Page 1

Program Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu dotyczący zwiększenia liczby absolwentów kierunków przyrodniczo-technicznych o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy


2


Program Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu dotyczący zwiększenia liczby absolwentów kierunków przyrodniczo-technicznych o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy

3


mgr Bartłomiej Wojdyło Dyrektor Biura Projektów i Funduszy Unii Europejskiej Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY (EFS) Europejski Fundusz Społeczny (EFS) jest jednym z funduszy

niami Strategii Lizbońskiej oraz celami polityki spójności krajów

strukturalnych Unii Europejskiej (UE). Został stworzony, by re-

unijnych, rozwój kapitału ludzkiego i społecznego przyczynia

dukować różnice w zamożności i jakości życia we wszystkich

się do pełniejszego wykorzystania zasobów pracy oraz wsparcia

państwach członkowskich i regionach UE. Tak więc fundusz

wzrostu konkurencyjności gospodarki.

promuje spójność gospodarczą i społeczną. EFS zajmuje się promocją zatrudnienia w UE. Pomaga pań-

będzie koncentrował wsparcie na obszarach takich jak: za-

stwom członkowskim, sprawiając że siła robocza i firmy są le-

trudnienie, edukacja, integracja społeczna, rozwój potencjału

piej przygotowane do stawienia czoła nowym, globalnym wy-

adaptacyjnego pracowników i przedsiębiorstw, a także zagad-

zwaniom. Innymi słowy:

nienia związane z budową sprawnej i skutecznej administracji

• środki finansowe są dzielone pomiędzy państwa członkowskie i regiony, w szczególności te, gdzie rozwój gospodarczy jest mniej zaawansowany; • fundusz jest kluczowym elementem strategii UE na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, która ma poprawić jakość życia obywateli UE, zapewniając im lepsze kwalifikacje i większe szanse na rynku pracy; • w okresie 2007-2013 około 75 miliardów euro trafi do

publicznej wszystkich szczebli i wdrażaniem zasady dobrego rządzenia. Celem głównym Programu jest: wzrost zatrudnienia i spójności społecznej. Do osiągnięcia tego celu przyczynia się realizacja sześciu celów strategicznych, do których należą: • podniesienie poziomu aktywności zawodowej oraz zdolności do zatrudnienia osób bezrobotnych i biernych zawodowo;

państw członkowskich i regionów w ramach realizowania

• zmniejszenie obszarów wykluczenia społecznego;

ustalonych zamierzeń.

• poprawa zdolności adaptacyjnych pracowników i przed-

28 września 2007 r. Komisja Europejska wydała decyzję w

siębiorstw do zmian zachodzących w gospodarce;

sprawie przyjęcia do realizacji Programu Kapitał Ludzki, któ-

• upowszechnienie edukacji społeczeństwa na każdym eta-

ry jest jednym z programów służących realizacji Narodowych

pie kształcenia przy równoczesnym zwiększeniu jakości

Strategicznych Ram Odniesienia 2007-2013 i obejmuje całość

usług edukacyjnych i ich silniejszym powiązaniu z potrze-

interwencji Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) w Pol-

bami gospodarki opartej na wiedzy;

sce. Przyjęcie Programu stanowi potwierdzenie głównych kie-

• zwiększenie potencjału administracji publicznej w zakre-

runków rozwoju i prowadzenia polityki prozatrudnieniowej

sie opracowywania polityk i świadczenia usług wysokiej

rządu oraz umożliwia wykorzystanie środków EFS w Polsce w

jakości oraz wzmocnienie mechanizmów partnerstwa;

latach 2007-2013.

4

Dążąc do efektywnego rozwoju zasobów ludzkich, Program

• wzrost spójności terytorialnej.

Program stanowi odpowiedź na wyzwania, jakie przed pań-

W ramach PO Kapitał Ludzki przewiduje się możli-

stwami członkowskimi UE, w tym również Polską, stawia odno-

wość realizacji projektów w dwóch głównych trybach:

wiona Strategia Lizbońska. Do wyzwań tych należą: uczynienie

systemowym i konkursowym. W trybie systemowym pro-

z Europy bardziej atrakcyjnego miejsca do lokowania inwestycji

jekty są realizowane przez beneficjentów imiennie wska-

i podejmowania pracy, rozwijanie wiedzy i innowacji oraz two-

zanych w Programie lub w dodatkowych dokumentach

rzenie większej liczby trwałych miejsc pracy. Zgodnie z założe-

stanowiących jego uszczegółowienie. Natomiast w trybie kon-


kursowym projekty mogą realizować wszystkie podmioty m.in.:

siębiorstw do zmieniających się trendów ekonomicznych, w

• instytucje rynku pracy,

Priorytecie II realizowane będą ogólnopolskie i ponadregio-

• instytucje szkoleniowe,

nalne projekty wspierające rozwój potencjału adaptacyjnego

• jednostki administracji rządowej i samorządowej,

przedsiębiorstw i ich kadr, poprzez inwestycje o charakterze

• przedsiębiorcy,

ponadregionalnym w doskonalenie zawodowe pracowników

• instytucje otoczenia biznesu,

i poprawę jakości usług szkoleniowo-doradczych w przedsię-

• organizacje pozarządowe,

biorstwach. Przewidują one szkolenia dla firm bądź ich oddzia-

• instytucje systemu oświaty i szkolnictwa wyższego,

łów znajdujących się w wielu regionach kraju, oraz dofinan-

• inne podmioty.

sowanie studiów podyplomowych pracowników. Wsparciem

Program składa się z 10 Priorytetów, realizowanych zarówno

zostaną objęte w szczególności działania promujące wykorzy-

na poziomie centralnym jak i regionalnym. W ramach kompo-

stywanie i upowszechnianie wyników badań naukowych i no-

nentu centralnego środki zostaną przeznaczone przede wszyst-

wości technologicznych, rozwój zawodowy pracowników oraz

kim na wsparcie efektywności struktur i systemów instytucjo-

rozwijanie nowych form pracy i metod zarządzania w przed-

nalnych, natomiast środki komponentu regionalnego zostaną

siębiorstwach.

w głównej mierze przeznaczone na wsparcie dla osób i grup społecznych.

Wsparcie

dla

systemu

opieki

zdrowotnej

W ramach Priorytetu II, będą również realizowane dzia-

WSPARCIE SYSTEMOWE W RAMACH KOMPONENTU CEN-

łania związane z poprawą stanu zdrowia osób pracujących,

TRALNEGO

stanowiących integralną część działań służących zwiększaniu

Wsparcie dla instytucji rynku pracy i pomocy społecznej Efektywność pomocy kierowanej do osób bezrobotnych oraz zagrożonych wykluczeniem społecznym zależy w dużym stopniu od sprawności świadczących ją instytucji, kompetencji kadr oraz możliwości dostępu do informacji przez wszystkie zainteresowane podmioty. W Priorytecie I podejmowane są działania zmierzające do podnoszenia rozwijania potencjału instytucji działających w obszarze rynku pracy, pomocy i integracji społecznej, a także realizowane ponadregionalne programy wspierające aktywizację zawodową i integrację społeczną określonych grup znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy. Opracowanie i wdrożenie rozwiązań organizacyjnych i systemowych podnoszących efektywność działania i jakość usług świadczonych przez instytucje rynku pracy oraz instytucje pomocy i integracji społecznej odbywać się będzie

zdolności adaptacyjnych osób pracujących. Realizowanie tych założeń będzie się odbywać poprzez opracowywanie kompleksowych programów o charakterze profilaktycznym oraz wspierających powrót do pracy, skierowanych do określonych grup pracowników. W zakresie zwiększania sprawności funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej, poprawy dostępności i jakości udzielanych świadczeń, możliwe będzie podnoszenie kwalifikacji i umiejętności zawodowych personelu medycznego, w szczególności lekarzy deficytowych specjalności oraz pielęgniarek i położnych. Ponadto w odpowiedzi na m.in. trudną sytuację związaną z finansowaniem systemu służby zdrowia, realizowane będą działania związane z rozwojem kwalifikacji managerskich kadry zarządzającej jednostkami służby zdrowia oraz wspierany będzie system akredytacji tych jednostek.

m.in. poprzez szkolenia kadr, poprawę jakości funkcjonowania

Wsparcie dla systemu oświaty i szkolnictwa wyższego

struktur organizacyjnych, doskonalenie i rozbudowę systemu

Wsparcie w ramach Priorytetu III obejmuje systemowe dzia-

współpracy i wymiany informacji oraz zwiększanie dostępności

łania realizowane przez instytucje zarządzające oświatą, ukie-

świadczonych usług. W ramach tego Priorytetu planowane jest

runkowane na podniesienie jakości rezultatów pracy instytucji

również prowadzenie akcji informacyjnych i promocyjnych na

systemu edukacji, ukierunkowanie kształcenia na dziedziny o

rzecz promocji równych szans, przeciwdziałania dyskryminacji

znaczeniu kluczowym dla gospodarki opartej na wiedzy oraz

na rynku pracy oraz wspierania mobilności geograficznej i za-

dostosowanie kierunków i programów nauczania do potrzeb

wodowej.

rynku pracy. Priorytet będzie obejmował m. in.: rozwój in-

Wsparcie dla ogólnopolskich i systemowych działań na rzecz rozwoju potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw Z uwagi na konieczność dostosowywania polskich przed-

strumentów służących badaniom i analizom systemu oświaty, realizację ogólnopolskich kampanii propagujących uczenie się przez całe życie. Przewiduje się również doskonalenie podstaw

5


programowych w kierunku ich dostosowania do wymogów

żące aktywizacji osób pozostających bez pracy, w tym osób

kształcenia w gospodarce opartej na wiedzy, opracowanie pro-

zarejestrowanych, jako bezrobotne lub poszukujących pra-

gramów i materiałów do kształcenia w formie e-learningu oraz

cy, kierowane przede wszystkim do grup znajdujących się w

opracowanie innowacyjnych programów dotyczących kształ-

najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy, w tym zwłaszcza do

cenia. Przewiduje się również stworzenie krajowego systemu

osób długotrwale bezrobotnych, kobiet, osób starszych, bez-

kwalifikacji, który będzie stanowił aktualny opis i usystematyzo-

robotnych mieszkańców obszarów wiejskich, a także do osób

wanie kompetencji i kwalifikacji występujących na rynku pracy

młodych, które wchodzą po raz pierwszy na rynek pracy. Dzia-

według poziomu i zakresu kształcenia.

łania te będą realizowane poprzez podnoszenie potencjału

Ponadto w Priorytecie IV przewidziano wsparcie dla sys-

zawodowego, rozwój oraz zdobywanie nowych kwalifikacji i

temu szkolnictwa wyższego ukierunkowane na zapewnienie

doświadczeń zawodowych m.in. w drodze szkoleń, praktyk,

jakości kształcenia na poziomie wyższym m.in. poprzez opra-

staży i doradztwa zawodowego, a także wspieranie i promocję

cowanie nowych programów kształcenia w tym w językach

przedsiębiorczości i samozatrudnienia.

obcych, doskonalenie kompetencji kadry akademickiej, a tak-

Wspierany będzie również rozwój inicjatyw lokalnych na

że organizację staży i praktyk dla studentów. Ponadto, szcze-

rzecz podnoszenia poziomu aktywności zawodowej osób nie-

gólnie wspierane będzie kształcenie na poziomie wyższym na

pozostających w zatrudnieniu, przyczyniających się do realiza-

kierunkach matematyczno - przyrodniczych i technicznych ze

cji strategii rozwoju kapitału ludzkiego na terenach wiejskich.

względu na ich priorytetowe znaczenie dla potrzeb rynku pra-

Ponadto, w ramach tego Priorytetu będą wdrażane projekty

cy i konkurencyjności gospodarki. Wsparciem objęta zostanie

ukierunkowane na wzmocnienie i rozwój potencjału instytucji

również realizacja przez uczelnie programów rozwojowych

rynku pracy działających na terenie regionu, obejmujące m.in.

przyczyniających się do lepszego przygotowania absolwentów

poprawę jakości oraz dostępu do świadczonych usług, w tym

do wejścia na rynek pracy.

zwłaszcza w zakresie pośrednictwa pracy i doradztwa zawodo-

Wsparcie dla budowy zdolności instytucjonalnej polskiej administracji

Wsparcie dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym

Poprzez realizację działań przewidzianych w Priorytecie V

W ramach Priorytetu VII realizowane będą działania służą-

– Dobre rządzenie, możliwe będzie wzmocnienie zdolności

ce zapobieganiu wykluczeniu społecznemu oraz zapewnieniu

polskiej administracji do wypełniania swoich funkcji w nowo-

równego dostępu do zatrudnienia osobom i grupom społecz-

czesny i partnerski sposób. Wsparcie obejmie administrację

nym doświadczającym dyskryminacji na rynku pracy, m.in.

szczebla rządowego, samorządowego, instytucje wymiaru spra-

poprzez rozwijanie form aktywnej integracji oraz wspieranie

wiedliwości. Ukierunkowane będzie także na rozwój potencja-

zatrudnienia w sektorze ekonomii społecznej. Poprzez dostar-

łu organizacji pozarządowych oraz organizacji pracodawców

czanie możliwości zatrudnienia dla osób zagrożonych wyklu-

i pracowników, jako podmiotów istotnych z punktu widzenia

czeniem społecznym (np. niepełnosprawnych, bezdomnych,

efektywnej realizacji zasady good governance. Celem tego

długotrwale bezrobotnych), zapewnienie dostępu do działań

Priorytetu jest przede wszystkim realizowane podniesienie ja-

aktywnej integracji oraz wdrażanie instrumentów aktywizacji

kości i dostępności usług publicznych, w tym tych świadczo-

społeczno – zawodowej, zapewnione zostaną warunki do lep-

nych na rzecz przedsiębiorców, lepsze stanowienie prawa i po-

szego wykorzystania potencjału ludzkiego w obszarze pomocy

lityk publicznych oraz unowocześnienie zarządzania finansami

i integracji społecznej. Pomoc w ramach tego Priorytetu będzie

publicznymi. Towarzyszyć temu będzie jednoczesne zwięk-

kierowana do osób biernych zawodowo, które korzystają z po-

szanie kompetencji kadr sektora publicznego oraz rozwijanie i

mocy społecznej i chcą powrócić na rynek pracy. Poprzez sze-

upowszechnianie współpracy pomiędzy administracją publicz-

reg działań o charakterze aktywizacyjnym i wspierającym oso-

ną a organizacjami pozarządowymi i partnerami społecznymi.

by te uzyskają możliwość reintegracji społecznej i zawodowej.

WSPARCIE DLA OSÓB I GRUP SPOŁECZNYCH W RAMACH KOMPONENTU REGIONALNEGO

6

wego.

Wsparcie ukierunkowane będzie również na rozwój inicjatyw na rzecz aktywizacji i integracji społeczności lokalnych, przyczyniających się do realizacji strategii rozwoju kapitału ludz-

Wsparcie dla osób bezrobotnych i biernych zawodowo

kiego na terenach wiejskich. Aby zapewnić właściwy potencjał

W ramach Priorytetu VI realizowane będą działania słu-

do realizacji powyższych działań, służby pomocy i integracji


społecznej będą również mogły skorzystać ze środków na upo-

cenia zawodowego i jego lepszego dostosowania do potrzeb

wszechnianie aktywnej integracji i pracy socjalnej, szkolenia,

rynku pracy. Istotnym elementem Priorytetu będzie doradz-

doradztwo oraz rozwój partnerstwa i współpracy w regionie.

two edukacyjno- zawodowe pozwalające na lepsze dosto-

Wsparcie

dla

przedsiębiorstw

i

ich

pracowników

Celem Priorytetu VIII jest podniesienie konkurencyjności wszystkich regionów kraju poprzez podniesienie poziomu adaptacyjności pracowników i przedsiębiorstw oraz wsparcie przedsiębiorstw (zwłaszcza małych i średnich) w dostosowaniu się do potrzeb regionalnych strategii rozwoju. Cel ten jest realizowany poprzez wspieranie pracodawców przechodzących procesy restrukturyzacji, organizowanie doradztwa i szkoleń ułatwiających podwyższanie lub zdobywanie nowych kwalifikacji wśród pracowników przedsiębiorstw, a także zwiększenie dostępności szkoleń e-learningowych i udziału korzystających z nich osób. Z możliwości podnoszenia kwalifikacji zawodowych będą mogły skorzystać również dorosłe osoby pracujące, zainteresowane doskonaleniem bądź zmianą kwalifikacji zawodowych. W ramach Priorytetu wspierane będzie również tworzenie i rozwój sieci wsparcia innowacji i transferu technologii pomiędzy przedsiębiorstwami a instytucjami badawczo –rozwojowymi czy uczelniami, prowadzące do promowania i wykorzystywania osiągnięć naukowych w praktyce oraz wspierania obszarów uznanych za szczególnie istotne z punktu widzenia rozwoju gospodarczego regionu. Przewiduje się również dofinansowanie stypendiów dla najlepszych doktorantów studiujących na kierunkach uznanych za szczególnie istotne z punktu widzenia rozwoju regionu.

sowanie kształcenia do potrzeb regionalnych rynków pracy. Realizowane będą również działania na rzecz upowszechnienia szkolnych form kształcenia ustawicznego oraz kształcenia nauczycieli i kadr systemu edukacji. W Priorytecie IX przewidziano formy wsparcia przyczyniające się do poprawy kondycji kapitału ludzkiego na obszarach wiejskich, które odpowiadają specyfice obszarów wiejskich i zgodnie z nią będą wykazywać wysoką skuteczność, tj. wsparcie na rzecz tworzenia i podejmowania aktywności przez lokalne inicjatywy i pakty na rzecz rozwiązywania problemów mieszkańców wsi w zakresie rozwoju kapitału ludzkiego. Na realizację Programu Kapitał Ludzki w latach 2007-2013 przewidziano ponad 11,4 mld euro. Wkład finansowy Europejskiego Funduszu Społecznego to ponad 9,7 mld euro. Pozostałe środki tj. ponad 1,7 mld euro stanowią wkład krajowy, który został oszacowany na minimalnym poziomi, tj. 15%. PO KL obejmuje całość wsparcia ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, co stanowi ok 14,43% całości środków przeznaczonych na realizację programów operacyjnych w latach 2007-2013. W ramach Programu ok. 60% środków zostanie przeznaczonych na realizację wsparcia realizowanego przez regiony, natomiast ok. 40% środków skierowano na realizację wsparcia sektorowego na szczeblu centralnym. Podział środków finansowych pomiędzy województwa w ramach komponentu regionalnego został dokonany na podstawie liczby

Wsparcie dla osób kształcących się w systemie oświaty

mieszkańców województwa, stopy bezrobocia, liczby małych

Priorytet IX będzie wspierał regiony w zakresie podnosze-

i średnich przedsiębiorstw zarejestrowanych w województwie,

nia jakości i poziomu wykształcenia społeczeństwa. Przewiduje

liczby osób utrzymujących się z rolnictwa oraz wskaźnika regio-

się realizację tego celu poprzez realizację programów rozwo-

nalnego zróżnicowania PKB na głowę mieszkańca. Dodatkowe

jowych szkół, obejmujących wyrównywanie dysproporcji edu-

wsparcie finansowe otrzymało 5 województw Polski Wschod-

kacyjnych oraz poprawę efektywności nauczania kompetencji

niej, w celu przyśpieszenia procesów rozwojowych i pełniej-

kluczowych. W ramach Priorytetu udzielane będzie również

szego włączenia się tych obszarów w procesy tworzenia wzro-

wsparcie na rzecz upowszechnienia edukacji przedszkolnej

stu gospodarczego i zatrudnienia.

(szczególnie na obszarach wiejskich) oraz modernizacji kształ-

CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA

7


dr hab. inż. Elżbieta Bondar-Nowakowska, prof. nadzw. Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Kierownik Projektu

Projekt „Program Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu dotyczący zwiększenia liczby absolwentów kierunków przyrodniczo-technicznych o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy” Projekt „Program Uniwersytetu Przyrodniczego we Wro-

Projekt „Program Uniwersytetu Przyrodniczego we Wro-

cławiu dotyczący zwiększenia liczby absolwentów kierunków

cławiu dotyczący zwiększenia liczby absolwentów kierunków

przyrodniczo-technicznych o kluczowym znaczeniu dla gospo-

przyrodniczo-technicznych o kluczowym znaczeniu dla gospo-

darki opartej na wiedzy” jest realizowany od 1. X 2009 roku.

darki opartej na wiedzy” realizowany jest zgodnie z politykami

Obecnie, studenci w nim uczestniczący, są na trzecim roku

wspólnotowymi z zachowaniem zasady równości szans i zrów-

studiów.

noważonego rozwoju, prawem Polskim i prawem Unii Euro-

Celem ogólnym Projektu jest: • przeciwdziałanie zmniejszającemu się zainteresowaniu

Celem szczegółowym tego Projektu jest zwiększenie licz-

absolwentów szkół średnich studiami wyższymi na kierun-

by absolwentów studiów stacjonarnych I stopnia na 4 kie-

kach przyrodniczych i technicznych;

runkach:

• zaspokojenie zapotrzebowania rynku pracy na absolwentów kierunków inżynierskich;

• biotechnologii, • budownictwie,

• ograniczenie, u podejmujących studia, problemów zwią-

• inżynierii środowiska,

zanych z wymaganiami w zakresie – matematyki, fizyki i

• ochronie środowiska .

chemii, które często są powodem zniechęcenia, a nawet

Kierunki te są wymienione na liście kierunków technicz-

rezygnacji z dalszego studiowania, • podniesienie poziomu oraz wyrównanie wiedzy studentów z ww. przedmiotów.

nych, matematycznych i przyrodniczych ustanowionej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego jako ”kierunki zamawiane”, czyli takie, których absolwent jest najbardziej po-

Cele te są zgodne z:

trzebny na polskim rynku pracy. Osiągnięcie celu założonego w

• 4-tym celem strategicznym Programu Operacyjnego Kapi-

Projekcie jest realizowane poprzez:

tał Ludzki – projekt zmierza do powiązania kształcenia z potrzebami gospodarki opartej na wiedzy; • szczegółowym opisem Priorytetów Programu Operacyjne-

• zwiększony nabór na pierwszy rok studiów ww. kierunków, • motywacyjny program stypendialny,

go Kapitał Ludzki oraz Planem działania dla Priorytetu IV

• dodatkowe zajęcia (tzw. wyrównawcze) z matematyki,

PO KL na rok 2009 - projekt przyczynia się do uatrakcyj-

fizyki oraz chemii w celu uzupełnienia oraz wyrównania

nienia kształcenia na kierunkach przyrodniczo-technicz-

wiedzy z tych przedmiotów u podejmujących studia;

nych;

• przygotowanie i udostępnienie studentom, w formie

• Strategią Lizbońską – projekt zmierza do wzrostu inwesto-

skryptów oraz w wersji elektronicznej, materiałów dydak-

wania w kapitał ludzki poprzez lepszą edukację i umiejęt-

tycznych, z przedmiotów objętych zajęciami wyrównaw-

ności;

czymi;

• strategią rozwoju kraju na lata 2007-2015 (3-ci Priorytet) – projekt zakłada dostosowanie oferty edukacyjnej do potrzeb rynku pracy.

8

pejskiej.

• wyposażenie studentów uczestniczących w Projekcie, w materiały piśmienne i nośniki elektroniczne.


KIERUNKI STUDIÓW REALIZOWANE W RAMACH PROJEKTU

„Program Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu dotyczący zwiększenia liczby absolwentów kierunków przyrodniczo-technicznych o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy” Na wrocławskim Uniwersytecie Przyrodniczym na 5 wydziałach kształci się około 11 tysięcy studentów. Uczelnia oferuje: • szeroki wybór kierunków studiów i specjalności, • europejski standard kształcenia, • nowocześnie wyposażone sale dydaktyczne i laboratoria. Kierunki studiów objęte Projektem prowadzone są na 3 wydziałach: • Wydział Nauk o Żywności – biotechnologia; • Wydział Inżynierii Kształtowania Środowiska i Geodezji – budownictwo oraz inżynieria środowiska; • Wydział Przyrodniczo-Technologiczny – ochrona środowiska.

WYDZIAŁ BIOLOGII I HODOWLI ZWIERZĄT

WYDZIAŁ INŻYNIERII I KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA

WYDZIAŁ PRZYRODNICZOTECHNOLOGICZNY

WYDZIAŁ MEDYCYNY WETERYNARYJNEJ

bezpieczeństwo żywności

architektura krajobrazu

ekonomia

weterynaria

bioinformatyka

budownictwo

ochrona środowiska

pielęgniarstwo weterynaryjne

biologia

geodezja i kartografia

odnawialne źródła energii i gospodarka odpadami

zootechnika

gospodarka przestrzenna

ogrodnictwo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI

inżynieria bezpieczeństwa

rolnictwo

biotechnologia

inżynieria i gospodarka wodna

technologia rolnicza i leśna

technologia żywności i żywienie człowieka

inżynieria środowiska

zarządzanie i inżynieria produkcji

towaroznawstwo

Kształcenie na tych kierunkach ma wieloletnią tradycję. Najdłuższą historię ma kierunek inżynieria środowiska, który prowadzony jest od 1950 roku, przy czym jego obecna nazwa została przyjęta w 1991 roku. Kierunek budownictwo realizowany jest od 1972 roku. Kierunek biotechnologia powstał w 1998 roku, a kształcenie na ochronie środowiska rozpoczęto w 1994 roku.

9


Kształcenie na kierunkach objętych Projektem jest realizowa-

jętności rozwiązywania problemów o charakterze projekto-

ne zgodnie z wymaganiami określonymi w standardach kształ-

wym, inwestycyjnym i eksploatacyjnym dotyczących urządzeń,

cenia*. Absolwenci posiadają niezbędna wiedzę, umiejętności

instalacji oraz obiektów służących do kształtowania i ochrony

i kompetencje zarówno do wykonywania zawodu jak i dal-

środowiska oraz mieć wykształcone poczucie odpowiedzial-

szych studiów.

ności za swoje działania. Absolwent studiów powinien być

Absolwent kierunku budownictwo posiada wiedzę z zakre-

przygotowany do projektowania, wykonawstwa i eksploatacji

su: wykonawstwa obiektów budownictwa mieszkaniowego,

urządzeń i obiektów technicznych, w tym do badań eksploata-

komunalnego, przemysłowego i komunikacyjnego; projekto-

cyjnych, pomiarów diagnostycznych oraz kontroli jakości stoso-

wania podstawowych obiektów i elementów budowlanych;

wanych technologii i urządzeń. Absolwent powinien posiadać

technologii i organizacji budownictwa; kierowania zespołami

umiejętności posługiwania się literaturą fachową, gromadzenia,

i firmą budowlaną; wytwarzania, doboru i stosowania mate-

przetwarzania oraz pisemnego i ustnego przekazywania in-

riałów budowlanych oraz technik komputerowych i nowo-

formacji. Powinien znać język obcy na poziomie biegłości B2

czesnych technologii w praktyce inżynierskiej. Absolwent jest

Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego Rady

przygotowany do: kierowania wykonawstwem wszystkich ty-

Europy oraz umieć posługiwać się językiem specjalistycznym z

pów obiektów budowlanych; współudziału w projektowaniu

zakresu inżynierii środowiska. Absolwent jest przygotowany do

obiektów użyteczności publicznej, przemysłowych i komu-

podjęcia studiów drugiego stopnia.

nikacyjnych; organizowania produkcji elementów budowla-

Absolwent studiów inżynierskich kierunku ochrona środo-

nych; nadzoru wykonawstwa budowlanego oraz ustawicznego

wiska powinien posiadać ogólną wiedzę z zakresu nauk ma-

samokształcenia i doskonalenia zawodowego. Absolwent jest

tematyczno-przyrodniczych oraz technicznych, rolniczych lub

przygotowany do pracy w: przedsiębiorstwach wykonawczych;

leśnych i umiejętności wykorzystania jej w pracy zawodowej

nadzorze budowlanym; wytwórniach betonu i elementów bu-

i życiu z zachowaniem zasad prawnych i etycznych. Powinien

dowlanych; przemyśle materiałów budowlanych oraz jednost-

rozumieć i umieć analizować procesy dokonujące się w przyro-

kach administracji państwowej i samorządowej związanych z

dzie oraz wpływ człowieka na środowisko. Powinien znać pod-

budownictwem i architekturą. Absolwent jest przygotowany do

stawowe zagadnienia technologiczne, rolnicze lub leśne istotne

podjęcia studiów drugiego stopnia.

dla ochrony środowiska oraz kierować się w swoich działaniach

Absolwent kierunku biotechnologia jest przygotowany do

zasadami zrównoważonego rozwoju. Powinien posiadać umie-

sprawnego poruszania się na styku technologii i współczesnych

jętności aktywnego uczestniczenia w pracy grupowej, kierowa-

metod biologii eksperymentalnej oraz do podejmowania zadań

nia zespołami ludzkimi wykonującymi zadania zlecone oraz

o charakterze interdyscyplinarnym wymagających współpracy

posługiwania się fachową literaturą, łącznie z przepisami praw-

ze specjalistami z innych dziedzin.

nymi w zakresie działalności gospodarczej. Absolwent winien

Absolwent studiów inżynierskich jest przygotowany do: pracy

znać podstawowe procesy technologiczne – w szczególności

w przemyśle biotechnologicznym i przemysłach pokrewnych;

procesy przyjazne środowisku, a także posiadać umiejętność

pracy w laboratoriach badawczych, kontrolnych i diagnostycz-

prowadzenia prac laboratoryjnych oraz organizowania bez-

nych; wykonywania podstawowej analityki i podstawowych

piecznie i efektywnie działających stanowisk takiej pracy.

prac badawczych z użyciem materiału biologicznego; wykorzy-

Absolwent studiów pierwszego stopnia powinien znać język

stania urządzeń technologicznych i aparatury badawczej; pro-

obcy na poziomie biegłości B2 Europejskiego Systemu Opisu

wadzenia procesów biotechnologicznych oraz samodzielnego

Kształcenia Językowego Rady Europy oraz umieć posługiwać

rozwijania własnych umiejętności zawodowych. Absolwent jest

się językiem specjalistycznym z zakresu problematyki środo-

przygotowany do podjęcia studiów drugiego stopnia.

wiskowej. Absolwent powinien być przygotowany do pracy w

Absolwent kierunku inżynieria środowiska studiów posiada

laboratoriach badawczych i kontrolnych, instytucjach odpo-

wiedzę z zakresu podstaw nauk matematyczno przyrodniczych

wiedzialnych za ochronę środowiska, przemyśle, rolnictwie,

i technicznych oraz umiejętności korzystania z niej w pracy za-

drobnej wytwórczości, placówkach służby zdrowia, administra-

wodowej i życiu z zachowaniem norm prawnych i etycznych.

cji oraz szkolnictwie – po ukończeniu specjalności nauczyciel-

W szczególności powinien: posiadać wiedzę z zakresu inżynie-

skiej (zgodnie ze standardami kształcenia przygotowującego do

rii środowiska wewnętrznego i zewnętrznego; posiadać umie-

wykonywania zawodu nauczyciela). Absolwent jest przygotowany do podjęcia studiów drugiego stopnia.

10


Zgodnie z Deklaracją Bolońską studia na tych kierunkach są trzystopniowe: inżynierskie, magisterskie i doktoranckie. Projektem objęte są tylko studia pierwszego stopnia - inżynierskie.Łączna liczba godzin dydaktycznych realizowanych w formie wykładów, ćwiczeń i seminariów na poszczególnych kierunkach wynosi: biotechnologia - 2544; budownictwo - 2502; inżynieria środowiska - 2409; ochrona środowiska - 2508. Na wszystkich kierunkach podstawę do zrealizowania planu i programu studiów stanowią przedmioty z grupy podstawowych, do których należy matematyka, fizyka oraz chemia. Związek ten przedstawiają kolejne schematy.

Budownictwo Matematyka Fizyka Chemia

Przedmioty kierunkowe i zawodowe realizowane na studiach

n

n

n

n

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Podstawy ochrony środowiska Mechanika teoretyczna i statyka Chemia Geodezja Geologia Statystyka matematyczna Hydraulika i hydrologia Wytrzymałość materiałów Mechanika gruntów Materiały budowlane Budownictwo ogólne Mechanika budowli Fundamentowanie Konstrukcje betonowe Konstrukcje metalowe Technologia betonów i zapraw Instalacje budowlane i sanitarne Fizyka budowli Ekonomika budownictwa Technologia robót budowlanych Organizacja produkcji budowlanej i kierowanie procesami inwestycyjnymi • Metody obliczeniowe • Budownictwo komunikacyjne

11


Biotechnologia Matematyka Fizyka Chemia

Przedmioty kierunkowe i zawodowe realizowane na studiach

n

12

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

n

n

n

Biologia komórki Biochemia Operacje jednostkowe w przemysłach biotechnologicznych Analiza żywności Chemia żywności Chemiczne i instrumentalne metody analizy żywności Inżynieria bioprocesowa Mikrobiologia ogólna Ochrona środowiska Technologia przetwórstwa węglowodanów Technologia owoców, warzyw i zbóż Biotechnologie przemysłowe w żywności Biotechnologie przemysłowe w farmacji Mikrobiologia żywności Podstawy genetyki Podstawy biotransformacji Aparatura przemysłów biotechnologicznych Biologia molekularna Metody biotechnologiczne w ochronie środowiska Enzymologia Drożdże w procesach fermentacyjnych Technologia przemysłów fermentacyjnych Zarys technologii produktów zwierzęcych Biotechnologiczne wykorzystanie surowców zwierzęcych Szybkie metody mikrobiologicznej analizy żywności Przeciwutleniacze w żywności Zarządzanie jakością i bezpieczeństwem produktów biotechnologicznych Inżynieria genetyczna Ekonomika i organizacja przemysłu Immunologia Zwierzęta laboratoryjne i ich wykorzystanie w biotechnologii Higiena i toksykologia Podstawy żywienia Pomiary i sterowanie procesami biotechnologicznymi Podstawy bioinformatyki Projektowanie


Inżynieria środowiska Matematyka Fizyka Chemia

Przedmioty kierunkowe i zawodowe realizowane na studiach

n

n

n • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

n

n

n

n

n

Kartografia i systemy informacji przestrzennej Mechanika płynów Meteorologia i hydrologia Hydrogeologia Fizyka i chemia gleb Mechanika i wytrzymałość materiałów Termodynamika techniczna Materiałoznawstwo Technologia wody i ścieków Odwodnienia Mechanika gruntów i geotechnika Gospodarka odpadami Regulacja rzek Ochrona środowiska Sieci wodociągowe i kanalizacyjne Nawodnienia Budownictwo ogólne Gospodarka wodna Budownictwo wodne i ziemne Sieci i instalacje Planowanie i realizacja budowy Sieci gazowe

13


Ochrona środowiska Matematyka Fizyka Chemia

Przedmioty kierunkowe i zawodowe realizowane na studiach

n

14

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

n

n

n

Propedeutyka ochrony środowiska Geologia z geomorfologią Botanika Zoologia Gleboznawstwo Meteorologia i klimatologia Ekonomia Podstawy produkcji rolniczej Chemia środowiska Biochemia Zasoby naturalne i ich eksploatacja Kartografia z elementami geodezji Genetyka i biotechnologia roślin Podstawy ochrony roślin Mikrobiologia Ekologia Podstawy gospodarki leśnej Hydrologia Zagrożenia cywilizacyjne i zrównoważony rozwój Ochrona gleb Inżynieria procesowa Technologie ochrony atmosfery Technologie gospodarki odpadami Technologie gospodarki wodno-ściekowej Rekultywacja terenów zdegradowanych Ochrona przyrody Renaturyzacja wód Technologie bioenergetyczne Monitoring środowiska Ocena oddziaływania na środowisko Finansowanie ochrony środowiska


Matematyka

TREŚCI I EFEKTY KSZTAŁCENIA Z MATEMATYKI FIZYKI I CHEMII* wymagane na kierunku biotechnologia Treści kształcenia

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje

Ciągi i szeregi liczbowe. Funkcje jednej i wielu zmiennych – wła- Wykorzystanie narzędzi matematycznych do opiściwości. Funkcje elementarne. Rachunek różniczkowy i całkowy su zjawisk i procesów fizycznych, chemicznych i funkcji jednej i wielu zmiennych. Rozwiązywanie równań róż- biologicznych. niczkowych. Rachunek macierzowy – rozwiązywanie układów

Fizyka i biofizyka

równań liniowych. Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka.

Treści kształcenia

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje

Elementy fizyki i biofizyki niezbędne do zrozumienia i ilościowe- Rozumienie zjawisk i procesów fizycznych w przygo opisu zjawisk występujących w organizmach i ich tkankach, rodzie; wykonywania pomiarów; określania podkomórkach i organellach. Metody fizyczne wykorzystywane w stawowych wielkości fizycznych; wykorzystywanie badaniach biologicznych. Mechanika i termodynamika klasyczna. praw przyrody w technice i życiu codziennym. Elektryczne i magnetyczne właściwości materii. Optyczne właściwości materii. Fizyczne podstawy procesów biologicznych. Zastosowanie metod fizycznych do badania organizmów i procesów

Chemia

biologicznych.

Treści kształcenia

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje

Budowa materii. Rodzaje wiązań chemicznych i oddziaływań Opis okresowych właściwości pierwiastków i promiędzycząsteczkowych. Termodynamika i kinetyka chemiczna. stych połączeń chemicznych; opis właściwości i Równowagi fazowe. Elektrochemia. Zjawiska powierzchniowe. reaktywności związków nieorganicznych; pomiar Sorpcja. Elementy chemii analitycznej – klasycznej i instrumen- lub wyznaczanie wielkości fizykochemicznych; talnej. Budowa, właściwości i przemiany związków organicznych. interpretacja i opis fenomenologiczny właściwości Podstawowe techniki laboratoryjne stosowane w syntezie orga- fizykochemicznych; wykonywanie analiz ilościonicznej.

wych i jakościowych w zakresie niezbędnym w biotechnologii; posługiwanie się metodami racjonalnej syntezy organicznej; korzystanie z metod instrumentalnych w ustalaniu budowy i zachowaniu związków organicznych.

15


Matematyka

TREŚCI I EFEKTY KSZTAŁCENIA Z MATEMATYKI FIZYKI I CHEMII* wymagane na kierunku budownictwo Treści kształcenia

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje

Funkcje jednej zmiennej – pochodne, przebieg zmienności, cał- Rozumienie podstawowych zagadnień analizy ka nieoznaczona, całka oznaczona, całki niewłaściwe, całkowa- matematycznej, geometrii analitycznej, rachunnie przez części i przez podstawianie, twierdzenia o wartości ku prawdopodobieństwa i statystyki; stosowanie średniej, twierdzenie Taylora, szeregi. Funkcje wielu zmiennych całek pojedynczych i wielokrotnych w geometrii – ekstrema, całki podwójne i potrójne, całka krzywoliniowa, cał- i technice; rozwiązywanie układów równań lika powierzchniowa, twierdzenie Gaussa. Równania różniczkowe niowych i równań różniczkowych zwyczajnych; zwyczajne. Równania różniczkowe pierwszego i drugiego rzędu. opracowywania wyników badań i testowanie hiUkłady równań różniczkowych liniowych. Liczby zespolone. Ra- potez statystycznych. chunek macierzowy. Wyznacznik. Macierz osobliwa. Macierz odwrotna. Rozwiązywanie układów równań liniowych. Wartości i wektory własne macierzy symetrycznej. Elementy geometrii analitycznej. Rachunek prawdopodobieństwa. Zmienne losowe – ich rozkłady i parametry. Statystyka stosowana. Estymacja parametrów, parametryczne i

Fizyka

nieparametryczne testy istotności, korelacja i regresja. Treści kształcenia

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje

Właściwości stanów skupienia materii. Podstawy mechaniki kla- Wykonywanie pomiaru podstawowych wielkości sycznej. Elementy termodynamiki fenomenologicznej. Mechani- fizycznych; zmy transportu energii i ciepła, izolacyjność termiczna. Elemen- rozumienie podstawowych zjawisk i procesów ty hydromechaniki. Grawitacja. Elementy akustyki. Elektryczne fizycznych występujących w budownictwie; wyi magnetyczne właściwości materii. Elektryczność. Fale elektro- korzystywanie praw przyrody w technice i życiu magnetyczne. Budowa atomu i jądra atomowego. Elementy me- codziennym chaniki kwantowej. Kwantowa natura materii i energii. Poziomy energetyczne, model pasmowy ciał stałych. Promieniotwórczość

Chemia

naturalna i sztuczna. Elementy fizyki jądrowej. Treści kształcenia

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje

Budowa i właściwości gazów, cieczy i ciał stałych. Siły spójności Opis właściwości stanów materii; rozumienia tworzyw jednorodnych i niejednorodnych. Podstawy termodyna- podstawowych procesów chemicznych mających miki i kinetyki chemicznej. Fizykochemia wody. Układy koloidal- znaczenie w budownictwie; bezpieczne stosowane – otrzymywanie, właściwości, trwałość. Podział i zastosowania nia materiałów budowlanych oraz postępowanie emulsji. Zjawiska powierzchniowe – ich znaczenie w budownic- z materiałami budowlanymi; selekcja i utylizacja twie. Reakcje chemiczne ze szczególnym uwzględnieniem reakcji odpadów materiałowych w budownictwie hydratacji i hydrolizy. Chemia mineralnych materiałów budowlanych ze szczególnym uwzględnieniem materiałów wiążących. Chemia tworzyw sztucznych i tworzyw bitumicznych. Procesy korozji tworzyw cementowych. Chemia metali – procesy korozji.

16


Matematyka

TREŚCI I EFEKTY KSZTAŁCENIA Z MATEMATYKI FIZYKI I CHEMII* wymagane na kierunku inżynieria środowiska Treści kształcenia

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje

Liczby rzeczywiste i zespolone. Ciągi i szeregi liczbowe. Funk- Posługiwanie się metodami matematycznymi w cje elementarne. Rachunek różniczkowy i całkowy funkcji jednej inżynierii środowiska; opis matematyczny zjawisk zmiennej. Elementy algebry liniowej – macierze, wyznaczniki, za- i procesów w przyrodzie; abstrakcyjne rozumienie stosowania rachunku macierzowego do rozwiązywania układów problemów z zakresu nauk przyrodniczych i techrównań. Przekształcenia liniowe. Wartości i wektory własne, dia- nicznych gonalizacja macierzy. Podstawy geometrii analitycznej – rachunek wektorowy, płaszczyzna i prosta w przestrzeni. Powierzchnie drugiego stopnia. Rachunek różniczkowy funkcji wielu zmiennych – granica, ciągłość i ekstrema funkcji wielu zmiennych. Funkcje uwikłane. Zastosowania rachunku różniczkowego do rozwiązywania problemów ekstremalnych w technice. Rachunek całkowy funkcji wielu zmiennych. Elementy teorii pola. Równania różniczkowe

Fizyka

zwyczajne. Szeregi funkcyjne i Fouriera. Treści kształcenia

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje

Podstawy mechaniki klasycznej i termodynamiki fenomenologicz- Poznanie i rozumienie zjawisk i procesów fizycznej. Elementy hydromechaniki. Grawitacja. Drgania i fale w ośrod- nych w przyrodzie; wykorzystywanie praw fizyki w kach sprężystych. Elektryczne i magnetyczne właściwości materii. technice i życiu codziennym; pomiar i określanie Elektryczność. Fale elektromagnetyczne. Polaryzacja, interferencja podstawowych wielkości fizycznych. i dyfrakcja fal. Elementy optyki falowej i geometrycznej. Elementy akustyki, hałas. Elementy fizyki ciała stałego. Promieniotwórczość

Chemia

naturalna i sztuczna. Elementy fizyki jądrowej. Treści kształcenia

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje

Podstawowe pojęcia i prawa chemii. Budowa atomu, układ okreso- Rozumienie procesów chemicznych zachodzących wy pierwiastków. Właściwości pierwiastków. Związki chemiczne – w środowisku i ważnych dla technologii inżynierii rodzaje, budowa cząsteczki. Oddziaływania międzycząsteczkowe. środowiska; przewidywanie, planowanie i stosowaOtrzymywanie, budowa i właściwości związków nieorganicznych i nie procesów chemicznych w neutralizacji zaniekompleksowych. Otrzymywanie, budowa i właściwości związków czyszczeń organicznych: węglowodorów alifatycznych i aromatycznych, alkoholi, fenoli, eterów, aldehydów, ketonów, kwasów karboksylowych, estrów, amin oraz związków heterocyklicznych i halogenoorganicznych. Budowa i właściwości: barwników, cukrów, aminokwasów, peptydów, białek oraz kwasów nukleinowych. Budowa, właściwości i zastosowania tworzyw sztucznych. Stany skupienia materii – gazy, ciecze, ciała stałe. Roztwory. Typy reakcji chemicznych. Elementy termodynamiki chemicznej, termochemia. Elementy termodynamiki procesów nieodwracalnych. Elementy kinetyki chemicznej. Zjawisko osmozy. Zjawiska na granicach faz – adsorpcja. Elektrochemia – potencjały elektrod, ogniwa, elektroliza. Elementy spektroskopii molekularnej.

17


Fizyka

Matematyka

TREŚCI I EFEKTY KSZTAŁCENIA Z MATEMATYKI FIZYKI I CHEMII* wymagane na kierunku ochrona środowiska Treści kształcenia

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje

Definicja i podstawowe właściwości funkcji jednej i wielu zmien- Posługiwanie się metodami matematycznymi w nych. Funkcje elementarne. Rachunek różniczkowy i całkowy naukach o środowisku, technicznych lub rolnifunkcji jednej zmiennej. Równania i układy równań. Elementy czych; opis matematyczny zjawisk i procesów w geometrii analitycznej i przestrzennej. Przykłady zależności funk- przyrodzie; abstrakcyjne rozumienie problemów z cyjnych w przyrodzie.

zakresu nauk przyrodniczych.

Treści kształcenia

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje

Podstawy mechaniki klasycznej. Elementy termodynamiki feno- Pomiar lub określanie podstawowych wielkości menologicznej. Elementy hydromechaniki. Grawitacja. Drgania fizycznych; rozumienie zjawisk i procesów fizyczi fale w ośrodkach sprężystych. Elektryczne i magnetyczne wła- nych w przyrodzie; wykorzystywanie praw przyrościwości materii. Elektryczność. Fale elektromagnetyczne. Po- dy w technice i życiu codziennym. laryzacja, interferencja i dyfrakcja fal. Elementy optyki falowej i geometrycznej. Elementy akustyki. Elementy fizyki jądrowej. Promieniotwórczość naturalna i sztuczna. Promieniowanie słonecz-

Chemia i biochemia

ne. Promieniowanie kosmiczne. Elementy kosmologii. Treści kształcenia

Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje

Podstawowe pojęcia i prawa chemii. Układ okresowy a właści- Opis właściwości pierwiastków i związków chewości pierwiastków. Wiązania chemiczne. Podstawowe rodzaje micznych oraz stanów materii; opis podstaworeakcji chemicznych. Synteza, właściwości i zastosowania wy- wych typów reakcji chemicznych za pomocą branych połączeń nieorganicznych. Pobieranie prób do ana- równań; wykonywanie obliczeń chemicznych; liz. Metody rozdziału substancji. Wybrane metody analizy che- otrzymywanie i identyfikacja prostych związków micznej związków nieorganicznych i organicznych. Statystyczne chemicznych; pomiar lub wyznaczanie wartości opracowanie wyników. Zastosowania mechaniki kwantowej i oraz ocena wiarygodności wielkości fizykochetermodynamiki statystycznej w chemii. Termodynamika che- micznych; bezpieczne postępowanie z chemikamiczna procesów odwracalnych i nieodwracalnych. Równowagi liami oraz selekcja i utylizacja odpadów chemiczfazowe. Roztwory. Procesy sorpcji. Układy koloidalne. Kinetyka nych; posługiwanie się podstawowymi technikami chemiczna. Kataliza. Podstawy elektrochemii. Korozja. Zastoso- biochemii; opis znaczenia makrocząsteczek w wania spektroskopii elektronowej, oscylacyjnej i magnetycznego przyrodzie oraz ich właściwości w relacji do budorezonansu jądrowego w chemii. Synteza, budowa, właściwości i wy; opis i interpretacja zjawisk i procesów zachozastosowania wybranych klas związków organicznych. Wybrane dzących w przyrodzie ożywionej. mechanizmy reakcji organicznych. Związki organiczne występujące w przyrodzie (tłuszcze, cukry, sterydy, witaminy, barwniki) – ich budowa i funkcje biologiczne w zależności od struktury. Molekularne aspekty powstania życia, procesów ewolucyjnych i funkcjonowania organizmów. Struktura i funkcje węglowodanów, lipidów, białek i kwasów nukleinowych. Budowa i funkcje błon biologicznych. Enzymy i koenzymy. Hormony. Regulacja podstawowych szlaków metabolicznych. Fotosynteza i inne procesy anaboliczne. Elementy immunochemii.

18


REALIZACJA CELÓW ZAŁOŻONYCH W PROJEKCIE A. ZWIĘKSZENIE NABORU NA PIERWSZY ROK STUDIÓW W roku akademickim 2009/2010 na każdym kierunku, zwiększono o 10 osób w stosunku do roku poprzedniego liczbę przyjętych na I rok studiów. Liczba studentów rozpoczynających studia na poszczególnych kierunkach przedstawiała się następująco:

Liczba przyjętych na 1-szy rok w

Kierunek studiów

roku akademickim 2009/2010

biotechnologia

155

budownictwo

111

inżynieria środowiska

161

ochrona środowiska

227

W sumie było to 654 studentów.

B. MOTYWACYJNY PROGRAM STYPENDIALNY W ramach motywacyjnego programu stypendialnego, 40 studentów, po 10 na każdym kierunku, otrzymuje stypendia w wysokości 1000 zł/miesiąc. Są one przyznawane na jeden semestr, na podstawie osiągnięć w nauce uzyskanych w semestrze poprzedzającym. Zasady kwalifikacji studentów do otrzymywania stypendium określone są w specjalnie opracowanym do tego celu regulaminie. Jest on przedstawiony na stronie internetowej Projektu www.zamawiane.up.wroc.pl/2009 Dotychczas, w sumie, przyznano 200 stypendiów. Otrzymało je 85 studentów. Są wśród nich studenci, którzy otrzymują je przez cały okres realizacji Projektu tj. na podstawie wyników uzyskanych w postępowaniu rekrutacyjnym oraz osiągnięć w każdym z 4 semestrów. Szczegółowe dane w tym zakresie przedstawia tabela:

Kierunek studiów

Liczba studentów, którym przyznano stypendium motywacyjne: 5-krotnie

4-krotnie

3-krotnie

2-krotnie

1 raz

biotechnologia

4

1

4

2

10

budownictwo

1

3

3

8

8

inżynieria środowiska

2

2

4

5

10

ochrona środowiska

-

4

4

10

10

Średnią ocen uzyskiwanych przez stypendystów w poszczególnych semestrach przedstawiono na rysunkach.

19


Średnia ocen z przedmiotów realizowanych w danym semestrze uzyskiwana przez stypendystów Projektu

20


C. DODATKOWE ZAJĘCIA Z MATEMATYKI, FIZYKI ORAZ CHEMII Liczba godzin z matematyki, fizyki i chemii określona w planach studiów poszczególnych kierunków przedstawiona jest na rysunkach:

Uzupełnieniem tych godzin były zajęcia wyrównawcze. Były one realizowane w formie wykładów i ćwiczeń przez 5 pierwszych tygodni pierwszego semestru. Po ich zakończeniu rozpoczęto realizację zajęć z matematyki, fizyki i chemii określonych w planach studiów, Liczebność grup na ćwiczeniach nie przekraczała 20 osób.

Wymiar godzinowy zajęć wyrównawczych zrealizowanych w ramach Projektu Matematyka

Kierunek studiów

Chemia nieorganiczna i

Fizyka

organiczna

wykłady

ćwiczenia

wykłady

ćwiczenia

wykłady

ćwiczenia

biotechnologia

15

15

15

15

30

budownictwo

25

25

20

20

inżynieria środowiska

25

25

20

20

ochrona środowiska

15

15

15

15

30

21


Treści zajęć obejmowały powtórzenie materiału ze szkoły średniej i były dostosowane do wymagań określonych dla tych przedmiotów w programach studiów. Przedstawiały się one następująco:

Matematyka

biotechnologia

ochrona środowiska

budownictwo

inżynieria środowiska

Przekształcanie wyrażeń algebraicznych: wzory skróconego mno-

Przekształcanie wyrażeń algebraicznych: wzory skróconego mno-

żenia, ułamki.

żenia, ułamki, dwumian Newtona.

Przekształcanie wyrażeń algebraicznych: wartość bezwzględna,

Przekształcanie wyrażeń algebraicznych: wartość bezwzględna,

procent, promil.

błąd przybliżenia, procent, promil.

Zbiory liczbowe: liczby naturalne, całkowite, wymierne, rzeczywi-

Elementy logiki i teorii mnogości: rachunek zdań, kwantyfikatory,

ste.

działania na zbiorach.

Elementy geometrii analitycznej: współrzędne kartezjańskie na

Zbiory liczbowe: liczby naturalne, całkowite, wymierne, rzeczywi-

płaszczyźnie, punkt, prosta na płaszczyźnie.

ste

Równania i nierówności liniowe.

Indukcja matematyczna.

Równania i nierówności kwadratowe.

Geometria analityczna: współrzędne kartezjańskie na płaszczyźnie,

Wielomiany: tw. Bezout’a, dzielenie wielomianów.

punkt, wektor na płaszczyźnie.

Funkcja: dziedzina, przeciwdziedzina, własności funkcji.

Prosta na płaszczyźnie. Twierdzenie Pitagorasa i Talesa.

Funkcje elementarne: funkcja wykładnicza.

Okrąg na płaszczyźnie.

Równania i nierówności wykładnicze.

Układy równań i nierówności liniowych. Wartość bezwzględna.

Funkcje elementarne: funkcja logarytmiczna.

Równania i nierówności kwadratowe i wyższych stopni.

Równania i nierówności logarytmiczne.

Wielomiany: twerdzenie Bezout’a, dzielenie wielomianów.

Funkcje elementarne: funkcje trygonometryczne

Funkcja: dziedzina, przeciwdziedzina, własności funkcji. Przekształcenia wykresów. Funkcje elementarne: wielomiany, wymierne. Funkcja wykładnicza. Równania i nierówności wykładnicze. Logarytmy. Definicja, podstawowe wzory. Równania i nierówności logarytmiczne. Trygonometria: definicje funkcji trygonometrycznych, wykresy. Wzory redukcyjne. Równania trygonometryczne. Ciągi liczbowe: ciąg arytmetyczny i geometryczny. Własności ciągów liczbowych. Elementy kombinatoryki: permutacje, kombinacje, wariacje.

22


Fizyka

biotechnologia

ochrona środowiska

budownictwo

inżynieria środowiska

Podstawy fizyki: pomiar, doświadczenie,

Podstawowe pojęcia związane

Podstawowe pojęcia związane

Podstawowe pojęcia fizyczne; wiel-

prawo przyrody, teoria, model, idealizacja,

z opisem ruchu postępowego i

z opisem ruchu postępowego i

kości i prawa fizyczne.

wielkości fizyczne a matematyka, podstawo-

obrotowego.

obrotowego

Klasyfikacja ruchów, podstawowe po-

we działy fizyki.

Ruchy

Jednostki w fizyce i technice, Międzyna-

zmian ruchu.

zmian ruchu.

Siły rzeczywiste i nierzeczywiste,

rodowy Układ Jednostek i Miar SI, zasady

Zasady dynamiki ruchu postępo-

Zasady dynamiki: w ruchu po-

masa i bezwładność ciała

tworzenia jednostek krotnych i pochodnych,

wego i obrotowego.

stępowym ciał i ruchu obroto-

Mechanika klasyczna, zasady dyna-

dokładność wzorców.

Zasady zachowania pędu i mo-

wym brył

miki, pęd, popęd siły.

Analiza wymiarowa i analiza podobieństw w

mentu pędu.

Zasada zachowania pędu oraz

Ruchu obrotowy bryły sztywnej a roz-

fizyce, wielkości intensywne i ekstensywne.

Kinematyka i dynamika ruchu

zasada zachowania krętu

kład masy względem osi obrotu.

Metody przedstawiania zależności wielkości

harmonicznego.

Pojęcie pracy i energii mecha-

Praca, moc, energia kinetyczna, ener-

fizycznych: analityczna, graficzna, nume-

Rozchodzenie

nicznej. Moc. Zasada zachowa-

gia potencjalna, masa a energia.

ryczna. Zasady sporządzania i analizy wykre-

ośrodku sprężystym, fale.

nia energii.

Zasady zachowania pędu, momentu

sów w fizyce, technice i in. naukach mate-

Polowy opis oddziaływań grawi-

Zjawisko tarcia. Ruch ciał po

pędu, energii, zderzenia sprężyste i

matyczno-przyrodniczych.

tacyjnych, grawitacyjna energia

równi pochyłej.

niesprężyste.

Podstawowe pojęcia fizyczne związane z

potencjalna, potencjał pola

Elementy statyki ciał, warunki

Elementy astrofizyki, pole grawitacyj-

opisem ruchu postępowego i obrotowego

Energia

równowagi.

ne, model studni potencjału, prawa

(w ujęciu przyrostów skończonych).Przypo-

Zasada zachowania energii me-

Kinematyka i dynamika ruch

Keplera, I i II prędkość kosmiczna.

mnienie wiadomości o ruchu jednostajnym

chanicznej.

harmonicznego

Ruch drgający, podstawowe pojęcia,

i jednostajnie zmiennym. Opis skalarny a

Pola elektrostatyczne i magne-

Rozchodzenie

wektorowy.

tyczne.

ośrodkach sprężystych, pojęcia

Ruch falowy, rodzaje fal, transport

Zasady dynamiki Newtona. Sformułowanie i

Ruch cząstek naładowanych w

w ruchu falowym.

energii, fale dźwiękowe.

wyjaśnienia. Pojęcie siły.

polach.

Pole sił grawitacyjnych, energia

Podstawy termodynamiki, typy prze-

Siły rzeczywiste i pozorne. Inercjalne i nie-

Praca w polu elektrostatycznym.

potencjalna i potencjał pola.

mian, funkcje termodynamiczne, cie-

inercjalne układy odniesienia. Przykłady za-

Związek między potencjałem

Pole elektrostatyczne, pojęcia:

pło, temperatura.

stosowań zasad dynamiki.

pola, napięciem i natężeniem

natężenie pola, potencjał, na-

Transport

Pojęcie energii. Rodzaje energii. Praca. Ener-

pola.

pięcie.

cieplne, konwekcja, promieniowa-

getyczne ujęcie problemów dynamicznych

Kinetyczny opis budowy materii.

Pole magnetyczne, pojęcia: siła

nie), równania transportu.

Polowy opis oddziaływań (na przykładzie

Energia wewnętrzna. I zasada

magnetyczna, indukcja.

Optyka geometryczna, soczewki, pry-

pól grawitacyjnych i elektrostatycznych),

termodynamiki.

Ruch cząstek naładowanych w

zmat, zwierciadła, układy optyczne,

energia potencjalna, potencjał pola. Siły za-

Zjawiska

polach.

rozdzielczość.

chowawcze i niezachowawcze. Tarcie jako

Transport energii, II zasada ter-

Kinetyczny opis budowy materii.

Optyka falowa, dyspersja, dyfrakcja,

najprostszy przykład siły niezachowawczej.

modynamiki.

Przemiany gazowe.

interferencja, polaryzacja, laser.

Zasady zachowania: energii, pędu, momen-

Statystyczne ujęcie zasad termo-

Energia wewnętrzna układu ter-

Elektryczność i magnetyzm, pole

tu pędu, ładunku elektrycznego. Wzmianka

dynamiki. Entalpia, entropia.

modynamicznego, I zasada ter-

elektryczne.

o innych zasadach zachowania.

modynamiki.

Prąd stały, pole magnetyczne, induk-

Podstawowe idee kinetyczno-molekularne-

Transport ciepła i energii. Zasa-

cja elektromagnetyczna.

go opisu budowy materii. Natura oddziały-

da bilansu ciepła.

Budowa atomu, liczby kwantowe, pa-

wań międzycząsteczkowych. Elementarne

Światło, rozchodzenie się świa-

smowa teoria budowy ciała stałego.

wielkości i pojęcia w nauce o cieple. Skale

tła.

Elementy fizyki jądrowej, promienio-

temperatur.

Promieniowanie jądrowe. Ro-

twórczość, właściwości promieniowa-

Pojęcie energii wewnętrznej. I zasada termo-

dzaje rozpadów

nia jądrowego

zmienne.

się

Przyczyny

drgań

mechaniczna,

w

praca.

termodynamiczne.

Ruchy

zmienne.

się

Przyczyny

drgań

w

jęcia kinematyczne.

rodzaje ruchu drgającego

ciepła

(przewodnictwo

dynamiki jako zasada zachowania energii. Podstawowe pojęcia i prawa optyki geometrycznej.

23


Chemia

biotechnologia

ochrona środowiska

Właściwości pierwiastków w oparciu o położenie w układzie okre- Podstawowe pojęcia chemiczne. Symbole i wzory chemiczne. sowym; wzory cząsteczek, zapis cząsteczkowy i jonowy reakcji Teoria strukturalna, wartościowość. chemicznych. Podstawy obliczeń chemicznych, skład procentowy

Masy atomów i cząsteczek. Mol, masa mola związku chemicznego.

związków chemicznych.

Ustalanie wzoru chemicznego na podstawie składu ilościowego.

Układanie równań reakcji; pierwiastki amfoteryczne. Stężenia pro-

Układanie równań chemicznych. Typy reakcji chemicznych.

centowe i molowe roztworów; zadania z tego zakresu.

Chemia roztworów wodnych.

Typy reakcji chemicznych, wzory strukturalne cząsteczek. Reakcje

Stechiometria równań chemicznych. Podstawy obliczeń chemicz-

w roztworach elektrolitów, elektrolity słabe i mocne.

nych. Test kontrolny sprawdzający nabytą wiedzę.

Hydroliza soli. Zadania stechiometryczne z uwzględnieniem stężeń

Elementy budowy związków organicznych: skład jakościowy i

roztworów.

struktura cząsteczek, przestrzenne rozmieszczenie atomów w czą-

Zapis reakcji przebiegających w podanych do rozwiązania sche- steczkach. matach.

Podział związków organicznych, grupy funkcyjne. Węglowodory.

Elementy budowy związków organicznych: skład jakościowy i

Związki organiczne jednofunkcyjne zawierające tlen.

struktura cząsteczek, przestrzenne rozmieszczenie atomów w czą-

Związki organiczne jednofunkcyjne zwierające azot oraz związki

steczkach.

wielofunkcyjne.

Podział związków organicznych, grupy funkcyjne. Węglowodory.

Typy reakcji organicznych.

Związki organiczne jednofunkcyjne zawierające tlen. Związki organiczne jednofunkcyjne zwierające azot oraz związki wielofunkcyjne. Typy reakcji organicznych.

24


Poniżej przedstawiono efekty zajęć wyrównawczych. Na uwagę zasługuje bardzo wysoka frekfencja na wykładach i ćwiczeniach. Była ona zdecydowanie wyższa niż na innych zajęciach dydaktycznych. Natomiast średnia ocen z zaliczeń wskazuje, że najwięcej trudności sprawia studentom fizyka.

Przedmiot

Liczba studen-

Średnia frekwencja na zajęciach

tów uczest-

[%]

niczących w zajęciach

Liczba studentów, którzy

wykład

ćwiczenia

zaliczyli zajęcia

Średnia ocena z zaliczeń

biotechnologia matematyka

137

93

92

107

3,60

fizyka

135

93

94

65

3,35

chemia nieorganiczna

135

91

95

3,70

chemia organiczna

91

96

62

3,56

matematyka

112

97

94

107

3,94

fizyka

112

98

96

78

3,41

budownictwo

inżynieria środowiska matematyka

161

95

92

132

3,90

fizyka

161

89

92

122

3,25

ochrona środowiska matematyka

225

98

93

161

4,13

fizyka

225

96

93

73

3,39

chemia nieorganiczna

225

95

179

3,81

chemia organiczna

164

88

23

3,38

* Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 roku w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a takze trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełnić uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz.U. 2007 nr 164 poz. 1166

25


ZAKOŃCZENIE Projekt „Program Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu dotyczący zwiększenia liczby absolwentów kierunków przyrodniczo-technicznych o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy” wpłynął na zwiększenie zainteresowania studiami na kierunkach biotechnologia, budownictwo, inżynieria środowiska oraz ochrona środowiska. W roku 2009, w którym rozpoczęto realizację Projektu jak również w następnych latach liczba chętnych do podjęcia studiów na tych kierunkach znacznie przekraczała liczbę oferowanych miejsc. Zauważono jednak, że pomimo możliwości wyselekcjonowania lepszych kandydatów, duża liczba przyjętych na te studia, rezygnuje z nich już w trakcie pierwszego semestru. Należy to tłumaczyć tym, że młodzież wybiera kierunek studiów kierując się raczej jego popularnością, możliwością uzyskania różnego rodzaju świadczeń, w przypadku kierunku zamawianego – wysokiego stypendium motywacyjnego, w mniejszym zaś stopniu bierze pod uwagę swoje możliwości i predyspozycje. Sytuacji tej nie zmieniła możliwość powtórzenia, a w wielu przypadkach uzupełnienia wiedzy z przedmiotów podstawowych takich jak matematyka, fizyka i chemia wramach kursów wyrównawczych. Dla studentów biorących udział w Projekcie przygotowano materiały dydaktyczne w formie skryptów. Materiały te posłużyły nie tylko uczestnikom Projektu. Są one umieszczone na stronie internetowej Projektu i chętnie wykorzystane na zajęciach z ww. przedmiotów przez studentów kolejnych roczników. Możliwość uzyskania wysokiego stypendium motywacyjnego spowodowała, że na każdym kierunku wyodrębniła się grupa studentów osiągająca bardzo dobre wyniki w nauce. Zwracają na to uwagę nauczyciele akademiccy prowadzący zajęcia z tymi studentami. Jednak dotyczy to tylko około 20% studentów. Na obecnym etapie realizacji Projektu nie można jednoznacznie określić liczby absolwentów rocznika objętego Projektem, ponieważ do ukończenia studiów pozostały im jeszcze 2 semestry. Można jednak założyć, że w stosunku do poprzednich lat, liczba ta na poszczególnych kierunkach będzie wyższa. Założenie to opiera się na porównaniu sprawności promowania w 3 latach poprzedzających realizację Projektu oraz na kierunkach zamawianych. Przedstawiono to w tabelce:

biotechnologia

budownictwo

inżynieria

ochrona

środowiska

środowiska

Średnia sprawność* promowania w % na 1-szym roku studiów w latach

61

70

54

65

50

90

62

61

83

74

84

92

86

83

100

96

akad. 2006/07, 2007/08, 2008/09 Średnia sprawność* promowania w % na 1-szym roku studiów 2009/10 zamawiany Średnia sprawność* promowania w % na 2-gim roku studiów w latach akad. 2006/07, 2007/08, 2008/09 Średnia sprawność* promowania w % na 2-szym roku studiów 2010/11 zamawiany * w analizie uwzględniono spady

26


Określając efekty Projektu należy wziąć pod uwagę, że większość studentów w nim uczestniczących podejmie studia II stopnia, które w przypadku kierunku budownictwo i inżynieria środowiska są niezbędne do podjęcia starań o uzyskanie uprawnień do wykonywania zawodu. Można również spodziewać się, że najlepsi absolwenci wszystkich kierunków będą zainteresowani podjęciem studiów doktoranckich, które są prowadzone na ich wydziałach. Efektem realizacji Projektu, zwłaszcza w odniesieniu do organizacji kursów wyrównawczych jest nowe doświadczenie na temat stanu wiedzy absolwentów szkół średnich. Uczelnia wykorzystuje to obecnie w organizowaniu podobnych kursów oraz wykorzysta w przyszłości. Wiedzą, tą możemy się podzielić się z przyszłymi kandydatami na studia oraz ich nauczycielami.

wiu o we Wrocła g e z ic n d ro y ersytetu Prz entów czby absolw Program Uniw li ia n e z s ym k ię ch o kluczow y n dotyczący zw z ic n h c te rzyrodniczo ej na wiedzy rt a p o i kierunków p rk a d o gosp znaczeniu dla ołecznego Funduszu Sp go ie sk ej p ro w Eu jest ze środkó zki finansowany Kapitał Lud eracyjnego p O u am gr ro w ramach P kszenie liczka ni oraz zwię el wyższe i nau o cz u tw o ic eg ln n ko Sz aktycz Priorytet IV otencjału dyd j na wiedzy ie i rozwój p n ie cn o darki oparte zm o W sp . go .1 4 la d ie la zeniu Działan znaczeniu d czowym znac o kluczowym unków o klu w er kó ki n u w er tó ki en entów by absolw liczby absolw Zwiększenie . .2 .1 4 ie Poddziałan dzy partej na wie gospodarki o

ESTYCJA

CZŁO

ZA INW S P E L J A N WIEK

27


Zespół REALIZUJĄCY projekt Kierownik projeku dr hab. inż. Elżbieta Bondar-Nowakowska, prof nadzw. Koordynator merytoryczny kierunku biotechnologia dr inż. Piotr Juszczyk Koordynator merytoryczny kierunku ochrona środowiska dr inż. Beata Łabaz Koordynator merytoryczny kierunku inżynieria środowiska dr inż. Ewa Burszta-Adamiak Koordynator merytoryczny kierunku budownictwo dr inż. Jolanta Dąbrowska Pracownik organizacyjny projektu mgr inż. Sylwia Grudkowska Specjalista ds. finansowych projektu mgr Karolina Gerlicz Specjalista ds. promocji projektu mgr Iwona Raba

28


Publikacja opracowana i wydana w ramach projektu „Program Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu dotyczący zwiększenia liczby absolwentów kierunków przyrodniczo-technicznych o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy” współfinansowanego przez Unię Europejską, w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu ul. Norwida 25 50-375 Wrocław www.zamawiane.up.wroc.pl/2009

29


Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu ul. Norwida 25 50-375 Wrocław www.zamawiane.up.wroc.pl/2009

kierunki zamawine UP we Wrocławiu  

konferencja promująca projekt „Program Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu dotyczący zwiększenia liczby absolwentów kierunków przyrodni...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you