Issuu on Google+

Daniel Soutullo

Charles Darwin (1809 (1809--1882)


1. 2. 3.

4.

5. 6. 7 7.

Charles Ch l Darwin D i e a súa ú familia. f ili Precursores da evolución. A teoría da evolución por selección natural. natural Os amigos e a publicación de A orixe das especies. especies i . Evolución da teoría da evolución. Influencias sociais do darwinismo. Recomendacións bibliográficas. bibliográficas


Charles Darwin e a sĂşa familia


Erasmus Darwin Darwin,, av贸 de Charles Darwin.. Foi m茅dico, Darwin poeta, fil贸sofo e bot谩nico


Robert Waring Darwin (1766--1848) (1766

Susannah Wedgwood (1765--1817) (1765


Charles Darwin nace en Mount House (Shrewsbury) o 12 de febreiro de 1809


Charles Darwin estivo matriculado na Universidade U i id d de d Edimburgo Edi b para realizar li estudos d de medicina entre 1825 e 1827


Charles Darwin estudou teoloxía no Christ’s College da Universidade de Cambridge g entre 1827 e 1831


O reverendo JJohn S. Henslow,, profesor de Henslow botรกnica de Darwin en Cambridge e amigo seu, foi q quen o recomendou como naturalista para a viaxe no Beagle g


Robert FitzRoy FitzRoy,, capitรกn do H.M.S. Beagle


SaĂ­da de Plymouth o 27 de decembro de 1831

Chegada a Falmouth o 2 de outubro de 1836


Estadía nas Illas Galápagos desde o 15 de setembro até o 20 de outubro de 1835

Ruta do Beagle nas p g Illas Galápagos


Segunda S d edición di ió corrixida i id do Diario das investigacións e historia en hi to ia natural at al e xeoloxía eolo ía dos países visitados durante a viaxe do H.M.S. H M S Beagle arredor do mundo (1845)


Casar

Non casar

“Fillos (se Deus o quere), unha constante compañeira (e amiga na vellez) que se interesará por un, obxecto para ser amado e con quen entreterse, mellor que un can en calquera caso caso.. Un fogar e alguén que coide del, os praceres da música e da cotifada feminina feminina.. Estas cousas son boas para a saúde. saúde. Obriga de visitar e recibir aos familiares [tachado], pero unha terríbel perda de tempo tempo.. Meu Deus, é insoportábel pensar en pasar toda a vida como unha abella obreira, traballando, traballando e sen facer máis nada nada.. Non, non, iso non pode ser ser.. Imaxínate pasándote o día enteiro so na ennegrecida e sucia casa de Londres. Londres. Faite só á idea dunha esposa boa e cariñosa sentada nun sofá, cun bo lume e libros e quizais música música.. Compara esta visión co dura realidade de Great Marlborough St St.. Casa, casa casa casa, casa..”

Sen fillos (sen unha segunda vida), ninguén que se ocupe de ti na vellez. vellez. De que serve traballar sen a simpatía de amigos próximos e queridos? Quen son os amigos próximos e queridos dos anciáns, senón a súa propia familia? Liberdade para ir onde un queira, escoller Sociedade e frecuentala pouco. pouco. Conversación con homes intelixentes nos clubs. clubs. Non estar obrigado a visitar aos parentes, nin ceder a cada bagatela, os gastos e angustia polos fillos, as posíbeis pelexas.. pelexas Perda de tempo tempo,, non poder ler polas noites, gordura e ociosidade, ansiedade e responsabilidade, menos cartos para libros e se moitos fillos, obrigado a gañarse o pan pan.. (Pero é moi malo para a saúde traballar demasiado) demasiado).. Quizais á miña muller non lle guste Londres Londres;; daquela a sentenza é o desterro e a degradación a unha idiotez indolente e ociosa ociosa..”


Emma Wedgwood, curmรก e esposa de Charles Darwin, รก idade de 32 anos


Charles Darwin & Emma Wedgwood 1809-1882 1808-1896 29 de d xaneiro i de d 1839

William E Erasmus

“Annie” Eli b th Elizabeth

Mary El Eleanor

1839-1914

1841-1851

1842

Henrietta E Emma 1843-1930

George H d Howard 1845-1925

Elizabeth 1847-1926

Francis

Leonard

Horace

Charles W i Waring

1848-1925

1850-1943

1851-1928

1856-1858

Falecida ás tres semanas

Dous fillos e dúas fillas

Un fillo e unha filla

Tres fillos


Alpendre do xardín de Down House que era usado por Darwin D i como laboratorio l b i para algúns l ú d dos experimentos botánicos que realizou


Charles Darwin na 茅poca da publicaci贸n de A orixe das especies (1859)


Charles Darwin faleceu o 19 de abril de 1882 e foi sepultado o dĂ­a 26 na AbadĂ­a de Westminster de Londres


Precursores ecu so es da evoluci贸n


Zoonomía ou As leis da vida orgánica (1796), obra “evolucionista” de Erasmus Darwin


JJean-Baptiste JeanB ti t -Pierre BaptistePi PierreAntoine de Monet Monet,, Cabalei o de Lamarck Cabaleiro La Lamarck, a ck, autor da primeira teoría da evolución na súa obra Filosofía zoolóxica (1809)


1.

2.

3 3.

4.

5.

Aparición de novos organismos moi simples (infusorios) por xeración espontánea, a partir de materia ate ia inanimada. i a i ada Tendencia constante (impulso interno ou “desexo”) dos organismos a evolucionar cara unha meirande complexidade e perfección. Modificación de órganos e estruturas polo uso e o desuso. Os ca caracteres acte es adquiridos adqu dos po polo o uso e o desuso transmítense hereditariamente á descendencia. A evolución é un p proceso lento e gradual g q que segue g unha traxectoria lineal e, en xeral xeral,, non ramificada.


“O ceo preservoume do d i d L k ‘dunha ‘d h desatino de Lamarck tendencia ao progreso progreso’ ‘adaptación desde o lento d d animais’ i i ’ etc i desexo dos etc..− mais as conclusións ás que cheguei eu non difiren moito das súas.”


Robert Chambers Chambers,, autor an贸nimo da obra transformista Vestixios da historia natural da creaci贸n (1844)


A teor铆a da evoluci贸n por selecci贸n natural


€

€

€

A selección l ió artificial ifi i l practicada i d por h horticultores i l e gandeiros sobre as especies domésticas de animais e plantas que deu lugar á formación de novas razas. plantas, razas A existencia na natureza de especies diferentes con características comúns, pero con trazos distintivos, que son adaptacións a condicións particulares de vida (observacións durante a viaxe do Beagle Beagle). ). A obra de Thomas R. Malthus (1766(1766-1834), Ensaio sobre o principio da poboación (1798), na que se postula que as poboacións medran en progresión xeométrica mentres que os recursos o fan en progresión aritmética. Esta argumentación suxeriulle a Darwin la idea da selección natural en outubro de 1838.


32 razas distintas de pombas b obtidas btid mediante selecci贸n artificial


Ensaio sobre o p principio p da poboaci贸n de Malthus (1798)


€ Cadernos

sobre a transmutación das especies B, B, C, D e E (1837 (1837--1839). 1839)

€ Esbozo

de 1842 ((coñecido como o Sketch). Sketch ).

€ Ensaio E i

de 1844 (coñecido d ( ñ id como o Essay, E Essay , foi p preparado p con instrucións dirixidas a Emma para a súa publicación en caso de falecemento repentino). repentino)


A evolución consiste en modificacións moi lentas e graduais, polas que as especies cambian no tempo e se diversifican no espazo, coa aparición doutras novas a partir das especies ancestrais. € As especies emparentadas evolucionaron a partir dun antepasado común. A evolución pódese representar graficamente como unha árbore ou, ou mellor aínda, aínda como un coral no que os brotes (novas especies) se orixinan a partir do tronco (que representa a especie ancestral extinguida ou morta). € El motor do cambio evolutivo é a selección natural. €


A 谩rbore da vida, do Caderno de notas B sobre a transmutaci贸n das especies de Darwin (1837)


A 煤nica il t i贸 que ilustraci贸n aparece en A orixe ori e das especies (1859)


€

€

€

Principio de variación: variación: Nas poboacións naturais existen pequenas diferenzas (variacións) entre os individuos que afectan a moitos carácteres carácteres. Esas pequenas diferenzas constitúen a materia prima da evolución, sobre a que actúa a selección natural. Principio de herdanza: herdanza: Parte da variación existente é herdábel, é dicir, transmítese hereditariamente de pais a fillos de xeración en xeración. Unicamente a variación herdábel ten importancia para a evolución. Principio de selección: selección: Se as variantes hereditarias afectan á capacidade de supervivencia e/ou reprodución dos individuos q que as p posúen,, orixinarase unha transmisión diferencial dos portadores desas variantes.


€

€

A este proceso de selección e transmisión diferencial de características herdábeis, debido á distinta taxa de supervivencia e/ou reprodución dos individuos que as posúen, é ao que Darwin chamou h selección l ió natural. natural t l. É un proceso sen finalidade nin tendencias a priori, priori, no que os individuos seleccionados se adaptan p ás condicións que q impón p un medio ambiente cambiante e/ou a competencia con outros seres vivos: • “Na “N variabilidade i bilid d d dos seres orgánicos á i e na acción ió d da selección l ió natural t l non

semella haber máis predestinación que na dirección na que sopra o vento” (Darwin, Darwin, 1876). €

A competencia t i por recursos escasos que algúns l ú individuos i di id explotan mellor que outros (principio (principio de loita pola existencia), existencia), que tanto inspirou a Darwin, Darwin, pode estar presente mais non é un elemento esencial (no sentido de forzosamente necesario) para o funcionamento da selección natural.


Variaci贸n

Herdanza

Transmisi贸n diferencial

Selecci贸n natural


D Darwin i descoñecía d ñ í como se orixinaba i i b e se transmitía ií a variación herdábel sobre a que actuaba a selección natural. natural € A doutrina sobre a herdanza predominante naquela época, época chamada herdanza das mesturas, mesturas presupoñía que a variación se diluía co tempo, dado que afirmaba que os carácteres dos descendentes tendían a ser intermedios entre os dos proxenitores. € Darwin descoñecía os traballos de Mendel sobre a transmisión hereditaria, que foron publicados en 1866, pero permaneceron ocultos até 1900. €


€

Darwin aceptaba a herdanza dos carácteres adquiridos e, e debido ás críticas recibidas, co tempo foi acentuando a súa importancia como unha posíbel fonte de variación herdábel sobre a que podería actuar a selección natural: • “As modificacións adquiridas no pasado, e postas en uso para algún

obxecto útil nas épocas pasadas, pasadas chegaron probabelmente a se converter en firmes e estábeis e a se facer hereditarias [...]. Véxome na obriga a admitir que nas primeiras edicións da miña obra A orixe das especies di se cadra demasiado espazo á acción da selección natural e á persistencia do máis apto” (Darwin (Darwin,, 1871). €

Ideou unha teoría da herdanza que fose compatíbel coa herdanza dos carácteres adquiridos e que chamou hipótese provisoria da panxénese, panxénese, que presentou no seu libro, de 1868, A variación de animais e plantas baixo domesticación. domesticación. A panxénese resultou un rotundo fracaso.


Primeira P i i edición di ió d de A variación de animais e plantas la ta baixo bai o domesticación do e ticació (1868), obra na que Darwin expón a súa “hipótese provisoria da panxénese”. panxénese”.


O principio de diverxencia (1854-1857) • Tendencia nos descendentes do mesmo tronco a diverxer a medida que se modifican A hipótese da panxénese (1868) • Teoría da herdanza compatíbel coa herdanza dos carácteres adquiridos A selección sexual (1871) • Competencia entre os machos polo acceso ás femias • Elección dos machos reprodutores por parte das femias


€ Afirmación

sobre a realidade da evolución: evolución: constituíu o maior éxito de Darwin. Darwin. Grazas a A orixe das especies a idea implantouse rotunda e definitivamente na sociedade en moi poucos anos. € A proposta da selección natural como factor causal da evolución: evolución: sendo a achega máis orixinal de Darwin Darwin,, contou con moi pouca aceptación até ben entrado o século XX.


€

€

€

€

A selección natural ten consecuencias contrarias ao progreso e a calquera propósito finalista da evolución. Bate B t frontalmente f t l t coa idea id de d que a natureza t reflicte fli t os propósitos do Creador que, para os teístas que se inclinaban a aceptar a evolución, non era outro que o do progreso desde as criaturas máis simples até os seres humanos. A selección natural era considerada unha idea inaceptábel por representar un mecanismo cego, que prescinde totalmente dos propósitos divinos divinos, e achégase perigosamente ao materialismo máis radical. As propias eivas da teoría en canto á orixe, orixe mantemento e transmisión da variación hereditaria.


Os amigos e a publicaci贸n bli i贸 d de A orixe i das d especies i


Alfred Russel Wallace Wallace,, cofundador da teoría da selección natural, recollida na súa monografía Da tendencia das especies i a formar f variedades, i d d e da d perpetuación de variedades e especies por medios naturais de selección (1858). Darwin e el coñecéronse no Museo Británico en 1853 ou 1854. Contribuíu a popularizar o termo “d “darwinismo”. i i ”


Charles Lyell, Lyell, pai da xeoloxía moderna e autor de Principios de xeoloxía (1830). Aínda que era amigo e admirador de Darwin Darwin,, mantivo posturas antievolucionistas até case o final da súa vida


Joseph Dalton Hooker, Hooker, cirurxiรกn e botรกnico, foi o amigo de meirande confianza de Charles Darwin. Darwin. Trabaron amizade en 1843


Asa Gray foi naturalista, botánico e médico. É considerado i o botánico á i estadounidense máis i importante do d século é l XIX XIX. Visitou a Darwin en Down H House en 1867


O 18 de xuño de 1858 Darwin recibe unha carta, carta remitida por Alfred Russel Wallace desde o arquipélago malaio, malaio que contén un manuscrito no que se desenvolve a idea da selección natural. € Darwin séntese sorprendido e consternado pola coincidencia coas súas propias ideas: €

• “Nunca vin unha coincidencia máis sorprendente p […] [ ] Mesmo os

seus propios termos coinciden cos encabezamentos dos meus capítulos”. €

Lyell L ll e Hooker H k organizan i unha h saída íd “h “honorábel” áb l” para a presentación conxunta da teoría, na que Darwin non perda a preeminencia como fundador da teoría da evolución.


€

Organízase a presentación, na sesión da Linnean Society do 1 de xullo de 1858, nas que se len tres documentos: • Un extracto do Ensaio de Darwin de 1844. • Un resumo dunha carta enviada por Darwin a Asa Gray en outubro de

1857, na que lle falaba da súa teoría. • O ensaio i que Wallace W ll enviou i a Darwin D i (coñecido ( ñ id como manuscrito it de d

Ternate), titulado Da tendencia das especies a formar variedades, e da Ternate), perpetuación de variedades e especies por medios naturais de selección. selección. €

€

Os tres traballos son publicados posteriormente nas Actas da Linnean Society. Society. Ao ano seguinte seguinte, 1859 1859, presionado polos seus amigos amigos, Darwin publica A orixe das especies, especies, como un resumo do que ía ser o seu “gran libro”, Selección natural, natural, comezado en 1856, pero que nunca chegou a completar.


Primeira edición de Sobre a orixe das especies mediante selección natural ou A preservación das razas favorecidas na loita pola vida (1859), publicado o 29 de novembro de 1859, cunha tirada de 1.250 exemplares, que se esgotaron o mesmo día da publicación


O biólogo Thomas Henry Huxley,, alcumado o “ Huxley “bulldog bulldog de Darwin Darwin”, ”, foi o principal defensor da teoría da evolución nas controversias públicas que se sucederon nos anos seguintes g á publicación de A orixe das especies.. Darwin e el especies coñecéronse ñ é en 1853 1853. Huxley H l foi quen acuñou o termo “darwinismo” darwinismo .


Samuel Wilberforce (“ (“Soapy Soapy Sam”), Sam”), bispo de Oxford, que en 1860 participou nunha célebre disputa sobre a evolución con Thomas Henry Huxley


Cando Wilberforce morreu en 1873, a consecuencia dunha ferida na cabeza producida ao caer do seu cabalo, Huxley comentou que, “ h vez, o cerebro b d “por unha do bi bispo entrara en contacto coa realidad… y o resultado fora fatal”.


Evoluci贸n da teor铆a da evoluci贸n


1 1. 2.

3.

4.

5.

6.

A orixe e a transmisión da variación herdábel. herdábel A importancia da selección natural fronte a outros mecanismos da evolución. evolución Os ritmos de cambio evolutivo: gradualismo fronte a saltacionismo.. saltacionismo A cantidade de variación xenética existente nas poboacións naturais. O problema da unidade de selección ou sobre que actúa a selección natural (xenes, individuos, grupos, especies). A evolución a gran escala (macroevolución (macroevolución): ): extincións en masa, aparición i ió d de novos ti tipos d de organismos, i etc. etc t .


Darwinismo

Eclipse do darwinismo

Biométricos contra mendelianos

Teorías clásica e equilibrada

Teoría sintética da evolución

Nacemento da xenética de poboacións

Teoría neutralista

Equilibrio puntuado

Situación actual


Ronald A. Fisher (1890--1962) (1890

J. B. S. Haldane (1892--1964) (1892

Sewald G. Wright (1889(1889-1988)

Os tres están entre os fundadores da xenética de poboacións e, xunto co ruso Sergei S i Tchetverikov T h ik (1880 (1880--1959), 1959) son os precursores da síntese evolutiva


Theodosius Dobzhansky, Dobzhansky, autor de Xenética e A orixe das especies (1937), obra fundacional da teoría sintética da evolución


Ernst Mayr (1904--2005) (1904

Zooloxía e Sistemática

George G. Simpson (1902--1984) (1902

Julian Huxley (1887--1975) (1887

G. Ledyard Stebbins (1906--2000) (1906

Paleontología í

Síntese de varios campos

Botánica á i


1.

A evolución l ió é un proceso moii llento t e gradual. d l D Descártase á t calquera l tipo de evolución brusca (saltacionismo (saltacionismo). ).

2.

A orixe de toda a variación hereditaria son as mutacións azarosas que se producen nos xenes durante a formación das células reprodutoras (óvulos e espermatozoides).

3 3.

A transmisión da variación hereditaria prodúcese seguindo as leis de Mendel Mendel..

4.

Aínda que se acepta a acción doutras forzas evolutivas (como a deriva xenética, a migración ou a propia mutación) remárcase o papel central da selección natural.

5 5.

Rexeitamento total da herdanza dos carácteres adquiridos. adquiridos

6.

A teoría adopta un enfoque poboacional no sentido de que, aínda que a selección natural actúa sobre os individuos, son as poboacións as que evolucionan ao cambiar as frecuencias dos tipos seleccionados de xeración en xeración.


Motoo Kimura (1924--1994), (1924 1994) fundador f d d da d teor铆a neutralista da evoluci贸n molecular


1.

Unicamente U i t os carácteres á t adaptativos, d t ti como a trompa t do d elefante l f t ou as estruturas anatómicas para o voo nas aves, están sometidos á acción da selección natural. Os xenes responsábeis destes carácteres representan unha parte moi pequena do conxunto da variación existente nas poboacións.

2 2.

A meirande parte da variabilidade xenética responsábel da información para fabricar as proteínas é neutra e, xa que logo, non é favorecida nin prexudicada pola selección natural.

3.

A principal i i l fforza responsábel áb l dos d cambios bi evolutivos l i éad deriva i xenética aleatoria.

4.

As frecuencias dos xenes neutros p presentes nas poboacións p dependen dun equilibrio entre a mutación (responsábel da súa aparición recorrente) e a deriva xenética aleatoria, que provoca a desaparición dalgunhas variantes xenéticas ao tempo que as variantes alternativas son fixadas nas poboacións.


Stephen Jay Gould (1941--2002) (1941

Niles Eldredge (1943)


1.

Os O ritmos it de d evolución l ió das d especies i non son tan t lentos l t e graduais d i como postula o darwinismo clásico e a teoría sintética.

2.

As especies p apenas p sofren cambios ao longo g da súa existencia,, permanecendo en equilibrio, practicamente invariábeis (estase (estase). ).

3.

A formación de novas especies (especiación (especiación)) prodúcese en pequenas poboacións marxinais e en espazos de tempo breves (desde o punto de vista xeolóxico). Nestes períodos concéntranse a meirande parte dos cambios morfolóxicos que ocorren na evolución. l ió

4.

O nome de “equilibrio puntuado” deriva desta concepción de especies p en equilibrio q duradeiro,, p puntuado p por breves p períodos de cambio evolutivo rápido nos que se produce a especiación especiación..

5.

O equilibrio puntuado explica mellor que a concepción gradualista clásica lá i d do d darwinismo i i as d descontinuidades ti id d atopadas t d no rexistro i t fósil.


Defensores do “adaptacionismo “adaptacionismo” ”

John Maynard Smith (1920--2004) (1920

Edward O. Wilson (1929)

Richard Dawkins (1941)


Interpretaci贸ns alternativas ao p paradigma g oficial

Stephen Jay Gould (1941--2002) (1941

Richard C. Lewontin (1929)

Lynn Margulis (1938)


Influencias ue c as soc sociais as do darwinismo


€

€

€

€

€

Darwin fixo moi poucas translacións ou extrapolacións das súas ideas evolucionistas ao terreo social humano, a maioría delas na súa obra A orixe do home e a selección en relación ao sexo (1871). Entre estas incursións atópanse as valoracións sobre: as razas humanas, a doutrina euxenésica de Galton e a orixe dos instintos sociais humanos. O recurso ao darwinismo como inspirador de teorías ou interpretacións noutras disciplinas distintas adoita basearse en analoxías l í superficiais. fi i i Na meirande parte dos casos esas analoxías teñen un fundamento moi escaso. No terreo social o darwinismo foi empregado para xustificar tanto teorías reaccionarias (darwinismo social e euxenesia euxenesia)) como revolucionarias l i i ((materialismo t i li histórico). hi tó i )


A orixe do home e a selección en relación ao sexo (1871), a primeira obra na que Darwin trata das q implicacións da súa teoría para a especie p p humana, incluídas as razas humanas. Tamén comenta nela a teoría euxenésica do seu primo Francis Galton


Darwinismo social Darwinismo neural

Euxenesia

Darwinismo

Psicolox铆a evolutiva

Materialismo hi t贸 i hist贸rico Sociobiolox铆a h humana


Herbert Spencer Spencer,, creador do chamado darwinismo i i social que desenvolveu na súa ú obra b Estática E á i social i l (1851)


€

€

€

€

€

€

Defendeu D f d a necesidade id d d da lib libre empresa para garantir ti a adaptación d t ió do d individuo a unha sociedade en perpetuo cambio. A idea de p progreso g ocupaba p un papel p p central, como algo g inevitábel q que se deriva da loita e a competencia. Acuñou a expresión “supervivencia do máis apto”, usada despois por Darwin como sinónimo de selección natural. natural Enxalzou os sufrimentos que resultan do fracaso como o mellor estímulo posíbel para o autodesenvolvemento individual e manifestouse contrario á existencia de prestacións sociais a cargo do Estado. Defendeu toda a súa vida a herdanza dos carácteres adquiridos de Lamarck.. Cría q Lamarck que as respostas p p positivas individuais,, adquiridas q na loita pola vida, convertíanse en hereditarias. Sempre foi máis lamarckiano que darwiniano darwiniano.. Con máis propiedade, a súa teoría debería ser chamada “lamarckismo lamarckismo social social” no canto de “darwinismo social”.


“O crecemento dun gran negocio é simplemente i l t a supervivencia i i do d máis apto […]. Isto non é unha tendencia malsá do mundo dos negocios. É, simplemente, o resultado dunha combinación dunha lei da natureza cunha lei de Deus” ((John John D. Rockefeller Rockefeller). ).


Francis Galton, Galton, fundador d euxenesia. da euxenesia i . Era E medio di primo de Darwin Darwin,, co que compart铆a un n av贸 a 贸 (Erasmus Darwin Darwin))


“A euxenesia é a ciencia que trata de todas as influencias que melloran las calidades innatas dunha raza; tamén trata daquelas é que a poden desenvolver até acadar a máxima superioridade” (Galton (Galton,, 1904).


“A publicación en 1859 de A orixe das especies de Charles Darwin marcou un período do meu propio desenvolvemento mental, tal como o fixo no p pensamento humano en xeral. [...] [ ] Tiven pouca dificultade en relación con A orixe das especies,, xa que devorei o seu contido e especies i il i tan t rapidamente id t como o devorei, d i un asimileino feito que quizais debe atribuírse a unha unión hereditaria da mente que ambos ambos, o seu ilustre autor mais eu, herdamos do noso avó común, Dr. ” ((Galton Galton,, 1908). ) Erasmus Darwin Darwin”


“En canto á forza, axilidade e outras calidades físicas, físicas a lei da selección natural de Darwin actúa cunha severidade desapaixonada e p O débil morre na batalla pola p vida, desapiadada. os individuos máis fortes e capaces son os únicos aos que se lles permite sobrevivir e legar i tit i lá ió ffuturas. t o seu vigor constitucional ás xeracións Hai algunha regra correspondente a respecto do carácter moral? Eu creo que a hai e xa aludín a ela cando falaba dos indios americanos” (Galton (Galton,, 1865). )


Karl Marx, Marx, fundador do materialismo hist贸rico


“Neste libro [A [A orixe das especies] especies] atópase o fundamento históricohistórico-natural da nosa concepción” (Carta de Marx a Engels,, 1860). Engels “O libro de Darwin é moi importante e convenme como base b d da lloita it hi histórica tó i de d clases” (Carta de Marx a Lasalle, Lasalle, 1861).


Edward O. Wilson Wilson,, entomólogo de Harvard e fundador da sociobioloxía. sociobioloxía. Na súa obra Sobre a natureza humana (1978) pretende explicar a conduta individual e social humana desde presupostos darwinistas


Leda Cosmides e John Tooby son os fundadores da psicoloxía evolutiva, disciplina continuadora da sociobioloxía humana, que constitúe un intento de explicación darwiniana do comportamento humano


Gerald Edelman, Edelman, premio Nobel de FisioloxĂ­a e Medicina en 1972, enunciou a teorĂ­a do darwinismo neural para explicar o desenvolvemento do sistema nervioso


Recomendaci贸ns bibliogr谩ficas


DARWIN, Charles (1859), El origen de las especies, especies, Madrid: Austral/ Editorial Espasa Calpe, S. A., 2008.


DARWIN, Charles (1859), Autobiografía,, Pamplona: Autobiografía Editorial i i Laetoli, Laetolii, S. S L., 1887. 88


DARWIN, Charles & WALLACE Alfred Russel WALLACE, (1958), La teoría de la evolución de las especies, especies, Barcelona: Editorial Crítica, S L., S. L 2006. 2006


BOWLER, Peter J. (1990), Charles Darwin. El hombre y su influencia, influencia, Madrid: Alianza Editorial, S. A., 1995.


BROWNE, Janet (2006), La hi t i de historia d El origen i de d las l especies,, Barcelona: especies Debate/Random Debate/ Random House Ho se Mondadori,, S. A., 2007. Mondadori


SAMPEDRO, Javier (2002), Deconstruyendo y a Darwin. Los enigmas de la evolución a la luz de la nueva g genética, genética, Barcelona: Editorial Crítica, S. L.


SOUTULLO, Daniel (2005), Biología, cultura y ética. Crítica de la sociobiología humana,, Madrid: Talasa humana Ediciones, S. L.


“Grande é, en verdade, a nosa falta se resulta a miseria i i d dos nosos pobres, b naturais non das leis naturais, senón das nosas institucións.”


FIN


Presentación: «Darwin e o darwinismo»