten te worden door familie en vrienden. en docenten wegsturen of weigeren; Mozaika, de LGBT-organisatie uit Letland, wil daarom ernstig werk • Geen weigerambtenaren meer: iedere trouwambtenaar maken van netwerken en een gemeenschap uitbouwen. Daarnaast moet bereid zijn om huwelijken tussen paren van gelijk staat op hun verlanglijstje: geslacht te sluiten; • Juridische gelijkwaardigheid door het homohuwelijk in te voe- • Voorlichting over holebi’s en transgenders in het onderwijs is ren en een wettelijke regeling omtrent haatmisdrijven tegen sinds 2012 verplicht. Het COC wil dat er een onderzoek komt holebi’s en transgenders; naar de naleving door scholen van deze verplichting; • De zichtbaarheid stimuleren door de EuroPride 2015 te orga• Lesbische meemoeders moeten de juridische ouder kunnen niseren; worden van hun kind zonder een gerechtelijke procedure en • Hiv-preventie en -testen verruimen. de mogelijkheden voor een juridische regeling van meerouderschap moeten worden bekeken; • Een eenvoudigere erkenning genderidentiteit: de minimumleeftijd waarop transgenders hun geslachtsregistratie kunLitouwen nen laten wijzigen, 16 jaar volgens de nieuwe wet, verlagen. Openlijke haatcampagnes en geweld tegen holebi’s en transgenders komen er voor, waarbij de autoriteiten onverschillig toekijken. Er zijn beperkingen op de vrije meningsuiting en samenkomsten. Een wet voor de ‘bescherming van jongeren tegen denigrerende Verenigd Koninkrijk familiale waarden’ legt censuur op. De huidige situatie voor holebi’s • Homofobie bestrijden en bredere rollenpatronen in het en transgenders in Litouwen valt te vergelijken met een koude ooronderwijs bekomen; logszone. In Litouwen vechten ze voor basisrechten. De holebi- en • Gelijke behandeling van holebi’s en transgenders op de transgenderbeweging streeft er naar: werkvloer; • Een betere samenwerking met mensenrechtenorganisaties; • Sociale aanvaarding van holebi’s en transgenders thuis be• Juridische & sociale gelijkheid en aanvaarding van holebi’s en werkstelligen en discriminatie in religieuze kringen aanpaktransgenders; ken; • Hardere politieke standpunten op vlak van discriminatie van • Juridische erkenning van het homohuwelijk; holebi’s en transgenders. • Waarheidsgetrouwe voorstelling van holebi’s en transgenders in de media nastreven.

Malta In het parlement van Malta wordt druk gedebatteerd over het wetsvoorstel over geregistreerde partnerschappen dat in het najaar van 2013 werd ingediend. Hiermee zou Malta een vorm van homohuwelijk krijgen dat op alle vlakken gelijk zou zijn aan een gewoon huwelijk, behalve wat betreft de naam. Als de wet wordt goedgekeurd, wordt Malta een lichtbaken in de regio met nabijgelegen landen zoals Italië en Griekenland, waar van het homohuwelijk nog geen sprake is. Verder focust de Maltese holebi- en transgenderbeweging op: • De invoering van een genderidentiteitswet waarbij de mensenrechten van transgenders worden gerespecteerd;

• • • • •

Zweden Juridische erkenning van transgenders zonder verplichte sterilisatie en gelijkheid in de gezondheidszorg; Asielrecht voor LGBTQ; Automatische erkenning van de partner als wettelijke ouder, ongeacht zijn gender; Recht te leven zonder vrees voor fysiek of verbaal geweld’; Recht op gezondheidszorg: een betere hiv-preventie, meer sensibilisering van en middelen voor holebi’s en transgenders.

35


Belofte maakt schuld Op 25 mei trekken we met z’n allen naar de stembus. De uitslag van de verkiezingen zal bepalend zijn voor de toekomst van ons land, haar deelstaten en de Europese Unie. Een ideaal moment dus om nog eens te recapituleren wat er tijdens de vorige beleidstermijnen zoal is gebeurd (of niet) op het vlak van gelijke kansen en non-discriminatie van holebi’s en transgenders. We nemen de meetlat erbij om te bekijken hoeveel vooruitgang er is geboekt. Welke beloftes hebben onze regeringen waargemaakt? En het Europees Parlement, wat gebeurt daar in feite? ZiZo geeft een overzicht en stelt rapporten op. Kenneth Mills

Europees Parlement & Europese Commissie Het gezicht van Europa is sinds 2009 veranderd. De Europese Unie groeide tot een club van 28 landen. Enkele landen stelden het huwelijk open voor koppels van hetzelfde geslacht, andere versoepelden hun (medische) criteria voor de wijziging van de officiële geslachtsregistratie. In sommige hoofdsteden trok de eerste Pride door de straten. Er kwam echter ook tegenkanting van ultraconservatieven, neonazi’s en religieuze extremisten. Censuur dreigde opnieuw, verpakt in propagandawetten, in de uiterste regio’s van de Unie. Het massale Franse protest tegen het homohuwelijk maakte de onderstroom dichter bij huis zichtbaar. De Europese bevolking is verdeeld. En onze vertegenwoordigers? Tijdens de protesten in Parijs vierde België tien jaar International de aanpak en de dubbele standaard. homohuwelijk. Wie zich met zijn partner echter Transgenderbelangen gingen er licht op vooruit. In doorheen de Unie beweegt, laat nog steeds familie2010 aanvaardde het Parlement het Figueiredorechten achter aan de grens. Het Europees Parlement rapport over een nieuwe strategie voor gendergelijkzette druk op de Europese Commissie, die beterschap heid met inclusie van transgenderthema’s. Daarop beloofde maar louter twee resoluties over familiaal publiceerde de Commissie een rapport over discrimivermogensrecht liet goedkeuren. Volledig vrij verkeer natie van transgenders en interseksuelen. In 2011 riep van personen is er nog niet. het Parlement de Wereldgezondheidsorganisatie Toch betonen alle Europese instellingen zich een op om transgenders niet langer als mentaal ziek te verdediger van de mensenrechten van holebi’s en bestempelen, een belangrijk (doch louter) politiek transgenders, zeker op 17 mei. Het Parlement uitte signaal. zijn ongenoegen over de situatie in Oeganda, Rusland Het Parlement had echter ook grote twistappels. Eind en Oekraïne, hoewel ook in lidstaten als Bulgarije en 2012 was er onenigheid over de aanstelling van de Litouwen pogingen werden ondernomen om censuur ultraconservatieve Tonio Borg als eurocommissaris in te voeren. voor gezondheid. Europarlementariërs eisten garanKandidaat-lidstaten stonden eveneens voor hinties over LGBT- en vrouwenrechten. Uiteindelijk werd dernissen. Er was geweld in Kroatië, een tekort aan hij met nipte meerderheid aanvaard. bescherming tegen discriminatie in Macedonië en Eind 2013 ontstond controverse rond het (niet-bineen transfobe moordenplaag in Turkije. Kosovo en dende) Estrela-rapport over seksuele en reproducServië werden door het Parlement op de vingers getieve gezondheid en rechten. Het stelde onder meer tikt wegens te trage verbetering. Tegenwoordig houdt dat seksuele opvoeding ook niet-discriminerende de Commissie in haar toetredingsrapporten rekening informatie moet bevatten over holebi’s en transgenmet holebi- en transgenderthema’s. ders. Het werd met een marge van zeven stemmen Terwijl in België geweld het nieuws domineerde, van tafel geveegd na een intensieve campagne van bleek uit onderzoek van de EU Fundamental Rights ultraconservatieven, eurosceptici en extreemrechts en Agency dat de haat er in heel Europa ferm in zit. De vervangen door een resolutie die louter de bevoegdUnie besloot enerzijds slachtoffers van homofobe en heid van de lidstaten benadrukt. transfobe haat beter te beschermen, anderzijds werd Het leek een voorbode op het lot van het Lunacekde vraag van het Parlement aan de Commissie om rapport dat de Unie aanspoort een actieplan uit haatboodschappen en haatmisdrijven omwille van te schrijven in de strijd tegen homo- en transfobie. deze gronden zwaarder te bestraffen niet ingewilligd. Opnieuw zwaaide een lobby met een tegenpetitie. In het rapport ‘Because of who I am’ hekelt Amnesty De LGBT Intergroup, een netwerk van Europarle-

36


dossier verkiezingen

mentsleden die strijden voor holebi- en transgenderrechten, ontkrachtte de argumenten die eerder ook gebruikt werden tegen het Estrela-rapport. Het Lunacek-rapport werd wél goedgekeurd. In België was er gekissebis toen bleek dat Mark Demesmaeker (N-VA – Greens/EFA) zich had onthouden omdat hij meende dat het rapport de bevoegdheden van de lidstaten niet respecteert. Philip Claeys (Vlaams Belang - onafhankelijk) en Derk Jan Eppink (LDD – ECR) stemden tegen. Niet enkel Europarlementsleden staan op de rem, ook nationale overheden. Zij geraken het in de Raad van de EU niet eens over de Horizontale Anti-Discriminatierichtlijn. Die werd in 2008 door de Commissie voorgesteld om burgers te beschermen tegen discriminatie in meer levensdomeinen dan louter arbeid.

Vijf politieke fracties in het Parlement riepen in 2012 op om eindelijk werk te maken van de technische en de politieke discussies. De Unie zal nog een tijdje een gebied zijn waar holebi’s en transgenders de standaarden met betrekking tot het recht op gezondheid, bescherming tegen discriminatie enzovoort zien variëren tussen aanvaardbaar en lamentabel al naargelang waar ze zich door geboorte of verplaatsing bevinden. Er staat méér op het spel dan enkel solidariteit met andere lidstaten. Of de mensenrechten van holebi’s en transgenders ooit écht ‘Unie-verseel’ zullen zijn, zal in ruime mate afhangen van de volgende vertegenwoordigers. Er is immers een ruime marge voor verbetering en geen voor falen.

moed nodig!” r Score: 3/10 e e m l e e v is ! Er meer te falen og n om e g r a “Geen m Letterlijk – de resolutie over de LGBT roadmap Het Europees Parlement, […] Algemene overwegingen 1. veroordeelt met klem alle discriminatie op grond van seksuele geaardheid en genderidentiteit, en betreurt het ten zeerste dat de grondrechten van lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders en interseksuelen (LGBTI) nog niet altijd ten volle gerespecteerd worden in de Europese Unie; 2.  is van mening dat de Europese Unie momenteel een uitgebreid beleid ter bescherming van de grondrechten van LGBTI-personen mist; 3.  erkent dat de bescherming van de grondrechten onder de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de Europese Commissie en de lidstaten valt; roept de Commissie op ten volle gebruik te maken van haar bevoegdheden, onder andere door de uitwisseling van goede praktijken tussen de lidstaten te bevorderen; roept de lidstaten op tot naleving van hun verplichtingen in het kader van het EU-recht en de aanbevelingen van de Raad van Europa betreffende maatregelen ter bestrijding van discriminatie vanwege seksuele geaardheid of genderidentiteit; […]

De federale regering De verkiezing van de federale vertegenwoordigers in 2010 was het startschot voor de langste regeringsvorming in de geschiedenis van… wel, iedereen. Het duurde tot december 2011 vooraleer de beweging kon vieren dat het regeerakkoord haar eisen quasi volledig volgde. Bovendien, als een rode kers op de taart, kregen we een openlijk homoseksuele premier. Niemand, behalve IJsland, deed ons dat voor. Je kunt niet alle wereldrecords hebben, natuurlijk… Het verbaast misschien niet dat er weinig te melden valt over die eerste periode. De formatie overschaduwde veel. De Kamer keurde begin 2011 wel een wetsvoorstel goed waardoor meemoeders recht kregen op geboorteverlof. Dit was in afwachting van hervormingen met betrekking tot meeouderschap, want een meemoeder moest ook toen nog steeds het kind van haar partner adopteren. Vanaf 2011, maar vooral in 2012, haalde homo- en

transfoob geweld de media én de politieke agenda. Minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open Vld) sleutelde aan de wet op de strafverzwaring. In april 2012 barstte plots een bom. Ihsane Jarfi werd vermoord. De premier en de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken beseften dat ze veel sneller moesten samenwerken. De strafverzwaring kwam er in het najaar. Begin 2013 werd ten slotte het interfederaal actieplan tegen homofoob en transfoob

37


geweld gelanceerd, onder leiding van de minister van Binnenlandse Zaken en Gelijke Kansen Joëlle Milquet (cdH) en met medewerking van alle regeringen. Dat jaar – 2013 – was het jaar van de actieplannen, want ook rond hiv en aids werd een lang gevraagd actieplan gelanceerd, dankzij federaal Minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx (PS) en de ministers van de andere regeringen. Het was tevens het jaar van de sport. De World Outgames kwamen naar Antwerpen met de steun van premier Elio Di Rupo (PS) – inclusief video-optreden – en ministers uit de Vlaamse Regering. Maar wat is nu het finale rapport van onze federale regering? Laten we het regeerakkoord er bij nemen (zie kaderstuk) en eventjes achter de schermen duiken. In de strijd tegen homofobie en transfobie werden er een aantal veranderingen in gang gezet. Het interfederaal actieplan is een eerste stap in een gecoördineerde aanpak tussen de overheden. De gemeenschappelijke omzendbrief inzake discriminatie en haatmisdrijven van de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken verbetert de samenwerking tussen politie en justitie. Transgenders worden beter beschermd tegen discriminatie dankzij de uitbreiding van de genderwet. Een aantal essentiële tekortkomingen in de strijd tegen homofobie en transfobie werden dan wel rechtgezet, maar of dat een krachtdadige aanpak genoemd kan worden, is discutabel. Het ziet er naar uit dat de belofte op het gebied van ouderschap niet waargemaakt zal worden. De minister van Justitie kon geen akkoord binnen de regering bereiken. Zowel Sonja Becq (CD&V) als Jean-Jacques De Gucht (Open Vld) dienden een wetsvoorstel in dat nu in het parlement ter discussie ligt. Ondertussen tikt de klok… Wat betreft transgenderthema’s zijn er vorderingen te bespeuren, weliswaar vooral achter de schermen, want niet al het werk heeft al tot concreet en bruikbaar resultaat geleid voor de doelgroep. Het interfederaal actieplan tegen geweld en dat tegen discriminatie beschrijven sleutelkwesties die opgelost dienen te worden. Het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen verspreidde een visietekst onder de kabinetten en liet onderzoek uitvoeren naar de wetgeving betreffende transseksualiteit (in het bijzonder het laten wegvallen van de medische criteria). Het ziet er niet naar uit dat de aanpassing van de wet op de transseksualiteit gehaald zal worden, opnieuw door tijdgebrek, maar gezien het voorbereidende werk van de ministers van Gezondheid, Justitie en Binnenlandse Zaken en Gelijke kansen, beschouwen we de belofte als halfweg gehaald.

Score: 4 ,5/10 “Had be ter gek

Over het voorkomen en behandelen van hiv en andere soa’s kunnen we kort zijn. Het gecoördineerde beleid is er zoals gevraagd gekomen, dankzij het interfederaal actieplan. Je kunt wat ons betreft pas een internationale voortrekker zijn als geen enkel land jekan wijzen op de schending van mensenrechten van holebi’s en transgenders en als je jezelf kan houden aan de verdragen die je onderschrijft. Dit is ideaal na te gaan bij de Verenigde Naties, waar nationale overheden elkaar in een weerkerend proces (de ‘Universal Periodic Review') nauwlettend onderzoeken en, indien nodig, bekritiseren. En daar knelt het regenboogschoentje. Een van de meest gehoorde kritieken is dat België geen mensenrechteninstituut heeft volgens de internationaal afgesproken standaarden (de ‘principes van Parijs’). Het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen (dat onder meer de strijd tegen transfobie aangaat) en het Centrum voor de Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding (dat onder meer de strijd tegen homofobie aangaat) voldoen niet op alle punten, zelfs niet na de (nodige) hervorming van die laatste organisatie. België blijft op dat vlak in gebreke. Tijdens de Universal Periodic Review van 2011 waren er ook andere punten van kritiek op het Belgische beleid betreffende holebi- en transgenderrechten. Die blijven minder overeind, gezien de overheid die eerder wenste aan te pakken. Onze tweede internationale meetlat is een document uit 2007, opgesteld door experts op basis van internationale verdragen, dat in een aantal principes uitlegt hoe men de mensenrechten van holebi’s en transgenders respecteert. Deze ‘Yogyakarta principes' worden onderschreven door de overheid, maar helaas ook geschonden door voornamelijk de strenge medische criteria voor een wijziging van de officiële geslachtsregistratie. Dat er een aantal gegronde punten van kritiek te uiten zijn op de mensenrechtensituatie van holebi's en transgenders in België, is natuurlijk een nadeel wanneer onze politieke leiders een morele boodschap de wereld willen insturen, al kunnen we los daarvan tevreden zijn over bijvoorbeeld de toespraak van Elio Di Rupo voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties of de reactie van de minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) op de antihomowet in Oeganda. Er heerst best wat goodwill bij de leden van de federale regering. Toch geven we een globale onvoldoende, voornamelijk omdat twee belangrijke strijdpunten niet werden gehaald, namelijk die over ouderschap en die over de wet op transseksualiteit.

und indie n op tijd begonne

38

n!”


dossier verkiezingen

Letterlijk beloofd - het regeerakkoord "De regering zorgt voor een krachtdadige aanpak van geweld tegen holebi's en transgenders. Ze neemt daartoe gecoördineerde initiatieven in het kader van het gelijkekansenbeleid, het politionele en justitiële beleid, onder meer om de aangiftebereidheid bij slachtoffers van geweld, manifestatie van haat, discriminaties tegen holebi's en transgenders te verhogen. De regering zal de ongelijkheden inzake ouderschap van koppels van hetzelfde geslacht opheffen. Met betrekking tot de transgenders zal de regering een lijst opstellen van de praktische problemen waarvan eerstgenoemden het slachtoffer zijn. In dat

verband zal de huidige wet op transgenders in het licht van de internationale verplichtingen worden geëvalueerd en aangepast. Om een kordaat antwoord te bieden op het vlak van het voorkomen en behandelen van hiv-besmettingen en het bestrijden van andere seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's) zal prioritair werk worden gemaakt van een gecoördineerd beleid tussen de federale overheid en de gemeenschappen. België moet wat gelijkheid van de rechten van de holebi's en de transgenders betreft een voortrekkersrol spelen."

De vlaamse regering In 2009, tegelijk met de Europese verkiezingen, verkozen de Vlamingen hun vertegenwoordigers. De regering Peeters II ging van start met (de overigens openlijk homoseksuele) Pascal Smet (sp.a) als minister van Gelijke Kansen. Het 125 pagina's tellende regeerakkoord telt exact één paragraaf die specifiek betrekking heeft op de maatschappelijke situatie van holebi's en transgenders. Hoe daadkrachtig was Vlaanderen en hoe beslissend waren de afgelopen vijf jaren voor holebi's en transgenders? De beleidsnota Gelijke Kansen 2009-2014 van minister Pascal Smet schetst een meer gedetailleerd beeld van wat hij en zijn collega’s in petto hebben. (zie kaderstuk) De nadruk in de nota ligt op welbevinden (met een focus op een aantal specifieke doelgroepen), op beeldvorming en op een Vlaamse voortrekkersrol binnen Europa. Wat is daar echter precies van in huis gekomen? Tijdens de eerste jaren van de nieuwe legislatuur werden er nieuwe onderzoeken opgestart naar de leefsituatie van holebi’s en transgenders, zoals het Zzzip²-onderzoek. Er werd gewerkt aan beeldvorming via projecten zoals ‘Open Boek’, betreffende leermiddelen in het onderwijs en projecten voor oudere holebi’s. Er werden nieuwe publicaties ontwikkeld zoals een juridische gids voor (wens)ouders en een infobrochure over transgenders voor werkgevers en werknemers. Een aantal evenementen werd ondersteund, zoals de Pride in Brussel en de World Outgames in Antwerpen. Meer naar het einde van de huidige regeerperiode spitste het onderzoek zich meer toe op homofoob en transfoob geweld. Gaandeweg – 2013 stond in het teken van de World Outgames – kwam er een focus op de bestrijding van homofobie in de sport. Het Transgender Infopunt werd opgestart. Projecten werden ontplooid om de bespreekbaarheid van seksuele oriëntatie en genderidentiteit in de scholen te verbeteren. Er waren natuurlijk ook nog de interfederale actieplannen waar deze regering mee de schouders onder zette. Dit overzicht is zeker niet volledig, maar het toont wel dat er op veel verschillende fronten acties zijn ondernomen. De vraag is natuurlijk of dit allemaal voldoende is om van een echt beleid te kunnen spreken. Hebben de acties effect? Dienen ze écht het doel waartoe ze zijn opgestart? Worden acties belemmerd of net versterkt? Wordt er bijgestuurd en gecoördi-

neerd wanneer nodig? In de Vlaamse Regering is het niet enkel de minister van Gelijke Kansen die zijn taak moet uitvoeren. Andere ministers werken mee door zelf doelstellingen te formuleren die aansluiten bij het beleid van de Gelijke Kansenminister. Vervolgens worden actieplannen opgesteld waarin diverse ministers elk op hun terrein zich tot een bepaalde taak verbinden. Zo droegen de minister van Sport Philippe Muyters (N-VA), de minister van Toerisme Geert Bourgeois (N-VA) én Pascal Smet hun steentje bij aan de organisatie van de World Outgames. Op papier werkt een regering zo prima, maar in de praktijk durft het nog al eens anders te verlopen. Want wat heb je er aan als holebi's en transgenders als doelgroep worden opgenomen in een suïcidepreventieplan, als er geen concrete acties aan worden gekoppeld? Wat heb je aan materialen en cursussen als het te vrijblijvend is voor onderwijzers of hulpverleners? Wat heb je aan intentieverklaringen als er geen opvolging aan wordt gegeven of er geen sancties kunnen worden opgelegd? Niet dat we het nut van plannen, opleidingen en verklaringen in vraag stellen. Maar als deze te veel op zichzelf blijven staan, dan is het effect eerder beperkt en kan je ook moeilijk van een beleid spreken. Deze uitdaging is eens zo groot als er verschillende beleidsdomeinen - en dus ministers - bij betrokken zijn of worden. Echt heel tevreden zijn we niet, want van een daadkrachtig Vlaanderen kunnen we met onze holebi- en transgenderbril op niet helemaal spreken. Er zijn, vooral dankzij de Gelijke Kansenminister, goede aanzetten gegeven maar het ontbreekt ons toch nog aan visie. De samenwerking tussen de ministers lijkt ons ook voor verbetering vatbaar. De Vlaamse Regering was – in zijn geheel – daarom eerder een erg matige leerling dan een inspirerende leider.

Score: 5/10 cheid “Het onders heid tussen matig den uitmunten n heid is visie e daadkracht!”

39


Uit de beleidsnota 2009-2014 van de Gelijke Kansenminister

Letterlijk beloofd het regeerakkoord “Samen met de holebi- en transgendergemeenschap ontwikkelt de overheid een welzijns-, gezondheids-, gezins-, jeugd- en onderwijsbeleid dat actief inspeelt op de specifieke noden en behoeften van de doelgroep. We binden de strijd aan met de stereotiepe opvattingen over holebi's en transgenders.”

“In de lente van 2010 wil ik, na overleg met academici en middenveld, een actieplan voorstellen met betrekking tot holebi’s en transgenders. Dat actieplan moet leiden tot een versterking van hun maatschappelijke positie. Krachtlijnen van dat actieplan zullen zijn: het ontwikkelen van meetindicatoren voor het welbevinden, de omgeving van jongeren “holebivriendelijker” maken, de sociale positie van oudere holebi’s versterken, en de beeldvorming over holebi’s en transgenders genuanceerder maken. De juridische positie van holebi’s en transgenders in Vlaanderen is goed. Ook de Vlaamse overheid geeft het voorbeeld door in communicatie allerlei gezinsvormen evenwaardig naast elkaar te plaatsen. Vlaanderen moet deze openheid uitdragen in Europa. Ik wil de Equality Summit tijdens het Europees voorzitterschap aangrijpen om een side-event te organiseren.”

en brussel? In Brussel bleven holebi's en transgenders de afgelopen jaren ook niet gespaard van geweld. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest lanceerde dan ook een campagne om aangifte te doen en startte een onderzoek. Achter de schermen werden er opleidingen voorzien voor de Brusselse politie. Het congres van çavaria over homofoob en transfoob geweld werd ondersteund. Daarnaast ging het Brussels Hoofdstedelijk Gewest de strijd aan met serofobie. Met deze en andere maatregelen tekende Brussel samen met de andere overhe-

den in op het interfederaal actieplan tegen geweld en dat tegen discriminatie. En last but not least, uiteraard is er ook nog de ondersteuning van de Belgian Pride. Dit alles gebeurde onder de bevoegdheid van staatssecretaris voor Gelijke Kansen Bruno De Lille (Groen) en in samenwerking met het lokale verenigingsleven. Maar of dit alles zijn vruchten heeft afgeworpen en Brussel leefbaar is voor holebi’s en transgenders, daar zijn de meningen nog over verdeeld.

Score: 6/10 r r het is zeke a a m , ig r e v ij lijk “Werkt rede n te rusten!” e r e w u la e d om op nog geen tijd Letterlijk – het regeerakkoord 2009-2014 van de Vlaamse Gemeenschapscommissie “Een stad als Brussel heeft, door zijn anonimiteit en groot aanbod voor holebi's, een grote aantrekkingskracht op holebi's. De VGC wil ook voor deze groep een specifiek emancipatorisch beleid voeren. Daarbij speelt het Regenbooghuis een belangrijk rol. De VGC zal haar ondersteuningsbeleid aan holebiverenigingen en individuele holebi's verderzetten. Bovendien zal er specifiek aandacht zijn voor de situatie van allochtone holebi's. ”

40

"Er is nood aan een volwaardig en geïntegreerd gezondheids- en welzijnsbeleid voor holebi's. De VGC werkt verder aan een geïntegreerd preventiebeleid van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's) en seksuele gezondheid met een verhoogde aandacht voor kwetsbare doelgroepen (holebi's, mensen met HIV, nieuwkomers, tienermeisjes, ...)."


! N E N n. N E K E doe B r e t R e U en b E m L a S K F oen. r G R DU GROEGEN0001_AnnonceZizo_03_14_200x138_11.indd 1

11/03/14 12:22

LENTE ONTWAAKT IN UW TUIN Geldig van 02.04.2014 t.e.m. 07.05.2014

*Niet cumuleerbaar met andere acties en enkel geldig bij afgifte van deze bon.

Eurotuin Deinze: Gaversesteenweg 222 - 9800 Deinze Eurotuin Merelbeke: Fraterstraat 111 - 9820 Merelbeke Eurotuin Ophasselt: Brambroek 27a - 9500 Geraardsbergen Eurotuin Roeselare: opening najaar 2014 Open maandag t.e.m. zondag van 9 tot 18.30 uur Dinsdag gesloten | www.eurotuin.be | volg ons op


42


samen of apart? isha van alsenoy

‘Grappig’, zei ze, ‘eigenlijk hebben jullie weinig gemeenschappelijk. Homo’s vallen op mannen en lesbiennes op vrouwen. Toch zitten jullie samen in verenigingen om wetten te laten veranderen en meer begrip en openheid te vragen aan de maatschappij.’ Samen of apart? Bij ons is het geen vraagstuk meer, maar dat is het ooit wel geweest. Rijst deze vraag nu opnieuw? In lang vervlogen tijden, toen adoptie voor koppels van hetzelfde geslacht nog niet mogelijk was, volgde ik voor de Holebifederatie de besprekingen van dit wetsvoorstel in de Kamercommissie Justitie. De democratisch verkozen vertegenwoordigers van het Vlaams Blok hoorde ik zeggen dat ze die wet als eerste zouden afschaffen als ze ooit aan de macht zouden komen. Confronterend. Gelukkig werkten we als ‘holebi’s’ in die periode goed en succesvol samen. Vol enthousiasme en gedreven door goesting om onze wereld te veranderen, gooiden we de juiste argumenten op het juiste moment op de tafel van politici die ons wel goed gezind waren. De rest is geschiedenis. Die geschiedenis, en dan vooral het hele stuk dat eraan voorafging , is gebundeld op een website die in februari online kwam. Het Roze Huis en çavaria Antwerpen hebben samen een interessant erfgoedproject uitgewerkt met als titel ‘Holebipioniers’, over de eerste stappen van de holebibeweging in Vlaanderen en België. “De website gaat ook in op de specifieke situatie van lesbiennes. Zij gingen een dubbele strijd aan: met de holebibeweging voor holebirechten en [met] de vrouwenbeweging voor vrouwenrechten”. Samen of apart is duidelijk ooit wel een vraag geweest. Op de Vrouwendagen in de jaren ’70 stonden geen lesbische vraagstukken op de agenda, wat resulteerde in het organiseren van een eigen Lesbiennedag. Wat de lesbische gemeenschap wel aanvoelde, was dat samenwerking met de ‘mannelijke collega’s’ nodig was om wetswijzigingen te realiseren, want samen sta je nu eenmaal sterker als je vraagt om wetswijzigingen die rechten (en plichten) voor alle burgers toegankelijk moeten maken. Vandaag ligt de erkenning van de meemoeder (zonder dat zij eerst het kind van haar partner moet adopteren) op tafel. Een wetsvoorstel dat enkel lesbiennes ten goede komt. De holebibeweging denkt breder dan zaken die enkel ten goede komen aan

alle holebi’s. Ze is erin geslaagd een toevluchtsoord te zijn voor (bijna) iedereen die het gevoel heeft af te wijken van het ‘klassieke patroon’, de man-vrouwrelatie zoals we ze kennen uit de reclame voor choco en kuisproducten. Dat neemt niet weg dat er intern ook nog onopgeloste vraagstukken zijn. Zo heb ik nog steeds het gevoel dat lesbiennes meer aandacht zouden moeten krijgen. Vandaag definieert çavaria ‘vrouwen’ als aparte doelgroep, terwijl we ongeveer de helft van de holebibeweging vormen. Het is een interne dynamiek die het voor vrijwilligsters boeiend, maar soms ook vermoeiend maakt. De L-Day, zoals de Lesbiennedag op het einde van zijn leven werd genoemd, is heengegaan, omdat we geen structurele steun vonden en de vrijwilligsters overbevraagd waren. De schouders waren moe en de energie op. De lesbische beweging heeft wel geschiedenis geschreven. In Oeganda wordt ook geschiedenis geschreven. Daar zijn holebi’s en al wie hen helpt zo goed als vogelvrij verklaard. Daar zijn engagement, durf en doorzetting meer dan nodig om die achterwaarts tikkende klok ooit nog te stoppen. De realiteit daar gaat ver voorbij het ‘samen of apart’-vraagstuk… Met andere woorden, het is een luxe om je te kunnen afvragen met wie je allianties aangaat om je omgeving te veranderen. Met wie zijn we solidair? Wie steunt onze doelen en wie staat voor een wereld waarin we zelf willen leven en relaties uitbouwen. Net daarom is het niet slecht dat sommige dingen ‘heengaan’. Voor geëngageerde lesbiennes lanceer ik een oproep: misschien kunnen we ons samen met een heel andere groep inzetten voor verandering. In het eisenplatform van de L-Day (2007) stellen we het immers zelf vast: “Misschien focust de holebibeweging te hard op de ‘gelijkheid’? Misschien moeten we als lesbische beweging vanaf nu meer aandacht hebben voor de verschillen? Het zijn net de verschillen die ons onderscheiden van homo’s en hetero’s. [...] Wij creëren ruimte om te experimenteren, waar we normen, gedachten en heersende ideeën in vraag stellen.” Waar wachten we nog op?

Foto: Gaea Schoeters

column isha werpt op

Isha is een enthousiaste wereldburger met een hardnekkige schrijfmicrobe. Ze houdt van ontdekkingen en uitdagingen, blijft immer kritisch en verwonderd.

Het is een luxe om je te kunnen afvragen met wie je allianties aangaat om je omgeving te veranderen

43


Ecce Homo* * ‘Zie de mens’

44


portret ecce homo

Oriëntaalse dansen is echt niet alleen voor dames. Het kan ook een expressievorm zijn voor jongemannen die hun vrouwelijkheid willen ontdekken en uiten

olivier(26) Foto en tekst: Delia Vermant

“Elf jaar geleden was ik met mijn familie op reis in Egypte. Er was een avondactiviteit met een optreden van een oriëntaalse buikdanseres. Het was mijn eerste contact met deze wereld. Haar bewegingen, elegantie en soepelheid gaven mij een zodanig sterk gevoel van verbondenheid dat het mij positief heeft beïnvloed. Ik wou dat gevoel behouden en kunnen doorgeven aan anderen.” “De zoektocht begon. Via YouTube-filmpjes en andere mediavormen heb ik mezelf geïnitieerd in het buikdansen. Ik heb er twee jaar over gedaan om contact op te nemen met een professionele buikdanseres. Dankzij haar heb ik mezelf kunnen bekwamen in de techniek en de cultuur van het buikdansen. Ze was aangenaam verrast door het niveau dat ik al zelf had opgebouwd. Ik ben nu echt een professionele buikdanser, geef zelf les en treed vaak op. Het is een overduidelijke passie geworden en ik dans nu toch al negen jaar.” “De aantrekkingskracht van deze wereld en het gevoel dat ik had bij het buikdansen, heeft wel enkele snaren in mij beroerd. Ik had zelf tijd nodig om dit te kunnen plaatsen. Ik dacht eerst dat ik gewoon verliefd was op oriëntaalse buikdanseressen.” “Mijn innerlijke vrouwelijkheid voelde zich aangesproken en zocht een weg om zich te uiten. Het was een ontdekking die nu voor mij een belangrijke vorm van expressie is geworden. Ik ontdekte toen dat ik op mannen val en dat ik dankzij het buikdansen een evenwicht tussen mijn vrouwelijkheid en mannelijkheid heb gevonden.” “In geef initiatielessen aan enkele dames en zelfs cursussen oriëntaalse dans voor gevorderden. Ik focus mij daarbij niet alleen op de techniek, maar ook op de ontdekking, zonder schroom, van hun vrouwelijkheid.”

“Mijn vader had een mening over mijn passie die hij niet uitsprak. Als hij me naar de dansschool voerde, ging hij nooit mee binnen. Hij zei niets, maar ik voelde dat hij het er moeilijk mee had. Toen hij me in actie zag, is er ergens een klik in zijn hoofd gebeurd. Hij vond het prachtig. Dat ondervind ik bij de meeste mensen. Personen in mijn directe omgeving zitten ergens vast in een idee over oriëntaalse buikdansen. Als ze naar een van mijn optredens komen, zeggen ze wel allemaal: ‘Je kunt echt wel knap dansen.’ Dat geeft me een goed gevoel en motiveert me voor de toekomst.” “Buikdansen is eerder gekend als een oriëntaalse versie van verleiding. Een dame die op een sensuele manier haar publiek verleidt. Het is een beeld dat bij velen blijft hangen, maar ze zien niet altijd de dans zelf of de culture betekenis ervan. Laat staan dat ze een jongeman zien buikdansen. Sommigen krijgen daardoor kortsluitingen in hun hoofd, zoals Rob Vanoudenhoven die tijdens mijn auditie voor Belgium's Got Talent de uitspraak deed: ‘Ik heb nog nooit zo lang naar de buik van een man zitten kijken.’” “Oriëntaalse buikdans is een dans die de ruimte geeft voor het uiten van vrouwelijkheid, elegantie en sensualiteit. Het is een manier om je vrouwelijkheid te ontdekken in pure elegantie, zonder enige schroom. Daar kan men alleen respect voor hebben.” “Het belangrijkste voor mij is dat je doet waar je in gelooft en je niet laat intimideren door mensen die anders denken dan jij of die hun eigen vastgeroeste denkpatronen aan jou trachten op te leggen. Er gewoon voor gaan, zou ik zeggen. Ik hoop dat ik hiermee anderen kan inspireren.”

45


snel bezorgd

Lange adem, duurzame resultaten

Werken aan gelijke rechten voor holebi’s en transgenders, mentaliteitswijzigingen bevorderen en het bestrijden van discriminatie zijn een werk van lange adem. Dat beseft çavaria goed. Ze zet zich doorlopend in voor een betere wereld voor holebi’s en transgenders. En dat lange timmeren leidt tot duurzame resultaten. Dennis De Roover Transgender Infopunt en çavaria worden gehoord in Vlaams Parlement

Joz Motmans (coördinator Transgender Infopunt bij het Centrum voor Seksuologie en Genderproblematiek UZ Gent) en Yves Aerts (algemeen coördinator çavaria) waren in januari sprekers tijdens een hoorzitting in de Commissie Onderwijs en Gelijke Kansen van het Vlaams Parlement. Zij kwamen hun expertise delen naar aanleiding van de resolutie betreffende de algemene maatschappelijke aanvaarding en gelijkschakeling van transgenders. Die resolutie werd in juli 2013 ingediend door Piet De Bruyn (N‑VA) , Johan Verstreken (CD&V), Jan Roegiers (sp.a), Elisabeth Meuleman (Groen), Boudewijn Bouckaert (LDD) en Annick De Ridder (N‑VA). Ze is sindsdien in behandeling in de Commissie. De resolutie schetst het huidig wettelijke kader in verband met transgenders in België. Ze bevat aanbevelingen op het vlak van sociaal welbevinden van transgenders, ouders van transgenders, wetenschappelijk onderzoek, media, onderwijs, arbeidsmarkt, gezondheidszorg en welzijn. Joz Motmans trachtte een antwoord te geven op de vraag hoeveel mensen in België transgender zijn.

Van 1993 tot 2013 pasten 676 personen hun geslachtsvermelding in het Rijksregister aan. “Dat is echter het topje van de ijsberg”, zei Motmans, “Als we spreken over genderdysforie, waarbij iemand zich ongemakkelijk voelt bij het geslacht waartoe hij sociaal wordt gerekend en zich doorlopend identificeert met het andere geslacht, spreken we in België volgens schattingen over ongeveer 3125 personen.” Yves Aerts lichtte namens çavaria toe wat de belangrijkste verwachtingen van de beweging zijn van de huidige en komende Vlaamse Regering. Hij hamerde op het belang van het Transgender Infopunt. Die infolijn wordt erkend tot de zomer van dit jaar, maar het voortbestaan is daarna afhankelijk van de verlenging van de erkenning. Aerts gaf aan dat hij niet gelooft dat transgenders momenteel goed worden geholpen door hulplijnen zoals Tele-Onthaal: niet omdat zij van slechte wil zijn, maar simpelweg omdat ze niet over de specifieke kennis beschikken om adequaat op hulpvragen te kunnen inspelen. Hij stelde dat ook de medewerkers van Tele-Onthaal behoefte hebben aan een gespecialiseerde hulplijn waarnaar ze verder kunnen doorverwijzen na een eerste onthaalgesprek. De hoorzitting leidde ertoe dat het onderdeel welzijn van de resolutie verder werd uitgediept door de indieners ervan. Bij het ter perse gaan was nog niet duidelijk of de resolutie is goedgekeurd. Meer info: cavaria.be/transgender of transgenderinfo.be

Patrick Reyntiens wint de Çavaria Lifetime Achievement Award

Patrick Reyntiens heeft tijdens Sparkle, het benefietevent voor de Holebifoon, de Çavaria Lifetime Achievement Award gewonnen. Reyntiens leeft al 29 jaar met hiv en deed jarenlange inspanningen om hiv uit het verdomhoekje te halen met zijn getuigenissen. Zo gaf hij mensen met hiv een gezicht. Hiv werd eind jaren tachtig, bij zijn diagnose, nog gelijkgesteld met aids. Het betekende toen een

46

doodvonnis. Toen Reyntiens besloot de bazen van het bedrijf waar hij werkte erover in te lichten, werd hij prompt ontslagen. Reytiens was enorm verbaasd en verontwaardigd. Zijn missie werd duidelijk. Hij werd een van de eersten die eerst nog anoniem, dan met naam en foto, in de Belgische media getuigde over de dagelijkse strijd tegen de discriminatie van mensen met hiv. Hij klaagde het stigma aan dat zelfs vandaag nog aan hiv kleeft. “Duizenden leerlingen leerden hem kennen, de man die zo bevlogen kwam spreken over wat hem overkomen was”, zei çavaria-coördinator Yves Aerts in zijn speech, “Hij spoorde hen aan om veilig te vrijen en leerde hen dat verdraagzaamheid en mededogen ons werkelijk tot mensen maakt. Hij bezocht tal van farmaceutische firma’s. Ze gingen in op zijn verzoeken om meer te investeren in initiatieven voor mensen


met hiv en aids.” Aerts herinnert er ook aan dat Patrick Reyntiens de beweging een spiegel voorhield: “Hij sprak ook al vroeg over zelfstigma bij mensen met hiv zelf en hij bekritiseerde de homogemeenschap toen die in de beginjaren zoveel mogelijk afstand nam van de aidsepidemie. Tot op vandaag blijft hij herhalen dat open en eerlijke communicatie over je status noodzakelijk is. Niet alleen om hiv zichtbaar te maken, maar ook

om uit de schaduw van het geheim te kunnen treden.” “We mogen nooit uit het oog verliezen dat we hiv bestrijden, en niet wie hiv-positief is”, benadrukt çavaria-woordvoerder Jeroen Borghs, “In die zin dringt çavaria ook aan op een correcte uitvoering en een verdere uitwerking van het nationaal hiv-plan.” Meer info: mannenseks.be of seksualiteit.be

© Jill Bertels

In de weer voor meemoeders

Het Roze Huis – çavaria Antwerpen en çavaria hebben in januari actiegevoerd over het automatisch meemoederschap, een kwestie die lesbische koppels met kinderen of met een kinderwens persoonlijk aanbelangt. In België kan een meemoeder het kind van haar echtgenote of partner adopteren en er de tweede juridische ouder van worden. Voor die adoptie is de toestemming vereist van de juridische moeder, dit is de biologische moeder. En met die toestemming loopt het wel eens mis. Wanneer het tot een (echt)scheiding komt, dan zal de juridische moeder vaak niet meer willen toestemmen in de adoptie door de meemoeder. De meemoeder blijft dan meestal achter met een erg beperkt recht op persoonlijk contact met het kind. De twee holebi- en transgenderorganisaties bedachten een nieuwjaarskaartenactie om de regering‑Di Rupo op te roepen werk te maken van het sneller toekennen van een juridische band bij

lesbische koppels. Çavaria wil dat, net zoals dat het geval is voor heterokoppels, de gehuwde meemoeder automatisch de tweede juridische ouder wordt bij de geboorte van het kind, terwijl de ongehuwde meemoeder het kind zou moeten kunnen erkennen. De adoptieprocedure wordt in die gevallen dan overbodig. Met een online-petitie mobiliseerden de organisaties 3587 personen om de eisen te ondersteunen. In een opiniestuk in De Standaard, gesteund door tal van opiniemakers, voerden Marcia Poelman (woordvoerster Het Roze Huis – çavaria Antwerpen) en Yves Aerts (algemeen coördinator çavaria) de druk verder op. Daarop werden zowel in Kamer als Senaat wetsvoorstellen ingediend om meemoeders bij aangifte van een pasgeboren kind ook effectief meemoeder te maken. Sonja Becq (CD&V) nam het initiatief in de Kamer, Jean-Jacques De Gucht (Open Vld) in de Senaat. “We willen die wetsvoorstellen nu nog voor de verkiezingen gestemd zien”, beklemtoont çavaria-woordvoerder Jeroen Borghs, “Meemoeders hebben al veel te lang moeten wachten op een degelijke regeling. Hoe langer onze politici wachten, hoe meer moeders geen garanties hebben op een juridische band met hun kind. Laat ons hen die lijdensweg besparen! Deze regering verzekerde dat ze van België een voortrekker wou maken op vlak van gelijke rechten voor holebi’s en transgenders. Ze krijgt nu de kans om woorden in daden om te zetten. The proof of the pudding is in the eating.”

Onderwijswerking çavaria loopt als een trein Bij de verschijning van het ZiZo-themanummer over Onderwijs (nummer 124), werd naar alle Vlaamse lagere en secundaire scholen een infopakket gestuurd met daarin een bestelformulier voor het educatief materiaal over holebi’s en transgenders dat çavaria aanbiedt. “Lagere scholen ontvingen onze nieuwe educatieve map voor het lager onderwijs die we in samenwerking met de minister van Onderwijs ontwikkelden”, licht çavaria-woordvoerder Jeroen Borghs toe. “De secundaire scholen ontvingen een exemplaar van de Unesco brochure over homo- en transfoob pestgedrag waaraan çavaria meewerkte.” De zending bleef niet zonder gevolg. Tal van scholen bestelden educatief materiaal bij çavaria. Er worden nu exemplaren bijgedrukt van ‘Er was eens… een regenboog: Diversiteit in de klas’, de educatieve map voor het lager onderwijs. Çavaria-medewerkers Kaj

Poelman en Steven De Baerdemaeker kregen ook tal van aanvragen om vormingen te geven, waar zij graag op ingaan. “Çavaria zet zich al jarenlang in voor holebi’s en transgenders en op wettelijk vlak boekten we de afgelopen jaren heel wat successen”, zegt çavaria-woordvoerder Jeroen Borghs, “Een wet voer je echter betrekkelijk snel in. Een algemene mentaliteitswijziging vraagt wat meer inspanning.” Daarom zet çavaria volop in op het project ‘Gender en seksuele diversiteit in het onderwijs’. “Kinderen en jongeren zijn de volwassenen van morgen. Daarom is het belangrijk dat ze leren omgaan met verschillen in seksuele geaardheid, en dat zij inzicht krijgen in gendermechanismen en stereotypen”, besluit Borghs. Meer info: www.cavaria.be/onderwijs

47


geweld raakt je dieper dan je denkt

HELP ONS ANDEREN TE HELPEN STEUN DE HOLEBIFOON

www.holebifoon.be/steun Stort je gift op* BE90 0682 2129 6332 *Giften vanaf 40 euro op jaarbasis zijn fiscaal aftrekbaar.

praat erover.


column meer man

rechts aan de toog David Schoenmaekers

Hij zat daar te midden van een superdiverse wereld voor hem. Nog maar vierentwintig, al zag hij er iets ouder uit in zijn cardigan over een beige rolkraagtrui. Pinten smaakten hemels. Buiten regende het onafgebroken. Ik had hem niet eerder opgemerkt in mijn stamcafé in hartje Antwerpen. Het was al een gezellige, drukke bedoening geweest. Zo gezellig dat ik blij was mijn beste schoenen niet te dragen, want op de tippen was uit het niets een wijnvlek verschenen en de zolen bleven plakken aan de grond omdat nog meer drank zijn eindbestemming niet had bereikt. Zo’n gezellige drukte dat als je naar het toilet moest, de kunst erin bestond je sierlijk te wurmen door een samengeperste massa van begeerlijke lijven. Een scherpe blik, behendigheid en lef, meer had je niet nodig, want voor je het wist stond je middenin een bende uitgelaten jodelende dames.

beleidsplan verbergt het Vlaams Belang dan in zijn bokshandschoen? Terugkeer? Naar de ziekenhuizen in Antwerpen, waar zij geboren zijn? Naar de scholen die faalden in hun opdracht hen tot wereldburgers te maken? Zijn partij zou na haar verkiezingsoverwinning ontwaken uit haar droom van het traditionele Vlaanderen, waar de migrant afkomstig was uit het naburige dorp en waar homoseksualiteit niet bestond. Dat wil zeggen, officieel niet bestond en dus had homoseksualiteit enkel een plaats buiten het klassieke gezin. De extreemrechtse, Oostenrijkse politicus Jörg Haider had al voorgedaan hoe je een hypocriet dubbelleven leidt. Of wat te denken van een Republikein in de Verenigde Staten die in het parlement nog zo had gewaarschuwd voor het morele verval door de aanvallen van die vuile homo’s op het gezin?

Hij voorspelde dat zij onze verworven rechten zouden afpakken zodra zij in de meerderheid zouden zijn

Wij waren in een gesprek verwikkeld geraakt, ik weet niet meer hoe. Ik hengelde naar wat er in hem omging. Overdag speelde zijn leven zich af in een verzekeringskantoor, ’s avonds imiteerde hij Jeroen Meus. De extra kilo’s gingen er als vanzelf in de fitness weer af. Een gewone gast, vrolijk en vriendelijk, verliefd op Channing Tatum. Ik oprecht teleurgesteld toen ik vernam dat hij actief was bij Vlaams Belang.

“Vlaams Belang is toch wel de minst homovriendelijke partij”, opperde ik. Integendeel, gebaarde hij. Hij argumenteerde dat de stad niet meer veilig was voor homo’s door de vele vreemdelingen. Hij voorspelde dat zij onze verworven rechten zouden afpakken zodra zij in de meerderheid zouden zijn. Maar welke verworven rechten waren het resultaat van Vlaams Belang? Stilte. Nu is lachen vaak het beste medicijn, maar het helpt niet om die angst weg te lachen. Wetenschappelijk onderzoek en praktijktests bevestigen het: jongens die we, omdat het verhaal zich niet in Gent afspeelt, allochtoon mogen noemen, staan negatiever tegenover holebi’s en transgenders. Maar welke constructieve oplossing, welk

Davids zoektocht naar het schone en het goede mondt uit in de kunsten, de natuur en natuurlijk in mensen, van de onbekende tot de meest nabije.

Jammer toch, kwam het bij mij op, dat onvermogen om oplossingen te bedenken voor de noden die zich hier en nu stellen. Uitzichtloos, dat niet kunnen aanvaarden van de diversiteit en van mensen wier profiel niet overeenstemt met dat van ‘de ideale Vlaming’.

“Op wie stem jij dan”, kaatste hij wat geïrriteerd de bal terug. Tja, wie verdient mijn stem? Het geleverde werk voor holebi’s en transgenders mag wel beloond worden, vind ik. Er zijn nog veel andere thema’s die ertoe doen. Welke partij hecht belang aan veilig en vlot vervoer, werk en milieu? Wie verzorgt het onderwijs en verzekert de gezondheidzorg? Wie bekampt de armoede en verrijkt de levenskwaliteit? Wie beschermt het leven, vooral het meest kwetsbare? Kortom, wie is gedreven door het schone en het goede? Misschien had ik toch een pintje te veel op. Hij stond op. Ik zette mijn glas weg. Ik peilde de stemming in mijn hoofd en besefte: morgen wordt het weer een zwarte zondag.

49


In de vorige editie van ZiZomagazine trokken we naar New York City. Aansluitend reisden we naar Washington D.C., een citytrip die je best combineert met de Big Apple, omdat beide steden relatief dichtbij elkaar gelegen zijn. We lieten ons gidsen door een ouwe bekende. Een reportage over gratis topmusea, spionnen, het Witte Huis, de heks uit Sneeuwwitje, dinosaurussen en andere tips van een insider. Tekst: Geert De Weyer

Washington D.C.

Met dank aan Parijs, Amsterdam en Milaan

50


de weyde wereld

In de homowijk U-street geven Dragqueens het beste van zichzelf tijdens een hogehakkenrace en passeert de hele sprookjeswereld.

© Rachel Cooper

© Rachel Cooper

Sneeuwwitje is in da house, de met duivelshoornen uitgeruste Poetin ook. De heks uit Sneeuwwitje - inclusief de felrode gifappel ontbreekt evenmin op dit feest van uitbundigheid. Het is 31 oktober; Washington D.C. maakt zich op voor een ongeziene editie van Halloween. We hebben ze eerder op de dag zowat overal in het stadscentrum al sporadisch zien passeren: van top tot teen verklede mensen. De ene al zotter dan de andere. Wat meer is: op een slecht geïnformeerde enkele toerist na keek niemand op van die extravaganza. Ze komen nu uit alle windrichtingen, uit alle metrostations en bussen. Washington D.C. is, voor deze ene dag, één grote verkleedpartij.

sprookjeswereld hier aanwezig is. Nog een straffer verschil: hoewel aangekondigd als een hoge hakkenrace voor dragqueens, zijn hier zelfs net iets meer hetero's te zien, zowel jong als oud. "Dit is een feest, niet exclusief voor de holebigemeenschap”, zegt Bram. Ook zijn ouders, toevallig in dezelfde week op bezoek als wij, bewegen zich er relatief rustig bij, poseren gewillig enkele keren voor de foto's met een heks en een stokoude, in lichtroos kleed gestoken vent. "Niet meteen my cup of tea", zegt Brams vader, en voegt er meteen aan toe dat het plezier wel aanstekelijk werkt.

Vergeet de brave kinderen die verkleed als vampier of spook voor snoepgoed aan menige deurbel trekken, had Bram Van de Poel gezegd, een Antwerpse vriend die een half jaar geleden met zijn partner naar Washington D.C. trok en hier als onze gids fungeert. "Op deze avond zijn het de volwassenen die zich flink laten gaan", grijnsde hij. Zo is het geen uitzondering dat een man zich voortbeweegt in een opzichtig glinsterende jurk met een imposant historisch gebouw als kapsel, of een oudere corpulente man zich - ongetwijfeld met behulp van een handvol gespierde vrienden - letterlijk in een Batman-outfit heeft gewurmd.

Washington D.C., vroeger het District of Columbia genaamd en nu bekend als The District of simpelweg D.C., is de hoofdstad van de VS. Het Witte huis staat er te glimmen. Ze staat bekend als het centrum van de burgerrechtenbeweging en om de talloze, majestueuze musea. Het uitzicht van de stad is te danken aan de Franse architect Pierre Charles L’Enfant, die in 1791 van president Washington de opdracht kreeg de stad te plannen, aan te kleden.

We zijn die avond nét te laat voor de hogehakkenrace op U-street, de homowijk. Dragqueens geven er het beste van zichzelf. Er zijn echter twee opvallende verschillen met België. Terwijl bij ons dragqueens zelden het keurslijf verlaten van met dikke tieten en opvallende kapsels uitgeruste diva-wannabees, zijn ze hier net iets origineler: vandaar dat de hele

The district

Die taak volbracht hij met bravoure. Met dank aan Parijs, want heel wat van zijn plannen baseerde hij op het Parijs dat hij zo goed kende, maar met dank ook Karlsruhe, Milaan en zelfs Amsterdam. Het is dankzij die man dat D.C. zo leefbaar is geworden, mat talloze opvallend grote open ruimten. Hij deed aan landscaping om de inwoners een zo vrij mogelijk gevoel te geven. De grote Avenue, oftewel The Mall, is ook zijn schepping. Meer dan anderhalve kilometer gaat het, vanaf het politieke centrum Capitol tot aan het

51


monument van Franklin D. Roosevelt, het Lincoln Memorial en het Washington Monument, 's werelds grootste obelisk (169,294 meter).

Foto: Geert De Weyer

Foto: Geert De Weyer

Foto: Geert De Weyer

©Spy Museum

National Geographic Museum

lijk filmmateriaal kwam. Technieken worden uitgelegd naast verrassende ontmoetingen met vreemde en zelfs gevaarlijke vogels. The Mall

De musea op The Mall zijn verplichte haltes voor elke toerist. Toch houden we op onze weg er naartoe, eerder per toeval, halt aan twee aparte musea enkele kilometers verderop. ‘Come spy on us’, kopt de uitdagende slogan aan de ingang van 's werelds enige Spy Museum. In de kelder loopt de grootse expositie ‘Evil: Exquisitely 50 year of Bond Villains’, waar James' vijanden uitvoerig in de verf worden gezet. De rest van het museum draait om non-fictie. De artefacten zijn behoorlijk indrukwekkend. De Minox bijvoorbeeld, een mini-camera die 50 jaar lang gebruikt werd om mekaar te bespioneren, vooral tijdens de Koude Oorlog. Iets verderop staat achter glas de evolutie van afluisterapparatuur uitgebeeld. The shrinking bug (de krimpende bug), kopt de vitrine, die zes apparaten toont vanaf Wereldoorlog II tot nu. De eerste heeft het formaat van een handgranaat, de laatste die van een schroefkop. Nog een voorbeeld: een doormidden gezaagde wagen waarin je, net boven de banden, een menselijke figuur ontwaart. Een zekere Gordievsky verliet op die manier Rusland, gewikkeld in een thermale deken die moest verhinderen dat hij door temperatuurscanning werd opgemerkt, als spion voor de Britten. Of wat te denken van de tweede verdieping waarop je stomverbaasd staart naar bekende figuren als Josephine Baker, Marlene Dietrich of de Oscarwinnende Amerikaanse regisseur John Ford. Allemaal spionnen, zo blijkt. Ook bijzonder knap: het National Geographic Museum waar, naast tijdelijke expo's, een permanente tentoonstelling loopt over hoe deze wereldwijd gerespecteerde National Geographic Society in de afgelopen halve eeuw aan haar uitzonderOntmoeting met een bever

52

De tientallen gratis musea op The National Mall lokken jaarlijks zo'n 24 miljoen bezoekers. We hebben vier dagen en bezoeken drie van die musea. Er is eerst het National Air and Space Museum, naar verluidt 's werelds populairste museum. In de immense vertrekken hangen en staan zowel het originele Wright-vliegtuig uit 1903 en de Spirit of St. Louis, als de commandomodule van de Apollo 11 en de Bell X-1, het eerste vliegtuig dat sneller vloog dan de snelheid van het geluid. Aan de overkant tracht een grote dinosaurus het publiek te lokken naar het National Museum of Natural History, waar je de oorsprong van de mens, skeletten van dinosauriërs, een insectenruimte of zelfs de Hopediamant kan bekijken, oftewel 's werelds duurste diamant. Wetenschap? Jawel, maar inventief aan de man gebracht, zodat je onder meer effectief een krokodillenhuid, haaientand of mammoetkies kan betasten. Verbeelding aan de macht, of hoe zowel de ouders als de kinderen te entertainen. Verre van amusant, maar desalniettemin leerrijk en in deze tijden een bezoekje waard, is het museum op het einde van de Mall: het Holocaustmuseum. Een strak gebouw, een strakke indeling en presentatie, maar eentje waarbij je met moeite je ogen droog houdt. Iedere bezoeker krijgt bij het binnenkomen een identiteitskaart van een slachtoffer van WO II. Ik ben de joodse Abraham Malik, de fotograaf de ex-katholiek en latere Jehova-getuige Frans Wohlfart. Beiden overleefden als bij wonder het concentratiekamp. Vele miljoenen anderen, zo toont het museum, waren minder fortuinlijk. Verder wordt in the Mall de geschiedenis van de Verenigde Staten en zijn verschillen-

Totempalen in het Congressional Cemetery

de bewoners en culturen verteld, in onder meer het National Museum of American History en het National Museum of American Indian. De zwarte gemeenschap is een kant van de historiek die lange tijd werd onderbelicht. Een gapende krater aan het eind van de Mall kondigt de bouw aan van het Museum of African American History. Dat museum stond al jaren in de steigers, maar met de komst van Obama ging alles vlotter voor dat project. Niet toevallig zal het museum openen in 2015, een verkiezingsjaar. De hele wereld kijkt er naar uit, want de manier waarop de zwarte gemeenschap in de VS werd behandeld, is niet bepaald fraai te noemen. TIME Magazine Er kwam ook een kentering met Obama in een groot, lang aanslepend dispuut tussen Republikeinen en Democraten dat door de hele wereld op de voet werd gevolgd: het homohuwelijk. Dat ook in deze overwegend democratische stad (naar verluidt stemt zo'n 65 procent voor de nu regerende partij) strijd moest worden geleverd voor zelfs maar een glimp van homorechten, bewijst echter een opvallende grafsteen op het Congressional Cemetery, niet ver van Capitol Hill, in het District of Columbia. Dat is een groene, haast aantrekkelijke plek waar naast enkele eigenzinnige of interessante graven, zelfs metershoge totempalen werden geplaatst die een stukje begraafplaats van de indianengemeenschap vertegenwoordigen. Alles ademt hier de sfeer van de Amerikaanse geschiedenis uit. De begraafplaats begon met graven van prominente politieke leiders, architecten, militairen en nadien leiders van burgerrechtenbewegingen, artiesten of ontdekkingsreizigers. De grafsteen van J. Edgar Hoover ligt er ook, de eerste baas van de FBI (18951972). Van hem werd gezegd dat hij homo was, maar hij bleef al die tijd verborgen in


Foto: Geert De Weyer

de weyde wereld

Grafsteen van Leonard Matlovich

De stad is ondertussen erg veranderd. De plaatselijke homowijken staan in binnen- en buitenland bekend als erg aangenaam en de jaarlijkse Capitol Pride is wereldberoemd. Met 250.000 bezoekers is het zelfs het vierde grootste Gay Prideevenement van de VS. Niet vreemd dus dat onze gids Bram op het verschil wijst met bijvoorbeeld Brussel of Antwerpen. "Er zijn iets meer uitgaansmogelijkheden dan in Antwerpen, maar toch niet zoveel als in San Francisco of New York City. Je hebt twee wijken waar de meeste holebi-uitgaansmogelijkheden gevestigd zijn. Dat is op U-street en op 17th street. Aangezien D.C. een grote zwarte gemeenschap heeft, heb je hier ook tal van hiphop en R&B uitgaansmogelijkheden. Dat is zeldzaam in België. Mij viel tevens op dat de dragscene veel groter is dan bij ons. Je vindt hier in bijna alle cafés of discotheken dragqueens, en stuk voor stuk zijn het flamboyante en stijlvolle dames. De dragshows in Town Dance Boutique –

D.C.'s grootste gay nachtclub – is echt de moeite. De club trekt massa's volk. Je hebt hier ook voor ieder wat wils, gaande van rustige, gezellige cafés tot discotheken met meerdere verdiepingen."

Lincoln Memorial ©Jason Hawkes

Foto: Geert De Weyer

Bram en zijn vriend Rafaël nemen ons enkele avonden achtereen mee naar hun lievelingsbars. Bar Number Nine DC is geen succes. De lounge bar is net iets te trendy, te groot en te leeg. In het wat traditionelere RJ blijven we maar even. Wat het voor ons doet is Nelly's, een typische Amerikaanse sports bar met fastfood en tvschermen alwaar de sportgebeurtenissen van dat moment live worden uitgezonden. “Een praatcafé waar je mensen kan leren kennen”, zegt Bram. Het paradepaardje van de bar is de tweede verdieping, die één groot terras is. “Vooral in de zomer geweldig”, klinkt het. We blijven er tot een stuk in de nacht. Naar Town en Cobalt, respectievelijk een grote club met verschillende soorten muziek op twee verdiepingen en een club waar de zwarte gemeenschap zich laat meedrijven op zwoele R&B, geraken we niet.

Capitool

Ik merk tijdens ons bezoek op dat homoparen niet enkel in de homowijken hand in hand over straat lopen. “D.C. is vrij liberaal op dat vlak”, zegt Bram. “Uiteraard moet je dat wel niet proberen in de achtergestelde wijken, maar daar kom je als toerist wellicht ook niet. Gewoon wat gezond verstand aan de dag leggen is voldoende.” Amerikaanse attitude Hebben Bram en Rafaël moeite met de Amerikaanse mentaliteit, wil ik weten. Het kost hen wat moeite om Amerikanen beter te leren kennen, luidt het antwoordt. “Amerikanen zijn wel veel spontaner. Wij Belgen zijn geslotener. Als je een avondje uitgaat, leer je gemakkelijk mensen kennen, simpelweg omdat een Amerikaan je sneller zal aanspreken. Ze zeggen snel

Foto: Geert De Weyer

de kast. In diezelfde rij ligt een openlijke homo die met het opvallende opschrift op zijn graf de ene kant van de goegemeente bruuskeerde, en de andere een hart onder de riem stak. Zijn naam: Leonard Matlovich (1943-1988). In grote drukletters staat er 'A Gay Vietnam Veteran' op zijn zerk. De eerste openlijke homo in het Amerikaanse leger. 's Mans eigen spreuk, ook op zijn zerk, legt de vinger op de wonde van die tijd: “When I was in the military, they gave me a medal for killing two men, and a discharge for loving one.” In 1975, toen hij 32 was, verscheen zijn foto op de cover van het septembernummer van het gerenommeerde TIME Magazine. Hij zou de eerste openlijke homoman geweest zijn die de cover van een Amerikaanse blad van die omvang had gehaald, wat volgens historici een belangrijk turning point was. Hij werd het symbool voor honderdduizenden holebi's, zowel binnen als buiten het leger.

Bus naar Alexandrië, een hippe buitenwijk van DC


gedag en zijn beleefd. Hier staan mensen mooi in de rij te wachten op de bus of aan de kassa, en laten ze eerst de passagiers uitstappen in tegenstelling tot Belgen die graag drummen om een plaatsje te bemachtigen op de bus. Ze helpen je ook meteen als je een vraag hebt, en een gewoon doordeweeks gesprekje met een vreemde is ook heel courant. Dat, gecombineerd met de talloze uren zonneschijn in D.C. (gelegen in een vochtig-subtropische klimaatzone), maakt het leven hier toch wat vrolijker dan in België, waar mensen wat humeuriger zijn." Wat blijft er over van het cliché dat de Amerikanen wat oppervlakkiger zijn? "Hm, dat is eigenlijk wel waar. Uitzonderingen bevestigen de regel, maar het klopt dat ze niet altijd oprecht geïnteresseerd zijn in hoe het met je gaat, hoewel ze elke ontmoeting starten met wat een boutade wordt: ‘How are you?’ Dat is gewoon hun openingszin, net zoals wij 'hoi' zeggen." Eenzelfde geluid klinkt bij een collega van me, Greet De Keyser, oud-correspondent voor de VRT wat betreft het politieke kli-

maat in deze stad en de rest van de VS. Ze woont al jaren in deze stad en heeft alles ten goede zien veranderen, ook wat het toerisme betreft. “Steeds meer toeristen kiezen voor DC. Het imago dat D.C. een ‘mindere’ stad was, kwijnt stilaan weg.” Terecht, meent ze, “want deze stad is groen, barst van de knappe musea, gezellige wijken en omdat alles laagbouw is gebleven, is de charmefactor erg hoog.” Afscheid van deze stad nemen we op onze slotdag restaurant BToo (www.btoo. com) op de uitgaans- en restaurantstraat 14th Street. Het is naast Belga Café, het tweede restaurant in deze stad van De Keysers partner Bart Vandaele, die in de VS naam heeft gemaakt als kok. Wafel met ratatouille en aubergines, puree en een paprika-emulsie, staan op de menukaart, en Belgisch bier. Volgens Vandaele, De Keyser, Bram en Rafaël heerst er een ware biercultuur in D.C.. “En Belgische bieren zijn er in trek”, zegt Vandael. “In ons restaurant serveren we 180 biermerken, waarvan 99 procent Belgische. Trappist, abdijdier, Stella en Artois zijn de populairste.” Geen dank, Washington D.C.. Graag gedaan.

PRAKTISCH VLIEGREIS ZiZo vloog met Air Canada, die sinds kort een interessante formule aanbiedt: je kan via Montreal naar de VS reizen (en in Montreal een stopover inlassen voor 75 euro). Voordelen: de reistijd is beperkt omdat je niet langer de Canadese douane en immigratie moet passeren, maar rechtstreeks langs de Amerikaanse douane/immigratie moet (in Montreal) zodat dat bij je eindbestemming onnodig wordt. Dagelijks vluchten vanuit Brussel naar Montreal, waar er een rechtstreekse verbinding is naar Washington. Dagelijks vijf vluchten Montreal-Washington, twee keer per dag naar Ronald Reagan National Airport, vlakbij het centrum, drie keer per dag naar Washington Dulles International Airport met partner United. Vliegtijd Brussel-Montreal: 7.35 uur. Vliegtijd Montreal-Washington: 1.45 uur. Prijzen vanaf 562 euro, inclusief alle taksen. www.aircanada.com

OVERNACHTING ZiZo logeerde in Hotel Palomar, 2012 P Street, in de buurt van Dupont Circle. Een centraal gelegen hip hotel (waar je tegen de avond gratis wijn kan drinken) met ruime kamers en gratis stadsfietsen. www. hotelpalomar-dc.com. Het hotel kan geboekt worden via Connections, die sinds kort inzetten op Washington DC en een speciaal Washingtonaanbod hebben. www.connections.be

TIP Het is ideaal om in één ruk zowel Washington D.C. als New York te bezoeken. Je kan daarvoor vanuit Washington D.C. op verschillende plaatsen een goedkope bus nemen (reistijd: 4 uur).

54


om de tuin geleid

Blij voor bijen Door het gebruik van pesticiden smelt de bijenpopulatie als sneeuw voor de zon. Een hoop andere nuttige insecten lijden ook onder chemische producten. Wilde bijen hebben vanzelfsprekend voldoende voedsel nodig. Dat voedsel vinden ze in de nectar die de bloemen uit je tuin produceren. Een bijvriendelijke tuin heeft een aantal logeerplekken, veel bloemen en een hoop groen waarin bijen zich goed voelen. Lekker wild, die bloemenweide Een efficiënte manier om bijen en andere nuttige insecten naar je tuin te lokken is het aanleggen van een bloemenweide. Misschien heb je een leeg stukje grond waar niets groeit en je elk jaar een gigantische hoeveelheid onkruid moet zien te wieden? Breek er niet langer je hoofd over, want in geen tijd groeien er tientallen bloemen waar insecten en met name bijen dol op zijn. Als die bloemenweide dan nog een keertje grenst aan de moestuin, dan zorgen die bijen, belangeloos, voor de bloemen en vruchten van een hoop groenten.

en een hoop andere nuttige insecten het leven redden. Hotel of herberg op maat Met wat gerecycleerde producten en tweedehandsmateriaal knutsel je een insectenhotel in elkaar. Zelfs kinderen kunnen daarbij een handje helpen. Een leuke én educatieve bezigheid. Zo kun je bijvoorbeeld een aantal bloempotjes vullen met stro of hooi en die omgekeerd in een boom hangen. Daar komen oorwurmen in wonen, die graag rupsen en bladluizen eten. De potjes kun je vooraf beschilderen. Zo vallen ze extra goed op. Of maak een broedplaats voor solitaire bijen. Een aantal holle stengels zoals bamboe en zelfs zonnebloemen zijn prima. Bevestig ze op een goed beschutte plaats: in een bakje met wat hout dat aan elkaar is vastgemaakt, bijvoorbeeld. Een droge boomstam kan ook dienen als insectenhotel. Je boort er een aantal gaten in, het ene gat al groter dan het andere, en wacht af. De oude boomstam wordt straks een drukbezocht bijenpension of een plaats waar lieveheersbeestjes overwinteren. Fabeltjes

Bouw een paradijs voor wilde bijen

Angelo Dorny is al jaren gepassioneerd door tuinieren en groenten kweken. Hij deelt zijn ervaringen graag met het grote publiek. In de rubriek ‘Om de tuin geleid met Angelo’ toont hij onze lezers hoe ze van hun tuin of terras een succesverhaal kunnen maken.

Dat bijen mee instaan voor het leven op onze planeet, is bekend. Het feit dat hun situatie er dramatisch op achteruitgaat is bijgevolg zorgwekkend. Een groot deel bijen verdwijnt in het niets. Je helpt ze een handje door een logeerplek te bouwen waar ze zich kunnen huisvesten. Wilde bijen beschikken namelijk niet over een imker die ze voorziet van een kast waar ze in en uit kunnen. Je bouwt met gemak een toren of herberg waar een aantal insecten hun thuis van kunnen maken. Of je koopt een kant-en-klaar exemplaar. Dergelijke bijenhotels vind je tegenwoordig in alle mogelijke vormen en te gekke uitvoeringen. Ze zijn doeltreffend en kunnen de bij

Bijen prikken? Absoluut niet. Solitaire bijen prikken je niet. Ze hebben geen kolonie en honingvoorraden te verdedigen. Ze hebben dus geen enkele reden om zich agressief te gedragen of je aan te vallen. Tenzij je dat zelf doet natuurlijk. Laat het gonzen waar het mag Je zet een bijenhotel beter op een rustig plekje in de zon, in de nabijheid van bloemen of van die prachtige bloemenweide die je van plan bent aan te leggen. Vermijd plekjes waar je vaak eet of geniet van de zon. Het huisje dat je de bijen aanbiedt, kan dan snel een vervelend blok aan je been worden. Laat het dus ergens gonzen waar het kan en mag.

Een doos vol goesting: uit de doos, in de grond, op je bord Een fris slaatje met Tigerella en Tatsoi of Striped togo uit de oven. Geen paniek: dat zijn geen exotische diersoorten, maar wel heerlijke groenten! Als je ze zelf kweekt, smaken ze bovendien nog beter! In deze doos vind je zaden en knollen van maar liefst negen verschillende groenten. Stuk voor stuk speciale, onbekende soorten; een sensatie in je tuin en op je bord. Aan de hand van het begeleidend boekje kom je te weten hoe je jouw favoriete groente zaait, plant, oogst en verwerkt in de keuken. Origineel, eenvoudig en gebruiksklaar. Een doos vol goesting bezorgt elke hobbytuinier en –kok maanden plezier in de tuin en keuken. Het ideale cadeau om te geven en te krijgen! Angelo Dorny, Davidsfonds uitgeverij, € 27,50, ISBN: 978 90 5826 992 8, overal verkrijgbaar

55


Strijden voor tolerantie Homofobe moord inspireert vader Jarfi tot oprichting fonds

Hassan Jarfi is de vader van Ihsane, de jongeman die het slachtoffer werd van een agressieve moord. Het motief van deze moord is intolerantie en onbegrip die nog welig tieren in onze maatschappij en waarin sommigen nog steeds een rechtvaardiging menen te vinden voor het plegen van geweld. Die homofobe houding kostte Ihsane Jarfi het leven. Ondanks zijn leed en verdriet bindt Hassan resoluut de strijd aan tegen homofobie. Hij vertaalde zijn lijden in een boek, maar ook in een stichting. Zijn moed en kracht getuigen van de liefde van een vader voor zijn zoon. Tekst en foto's: Delia Vermant

Hassans boek ‘Ihsane Jarfi: le couloir du deuil’ gaat over het leed van een vader die zijn zoon in erbarmelijke omstandigheden verloor. Dit ondraaglijke verdriet voel je tot op de laatste pagina. Zijn verdriet wordt het onze. Je voelt echter ook mildheid onder het gevoel van leed; het boek getuigt van tederheid en innigheid. We lezen hoe Hassan met intense gevoeligheid over het leven denkt, met een hartelijkheid en een kennis die traditie is in het soefisme. Hassan Jarfi is immers diepgelovig. Zijn zoektocht verwoordde hij in poëzie en proza. Zijn verhaal begint als dat van een man die naar België wilde komen om hier een toekomst op te bouwen. In 1974 nam hij de beslissing om naar België te vertrekken. Het leven in Casablanca als spoorarbeider was niet wat hij zocht in het leven. Hij vertrok met luttele spaarcenten naar België, richting Luik. Aankomst in België In september 1974 stond Hassan aan het station in Luik. Via een tip kwam hij terecht in een Marokkaans restaurant in het centrum van de stad. Hij vond een tijdelijke verblijfplaats in een hotelkamertje gele-

56

gen in dezelfde straat als het restaurant. Zo verging het Hassan tijdens zijn eerste dag in België. Het was een zoektocht in een land dat hij niet kende. Een simpele ontmoeting kan beslissend zijn voor de rest van je leven. Hij zwierf van de hotelkamer naar een matrasje bij bevriende studenten en terug naar een andere kamer. Met een lege maag ging hij dagelijks naar de dienst voor werkzoekende studenten. Hij kreeg na de zoveelste dag te horen dat ze iemand zochten als nachtwaker in een bejaardenhuis. De eigenaar van het bejaardenhuis zag Hassan staan in deuropening en stuurde hem naar de keuken. Hij zei: “ga eerst wat eten, daarna praten we verder over werk.” Het geluk stond aan Hassans kant: Robert K., de eigenaar van het gebouw, woonde er samen met zijn Spaanse vriend. Hassan kreeg de baan. Er werd een zolderkamer voor hem vrijgemaakt. Het gaf hem de mogelijkheid om verder te studeren. “Ze waren niet verplicht mij te helpen. Ze hebben het gewoon gedaan. Ik hield van deze twee mannen als waren zij mijn eigen broers”, vertelt Hassan. Liefde en huwelijk Het geluk bleef Hassan toelachen. Een tijdje later zat hij met een jongedame in een wachtzaal van het gemeentehuis. Ze


vroeg hem vriendelijk het uur. Er volgde een aangenaam gesprek. Ze dronken enkele glazen limonade in een nabijgelegen café. Op een dag stond deze vrouw bij hem aan de deur. Ze wilde bij hem komen wonen. Kort daarna trouwde Hassan met Nancy. Hij kon verder studeren en werd leraar islamitische religie in het Athénée Royal Charles Rogier in Luik. Hij stichtte met Nancy een gezin met vijf kinderen. Allen kregen zij dezelfde opvoeding met ruime aandacht voor de waarden van beide culturen, zodat ze zouden openstaan voor de verschillen in onze maatschappij. Eerlijkheid, tolerantie, respect voor anderen, liefde voor gerechtigheid en vooral het inzicht hierin waren belangrijke waarden in hun opvoeding. Voor een soefi blijft de liefde een kernwaarde in de hele schepping.

Oorlog op vele fronten “De oorlog tegen homofobie is verklaard. Het is een oorlog op vele fronten: zero tolerance, het aanmoedigen van begrip en wellevendheid en het bevorderen van de kennis van de andere en zijn cultuur. De strijd moet op drie niveaus worden gevoerd: de opvoeding onder meer via acties in de scholen, in samenwerking met de gemeenschap, de betrokkenheid van de ouders om een mentaliteitswijziging te bevorderen en het rechtssysteem.” “We moeten de communicatie en het begrip tussen de verschillende religies en culturen (moslims, christenen, joden, de Europese cultuur, …) bevorderen. Dit moet onder meer gepaard gaan met meer begrip voor en een grotere verdraagzaamheid jegens homoseksuelen. De voorwaarde is wel dat Europa niet zelf wegzinkt in islamo-

Hassan heeft zijn zoon verloren maar blijft de liefde voor zijn zoon koesteren. Zijn moed en zijn strijd tegen homofobie getuigen van die liefde. Verwilderde tuin “Ik leef tussen leven en dood,” vertelt Hassan, “ik ben bij Ihsane en mijn leven is Ihsane en ik moet in dit leven zonder hem doorgaan. Ik ontmoet veel mensen en iedereen heeft enorm veel respect voor mij. Ik krijg veel liefde en warmte van deze mensen, maar dan gaan zij naar huis, naar hun thuis. Ik zit hier thuis alleen met mijn gevoelens en herinneringen. Ik loop rond op straat of thuis en alles, een sjaal, een kleur, een plaats of een cijfer, doet me denken aan Ihsane. Zijn moeder, zijn broers en zussen evengoed. De tuin is nu volledig verwaarloosd want het was Ihsanes hobby om uren in de tuin te werken. Hij kon

Mijn wraak zal er niet in bestaan jouw moordenaars te doden, maar ervoor te zorgen dat hun kinderen niet zoals zij worden ‘Revolutie van de moraal’ “Soefi’s geloven in een moraal”, verduidelijkt Hassan, “Het zijn mensen die zich gedragen volgens de behoefte van het moment. Ze zijn niet gebonden aan rituelen en gebruiken. Ze hebben de keuze om die rituelen te praktiseren. Religie is voor hen belangrijk, zolang zij de spirituele vooruitgang niet belemmert. De belangrijkste waarde voor soefi’s is de liefde voor de mensheid; ze mogen niet iemands gevoelens kwetsten.” In april 2012 sloeg het noodlot echter toe. De familie Jarfi verloor een zoon. Hassan gaat de strijd aan en spreekt van de ‘revolutie van de moraal’. “Zonder twijfel ben je in de hemel, zonder twijfel ben je een martelaar, en zoals het gebruikelijk is, zal ik me wreken”, schrijft Hassan aan Ihsane in zijn boek. “Mijn wraak zal er niet in bestaan jouw moordenaars te doden, maar ervoor te zorgen dat hun kinderen niet zoals zij worden. Ik weet dat je, indien je nog leefde, er ook zo over zou denken.”

fobie. Het is dringend nodig om samen te werken. Wie zal deze boodschap horen?” Het interview Ik heb Hassans boek gelezen en regel een interview bij hem thuis. Het wordt een gesprek met de man die zijn zoon heeft verloren, zowat het ergste dat een ouder kan overkomen, maar die hieruit de moed heeft geput te strijden tegen de onverdraagzaamheid waarvan zijn zoon het slachtoffer is geworden. Hassan ontvangt me attentvol, met de nodige drank en spijzen. Hij informeert naar wat ik doe in het leven en wie ik ben. Even denk ik dat hij er behoefte aan heeft om te weten wie ik ben omwille van het interview, maar na een tijdje besef ik dat hij me gewoon wil leren kennen als mens. Hij beschouwt me als een vrouw die deel uitmaakt van dezelfde gemeenschap als die waarin zijn zoon Ihsane vertoefde. Ik vertel over de Vlaamse holebi- en transgendergemeenschap. Het beweegt hem tot de uitspraak: “De holebi- en transgendergemeenschap is mijn tweede familie.” Het komt recht uit zijn hart. Hij zegt het met een blik waaruit zowel verdriet als moed spreken. Vader

echt zonder onderbreking doorwerken om die tuin tot bloei te brengen. Het was zijn manier om zijn emoties te verwerken. Ihsane had dat soms wel nodig. Ik merkte het aan hem wanneer hij het moeilijk had, dan gooide hij zich op die tuin. Sinds zijn overlijden is die tuin onaangeroerd en verwilderd. Hier moet ik mee leven, tussen leven en dood. Mijn leven met Ihsane en mijn leven zonder Ihsane.” “Maanden voordat Ihsane werd vermoord, zat ik al thuis. Ik had een depressie, kon het niet meer aan,” herinnert Hassan zich, “Een sociaal assistente van het werk kwam langs om te vragen wat de reden was van mijn afwezigheid op school. Ik vertelde haar mijn verhaal. ‘Weet je, mijn zoon is homo en ik zie hem graag. Hij is mijn zoon, maar hij moet leven in een wereld die hem niet aanvaardt. Daar heb ik het als vader moeilijk mee’, vertelde ik haar. ‘Het doet pijn en het maakt me ongerust. Ik lijd onder dit onbegrip, de pesterijen en de gemeenheid van sommige mensen.’ Ik wandelde door de gangen van de school. Ze maakten een opmerking, zeer luid uitgesproken, om er zeker van te zijn dat ik ze

57


De holebi- en transgendergemeenschap is mijn tweede familie

zou horen: ‘België wordt geleid door un pédé.’ Ze wisten dat ik een zoon had die homo was. Dit moest ik als vader aanhoren.” Positieve strijd Toch gaf Hassan de moed niet op. Hij maakte van de strijd tegen homofobie een levensdoel: “Mijn tocht en strijd tegen homofobie is gewoon oneindig. Ik zal die nooit stoppen en zal al mijn krachten gebruiken om mijn pijn om te zetten in een positieve strijd”, verzekert Hassan me. “Ik ben eerst gaan praten met een vereniging van christelijke holebi’s, hier in België. Ik ben met hen in contact gekomen via Arc-en-Ciel Wallonie. We hebben niet hetzelfde geloof, maar ik had een homoseksuele zoon. Ik wilde een dialoog over homoseksualiteit aangaan met andere gelovigen.” Hassan benadrukt dat de islam net zoals andere religies met de tijd evolueert. “Veel hangt af van degenen die de teksten uit de Koran interpreteren.”

meer info www.fondation-ihsane-jarfi.be

“In sommige landen is de interpretatie van de Koran anders dan in België. In de Koran staat niet expliciet geschreven dat homoseksualiteit niet is toegestaan; de verwerping van homoseksualiteit berust op interpretaties. Er staat niet zwart-wit geschreven dat je als homo geen moslim kan zijn. Ik wil die interpretatie en de spiritualiteit van het geloof zien evolueren naar een interpretatie die toleranter is, waarin homoseksuelen wel een plaats vinden. Daar is nood aan.” Fondation Ihsane Jarfi De vier verdachten van de moord op Ihsane Jarfi waren tussen 28 en 33 jaar op het moment van de feiten. Toch gelooft Hassan steevast in de jeugd: “Ik geef veel lezingen op scholen en universiteiten om mijn verhaal te vertellen en een dialoog over homoseksualiteit en tolerantie te beginnen. Jongeren zijn onze toekomst.” Op 17 november 2014 verschijnen de verdachten normaal gezien voor het hof van assisen. De vier verdachten hebben samen acht advocaten. Zelf heeft Hassan uiteraard ook een advocaat. Daar komen enorme kosten bij kijken. Dit inspireerde Hassan tot de oprichting van de ‘Fondation Ihsane Jarfi’. De stichting wil alle vormen van discriminatie en geweld bestrijden, in het bijzonder als ze zijn ingegeven door homofobie. De ‘Fondation Ihsane Jarfi’ wil onder andere financiële steun geven aan slachtoffers van homofoob geweld die gerechtelijke stappen willen ondernemen. Hassan wil voor het verstrekken van die hulp niet afhankelijk zijn van de Belgische Staat of van de bedrijfswereld. Hij ziet de stichting als een autonome manier om financiële bronnen te aan te boren. De mensen met wie hij samenwerkt, zijn bereid om benefietevenementen te organiseren waarvan de opbrengst volledig naar de stichting gaat. De opbrengst van het boek ‘Ihsane Jarfi: le couloir du deuil’ gaat eveneens integraal naar het fonds.

58


Wat is discriminatie ?

Wat kan ik doen als ik – of iemand anders – met discriminatie, intimidatie of geweld te maken krijg?

Waarom moet ik ertegen reageren? En hoe?

Waar kan ik het melden?

Is dat echt

gratis?

Gebéúrt er iets met zo’n melding? Wat is homofoob

geweld?

Komt er een rechtszaak van?

Als je te maken krijgt met discriminatie, pesterijen of geweld vanwege je seksuele geaardheid, kan je dat bij ons melden.

INTERFEDERAAL

GELIJKE KANSEN C E N T R U M

Onze begeleiding is gratis. We zoeken samen met jou naar een oplossing die voor jou past. We kunnen je juridisch advies geven, een onderhandeling opstarten of je ondersteunen als je gerechtelijke stappen wilt zetten. Alles gebeurt in overleg, in vertrouwen en in alle onafhankelijkheid. Voor groepen of verenigingen bieden we informatiesessies aan over de antidiscriminatiewetgeving.

Meld het! Getuige of slachtoffer van discriminatie, intimidatie of homofoob geweld?

Surf naar www.meld-het.be en meld het! Groen nummer 0800 12 800


Beslissingen hebben gevolgen De Intergalactic Lovers over hun ‘Little Heavy Burdens’

Het succes van ‘Greetings & Salutations’ (2011), de debuutplaat van de Intergalactic Lovers, was overdonderend. De plaat haalde goud, de band speelde voor uitverkochte concertzalen, concerttours van Europa over Texas, tot in Toronto. Na meer dan twee jaar zijn de Intergalactic Lovers terug, met een kraakvers nieuw album onder de arm: ‘Little Heavy Burdens’. We strikken zangeres Lara Chedraoui en gitarist Maarten Huygens boven het café van de AB. Vintage zeteltjes, pijprook die rond de wandlamp kringelt. De ideale setting voor een mijmering over muziek, dromen en keuzes maken. Tekst: Annelies Leysen Foto's: Guy Kokken

60


Maarten geeft aan dat ze tevreden zijn met het nieuwe album: “We zijn voor deze plaat heel perfectionistisch te werk gegaan, we zijn echt aan elk nummer blijven sleutelen tot we voor de volle honderd procent tevreden waren. Een redelijk heftig parcours, maar het resultaat mag er wezen.” Lara: “Voor ‘Little Heavy Burdens’ hebben we echt gewerkt aan melodieën die zowel technisch als muziekaal af waren. We zijn veel gedetailleerder te werk gegaan dan bij het vorige album, want elk detail geeft een nummer net dat beetje meer. Pas op! We hebben er best lang over gedaan. We wilden immers verder gaan dan zomaar

kunnen werken, dat onze nummers een consistenter geheel vormen. Het is alsof je een auto tunet. Je kunt altijd verder en dieper gaan. De één denkt aan een nieuw idee voor de velgen, en de ander heeft nog een extra detail voor de spoiler. Maar je werkt wel aan dezelfde wagen.” Recensies spreken nu al over een geweldige evolutie tussen jullie eerste album en nu. Hoe ervaren jullie dat zelf? Maarten: “Ik geloof dat je inderdaad gerust van een evolutie mag spreken. We hebben meer gestructureerd en professioneler gewerkt. We zijn niet alleen beter op elkaar ingespeeld nu, maar we staan ook allemaal muzikaal een heel pak verder dan

Maarten: “Onze eerste plaat, ‘Greetings & Salutations’, was meer een verzameling van allemaal los materiaal dat we in de loop der jaren hadden gemaakt. Voor ‘Little Heavy Burdens’ wilden we een geheel, een verhaal. We hebben ook vrij intensief gewerkt aan het album binnen een bepaalde tijdspanne, dan werk je in ieder geval rond gebeurtenissen en thema’s die zich binnen die tijdspanne voordoen.” Lara: “Ik heb mijn teksten vooral gebaseerd op tendensen waarmee ik niet alleen zelf werd geconfronteerd, maar die ik ook regelmatig in mijn omgeving zag terugkeren. Veel mensen denken dat deze plaat een verwerking van één of andere

Mensen panikeren vaak omdat ze denken dat hun keuzes onomkeerbaar zijn - Lara wat nummers maken. Bij elk nummer moesten we het echt voelen, vooraleer we het goed genoeg vonden.” Maarten: “Een nummer is ook echt pas oké als we er met de hele groep volledig achter staan. Zelfs als er drie ‘ja’s’ en één ‘nee’ zijn, is het ‘nee’. Dan steken we dat nummer in de kast, voor later. Of misschien wel voor helemaal nooit. Zo werkt de groep. Alles of niks.”

enkele jaren geleden. Daarbovenop hebben we nu een doordachtere visie. Onze producer, Thomas Harsem, heeft zeker en vast een aandeel in die evolutie. Hij was de man die altijd opnieuw de touwtjes aan elkaar wist te knopen, die ons aanmoedigde en die ons telkens een extra push gaf. Hij zat bij wijze van spreken met zijn vergrootglas naar elk klein foutje te speuren.”

Jullie hebben alle nummers samen geschreven. Dat lijkt me ongelofelijk moeilijk, zeker omdat jullie over heel persoonlijke onderwerpen schrijven. Hoe krijgen jullie die juiste emotie van iedereen in één nummer gegoten? Lara: “Wij schrijven alles samen. Dat duurt lang, maar het is wel dé manier om een geheel te creëren dat authentiek is, dat echt ‘ons’ is. Bovendien hebben we de afgelopen jaren samen doorgebracht, dus in die tijdspanne hebben we van heel dichtbij kunnen zien wat er in elkaars leven is gebeurd. Daardoor weten we hoe we over bepaalde dingen denken, en wat we voelen. En we kennen elkaars gevoeligheden. We hebben die evolutie immers samen doorgemaakt.”

Lara: “Thomas was ook degene die altijd het overzicht bleef bewaren. Toen we in 2011 ons eerste album maakten, hadden we geen flauw idee wat ons allemaal overkwam. Je wordt ergens in meegesleurd, en het is lang niet zo evident je eigen leven daarop af te stemmen. We hebben vaste banen, families, kinderen en vrienden. Nu zijn we zoveel beter georganiseerd, nu weten we waaraan en waaraf. We zijn als groep echt geëvolueerd. Het is niet altijd eenvoudig. Je ziet je vrienden bijna niet meer, je moet alles een half jaar op voorhand plannen, maar je weet wel waarvoor. Als je beslist om ergens voor te gaan, moet je dat volledig doen. En dat betekent dingen opofferen. Neen, ik kan niet naar dat feestje vanavond, ik moet repeteren. Dat hebben we moeten leren, maar we staan als groep nu wel sterker. Én professioneler.”

Maarten: “Alles samen schrijven is behoorlijk intens, maar het zorgt er wel voor dat we met z’n allen op een intiemer niveau

Veel van jullie nummers gaan over zoeken, onrustig zijn, verwerken. Is dat toevallig of een bewust thema?

stukgelopen liefde is, maar dat is niet het geval. Ik had op dat moment niet eens een lief. Het gaat vooral over keuzes maken, over onzekerheid. Over depressie. Bang zijn, niet goed weten wat de volgende logische stap is. Dat zie ik heel vaak rondom mij. Vroeger was het leuk om impulsief te zijn, om alles te proberen zonder bezig te zijn met de gevolgen, maar op een bepaald moment keert dat, en kan je niet anders dan bezig zijn met je toekomst.” “Ik ben zelf ook bang. Ik heb drie jaar rechten gevolgd, en daarna drie jaar theaterwetenschap, maar ik ben met beide richtingen gestopt voor ik een diploma in handen had. Dat gaat over een stom papiertje, maar stel dat er ooit iets gebeurt met de groep? Wat ga ik dan doen, terug pintjes tappen?” “Tegelijkertijd is het oké om bang te zijn. Mensen panikeren vaak omdat ze denken dat hun keuzes onomkeerbaar zijn. Dat ze hun hele leven vastzetten door één bepaalde actie. En dat is niet zo, want je komt wel weer op je pootjes terecht. Eventually.” De cover van jullie album is wel erg fascinerend. Hoe is dat idee er gekomen? Lara: “We waren op zoek naar een beeld dat tegelijkertijd bevreemdend en intrigerend was. We hebben een aantal zaken uitgeprobeerd, en dit beeld was het helemaal.

61


Je weet niet goed of het een foto of een schilderij is, het doet denken aan camera obscura. Je kunt oneindig veel scenario’s bij dit beeld bedenken. Dat wilden we: iets waaraan verschillende interpretaties kunnen worden gegeven. Is de man een jager die een vos heeft gevangen, en heeft die vos op zijn beurt dan weer een patrijs gevangen? Past alles mooi in dat cirkeltje, of is de vos geen gevangene, maar huisdier en vriend? En waarom kijkt de man zo triest? In het echte leven is hij trouwens de oom van de bassist, ‘nonkel Jo’. Ik heb nooit iemand gezien die triester kon kijken dan hij.” “Het idee voor de cover is er gekomen nadat ik ooit een reportage had gezien over opgezette dieren. Dat is best heel schrijnend. Je huisdier laten opzetten is immers de manier om er geen afscheid van te moeten nemen. De vrouw die aan het woord was, zei dat ze haar man ook wel had willen opzetten na zijn dood. Zie je het al voor je? Het gaat dus vooral om een dierbare die ze koste wat het kost bij zich wil houden. Dat past perfect bij het album: geen afscheid kunnen of willen nemen.”

62

Waarover gaat jullie nieuwe single ‘Islands’ precies? Maarten: “In grote lijnen gaat het over de eindigheid van dingen. Of liever de oneindigheid. Misschien is het leven wel een soort loop, waarin dingen steeds opnieuw terugkomen, waarin gebeurtenissen zich steeds weer herhalen. Het gaat terug over keuzes maken, elke keuze heeft een conclusie, maar misschien is die conclusie niet zo sluitend. Wat moet gebeuren, zal gebeuren. Wat moet terugkeren, zal terugkeren. En dat is oké. Of zoiets. (lacht)” Lara: “Dat loopgegeven komt ook sterk terug in de clip. Dingen gebeuren altijd weer opnieuw, maar telkens anders. Je moet de dingen gewoon nemen zoals ze komen. Dat is oké.” De bijhorende clip is best indrukwekkend. Hoe was het om zo’n scenario op te nemen? Lara: “Ja, ik vind hem geweldig. Ik had tijdens de opnames een ‘Meet Joe Black’gevoel, zalig! De loop in de clip heeft volgens mij een verslavende dynamiek. Verschillende mensen aan wie ik de clip heb laten zien, vonden hem ingewikkeld, maar dat vind ik zelf helemaal niet. Voor mij is hij zelfs glashelder. Dingen kunnen

terugkeren, maar misschien maak je toch gewoon elke keer dezelfde fouten. Elke beslissing heeft een gevolg, en dat zie je heel mooi in de clip. Het was alsof ik door een soort sliding doors de hele tijd in een andere realiteit terecht kwam. Mijn moeder was helemaal in shock toen ze het einde zag. Het eerste wat ze zei, is dat ik het lot niet zo moet tarten. (lacht) Alsof die clip nu echt realiteit moeten worden, omdat we hem zo hebben opgenomen!” Voor de opname van ‘Little Heavy Burdens’ zijn jullie naar Toscane getrokken. Heeft dat de plaat beïnvloed? Maarten: “Het originele plan was om een maand naar Toscane te gaan, maar uiteindelijk moesten we daar een paar weken op voortborduren omdat de plaat niet af was. Dat was zeker en vast voelbaar. Je zit constant dicht op elkaar, weken aan een stuk. Je bent alleen op elkaar aangewezen, en tegelijkertijd staat iedereen onder stress om het onderste uit de kan te halen. Dat is best heftig. Ons perfectionisme zette de groep soms even onder hoogspanning. Een plaat opnemen is hoe dan ook heel intens. Af en toe wil je elkaar de kop inslaan. Aan de andere kant zijn er olijven, zon en wijn. Dat was dan weer zeer bevorderlijk voor onze vriendschap! (lacht)”


Ik krijg heel erg veel persoonlijke verhalen van mensen te horen, op welke manier ze zich in mijn teksten herkennen - Lara Zijn jullie een live band of eerder een studioband? Lara: “Ik denk dat wij eerder een live band zijn. Je kunt in een studio staan en iets geweldig moois opnemen, maar je moet ook het gevoel kunnen overbrengen. En dat gaat zo geweldig wanneer je voor een publiek staat. De zenuwen die je voor een optreden hebt, slaan meteen om in een geweldige rush, een echte high! Wanneer je op een podium stapt, valt alles dat zich naast het podium afspeelt gewoon weg. Je denkt aan niets meer, je wordt gereset. Een onbeschrijflijk gevoel is dat.” Maarten: “Inderdaad. Moest er een pil zijn die je het gevoel kon geven dat je krijgt wanneer je optreedt, man, dat zou vreselijk verslavend zijn!” Pikken jullie veel op van het publiek? Maarten: “Goh, om onze nummers te maken niet echt. We schrijven wat we voelen, niet zomaar gewoon wat mensen willen horen. Maar we houden wel veel rekening met de reacties op bepaalde nummers voor het bepalen van de setlist. Dat moet je een beetje leren, wanneer welk nummer het best past en hoe je een mooie spanningsboog maakt.” Is het moeilijk om honderden keren hetzelfde nummer te brengen met dezelfde intensiteit, hetzelfde gevoel, dezelfde echtheid? Lara: “Neen. Je bent het je publiek verplicht

jezelf helemaal te smijten, of je nu voor tien of voor vijfhonderd man speelt. Mensen komen voor jou, en dan kan je het niet maken hen zomaar een leeg melodietje voor te schotelen. Dat wil niet zeggen dat je er altijd meteen helemaal in zit. Soms, als je niet helemaal in topvorm bent, duurt het wel enkele nummers vooraleer je compleet in de flow zit. Dan ben ik best wel zenuwachtig, en dat hoor je aan de bibber in mijn stem. Maar uiteindelijk, is het een beetje zoals in de file staan. Je kunt toch niet weg, dus je moet jezelf even moed inpraten, je erbij neerleggen en er volledig voor gaan. Elke keer opnieuw.” Krijgen jullie soms vreemde reacties van mensen die denken dat ze jullie als persoon kennen aan de hand van jullie teksten? Lara: “Dat valt best mee. De jongens krijgen vooral technische reacties op hun riffs, en op conversaties over gitaren enzovoort. Ik krijg heel erg veel persoonlijke verhalen van mensen te horen, op welke manier ze zich in mijn teksten herkennen. Het verlies van een kind, een pijnlijke breuk... Daar heb ik het wel moeilijk mee, omdat ik meteen de drang voel om met die mensen op café te gaan en over hun verhalen te praten. Ik weet dat ik dat niet aankan, ik ga veel te hard op gebeurtenissen in en dat gaat aan mij vreten. Ik probeer dus zoveel mogelijk afstand te houden, gewoon om mezelf te beschermen. Niet evident, hoor!”

Jullie slagen er al voor de tweede keer in de AB uitverkocht te krijgen. Hoe voelt dat? Maarten: “Toch wel vrij irreëel. De Ancienne Belgique in Brussel is toch wel een van de meest prestigieuze zalen in ons land, dus het is op zich al onwezenlijk dat je daar op het podium mag staan. Weten dat het concert dat we daar zullen spelen, opnieuw is uitverkocht, voelt echt wel geweldig! Dat geeft ons een pak voldoening. Het is voor ons wel een teken dat we goed bezig zijn.” Wat is voor jullie dé ultieme droomlocatie om te spelen? Lara: “Goh, ’t lijkt me wel magnifiek om ooit de Royal Albert Hall in Londen vol te krijgen, maar dat lijkt me redelijk onhaalbaar.” Maarten: “Of wat dacht je van dat ene festival in Mali? Het ‘Festival au Désert’. Dat is compleet van de buitenwereld afgesloten, ergens in de woestijn. Heel surreëel, gewoon in the middle of nowhere. Honderden kilometers alleen maar zand. Het moet ongelooflijk zijn om daar te kunnen spelen.” Lara: “Ja, en daar zal je ook ontzettend lange verlengkabels voor nodig hebben! (lacht) Neen, het is sowieso geweldig om te kunnen spelen, waar ook ter wereld. Toeren, dat is reizen en spelen. Een soort van verantwoord escapisme. Perfect.”

meer info De Intergalactic Lovers spelen de komende maanden in België op volgende datums: 5/4 in de Arenberg in Antwerpen 22/4 in de AB in Brussel (uitverkocht) 30/4 in Volta@Vooruit in Gent www.intergalacticlovers.com

63


Ik wil het traditionele en het revolutionaire met elkaar combineren Wende Snijders sloopt muzikale muren Performer Wende Snijders is immens populair bij onze noorderburen, maar vond dat ze zich wel eens uitgebreid mocht komen voorstellen in België. In januari stelde ze in de AB haar recentste album ‘Last Resistance’ voor. En ze deed een coming-out, maar niet degene die we verwachtten… Tekst: Dennis De Roover Foto: Sandor Lubbe

64

‘Last Resistance’ kwam er nadat Snijders zich jaren te pletter werkte. “Ik had me al zeven jaar als een soort slavendrijver hard aan het werk gezet”, geeft Snijders toe, “In het seizoen 2009-2010 heb ik met de liedjes van mijn vorige album ‘No. 9’ vijf producties gemaakt: één in de clubs, één in de concertzalen met orkest, eentje solo, één op de festivals en daarna heb ik al die elementen bij elkaar gevoegd en ben toen geëindigd in Carré. Allemaal in één jaar! Het waren niet alleen vijf tours, maar ook vijf eigen producties. Daarna was ik zo uitgeput dat ik tegen mezelf zei: ‘Ik ga ander-

half jaar niet optreden.’ Ik moest me ook bezinnen. Als ik heel mijn leven zangeres wilde zijn zonder mezelf dood te werken, moest ik het wel anders aanpakken. Ik hou van hard werken, veel optreden en veel verschillende initiatieven nemen. Het is mijn manier om uitgedaagd te zijn.” Hoe lang ben je al bezig met elektronische muziek? Wende: “Ik verdiepte me er altijd wel in, ook omdat ik graag dans. Thuis luisterde ik vaak naar die muziek, al weerklonk daar vooral klassieke muziek. Mijn moeder speelde


piano, de stukken van Erik Satie, Claude Debussy, Maurice Ravel, Igor Stravinsky, noem maar op. Zelf speelde ik een mikmak aan muziek: Bette Midler, Nina Simone, Mariah Carey, Aretha Franklin, Billy Holiday … Toen ik aan de Academie begon met mijn studies voor liedperformer, kon ik nog niet goed definiëren hoe ik nou precies op een podium wou staan. Ik kon alleen zeggen waar ik me goed bij voelde. Spelen en dansen mochten daarbij niet ontbreken. Nu besef ik dat ik echt een performer ben, ik voel mij verwant met performers als PJ Harvey, Róisin Murphy of Patti Smith. Ik wil het traditionele en revolutionaire met elkaar combineren. Er is enerzijds mijn cerebrale en analytische benadering van muziek, anderzijds mijn intuïtieve onderbuik.” Klassieke en elektronische muziek doen samenkomen, zonder dat je er helemaal knettergek van wordt, is een immense opgave… Wende: ”Zeker. Maar dat was wel een belangrijk streven in ‘Last Resistance’.” Hoe bouw je die nummers op? Wende: “Ik heb vier maanden genomen om alleen te schrijven, zonder stemmen van buitenaf. Welke woorden, thema’s en melodieën ontstaan er? Ik maak dan echt schetsen, beeldhouw het echt. Ik ben zeer spaarzaam in het betrekken van mensen in dat stadium. Na negen maanden had ik wel een beeld. Er waren vijftig nummers. Ik kon mijn muzikale zoektocht ook articuleren op dat moment. Het orkestrale en het elektronische met elkaar verenigingen, dat kon ik nog niet zo benoemen. Wel was

gemakzuchtige waarbij we er even een paar beats per minute tegenaan worden gesmeten en klaar is Kees. Mijn keuze is toen op de producers in Berlijn gevallen. Toen zij de demo’s hadden gehoord, hebben ze mij die teruggestuurd met de vraag of ik ze volledig kon strippen om het fundament van de nummers nog beter te maken. Ze vroegen me: ‘Maak er zuivere melodieën met piano of gitaar van en zorg dat het zo overeind blijft staan.’ Zij hebben uiteindelijk hun elektronische vaardigheden daarop losgelaten. Dat bleek niet te werken. Ik ging in beraad met mezelf en kwam erachter dat ik mijn klassieke wortels over het hoofd had gezien. We gingen toen voor het klassieke arrangement. Dat bleek dan weer té klassiek. Toen besefte ik pas dat we als een weefkleed de twee in elkaar moesten haken. Het was monnikenwerk. Ik ben drie maanden in Berlijn geweest. En het proces ving voor ieder nummer weer van het begin aan.” Wat heb je met Berlijn? Wende: “Er zijn zoveel mogelijkheden op kunstgebied. Ik woon in Amsterdam, maar ik zie me mogelijk in Berlijn wonen. Hetzelfde gevoel heb ik in Antwerpen. In die steden voel je op iedere straathoek de invloed van cultuur.” Wende is je meisjesnaam, maar natuurlijk ook het Duitse woord om het afbrokkelen van het communisme en de opdeling van Duitsland aan te duiden. Daar zing je ook over. Ervaar je veel sociale muren in je directe omgeving? Wende: “Ja, maar we moeten ons soms

je jezelf pas de vraag: is deze verdediging wel nodig? Als je de mensen om je heen niet ziet, zal je nooit begrijpen waarom ze op je reageren op de manier waarop ze dat doen. Zo ontstaat miscommunicatie en nog meer muren. Zo beland je echt in een visuele cirkel waarin verbinding is uitgesloten. En als ik ergens naar streef in mijn leven, is het verbinden.” Je zei ooit dat je best een grote mond hebt, maar in liefdesrelaties heel schuchter bent. Wende: “Zeker. Dat komt het meest dichtbij. Liefde is voor mij in alle openheid zeggen ‘dit ben ik, hier ben ik.’ Daar sta je dan, naakt en kwetsbaar, wat ook best een fijn gevoel kan zijn. Soms moet je blaffen. Muren hebben soms een nut, maar liefst niet in de liefde. (lacht)” Er wordt op internet wel eens beweerd dat je lesbisch bent… Wende: “Oeh (verbaasd), nu word ik even helemaal rood. Ik ben hetero. Ik heb wel eens een interview gedaan met het lesbische tijdschrift Zij aan Zij,vandaar wellicht de veronderstelling. Ik verschiet nu wel, maar gek genoeg vind ik het bijna een compliment. Nu, ik ben geen radicaal overtuigde hetero hoor, ik zou best verliefd kunnen worden op een vrouw. Zoiets kan je op voorhand niet uitsluiten.” Je hebt ooit verteld dat een vriendin je heeft leren tongzoenen. Vandaar misschien het gerucht… Wende: “Klopt! (verwonderd) Kijk, het maakt me niet zo uit.”

Je kunt je wapenen met dikke lagen make-up, geblaf of geweren. Alleen, is dat wel het beste verdedigingsmiddel? duidelijk dat ik aan mijn stijl elektronische en dance-elementen wou toevoegen. Ik heb een soort briefing naar mijn manager in Berlijn gestuurd. Hij stuurde die door naar zijn netwerk van producers. Mijn duidelijke wens daarbij was samen te werken met producers die mij niet kenden, voor wie ik een onbeschreven blad papier was. Zij beriepen zich alleen op de muziek. Ik bezocht verschillende producers in Keulen, Londen en Berlijn om na te gaan wie van hen het meest geschikt was. Zij waren bereid de zoektocht aan te gaan. Niet dat

echt beschermen tegen een buitenwereld die niet altijd de tijd neemt om naar de kwetsbaarheid van een mens te kijken. De kracht is echter dat je jezelf laat zien en contact maakt, ondanks die grote kwetsbaarheid. Hoe doe je dat? Je kunt je wapenen met dikke lagen make-up, geblaf of geweren. Alleen, is dat wel het beste verdedigingsmiddel? Ik ben op zoek naar authenticiteit. In het oog van de storm wil ik rechtop blijven staan. Daarvoor heb je zelfkennis nodig. Die verwerf je door in te zien wanneer je jezelf verdedigt. Dan stel

Wat zijn de plannen voor 2014? Wende: “In januari had ik een concert in de AB in Brussel. De voorbije jaren was ik zo druk bezig met spelen in Nederland dat ik nooit echt de stap heb gemaakt naar België. Natuurlijk was ik ook nog aan het uitzoeken wat mijn signature was. In maart/ april 2014 zijn er ‘The Theatre Sessions’. Én! Ik hoop die ook in de Belgische theaters te spelen. Het doet me deugd me eindelijk degelijk voor te stellen aan het Belgische publiek. Toch nog een coming-out!”

65


Conchita Voorbij controverse, voorbij geslachtskenmerken… Een homoman die optreedt als diva met een baard en zowel ‘My Heart Will Go On’ van Céline Dion als haar eigen nummers prachtig kan zingen? Helemaal ons ding! ZiZo praatte met de uitermate sympathieke Conchita Wurst, backstage tijdens het benefietevent Sparkle in Gent. Conchita gaat Oostenrijk op het Eurovisiesongfestival in Kopenhagen vertegenwoordigen en heeft met haar stralende uiterlijk en politieke boodschap in de internationale pers voor oproer gezorgd. Marion Wasserbauer Conchita: “Ik nam in 2007 al deel aan een talentenshow, toen als Thomas ‘Tom’ Neuwirth. Ik behaalde bij ‘Starmania’ de tweede plaats en heb met een aantal andere deelnemers een boyband gevormd. Na twee jaar in Wenen ging ik terug naar Graz, om daar mijn opleiding te voltooien: ik ben een modedesigner, hoe chique klinkt dat! Na deze tijd besefte ik stilaan dat ik altijd al op het podium heb willen staan. Ik was een lange tijd daarvoor al begonnen om bij bepaalde events als drag-artiest op te treden. Het was een parallelle pubertijd in mijn eigen ontwikkeling: ik creëerde een podiumfiguur en maakte tegelijkertijd mijn eigen puberteit door, alsof één ervan niet genoeg was! (lacht) Nadat ik klaar was met mijn opleiding, keerde ik terug naar Wenen. Toen

66

kwam de oproep voor de talentenshow ‘Die Groβe Chance’. Ik voelde gewoon dat ik terug naar het podium moest. Ik wou echter, hoe moet ik het zeggen, als een ander persoon optreden. Iets bewegen, iets veranderen. Het was voor mij een zeer intense tijd van veranderingen, ik kreeg in mijn vriendenkring helaas veel te maken met intolerantie.” Is Conchita Wurst toen ontstaan? Conchita: “Wel, Conchita Wurst bestond daarvoor al een tijdje, maar niemand kende haar. Ik modereerde een burleske variétéshow in de underground scene. Conchita, de bebaarde vrouw, is het eindresultaat van een hele metamorfose. Mijn tienertijd was niet bijzonder rooskleurig. Ik denk, dat we daar allemaal in hetzelfde schuitje zitten. Als tiener ben je (als holebi) eerder een buitenstaander. Over de jaren heen zei ik tegen mezelf: ik moet nú iets doen. Omdat ik het wil, en omdat het me gewoon uitkomt. Zo kwam ik bij deze bebaarde vrouw terecht, waaraan ik naast alle ernst ook nog veel plezier beleef.” Waarom is het eindresultaat van je metamorfose juist een bebaarde vrouw? Conchita: “Ik heb een grote affiniteit met Latijns-Amerika en Spanje. Ik heb veel vrienden uit Cuba en Spanje, en werd altijd al aangestoken door hun levensvreugde. Ze bewegen zo lekker en zijn zo vanzelfsprekend sexy. Dat vond ik heel aantrekkelijk. Op een dag vroeg ik een vriendin, wat een typische naam is voor zo’n kleine latina; ik had toen immers nog geen artiestennaam. Ze zei: ‘Concha’. Ik antwoordde: ‘Nou ja, Concha… dat klinkt een beetje als kauwgom, dat vind ik niet

echt mooi.’ Ze vertelde dat “Conchita” de verkleinvorm is. Toen wist ik: deze naam wil ik! De achternaam ‘Wurst’ heb ik gekozen, omdat het enerzijds polariseert, bovenop de baard, en anderzijds omdat het in het Duits betekent dat het niet uitmaakt, en het mij niet uitmaakt. Daar komt het op neer: het mag ons worst wezen, het maakt niet uit. Men zou het recht moeten hebben om zich als vrouw een baard te mogen schilderen/tekenen, het doet niemand pijn!” Het staat ook zo op jouw website: ‘Geslacht, afkomst, uiterlijk zijn volledig WURST’. Conchita: “Exact.” Dat breng je niet alleen in verband met gender, je haalt verder uit… Conchita: “Inderdaad. Ik vind dat iedereen het recht op vrijheid heeft, en dat in de meest brede zin van het woord. Allereerst emotionele vrijheid: het gaat niemand een bal aan van wie ik hou, en ik zou daarvoor niet mogen gediscrimineerd worden. Iedereen zou de vrijheid moeten hebben om zijn of haar leven zo vorm te geven als hij of zij het wil. We hebben er per slot van rekening maar één! Daaruit vloeit voort dat iedereen het recht moet hebben om niet gekleineerd en gediscrimineerd te worden. Daarom betrek ik het niet enkel op onze gemeenschap, hoewel deze mij waanzinnig nauw aan het hart ligt. Ik ben helemaal een deel van deze gemeenschap! Maar ik vind dat tolerantie en acceptatie in verschillende opzichten groter zou moeten worden.”


Het kost geen moeite om mezelf te zijn Als ik het juist begrijp, is Conchita Wurst uit een politiek activisme ontstaan? Conchita: “Minder uit politiek activisme dan uit zelfervaring. Gewoon uit mijn levensverhaal, waar ik zei: Ik wil nu niet meer gediscrimineerd worden, en ik heb nu iets nodig dat me sterk genoeg maakt dit te doorstaan. Ik wil ook niet dat kinderen zo hard gepest en afgezonderd worden. Daar moet gewoon iets aan veranderen, en daarom was dit voor mij de enige juiste stap.” Hoe heb jij de reacties ervaren na je eerste tv-optreden? Conchita: “Ach, zeer gemengd. Er waren zeer uiteenlopende reacties. Ik was me ervan bewust dat ik zou polariseren als vrouw met baard, maar dat was ook mijn wens. In het beste geval zouden mensen beginnen te praten over wat het betekent anders te zijn. Ik was een beetje verrast, omdat ik dacht dat er meer negatieve reacties op me zouden afkomen.

67


De reacties waren echter overwegend positief. Zeker in de begintijd was ik enorm verrast omdat ook de kwaliteitskranten over mij schreven. Het was me wel duidelijk dat ‘Österreich’, de ‘Kronen Zeitung’ en de boulevardpers zich op mij zouden storten, maar ik werd werkelijk overal besproken! Zelfs aan de universiteiten, waar iemand een project over mij heeft gemaakt. Dat imponeerde me werkelijk, omdat dat veel diepgaander was dan een tranny die zichzelf een baard opschminkt! Het was ongelofelijk mooi voor mij om dat te zien, en ja, ik val blijkbaar wel in de smaak bij de media. Dat is ergens ook voorspelbaar: eindelijk iets nieuws, waar ze op kunnen kloppen. Ik probeer hen dat materiaal echter niet te bieden.” Je hebt de media werkelijk in oproer gebracht! Heeft Oostenrijk mensen zoals jij nodig heeft om voor holebi- en transgenderrechten op te komen? Conchita: “Ik denk niet dat ik nodig ben om er meer dynamiek in te krijgen. Het was voor mij gewoon een waanzinnig egoïstische move om te zeggen, ‘nu moet ik voor mezelf schoon schip maken.’ Ik denk wel dat velen die dankbaar zijn dat ik er ben, in die zin dat zij daarmee ook kunnen uitdrukken wat er in hen omgaat. Bij mij was het ook zo: je hebt rolmodellen, waarvan je denkt dat ze eindelijk dat zeggen waar je zelf misschien nog helemaal geen woorden voor hebt, zoals RuPaul en andere grote sterren uit the scene. Soms weet je nog niet zeker wat je zelf bedoelt. Ik wil liever geen voorbeeld worden genoemd; ik denk niet dat alle moeders het daarmee eens zijn! (lacht) Ik zie mezelf niet als voorbeeld, omdat het er gewoon zo uitkomt bij mij. Het kost geen moeite om mezelf te zijn. Het klinkt misschien raar, nietwaar (duidt op haar uiterlijk), maar daardoor ben ik helemaal mezelf.” In welke zin is RuPaul een voorbeeld voor jou? Conchita: “Omdat zij echt een pionier is. Ze heeft het pad voor velen geëffend, hoewel er natuurlijk al veel dragqueens voor RuPaul waren. Ze is momenteel het nog levende medium dat ervoor zorgt dat zoiets als dragqueens plots mainstream kunnen worden. ‘RuPaul’s Drag Race’ wordt gevierd in Amerika! Het is ongelofelijk mooi om te zien hoe deze trend overslaat; niet alleen dragqueens, maar mensen die gewoon uit de band springen, krijgen de goedkeuring om te zijn hoe ze willen zijn, zonder dat ze op straat constant worden aangestaard.”

68

© ORF


Ik was me ervan bewust dat ik zou polariseren als vrouw met baard, maar dat was ook mijn wens © Indra Wibisono

Heb je ook muzikale voorbeelden? Conchita: (dramatische gezichtsuitdrukking) “Oh, mijn antwoord hierop is zo cliché! Ik hou van Cher en Céline Dion, en ik hou van Lady Gaga en Britney Spears… Ik hoor het werkelijk graag. Op muzikaal vlak ben ik een wandelend cliché en ik vier die muziek echt. Daarnaast luister ik ook graag naar Woodkit en Kings of Leon; ik beperk me niet tot één stijl en sta open voor alles. Dat is vaak ook in mijn nadeel: de vraag naar de stijl van mijn album is bijvoorbeeld netelig, omdat ik niet weet welke stijl ik wil maken. Mijn absolute favoriet is echter Céline Dion: je mag zeggen over haar muziek wat je wil, maar ze is een Vollprofi. Ze is technisch gezien zo goed, dat het niet te geloven valt. Het feit dat ze in 1988 het Eurovisiesongfestival won (Conchita’s geboortejaar, n.v.d.r.), is een speling van het lot.” Keek jij vroeger naar het Songfestival? Conchita: “Ja. Mijn mama was een reuzefan. Sinds ik me het kan herinneren, hebben we ernaar gekeken. Het eerste Eurovisiesongfestival dat ik heel bewust heb waargenomen, is toen de Turkse artieste Sertab won. Dat was pas vrij laat (2003, n.v.d.r.), omdat ik zeker weet dat ik de jaren daarvoor ook al naar het festival keek. Maar misschien was dat de eerste keer dat ik oud genoeg was om te zeggen: dit bevalt me, en dat niet.” En kan je ons al een hint geven in welke richting jouw song gaat gaan? Conchita: “Oh, wist ik dat zelf maar! (diepe zucht, we lachen) We hebben al een top vijf, en die nummers moeten we nu afwegen tegen elkaar. Er zitten ballades tussen en snellere nummers. Het probleem is dat ik moeilijk kan beslissen, veel mensen om

raad vraag, en daardoor ook veel verschillende meningen hoor. Uiteindelijk hoop ik dat mijn Bauchgefühl iets zegt en de juiste song in mijn kop hamert. Begin maart wordt de song bekendgemaakt.” Het feit dat je Oostenrijk op het songfestival gaat vertegenwoordigen, heeft voor oproer gezorgd. Wat doet het met je als je bijvoorbeeld de ‘Anti-Conchita’groep op Facebook ziet? Conchita: “Het is bizar: enerzijds reageer ik er erg emotioneel op, anderzijds laat het me volledig koud. Ik moet het een beetje van elkaar scheiden: de intolerantie en dubbele moraal die tentoongespreid worden, ergeren me enorm. Daar erger ik me net zo over, als wanneer ze eender wie zouden uitschelden. Wat mijn persoon betreft, mogen ze zeggen wat ze maar willen: het zal me worst wezen. Ik leef werkelijk volgens het motto dat je in al het negatieve ook iets positiefs kan zien. Ik concentreer me eerder op de mooie dingen in het leven, omdat dat me gelukkig maakt. En je zou kunnen zeggen dat ik in een zeepbel leef, maar daar gaat het verdomd goed met me! (lacht) Het enige wat ik tegen de mensen kan zeggen, die zich zo uitvoerig tegen me afzetten is: dank u voor de aandacht. Het tragische aan de zaak is dat er veel meer mensen werden aangevallen dan enkel ikzelf. Wat mij echt treft is de grenzeloze haat die in deze groepen tot uiting komt.”

Waren de internationale reacties op jouw deelname aan het Eurovisiesongfestival vergelijkbaar? Conchita: “Wit-Rusland en Rusland zijn geen gigantische fans van mij… Maar ik denk dan: mooi, dat jullie je hoofd hierover breken, maar ik denk dat er écht belangrijkere problemen zijn dan een paar haartjes in het gezicht. In 2003 is t.A.T.u voor Rusland naar het festival gegaan. De zangeressen hebben op het podium gekust: en was dat in orde?! Ik had het daarover onlangs met een Russische journaliste, en ze legde me uit dat het in orde was omdat t.A.T.u maar deed alsof. ‘Hoe erg het ook mag klinken,” zei ze, ‘maar dat is oké.’ Daar had ik niets meer aan toe te voegen.” Er is in tussentijd helaas veel veranderd, politiek gezien. Conchita: “Zeker! Het is verschrikkelijk geworden! Maar juist daarom vind ik het zo belangrijk dat je je inzet voor de holebi- en transgenderrechten tijdens het Eurovisiesongfestival. En niet alleen ik, alle andere deelnemers zouden dat moeten doen. Het is misschien een cliché, maar het Eurovisiesongfestival is voor een stuk ook gewoon een community-feest. En als je daar op het podium staat, moet je jezelf ervan bewust van zijn welke gemeenschap je vertegenwoordigt. Ik vind dat iedereen hierover zou moeten praten zoals ik dat doe; alleen zo kan je hopelijk iets veranderen.”

eurovisiesongfestival 2014 Conchita Wurst treedt op tijdens de tweede halve finale van Eurovisiesongfestival op 8 mei . Haar lied heet 'Rise Like A Phoenix'. België stuurt Axel Hirsoux met de ballade ‘Mother’. Hij probeert een ticket voor de finale te bemachtigen tijdens de eerste halve finale op 6 mei. De grote finale wordt op zaterdag 10 mei live uitgezonden. Het Eurovisiesongfestival vindt dit jaar plaats in Kopenhagen nadat Emmelie de Forest vorig jaar het liedjesfestival won met het lied ‘Only Teardrops’.

69


In deze rubriek bespreken we films uit het heden, verleden en de toekomst. Er staat steeds een 'Classic Scene' in de spotlights: een klassieker die zich op een of ander vlak wist te onderscheiden én die ook zonder zijn LGBT-thema overeind blijft als deel van het betere filmwerk. Gedaan met waardeloze recensies, amateuristische projecten en het uitmelken van meesterwerken die we al allemaal hebben gezien. Welkom in de LGBT Movie Hall of Fame!

The World According to Garp (1982)

LGBT Movie Hall of Classic Scene: THE WORLD ACCORDING TO GARP (1982) Hannelore Goossens “You seem to be the only normal person around here.” Wanneer titelpersonage T.S. Garp (Robin Williams) zijn toekomstige beste vriendin Roberta (John Lithgow) ontmoet, weet hij nog niets over haar verleden als mannelijke rugbyspeler. Hij ziet haar dan ook als de enige normale vrouw in het toevluchtsoord van zijn feministische moeder, waar vrouwen in alle maten en kleuren terecht kunnen. Verbaasd is hij dus wel, wanneer Roberta hem terloops verteld dat ze vroeger een man was. Er echt bij stilstaan doet hij echter niet. Voor een film van 1982, gebaseerd op het gelijknamige boek van John Irving uit 1978, zou men denken dat dit geen dagelijkse kost was. Transseksualiteit was toen nog maar net opgenomen in de DSM (het wereldwijd gebruikte handboek dat een overzicht en diagnostiek bevat van alle psychische aandoeningen), illustrerend dat er nog maar weinig over bekend was. Hoe transseksuelen werden beschouwd door de maatschappij behoeft weinig uitleg. Nochtans was 1983 een topjaar wat transseksuele Oscarnominaties betreft. Niet alleen John Lithgow ontving een nominatie als Beste Mannelijke Bijrol, maar ook Dustin Hoffman voor ‘Tootsie’, Julie Andrews en Robert Preston voor ‘Victor/Victoria’. Hoewel geen van allen het gouden beeldje daadwerkelijk ontvingen, was dit enorm opvallend voor een federatie van staten die zelfs in 2014 nog niet alle LGBT-plooien heeft gladgestreken. De Academy had dus naar goede gewoonte haar plicht

70

gedaan, maar ook van openbaar protest leek er amper iets te bespeuren. Alleen al Roberta’s portrettering is hier een vreugdevolle illustratie van: niet alleen vertolkte een toen nog relatief onbekende acteur de rol, die zijn lancering in Hollywood zou betekenen, maar Roberta wordt door Garp ook als een derde ouder voor zijn kinderen beschouwd. Ze is sinds hun eerste ontmoeting een steun en toeverlaat voor zowat alle gezinsleden en de rechterhand van Garps politiek geëngageerde moeder. Alle positieve boodschappen buiten beschouwing gelaten, vertolkt Lithgow de rol bovendien glansrijk. Humoristisch, maar gevoelig, weet hij Roberta’s trots en vrouwelijkheid, maar ook op de stoere mannelijkheid die ze nog in zich draagt, tot uiting te brengen. Lithgow schakelt gracieus over van de ene kant van deze dualiteit naar de andere, wat Roberta tot een van de aimabelste personages van de film maakte. ‘The World According to Garp’ bevat echter nog andere troeven. Zo zijn Glenn Closes debuut als Garps moeder en Robin Williams’ titelrol ook niet te overzien als pilaren van het geheel. Close als de aseksuele verpleegster Jenny Fields, die nooit van outfit lijkt te wisselen – uiteraard een kraakwit verpleegstersuniform –, slaagt erin om zowel onbegrip als sympathie op te wekken. Haar gedetailleerde uiteenzetting over de emotieloze verwekking van haar zoon Garp zal verscheidene Amerikaanse tenen hebben doen krullen, maar toch komt dit in de film voorbij als een akkefietje. Dankzij regisseur

George Roy Hills neutrale opnamehouding en de elegantie waarmee zowat alle acteurs hun rol vertolken, slaagt de film erin om dit dubbele effect te blijven creëren door zowat de hele verhaallijn. Op dramatische momenten komt dit de film enorm ten goede. Diens lichtvoetigheid wordt daardoor bewaard en hij loopt nooit in de valkuil van melodrama en karikaturen. Een minpuntje van deze benadering is de bij momenten iets te opvallende oppervlakkigheid. Grappige scènes konden occasioneel grappiger en zware gebeurtenissen gaan soms zo snel voorbij dat de kijker bijna verplicht wordt om er zelf wat langer bij stil te staan om de draad niet te verliezen. Williams overtuigt echter als semisuccesvolle underdog die steeds in de schaduw van de mensen rondom hem lijkt te leven, maar er allesbehalve onder gebukt gaat. Naar analogie met de titel is zijn zichtbare levensvreugde misschien wel de reden van eerder vernoemde oppervlakkigheid, die evengoed ‘optimisme’ genoemd kan worden. Onrealistisch vrolijk of niet, ‘The World According to Garp’ is het vernoemen waard in de LGBT-tijdlijn. Sterke vertolkingen, een bij momenten creatieve invulling van Irvings boek en Lithgows vrouw met en zonder ballen zijn een streling voor oog en hoofd. Het hart zal van een iets kalere reis terugkomen, maar toch verwarmd worden door Garps positieve levensvisie, iets waar nooit te veel van kan zijn.


Wordt verwacht jenny's wedding - 2014

Fame

Zelfs al doen ze het in een genre waarvan de kwaliteit vaak ver te zoeken is, de makers van ‘Jenny’s Wedding’ verdienen nu al een vreugdedansje voor deze nieuwe poging om een holebithema tot bij het grote publiek te brengen. Het doelpubliek in dit geval: heterovrouwen. De aanwezigheid van Grey’s Anathomy’s Katherine Heigl en Gilmore Girls’ Alexis Bledel zal namelijk zonder twijfel een zee van hoge hakken aantrekken, terwijl het plot ondanks het grote romantische komediegehalte allesbehalve conventioneel is. De twee tv-sterren Jenny's Wedding treden in de film naar goede gewoonte in het huwelijksbootje. Ze doen dit echter, in plaats van met hun droomprins, met elkaar. Volgens de gekende formule van voorgangers als ‘Imagine Me & You’ en ‘Meet the Parents’, brengt dit uiteraard de nodige obstakels en familiedrama’s met zich mee, met als hoofdthema de strijd met de streng conservatieve familie van Heigls Jenny. Verrassend, baanbrekend of vernieuwend kunnen we ‘Jenny’s Wedding’ zeker niet noemen. Of de film boven het gemiddelde niveau van deze ‘dertien in een dozijn’ prenten zal uitstijgen, valt dus nog af te wachten. Elke aanzet om de aanwezigheid van holebi’s tot iets evident te maken, verdient echter een applaus. Hoewel het thema hoogstwaarschijnlijk op het grootste deel van het doelpubliek niet van toepassing zal zijn, hopen we met een klein hartje op een even grote ontspanningsfactor en acceptatie als van een doordeweekse chick flick. With two chicks.

Eastern Boys

Eastern Boys - 9 april 2014 Regisseur Robin Campillo, die eerder meewerkte aan het scenario van de Gouden Palm winnaar ‘Entre Les Murs’ (2008), pakt in ‘Eastern Boys’ een ander gevoelig thema aan: de ‘criminaliteit’ van jongens die vanuit Rusland, Roemenië en Oekraïne in Frankrijk belanden. Zonder de vinger te wijzen of hun prostitutie in kaart te brengen, focust Campillo op de relatie tussen één van deze jongens en een man. Aanvankelijk lijkt het om tegenstrijdige belangen te gaan (seks versus diefstal), maar naarmate de tijd vordert, begint er een zekere vorm van genegenheid tussen de twee te groeien. Het is geen verrassing voor het werk van Campillo dat het een gevoelige prent met verschillende invalshoeken zal blijken te zijn. Het politieke gehalte van het lot van allochtone jongeren

en het taboe rond mannen die verlangen naar de warmte van een (al dan niet oppervlakkige) relatie, wordt eerder naar de achtergrond verschoven. In de plaats daarvan ligt de focus op de menselijkheid van beide personages en de wereld rond hen, wat alweer een duit in het LGBT-zakje van normalisatie doet. Of het hier om twee mannen of een man en een vrouw draait, lijkt er niet toe te doen. ‘Eastern Boys’ gaat net als ‘Entre Les Murs’ over menselijke interactie en haar gelijkheid, zonder de verschillende leefwerelden uit de weg te gaan. Het belooft met andere woorden een kwaliteitsvolle benadering van één van de vele facetten van homoseksualiteit te worden, waar de filmwereld er nooit genoeg van zal hebben.

71


Op een druilerige winterdag ontmoet ik Samuel Dali De Schepper in zijn huis in Berchem. Sam is net de trotse papa geworden van ‘Aan de achterkant was alles in orde’. In deze autobiografie schetst hij zijn lange tocht om man te worden. Hij beschrijft hoe hij in 2003 eindelijk voor zichzelf koos en man werd, met alles erop en eraan. Mare Van Hove “De autobiografie begint niet positief”, steekt de schrijver meteen van wal: “Ik schets erin welke pijn en frustratie ik had als kind en als adolescent. De puberteit was de hel. Vanaf het moment dat ik heb gekozen om het heft in eigen handen te nemen en mijn eigen leven te leiden, werd het wel positief. Het is gewoon een goede beslissing wanneer een mens durft te zeggen: ‘het is genoeg geweest’ en vervolgens voor zichzelf kiest.”

Nu is ook de voorkant in orde 72

© Davidsfonds Uitgeverij

“Ik heb geen tegenslagen gekend, maar besef wel dat het niet bij iedereen zo goed verloopt. Soms zijn er ernstige lichamelijke, psychische of sociale problemen. Sommigen worden bijvoorbeeld niet aanvaard door hun familie of hun vrienden. Soms zegt hun partner ‘als je kiest voor een transitie, is het gedaan en moet ik je niet meer.’ Gelukkig ben ik hiervan gespaard gebleven.” “Ik ben een optimistisch mens. Zelfs voor mijn transitie probeerde ik de dingen altijd van de beste kant te bekijken, want dat is een manier om te overleven. Als je niet kan relativeren en geen humor hebt, ben je een vogel voor de kat. Dan is het leven niet draaglijk.” Zijn er dingen waarvoor je dankbaar bent, of die je doorheen dit proces geleerd hebt? “Ja, ik vind het heel bijzonder dat ik toch een hele tijd in dat vrouwenlichaam heb geleefd. Het lijkt alsof het veertig jaar ballingschap was, maar uiteindelijk is het enorm verrijkend omdat ik nu ook weet hoe vrouwen voelen en denken. Het is niet omdat ik per se een vrouw was, maar omdat ik me zo goed heb moeten inleven in die rol dat ik weet hoe het voelt. Ik heb alles geïntegreerd in de persoon die ik nu ben. Als man heb ik nog steeds een heel


grote vrouwelijke kant, en eigenlijk is dat mijn sterke kant. Ik vind het erg jammer om te zien hoe jongens of mannen in een patroon worden geduwd om zo ver mogelijk van die vrouwelijke kant weg te blijven. Ik zeg altijd dat het mijn rijkdom is dat ik deze polen in mezelf met elkaar verbonden heb.” Waarom denk je dat aan mannen wordt gevraagd om die vrouwelijke kant in zichzelf te onderdrukken? “Eerst en vooral leven we nog steeds in een mannenwereld en mannen willen dat in stand houden. Vanaf de dag dat je geboren wordt, moet je al die bepaalde kleur dragen. Vanaf de geboorte worden mensen ingebeeld op basis van hun geslacht. Je moet met dat speelgoed spelen. Je mag als jongen niet wenen. Je moet op je houding en uitspraak letten, terwijl een kind daar eigenlijk helemaal niet mee bezig is. Een kind staat volgens mij open voor alles en kent deze normen niet. Die worden gewoon opgelegd door de opvoeders.” “Over verplichte genderrollen gesproken, ik schreef dat mannen en vrouwen aan elkaars verwachtingen willen voldoen. Tijdens hun leven zijn ze in een bepaalde richting geduwd. Mannen willen zich extra macho en mannelijk voordoen wanneer ze een vrouw zien, omdat ze denken dat vrouwen dat van hen verwachten. Vrouwen schikken zich ook naar die patronen, en dan zie je overdreven reacties als extra rode lippen en extreem hoge hakken, waarop mannen zich geroepen voelen ‘dat fragiele wezen’ te ondersteunen, want ‘die hakken zijn wel erg ongemakkelijk’. (lacht)” “Mijn grote droom is dat mannen en vrouwen tot één begrip ‘mens’ komen. Waarom moet een mens van bij de geboorte per geslacht worden ingedeeld? Ik vind dat niet belangrijk. Voor mij zijn alle mensen evenwaardig. Geslacht werkt discriminatie in de hand. Laat ieder individu in zijn waarde. En dat sluit diversiteit echt niet uit.” “Zelf heb ik lang geprobeerd een mooie ‘androgynie’ te bewaren, maar uiteindelijk wou ik toch die mannelijke ‘onderdelen’, omdat het beter bij mij past. Het opleggen van geslacht en rolpatronen zorgt echter bij veel mensen voor frustratie.” Zijn er aspecten van je transitie waar je niet zo tevreden over bent? “Het duurt erg lang. Daar ben ik nu niet

langer ontevreden over, want ik begrijp het. Je moet gesprekken met psychiaters en andere hulpverleners ondergaan. Ook je omgeving moet mee zijn. Je moet mensen de kans geven om mee te evolueren in je proces. Voor hen is het een rouwproces. Ze denken dat ze de oude persoon gaan verliezen, terwijl die eigenlijk ten goede evolueert, want hoe kan je gelukkig zijn of iemand anders gelukkig maken als je je niet goed voelt in je lichaam?” Je bent al vaker met je verhaal naar buiten gekomen, bijvoorbeeld een paar jaar geleden in het reportageprogramma ‘Koppen’. Doe je dat graag? “Het valt me op dat weinig mensen openlijk spreken over hun ervaringen als transgender. Ik kan natuurlijk enkel voor mezelf spreken als ik zeg dat ik openheid wél belangrijk vind. Want als transgenders niet gekend zijn, blijft het een thema in de marge. Ik herinner me hoe er na de reportage van ‘Koppen’ heel wat reacties kwamen van mensen die me bedankten omdat ze zich nu eindelijk een duidelijk en positief beeld hadden gevormd. Daarvoor doe je het toch?” Heb je tips voor mannen die eraan denken om dezelfde keuze te maken als jij? “De stap zetten en op gesprek gaan. Voor sommigen is dit een grote drempel maar het kan heel bevrijdend zijn. Als je daarna kiest om je lichaam aan te passen, leef je best heel gezond. Een paar keer per week sporten, altijd gezond eten en zeker niet roken. Je moet ook geduld hebben en begrijpen dat artsen dit niet zomaar op één twee drie kunnen beslissen. Eerst moeten ze meer weten over hoe je je voelt. Dat is ook logisch, want stel dat men zich vergist, dan denkt men achteraf misschien: ‘shit, wat heb ik nu gedaan?’”

Deze weg is dus niet geschikt voor iedereen die met dergelijke gevoelens zit? “Als je het pad niet minstens een beetje bewandelt, kan je dat nooit te weten komen. Als je aan de zijlijn blijft staan, geraak je niet los uit die gevoelens. Angst is een slechte raadgever. Het belemmert je om jezelf te worden.”

‘Aan de achterkant was alles in orde’ is voor 22,5 euro te koop in boekhandel ‘t Verschil.

73


De Teddy’s zijn prijsbeeldjes in de vorm van een beer, het symbool van Berlijn.

Acteurs uit de musical 'Hedwig and the Angry Inch'

sterren van de roze loper De Teddy Awards: de ‘Oscars van de holebi- en transgenderfilm’

Tijdens de Berlinale zijn de Teddy Awards uitgereikt, de meest prestigieuze prijzen ter wereld voor films met een holebi- of transgenderthema. De ‘Oscars van de LGBT-film’ werden uitgereikt in de fabelachtig mooie  Komische Oper van Berlijn. ZiZo-magazine streek neer en flaneerde over de roze loper. Dennis De Roover

74


Homokoppel Ernst Ostertag (links) en Röbi Rapp (rechts) getuigden over homofobie in de jaren 50 van de twintigste eeuw in Zwitserland. De documentaire waarvoor zij werden geïnterviewd, ‘Der Kreis’, wint de Teddy voor de Beste Documentaire.

Cameravrouw Elfi Mikesch krijgt een Special Teddy Award voor haar hele carrière. © Brigitte Dummer

Regisseur Daniel Ribeiro (2de van links) en de hoofdacteurs zijn in hun nopjes. Hun Braziliaanse film 'Hoje Eu Quero Voltar Sozinho’ (’The Way He Looks’) wint de Teddy voor de Beste Film

75


De Nederlands-Duitse zanger Sven Ratzke zet verkleed als Hedwig uit de musical 'Hedwig and the Angry Inch’ de boel op stelten.

Afscheidnemend burgemeester van Parijs Bertrand Delanoë (links) en zetelend burgemeester van Berlijn Klaus Wowereit (rechts) komen samen naar het event. Beide politici zijn openlijk homo.

De Cambodjaanse transgenderactiviste Sou Sotheavy (75) wint de David Kato Vision & Voice Award, een prijs voor activisten die zich inzetten voor holebi’s en transgenders in landen waar dat niet evident is.

76


© Brigitte Dummer

Regisseur Stefan Haupts (drager beeldje) toont in het bijzijn van zijn crew trots de Teddy voor de beste documentaire/essayfilm voor zijn film ‘Der Kreis’.

Hete kussen uit Berlijn

77


Kies uw

2014

Een waardige opvolger vinden voor de verrukkelijke Tom Goris, die vorig jaar tot eerste Mister Gay Vlaanderen (MGV) werd verkozen, zal een lastige klus worden. Wij stellen hier de twaalf kandidaten even aan jullie voor. Ze vormen een bont gezelschap dat even gevarieerd is als de kleuren van de regenboog, maar ze zijn allen gedreven om de holebirechten te verdedigen. David Schoenmaekers Meer dan zeventig kandidaten meldden zich bij organisatoren Bram Bierkens en Ivan Denis. Een jury selecteerde de twaalf finalisten die op 28 juni 2014 zullen strijden voor de titel, hoewel, de strijd eigenlijk al op 14 februari is begonnen met de stemmen van het publiek. Deze stemmen en de mening van de jury zullen evenveel meetellen. Kijk en vergelijk, bewonder de filmpjes en breng uw stem uit op www.gay.eu.

ve uit is Bart De Gre Met zijn 34 jaar stuj Hi . dste finalist Lochristi de ou erkt w t, en em smanag deerde bedrijf et do en t ui g aa at gr voor Volvo, ga j Hi . f paardrijden aan competitie xt GV als de boy ne M n doet mee aa opt ho en is o m lig ho door die toeval bb he en ens die schrik daarmee jong te g-out te doen om hun comin bek oo t j vindt he overtuigen. Hi bi’s le ho n ge te weld langrijk om ge . en ud ho te ht ac onder de aand

78

oont t is 19 jaar en w Jordy De Smed visor ad s ag is hij sale in Boom. Overd je nd vi ds , ’s avon bij Allo Telecom in of m ru nt ssce hem in het fitne e Antwerpse Grot de n aa e rt pa Bona g in ez ki er t de MGV-v Markt. Hij hoop tie na bi m zij de co te winnen dank ng. en zijn radde to jk rli te ui n van zij te t aa om de homoh Hij wil helpen en ’s bi le en, zodat ho doen verdwijn om en ijg kr te ruim transgenders de kelen en te zijn. ik tw on te f zichzel


kans dat quet bestaat de Met Lesley Dos uit Trew eu nderen opni Mister Gay Vlaa trouwd ge ar ja er j is 25, al vi melo komt. Hi bouwsecoordelijke in de en werfverantw zijn inzet edstrijd wil hij tor. Met deze w tten. Veel jze ilieu kracht bi voor het gay m rekenen, te af d el met gew jongens krijgen ro, her recht , homo of hete terwijl iedereen rtner over om met zijn pa moet hebben tonen! te en zijn liefde straat te lopen

Pattyn, net elnemer is Loïc De jongste de edagostudent orthop 19 geworden en steedt be in Rollegem en gie. Hij woont s, zijn je nd ho n zijn twee zijn vrije tijd aa n. Ja, emmen en koke grootouders, zw type t huishoudelijke Loïc is eerder he name el de n uw. Met zij en zweert bij tro s over hé ic cl de aken met wil hij komaf m illen. Zelf en op de versch homo’s en wijz om wil ar r gepest en da werd hij vroege eren. ng -jo voor holebi twintig hij nu opkomen Kevin Cordy is Oostendenaar in het ht ac kr len, rt voor leer (26) komt uit Ha jaar en studee er men st im kl Co , e en D ek en Jurg r onderwijs. Bo ager bij H&M ai an nd m t cu en se Als n. rtm hem bekore werkt als depa ienden kunnen rwijl zijn geaard vr Te . en er n nd zij j ui hi yt en is hobb even noemt en geheim voornaamste tro ertiende al ge ling. heid op zijn ve positieve instel en ig it el spontaneïte hij hoe gevo g meer kt aa er gr m j , hi as u w r zo mee rg nog ligt: le kandidaten bu ve m s Li al MGV in Zo it aa ite deelname n homoseksual er worden. De et uit de kast te ek ni lfz en erligze rv ep du di en jn veel vriend draagt goed begin. Zi n GV ee M st n va aa al e m kt lij elna en tegen het komen. Zijn de die uit ivatie is opkom in ot m nd e ie vr nd e ge st be hij op aan zijn lebi-jongeren. vader haar pesten van ho te omdat haar het leven stap . et aanvaardde lesbisch-zijn ni oven is zis (24) uit Zonh Jorgo Kiopek rt verder ee ud st en r eleide leerlingenbeg n fitness zij or. Zijn hobby’s in de zorgsect s Al . dj s der andere al en muziek, on j zich op hi t ep ro be bij MGV grootste troef Jorgo het eid, waarmee kh lij ne an zijn m tkrachten. er homo’s wil on clichébeeld ov sprekken ge n t voeren va Hij is goed in he n om de en nw aa digheid en wil die vaar ili oe jk heblpen die het m jongeren te he en. ming-out te do ben om hun co

79


Willem Joris (2 8) werkt in Leuv en aan zijn doctoraats studie in de so ciale wetenschappen over de eurocr isis. Hij houdt van zijn lief en is heel sp ortief: tennis, fitness en zwemmen. Da arin schuilt ook zijn motiv atie om deel te nemen aan MGV: hij w il holebi’s in de sport bespreekbaarde r maken en disc riminatie tegengaan. Zijn boeiende acht ergrond en communicat ietalent ziet hi j als zijn sterkste troeven om de gouden medaille te behalen.

oont in Menen ehdi Achiba w M e rig y’s -ja 30 De eau. Zijn hobb een incassobur ft oe rt ve en werkt voor j gie. Hi ness en astrolo zijn zingen, fit mt ervan iets oo dr en ur tu na het liefst in de ndaar zijn Va or anderen. te betekenen vo lebigemeenho de il w MGV: hij deelname aan brengen, waar bij de scholen schap dichter ds te centraal troon nog stee pa uw ro -v an m het en om uit de leerlingen help staat, en hij wil rige kerel . tte is een 27-ja kast te komen Tim Van de pu thopedagozijn studies or uit Deinze. Na er in de ken als opvoed gie ging hij wer vriend en er di . Tim is een kinderopvang is. tief bezig die graag crea had om ren moeilijk ge ja t he t ef Hij he t doet he aarden, maar zichzelf te aanv vrede nu j hi t deugd da hem zichtbaar plek om re te be en hij is. Ge heeft met wie n va MGV. n het podium dat te tonen da nt in Wijman (31) woo Marciano Zaal riname. afkomstig uit Su negem, maar is aag gr is, e getrouwd Een arbeider di tief is ac n re ja t, en die al kookt en dans meentransgenderge in de holebi- en van el zich in het profi schap. Hij ziet in k er st n man die MGV passen: ee nd en aat, met versta st en zijn schoen ’s en bi le ho t da oom is humor. Zijn dr gepest n et meer worde transgenders ni rdigaa rw de hij hun min en daarom wil n. ke aanpak heidsgevoelens

Tom Smets is nog maar 19, m aar kwam vroeg uit de ka st en heeft zijn grote liefde al gevonden. De ze Antwerpena ar werkt als verkoper bi j Delhaize en ho ud t van uitgaan en shop pen. Soms, vindt hij zelf, zou hij min der moeten praten, maar hi j is er wel trots op dat hij zichzelf durft te zijn. Tom schree f zich in voor MGV omda t hij een duwtje wil geven aan mensen di e een dubbelle ven leiden en het niet aand urven om met de partner van hun keuze door het leven te gaan.

Foto's: Johan Cansse & Lieve Van Rompay (Yourpix.be) Visagie: Petra Van Den Hoeck (Arjana.be) K apsels: Philippe Jespers (Kreatos)

80


81


© VTM

Winnaar Belgium’s Got Talent, Michael Lanzo, over lied en leed Michael Lanzo (Michael Landuyt) won afgelopen december de finale van Belgium’s Got Talent. Hij zingt al jaren, toch staat hij door zijn overwinning in de talentenshow nu pas in heel Vlaanderen in de belangstelling. Bij gebrek aan een management was hij even weg van de podia, maar hij waagde zijn kans bij Belgium’s Got Talent. Het werd een echte carrièreboost. Dennis De Roover

Ik reis naar Izegem om er ‘de Whitney Houston van West-Vlaanderen’ op te zoeken. Het huis ligt verscholen achter een vrolijke voortuin. De artiest ontvangt me hartelijk in zijn pittoreske huis. Zijn hond, een buldog, weet met zijn enthousiasme geen blijf en vreet mijn schoenen half op. Op het dressoir pronken kaders met familiefoto’s. In de keuken luisteren familieleden naar de radio. “Ik deed mee aan Belgium’s Got Talent om wat meer naamsbekendheid te krijgen,” geeft Lanzo grif toe, “Ik was even weg, had geen management meer. Het was van nul herbeginnen. Mijn deelname was een manier om te tonen dat ik nog steeds zong. Ik koos voor Belgium’s Got Talent omdat, in tegenstelling tot bijvoorbeeld The Voice van Vlaanderen, je er je eigen ding kan

Mijn vriend begrijpt mijn dromen perfect en steunt me om die na te jagen 82

doen. Ik wou iets anders brengen dan wat mensen van mij gewend waren, namelijk vooral schlager- en ambiancemuziek hé. In 2006 had ik succes met het nummer ‘C’est la vie’, maar daarna werd het wat stil. Het was her en der optreden.” “Ik had al een paar keer klassieke nummers gebracht,” vertelt de zanger, “en daarin wou ik verder gaan, maar ik kende de weg niet. Tijdens de preselecties bracht ik een medley van bekende Vlaamse liedjes, waarop ik klassieke zang toepaste. Ik was zeer blij dat het optreden positief werd onthaald en heb die lijn doorgetrokken in de live shows. Zo heb ik ‘I will always love you’ van Dolly Parton en Whitney Houston in mijn streekdialect gezongen. In de finale heb ik ‘You Raise Me Up’ in de versie van Josh Grohan gebracht.” In de finale gaf Lanzo aan dat hij bijna niet meer in het slagen van zijn muziekcarrière geloofde. “Verscheidene mensen zeiden: ‘je steekt er zoveel geld en tijd in. Heeft het nog wel zin?’ Ik ben er blijven voor gaan, omdat muziek mijn leven is. Sinds mijn achttiende zing ik al. Vanaf het begin wist ik dat ik het professioneel


wou aanpakken. Het vergt tijd om je te omringen met de juiste mensen. Ik heb veel geïnvesteerd in het zingen, maar bleef het altijd als een hobby zien. Het is het natuurlijk niet goedkoop: de kledij, de muzikale begeleiding, de promotie… het moest allemaal tiptop in orde zijn. Ik ben nu eenmaal een perfectionist.” Lanzo stak in interviews de relatie met zijn vriend John nooit onder stoelen of banken. Tijdens de shows kwam echter vooral zijn moeder in beeld: “Mijn vriend was uiteraard mee. Ik betrek hem ook steeds bij mijn optredens en interviews in de media. John is naast mijn partner ook een deel van mijn team. Ik ben nogal vergeetachtig. In de kleedkamer laat ik altijd wel iets hangen en hij zorgt dat alles mooi in

het valies zit. Hij moet het soms ontgelden als we iets verliezen, de stakker. John was overrompeld toen ik won. Hij was heel blij. Ons leven is natuurlijk enorm veranderd. Plots stond hij nadrukkelijk mee in de spotlights. Dat was wel wennen voor hem. Hij zei tegen me: ‘ik ben bang dat ik je nu ga verliezen’, maar er is geen haar op mijn hoofd dat daaraan denkt. Hij is van het begin betrokken bij mijn carrière. John begrijpt mijn dromen perfect en steunt me om die na te jagen.”

en voornamelijk zing. Met die muziek ben ik opgegroeid. We gingen ook kijken naar optredens in de buurt.” De artiest heeft grootse plannen. Hij tekende begin 2014 bij CNR Records een contract. De platenmaatschappij steunt Lanzo’s nieuwe benadering van zingen. Zijn full-cd met hoofdzakelijk Nederlandstalige nummers verschijnt binnenkort.

In zijn jeugd speelde Michael zelf typische 90’s muziek. “Ik luisterde veel naar dance, maar ook naar Nederlandstalige nummers hoor. Ik was een behoorlijke fan van ShaNa. Mijn ma draaide - en draait nog steeds - vooral schlagers, het genre dat ik graag

© VTM

John zei tegen me: ‘ik ben bang dat ik je nu ga verliezen’, maar er is geen haar op mijn hoofd dat daaraan denkt


Homojongeren tussen twee werelden in

84


Voor jongeren is het soms al lastig genoeg om zichzelf te zijn. En wat als ze ook nog homo of lesbisch zijn? Chantal Winatasasmita (29) fotografeerde tien jongens en meisjes op de plek waar ze zich niet druk hoeven te maken over de buitenwereld: hun eigen slaapkamer. Kirsten K amphuis Foto's: Chantal Winatasasmita Dat Chantals afstudeerproject van de fotovakschool over homoseksualiteit zou gaan, was niet meteen duidelijk. Pas toen haar docente haar advies gaf, besefte ze dat het onderwerp binnen handbereik lag, vertelt ze in een gezellig café in haar woonplaats Den Bosch. Zelf kwam ze uit de kast toen ze 22 jaar was en haar familie accepteerde het maar moeizaam. Ze weet dat er achter iedere coming-out een verhaal schuilt. “Met dit project ging het me vooral om de zichtbaarheid van homojongeren. Gay zijn is een tijdloos onderwerp, maar wat erachter schuilt, is voor iedereen anders. En hoe cliché het ook klinkt, mensen mogen gezien worden zoals ze zijn. Dat wil ik met deze foto’s laten zien.”

Ik stel mij steeds weer kwetsbaar op, hopend dat ik geaccepteerd word. Evi (18 jaar)

Bijzondere alledaagsheid De zelfverzekerdheid van de jongeren op de foto’s maakt indruk. Iedereen zet voor de buitenwereld weleens een masker op, maar hier is niets gespeeld. Het zijn authentieke foto’s, die tegelijkertijd tonen dat tienerkamers niet zo veel van elkaar verschillen. De jongeren omringen zich met posters van hun favoriete band en kaarsjes. Op één van de foto’s liggen een knuffelschaap en een pluchen olifant op het bed, een jongen leunt tegen zijn deur waarop staat: ‘Keep out, gamer at work.’ De beelden worden juist door de alledaagsheid bijzonder. Chantal noemde haar fotoserie ‘In Between’. “Homojongeren leven eigenlijk in twee werelden,” legt ze uit. “Aan de ene kant is er datgene waar je zelf naar verlangt, je intieme belevingswereld. Aan de andere kant wil de wereld ook iets van

je, en is het geen vanzelfsprekendheid dat je gay bent. Daarom heb ik hen ook gefotografeerd in hun slaapkamer, want daar kunnen ze echt zichzelf zijn. Het is hun eigen plek.” Was het soms niet moeilijk om in zo’n privéomgeving te werken? “Soms wel, maar ik heb ze zelf laten aangeven wat ze wilden. Ik vroeg hen: wat doe je als je geen zin hebt in de ouders? Dat werkte goed. Eén jongen, met wie het eerst niet zo lukte, kwam bijvoorbeeld helemaal tot rust toen ik hem zijn eigen muziek liet opzetten.” Naast de foto’s bestaat het project ook uit citaten over leven tussen die twee werelden. “Nu ik uit de kast ben, is er veel veranderd”, schreef de achttienjarige Luuk bijvoorbeeld. “Sinds ik het geaccepteerd heb, voel ik de rust”, zegt de 20-jarige Veerle.

Sinds ik het geaccepteerd heb, voel ik de rust. Veerle (20 jaar)

85


Ik leer mezelf te accepteren Nick (17 jaar)

86

Overal sprokkelen

Levensvragen

“Die citaten heb ik erbij gezet om het nog persoonlijker te maken”, vertelt Chantal. “Ik heb alle geportretteerden om één quote gevraagd. Dat was eigenlijk nog intiemer dan de foto zelf. We moesten echt graven en elkaar leren kennen.”

Voor ‘In Between’ heeft Chantal ook een zelfportret gemaakt. Op de foto zit ze in haar woonkamer – in de slaapkamer kon ze het juiste licht niet vangen – met een nog smeulende sigaret voor zich op de salontafel. Naast de asbak staat een mok met ‘I love girls.’ De nonchalante foto lijkt in tegenspraak met haar eigen citaat: “Het is voor mij nog lang niet vanzelfsprekend.”

Het was niet makkelijk om jongeren te vinden die mee wilden werken aan het project. Om hen te leren kennen, werd Chantal vrijwilliger bij Jong&Out. Bij dit onderdeel van het COC kunnen holebi- en transgendertieners tussen de 13 en 18 jaar elkaar ontmoeten. “Zo bouwde ik een band met hen op. Dat moest ook wel, want in totaal zijn we anderhalf jaar bezig geweest met het project. Ik begon met twintig jongeren, en uiteindelijk zijn er twaalf overgebleven. Sommigen wilden toch niet meedoen, of haakten af vanwege hun ouders.” Daarnaast sprokkelde ze overal jongeren bij elkaar. “Ik heb nog iemand leren kennen in een vrouwencafé, en één meisje ken ik door mijn werk. Mijn tweelingzusje is ook lesbisch, ze kwam net na mij uit de kast. Zij en haar vriendin heb ik ook op de foto gezet. Ze zijn onlangs getrouwd, met mij als trouwfotograaf.”

“Ja, dit project heeft wel levensvragen doen opborrelen”, lacht Chantal. “Mijn begeleiders van de fotovakschool wilden dat ik mezelf ook zou laten zien, omdat ze mij terugzagen in de foto’s van de jongeren. Dat vond ik confronterend. Er kwamen allerlei twijfels naar boven, ook omdat ik op een gegeven moment echt te veel bezig was met gay zijn. Blijkbaar had ik al langer twijfels of ik wel echt lesbisch was, en die kwamen opeens naar boven. Ik was mezelf een beetje kwijt. Maar nu ben ik weer terug waar ik al was: ik weet wie ik ben.”


Uit de kast komen, is niet iets eenmaligs Daphne (25 jaar)

Toekomstplannen Ze kreeg positieve reacties op haar tentoonstelling van ‘In Between’, ook van de jongeren zelf, ook al vonden ze het wel een beetje gek om ‘zichzelf te zien hangen’. Ze staat nog iedere dag vroeg op voor haar bijbaantje op het station, maar als fotograaf heeft ze grote toekomstplannen. “Ik wil zeker verdergaan met dit onderwerp. Een deel van mijn familie woont in Suriname. Daar zou ik graag naartoe gaan om te kijken wat het betekent om er homo te zijn. Daar is homoseksualiteit echt nog een taboe.” Ze wordt gedreven door nieuwsgierigheid naar andere mensen. “Het maakt me gelukkig om anderen te leren kennen. Als fotograaf wil ik laten zien wat iemand maakt tot wie hij is. Met dit project is dat gelukt, vind ik.”

Het is voor mij nog lang niet vanzelfsprekend Chantal (28 jaar)

Chantal wil via deze weg haar docente Rosa Verhoeve graag bedanken voor haar begeleiding bij ´In Between´.

87


zizo geeft weg

WIN!

Dvd’s & stripromans Heb je de film ‘La Vie d’Adèle’ gemist in de cinema? Geen ramp! De film is nu verschenen op dvd. Laat je meevoeren door het fatale liefdesverhaal van Emma en Adèle, een bekroond meesterwerk van regisseur Abdellatif Kechiche. Heeft de film je nieuwsgierig gemaakt naar de graphic novel van Julie Maroh waarop ‘La Vie d’Adèle’ losjes is gebaseerd? Dan mogen we je blij maken een exemplaar van de striproman ‘Blauw is een warme kleur’.

Een doos vol goesting

Sfeervolle popmuziek

De lente nodigt uit tot werken in de tuin. Voor tuiniers die graag eens wat anders planten dan de klassieke groenten is er nu ‘een doos vol goesting’ van Angelo Dorny. Je vindt in deze doos knollen en zaden van maar liefst negen verschillende groenten. Stuk voor stuk speciale, onbekende soorten. Tijd om onder andere de quinoa, citroenkomkommer, tomatillo, citroenklaver en palmkool te ontdekken! Een begeleidend boekje legt uit hoe je de groenten kunt zaaien, planten, oogsten en verwerken in de keuken. Doe mee aan de wedstrijd en maak kans op maanden plezier in tuin en keuken.

Na hun bejubelde debuutalbum staat de Aalsterse band Intergalactic Lovers terug in de spotlights met hun tweede cd: ‘Little Heavy Burdens’. Raak verzot op de immer vloeibare stem van Lara Chedraoui en de originele gitaarmotiefjes van Maarten Huygens! ‘Little Heavy Burdens’ bevat zuivere popliedjes die je zullen onderdompelen in talloze gemoedstoestanden. Een portie zelfrelativering maakt het album heerlijk dragelijk. Doe mee aan de wedstrijd en win het album! Meer info: warnermusic.be

Meer info: davidsfonds.be

Meer info: twinpics.be

surf naar www.zizo-online.be

Vero

88

WIN!


zizo actief

activiteiten april/mei/juni

Aarschot do 17/04/14 om 20:00 Vrijschool 2.0 van Mixed - Wel Jong Niet Hetero regio Aarschot, Jeugdcentrum De Klinker, Demervallei 14

ma 07/04/14 van 19:30 tot 24:00 IDD-Café: Bordspelletjesavond (+ instapmoment) van Inderdaad vzw, Regenbooghuis Limburg, Meldertstraat 38

di 10/06/14 om 13:45 Samen naar de film ‘The book thief’’ van Kaya60, Kinepolis Leuven, Bondgenotenlaan 145-149

za 26/04/14 om 11:00 Mixed @ Technopolis van Mixed - Wel Jong Niet Hetero regio Aarschot, Jeugdcentrum De Klinker, Demervallei 14

HOLSBEEK

LOKEREN

zo 27/04/14 Verzusteringswandeling van Lesbiennevereniging Labyrint (Holebi), Kasteel van Horst, Horststraat 28

van 25/04/14 tot 27/04/14 DubbelWeekend van Dubbelpunt, De Wingerd, Oude Heerweg 125

za 24/05/14 om 18:30 Etentje van Mixed - Wel Jong Niet Hetero regio Aarschot, Jeugdcentrum De Klinker, Demervallei 14 zo 15/06/14 zo 15/06/14 BGMC Knalpijp - Motorrit Hageland van BGMC Knalpijp - Belgian Gay Motorcycle Club, Motorrit Hageland, Vertrekplaats

OUDENAARDE KORTRIJK do 17/04/14 om 19:00 DubbelFoor van Dubbelpunt, Station Kortrijk - loket 1, Stationsplein 8 LA-ROCHE-EN-ARDENNE

za 21/06/14 om 19:00 Mixed @ The Movies van Mixed - Wel Jong Niet Hetero regio Aarschot, Jeugdcentrum De Klinker, Demervallei 14

do 29/05/14 zo 01/06/14 Motorkamp Belgische Ardennen van BGMC Knalpijp - Belgian Gay Motorcycle Club, Belgische Ardennen, Vertrekplaats, La-Roche-en-Ardenne

BOUILLON

LEUVEN

zo 27/04/14 van 09:00 tot 18:00 Motorrit Semois van BGMC Knalpijp Belgian Gay Motorcycle Club, MotorritSemois, Vertrekplaats, Bouillon

vrij 04/04/14 om 20:00 Praatgroep van Lesbiennevereniging Labyrint (Holebi), Tempo, De Becker Remyplein 52, Kessel-Lo

BRECHT

zo 20/04/14 Verzusteringswandeling van Lesbiennevereniging Labyrint (Holebi), Holebihuis - Café Rocco, Diestsesteenweg 24

van 09/05/14 tot 11/05/14 EV’s Funweekend 2014 van Enig Verschil vzw, Het Veen, Eekhoornlaan 1 HASSELT za 19/04/14 om 20:00 LACHmuziekquiz april 2014 van LACHvzw, Regenbooghuis Limburg, Meldertstraat 38

di 13/05/14 om 13:45 Samen naar de film Witse van Kaya60, Kinepolis Leuven, Bondgenotenlaan 145-149 vrij 23/05/14 van 20:00 tot 22:00 Pensioenweetjes van Kaya60, Holebihuis - Café Rocco, Diestsesteenweg 24

van 04/04/14 tot 06/04/14 The Rainbow Express : funweekend voor en door holebi’s tot 30 jaar van derUIT!, Liever Spruitjes, Toeterniettoe, Verkeerd Geparkeerd en RoundAbout30, inschrijven via verkeerdgeparkeerd.be/funweekend TERVUREN za 19/04/14 om 14:00 Paaswandeling van Kaya60, Sint-Jan-Evangelistkerk, Markt, Tervuren TURNHOUT za 05/04/14 om 20:00 Holebi café-avond van HijZijZo, Klaverhof, Veldekensweg 45 zo 04/05/14 De vijgen na Pasen brunch van HijZijZo, Buurthuis Stokt, Kongostraat 76 za 14/06/14 Holebi spelletjes avond van HijZijZo, De Meerloop, Begijnhof 6 za 28/06/14 om 20:00 Holebi cafe avond van HijZijZo, Largo Dox, Koningin Elisabethlei 92

89


zizo actief

evenementen april/mei/juni

met çavariapas korting!

zo 06/04/14 - ANTWERPEN Boekvoorstelling verhalenbundel @ Boekhandel ’t Verschil, 17u

vrij 25/04/14 - ANTWERPEN Café De Luxe (gay women and friends) @ Red&Blue, 23u

vrij 30/05/14 - ANTWERPEN Café De Luxe (gay women and friends) @ Red&Blue, 23u

za 12/04/14 – ANTWERPEN Slotevenement Verschil op zondag, met muziek en literatuur @ Boekhandel ‘t Verschil, 18u-21u

za 10/05/14 - GENT Think! Holebifuif @ Balzaal Vooruit, 23u

zo 08/06/14 - ANTWERPEN Café De Love (gay women and friends) @ Red&Blue, 17u-01u

zo 13/04/14 - ANTWERPEN Café De Love (gay women and friends) @ Red&Blue, 17u-01u vrij 18/04/14 tot zo 20/04/14 BRUSSEL La Démence (voor homomannen) Easter Party Weekend - 18/04: Opening Party @ Louise Gallery - 19/04: Main Party @ Ancient Casino - 20/04: Closing Party @ Fuse Club vrij 18/04/14 - HASSELT Gateway13 @ Ritmo Studio’s, 22u-05u za 19/04/14 - GENT Think! Holebifuif @ Balzaal Vooruit, 23u zo 20/04/14 - GENT Love Boat Party (gay-inspired Tea Dance) @ Charlatan, 16u-00u

zo 11/05/14 - ANTWERPEN Café De Love (gay women and friends) @ Red&Blue, 17u-01u vrij 16/05/14 - HASSELT Gateway13 @ Ritmo Studio’s, 22u-05u vrij 16/05/14 - BRUSSEL La Démence (voor homomannen) @ Fuse, 22u za 16/05/14 - AARSCHOT Le Mix ‘Pre-Pride Bubble Edition’ van Mixed (Wel Jong Niet Hetero - regio Aarschot) @ JC De Klinker, 21u30-05u zo 18/05/14 - GENT Love Boat Party (gay-inspired Tea Dance) @ Charlatan, 16u-00u

zo 08/06/14 - BRUSSEL La Démence (voor homomannen) @ Fuse, 22u zo 15/06/14 - GENT Love Boat Party (gay-inspired Tea Dance) @ Charlatan, 16u-00u vrij 20/06/14 - HASSELT Gateway13 @ Ritmo Studio’s, 22u-05u vrij 27/06/14 - ANTWERPEN Café De Luxe (gay women and friends) @ Red&Blue, 23u za 28/06/14 - GENT Think! Holebifuif @ Balzaal Vooruit, 23u

vrij 23/05/14 – LEUVEN Inside Out – ‘Vicars and Hookers’ van &of Holebi-jongeren Leuven @ zaal Albatros, 22u30

koop je çavariapas nu! Bestel en betaal je pas veilig online of stort 10 euro op rek.nr. BE84 0682 1326 7459 van çavaria vzw met als mededeling ‘voordeelpas’. Na betaling krijg je jouw pas thuis toegestuurd.

*Voor meer info, kijk snel op

90

www.cavariapas.be

Meer info

Places to be

&of: www.enof.be Café De Love – De Luxe: www.cafedelove.be Gateway13: www.gateway13.be La Démence: www.lademence.com Le Mix: www.mixedonline.be Love Boat: www.loveboatparty.be SPUNK: www.spunkparty.be Think!: www.thinkparty.be ’t Verschil: www.verschil.be

Albatros: Brusselsestraat 15, Leuven Charlatan: Vlasmarkt 6, Gent Fuse: Blaesstraat 208, Brussel JC De Klinker: Demervallei 14, Aarschot Red&Blue: Lange Schipperskapelstraat 11-13, Antwerpen Ritmo Studio’s: Ekkelgaarden 13, Hasselt ’t Verschil: Minderbroedersrui 33, Antwerpen Vooruit: Sint-Pietersnieuwstraat 23, Gent


Hebt U de wens... Uniek te zijn

www.niessing.com

Ook als je er niet meer bent, kan je voor çavaria nog meer betekenen dan je denkt. ONTVANG GRATIS “GOED GEVEN”, DE PRAKTISCHE GIDS VOOR SCHENKEN EN NALATEN AAN ÇAVARIA. BESTELLEN OP 09 223 69 29 OF STEUNCAVARIA.BE


zizo actief

= Roze huizen

verenigingen en vaste activiteiten

Brussel Rainbowhouse vzw Kolenmarkt 42, 1000 Brussel www.rainbowhouse.be T: 02 503 59 90 woe, do, vr en za Café-avond laatste donderdag Rainbows United laatste zondag Hiv-café Accenture BeLux LGBT network Lokale tak van Accenture’s Global LGBT netwerk Basta! (wjnh) holebi-jongerengroep tot 26 jaar www.bastabrussel.be 2de woensdag Bastacafé

Belgian Business Association Holebi's met een managementsfunctie www.belgianbusinessassociation.be 2de dinsdag BBA Diner met gastspreker BGMC Knalpijp Holebi motorclub +500cc met ritten in alle provincies. www.knalpijp.org M: 0498 61 70 50 3de zondag Motorrit

BHS 40+ Culturele vereniging voor oudere holebi's vanaf 40j www.sen-holebi-bru.be M: 0479 481825 1ste zaterdag Cultuur-praatcafé Brussels Gay Sports Holebi-sportvereniging met daarnaast een koor, een toneelgroep en gezelschapsspellengroep www.bgs.org Merhaba vzw beweging voor holebi's en transgenders uit ECM www.merhaba.be M: 0483-09 10 07 laatste donderdag MerhaBar

Natuurlijk Holebi! een vriendengroep voor holebi's die houden van de natuur users.skynet.be/natuurlijkholebi Omnya Acties en activiteiten voor LGBTI uit MantiQitna (Noord-Afrika en het Midden-Oosten) www.omnya.org M: 0470 66 63 80 1ste dinsdag Onthaal 3de zondag Bijeenkomst Rainbow Cops Belgium vzw Belgische vereniging van en voor holebi- en transgendermedewerkers van de geïntegreerde politie www.rainbow-cops-belgium.be

92

Sacha Dilbeek Holebiwerking voor Brussel en Vlaams-Brabant www.sacha-holebi.be T: 02 520 77 30 2de zaterdag Kookavond laatste zondag Wandeling

Vlaams-Brabant Het Holebihuis vzw Vlaams-Brabants roze huis Diestsesteenweg 24 3010 Leuven www.holebihuis.be T: 016 60 12 63 &of (wjnh) Holebi-jongerengroep tot 30 jaar www.enof.be 1ste dinsdag &of-café Break Out Leuven Sportgroep voor mannen & sympathisanten www.break-out.be M: 0494 45 21 99 dinsdag: Volleybal dinsdag & vrijdag: Badminton Cantarelli Mannenkoor www.cantarelli.be zondag Activiteit De Roze Ballon Vereniging voor holebi's met een verstandelijke beperking www.holebihuis.be/werkingen/ derozeballon Driekant Homo's uit Leuven en omstreken www.driekant.be T: 0475 92 85 67 zaterdag Driekant praatcafé goedGEZINd Groep voor holebi-ouders en hun kinderen www.holebihuis.be/werkingen/ goedgezind HALLElesbienne Halle-Buizingen Groep voor lesbiennes www.hallelesbienne.be M: 0496 14 40 11 Holebifilmfestival VlaamsBrabant Vereniging die het jaarlijks filmfestival in Vlaams-Brabant organiseert www.holebifilmfestival.be Homo en Geloof VlaamsBrabant - Gerust Geweten Gelovige holebi's Vlaams-Brabant gerustgeweten@hotmail.com M: 0479/82 55 72 3de zaterdag Samenkomst

Homo Toch Getrouwd Gehuwde holebi's Leuven www.holebihuis.be/werkingen/ hotog T: 0486/75 13 95 1ste donderdag Bijeenkomst Labyrint vzw Leuvense vereniging voor lesbische en biseksuele vrouwen www.labyrint-vzw.be T: 0487/36 21 13 dinsdag Badminton woensdag Volleybal 3de vrijdag Vrouwen aan de toog 3de vrijdag Onthaalbox elke vrijdag Basketbal 4de zaterdag Kaartavond Onderdelen van Labyrint: Jola Richt zich op twintigers en dertigers jola@labyrint-vzw.be Kaya60+ Richt zich op oudere lesbiennes kaya60plus@labyrint-vzw.be 1ste woensdag Café-namiddag Leonardo LGBT English speaking group with weekly drinks in the 'Holebihuis' www.holebihuis.be/werkingen/ Leonardo T: 016/60.12.63 1ste & 3de donderdag Leo-café Mixed (wjnh) Aarschot Holebi-jongerengroep tot 30 jaar www.mixedonline.be 1ste en 3de donderdag Mixed Café 3de donderdag Instapmoment OHO (Driekant vzw) Groep voor oudere homo's www.holebihuis.be/werkingen/oho 1ste woensdag Café-namiddag Re-Mix Aarschot Socio-culturele vereniging voor 30+'ers www.facebook.com/remix.aarschot 1ste dinsdag Praatcafé Sacha Dilbeek Holebiwerking voor Brussel en Vlaams-Brabant www.sacha-holebi.be T: 02 520 77 30 2de zaterdag Kookavond laatste zondag Wandeling Transgenderkring VlaamsBrabant Vereniging voor transgenderpersonen uit VlaamsBrabant www.transgenderkring-vlaamsbrabant.be Zensationeel Toneelgezelschap www.zensationeel.be

Antwerpen Het Roze Huis - çavaria Antwerpen vzw çavaria Antwerpen vzw - Antwerps roze huis Draakplaats 1, 2018 Antwerpen www.hetrozehuis.be T: 03 288 00 84 donderdag Onthaal, informatie en opvang laatste vrijdag Spellenclub 't Kwadraat Vereniging voor holebi-ouders www.tkwadraat.be AA-holebigroep 'De Eerste' Holebi's met verslavingsproblemen gauke.poppema@kreatos.be T: 03 232 43 91 dinsdag Bijeenkomst Active Company vzw Holebi-sportvereniging en -koor www.activecompany.be M: 0477 51 03 05 maandag Badminton en Zwemmen dinsdag Active Running, Active Workout en Volleybal woensdag Koor en Zwemmen donderdag Active Running, Badmiton, Waterpolo en Yoga zondag Tennis en Badminton 2de zondag Wandelen 3de zondag Nordic Walking 4de zondag Fietsen Antar vzw Vereniging voor cultuur en vrije tijd antar.vzw@gmail.com M: 0484 66 67 01 Antwerp Pride vzw Jaarlijks evenement in Antwerpen voor holebi's en transgenders www.antwerppride.be Atthis vzw Vereniging voor vrouwen die van vrouwen houden www.atthis.be T: 03 216 37 37 2de woensdag Open werkvergadering 1ste vrijdag Dansavond vrijdag en zaterdag Praatcafé Berdache België Vereniging voor ouders van jonge en oudere/volwassen genderkinderen www.berdache.be T: 0475 63 33 68 (Patrice) Boysproject Voor mannen en trans die geld verdienen met seks www.boysproject.be T: 03 293 95 90 woensdag en donderdag Drop-Inn De Flamingo's (wjnh) Holebi-studentenclub tot 30 jaar


zizo actief

studentenclubdeflamingos.be M: 0495620375 De Klaproos Westerlo Praatgroep voor holebi's provincie Antwerpen klaprooskempen@msn.com T: 016 69 60 46 3de vrijdag Praatgroep Dubbelzinnig Praatgroep voor bi's www.dubbel-zinnig.be El Mismo Lier holebigroep 26+ www.elmismo.be laatste donderdag Babbelkroeg Enig Verschil vzw Holebi-jongerengroep tot 30 jaar www.enigverschil.be woensdag EV-café 1ste woensdag Activiteit Gay Business Antwerp (GBA) Belangengroep voor roze ondernemers gaybusinessantwerp@telenet.be M: 0477 40 24 20 GenderFlux Vereniging voor transgenders en intersex mensen genderflux.blogspot.be M: 0475/254810 Gewoon Doorgaan Vereniging rond genderthematiek www.gewoon-doorgaan.be 3de vrijdag Praatavond HijZijZo! Turnhout Turnhoutse holebiwerking www.hijzijzo.be M: 0494 85 04 77 Holebi40plus een initiatief voor holebi's ouder dan 40 holebi40plus@gmail.com M: 0492 71 57 08 Homo en Lesbienne Werking Mechelen Mechelse holebiwerking www.hlwm.be M: 0486 14 17 87 vrijdag Babbelkroeg Mangho Vereniging voor (ex) getrouwde homo's www.mangho.be M: 0491 911 916 3de woensdag Praatavond Oekandana? Vereniging voor (ex-) partners van holebi's en transgenders oekandana.praatgroep@gmail.com M: 0476 73 28 45 Pimpernel40plus Vereniging voor lesbische 40-plussers www.pimpernel40plus.be

M: 0478/279.11 1ste zondag Bijeenkomst Pink Saturday www.pinksaturday.be M: 0489434202 QT4M (Quality Time For Men) Activiteitenvereniging voor mannen die van mannen houden www.QT4M.be Shouf Shouf multiculturele holebi-organisatie www.shouf-shouf.be T: 0483/41.60.84 laatste vrijdag Soirée Stavazah Recreatief voetbal voor holebi's, transgenders en sympathisanten stavazah.wordpress.com T: 0476 76 01 33 woensdag training maandelijks vriendenwedstrijd of tornooi Sweezo (wjnh) Mechelen Mechelse holebi-jongerengroep tot 30 jaar www.sweezo.be Voilà Mol (wjnh) Holebi- en transgendervereniging regio Mol (Kempen) www.voilamol.be M: 0476 66 49 99 VREAK holebitheater Theaterwerkgroep www.vreak.be Werkgroep Homofilie Kempen Turnhout Turnhoutse holebiwerking www.whk.be M: 0486 88 22 37 dagelijks Onthaal- en informatiemogelijkheid Why Me Vereniging voor holebi's en transgenders uit zwart-Afrika www.why-me.be M: 0493980962 World Outgames Antwerpen 2013 vzw Organisatoren van de World Outgames 2013 in Antwerpen www.woga2013.org T: 03 337 87 50 1ste vrijdag WOGA-bar

Limburg Regenbooghuis Limburg vzw Limburgs roze huis Meldertstraat 38 3500 Hasselt www.regenbooghuislimburg.be zondag Praatcafé Anders Gewoon Voor transgenders en hun omgeving. Iedereen is welkom.

www.anders-gewoon.be M: 0486 134 690 2de vrijdag AG-Praatcafé 4de zaterdag AG-BIS Berdache België Vereniging voor ouders van jonge en oudere/volwassen genderkinderen www.berdache.be T: 0475 63 33 68 (Patrice) De Madam vzw - vrouwen en lesbocentrum Vrouwen- en lesbocentrum www.demadam.be T: 011 25 22 94 maandag en vrijdag Onthaal op afspraak 4de donderdag Gratis juridisch advies op afspraak 1ste vrijdag Vrouwenfilmavond + vrouwencafé 4de vrijdag Praatcafé 2de zondag Wandeling ertussenin Limburgse vereniging voor biseksuelen ertussenin.wordpress.com 2de woensdag Info- en praatavond Ford Globe Genk Holebi-groep binnen Ford www.fordglobe.org M: 0477 42 23 19 1ste zondag Maandelijkse samenkomst Iconic Genk drempelverlagend informatiepunt facebook.com/Infopuntcomingout T: 0473 82 36 52 2de woensdag praatcafé Idem Dito (wjnh) Lommel Jongerenvereniging voor mensen uit Lommel en omstreken www.idemditolommel.be Inderdaad vzw (wjnh) Voor en door holebi-jongeren in Limburg tot 30 jaar www.inderdaad.be 1ste maandag Activiteit (+ instapmoment) 3de maandag Jongerencafé Limburgs Actiecentrum voor Holebi's (LACH vzw) Limburgse holebiwerking www.lachvzw.be dinsdag LACHcafé laatste dinsdag LACHfilmavond Ouders Limburg Vereniging voor ouders van holebi's ouderslimburg.wordpress.com Proud Projector Genk Culturele vereniging voor holebi's en hetero's met maandelijks filmvertoning in Euroscoop Genk facebook.com/proudprojector

1ste donderdag Filmvertoning Roze Bink Limburgse vereniging voor holebi's met een beperking facebook.com/derozebink M: 0498 49 18 62 SPELenT Spelletjesvereniging facebook.com/Spelent M: 0474 69 15 10 2de zondag Spelnamiddag ST-OUT Sint-Truiden holebivereniging in Sint-Truiden (Sint-Truiden Out) sinttruiden-out.weebly.com M: 0478 968 448 True Colours Café Ontmoetingsavonden voor holebi's met een andere etniciteit facebook.com/ahha1999 2de donderdag Ontmoetingsavond Zij! Limburgse vereniging voor lesbische en biseksuele vrouwen facebook.com/ZijLimburg 3de vrijdag Zij! Café

Oost-Vlaanderen Casa Rosa vzw Oost-Vlaams roze huis Kammerstraat 22 9000 Gent www.casarosa.be T: 09 269 28 12 AA De Eerste Anonieme Alcoholisten - Groep voor Holebi's content.wuala.com/contents/ eerste/info/infofolder.pdf M: 0485 59 62 61 donderdag Bijeenkomst Acantha Gentse Holebistudentenclub www.acantha.be M: 0477/434228 dinsdag Clubavond Auricula Holebisportgroep www.auricula.be M: 0472 72 10 04 maandag en zaterdag Badminton dinsdag en donderdag Running woensdag Zwemmen derUIT! (WJNH) Sint-Niklaas Holebi-jongerengroep tot 26 jaar www.deruit.be M: 0474/969 208 Famba Lesbisch-feministische sambaband www.famba.be M: 0473 76 71 89 FemiXX activiteiten- en ontmoetingsgroep

93


zizo actief

richt zich tot lesbische, biseksuele en sympathiserende vrouwen www.femixx.be M: 0471 63 86 49 Gehuwd en toch Anders Gehuwde holebi's Gent www.geta.be M: 0473 43 51 37 2de vrijdag Praatavond GenderExpress Transgendervereniging in Gent www.facebook.com/GenderExpress 2de woensdag Bijeenkomst Go Different Lokeren Holebiwerking uit Lokeren www.godifferentlokeren.be T: 0496 68 73 00 1ste dinsdag Praatcafé Goed Gestemd Vrouwenkoor goedgestemd@hotmail.com M: 0479 77 83 36 2de en 4de donderdag Repetities Holebi9100 Sint-Niklaas holebigroep uit Sint-Niklaas www.holebi9100.be vrijdag Café Trouvé Koek en Hij Homowerking Gent koekenhij@hotmail.com M: 0474 63 70 06 Liever Spruitjes (wjnh) Aalst Holebi-jongerengroep tot 26 jaar www.lieverspruitjes.be 1ste donderdag  Babbelcafé Aalst

RoundAbout30 (wjnh) Gentse holebigroep voor jongeren van 24 tot 30 jaar www.roundabout30.be 2de zaterdag RAb30-café Roze Joker praat - en ontmoetingsgroep voor holebi's met een beperking derozejoker.wix.com/de-roze-joker T: 09 228 96 98 Sheshebar SheSheBar is een maandelijkse ontmoetingsplaats voor lesbische en biseksuele vrouwen. www.sheshebar.be 1ste zaterdag SheSheBar (gesloten in juli en augustus) Tiszo Holebi rechten vereniging www.tiszo.be T: 0486 50 23 13 Toeterniettoe (wjnh) Ronse holebi-jongerengroep tot 26 jaar www.toeterniettoe.be T: 055 600 793 Verkeerd Geparkeerd vzw (wjnh) Holebi-jongerengroep tot 26 jaar verkeerdgeparkeerd.be maandag VG-Café Werkgroep Ouders Holebi's Gent Werkgroep voor ouders van holebi's www.wohg.be M: 0496/81 01 45 1ste woensdag Bijeenkomst

Ongehoordt De Pinte Toneelgroep voor holebi's www.ongehoordt.be

HULPLIJNEN Holebifoon Anonieme hulpverlening telefonisch, mail en chat Tel 0800 99 533 vragen@holebifoon.be www.holebifoon.be

Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding Melden van discriminatie Koningsstraat 138, 1000 Brussel Tel 0800-12 800 www.diversiteit.be

MerhabaPhone Onthaal- en hulplijn voor allochtone holebi’s Tel 0487-55 69 38 onthaal@merhaba.be www.merhaba.be

Tele-Onthaal Praten is de eerste stap Voor een gesprek bel 106, 24 uur per dag het hele jaar door. Of chat via www.tele-onthaal.be op bepaalde tijdstippen.

Sensoa Positief Ondersteuning bij leven met hiv Kipdorpvest 48a, 2000 Antwerpen Tel 078-15 11 00 www.sensoa.be

Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen Melden van discriminatie van transgenderpersonen Ernest Blerotstraat 1, 1070 Brussel Tel 02-233 41 75 gelijkheid.manvrouw@igvm.belgie.be www.igvm.fgov.be

Zelfmoordlijn Anonieme telefonische hulpverlening Centrum ter preventie van Zelfdoding Tel 1813 cpz@zelfmoordpreventie.be www.zelfmoordpreventie.be

94

West-Vlaanderen Dubbelpunt (wjnh) Kortrijk Holebi-jongerengroep tot 30 jaar www.dubbelpunt.com M: 0492 92 48 48 Gender Contact WestVlaanderen Brugge Vereniging voor transgendere personen en eenieder met een gezonde interesse https://www.facebook.com/Gender. Contact.WVL M: 0498 / 16 21 43 4de vrijdag Praatavond Jong&Holebi in Brugge Jongerenbeweging gespecialiseerd in educatie over het seksueel zelfbeeld www.j-h.be T: 050 969 897 LezBruges Meetingpoint voor lesbiennes en bivrouwen in het hartje van Brugge lezbruges.be T: 0497-42 29 63 1ste vrijdag Ladies Talk 3de vrijdag Ladies Night Liever Gelijk Kortrijk Kortrijkse holebi-werking www.lievergelijk.be M: 0477 94 24 12 Moïra Lesbiennewerking Roeselare Groep voor lesbische en bi-vrouwen uit Roeselare www.moira.be M: 0485 627 888 2de zondag Activiteit (even maanden) 4de vrijdag Praatcafé (oneven maanden) Omegagay Brugge Brugse homovereniging omegagay.be M: 0484-13 11 12 2de zaterdag Men's Talk 4de zondag Open activiteit Onder Andere(n) (wjnh) Ieper Holebi-jongerengroep tot 26 jaar www.onderanderen.be Polaris vzw Oostende Vereniging voor en door WestVlaamse holebi's en transgenders en hun sympathisanten. www.polaris-wvl.be T: 0487 24 02 34 4de vrijdag: praatcafé 2de zaterdag: filmavond maandelijks: wandeling Punt Andere Lijn (wjnh) Brugge De holebi-jongerenvereniging van Brugge www.punt-andere-lijn.be 1ste vrijdag Praatcafé

Quies Groep voor en door jongvolwassen homo's en bi's uit Noord WestVlaanderen (en daarbuiten) sites.google.com/site/quieswvl Rainbow@West Roeselare Samenwerkingsverband van WestVlaamse groepen www.holebiwest.be Stukje Anders (praatgroep) Brugge Groep voor lesbische vrouwen die in een heterohuwelijk zitten of zaten www.stukje-anders.be Think Different Holebigroep West-Vlaanderen www.thinkdiff.be

Landelijk Eagle@IBM Be/Lux Holebi-groep binnen IBM home.earthlink.net/~eagleibm T: 02 655 52 53 Folia - L-day Organiseert de jaarlijkse lesbiennedag www.l-day.be 1ste zaterdag SheSheBar Gayso Empowering the LGBT community gayso.net M: 0485/19 48 29 Holebi-pastores Werkgroep voor holebi-pastores www.holebipastores.be M: 0479 82 55 72 Lingam Werkgroep rond levens- en relatievragen www.lingam-workshops.be T: 03 322 71 97 Mikpunt Actiegroep tegen extreem-rechts 2011.mikpunt175.be/ M: 0474 94 15 84 Planet Gender Actiegroep rond de genderthematiek www.planetgender.com T: 09 231 01 58 Sensoa vzw Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid www.sensoa.be T: 03 238 68 68 2de en 4de zondag Hiv-café Wel Jong Niet Hetero vzw Nationale holebi-jongerenbeweging www.weljongniethetero.be T: 09 269 28 17


Melkmarkt 18 B-2000 Antwerpen T. 03 232 17 66

www.cafedelux.be

www.facebook.com/cafedelux

Slotevenement

DeLux_algemeen_A5_wit.indd 1

2-4-2012 12:05:31

Verschil op zondag met muziek en literatuur

12 april om 18 uur

De lente is weer in het land. Tijd om onze winteractiviteiten af te sluiten. Dat doen we groots met literatuur en muziek. Kom meegenieten van de warme radiostem van Bart Stouten, hij leest voor uit zijn boek “Kersen eten om midder-nacht”.Verder is er het boeiende verhaal over de eerste Belgische homoroman van Georges Eekhoud,“Escal-Vigor”, waarbij vertaalster Katelijne de Vuyst in gesprek gaat met Bart Hellinck over het boek en de auteur. Als afsluiter zijn er de hartverwarmende liedjes van kleinkunstenaar Renze Ferwerda. Zorg dat je erbij bent!

’t Verschil [for everything gay]

books dvd’s underwear

Minderbroedersrui 33 • 2000 Antwerpen

www.verschil.be

GAY LOVE SPIRIT WORKSHOPS

Binnenkort in Antwerpen: Art of Erotic Touch 12 & 13/04 Naked Yoga & Touch 12 - 14/09 Meer workshops in Berlijn, Rome, Madrid, Keulen, Zurich, Valencia … Intensieve 2 Jaar Training start in juli

www.GayLoveSpirit.org


i 4 emi e g42m da rdga2 i ZaZtearte e m E4LE g H HENLEN a C2 EM EC d r M T T te A A a E E B B Z N N O O N O O M M LE CE/HV.BE E.BZO M IB TEE A E/EVIBE EW BW N ZO O EE O .S .SW M W W W W : : TS TS KE KE TIC TIC VIBE .BE/ ZO W.SWEED :€ : €7 D7 : WW TICKEVTS : €5AD AD VK5 V K:V€ ADD: €7 VVK: €5


zizo, gezocht 7304 - vrouw, 53 jaar uit Gent, zoekt mensen om in het weekend af en toe te gaan wandelen. e-mail: reckdd@gmail.com

cultuur en natuur, maar ook van elkaar. Ben nog tamelijk sportief. Woon aan de kust, zone 050.

7305 - hallo, ik ben een lieve dame van 38 met en dochter van 14 die het alleen zijn stilaan beu aan het worden is. via deze weg zou ik graag andere dames leren kennen om samen op stap te gaan.

7315 - ik zou graag vriendenkring uitbreiden en zoek daarom vr. tussen 35 en 50 jaar om samen leuke dingen te doen: reizen, fietsen, wandelen, etentje of gewoon gezellig thuis; ben van zone 011; 0486/456528

7306 - 45jarige vrouw zoekt vrouw ts 40-50 jaar, omgeving Brugge-Gent, eerlijkheid, vertrouwen. zelf ben ik een rustig type, hou van gezelligheid, leuke film, rust, strandwandeling met hondje,...interesse?

7316 - Zorgzame, lieve dame van 40 zoekt soortgenoot om de weekends samen door te brengen. Graag regio Antw, Limb, Vl Br. Dansen, tennissen, huiselijke gezelligheid is een pluspunt.

7307 - Hoi, ik ben 28j veganiste, op zoek naar andere Vegans and Veggies om mijn vriendenkring uit te breiden. Zelf hou ik van natuur, spiritualiteit, dieren, muziek, Gothic, Geschiedenis enz...

7317 - lesb.42j,Leuven zkt leuke lesb.om te reizen, liefst m/e georgan. groepsreis. Voorkeur Turkmenistan, Oezbekistan, Vietnam, Argentinië, China maar sta open voor andere oorden. annquartier@yahoo.com

7308 - Ik (37j), wijnliefhebber, ben een parttime transgender en zoek vriend(inn)en die daar mee om kunnen gaan. Vooral op zoek naar vriendschap, leuk gezelschap; later mss meer (ben papa van 3 dochters)

7318 - He, ik ben een 38j kerel en op zoek naar een vriend van 25-40j voor vriendschap, een leuke babbel en iets meer als het klikt. Denk jij hetzelfde, laat dan iets van je horen. Woon regio Kortrijk

7309 - Lesb 65+ zoek contact met trouwe vriendin gn man type, nt ro-drinker mt enig niv om nog iets mooi op te bouwen en die kan genieten van kleine mooie dingen regio 052/03/09

7319 - Rustige, verzorgde man 49 jr, 1m80 zkt een oudere heer om af en toe eens samen te gaan eten. Ik woon aan de kust en ben soms in Gent.

7310 - kd lang boeken 1) All you get is me 2) In her own words 3) An illustrated biography. Video: Harvest of seven years. 2 casettes Hotline interviews vol.1&2. Alles samen €50-. 0499130682 antwerpen stad. 7311 - Veggie vrouw zoekt soulmate. Lesb.60+regio Antw. Ben jij iem. die weet wat ze eet? Sta je positief en gezond in het leven? Wil je mee uitzoeken wat ons nog meer kan binden? Bel 0499130682 7312 - waaslandse 35j kerel zoekt leuke vent om samen door het leven te gaan, ben je eerlijk goedlachs en hou je van uitjes met 2 of de vrienden? 7313 - lesbo 49j uit regio Oost-Vl. zoekt creatief & cultuurminnend zielsgenoot om samen ‘t leven te ontdekken. Schrijf me! 7314 -  Jonge 70jarige vrouw met moderne en open geest zoekt een soulmate om samen te genieten van kunst(moderne) ,

7324 - W-VL zone 051 Man 55j-1.71m-55kggbbs verzorgd voorkomen zoekt lieve eerlijke jongen/man tot 60j voor (sex) vriendschap en of relatie, gn drinker/roker samenwonen kan. mail mij; jlab1985@gmail. com 7325 - Ben gay, niet onknap, geen BBS, 29j slank en verzorgd, top, zoek slanke bottom 18-29, als het klikt kan het eventueel regelmatig,woon in kortrijk. 7326 - Gezocht: vrouw die zich kan terugvinden in vrouwelijk zijn, actief/sportief, natuur, creatief, koken, eerlijkheid en respect,+30j. Ik vrouw( vr type) 34j regio kust tot ieper/ w-vl. 7327 - 45j Wvlaamse zoekt vrouw ts 38-45j. Hou van rust, de zee, wandeling in natuur, een leuke babbel, terrasje.  Wil me terug als een vis in het water voelen. Pluk de dag, samen met jou? 7328 - 42j man regio Gent zkt pennevrnd, heb interesse in film, literatuur, muziek, podiumkunst, politiek en filosofie. Ook als je gewoon eens je hart wil uitstorten, ben ik jouw luisterend oor. Liefs Thomas 7329 - Jonge vrouw,45+, intelligent, avontuurlijk, diverse interesses, universitair zou graag iemand leren kennenom mee te wandelen, op ontdekking te gaan, te genieten,...Klim in de pen, dames!!

7320 - ben jij een madame met pit, humor en een open geest? Hou je van lachen, kan je jezelf relativeren en ben je in voor onverwachte dingen? Zoals dit zoekertje? Schrijf me, 48 jarige uit O-Vl. groetjes 7321 - geh 54 j man klein geschapen uit zone 02/ zoek gelijkaardige vriend voor vaste vriendschap en hete sex alleen uit zone leuven en 02 kusjes dirkjan

7330 - Vrouw (25) zoekt vrouw tss 20-35 voor vriendschap en hopelijk meer. Regio Leuven. Liefst hoogopgeleid, sportief en niet-roker. With every heartbeat? hortace3@gmail.com 7331 – Lesb.omg.Geel-Aarschot,60+zkt toffe vriendschap.

7322 - Jij bent rond de vijftig jaar, hebt oog voor mens en natuur en je rookt niet? Ik ben een “geta”-vrouw (wettelijk gehuwd) maar ga vrijuit zodat er met jou iets moois kan groeien. Woon in Vlaanderen.

7332 – Warmhartige,romantische vrouw (52jaar) verlangt naar toffe relatie. Respect,trouw,eerlijkheid,openheid en gelijkwaardigheid belangrijk. Wil een vrouwelijk type,tssn 1m60en 1m70.

7323 - Ik ben nog steeds op zoek naar toffe vrienden. Trefwoorden: 52j/ mantelzorger voor mijn partner (43j-nah), muziek, plezier, iets eten,conceptuele kunst/ Beatles/ fiftiesrock/ katten/ Heist o/d Berg.

7333 – Vr. zkt vr voor duurzame relatie ik heet ninja uit O-Vl. Geen rookster! Ik ben geen uitgaanstype mijn gsmnummer is 0477/187 965 e-mailadres is ninjabaetens5@ live.be

Geef je Zizo-zoekertje online in vóór 30/05/2014 op www.zizo-online.be spelregels

Hoe antwoorden?

Beperk je tot de ruimte in het tekstveld (max. 200 karakters). Langere zoekertjes worden niet opgeno-

Sluit je antwoord in een blanco envelop. Vermeld het

men of ingekort door de redactie. Beperk je per editie tot één zoekertje.

referentienummer in de linker bovenhoek. Kleef een

Schrijf in je zoekertje eerlijk en kort wie je bent en wie je zoekt. Vermeld erbij van welke streek je bent.

postzegel in de rechterbovenhoek. Antwoorden zonder

Vermelding van persoonlijke gegevens (e-mail en telefoon) in een zoekertje gebeurt op eigen risico.

postzegel worden niet meer doorgestuurd. Stuur alles in

Vermeldingen van adresgegevens (tenzij PB) in een zoekertje worden niet gepubliceerd.

een andere, voldoende gefrankeerde omslag naar:

Zoekertjes met duidelijk commerciële inslag worden evenmin gepubliceerd, vraag daarvoor de

ZiZo gezocht, Kammerstraat 22, 9000 Gent.

advertentie-tarieven. ZiZo is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de correspondentie noch

Tip! Meerdere antwoorden steek je best samen in een

voor de correspondent.

grote envelop. Zo bespaar je op postzegels. Wees fair

De redactie behoudt zich ten allen tijde het recht (delen van) een zoekertje niet te publiceren.

en antwoord zo vlug mogelijk op elke brief die je krijgt.

97


man & man door tom bouden

98


man & man door tom bouden

99


schrijfkat kamt uit

verandering Annelies De Waele is taalcoach Nederlands aan anderstaligen en is daarnaast freelance journaliste en Schrijfkat. Soms wil ze eens berichten over de luizen in haar pels.

Op een dag staat hij aan de deur, een verwilderde zwerfkater: ineengedoken, schichtig, de blik op alert, hier en daar bengelt een traan. Of hij even mag binnenkomen? Er is een verhaal. We zitten aan tafel, ik zet koffie, haal brood uit de kast, zet een kom soep op het vuur, ik luister. Relatie op de klippen, na 7 jaar. Die zeven jaren toch; zijn liefste er vandoor met een ander. Dat lief werd brutaal geschaakt, zo lijkt het toch, een kaper heeft op een welbewust moment de netten uitgeworpen, of nee, het was zo’n hand met een haak eraan. Soms komen figuren uit kinderverhalen en tekenfilms akelig dichtbij. “Ik herken hem niet meer”, klinkt het. “Hij is weg van de wereld. In de ban van die ander. Plots ben ik te oud, te dit en te dat. Hij houdt niks rekening met mij. In het holst van de nacht thuiskomen, dronken en afgelikt. Ik heb al een andere flat gehuurd.” Ik luister, ik zucht een beetje. Vind verliefdheid ineens weer een of andere enge ziekte. Zoek wat woorden. Dat hij alles kwijt is, zegt hij. “Je hebt jezelf nog”, probeer ik. Iets beters weet ik niet te zeggen. Er valt een stilte, aan de overkant worden oren gespitst. Ik denk terug aan de momenten dat ik aan de andere kant van de tafel zat. Aan

de kant van diegene die verlaten wordt voor een ander. Aan de kant van diegene die verliefd wordt op iemand die iemand anders heeft. Aan de kant van iemand die zichzelf kwijtgeraakt is, en die niet meer weet hoe je in je eentje de ene voet voor de andere zet. “Niks is zwart-wit”, zeg ik nog. “Vroeg of laat bevinden we ons allemaal in de positie van iemand die hard en meedogenloos is, op een andere dag verkleumen we, in een hoekje.” “Hoe doe jij dat, alleen leven”, vraagt hij. De vraag komt van diep, ze werd lange tijd niet meer gesteld. En dan: “Ik denk dat ik de eenzaamheid niet aankan. Zie je mij al alleen gaan wandelen, alleen gaan sporten. Jij bent misschien sterker, of je bent het al meer gewoon.” Ik leg hem uit dat het niet met sterk of zwak te maken heeft, zelfs niet met gewoonte. Wel met anders naar dingen en mensen kijken. Naar jezelf, dat vooral. Soms kan ik het ook niet verklaren waarom ik graag alleen ben, soms veel liever alleen dan met anderen. Zonder relatie kan ik me focussen op het werk dat ik wil doen, op de contacten die ik wil hebben, met die mensen die me echt de moeite waard zijn ... Vaak ben ik liever met veel geliefden in een grote openbare ruimte dan met één geliefde in een te krappe kamer.

Ik probeer uit te leggen dat alleen kunnen zijn niet van de ene op de andere dag komt. Het is een leerproces, in stapjes. Een specialist word je nooit. Er zijn dagen dat je liever in een bootje wilt zitten, er zijn dagen dat je blij bent dat je aan wal staat. En als je goed kijkt, zie je dat veel zogezegd samenzijn geen ideaal samenzijn is. Alleen kunnen zijn, vlak na een relatiebreuk of later, het zou een schoolvak moeten wezen. Je leert er wat iedereen doorheeft maar wat zo weinig mensen weten toe te passen: dat de beste relatie die met jezelf is. Altijd. Zelfs in tijden van verliefdheid. Gaan wijsheid en verliefdheid samen? Zelden. Op je eentje leven, het komt ook niet in partijprogramma’s voor. Er zijn geen fiscale gunstmaatregelen, geen subsidies, het geldt niet als bijzonder statuut. Geen partij of politicus die uitroept dat je hierdoor een leuk – soms een beter – leven kan hebben.

Annelies De Waele www.schrijfkat.be reacties op Annelies@schrijfkat.be

101


foto Jan Locus

Sara, gewoon zichzelf (en toevallig valt ze op vrouwen)

Voor uw gelijke rechten, reken op sp.a www.s-p-a.be


Verscheidenheid. De N-VA heeft het in de vingers. Stem Verandering voor Vooruitgang. Stem N-VA. Elke dag werken we als partij aan verandering. Ook in holebi-dossiers. In het verleden maakten we het homohuwelijk mee mogelijk en steunden we de adoptie door homoseksuele koppels. Vandaag ijveren we voor het effectief aanpakken van homofoob en transfoob geweld, pleiten we voor meer begrip en aanvaarding van transgenders en steunen we internationale acties die holebi’s en transgenders helpen in hun emancipatiestrijd. Want diversiteit is de basis van een leefbare samenleving. Samen gaan we voor Verandering voor Vooruitgang.

Verandering voor Vooruitgang ONTDEK ONZE 25 VERBINTENISSEN OP N-VA.BE/VERANDERING

Profile for çavaria

ZiZo 126  

april-mei-juni 2014

ZiZo 126  

april-mei-juni 2014

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded