Issuu on Google+

DRUK! Je voelt het, je bent het, je hebt het

Losgaan met drugs door Generatie IK | Jong en ondernemend | Seks onder de scanner Interview The Little Review | Twintig en moeder | One-day deals | En nog veel meer


Inhoud DRUK!#1 En verder‌ 4 Even voorstellen 5 Nieuws! 7 Column Carmen 12 One-day deal sites:

48

18

Jong & ondernemend

Seks onder de scanner

eendagsvlieg of langer succes? 17 Column Deja 23 Column Karin 24 Twintig en zwanger 28 Jazzfestival Maastricht 33 Column Marije

52

8

Drugs en de generatie IK

Interview The Little Review

34 Vergeten was nog nooit zo makkelijk 38 Interview student: studeren in AustraliĂŤ

42 Tweede studie wordt elite-aangelegenheid 47 Column Elisha 57 Volgende maand in DRUK!

2


Redactioneel Het komt je waarschijnlijk bekend voor. Je opent je mailbox en hij staat vol met spam. Vooral One Day Deal-sites zijn hier erg goed in. Groupon bijvoorbeeld. Ze sturen je dagelijks drie mailtjes met minstens vijf aanbiedingen. ‘Massagebril met soundtherapie, om je helemaal af te kunnen sluiten van de buitenwereld’ of ‘educatieve dvd’s voor een intenser seksleven, helemaal voorbereid voor een warme winter’ en ‘stijlvolle snijplankenset met bijbehorende messen.’ Zo af en toe staat er toch een aanbieding tussen die je nieuwsgierig maakt. Meestal is het iets wat je eigenlijk niet nodig hebt, maar voor de helft van de prijs is het de overweging nog wel waard. En als ze eens een aanbieding hebben die je echt graag zou willen hebben, kom je er meestal een dag later pas achter. Onlangs heb ik het er toch een keer op gewaagd. Ik ging een weekendje naar Maastricht en zag een aanbieding voor een voormalig sterrenrestaurant. Ik heb twee Groupon kortingsbonnen gekocht en twee weken daarna heb ik het restaurant opgebeld om een reservering te maken. Helaas hadden ze pas over twee maanden pas weer plek. Heb ik even pech, de Groupon bonnen zijn maar 2 maanden geldig. Weg aanbieding! Om jullie dit niet te laten overkomen geven we je op bladzijde 15 een aantal tips waar je op kunt letten bij het kopen van One Day Deals. In dit artikel wordt de kant van de consument belicht ten opzichte van One Day deal-sites. Verder kun je lezen over de jonge ondernemer Wout Koch. Hij heeft met zijn internetbedrijf ook een One Day Deal site opgericht heavenaday.nl. Hij onderscheidt zich van anderen door alleen aanbiedingen van kwaliteit te plaatsen. Lees vanaf bladzijde 48 hoe hij dit aan heeft gepakt. Elisha Weeber, hoofdredacteur DRUK elisha@druk.nl 3


Even voorstellen… Elisha Weeber (23) is de hoofdredacteur van DRUK. Als oorspronkelijk Groningse woont zij nu 3 jaar tussen de yuppen in Amsterdam Oud-Zuid, maar bekakt is ze zeker niet. Elisha studeert sociologie en houdt veel van muziek, festivals, reizen en surfen. ‘Into the wild’ is één van haar favoriete films en zelf kun je haar in het wild tegenkomen in Trouw, Hannekes Boom, de 9 straatjes en bij bakkerij Holtkamp voor een cheesecake. In DRUK zal ze dan ook berichten over al deze thema’s. Tenminste, als ze zich kan concentreren. Dat is namelijk niet haar sterkste punt…

Deja Duraku (21) is een communicatiestudent uit Amsterdam, waar ze lid is van een studentenvereniging. Ze werkt als hostess bij Models at Work. In het weekend is ze te vinden bij haar ouders in Leiden. Om in vorm te blijven gaat ze een aantal keer per week joggen in het Vondelpark. ’s Nachts mag je haar wakker maken voor een reis, het liefst naar Ibiza. Ibiza heeft de perfecte combinatie van zon, zee, strand, natuur en het bruisende leven van een stad. Deja is gek op dansen, lezen, shoppen en reizen. Statement: “Haal alles eruit wat erin zit” & “Alles kan”. Marije de Wolf (21) zit in haar derde jaar media&cultuur, richting televisie. Marije is een bezige bij en zit niet graag stil. Haar hobby's zijn lezen, fotograferen, koken en muziek. In het weekend verdient ze een zakcentje in de bediening van een Mexicaans restaurant. Daarnaast houdt ze haar lichaam in vorm met haar wekelijkse bezoek aan de sportschool. Marije is gek op stedentripjes. Het liefst gaat ze naar Italie. Ze houdt van de sfeer, het eten het en het weer(en de Italiaanse mannen?). Volgens mij is het wel duidelijk. Marije is een echte levensgenieter en haar motto's luiden dan ook: "durf te dromen en "geniet van kleine dingen".

Carmen Dorlo (20) studeert Communicatiewetenschap. Ze houdt van reizen, schrijven, stappen en gezellige feestjes. Tijdens het stappen imponeert ze iedereen met haar dansmoves, want haar hobby is streetdance. Daarnaast heeft ze een passie voor koken, alhoewel ze nog geen Jamie Oliver is. Je kan haar ’s nachts wakker maken voor Ben&Jerry’s. Daarnaast is ze heerlijk verliefd op haar vriend, die haar natuurlijk ook altijd ’s nachts wakker mag maken. ‘Wie niet waagt, wie niet wint’.

Karin de Nijs (20) studeert Algemene Sociale Wetenschappen. Ze woont in Amsterdam, maar als ze zal verhuizen is dat naar Berlijn. Ze houdt van lekker eten, zingen, maar vooral van haar vriend Piet. Ze houdt niet van terugdenken aan iets wat eerder die dag is gebeurd, want dan herhaalt ze hardop wat ze toen zei. Zorgt voor beschamende momenten. Gelukkig is ze te ingewikkeld om in 1 zin te beschrijven, want dat maakt dit blad alleen maar leuker!

4


Nieuws!

5


6


Een politiek studentenleventje “Wilders, kan ik €200,- van je lenen?” Heerlijk met mams de stad in. Wat is heerlijker dan door het centrum te lopen met honger en niet de hele tijd te hoeven twijfelen over het kopen van een croissantje of italiaanse bol. ‘Want ze zijn allebei toch bijna één euro.’ Mams pakt een zakje en gooit er zo vier broodjes in. Wat een vreugde! Lopend door de winkelstraat maak je een subtiele opmerking over de H&M: “Kijk mam, de broeken voor 40-plussers zijn in de aanbieding!” Hopend dat ze je dekmantel niet doorheeft, loop je samen de winkel in. Na 2 minuten te hebben gezocht naar mama’s kleding ga je er stiekem tussenuit. Pak wat je pakken kan en zet bij de kassa je liefste blik op. Gegarandeerd, ja, gegarandeerd, zegt ze: ‘Ja schat, natuurlijk, ik betaal het, heb jij weer een extra zakcentje voor boterhammen deze week’. Een mentaal vreugdedansje is het gevolg. En een extra dag stappen. Om het te vieren natuurlijk. Hoe kan het nou dat we, de studenten, zo krap bij kas zitten tegenwoordig? Ik bedoel, je hoeft maar € 500,- te betalen voor een kamer waar net je dikke teen in kan. En €150,- per maand voor collegegeld, terwijl de universiteit je nooit als meer dan een nummertje zal zien en je steeds van het kastje naar de muur stuurt . ‘Ach, hebben we je niet verteld dat je door dat vak niet te volgen een halfjaar studievertraging oploopt? Wat jammer!’ En natuurlijk krijg je bij een jaar studievertraging een BOETE! Een boete van duizenden euro’s, een getal met drie nullen. Terwijl mijn dag al niet meer stuk kan als ik 50 cent op de grond heb gevonden. Mijn idee is: Laten we Mark Rutte eens een week het studentenleventje laten volgen. We maken een weekplanning en laten hem daarna kiezen of die boete daadwerkelijk betaald moet worden. Dag 1: Yes, studiefinanciering, Mark, je woont op jezelf dus je krijgt € 260,-. Ga maar je loon ophalen bij de kroeg op de hoek waar je € 7,- per uur verdient. Zo, € 200,- daar ben je blij mee hé? Wacht maar tot morgen. Dag 2: Huisbaas aan je deur. “€500,- alsjeblieft”. “€ 500,- ?! Maar in deze kamer past alleen mijn dikke teen!” Doei stufi, doei loon. “Ik mis nog € 40,-“ Die moet je lenen, Mark. Dag 3: €152,- collegegeld, alsjeblieft. “Hoi Wilders, kan ik € 200,- van je lenen?” Dag 4: Ik denk dat het wel duidelijk is, Mark. Je houdt het bij de vierde dag al niet meer vol. Ik hoop dat je hier goed over gaat nadenken en ons, allerliefste studentjes, niet gaat opzadelen met nog meer geld problemen. Carmen 7


Jasper Stuart (bass gitaar), Timothy Maurer (zang, tweede gitaar), Laurens van Borssum Waalkes (drums) en Gert-Jan Schouten (lead gitaar,. Foto: www.thelittlereview.com

(“Hoi met Geert, ik krijg nog € 200,- van je.”

INTERVIEW

The Little Review wil wakker schudden Indierockband The Little Review timmert hard aan de weg. De band die ontstond uit een aantal klasgenoten heeft reeds tientallen optredens in Nederlandse poppodia op haar naam staan en trad donderdag 6 oktober jongstleden op in Crea Café tijdens de maandelijkse muziekavond Plug & Play. Een interview met gitarist Jasper Stuart over optreden, muzikale ontwikkeling en toekomstplannen. Door Karin de Nijs

8


Elke eerste donderdagavond van de maand zet het Amsterdamse Crea Café haar muziekzaal open voor nieuw talent. Donderdag 6 oktober jongstleden werd deze avond onder andere verzorgd door de heren van The Little Review. Wanneer zij beginnen met spelen is het zaaltje gevuld door zo’n 30 à 40 mensen, die allen tot het einde van het optreden blijven. De gezichten van het publiek bewegen mee op de maat van de muziek en een enkeling durft ook de rest van het lichaam te bewegen. Gitarist Jasper Stuart: “Het ging lekker. Het was niet heel druk, maar volgens mij vond iedereen het leuk. Het is altijd aardig om te zien dat mensen genieten van de muziek die je maakt.” De leden van The Little Review schrijven vanaf het begin hun eigen muziek, een coverband is het nooit geweest. De muziek die ze maken omschrijven ze zelf als ‘duister, atmosferisch en dansbaar’. “We hebben soms muziek die wat donker klinkt, dat ligt aan de teksten en de manier waarop Timothy het zingt. We maken in ieder geval geen hele vrolijke, zomerse muziek. Het heeft altijd wel een lading. Verder vindt iedere band het natuurlijk erg leuk als mensen gaan dansen. Het is wel ons streven om mensen wakker te schudden.” Dat werd snel duidelijk in het Crea Café. Vanaf het eerste moment dat de band begint met spelen, luistert de zaal aandachtig. De krachtige, soms ietwat schreeuwerige stem van Timothy in combinatie met de harde drums en vlammende gitaren blazen het publiek zonder problemen weg. Tussen de nummers door laat zanger Timothy zijn zachtere kant zien door wat grapjes te maken en te vragen of het publiek het nog naar haar zin heeft. Het is duidelijk: deze band heeft vaker op het podium gestaan. Muzikale ontwikkeling Door de jaren heen heeft The Little Review dan ook heel wat ervaring opgedaan. Wat begon met een optreden in 2005 tijdens een

muziekavond op de middelbare school – waarbij het publiek meteen ‘We want more!’ schreeuwde – is uitgegroeid tot een band die al behoorlijk wat optredens op haar naam heeft staan. Jasper: “Het tofste optreden dat we ooit hebben gedaan was afgelopen augustus in de Mezz in Breda. We stonden in het voorprogramma van de Britse band The Boxer Rebellion. Het was zo goed als uitverkocht, we speelden voor ongeveer 500 mensen. Het ging perfect en we kregen de zaal goed mee. Dat is zo’n gaaf gevoel! Dat is waar ik het voor doe uiteindelijk.” Naast tientallen optredens heeft The Little Review ook enkele platen op haar naam staan. De laatste EP is uitgebracht in 2010 onder de titel ‘The Anatomy of Beasts and Beauties’. Met nummers als Shanghai Surprise, Rising Sun en Amazing Prom laat de band zien een nieuw niveau te hebben bereikt. “Toen we begonnen met schrijven waren onze nummers heel simpel. We hadden een paar deuntjes en maakten gewoon coupletten en refreintjes. Je wordt allemaal muzikaal beter en doet meer ervaring op met het schrijven. De nieuwe nummers hebben daardoor veel meer variatie. Een nummer als Rising Sun laat dit goed zien: dat begint heel rustig en halverwege slaat het ineens om. Dat hadden we toen we begonnen nooit kunnen bedenken.” Die muzikale ontwikkeling lijkt zijn vruchten af te werpen. Het afgelopen jaar krijgt The Little Review steeds vaker de kans om op te treden. In het voorjaar van 2012 willen de mannen weer een nieuwe plaat gaan opnemen. Ze bevinden zich op dit moment volop in het schrijfproces. “We hebben nu twee nummers af die we er op willen zetten. Omdat we altijd samen schrijven, moet je compromissen maken. Soms vindt één van ons iets niet helemaal goed, maar gaan we toch door. Later passen we het soms wel weer aan als het toch niet lekker klinkt. Ik kan wel zeggen dat ik graag 9


naar onze muziek luister. Zeker de laatste paar nummers sluiten goed aan bij mijn persoonlijke muzieksmaak.” Ambitie Naast de muzikale activiteiten hebben de bandleden ook ieder hun eigen bezigheden. Jasper en Gert-Jan studeren beide, Laurens en Timothy zijn dit jaar afgestudeerd. Timothy is nu grafisch ontwerper. Jasper: “Ik merk wel dat Timothy meer met zijn werk bezig is en de band echt voor erbij is. Voor de rest is dat ook wel zo, maar bij hem is het wel iets duidelijker te merken.” Dit betekent echter niet dat de band niet ambitieus is. Laurens wil volgend jaar naar de Rock Academie in Tilburg en is zich aan het voorbereiden op de audities. “Hij is ook wel degene die er het meest voor wil gaan. Ik wil natuurlijk ook doorbreken. Mocht het balletje echt gaan rollen dan zou ik er ook zeker voor gaan, maar ik zou het zo lang mogelijk willen combineren met mijn studie. Maar als we de kans krijgen in Paradiso te spelen dan zeg ik daar echt geen nee tegen, ook al is het in de

10

tentamenweek. De rest van de band denkt daar net zo over”. Ondertussen timmert The Little Review hard aan de weg. Het is echter niet altijd makkelijk. “In Breda gaat het goed, daar kennen we veel mensen. Dat maakt het makkelijker om optredens te regelen”. In de rest van Nederland is het lastiger om aan de bak te komen. “Daarom grijpen we zo veel mogelijk kansen om op te treden aan. Als we straks weer een hele goede cd hebben sturen we die op naar de radio, platenmaatschappijen en dingen als Serious Talent. En dan is het hopen dat iemand een keer de band opmerkt. Ik verwacht wel dat we iets hebben dat opvalt. De combinatie van de muziek die we maken en de stem van Timothy is iets wat je niet veel hoort. Ik hoop dat dat genoeg is om er bovenuit te steken.” In Crea café is dat al gelukt. Nu de rest van het land nog. Voor meer info: www.thelittlereview.com


11


ACHTERGROND

One Day Deal-sites: eendagsvlieg of langer succes?

Door Carmen Dorlo Groupdeal, Groupon, Social Deal, SaveMyDay, noem ze maar op. Het afgelopen jaar is de One Day Deal-website, een website die elke dag een andere aanbieding aanbiedt, populairder dan ooit tevoren. Kortingen op liposuctie, een dagje dierentuin of een avondje concert kan je allemaal terugvinden op deze websites. Maar zijn er ook nadelen? Of blijken deze websites alleen maar uit succesformules te bestaan?

12


13


One Day Deals One Day Deal-websites zijn websites waarop dagelijks aanbiedingen worden aangeboden voor een lagere prijs. Deze aanbiedingen worden aangeboden door bedrijven die bijvoorbeeld naamsbekendheid willen verwerven. Er is op dit moment nog geen marktonderzoek uitgevoerd naar de websites, dus er is geen duidelijkheid over de hoeveelheid aan sites en de hoeveelheid van klanten. Een duidelijkheid die wel zeker is, is dat bijna elke site een grote hit is. Mascaron Social Club, een tapas restaurant en cocktailbar uit Maastricht, heeft ook gebruikt gemaakt van meerdere one day deal-websites. “De ervaringen met deze websites zijn goed. Ik heb gebruik gemaakt van Groupon en Social Deal. Groupon is gericht op heel Nederland en Social Deal alleen op Maastricht. Wij zijn persoonlijk meer tevreden over Groupon, omdat zij professioneler waren. We bereikten een totaal andere doelgroep, niet alleen gierige mensen die puur op aanbiedingen azen die we eerst bereikten met de goedkopere Social Deals.” Populariteit van de websites Maar hoezo zijn deze websites zo populair? Op het internet kan men verschillende producten of ervaringen kopen via een zogenaamde webshop. Het verschil met deze websites is dat men zoals de naam het zegt, elke dag een nieuwe aanbieding terugvindt met een grote korting, soms tot wel 70 procent. Met het voordeel dat bekende websites kwalitatieve A-merken aanbieden en zo correct mogelijk hun items versturen. De aanbiedingen zijn dan ook heel uiteenlopend. Van stofzuigers tot spaarlampen, en van moderne televisies tot de nieuwste computers. Zelfs reizen worden aangeboden op deze websites. De kracht van deze websites zit hem in verschillende zaken. Zo kunnen ze zoals grote winkelketens een zeer groot aantal goederen afnemen bij een bepaalde 14

leverancier, of bij wijze van reclame een fikse korting geven. Bart Oosterholt, compagnon van de one-day-dealwebite Social Deal, zegt: “Wij hebben een zeer groot klantenbestand van 30.000 klanten. één op de zes Maastrichtenaren is lid van onze site. Met ons team van drie medewerkers is het heel moeilijk om alles op orde te houden. Maar tot nu toe gaat dit goed, ook al zijn wij pas in februari 2011 begonnen.” Succesformule Omdat de aanbieders van dagaanbiedingen slechts een assortiment van één artikel per dag hebben en dit normaal in grote aantallen kunnen verkopen, kunnen ze zeer scherpe prijsafspraken met de leveranciers ervan maken. Daarnaast wordt er vaak ook afgesproken dat de verkoper van de dagaanbiedingen pas de definitieve order plaatst en laat uitleveren door de leverancier, zodra het aantal aankopen van de dag bekend is. Bart Oosterholt is tevreden met de aandacht van de bedrijven: “Op dit moment hebben wij een hele lange wachtrij voor de bedrijven om mee te mogen doen. De bedrijven zijn zeer opgetogen over de samenwerking en de resultaten van de deals. Slechte ervaringen hebben we nog niet gehad.” Resultaat hiervan is dat de consument tegen bodemprijzen in het bezit kan komen van goede en leuke producten, maar hij moet wel snel beslissen, omdat de aanbieding hooguit 24 uur geldt en er vaak ook nog een maximum aantal producten verkocht kan worden. Winkelen via het internet is de afgelopen jaren veel populairder geworden. Dat hebben deze websites natuurlijk niet over het hoofd gezien. Gemakzucht is het woord achter het succes. Het is heel makkelijk om je computer op te starten en op een link te klikken. Wehkamp.nl was al een website die jaren geleden begon met het verkopen van spullen via internet. Nu zijn er de websites die deze spullen weer met korting verkopen.


Opletten Het valt niet te bestrijden dat deze dagaanbiedingen vaak echt erg goedkoop zijn. Neem bijvoorbeeld een tapasmenu van negen gerechten bij het eerder genoemde restaurant Mascaron Social Club. Via Groupon verkopen zij dit menu voor €39,per twee personen. In het restaurant kost het echter precies het dubbele, €78,-. Vergelijk voordat je bestelt echter toch altijd even de prijs met die van identieke of gelijkwaardige producten bij andere aanbieders. Dit kun je doen door zelf te zoeken op allerlei websites, maar je kunt ook gebruik maken van vergelijkende websites zoals kieskeurig.nl of vergelijk.nl. Ondanks het feit dat je aankoop misschien wel een impulsaankoop is, weet je dan in ieder geval zeker dat je echt tegen een spotprijs gekocht hebt! Let ook altijd even op bijkomende kosten voor levering en dergelijke, en realiseer je altijd dat je het bestelde product ook moet kunnen betalen en dat kopen in feite niet zomaar een vrijblijvend iets is. Uitbreiding Een groot succes onder deze sites zal waarschijnlijk tot uitbreiding gaan leiden om meer winst te verkrijgen. Bart Oosterholt spreekt ook over uitbreiding. “Wij zijn al aan het uitbreiden door Social Deal Parkstad te maken. Waarschijnlijk willen we binnenkort ook meerdere steden gaan betrekken bij ons concept. Social Deal Eindhoven bijvoorbeeld.” Maar dan wel met een hyperlokale focus legt Bart uit, want dat is het steeds terugkerende succes. In welke stad ze ook een Social Deal beginnen, de deals zullen betrekking hebben op een leuke dag uit in die stad zelf. Langzaam maar zeker zie je ook de uitbreiding bij andere websites. Groupon, bijvoorbeeld, krijgt steeds meer dagelijkse deals en betrekt steeds meer steden bij hun one day deals en begint zelfs al in andere landen.

Nadelen Ook zitten er natuurlijk nadelen aan deze websites. Een terugkerende vraag bij consumenten is of de ‘normale’ kwaliteit overeenkomt met de kwaliteit die wordt gegeven vanuit de sites. Een voorbeeld is dat een normaal driegangenmenu normaal heel lekker kan zijn bij een restaurant, maar als je er gaat eten via een aanbieding van deze sites, de kwaliteit van het eten veel minder is. Een consument van Groupon: “Ik had een deal aangeschaft via Groupon om te gaan eten bij een luxe restaurant. Hier had ik veel goede dingen over gehoord. Toen ik er terecht kwam, werd ik in een donker hoekje gezet in het restaurant met een vriend en was het eten heel teleurstellend. Dit was de laatste keer dat ik Groupon heb gebruikt.” Ook is er de vraag of de consument wel geld heeft om daadwerkelijk de deal te kopen. De aanbiedingen spreken de consument aan, waardoor hij sneller overtuigd is om de deal te kopen. Maar hebben de consumenten door de economische crisis wel de financiële ondergrond om deze one-day-deals te betalen? “Ik had me aangemeld bij Social Deal om één keer een deal te kopen. Vanaf dat moment krijg ik elke dag twee e-mails, minstens! Dit is pure spam te noemen!” aldus een consument van Social Deal. Uiteindelijk is er te zien dat de one day dealwebsites een groot succes zijn en beloven te worden. De gemakzucht van de doelgroep om even op internet een dealtje te kopen is zo groot, dat de verkoopcijfers van de sites niet meer bij te houden zijn. Nadelen van de sites zijn dat de consument kwalitatief geen goede deal krijgt, omdat het bedrijf anders teveel verlies maakt en dat de consument voor de gek wordt gehouden met de gedachte dat hij alles kan betalen. En zijn deze deals niet gewoon irritante spam te noemen?

15


16


Kopen, kopen, kopen! “Allemaal voor het goede doel” “Hey meisje, ik wil wel een lootje van je kopen! Alleen als ik er een gelukszoentje bij krijg.” Voor de zoveelste keer werk ik op een feestje waar na een paar glazen alle allure uit verdwenen is. Het is dit keer het JFK-gala dat jaarlijks gegeven wordt en business mensen en BN’ers aantrekt. Iedereen ziet er schitterend uit, haren netjes opgestoken, pakken gestoomd en de push-up bh’s zijn in volle zicht. Ik moet lootjes verkopen aan de tafels voor stichting ‘Doe een wens’ samen met 19 andere meisjes. We hebben een half uur om ieder langs twee tafels te gaan op onze hoge zwarte hakken en strakke strapless body’s, waar met moeite een hap adem in is te krijgen. Aan het einde van de avond vindt er een loting plaats waar prijzen te winnen zijn zoals een scooter, flatscreen of een reis naar Ibiza. Hier staat wel tegenover dat er lootjes gekocht moeten worden voor het goed doel. De mannen hebben grote praatjes en willen elkaar overtreffen door meer lootjes te kopen. Één lootje kost €50,-, maar er kunnen ook boekjes van loten gekocht worden (50 lootjes) voor €2.500,-. De mensen aan de eerste tafel waar ik de lootjes aan probeer te verkopen twijfelen, maar als ik vertel welke prijzen ermee te winnen, zijn schreeuwt er een dikke man aan tafel:”Dametje, ik wil graag 30 loten!” De man praat tijdens het afrekenen tegen me aan. Hij denkt dat ik dit elke avond doe, op feestjes loten proberen te verkopen in een schaars pakje. Ik zeg dat ik Communicatiewetenschap studeer en hij kijkt me fronsend aan: “Ow! Wat leuk.. Dat is toch Hbo? “Nee meneer, dat is een universitaire studie.” Gelukkig komt er een andere man naar me toe om me te verlossen uit dit neerbuigende gesprek en fluistert in mijn oor: “Ik wil graag 40 loten”, waarop ik antwoord:”Dat wordt dan €2.000,- Meneer”. Dan vraagt hij om een gelukskusje op zijn wang en ik lach en draai me om. Een andere man klikt met z’n vingers en geeft me een seintje dat hij een boekje wilt kopen, waarbij hij met een knipoog zegt: “Ik wil graag wat loten kopen voor mijn vrouw. En het is natuurlijk allemaal voor het goede doel”. Ik kijk mijn ogen uit naar de vrouwen, die onzeker om zich heen kijken naar hoe de andere concurrenten gekleed zijn en luister naar de gesprekken van de mannen die verbazingwekkend weer over ‘geld’ gaan. Geld wordt net zo makkelijk uitgegeven als dat de glazen champagne achterover gegooid worden. Deze feestjes fascineren mij omdat ik me elke keer afvraag of de mensen het geld oprecht aan het goede doel geven, de ander willen overtreffen of geïnteresseerd zijn in de prijzen die ermee gewonnen kunnen worden. Maakt geld je bewust van al het moois wat je ermee kunt doen? Of weet je op een gegeven moment niet meer wat je ermee aan moet? Deja 17


WETENSCHAP

Een orgasme in de scanner Heb jij altijd al eens willen weten wat er zich in het hoofd van je partner afspeelt tijdens de seks? Neurowetenschapper Georgiadis was hier ook nieuwsgierig naar. Hij heeft mannen en vrouwen bereid gevonden zich te laten bevredigen in een scanner en zo heeft hij een kijkje in de hersenen kunnen nemen om te zien wat er in de hersenen gebeurd tijdens de seks. Door Elisha Weeber 18


Seks is overal in onze samenleving aanwezig en is een belangrijk onderdeel van ons leven. We zien het op tv, lezen erover in tijdschriften en worden ermee geconfronteerd in reclames. Seks heeft een belangrijke biologische functie – voortplanting - en heeft daarnaast een hoop voordelen. Het vermindert stress, versterkt je immuunsysteem en is goed voor je lijn en je zelfvertrouwen. Maar hoe groot is onze wetenschappelijke kennis over seks? Neurowetenschapper Janniko Georgiadis doet onderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen naar het seksuele brein. In zijn onderzoek vergelijkt hij de hersenactiviteit van mannen en vrouwen tijdens genitale stimulatie. Hieruit blijkt dat tijdens stimulatie er verschil is in de hersenen tussen mannen en vrouwen. In het orgasme zijn mannen en vrouwen echter gelijk. Georgiadis is een van de eerste wetenschappers die mensen liet klaarkomen onder de scanner. Hij kwam op dit idee tijdens eerder onderzoek naar krolse katten door Neuro-anatoom Gert Holstege. ‘Wanneer je een krolse poes over haar rug kriebelt gaat zij in paarhouding staan. We ontdekten dat dit geen eenvoudig reflex is, maar een gecontroleerde reactie via de hersenen. Toen we dit wisten werden we enthousiast en wilden we ook weten wat er bij mensen tijdens de seksuele opwinding of een orgasme in de hersenen gebeurt. Er is nog niet veel wetenschappelijk onderzoek naar seks en het orgasme gedaan. Blijkbaar heerst er ook in de wetenschap een taboe op, terwijl het een heel interessant fenomeen is. De overgang van hoge seksuele opwinding, die overgaat tot een explosie, gevolgd door de verzadigdheid zijn fases die zich binnen korte tijd afspelen. Hoe doen onze hersenen dat eigenlijk? Wat zijn de processen die daaraan ten grondslag liggen? Dit is niet alleen voor seksuele wetenschappers belangrijk maar ook voor wetenschappers die zich bezighouden met bijvoorbeeld bewustzijnsprocessen of

cognitie aldus Georgiadis. Seks onder de scanner Voor het onderzoek zijn elf mannen en twaalf vrouwen bereid gevonden om zich te laten bevredigen onder de PET scanner. Zo’n scanner ziet er uit als een hele grote wasmachine; een groot vierkant wit blok met een grote ronde opening in het midden, waarin zich de camera’s bevinden. Voor de opening staat een rechte witte bank/bed waar de proefpersoon tijdens de scans op ligt. De partner staat naast het bed en voert de genitale stimulatie uit. Om de scans te kunnen maken wordt er een radioactieve vloeistof in het bloed van de proefpersoon toegediend. Deze stof is maar 2 minuten werkzaam waardoor een goeie coördinatie van het orgasme nodig is. Er zijn per onderzocht persoon acht scans gemaakt. De twee minuten van een scan werden afgewisseld met een acht minuten durende interval totdat een orgasme werd bereikt In het onderzoek naar hersenactiviteit tijdens de seks is gebleken dat bij beide seksen de activiteit van de rechter amygdala afneemt. De amygdala speelt een centrale rol bij de verwerking van aversieve prikkels en regulatie van angst. De amygdala is vooral actief in stressvolle situaties en zorgt ervoor dat je waakzaam bent. ‘Het is logisch dat de activiteit afneemt want je kunt alleen seks hebben als je je veilig voelt’ zegt Georgiadis. Een vrouw moet zich meestal eerst rustig moet voelen om seksueel opgewonden te raken.’ Bij mannen is tijdens seksuele stimulatie een hogere activiteit van het claustrum zichtbaar. De functie van deze grijze stof is het verwerken van informatie en om verschillende waarnemingen(zoals vorm, geur, geluid) te verwerken tot een object. Het zorgt ervoor dat beelden tegelijk binnen komen en vervolgens worden verwerkt. De verklaring voor het feit dat mannen meer activiteit in dit gedeelte van de hersenen vertonen is dat mannen visueler zijn 19


ingesteld. Dit is aannemelijk aangezien in eerder onderzoek een verband is

“Mannen worden eerder geprikkeld door wat ze zien, vrouwen eerder door woorden.“ aangetoond tussen activiteit in de grijze hersenstof en visuele seksuele stimulatie. ‘Mannen worden dus gemiddeld sneller geprikkeld door beelden, ze worden sneller opgewonden van wat ze zien. Vrouwen raken sneller opgewonden door woorden. Mannen hebben daarom liever het licht aan tijdens de seks en worden sneller opgewonden van het kijken naar porno,’ zegt Georgiadis. Tijdens het orgasme zijn er bijna geen verschillen in hersenactiviteit te vinden tussen mannen en vrouwen. Uit scans blijkt dat het ‘beloningscentrum’ midden in de hersenen opvlamt bij een orgasme. Dit gebeurt bijvoorbeeld ook wanneer iemand een heroïne shot neemt. Het beloningscentrum zorgt ervoor dat we seks als lekker ervaren. Tijdens het orgasme neemt de doorbloeding in de Prefrontale cortex sterk af. Dit gedeelte zit aan de voorkant van je brein en is betrokken bij cognitieve en emotionele functies. Het ontvangt informatie van de rest van je brein en beslist wat hiermee gedaan wordt. ‘De prefrontale hersenschors is het controlecentrum van de hersenen. Het is je geweten, je sociale gedrag, je rationele vermogen en impulsbeheersing. Omdat de doorbloeding afneemt worden we ongeremder, eigenlijk dierlijker. Hoe meer opgewonden hoe minder ons morele besef.’ In het onderzoek waren ook vrouwen die niet tot een orgasme zijn gekomen. ‘Dit is

20

voor het onderzoek interessant omdat we precies kunnen zien waar het in de hersenen vastloopt. Bij deze vrouwen werd juist een verhoogde activiteit in de prefrontale kwab waargenomen. ‘Deze vrouwen kunnen zich dus niet afsluiten van de omgeving. Dit is ook zo bij vrouwen in het dagelijks leven moeite hebben met klaarkomen. Ze zijn afgeleid, denken teveel na en raken niet in een roes. Als er spanningen zijn zal de man vaak zin hebben in seks om de spanningen kwijt te raken terwijl de meeste vrouwen geen zin hebben in seks als ze gespannen zijn. Dit is een bron van vele seksuele conflicten tussen mannen en vrouwen. Meestal zal de vrouw voordat ze zin in seks heeft eerst de problemen willen uitpraten. De meeste mannen zijn na seks meestal zeer rustig en kalm en dan heel goed in staat om problemen uit te praten.’ In dit onderzoek is een beter inzicht verkregen welke delen van de hersenen actief zijn tijdens seksuele opwinding en bevrediging. Verschillen in hersenactiviteit verklaren de verschillen in seksuele voorkeuren en seksuele problemen. ‘We kunnen nu gerichter op zoek gaan naar stoffen die bij seksuele opwinding en orgasmen betrokken zijn. Er kan hierdoor gerichter onderzoek worden gedaan en dit kan waardevolle informatie opleveren voor mensen die moeite hebben met klaarkomen of helemaal geen orgasme kunnen bereiken. Positronemissietomografie (PET) is een methode om het inwendige van een mens zichtbaar te maken. Hierbij wordt een speciale radioactieve stof ingespoten, die zich vervolgens in het lichaam verspreidt. De radioactieve stof zendt straling uit, die met detectoren kan worden waargenomen. De PET camera legt de plaats vanwaar de straling afkomt vast. De beelden die hierdoor ontstaan lijken op die van röntgenfoto's, alleen is er meer informatie uit te halen


21


22


Gemauwro Waar je ook keek deze week: het is alles Mauro wat de klok slaat. Geen nieuwsprogramma ging voorbij of Neerlands nieuwste hoofdpijndossier werd besproken. De jonge asielzoeker uit Angola zat met zijn moeder aan tafel bij Pauw en Witteman. Hij werd – liefdevol friemelend met de vingers van zijn kleine broertje – toegezongen op de bank bij Paul de Leeuw. Hart van Nederland smulde van het melodramatische beeld van een voetballende Mauro. De Tweede Kamer wist maar liefst 7 uur aan een stuk over de kwestie te debatteren, zonder enig besluit. Klein applausje waard zou ik zeggen. Terwijl Europa in een diepe financiële en politieke crisis ligt, het Midden-Oosten op zijn kop staat en zich voor de kust van Nieuw-Zeeland een olieramp voordoet, maken wij ons al een week enkel druk om de toekomst van één illegale asielzoeker. Waarom? Omdat Sinterklaas weer voor de deur staat en we daarom ineens affectie voelen met alles wat op een zwarte piet lijkt? Want alles moet gezegd kunnen worden toch? Het was toch helder wat we wilden? Dit kabinet stond voor duidelijkheid en lik-op-stukbeleid. Geen kontengedraai meer, maar ‘gewoon’ alle illegalen en ander buitenlands uitschot het land uit, en snel. Vol is vol en zeker als het een hoofddoek draagt. Spierballenpolitiek ten top. Dat wilden wij, daar was hardwerkend Nederland aan toe. Toch? Of zijn we toch niet zo verhufterd als sociologen ons wijsmaken? Als het uitschot een gezicht krijgt, zijn we ineens zo stoer niet meer. Als het dan ook nog eens met een zachte g praat, voetbalt bij de plaatselijke club en met hun blonde broertje knuffelt, smelten we als klontjes boter. De Kamer verandert ondertussen in een slechte aflevering van Dr. Phil en waar het echt om draait – waarom de procedures in het asielzoekersbeleid zo ontzettend lang duren – wordt angstvallig ontweken. Want Mauro is natuurlijk niet de enige uitgeprocedeerde asielzoeker die eigenlijk zou moeten blijven. Hiervoor hadden we Sahar. En daarvoor waren er tientallen andere kinderen die met uitzetting werden bedreigd. Allemaal zijn zij opgegroeid in Nederland, voor allemaal is Nederland hun thuis. Tien jaar wachten op een antwoord is voor een kind te veel. Is voor iedereen te veel. Doe toch eens normaal man. Karin

23


ACHTERGROND

Twintig en zwanger

Er is in Nederland de laatste jaren veel belangstelling voor kindermishandeling en ernstige gedragsproblemen bij jonge kinderen. VoorZorg is een programma dat hier op in speelt door tijdens de zwangerschap en de eerste levensjaren van het kind bepaalde risicofactoren aan te pakken. Door: Marije de Wolf

24


VoorZorg is een programma dat zich richt op jonge vrouwen tot 25 jaar die zwanger zijn van hun eerste kindje en weinig of geen opleiding hebben genoten. Ook in andere opzichten lopen zij een verhoogd risico om problemen te krijgen met de opvoeding van hun kind. Het programma van VoorZorg houdt in dat ervaren verpleegkundigen van het consultatiebureau hen ondersteuning geven bij de zwangerschap en daarna bij de verzorging en opvoeding van hun kind. VoorZorg wordt gesubsidieerd door de gemeente. Het programma wordt nu uitgevoerd in dertien gemeentes in heel Nederland. Het verhoogde risico bij de jonge vrouwen kan ontstaan doordat ze bijvoorbeeld alleenstaand zijn, een laag inkomen hebben, psychische problemen hebben, verslaafd zijn of in hun jeugd te maken hebben gehad met mishandeling of verwaarlozing. Door de jonge moeders al in een vroeg stadium te ondersteunen, probeert het project ernstige gedragsproblemen, kindermishandeling en ontwikkelingsproblemen van jonge kinderen in risicosituaties te voorkomen. VoorZorg is gebaseerd op het Amerikaanse programma ‘Nurse Family Partnership’. Een programma dat is ontwikkeld door David Olds, professor in de kindergeneeskunde, psychiatrie en preventieve geneeskunde. De handleiding van het Amerikaanse programma is vertaald naar de Nederlandse gewoontes. In een interview voor tijdschrift 0/25 vertelt professor Olds: “We weten dat een ongezonde leefstijl van de moeder, zeker in combinatie met stress en spanningen, een blijvend negatief effect kan hebben op het kind. Dat was één reden om als tussen de 12e en 20e week van de zwangerschap te beginnen. Een tweede reden is dat aanstaande moeders in die fase ontvankelijk

zijn voor hulp”. Volgens professor Olds heeft het daarnaast veel voordelen dat de verpleegkundigen bij de moeders thuis komen. “Er is een lagere drempel om mee te doen, de moeders voelen zich meer op hun gemak, er zijn vaak anderen aanwezig die voor haar belangrijk zijn en je kunt praktische zaken direct ter plekke aanpakken.” Olds verwacht veel van het programma dat in Nederland wordt uitgevoerd. “Ik wil graag zien of het programma werkt in een ander land met deels andere omstandigheden. Tijdens mijn werkbezoeken was ik onder de indruk van de deskundigheid van de verpleegkundigen en de humane en respectvolle manier waarop hier met gezinnen gewerkt wordt.” Klaas Kooijman, projectleider bij het Nederlands Jeugdinstituut en verantwoordelijk voor de landelijke ontwikkeling van VoorZorg vertelt: “Veel jonge vrouwen krijgen tijdens hun zwangerschap te kampen met meerdere problemen. Daar is op dat moment vaak geen goede begeleiding voor. Door VoorZorg krijgen ze de kans om beter voor zichzelf en voor hun aanstaande kind te zorgen.” Sinds 2010 wordt het VoorZorg programma uitgevoerd in Alkmaar door de GGD Hollands Noorden. De begeleiding en ondersteuning van de verpleegkundigen bestaat uit een reeks huisbezoeken. Deze huisbezoeken beginnen al in de zestiende week van de zwangerschap en duren voort totdat het kind 2 jaar oud is. Tijdens de huisbezoeken staan een aantal belangrijke onderwerpen centraal; de gezondheid van de moeder, de gezondheid en veiligheid van het kind, de persoonlijke ontwikkeling van de moeder en haar rol als opvoeder van haar kind, de relatie van de moeder met vrienden en familie en het gebruik van reguliere voorzieningen door de moeder. 25


De verpleegkundigen krijgen als aanvulling op hun ervaring als verpleegkundigen een speciale opleiding voor het VoorZorg programma. Annemarie Happee, VoorZorg verpleegkundige in de gemeente Alkmaar: “We volgen een intensieve opleiding. We krijgen zwangerschapstraining, babytraining en peutertraining. Daarnaast hebben we tien videobijeenkomsten en we komen vier keer paar jaar samen met alle VoorZorg verpleegkundigen uit heel Nederland.” Hoe ziet deze begeleiding er in de praktijk uit? Annemarie Happee: “We werken bijvoorbeeld met een droomblad. We vragen de moeders hoe hun leven er uit zou zien als morgen hun grootste wens uit zou komen. Wat is ervoor nodig om dat te bereiken? We beginnen met een klein realistisch doel waar we stapje voor stapje aan werken. Het zijn vaak hele basale dingen. Ook doen we aan Video Home Training, waarbij we het contact filmen tussen moeder en kind. Zo kan ik positieve feedback geven en dan gaan we daarmee verder.” De verpleegkundigen richten zich echter niet alleen maar op moeder en kind. “Het is belangrijk om hun netwerk te vergroten. Sommige moeders zijn afgestoten door familie of vrienden laten het afweten. We proberen ze dingen zelfstandig te laten doen”, vertelt Annemarie Happee. Elly de Graaf is degene die in 2004 als eerste VoorZorg verpleegkundige begon. Een aantal dingen zijn volgens haar erg belangrijk bij de begeleiding van deze kwetsbare moeders. “Het is belangrijk om een band met de moeder op te bouwen. Wij zijn geen psychologen of maatschappelijk werkers. Wij zijn als verpleegkundigen van het consultatiebureau erg laagdrempelig. Wij bieden ze oprechte interesse en betrokkenheid. We hebben ook veel ervaring met zwangerschappen, baby’s en 26

voeding. De moeders moeten zich gesteund en niet aangevallen voelen.” Het gedrag van de moeder tijdens de zwangerschap heeft volgens Elly de Graaf invloed op de gezondheid van het kindje. “De moeder moet goed voor zichzelf zorgen door te bewegen, genoeg te slapen, losse kleding te dragen. Als de moeder bijvoorbeeld geen goede voeding binnenkrijgt, komt de baby vitaminen en mineralen te kort. Door tegen je kind te praten wordt de ontwikkeling van spraak en taal beter. Als je met je kind beweegt wordt het soepeler, ook als het valt.” Vooral deze kleine en simpele dingen zijn volgens haar zo cruciaal. “We leren ze te kijken door de ogen van hun kindje. Wat zie je? Hete koffie op het randje van de tafel, scherpe voorwerken, sigaretten. Denk je dat je kindje het verschil ziet tussen een sigaret en een speeltje? Zo groeit er een besef van veiligheid en zien ze het gevaar in van hete koffie en het belang van een traphekje.” De moeders reageren over het algemeen heel positief volgens Annemarie Happee. “Wij zijn iemand die naast ze staat, we lezen ze niet de les.” Waarom is nou juist het programma van VoorZorg zo geschikt voor deze kwetsbare moeders? Klaas Kooijman: “Het programma heeft een aantal succeskenmerken. Het is intensief en langdurig, de begeleiding vindt plaats bij de moeders thuis en er is sprake van veel persoonlijk contact waardoor een vertrouwensrelatie opgebouwd kan worden met de verpleegkundigen.” Elly de Graaf: “Het is kosteloos, laagdrempelig en vrijwillig en we gaan uit van de vraag van de cliënt.” VoorZorg heeft veel positieve effecten. Door beschadiging in de baarmoeder te beperken, denk aan roken, alcohol en stress, worden kinderen later geboren en zijn er dus minder vroeggeboortes. Ook roken de


moeders minder in het bijzijn van het kind, geven ze hun kind vaker borstvoeding en

door het besef van veiligheid zijn er minder bezoeken aan de EHBO.�

December 2004 De eerste VoorZorg-verpleegkundige gaat op huisbezoek. December 2004 VoorZorg wint de Evean Jaarprijs, een prijs voor vernieuwende projecten in de zorg. Maart 2005 Prof. David Olds bezoekt Nederland vanwege het VoorZorg programma. Februari 2006 Effectenonderzoek naar VoorZorg gaat van sart, de effecten op ouders en kinderen worden gemeten. November 2009 VoorZorg wint de Jan Brouwerprijs, een prijs voor initiatieven die op een vernieuwende manier werken aan het voorkĂłmen van kindermishandeling. Juni 2010 De ontwikkeling en uitvoering van VoorZorg zijn in volle gang. Evaluaties laten zien dat het programma goed uitvoerbaar is.

27


REPORTAGE

Het Jazzfestival in Maastricht; de moeite waard voor studenten

of een hangplek voor ouderen?

Het jaarlijkse JekerJazz festival vond weer in Maastricht plaats. Dit festival is elk jaar weer een succes en deze keer 28belooft het nog beter te worden. “Vanavond wordt een feestje!�


Het is zaterdagavond 15 oktober 2011, 10 uur ’s avonds. Op een afstand zijn de melancholieke melodieën al te horen. Stemmen op de achtergrond en de geur van goedkoop bier; het JekerJazz festival is weer begonnen in Maastricht. De avond begint in Café Rekko aan het Vrijthof van Maastricht. De Jazzmuziek wordt verzorgd door de populaire Maastrichtse band B2Loose. De aandacht wordt getrokken door een meisje van ongeveer twintig jaar dat midden in het café staat te dansen. Met haar zwarte broek, zwarte blouse en zwarte hoedje schuin op haar hoofd past ze perfect in de jazzscene. Ze danst mee op zachte deunen van de jazz en haar haren veren op haar schouders. “Ja, jazz is altijd mijn favoriete muziekstijl geweest. Ik houd van de opzwepende stijl terwijl de muziek ook juist rust brengt.” Ze probeert naar zoveel mogelijk festivals en feesten betreffende jazz te gaan. Ook Boerderijpop, het festival dat in maart had plaatsgevonden in Maastricht. “Ben je ook bekend met de band?” wordt haar gevraagd. “Ik heb ze zien spelen op Boerderijpop. Daar was ik niet van ze onder de indruk, maar nu spelen ze helemaal anders. Ik vind ze heel leuk. Vooral de gitarist,” antwoordt ze lachend. Het ontstaan van JekerJazz Maastricht Op 30 augustus 2011 werd Stichting JekerJazz Maastricht een feit. Voor deze datum werd Jekerjazz beheerd en geregeld door de gemeente Maastricht. Het stadsfestival dat al ruim twintig jaar voor veel gezelligheid zorgt, staat vanaf augustus op eigen benen. Giel Coenen, programmeur, zit samen met Benoit

Hameleers en Gina Vodegel in het bestuur. “De taken zijn onderling goed verdeeld en voor ons klein team overzichtelijk,” aldus Giel Coenen. Veel muziek op straat is het idee achter JekerJazz. Van buurtinitiatief groeide het festival uit tot een bekend stadsfestival en het heeft genoeg bekendheid verworven. Om JekerJazz nog meer uit te breiden en kwalitatief op een hogere lat te zetten, is er besloten samen te werken met een grote sponsor; Jillz appelcider van Heineken. Eigenlijk heet het festival van 2011 daarom ook Jillz JekerJazz Maastricht. Op het Jillz JekerJazz Maastricht festival speelt ook de band B2Loose, waarover nu meer verteld gaat worden. B2Loose Op 23 oktober 2010 streden zes coverbands om een plaats in de regiofinale van Limburg in een van de grootste bandcompetities van Nederland: The Clash of the Cover Bands. Na een spannende avond had de jury het eindoordeel bekend gemaakt: de band B2Loose had gewonnen. Deze dag was een groot keerpunt in de carrière van B2Loose. Zij wisten nu dat ze geen amateurs meer wilden zijn, ze wilden professioneel gaan spelen. Door de halve finale van The Clash of the Cover Bands te winnen, kregen ze de kans om hun eerste videoclip op te nemen. Deze videoclip kwam terecht in de Top-10 van ‘The Clash Hitlijst’ en werd uitgezonden bij de regionale televisiestations.

“Ik vind ze heel leuk. Vooral de gitarist.” 29


Een voorstelrondje laat zien: De gitaar wordt in B2Loose bespeeld door Ralph Hoeberechts en André Levyssohn. De drums door Luc Thiessens. De toetsen worden bespeeld door Hugo Fredrix. Het trompetspel is bekend door John Hegt en de trombone is de speelplaats van Dirk Bosman. Uiteindelijk het laatste instrument de saxofoon, deze wordt bemeesterd door Annet Tillie. En de keeltjes van Marianne van Gemert en Lucie Kruijsse brengen de zang. Op het Jeker Jazz festival te Maastricht speelt de band B2Loose in het café Rekko. De band krijgt het zaaltje mee en speelt leuke muziek. In een korte pauze vertelt de gitarist datgene wat beginnende bandjes eigenlijk altijd vertellen, namelijk dat de band goed op dreef is de laatste weken. “We worden vaak geboekt op leuke festivals en de sfeer in de band is prima”. “We zijn eerst een bluesband geweest, maar hebben toen ons talent in jazz gevonden. De saxofonist is oorspronkelijk een echte bluesman, toch past hij perfect in ons ‘jazz-straatje’.” Na het kleine concert van de band B2Loose wordt de weg vervolgd naar een ander café, namelijk Café de Kouts. Hier treedt de band Diablo op. Een stuk minder druk en geen dansende mensen is het resultaat. Een vrouw met lang blond haar en een felblauw jurkje aan de bar: “Het stelt hier niets voor. Ik word zo hier op de hoek opgehaald en zit alleen maar binnen, omdat het te koud buiten is.” Zou dit aan de locatie liggen? Café de Kouts is gevestigd in een pand aan de Boschstraat, een straat aan de rand van het centrum van Maastricht. Na nog een 30

paar minuten te hebben meegedeind op de wat slechtere muziek, wordt de weg vervolgd naar het laatste café: het studentencafé Neuf; om te kijken of het JekerJazz festival niet alleen door ouderen wordt bezocht, maar ook door studenten. Een vol café, een band en gezellige groepjes mensen vullen de eerste blik. Vier jongens en twee meisjes mooi gekleed en een wijntje vasthoudend staan in de hoek bij de bar. Een jongen van ongeveer 23 jaar met een blauwe blouse en zwart, lang haar: “Wij zijn bevriend met de jongen achter de bar. Elke zaterdag zijn wij in Café Neuf te vinden. Dat er nu een jazzbandje is, heeft niets met onze aanwezigheid te maken, maar is wel een leuk pluspuntje.” Het meisje met een glas rode wijn en lange bruine haren in een vlecht is het niet met hem eens: “Ik wil naar een ander café, ik houd totaal niet van jazzmuziek. Het laat me aan oude mensen denken.” Na een paar minuten te discussiëren zeggen ze gedag en verlaten het café. Een korte inspectie laat zien dat er geen studenten meer zijn, maar dat Neuf gevuld is met mensen van rond de veertig jaar. Concluderend is het JekerJazzfestival te Maastricht een succes geweest. Maar vooral voor een doelgroep van boven de dertig jaar. Studenten waren vooral te vinden bij de cafeetjes waar geen jazzmuziek te bekennen was en keken angstvallig naar buiten of geen veertigjarigen hun plekjes kwamen inpikken in de kroeg. Volgend jaar weer gaan kijken? Liever wachten tot de leeftijd van dertig is bereikt.


31


32


Fobie van A tot Z Ik zit ontspannen op de bank met een tijdschrift. Wanneer ik het tijdschrift opensla, valt mijn oog op een nieuwe rubriek. Een rubriek over fobieën. Waarom? Één op de zes Nederlanders schijnt te worstelen met een fobie. Elke week vertelt een lezeres over de angst die haar fobie met zich mee brengt. Het eerste verhaal dat ik lees is dat van Marney. Ze is 24 en lijdt aan Emetofobie. Dit is een extreme angst voor misselijkheid en overgeven. 150.000 mensen in Nederland hebben last van deze fobie. De fobie beheerst Marneys leven. Ze komt weinig buiten en spreekt bijna nooit af met vrienden. Uit eten gaan is een probleem omdat ze gek wordt van de gedachte dat ze moet eten terwijl anderen naar haar kijken. Ook een relatie durft Marney niet aan te gaan. “Afgelopen zomer was ik aan het daten met een jongen, maar toen ik met hem in bed lag werd ik misselijk en was ik doodsbang om over hem heen te spugen.” In het tweede verhaal staat de 28-jarige Marieke centraal. Marieke heeft last van een extreme angst voor ballonnen, ook wel Globophobia genoemd. Vol verbazing lees ik verder. Marieke is zó bang dat ballonnen zullen knallen, dat ze ballonnensituaties vermijd. Ze komt niet op verjaardagen, bruiloften of in kroegen met ballonnen en heeft nachtmerries over ballonnenclowns. “Het voelt alsof ik word achtervolgd en tegelijk wéét dat ik word gepakt. Continu denk ik: hij gaat nú knallen!” Ik verbaas me over het feit dat er zoveel en zulke uiteenlopende fobieën bestaan. Natuurlijk weet ik dat sommige mensen bang zijn in kleine ruimtes (Claustrofobie) of voor hoogtes (Acrofobie) of dat er mensen zijn die absoluut niet durven te vliegen (Aviofobie), maar van een ballonnenfobie had ik nog nooit gehoord. De nieuwe rubriek heeft mijn interesse gewekt. Hoeveel fobieën zijn er eigenlijk en zijn er nog meer waar ik nog nooit van heb gehoord? Een kleine zoektocht op Google leidt me naar een gigantische fobieënlijst op alfabetische volgorde. Met steeds grotere verbazing lees ik over mensen met de meest bijzondere angsten. Zo zijn er mensen met een enorme angst of weerzin voor het horen, lezen of uitspreken van lange woorden, een hippopotomonstrosesquipedaliofobie genoemd. Ik onderdruk een lach. Deze benaming werkt de fobie naar mijn mening alleen maar in de hand. Stel je voor dat deze mensen moeten benoemen welke fobie ze hebben. Al snel kom ik tot de conclusie dat je vrijwel overal een fobie voor kunt hebben. Voor mensen, dieren, dingen, situaties of handelingen. Ik lees over mensen met Anablefobie – de angst om omhoog te kijken, Bibliofobie – de angst voor boeken en Consecotaleofobie – de angst voor eetstokjes. Er zijn mensen met een grote angst voor tieners (Ephebifobie) en mensen die doodsbang zijn voor baarden (Pogonofobie). Als ik die avond mijn kamer binnenloop geef ik een gil van schrik. Op de muur bevindt zich een grote zwarte spin. Mijn hart bonkt en er loopt een rilling over mijn rug. Meteen schiet het woord fobie door mijn hoofd. Snel raadpleeg ik de lijst. Help, ik heb een Arachnofobie! Marije

33


WETENSCHAP

Vergeten was nog nooit zo makkelijk Een gĂŞnante of vervelende herinnering wil je het liefst zo snel mogelijk vergeten. Dat kan nu: neurowetenschappers aan de Vrije Universiteit Amsterdam ontdekten hoe de hersenen herinneringen aan kunnen passen. - Door Karin de Nijs

34


Iedereen doet wel eens iets waar hij achteraf met schaamte op terugkijkt. Die onhandige actie voor de neus van de persoon die je stiekem al jaren leuk vindt, zou je het liefst naar een uithoek van je geheugen verbannen. Gelukkig valt voor de meeste mensen wel te leven met dergelijke herinneringen. Het is een ander verhaal wanneer er sprake is van een traumatische ervaring. De angstige herinnering aan een traumatische gebeurtenis kan iemand langdurig achtervolgen en het bijna onmogelijk maken om normaal te functioneren. Wetenschappers van de Neuroscience Campus Amsterdam aan de Vrije Universiteit hebben ontdekt hoe dergelijke herinneringen kunnen worden uitgewist. Op die manier wordt het verwerken van trauma’s een stuk makkelijker. Natuurlijk proces Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn: een methode om vervelende herinneringen voorgoed te vergeten. Het kan nu toch echt. In feite kon het altijd al, want wat de wetenschappers hebben blootgelegd is een natuurlijk proces waar geen ingewikkelde hulpmiddelen voor nodig zijn. Wanneer je een herinnering opslaat, komen hersencellen in een bepaald patroon ‘vast’ te liggen in je geheugen. Hersencellen zijn eigenlijk net puzzelstukjes. Ze hebben elk een eigen plek en passen maar op één manier in elkaar om het plaatje – die specifieke herinnering – te vormen. Een bepaalde prikkel kan ertoe leiden dat je de herinnering ophaalt en dezelfde reactie ervaart. Een kaars kan iemand bijvoorbeeld herinneren aan een moment dat een kaars in huis omviel en brand veroorzaakte. De kaars is dan een prikkel die een angstig gevoel opwekt. De VU-onderzoekers hebben ontdekt

wat er in de hersenen gebeurt nadat een gebeurtenis wordt herinnerd. Wanneer je een herinnering oproept, wordt deze gedurende enkele uren ‘vloeibaar’. De puzzelstukjes gaan door elkaar bewegen. In deze periode is het mogelijk om nieuwe stukjes toe te voegen en andere te verwijderen. Als na enkele uren de puzzelstukjes weer stil komen te liggen, kan een heel nieuw beeld zijn ontstaan. De volgende keer dat men een kaars ziet, komt niet het angstige beeld van een vuurzee naar boven, maar bijvoorbeeld dat van een romantisch diner. De reactie op de prikkel is dan heel anders van aard; de inhoud van de herinnering is aangepast. Daarnaast is het mogelijk om de sterkte van de herinnering opnieuw in te stellen. In dat geval blijft het beeld van de vuurzee bestaan, maar wordt deze bijvoorbeeld kleiner van schaal en daardoor minder beangstigend. Het bewegen van de hersencellen bij het ophalen van een herinnering wordt veroorzaakt door bepaalde receptoren in het geheugen. Dit zijn een soort zenders die met behulp van het stofje glutamaat signalen doorgeven. Bij het ophalen van een herinnering worden deze receptoren actief. Dat leidt ertoe dat de moleculen gaan bewegen. De onderzoekers ontdekten dat in een periode van vier uur na het oproepen van de herinnering het aantal glutamaatreceptoren in het geheugen geleidelijk afneemt. Juist in deze periode is het mogelijk herinneringen aan te passen. De glumaatreceptoren worden gebruikt om de herinnering te wijzigen. Therapie Het is dus mogelijk om een herinnering binnen enkele uren na het ophalen ervan, aan te passen. Dit inzicht is met name bruikbaar voor therapie die gericht is op het verwerken van traumatische ervaringen door het 35


‘herschrijven’ van herinneringen. Al langere tijd wordt in dit type therapie gebruik gemaakt van extinction, waarbij de angstige reactie op een prikkel langzaam wordt uitgedoofd. Dit bereikt men door de persoon herhaaldelijk bloot te stellen aan de prikkel. Wanneer iemand bijvoorbeeld een trauma heeft als gevolg van een auto-ongeluk, zal de therapie inhouden dat men samen met de therapeut veelvuldig achter het stuur gaat zitten. De persoon zal in het begin

herinnering: ‘er is niks aan de hand’. Daardoor vermindert de angstreactie. De kans is echter groot dat de angstige reactie na verloop van tijd weer tevoorschijn komt”. Men raakt de angstige reactie dus niet geheel kwijt. Wanneer gebruik wordt gemaakt van de nieuwe inzichten, kan dit wel. Rao-Ruiz: “Als extinction wordt toegepast binnen de tijd dat de herinnering flexibel is, wordt de oude herinnering vervangen door een nieuwe.

erg bang zijn, maar op den duur blijkt dat autorijden niet altijd tot een ongeluk leidt. Langzaamaan zal de angstige reactie daardoor verminderen. Priyanka Rao-Ruiz, één van de VU-onderzoekers op dit project, legt uit dat dit niet permanent is: “Door deze vorm van extinction vormt zich bovenop de oude, angstige herinnering, een nieuwe

Terugkeer van de oude herinnering is dan niet mogelijk”. Traumatherapeuten kunnen hieruit de les trekken dat door een herinnering binnen enkele uren na het ophalen aan te passen, de beste resultaten worden geboekt. De kans dat het trauma terug komt is dan immers klein, omdat de oude herinnering overschreven is. Dit maakt de

36


ontdekking van de VU-onderzoekers erg relevant voor de psychotherapeutische praktijk. Neuro versus psycho Het is niet de eerste belangrijke ontdekking die de neurowetenschap heeft gedaan de afgelopen jaren. De wetenschap die de biologische basis van menselijk gedrag probeert bloot te leggen, bevindt zich in een stroomversnelling. Dankzij technologische ontwikkelingen is geavanceerd onderzoek naar de werking van de hersenen steeds beter mogelijk. Dick Swaab, hoogleraar neurobiologie en oud-directeur van het Nederlands Instituut voor Hersenonderzoek, durft in zijn bestseller ‘Wij zijn ons brein’ zelfs te stellen dat de chemie en de structuur van onze hersenen volledig bepalen wie wij zijn. De opkomst van de neurowetenschappen valt deels samen met de felle kritiek op de psychoanalyse. Deze psychotherapie à la Freud is gebaseerd op het idee dat psychische problemen voortkomen uit verdringing van emotionele ervaringen naar het onderbewustzijn. In vele uren aan diepgravende gesprekken zou de therapeut deze ervaringen weer boven moeten weten te halen. Dan kunnen oorzaken aangewezen worden en oplossingen worden gezocht. Deze vorm van therapie wordt steeds meer gezien als kwakzalverij; het effect is namelijk nooit bewezen. Vanwege gebrek aan wetenschappelijk bewijs wordt psychoanalyse als achterhaald beschouwd. De benadering van de neurowetenschap heeft steeds meer doorgang gekregen. Psychische problemen worden steeds vaker

verklaard vanuit neurologische in plaats van psychologische processen. Wil dit zeggen dat praten niet werkt? Rao-Ruiz: “Praatsessies zullen altijd een belangrijk onderdeel blijven vormen van het traumaverwerkingsproces. In die sessies gaat met terug naar de oorspronkelijke herinnering en probeert men deze aan te passen. Met behulp van nieuwe inzichten kan de therapie wel beter en efficiënter worden gemaakt”. Het is dus niet zo zeer een tegenstelling: nieuwe inzichten vullen de oude technieken aan. “Er zijn echter ook trauma’s waarbij je iemand niet letterlijk terug kunt nemen naar de situatie, zoals bij oorlogsveteranen. In dat soort gevallen zal praattherapie de enige mogelijkheid zijn”, aldus Rao-Ruiz. Mogelijkheden De mogelijkheden voor het aanpassen van herinneringen zijn helaas niet onbeperkt. Rao-Ruiz: “Om een oude herinnering te vervangen door een nieuwe, moeten ze wel enige overlap hebben. Anders zal er gewoon een nieuwe herinnering naast de oude worden opgeslagen”. Een herinnering aan een auto-ongeluk zal dus nooit veranderen in een herinnering aan een leuke stapavond. Wel kan hij vervangen worden door de gedachte aan autoritjes die wel vlekkeloos verliepen. Traumatische herinneringen hoeven het leven vanaf nu dus niet meer te beheersen. Dankzij de nieuwe inzichten kunnen dergelijke angstige herinneringen voor lange tijd worden verdreven. Rao-Ruiz: “Verder onderzoek moet uitwijzen of zich bij andere typen herinneringen hetzelfde proces voordoet. Bijvoorbeeld bij verslavingen zou dit het geval kunnen zijn”. Vergeten was nog nooit zo makkelijk.

37


INTERVIEW

“Je ziet hier echt Aboriginals over straat lopen”

Australië is de laatste jaren steeds populairder geworden voor internationale studenten. Deze populariteit heeft het land onder andere te danken aan de eindeloze mogelijkheden. De 21-jarige Remco Rozendaal waagde de sprong en vertrok voor een paar maanden naar Australië om daar een minor te volgen. In Druk! deelt hij zijn ervaringen. Door Marije de Wolf 38


Om tijdelijk te ontsnappen aan zijn studie werktuigbouwkunde aan de TU in Delft, besluit hij een vrije minor psychologie te volgen in Australië. “Ik wilde wel eens weten hoe het is om zonder rekenmachine bezig te zijn.” De universiteit van zijn keuze is de University of Queensland, waar hij de drie eerstejaars psychologie vakken volgt. “Het overgrote deel van de vakken komt in eerste instantie een beetje kinderachtig over voor iemand in zijn vierde universiteitsjaar. Omdat ik nog geen ervaring had met psychologie en alle lessen in een ‘vreemde’ taal worden gegeven, was het achteraf toch wel een verstandige beslissing.” Zelfstandigheid is volgens Remco een echte must als je wilt studeren in het buitenland. “Ik heb zelf mijn vakken uitgekozen, zelf de universiteit uitgezocht en heb me zelf aangemeld. Ik moest de vakken wel goed laten keuren door het International Office van mijn thuisfaculteit.” Ook een tijdige voorbereiding is van groot belang. Je moet er vroeg bij zijn omdat het veel regelwerk vergt en er vaak maar een beperkt aantal plaatsen beschikbaar is. “Ik moest een bepaald aantal studiepunten hebben als ik naar het buitenland wilde, zodat mijn huidige studie er niet onder lijdt.” Remco verblijft in een suburb van Brisbane, genaamd West End. De huisvesting lijkt op die van studenten in Nederland, maar het grote verschil is de enorme verscheidenheid aan nationaliteiten. “Ik leef hier in een studenten/jong werkenden huis met 22 internationale studenten uit onder andere Europa, Azië en Amerika. Ik heb een kamer

voor mijzelf en deel de keuken met vijf anderen.” Een groot nadeel vindt Remco het flinke prijsverschil tussen Nederland en Australië. Zowel de huur als de producten in de supermarkt zijn anderhalf keer zo duur. “De enige dingen die volgens mij goedkoper zijn, zijn het openbaar vervoer en avocado’s.” In je eentje studeren in het buitenland kan eenzaam zijn. Het maken van contact viel Remco echter erg mee. “Je hebt huisgenoten en de meeste studenten zitten hier alleen en zijn daarom op zoek naar contact. Ik was ook niet geheel alleen omdat ik samen met een vriend uit Delft hierheen gegaan ben. Voor contact met het thuisfront maak ik gebruik van social media. “Mijn vrienden kunnen alles van me te weten komen op Facebook en ik chat ook 39


regelmatig met ze. Skype gebruik ik eigenlijk alleen om mijn ouders eens in de zoveel tijd te spreken. Ook heb ik een waarbenjij.nu, dit is leuk voor mijn grootouders en mijn familie.” Gelukkig voor Remco probeert ook de universiteit het de internationale studenten naar de zin te maken. Er zijn sociale studentenorganisaties voor internationale studenten die allerlei activiteiten organiseren. “Tijdens deze georganiseerde activiteiten leer je andere internationale studenten kennen, waardoor ik nu een vaste groep vrienden heb waar ik veel mee samen doe. Mijn organisatie, Quest, organiseert activiteiten als kroegentochten, weekendjes naar het strand, kampeertrips naar het ‘achterland’ van Australië en ontmoetingen met de Aboriginalcultuur.” Deze confrontatie met de Aboriginalcultuur was volgens Remco wel even wennen. “In het begin was het erg vreemd, je ziet hier echt Aboriginals over straat lopen en dat zijn niet de meest rijke mensen.” In de suburb waar Remco woont, wonen veel Aboriginals. Zij zijn volgens hem door het Westen hun cultuur kwijtgeraakt. “Ze zien er uit als zwervers, vormen hun eigen groepjes, voeren niets uit en drinken de hele dag.” Remco is zich ervan bewust dat de Aboriginals een rijke cultuur hebben met een lange geschiedenis en veel tradities en gebruiken. “Ik ben naar een museum in Brisbane geweest, waar de Aboriginalcultuur centraal staat. De cultuur kent honderden verschillende stammen met elk hun eigen taal. Ook hebben ze bijvoorbeeld voor alle natuurverschijnselen een lied.” Het is volgens Remco een echte aanrader om een deel van je studie in het buitenland te doen. “Ik heb hier de tijd van mijn leven! Ik heb hier zoveel verschillende culturen leren kennen. Mijn vooroordelen zijn bevestigd of juist omgedraaid. Je leert echt zelfstandig te zijn door een ervaring als deze. Ook is mijn beheersing van de 40

Engelse taal sterk verbeterd.” Naast de minor in Australië grijpt Remco deze kans aan om wat meer van de wereld te zien. “Ik blijf in dit huis tot halverwege November, dan is mijn semester afgelopen en is het hier zomervakantie. Dan wil ik een aantal Australische steden gaan bekijken en daarna rondreizen in Azië.” Het aantal Nederlandse studenten dat ervoor kiest om (tijdelijk) in Australië te studeren, is de laatste jaren sterk toegenomen. Dit heeft onder andere te maken met het feit dat de mobiele studiebeurs nu ook uitbetaald wordt aan studenten in het buitenland. Studeren in Australië is over het algemeen zeer populair. Studenten krijgen in Australië op een hoog niveau les in het Engels. Daarnaast wordt ook veel aandacht besteed aan de huisvesting en veiligheid van internationale studenten. Volgens cijfers van het Australian Education International (AEI) volgen bijna 400.000 studenten een opleiding aan een Australische onderwijsinstelling. Naast kwalitatief hoogstaand onderwijs, biedt Australië een combinatie van avontuur, een warm klimaat, levendige steden, stranden en gevarieerde bevolking. Aboriginals De Aboriginals zijn de oorspronkelijke bewoners van Australië. Zij leven in de natuur volgens de mythen en legenden van hun voorvaderen. Veel Aboriginals werden van hun land verdreven door de blanke kolonisten. Tegenwoordig bestaat het grootste deel van de inwoners in Australië uit emigranten uit Europa. De Aboriginals maken nog maar een klein deel uit van de Australische bevolking.


41


ACHTERGROND

Tweede studie wordt elite-aangelegenheid Tweede bachelor of master? “Dat is dan tienduizend euro alstublieft!” Het interstedelijk studenten overleg (ISO) heeft onderzoek gedaan naar hoe goed de studenten zijn ingelicht over de nieuwe bachelor/master regeling. Hieruit bleek dat de studenten niet voldoende waren geïnformeerd over de nieuwe wet. De ISO probeert via hun internetsite, www.iso.nl, studenten in te lichten over de nieuwe regeling en hun belangen te behartigen. De communicatie loopt alleen niet altijd zoals verwacht. Door Deja Duraku 42


Hoge kosten Het kabinet heeft sinds 1 september 2010 een wet ingesteld die universiteiten en hogescholen het recht geeft om zelf de hoogte van het collegegeld voor een tweede studie te bepalen. Dit wordt het instellingstarief genoemd en zal vele malen hoger komen te liggen dan het normale collegegeld. De overheid subsidieert namelijk de eerste studie voor studenten, maar een tweede studie niet. Daar zal in de toekomst dus een hoog prijskaartje aanhangen. Studenten die een tweede studie of master willen volgen, zullen zich goed moeten informeren naar de extra kosten. Voor het volgen van een eerste studie is het collegegeld €1672,- per schooljaar. Dit bedrag is zo laag omdat de overheid een groot deel van je studiejaar betaalt aan de universiteit. De nieuwe wet is van toepassing als je een tweede studie of master wilt volgen. De overheid zal nu niet meer bijspringen en al het geld voor het hele studiejaar moet betaald worden door de student zelf. Was het collegegeld eerst €1672,- dan wordt dat nu, afhankelijk van de studie, verhoogd met maximaal vijftienduizend euro per studiejaar. De uiteindelijke hoogte van het instellingscollegegeld wordt door elke universiteit zelf bepaald. Globaal zal het betekenen dat een student duizenden euro kwijt zal zijn voor een heel studiejaar, maar dit verschilt per studie. Een geneeskunde student is namelijk negentienduizend euro kwijt, terwijl een student Nederlands ‘maar’ tienduizend euro kwijt is. Het De kosten voor geneeskunde als tweede studie lopen sterk uiteen per universiteit:    

Universiteit van Amsterdam: € 20.000 Universiteit van Utrecht: € 10.405 Rijks universiteit Groningen: € 32.000 Vrije Universiteit: € 15.000

kabinet heeft deze maatregel ingevoerd, omdat naast de bezuinigingen moet het onderwijs en gezondheidszorg gestimuleerd worden. Sarah de Jong, Studieadviseur Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, aarzelt en zegt: “Het is een lastige kwestie. Ik snap de studenten heel goed die een tweede studie, of beter nog, een tweede master willen volgen om zich zelf verder te ontwikkelen of hun arbeidsmogelijkheden willen vergroten. (Stilte) De overheid subsidieert een tweede studie niet meer op de hogescholen en universiteiten, maar als wij de studenten €1672,- laten betalen dan draaien we groot verlies. De kosten zullen dus op de studenten verhaald moeten. Ik adviseer de studenten dan ook om zichzelf goed te informeren over de verschillende hoogtes van instellingscollegegeld die gehanteerd worden bij de universiteiten. Het zou bijvoorbeeld voordeliger kunnen zijn voor de student om zijn studie in een andere stad te volgen.”.

“Als ik eerder had geweten dat deze regeling ingevoerd zou worden, had ik een hele andere studieplanning gemaakt.” Er zijn uitzonderingen in deze wet. Wanneer de eerste studie van de student niet in de gezondheidszorg of onderwijs valt en de tweede studie wel, wanneer er geen onderwijsdiploma is behaald voor 1991 en wanneer de student tijdens de eerste studie begint aan de tweede master, geldt het normale collegegeldtarief. Egbert Jansen student Filosofie en Psychologie zegt: “Zelf ben ik bezig met twee masters, alleen val ik binnen een uitzondering 43


omdat ik van mijn twee masters één scriptie maak. Hierdoor hoef ik geen extra collegegeld betalen”. Te Laat Voor een groep studenten komt deze wetgeving uit de lucht vallen. Tessie van Woerden (studente Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam) heeft met plezier haar studie Communicatiewetenschap bijna afgerond. Ze mist alleen soms de moeilijkheidsgraard. Hierdoor ging ze nadenken om een tweede studie te volgen om haar twee passies, Marketing en Communicatie, te combineren. De studie bedrijfskunde kwam hier aan bod. Helaas kan ze dit niet doen zonder extra kosten te betalen. “Ik vind het belachelijk dat het bijna onmogelijk wordt gemaakt voor de student die nominaal loopt met zijn eerste studie om een extra studie te volgen. Ik zou mijn tweede studie bedrijfskunde ook zo snel mogelijk willen afronden en het gebruiken als een verdere ontwikkeling van mezelf en het uitbreiden van mijn mogelijkheden op de arbeidsmarkt. Nu wordt mij verteld dat het prima is, maar ‘dat is wel tienduizend euro alstublieft’. Als ik eerder had geweten dat deze regeling definitief ingevoerd zou worden, had ik een hele andere studieplanning gemaakt”, zegt ze.Volgens haar zou een tweede bachelor of master juist gestimuleerd moeten worden om zo de kenniseconomie van ons land te verhogen. Ook Melody Baeriswyl (studente Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam) kwam er te laat achter dat ze het liefst twee masters wilde doen. Ze heeft de minor Marketing Management afgerond en theoretisch gezien zou ze beide masters kunnen volgen in Communicatiewetnschap en Bedrijfskunde als ze dat zou willen. In de praktijk blijkt dit minder makkelijk dan 44

gedacht wordt, omdat ook een tweede master veel geld kost. “Ik heb postbus 51 en DUO opgebeld voor meer informatie, helaas weten zij vaak minder dan wij als studenten. Als ik beter ingelicht zou zijn over de extra kosten, dan deed ik gelijk na mijn bachelor mijn master.” Helaas voor haar komen hier extra kosten bij kijken en zal ze tussen één van de masters moeten kiezen. Inlichting Het interstedelijk studenten overleg wil de studenten zo goed mogelijk helpen en informeren over deze nieuwe regeling. “Het doel van de overheid is dat studenten zo snel mogelijk afstuderen en niet meer de eeuwige student zijn. Dit is natuurlijk erg vervelend voor de student die ambitieus is en het onderste uit de kan wilt halen. Er zijn bovendien zoveel regels en uitzonderingen aan deze regeling verbonden dat het moeilijk is voor de student om een goed overzicht te krijgen. Hopelijk zal deze maatregel ervoor zorgen dat onze economie weer stabiliseert doordat er efficiënt gestudeerd wordt en pakt het toch allemaal goed uit.“ aldus de ISO. Hiermee wordt bedoelt dat er op dit moment een te kort is op de arbeidsmarkt. Het snel en efficient studeren zal ervoor zorgen dat studenten sneller beschikbaar zullen worden op deze markt.

“Ik heb postbus 51 en DUO opgebeld voor meer informatie, helaas weten zij vaak minder dan wij als studenten.” Het kan natuurlijk ook anders. Tom van Melis (student Bedrijfskunde aan de Vrije Universiteit) probeert de hoge kosten te beperken: “Dit jaar rond ik mijn bachelor Bedrijfskunde af op één vak na en ga hierna


de bachelor Rechten doen. Deze twee studies zijn de perfecte combinatie voor later in het bedrijfsleven. Ik rond Bedrijfskunde dus niet volledig af, omdat ik op deze manier het instellingscollegegeld omzeil, dat soms wel zes keer zo hoog is als het wettelijke collegegeld. Ik krijg wel de langstudeerboete van drieduizend euro. Voor mij vormt het geen probleem, omdat mijn ouders de studiekosten betalen en dus ook de extra kosten. Zij willen dat ik er alles uit haal wat erin zit, ongeacht de demotivering die deze regeling met zich mee brengt. Ik kan me heel goed voorstellen dat dit voor een grote groep studenten niet is weggelegd�. De studenten zullen deze regeling moeten accepteren en het beste ervan maken van wat er mogelijk is. Helaas wilde de persvoorlichter van het ministerie, Gerde Langkamp, geen commentaar hierop geven. Door verwezen door haar naar de afdeling Burgerzaken hadden zij het blijkbaar druk, aangezien er nog steeds geen response is. Eveneens stond het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap niet open voor een gesprek. Ondanks dat ze niks erover willen weten, staan ze er hopelijk wel volledig achter.

Uit cijfers van DUO blijkt dat van 2007 tot 2010 het aantal studenten met een master op zak die een tweede besluit te volgen, daalde met zo’n 35 procent tot 1.058 mensen.

In 2012 heeft Nederland ongeveer 300.000 extra hoger opgeleide werknemers nodig. Uit de statistieken blijkt dat het aantal niet haalbaar is, in 2012 zal er waarschijnlijk een tekort van 100.000 hoger opgeleiden zijn.

45


46


(On)geluk zit in een klein hoekje Het regent pijpenstelen en ik zit op de fiets op weg naar de psychiater. Niets ernstigs, ik krijg vandaag een flinke dosis Ritalin voorgeschreven zodat ik vanaf nu de perfecte student kan uithangen met een concentratievermogen als nooit tevoren. Zoals gewoonlijk fiets ik me een ongeluk in een race tegen de klok. Maar gelukkig ben ik bij uitzondering precies op tijd voor mijn afspraak. Ik neem plaats in de wachtkamer. Tien minuten later komt meneer de psychiater mij halen. Ben ik is een keer op tijd, is mijn afspraak te laat. Volgende keer maar weer gewoon te laat komen dus. “Goed eens even kijken, er is voorlopige diagnose van ADD vastgesteld. Je hebt je Vwo gehaald dus je middelbare school ging allemaal goed neem ik aan”? Dat was helaas niet helemaal waar. Mijn middelbare school was een drama. Ik kwam elke ochtend te laat of ik kwam het eerste uur helemaal niet. Ik leerde niet een dag van tevoren, maar de nacht van toveren. Ik was een typisch voorbeeld van de 6-jes cultuur en ik heb mijn laatste jaar overnieuw moeten doen. “Pieker je veel”? was zijn volgende vraag. Daar had hij het wel weer bij het juiste eind. Ik droom regelmatig weg en mijn vrienden weten nooit helemaal zeker of het tot mij doordringt als ze tegen me praten omdat ik vaak sta te staren. “Zijn je gedachtes negatief of positief”? Beide antwoordde ik. “Leidt dit je af van je studie”? “Ja,” zei ik. Alles is een afleiding voor mij en ook mijn eigen gedachtes. “Nou dat is wel iets waar we naar moeten kijken. Als je last hebt van veel piekeren, zijn daar andere oplossingen voor. Antidepressivum zou je goed kunnen helpen. Hoorde ik dat goed? Antidepressivum, zei hij dat echt? Ik? Ben ik dan depressief? Ik kon inderdaad net wel janken toen ik door de regen aan het fietsen was. Ik ben ook laatst een hele dag binnen gebleven omdat ik geen zin had om naar buiten te gaan. Is mijn vrolijke gedrag slechts een masker om mijn diep ongelukkige innerlijk te verbloemen? Ik heb gezegd dat ik er later wel op terug kom. Terug naar waar ik voor gekomen ben: Ritalin. Als hij me uitlegt welke middelen ik kan gebruiken heb ik de keuze uit twee soorten: Concerta en medikinet. Concerta is volgens hem véél beter alleen duurder en wordt helaas niet volledig vergoed. Ik vraag hem wat precies het verschil. Hij mompelt iets met uitwerktijd. Oké, nu wordt het vreemd. Ik herinner me een gesprek met een vriend met ADHD die zei dat alle psychologen/psychiaters hetzelfde doen: Ze schrijven je een middel voor, met verschillende namen die allemaal dezelfde werking hebben. De apothekers zijn alleen maar uit op winst psychiaters helpen daarin mee. Ik vond het een beetje overdreven maar nu begin ik hem te geloven. Geef mij maar gewoon het middel dat volledig vergoed wordt en laat me daarmee mijn studie halen. En daarna leef ik nog lang en heel gelukkig!

47


INTERVIEW

De jonge ondernemer “Het internet zit op vijf procent van zijn kunnen en er komt nog veel meer� Een interview met Wout Koch over zijn ambities en tegenslagen als jonge ondernemer. Hij vertelt over het starten van zijn eigen internetbedrijf, heavenaday.nl. Door: Deja Duraku

48


Wout Koch (23) is een jonge ondernemer die net zijn eigen internetbedrijf heeft opgericht, HeavenaDay.nl. Hij vertelt hoe het idee om zijn eigen bedrijf op te richten ontstond. Het brainstormen begon tijdens een etentje bij zijn neef en diens vriendin. In het gesprek werd duidelijk dat er nog geen internetsite in Nederland bestaat die om de 48 uur nieuwe en moderne aanbiedingen plaatst, primair voor vrouwen. De site is gericht op vrouwen die van mooie, kwalitatieve producten houden, zoals een leren Ipad hoesje of hippe hardloopschoenen. De producten kunnen variëren van kleding, schoenen, tassen, verzorgingsproducten en sieraden. 3 oktober jongstleden is de site de lucht ingegaan. Koch wil al van jongs af aan zijn eigen bedrijf opstarten. Hij heeft zijn opleiding Marketing&Communicatie op The New School for Information Services in 2010 afgerond in drie en een half jaar tijd en is daarna begonnen met het uitvoeren van zijn droom. Het interview vindt bij hem thuis plaats. Op de Albert Cuyp woont hij drie hoog in een wit pand. Zijn woning is een typisch jongenswoning; simpele meubels, weinig overbodige spullen en veel wit. Koch heeft een blauwe colbert aan met zijn haren in de wax naar achteren. We praten met elkaar onder het gemak van een kopje thee terwijl hij vertelt over het begin van zijn bedrijf. “Er bestaan al sites die hetzelfde idee hebben maar dan wordt er bijvoorbeeld een staafmixer of correctieslip als aanbieding geplaatst”. Dit zijn juist de producten die HeavenaDay.nl niet aanbiedt. Samen met studievrienden Thomas

Hoving, (gespecialiseerd in social media) en Olivier Koelemij (heeft ervaring met het bouwen van websites), begon hij met het opzetten van zijn internetbedrijf. Koch hoefde qua financiën niet veel in zijn bedrijf te investeren. “De website is door Olivier ontworpen en gebouwd, waardoor het ons niks heeft gekost. Uiteraard gaat het niet altijd zo. Het liefst doen we alles gratis, maar we komen er langzamerhand achter dat we toch in ons bedrijf moeten investeren om onze naamsbekendheid en bereik te vergroten.” Daartoe worden sociale media ingezet. Door zijn uitgebreide netwerk die hij via zijn moeders contacten heeft opgedaan, wil Koch de advertentiekosten zo laag mogelijk houden en via Facebook en Twitter zijn bereik maximaliseren. De site die Koch met zijn bedrijf heeft opgericht heet HeavenaDay.nl. Er wordt alleen, zoals eerder aangegeven niet elke dag een aanbieding geplaatst maar om de 48 uur. “Wij willen dat de merken/bedrijven die wij aanbieden elkaar versterken, hip en interessant blijven. We willen niet dat we straks een product moeten aanbieden waar we eigenlijk niet achter staan, omdat we elke dag iets anders moeten aanbieden. Dit zie je namelijk wel bij concurrent Groupon, waarbij de kwaliteit niet altijd gewaarborgd wordt,” aldus Koch. Het internetbedrijf is primair gericht op vrouwen, omdat uit onderzoek is gebleken dat vrouwen vaker impulsieve aankopen doen en in vergelijking tot mannen het meest via internet kopen. Het is nog maar afwachten voor Koch of zijn bedrijf een groot succes wordt. Hij is vooral bezig met het vergroten van zijn bereik in

49


plaats van het winst maken. “Elke aanbieding moet interessant en vernieuwend blijven. Ons publiek moet elke keer nieuwsgierig gemaakt worden naar de volgende aanbieding” zegt Koch. In een markt met veel concurrenten is dat moeilijk. Het zou wel eens een struikelblok kunnen zijn om continu aan deze eis te voldoen. Toch blijft Koch optimistisch: “Onze sterke kant is dat het concept en idee van HeavenaDay.nl uniek is. Dit onderscheidt ons van andere dagaanbieders en dat ziet ons publiek ook. Niet alleen wordt er aandacht besteed aan de aanbieding die we plaatsen, we proberen ons publiek bekend te maken met onze merken zoals Sabon, Swarovski en Kswiss”. Daarnaast is er een hevige concurrentie op het internet, aangezien iedereen een site kan beginnen. Koch maakt zich daar geen zorgen om: “Op het internet is er misschien zware concurrentie aanwezig, maar ik ben er heilig van overtuigd dat internet ‘de’ plek is om het te maken. Iedereen is tegenwoordig online. Het internet is oneindig! Het zit pas op vijf procent van zijn kunnen en er gaat nog heel wat komen.” Vrijheid is wat hem aantrekt als het gaat om zijn eigen bedrijf. “Het is hard werken en ik ben er de hele dag mee bezig, maar ik heb geen stress van bovenaf. Ik geniet van het werk dat ik doe en deel mijn eigen tijd in. Ik kan gewoon mijn eigen ding doen!” aldus Koch. Hij wordt door zijn ouders ondersteund en leent een deel bij. Zo kan hij zich volledig op zijn werk focussen. Uiteindelijk is het de bedoeling om van het inkomen dat hij verdient met zijn bedrijf rond te komen. Het opstarten van HeavenaDay.nl was het moeilijks voor Koch. Als beginnende ondernemer had hij geen enkele ervaring met het starten van een bedrijf. Wel heeft hij veel ervaring opgedaan bij Ogilvy Amsterdam (Marketing en Communicatie bureau) waar hij 10 maanden stage en een traineeship heeft gelopen. Ook zijn moeder heeft hem het hele traject goed bijgestaan en gecoacht. “Zij heeft vroeger zelf een aantal succesvolle bedrijven opgericht, zoals Airmiles, en weet er veel van af.” Voor hem was het erg fijn om iemand aan zijn 50

zijde te hebben die hem af en toe een duw in de juiste richting kon geven. Ongeacht dat iemand je coacht moet de ondernemer het uiteindelijk allemaal zelf doen. Hier heeft hij veel nieuwe kennis opgedaan. “Ik heb meer geleerd in de afgelopen vier maanden bij het oprichten van mijn eigen bedrijf, dan van mijn bachelor Marketing &Communicatie” zegt Koch. Contracten opstellen, producten en sponsors binnenhalen, strategieën bedenken en belastingdienstzaken zijn slechts een paar van de dingen die hij tijdens het oprichten van zijn bedrijf heeft geleerd. “Als HeavenaDay.nl niks wordt, dan heb ik er geen moment spijt van gehad. Ik heb ontzettend veel van geleerd en leer nog steeds. Het bedrijfsleven is vallen, opstaan en risico’s nemen, het hoort er allemaal bij”.

“Ik heb meer geleerd in de afgelopen vier maanden bij het oprichten van mijn eigen bedrijf, dan bij mijn bachelor Marketing & Communicatie” HeavenaDay.nl is voor hem een opstapje naar andere ideeën die hij heeft. Hij ziet dit als een begin van een reeks nieuwe concepten die hij wil uitbreiden. Zijn hoofd zit vol creatieve ideeën die hij dolgraag hierna wil uitvoeren. Zijn droom is om uiteindelijk verschillende verkoopbedrijven op te richten, on- en offline, met als hoofdbedrijf een internationaal erkend bedrijf. Een tip die Koch heeft voor toekomstige ondernemers: “Als je achter je idee staat en denkt dat het iets kan worden, praat er met iemand over die er verstand van heeft. Maar het allerbelangrijkste is het gewoon DOEN! Het risico nemen, geloven in jezelf en je droom waarmaken”.


51


REPORTAGE

Generatie IK gaat los ‘Je kunt drugs zien als een religie. Je ervaart een bewustzijnsverandering, een andere dimensie waarin je loskomt van je lichaam. Je raakt in een andere realiteit, die je kunt beschouwen als het heilige. Je kunt jezelf vinden, maar ook anderen.’ Dit zijn de woorden van nachtburgemeester dj Isis tijdens de avond Generatie IK gaat los in De Balie in Amsterdam.

Door Elisha Weeber

52


Voorstelling Los Terwijl er een prikkelende beat en een bonkende bas door de zaal klinkt, druppelen de bezoekers langzaam binnen. Op het podium ligt een jongen in boxershort te slapen. Als iedereen een plekje in de zaal heeft gevonden gaat de muziek uit. Het gesnurk van de jongen op het podium wordt hoorbaar. Langzaam ontwaakt hij uit een diepe slaap. Zodra hij wakker is buigt hij zich voorover en maakt braakgeluiden. Hij bekijkt zichzelf in de spiegel, poets zijn tanden en maakt zich klaar om de deur uit te gaan. Als hij door een denkbeeldige deur naar buiten stapt wordt de wereld om hem heen op de muur geprojecteerd. De jongen maakt een wandelpas op zijn plaats terwijl een getekende stad met grachtenpandjes, voorbijgangers, auto’s en bomen achter hem langs beweegt. De jongen wandelt tot hij bij een groot getekend gebouw aankomt. Je hoort de beat al klinken. Hij stapt het gebouw binnen en staat op de dansvloer. De muziek klinkt luidt en hij laat zich meevoeren door de muziek. Zijn armen en benen bewegen wild op de muziek. Het hout van het podium maakt een harde klap elke keer als hij met zijn voeten de grond raakt. Schimmen van vrouwen dansen op de muziek. De jongen pakt een zakje uit zijn broekzak en stopt iets in zijn mond. Een van de dansende vrouwen veranderd van een schim naar een duidelijke afbeelding. Ze danst en lonkt naar de jongen. Terwijl de acteur op het podium is gaan zitten, zie je hem in de projectie met de vrouw dansen. Ze worden intiem en zweven tussen de wolken. De muziek wordt langzamer met diepe beats en de jongen en het meisje gaan compleet in elkaar op. Wanneer de wolken en het meisje vervagen staat de acteur weer op. Er verschijnt een lift waar hij instapt. In de lift pakt hij opnieuw het zakje uit zijn broekzak en neemt hij opnieuw een pilletje tot zich.

Hij stapt uit de lift en belandt in zijn volgende trip. Stipjes van wit licht bewegen tegen elkaar in; langzaam van boven naar beneden, of van beneden naar boven. Hoge en lage tonen wisselen elkaar af in een langzaam mysterieus ritme. Met zijn lichaam glijdt hij langzaam op en neer tegen de muur. Wanneer het effect van de drugs afneemt stapt hij weer in de lift onderweg naar zijn volgende roes. Zo neemt Puck van Dijk je in haar voorstelling Los je mee in de in de belevingswereld en de verschillende uitwerkingen van drugs. In de ene trip gaat hij volledig los op de muziek, dan hallucineert hij dat hij wordt aangevallen door een pelikaan en danst hij met aapjes, en weer later is hij in een badkamer waar de muren op hem afkomen. Al deze effecten van drugs zijn weergegeven in een combinatie van tekeningen, visuele effecten, video-opnames en muziek die samen de wereld van de acteur vormen. Ze gebruikt metaforen om het gevoel dat drugs kan opwekken te verbeelden met metaforen. De wolken wanneer de jongen en het meisje intiem zijn. Of vallend zand overal om hem heen wanneer hij zich niet goed voelt. Wie is de Generatie IK Puck wil met haar voorstelling laten zien wat er in het brein omgaat na een paar nachten stevig doorhalen met behulp van allerlei soorten drugs. Wanneer de gespreksleider na de voorstelling aan de zaal vraagt wie zich in de voorstelling herkent, blijkt dit goed te zijn gelukt. Bijna de hele zaal steekt namelijk zijn hand op. ‘Confronterend,’ zegt iemand uit de zaal. ‘Altijd maar door willen gaan is iets wat ik ook herken bij mijzelf.’ Dit is dan ook waarom het onderwerp losgaan aan de orde is gekomen in de nieuwe reeks. Mirthe Frese is programmamaker bij de Balie en vertelt wat Generatie IK inhoud. ‘Generatie IK gaat over de generatie geboren tussen 53


1984 en 1994. Deze generatie wordt omgeven door een geïndividualiseerde samenleving. Je bent niet meer onderdeel van een groep doormiddel van ideologie of religie, maar denkt vanuit jezelf. Je hebt de vrijheid om te doen en denken wat je wil en je bent zelf verantwoordelijk voor wie je bent. Generatie IK gaat los op alles wat God verboden heeft: XTC, coke, wiet, GHB, Ketamine, Amfetamine, MDMA. Waar komt deze onbegrensde behoefte vandaan?’ Dit was wat Mirthe zich afvroeg.

‘Ik heb heel veel mooie momenten aan drugs te danken en een boel goede vriendschappen’ Om deze vraag te bepreken zijn er een aantal gastsprekers uitgenodigd die bekend zijn met het uitgaansleven van Amsterdam. Dj en feestorganisator Aron Friedman is uitgenodigd om als ‘insider’ zijn visie te geven op hedendaagse uitgaansgedrag van ‘generatie IK’. In zijn werk zit hij middenin de drugsscene. Zelf is hij er ook niet vies van. ‘Ik heb het nodig om los te komen van mijn vele gedachtes. Ik heb er veel mooie momenten aan te danken en een boel goede vriendschappen.’ Docent en drugsonderzoeker Tom Nabben, verbonden aan het Bonger Instituut van de Universiteit van Amsterdam, heeft onderzoek gedaan naar golfbewegingen van gebruik binnen het uitgaansleven in de hoofdstad. Verder was ook Isis van der Wel aanwezig, Amsterdams nachtburgemeester. Ze is ooit begonnen als Dj en heeft inmiddels haar eigen platenlabel All is One. Losgaan met drugs De panelleden zitten in een comfortabele bruine leren bank voor op het podium en reageren op de vragen en opmerkingen van het publiek. De gespreksleidster stelt de 54

zaal een aantal vragen om het gesprek op gang te laten komen. Het gesprek gaat al snel over welke drugs er wanneer worden gebruikt. ‘Op feestjes waar drugs wordt gebruikt heerst meestal een fijne sfeer. Iedereen is blij en lief voor elkaar,’ zegt een meisje in de zaal. Volgens Tom Narren gebruikt Generatie IK niet één soort drugs maar heeft keuze uit veel verschillende soorten. ‘Roesmanagen is iets nieuws van deze generatie. Het houdt in dat feestgangers hun stemming sturen door verschillende soorten drugs te gebruiken,’ aldus Tom Nabben Het is duidelijk dat de bezoekers en sprekers van deze avond niet vies zijn van feestje en drugs is blijkbaar wat hiermee gepaard gaat. Of toch niet? Een meisje met lange rasta’s samengebonden in een knot krijgt het woord. ‘Ik krijg hier vanavond het gevoel dat feesten onlosmakelijk is verbonden met drugs. Als ik naar een feest ga drink ik niet en gebruik ik geen drugs, maar ik ga wel los. Ik kan een hele avond doorfeesten als ik dat wil. Ben ik dan de enige?’ Er klinkt gemompel in de zaal. ‘Ja, inderdaad, blij dat iemand eindelijk een andere mening laat horen,’ zegt de 22 jarige Maartje de Vries. Tom Nabben reageert: ‘95 procent van de jongeren boven de twaalf heeft nog nooit harddrugs gebruikt. We zitten hier dus met een selecte groep. Dat het overgrote deel in deze zaal drugs gebruikt is volgens hem niet omdat we normloos zijn, maar we komen even los van de norm. Het is om te ontsnappen. Niet aan de werkelijkheid maar aan jezelf, je geweten, je űberich. Daar is niets mis mee.


VOLGENDE MAAND IN DRUK!  Reportage: een dag als vuilnisman  Interview met clown Bassie over studeren  Win een vakantie naar IBIZA!  En nog veel meer… 55


56


Tijdschrift Journalistieke Vaardigheden