Page 1

De

Antwerpenaar

sp.a

April 2014 | www.stadantwerpen.s-p-a.be

Overkapping Ring geeft ruimte

vu.: Roland Straetmans, Lange Van Ruusbroecstraat 76-78, 2018 Antwerpen

De armoe sprong er van de muren

Ode aan de vrijwilligers

Mensen willen weten wat ze eten


NIEUWS

Maak telefoonlijn stadsloketten gratis Het blijft goed fout gaan met de nieuwe regeling voor de Antwerpse stadsloketten. De stadskantoren (Permeke, Kiel, Paleisstraat, Luchtbal) moesten de deuren sluiten. En met de verplichte afspraken loopt het ook niet altijd even vlot. Bovendien is dat systeem onrechtvaardig voor in de eerste plaats oudere Antwerpenaars zonder computer of internet. Het Antwerpse schepencollege besliste eind vorig jaar dat burgers nog alleen op afspraak aan de stadsloketten terecht kunnen. Antwerpenaars kunnen die verplichte afspraak online via de computer of telefonisch maken. Maar die telefonische afspraak is betalend.

de omschakeling naar het nieuwe afsprakensysteem voor moeilijkheden. Die problemen werden door het stadsbestuur als kinderziekten afgedaan. Helaas zijn die kinderziekten nog altijd niet genezen. ‘We zijn intussen een aantal maanden verder en krijgen nog altijd veel klachten over de ondermaatse en trage dienstverlening. En voor alle duidelijkheid: dat ligt niet aan het personeel maar aan het overhaast ingevoerde nieuwe systeem’ zegt Greet van Gool.

Discriminatie sp.a stad Antwerpen vraagt het stadsbestuur om van dit betalend nummer een gratis nummer te maken, zegt gemeenteraadslid Greet van Gool: ‘Heel wat mensen in de stad beschikken niet over een computer of de nodige kennis om een digitale afspraak te maken. Vaak zijn dat ouderen of mensen die het financieel niet breed hebben. Uitgerekend die groep wordt nu ook nog eens financieel gestraft omdat ze via de telefoon een afspraak moeten maken. En ze kunnen de loketten telefonisch alleen tijdens de piekuren bereiken.’ Probleem is dat een afspraak niet snel gemaakt wordt, zegt het raadslid. ‘De wachttijden bij zo’n telefoongesprek lopen vaak op van tien tot twintig minuten. Dat worden dure telefoontjes! Wij vinden dat onrechtvaardig en bovendien een vorm van discriminatie. Want niet iedereen in deze stad wordt

2 | De Rooie Antwerpenaar

Ouderen of mensen die het financieel niet breed hebben, worden financieel gestraft omdat ze via de telefoon een afspraak moeten maken.

op gelijke voet behandeld.’ Bij de Antwerpse ombudsvrouw kwamen alleen in januari en februari al zeventig klachten binnen over de lokettenwerking. Ook de ombudsvrouw pleit voor een gratis afsprakenlijn. Zoals

dat het geval is met de Blauwe Lijn, de Sluikstort-lijn en de Bib-lijn. De bevoegde schepen zegt het voorstel te willen onderzoeken.

Amsterdam Van in het begin zorgde

sp.a vraagt daarom dat het nieuwe systeem grondig wordt geëvalueerd. Onderzoek uit Amsterdam toont aan dat op afspraak werken tot 30 % meer tijdverlies leidt. Mensen komen bijvoorbeeld niet opdagen en het is ook zeer moeilijk een gemiddelde tijd van een dienst aan het loket realistisch in te schatten. Die negatieve evaluatie was in Amsterdam al gemaakt voordat het Antwerpse bestuur de lokettenwerking omgooide.

Gemeenteraadslid sp.a Greet Van Gool greet.vanGool@stad.antwerpen.be 0476 59 59 66


WOORD VOORAF Beste Antwerpenaar, ‘Wegens succes verlengd’: we kregen zoveel positieve reacties op onze vorige Rooie Antwerpenaar dat we besloten een tweede nummer te maken. Deze keer brengen we een ode aan de Antwerpse vrijwilligers, de onzichtbare helden die zich dag in dag uit belangeloos inzetten om van onze stad een mooiere plek te maken. Ze cijferen zichzelf met veel enthousiasme weg voor een ander of voor de goeie zaak en verwachten daar geld noch roem voor. En toch verdienen ze meer dan wie ook hun plekje in de schijnwerper. Want zoals ons ‘monument’ Reinhilde Decleir het zo mooi formuleert op de laatste pagina: ‘Die in ’t licht ziede zitten, die in ’t donker ziede niet…’ Geniet ervan en laat u inspireren, Yasmine Kherbache voorzitter sp.a Antwerpen

INHOUD

April 2014

NIEUWS

NIEUWS

NIEUWS

Maak telefoonlijn stadsloketten gratis .........02

Oud landschap Wilrijk voor de bijl ............ 13

Mensen willen weten wat ze eten ............20

AAN HET WOORD

ACHTERGROND

NIEUWS

Straatpraat. Ode aan de vrijwilligers.......04

Antwerpen, bezette stad ...............................14

Conciërges weg? Verenigingen in de kou ................................. 21

NIEUWS

NIEUWS

‘Wij willen een park, geen parking’ ..........06

Geefpleinen en herstelcafé’s in Ekeren .... 16

NIEUWS

NIEUWS

NIEUWS

Regine Beer streed tegen onverdraagzaamheid........................22

Hoboken mikt op de fiets ...........................07

Sporthal Bosuil Deurne komt er niet ....... 17

DOSSIER

VERHAAL

Overkap de Ring en neem snel maatregelen...............................08

Een kwestie van kiezen, Bart Van Nuffelen .........................................18

HET MONUMENT ‘Die in ‘t licht die ziede zitten, die in ’t donker ziede niet’ ........................ 24

De Rooie Antwerpenaar | 3


AAN HET WOORD Straatpraat

Ode aan de vrijwilligers

De vrijwilligers zijn het kloppend hart van de stad. Onmisbare pilaren om op te steunen en te bouwen. Ze brengen oude, jonge en nieuwe Antwerpenaars bijeen. Ze smeden banden voor het leven. Ze doen straten en buurten bruisen. Ze brengen kleur in de stad. Ze maken van Antwerpen een mooiere en fijnere plek. Elk jaar werden die duizenden vrijwilligers op de ‘Staat van de Stad’ door het stadsbestuur gevierd en bedankt, maar zelfs die ene dag per jaar moest er aan geloven. Stank voor dank. Als het Antwerpse stadsbestuur zijn vrijwilligers vergeet te vieren, dan geven wij hen de bos bloemen die ze verdienen. Een ode aan de vrijwilligers van ’t stad.

4 | De Rooie Antwerpenaar

Elisabeth Vermeulen (26) woont in ‘den 2060’. Sinds februari verzorgt ze op vrijwillige basis de communicatie van ‘Ringland’, het initiatief dat de overkapping van de Ring op de agenda zet. ‘Mijn oom is de bezieler van dat project en vroeg mij om mee aan de kar te trekken. Het ligt in de lijn van mijn werk en ik vind het een heel goed voorstel. Vroeger was ik vrijwilliger voor Oxfam en heel soms voor de Roma, maar nu is mijn inbreng groter. Er kruipt veel tijd en energie in maar ik doe het met volle goesting. Ik probeer mijn enthousiasme voor Ringland op anderen over te dragen. Daar haal ik zelf veel voldoening uit.’

Leopold Segers (68) woont sinds 1956 op de Luchbal. ‘In 2005 organiseerde ik met Jan Engelen de tentoonstelling ‘80 jaar Luchtbal’. Sindsdien ben ik als vrijwilliger in ons cultureel centrum het manusje van alles. Ik sta achter de toog en help ook met de opbouw van evenementen. Vroeger waren we een van de grootste Culturele Centra van Antwerpen, maar het district herleidt dat binnenkort tot niet meer dan een ontmoetingscentrum. Er gebeurt veel voor jongeren, maar een klein aantal moeilijke gasten weet ons werk niet altijd even hard te appreciëren. En voor de ouderen wordt het moeilijker om iets te organiseren zonder gestoord te worden. Het zou leuk zijn als stad en district nog wat meer moeite deed om jong en oud dichter bij elkaar te brengen.’


Christiane Verhasselt (59) woont op Linkeroever, waar ze erg actief is. ‘Ik ben al tien jaar vrijwilligster. Samen met veel anderen zet ik mij in om van Linkeroever een nog aangenamere omgeving te maken. Ik ben onder meer actief in de plaatselijke bewonersgroep ‘Onze stad ons huis’ en help waar ik kan. Ik zou iedereen willen oproepen om zich vrijwillig in te zetten. Vrijwilligerswerk geeft zoveel voldoening!’

Ibrahim Azzouz (32) geeft lichamelijke opvoeding in het Gemeenschapsonderwijs. ‘In 2006 stichtte ik met wat vrienden zaalvoetbalploeg Antwerp Piranhas. Voor het plezier. Maar in geen tijd groeiden we door naar de tweede hoogste divisie van België. Samen met vzw Al Ikram en vrijwilligers van Antwerp Piranhas verzorgden we deze winter soepbedeling voor daklozen. Met Kerstmis boden we zeshonderd daklozen een warme maaltijd aan. Zaterdag 24 mei organiseren we in de Arenahal in Deurne een evenement tegen armoede. De hele avond zijn er optredens: muziek, dans, comedy… Een boksring wordt het podium voor de artiesten en staat symbool voor onze strijd tegen armoede.’

Margot De Ley (25) is sinds twee jaar vrijwilliger bij het MartHa!tentatief. ‘Ik was als theatermaakster op zoek naar een stageplaats, maar ondersteunde uiteindelijk als vrijwilliger de voorstelling die ze toen maakten. Nu nog help ik bij grotere producties. Vorig jaar brachten ze de 175 verschillende nationaliteiten die in Antwerpen wonen, samen op één podium. Al die mensen gaan zoeken, dat was enorm plezant en leerrijk. MartHa!tentatief heeft mij op een andere manier naar de stad laten kijken. De mensen van MartHa!tentatief zijn mijn vrienden geworden. Dit is dus geen werk maar een gewaardeerde vriendendienst. En dingen onbaatzuchtig doen, geeft me misschien wel meer voldoening dan mijn gewone job.’

De Rooie Antwerpenaar | 5


NIEUWS KORT

Het grootste deel van het enorme spoorwegemplacement kan een andere bestemming krijgen. Maar het stadsbestuur wil er een grote parking maken en er de Sinksenfoor plaatsen.

Buurtbewoners: ‘Allemaal willen we spijkerharde garanties voor de ontwikkeling van een groot park.’

‘Wij willen een park, geen parking’ Buurtbewoners Goele Van Dijck en Patrick Verheyen willen dat het stadsbestuur toch kiest voor een groot park op de sporenbundel op de grens van Borgerhout en Antwerpen Noord. De bewoners reageren zo op een recente buurtbevraging van sp.a Borgerhout en Antwerpen Noord. Uit die enquête blijkt dat 62% van de bewoners voorstander is van de aanleg van een park. Intussen maakte het stadsbestuur bekend Spoor Oost te willen gebruiken als parking en locatie voor de Sinksenfoor. Spoor Oost is een langs de Noordersingel gelegen spoorwegemplacement (tussen Schijnpoort en Trix). Het gaat om een gebied met een oppervlakte van bijna 20 ha - iets groter nog dan het naburige Park Spoor Noord. Op het terrein bevinden zich een wasstraat en stelplaats van de NMBS en er rijden treinen over het Ringspoor. Dat Ringspoor blijft ook de komende jaren nog in gebruik. Maar de andere sporen heeft eigenaar NMBS niet langer nodig. Het grootste deel van het enorme terrein kan dus een andere bestemming krijgen. De spoor-

6 | De Rooie Antwerpenaar

wegen zijn al langer bereid om daarover te praten en het stadsbestuur is die gesprekken intussen begonnen. Het huidige stadsbestuur is duidelijk over zijn plannen: op het spoorwegemplacement wil het een grote parking maken en vanaf volgend jaar ook de Sinksenfoor plaatsen. ‘Garanties over meer groen voor de buurt krijgen we niet’, zeggen Goele Van Dijck en Patrick Verheyen. ‘Het wordt hoog tijd dat de stad rekening begint te houden met de wensen van de buurt en ons concrete plannen toont over

hoe hier veel meer groene ruimte kan komen.’ De vrees bestaat dat het stadsbestuur de bewoners een rad voor de ogen draait en enkel aan een KMO-zone en parkeerplaatsen voor het Sportpaleis en de Sinksenfoor denkt. Maar de buurt wil een park, geen parking. Zo blijkt uit een enquête van sp.a. Vlaams parlementslid sp.a martens.bart@vlaamsparlement.be 0479 27 36 17 districtsschepen sp.a Borgerhout

stephanie.van.houtven@gmail.com 0473 54 12 19

n Uit een begin 2014 door sp.a Borgerhout en Antwerpen Noord afgenomen enquête blijkt dat 62% van de buurtbewoners een hoofdzakelijk groene invulling wil voor Spoor Oost. n De buurt behoort tot het dichtstbevolkte deel van de stad en beschikt niet over groenvoorzieningen zoals een speelbosje, een zwemvijver, volkstuintjes of sportvelden. n ‘Als het stadsbestuur de mening van de bewoners ernstig wil nemen, moet 50 tot 75% van de site Spoor Oost een echt groene invulling krijgen. Of er dan nog plaats is voor parking, KMO of de Sinksenfoor zien we later wel. Nu willen we eerst garanties voor een park’, zeggen buurtbewoners Goele Van Dijck en Patrick Verheyen. n De verschillende straat- en wijkcomités die al met dit thema bezig waren, hebben de krachten voor Park Spoor Oost in een buurtgroep gebundeld. n Deze lente plannen we een grote buurtactie op het terrein. We verwachten op die activiteit veel verenigingen, scholen en buurtbewoners. Het voorstel voor een park leeft hier echt in de buurt. Allemaal willen we spijkerharde garanties voor de ontwikkeling van een groot park.’


NIEUWS

Hoboken mikt op de fiets Hoboken wil zich als een groen fietsdistrict profileren. De nieuwe wijk Groen Zuid wordt autoluw en de schoolomgeving van de Distelvinklaan en de Hendriklei wordt verkeersveilig gemaakt.

VOOR

NA

De bouw van een fietstunnel onder de spoorweg wordt voorbereid.

E

r wordt druk gebouwd aan de nieuwe wijk Groen Zuid in Hoboken. Dit knappe project werd nog door het vorige stadsbestuur opgestart. Een oud en verlaten fabrieksterrein wordt omgevormd tot een woonwijk met een dienstencentrum voor ouderen, kinderopvang en een prachtig park. Op de Dag van de Zorg in maart werd al een eerste afgewerkte serviceflat aan de bezoekers getoond.

Groen Zuid wordt autoluw. Door de nieuwe wijk wordt een fietspad aangelegd dat Groen Zuid met Polderstad, het nieuwe Cultureel Centrum en het nieuwe centrumplein van Hoboken verbindt. Om dat mogelijk te maken, wordt dit najaar met de bouw van een fietstunnel onder de spoorweg begonnen. Hoboken wil zich immers in de toekomst nog meer als een groen fietsdistrict profileren.

‘Daarom wordt ook geïnvesteerd in veilige schoolomgevingen’, zegt districtschepen van Openbare Werken Tom De Boeck (sp.a). Ook in Hoboken is het aantal leerlingen de voorbije jaren fors toegenomen. Al die kinderen moeten veilig de straat over kunnen steken.

straat wordt over de hele lengte als een Zone 30 aangelegd. De schoolomgeving zelf wordt extra beveiligd door een verhoogd wegdek. Ook de Hendriklei wordt dit jaar nog aangepakt.’

districtschepen sp.a Hoboken tom.deboeck@stad.antwerpen.be

‘Dit jaar starten we met de heraanleg van de Distelvinklaan in Hoboken. Die

0476 24 00 23

Tram terug naar Wilrijk De Lijn bestudeert een tramlijn van het Kiel over de Olympiadepoort naar het Universiteitsplein, de E19 en het Universitair Ziekenhuis. En de voormalige Rijkswachtkazerne aan de Boomsesteenweg is in beeld als stelplaats. Goed nieuws, want sp.a is voor een tram in Wilrijk. We blijven dromen van een tram centraal op de A12 na de afbraak van het viaduct... voorzitter sp.a Wilrijk, walter.de.keyzer@telenet.be, 0486 72 89 82

De Rooie Antwerpenaar | 7


MOBILITEIT

De Oosterweelverbinding moet zorgen voor een leefbare en gezonde stad. Het doorgaand verkeer zal verder weg van de stad rijden en de Antwerpse Ring verdwijnt grotendeels onder de grond. Dat is voorlopig nog toekomstmuziek, maar investeringen in openbaar vervoer en fietspaden kunnen op korte termijn al een flink pak auto’s van de weg halen. Foto’s: reporters

Overkap de Ring De Oosterweelverbinding, die de Ring rond Antwerpen helemaal rond moet maken, is nodig om een antwoord te bieden op de mobiliteitsproblemen in en rond de Scheldestad. Die mobiliteitsknoop legt niet alleen een hypotheek op de economische activiteiten in Antwerpen, maar weegt vooral ook steeds zwaarder op de leefbaarheid van de stad en de gezondheid van haar inwoners. Hoog tijd voor oplossingen. De oorspronkelijke plannen voor de Oosterweelverbinding zijn al grondig bijgestuurd. De Lange Wapper is onder de grond verdwenen: het viaduct is een tunnel geworden. Maar in de bijgestuurde plannen van de Vlaamse regering gaan ook andere delen van de Ring ondergronds. De viaducten aan het Sportpaleis en over het Albertkanaal in Merksem worden platgegooid en vervangen door een sleuf, die in een volgende fase kan worden overkapt. Een groot deel van de Ring in het noorden van de stad wordt tunnel.

last, ze vormen ook een soort van Berlijnse Muur tussen verschillende stadsdelen. Doordat het viaduct verdwijnt en de autosnelweg onder de grond duikt, komt er plaats vrij voor een groot stedelijk plein dat Deurne en Merksem verbindt met Borgerhout en Antwerpen Noord. Boven de tunnel onder het Albertkanaal komt er een park, een beetje zoals het Middelheimpark boven de Craeybeckxtunnel. Ook op andere plaatsen in de stad zijn overkappingen van de Ring en/of de Singel mogelijk. Buitenlandse steden doen ons dat al voor. Door autowegen te overkappen, komt er een massa ruimte vrij. Een gouden kans voor Antwerpen, dat zijn bevolking de komende jaren fors ziet groeien en nu al plaats tekort komt voor woningen, parken, scholen en andere gemeenschapsvoorzieningen. Maar voor sp.a is de overkapping geen vastgoedproject. De overkapping moet vooral extra ruimte voor de Antwerpenaars opleveren. Ruimte voor groen, recreatie, wandel- en fietspaden, sport, volkstuinen… ‘Met de overkapping slaan we drie vliegen in één klap’, zegt Vlaams parlementslid Bart Martens (sp.a). ‘Het verkeer wordt veiliger, we hebben geen last

‘Ringland is een bijzonder interessant voorstel’

Dat is goed nieuws voor iedereen die daar in de brede omgeving woont. De lelijke viaducten zorgen nu niet alleen voor heel wat over-

8 | De Rooie Antwerpenaar


De viaducten aan het Sportpaleis en over het Albertkanaal in Merksem worden platgegooid en vervangen door een sleuf, die in een volgende fase kan worden overkapt. Boven de tunnel onder het Albertkanaal komt er een park.

De Rooie Antwerpenaar | 9


MOBILITEIT

meer van fijn stof en geluidshinder, en we krijgen er grote stukken stad bij om op een creatieve manier toekomstige behoeften op te vangen.’

De overkapping moet vooral extra ruimte voor de Antwerpenaars opleveren. Ruimte voor groen, recreatie, wandel- en fietspaden, sport, volkstuinen…

Met ‘Ringland’ heeft een groep van burgers en specialisten (stedenbouwkundigen, verkeersdeskundigen, architecten…) onlangs een nieuwe manier gepresenteerd om de hele Antwerpse Ring te overkappen. ‘Ringland is een bijzonder interessant voorstel dat perfect kan aansluiten op de tunnels van Oosterweel’, zegt parlementslid Bart Martens. ‘Het Ringlandscenario heeft aparte tunnels voor doorgaand verkeer en andere tunnels voor bestemmingsverkeer. Het wordt ook als alternatief voor de R11bis bestudeerd in het in opmaak zijnde plan-MER. Als het daar goed uitkomt, weerhoudt niets ons om Ringland tussen de Kennedytunnel en het verkeersknooppunt Antwerpen-Oost ook daadwerkelijk te realiseren en de Ring dus te overkappen. Als ook de E313 tussen Antwerpen Oost en Wommelgem in een tunnel wordt gestoken, verdwijnt de hele Antwerpse Ring onder de grond.’

Verder weg van de stad

Altijd groen licht voor de tram De tram past perfect bij de stad: hij kan veel volk vervoeren, is milieuvriendelijk én snel.

In de plannen van de Vlaamse regering wordt ten oosten van de stad ook de A102 aangelegd. Die nieuwe verbinding zal heel wat auto’s en vrachtwagens van de Ring weghouden. Wie bijvoorbeeld van Limburg naar het noorden van de haven moet, zal nog voor hij de Ring bereikt via die oostelijke tangent naar het noorden worden geleid. Bovendien stuurt gedifferentieerde tolheffing het doorgaand verkeer - dat niets in de stad te zoeken heeft - er in een wijde boog omheen. In mensentaal: hoe dichter vrachtwagens bij de stad komen, hoe meer tol ze betalen. ➔ vervolg blz. 12

10 | De Rooie Antwerpenaar

In theorie toch, want in Antwerpen rijden de trams maar half zo snel als in, bijvoorbeeld, Duitse tramsteden. Zo verliezen we veel tijd en geld. Een groene golf voor trams maakt een wereld van verschil. De trams krijgen dan voorrang op het andere verkeer en staan nooit meer stil voor het rode licht. Als het van sp.a afhangt, springen de verkeerslichten automatisch op groen als de tram eraan komt. Zo kunnen de trams sneller rijden, kunnen op hetzelfde traject meer trams worden ingezet en kunnen veel meer reizigers worden vervoerd. Als het van sp.a afhangt, springen de verkeerslichten automatisch op groen als de tram eraan komt.


MOBILITEIT

‘Treinreizigers op een afstand van 20 kilometer van Antwerpen moeten ten laatste tegen 2020 binnen 20 minuten in Antwerpen zijn.’

elke 20 minuten een trein De trein is voor iets langere afstanden een uitstekend alternatief voor de auto. Een trein die 500 mensen vervoert (zes rijtuigen) haalt vijf kilometer file van een weg met twee rijstroken.

MINDER AUTO’S, MEER FIETSEN

Hoe minder auto’s, hoe minder files en hoe minder luchtvervuiling. Daar moet je geen genie voor zijn. Welke ingrepen we ook doen om de mobiliteitsknoop in en rond Antwerpen te ontwarren: hoe meer mensen de auto op stal laten, hoe leefbaarder en gezonder de stad. Het openbaar vervoer is een cruciale schakel, maar ook de fiets kan een sleutelrol spelen. De voorbije tien jaar is Antwerpen geëvolueerd naar een echte fietsstad. Meer fietspaden, het gigantisch succes van de Velokes, veiliger oversteekplaatsen… Het

Met de aanleg van nog meer comfortabele fietspaden en onder andere de nieuwe fietsbrug aan de IJzerlijn kunnen nog meer mensen de fiets gebruiken.

leverde Antwerpen in 2012 nog de titel op van ‘Beste fietsstad van Vlaanderen’. Met de aanleg van nog meer comfortabele fietspaden en onder andere de nieuwe fietsbrug aan de IJzerlaan kunnen nog meer mensen met de fiets gaan werken, naar school gaan, boodschappen doen…

Om meer mensen op de trein te krijgen en meer auto’s van de weg te halen, heeft sp.a een 20-20-20-plan uitgewerkt. Heel eenvoudig: reizigers op een afstand van 20 kilometer van Antwerpen moeten ten laatste tegen 2020 binnen 20 minuten in Antwerpen zijn. Wie in Mechelen, Lier, Kapellen, Boom… woont, heeft in principe een vlotte treinverbinding met Antwerpen. In principe. Want veel spoorlijnen zijn onderbezet (naar bijvoorbeeld Boom of de Noorderkempen), en een aantal lijnen en stations is in de loop der jaren uit gebruik genomen. Als we die weer activeren – meestal niet eens zo’n grote moeite of kost – kunnen veel meer mensen met de trein naar Antwerpen komen. Als de stations dan ook nog eens echte knooppunten worden - waar treinreizigers snel op de bus of op een leenfiets kunnen springen - benutten we het enorme potentieel van de trein echt ten volle.

De Rooie Antwerpenaar | 11


MOBILITEIT

Hoe verder ze van de stad blijven, hoe goedkoper. Twee derde van alle verkeer op de Antwerpse Ring is echter bestemmingsverkeer dat in de stad moet zijn of uit de stad wegrijdt. Dat verkeer legt zijn traject zoveel mogelijk af via de Oosterweeltunnel en de quasi volledig overkapte Ring, aan oor en oog onttrokken. Het gebruik van het onderliggende wegennet wordt tot een minimum beperkt, sluipverkeer geweerd uit dichtbevolkte woonwijken.

Vooruit met de geit

ondertussen met onze vingers te zitten draaien: de gezondheid van de Antwerpenaars en de mobiliteit in en rond de stad smeken om actie. Een aantal maatregelen wil sp.a snel nemen. Die hoeven niet veel te kosten – sommige zijn helemaal gratis, andere brengen zelfs geld op - maar zijn wel noodzakelijk en dringend. En ze hebben ook onmiddellijk tastbare effecten: ze halen auto’s en vrachtwagens van de weg, en beperken de hinder en de gezondheidsschade (zie kaders).

De Oosterweelverbinding is een werk van lange adem, dat heeft elke Antwerpenaar al wel gemerkt. Het rondmaken van de Ring zal nog zeker acht jaar op zich laten wachten. Te lang om

www.stadantwerpen.s-p-a.be Vlaams parlementslid sp.a martens.bart@vlaamsparlement.be 0479 27 36 17

Met 8.000 extra vrachtwagens door de Liefkenshoektunnel, kunnen we die tunnel gratis maken voor auto’s.

vrachtwagens verplicht door liefkenshoektunnel De Liefkenshoektunnel onder de Schelde is al meer dan twintig jaar open, maar is al die jaren nooit optimaal benut. Alleen als de Ring echt vastzit, ruilen veel chauffeurs de Kennedy- voor de Liefkenshoektunnel.

Lagere snelheid leidt tot minder geluidsoverlast, minder uitstoot en dus ook minder luchtvervuiling. Bovendien verhoogt de capaciteit van de Ring.

70 km/uur op de ring

Nu geldt op de Ring een maximumsnelheid van 100 km/uur. We willen die beperken tot maximum 70 km/uur. Die lagere snelheid leidt tot minder geluidsoverlast, minder uitstoot en dus ook minder luchtvervuiling. Bovendien verhoogt de capaciteit van de Ring: bij een tragere snelheid rijden auto’s immers dichter bij elkaar. En uiteraard is het veiliger. Minder ongevallen, en dus ook minder files en minder sluipverkeer door woonwijken. Deze maatregel kost geen cent. De dynamische borden die de maximumsnelheid aangeven hangen er al. Met één klik op de computer geven ze 70 km/uur aan in plaats van 100 km/uur. In Parijs geldt sinds 1 januari 2014 een snelheidslimiet van 70 km/uur op de Ringweg. Andere steden doen het al langer zo. Als het in Parijs en in andere grote steden kan, waarom dan niet in Antwerpen?

12 | De Rooie Antwerpenaar

‘Als we het doorgaand vrachtverkeer op de noord-west as - tussen de E19 richting Breda en de A12 richting Bergen op Zoom aan de ene kant, en Linkeroever aan de andere kant - verplichten om door de Liefkenshoektunnel te rijden, halen we elke dag 8.000 vrachtwagens van de Ring’, zegt Vlaams parlementslid Bart Martens (sp.a). Dat is vaak internationaal vrachtverkeer. Minder files zijn goed voor de economie en de haven, en uiteraard voor de luchtkwaliteit. ‘Met het extra vrachtverkeer zouden de tolinkomsten voor de Liefkenshoektunnel stijgen met 40 miljoen per jaar. Geld dat we kunnen gebruiken om auto’s gratis door de tunnel te laten rijden, wat opnieuw extra verkeer van de Ring zou halen.’


NIEUWS

Oud landschap voor de bijl De tussen Hoboken en Aartselaar gelegen Klaverbladdreef in Wilrijk is een groene oase nabij het eeuwenoude kasteel Klaverblad. Veel fietsers en wandelaars komen van de rust in dit laatste landschappelijk waardevolle stukje Wilrijk genieten. Hoe lang nog?

S

inds het aantreden van het nieuwe Antwerpse stadsbestuur onder leiding van N-VA is de toekomst van dit prachtige gebied in gevaar. De dreef dreigt plaats te moeten maken voor de oprukkende industriezone en extra bebouwing. Zo mocht de firma Essers vorig jaar van het stadsbestuur een deel van het eeuwenoude Ferrarisbos omhakken voor de

aanleg van een vlakbij het kasteel gelegen bedrijventerrein. Ondanks hevig protest is een deel van dat bos intussen gerooid. Van de beloofde herbebossing nabij het kasteel is niks in huis gekomen. Het uitzicht van de dreef wordt voorts bedreigd door plannen van het Antwerpse OCMW. Ondanks de belofte om eerst eigendom buiten de stad te

PAASKONIJN OP EIGEN WEI

M

idden februari kwamen 150 buurtbewoners van Antwerpen Zuid samen voor een wandeling en een familiale winterdrink op de Konijnenwei. In de spaghettiknoop was al langer een park voorzien. Dat park moet de Brederodebuurt en de nog te bouwen wijk Nieuw-Zuid extra zuurstof geven. Maar het nieuwe stadsbestuur wil van

Door de kortzichtigheid van het nieuwe stadsbestuur dreigt het laatste oude landschap van Wilrijk definitief voor de bijl te gaan.

verkopen, wil het OCMW de gronden tussen Klaverbladdreef, Sint Bernardsesteenweg en Groenstraat nu toch al verkopen. Dit zal binnenkort leiden tot een groot woonproject. Kortom, door de kortzichtigheid van het nieuwe stadsbestuur dreigt het laatste oude

landschap van Wilrijk definitief voor de bijl te gaan.

districtsraadslid sp.a Wilrijk johan.peeters@stad.antwerpen.be 0474 55 70 62

EKEREN VIERT CARNAVAL Op 1 maart ging voor de 41ste keer de Ekerse carnavalsstoet uit. In de enige grote carnavalstoet van de stad waren er ook gasten uit binnen- en buitenland. Vooral de in nationale driekleur getooide steltlopers uit het Vlaams-Brabantse Merchtem konden het publiek bekoren. | districtsraadslid sp.a

de Konijnenwei een parking maken. sp.a blijft de aanleg van een park verdedigen. Op paasmaandag 21 april vindt vanaf 14 uur een nieuwe actie plaats. In aanwezigheid van het Paaskonijn. districtsraadslid sp.a Antwerpen

Ekeren, ronny.kruyniers@stad.antwerpen.be, 0486 55 25 93

Word lid van sp.a Antwerpen kracht van sociale vooruitgang

kracht van een sterke samenleving

kracht van een open partij

tatjana@scheck.be 0496 87 16 23

sp.a | Lange Van Ruusbroecstraat 76-78 | 2018 Antwerpen tel. 03 633 87 70 | www.stadantwerpen.s-p-a.be

De Rooie Antwerpenaar | 13


ACHTERGROND

Antwerpen, bezette stad foto: stadsarchief

Antwerpen herdenkt dit jaar een bijzonder donkere bladzijde uit zijn geschiedenis. De Scheldestad kreeg het honderd jaar geleden, het eerste jaar van de Eerste Wereldoorlog, bijzonder zwaar te verduren. Wat volgde voor de Antwerpse bevolking waren vier oorlogsjaren van onderdrukking, honger en grote miserie. De meeste aandacht bij de herdenking van 100 jaar Groote Oorlog gaat naar de Westhoek. Naar de mannen – nu ja, meestal jongens nog – die er vier jaar aan een stuk heldhaftig weerstand boden tegen de Duitsers in de Slag om de IJzer. Maar niet alleen Ieper en omstreken vielen ten prooi aan de gruwel van de Wereldoorlog. Heel België kreeg het tussen 1914 en 1918 erg hard te verduren. Ook in Antwerpen eiste de oorlog een zware tol. Toen de strijd in 1914 pas losgebarsten was, had Antwerpen nog de reputatie van een onneembare vesting. De stad had een omwalling en werd omgeven door twee fortengordels. Antwerpen kreeg dan ook de titel van ‘Nationaal Reduit’. Als er ooit oorlog zou uitbreken, dan zouden de koninklijke familie en de regering zich in het ommuurde Antwerpen terugtrekken. Omdat het onbegonnen werk was om het hele land te verdedigen, zou ook het leger terugplooien op Antwerpen en in de allereerste plaats

14 | De Rooie Antwerpenaar

de Scheldestad met man en macht verdedigen.

Dominosteentjes In augustus 1914 vielen de Duitsers ons land binnen. Zoals gepland verhuisden regering, parlementsleden en diplomaten naar Antwerpen; de koninklijke familie nam haar intrek in het paleis op de Meir. Voor de gewone Antwerpenaars betekende het begin van de oorlog alle hens aan dek: forten verder versterken, extra loopgraven maken, versperringen met prikkeldraad aanleggen… Alles werd gedaan om de Duitse troepen tegen te houden. Maar de Duitsers deden het aanvankelijk op een andere manier. Op 25 augustus 1914 bombardeerden ze Antwerpen vanuit een zeppelin. Het luchtschip dropte negen bommen in de buurt van de Falconrui en de Stadswaag. Er vielen tien doden en heel wat huizen werden verwoest. Sinds die nacht moesten ’s nachts alle lichten in Antwerpen uit. De

stad verkeerde in oorlogsmodus. Vanuit Antwerpen bood het Belgisch leger stevig verzet tegen de Duitsers. Maar de tegenaanvallen konden niet verhinderen dat het Duitse leger steeds dichterbij kwam. Luik, Charleroi, Brussel, Leuven, ze vielen als dominosteentjes. Dan Mechelen. En Lier. Antwerpen kwam in zicht. En de forten bleken ook al niet bestand tegen het Duitse geschut. Begin oktober kwam Winston Churchill de latere Britse premier en in 1914 nog minister van Marine - naar Antwerpen om de Belgen militaire steun te beloven. Een hart onder de riem voor de Antwerpse bevolking, die weer een sprankeltje hoop kreeg dat de stad stand zou houden. Vergeefse hoop, zo bleek snel.

De exodus uit Antwerpen De dagen na het bezoek van Churchill werd het steeds duidelijker dat Antwerpen de Duitse aanvallen onmogelijk kon blijven afweren. De verdediging van de haven kreeg zware klappen en vanuit Mechelen naderden de Duitsers ook


steeds dichter. De weg naar de stad lag stilaan wagenwijd open.

Er volgde een massale en chaotische exodus van Antwerpenaars naar het neutrale Nederland - ouders speelden kinderen kwijt, families werden uiteengerukt’

Er volgde een ware uittocht uit Antwerpen. De hoogwaardigheidsbekleders trokken richting Oostende, de soldaten trokken mee westwaarts om hen te beschermen en nieuwe verdedigingslinies tegen de Duitsers op te trekken. Ook heel veel Antwerpse burgers verlieten de stad. Overal hingen affiches waarop mensen werden gewaarschuwd voor bombardementen en werden aangespoord de stad te verlaten. ’s Nachts staken stedelingen via de pontonbrug of met geïmproviseerde bootjes de Schelde over. Anderen laadden hun hele hebben en houden in karren en kruiwagens. Een massale en chaotische exodus – ouders speelden kinderen kwijt, families werden uiteen gerukt - naar het neutrale Nederland, waar ze veilig waren.

Honger De grens tussen België en Nederland werd na die uittocht bijzonder druk overgestoken. Smokkelaars brachten alles wat los en vast zat naar de bezette steden en gemeenten, spionnen reisden heen en weer met informatie, jonge mannen gebruikten Nederland om zich in Engeland bij het leger aan te kunnen sluiten. Totdat de Duitsers over de lengte van de hele grens tussen Nederland en België een versperring optrokken: de zogenaamde ‘dodendraad’. Prikkeldraad onder hoogspanning, ook nog eens streng bewaakt. Families werden plotseling gescheiden, grensarbeiders konden niet meer gaan werken, de band tussen gevluchte en gebleven Antwerpenaars werd brutaal doorgeknipt. Minstens 900 mensen bekochten hun poging om toch de grens over te steken met de dood. Voor de achterblijvers in Antwerpen braken na de overgave van de stad op 10 oktober 1914 barre tijden aan. De haven was in de jaren voor de oorlog steeds groter geworden, had steeds meer schepen en ladingen zien passeren en had steeds

meer Antwerpenaars aan het werk gezet. Maar vanaf 1914 lag de haven zo goed als plat. De dokwerkers waren werkloos. Ook de fabrieken in en rond de stad kregen het hard te verduren. Heel wat bedrijven moesten op Duits bevel de deuren sluiten. Ze werden ontmanteld. De machines en alles wat bruikbaar was, werden naar Duitsland getransporteerd. En de fabrieken die wel openbleven, moesten een aanzienlijk deel van hun productie aan de Duitsers afstaan. Doordat de bezetter in heel het land ook een deel van de landbouwproductie opeiste, kwam er nog maar weinig eten naar de stad. Op het platteland wist de bevolking zich nog te redden - daar bleef nog genoeg voedsel over. Maar wat overbleef voor de steden, werd noodgedwongen gerantsoeneerd. Honger, werkloosheid, het economische en publieke leven dat bijna volledig lam lag. Dat was Antwerpen tussen 1914 en 1918. Paul Van Ostaijen wekte die periode een paar jaar na de oorlog terug tot leven in zijn dichtbundel ‘Bezette stad’.

Veerkracht Toen op 11 november 1918 de Wapenstilstand werd gesloten, braken in heel het land grote volksfeesten los. De Antwerpse vluchtelingen die nog niet eerder waren teruggekeerd en de jonge mannen uit Antwerpen die als soldaat elders hadden gevochten, druppelden de dagen nadien één voor één terug de stad binnen. Ze werden als helden ontvangen. Ook de koning en de koningin bezochten Antwerpen en deelden mee in de vreugde om de bevrijding. De wederopbouw kon beginnen. Tijd voor Antwerpen om voor de zoveelste keer in zijn geschiedenis zijn koppigheid en veerkracht te tonen.

De Rooie Antwerpenaar | 15


foto’s: Karl Simons

NIEUWS ‘Het verkleint de afvalberg en bespaart geld’

Geefpleinen en herstelcafés De geefpleinen en herstelcafés in het Rooddak in Ekeren kennen succes. Het draait allemaal ook om mensen ontmoeten - en van uw omgeving een aangename en duurzame plek maken. Op geefpleinen schenken mensen spullen weg die ze een tweede leven willen geven. In herstelcafés (‘Repair Cafés’) komen bezoekers met kapot gerief binnen. Handige vrijwilligers proberen dat te herstellen, als het kan samen met de eigenaar. Alles gebeurt gratis en steunt op vrijwilligers. Want geefpleinen en herstelcafés draaien ook rond mensen ontmoeten en van uw omgeving een aangename en duurzame plek maken. In Ekeren organiseert de vereniging ‘Social Thursday Ekeren’ elke tweede donderdag van de maand een ‘Repair Café’. Raf van Opdorp is één van de vaste reparateurs in het Rooddak. ‘Ik vind het leuk om mensen zo te kunnen

helpen. Het is ook een geschikte manier om zaken te herstellen in plaats van weg te gooien. Dat verkleint de afvalberg en bespaart mensen geld. Ieder lid van ons team heeft zo zijn eigen aanpak en kennis. Ikzelf ben computerspecialist.’ Elke maand stijgt de opkomst voor de cafés. En dus is er ook behoefte aan extra herstellers. ‘We zijn dringend op zoek naar mensen uit Ekeren en omgeving die zin hebben om mee reparaties uit te voeren’, zegt Danny Schoonheydt, een andere handige Harry: ‘Iedereen die handig is, is van harte welkom.’ Intussen organiseerde de groep ook een eerste succesvolle geefavond in Ekeren.

MET DE TRAM VAN NOORD NAAR ZUID foto: reporters

Volgend jaar rijdt er een tram tussen Deurne Noord en Deurne Zuid. Daaraan wordt gewerkt op de Ruggeveldlaan en de Florent Pauwelslei. De nieuwe tramlijn zal ook gebruik maken van de premetro onder de Turnhoutsebaan. Dat zorgt voor een snelle tramverbinding tussen het rondpunt van Wommelgem en de stad.

16 | De Rooie Antwerpenaar

‘Wij zijn dringend op zoek naar mensen uit Ekeren en omgeving die zin hebben om mee reparaties uit te voeren.’ MEER INFORMATIE. MEE HELPEN? Elke Van Espen 0486 25 26 73 of mail naar raf@vanopdorp.be

WERF BREDABAAN IS ONVEILIG Tijdens de werken de Bredabaan oversteken, is een hachelijke onderneming. De oversteekplaatsen zijn slecht aangegeven, niet verlicht, van erbarmelijke kwaliteit en dus onveilig. Zeker voor de zwakkere weggebruiker. Waarom is een veilige werf met duidelijke signalisatie voor het stadsbestuur geen prioriteit? gemeenteraadslid sp.a, greet@greetvangool.be, 0476 59 59 66 gemeenteraadslid sp.a, leen.verbist@stad.antwerpen.be, 0475 55 92 75


De metamorfose van de Gitschotellei

De werken aan de Gitschottellei in Borgerhout zijn bijna achter de rug. Daarmee komt een eind aan de onveilige toestand van de voet- en fietspaden. De tramhaltes worden ruimer en gemakkelijk toegankelijk gemaakt. En ook de kruispunten werden aangepakt zodat het verkeer zowel voor tram, auto, fietser als voetganger vlotter en veiliger zal verlopen. De nieuwe aanleg past nog in het (gerealiseerde) plan van het vorige stadscollege om 100 km nieuwe fietspaden te leggen. Op 9 mei vindt het openingsfeest plaats.

Zwart kruispunt wordt pleintje

Het kruispunt van de Groenenborgerlaan met de Sneeuwbeslaan was een van de gevaarlijkste van Wilrijk. Onder impuls van het vorige districtsbestuur is het omgevormd tot een veilig en aangenaam plein voor fietsers en voetgangers. Op het fonkelnieuwe pleintje komen zitbanken en ook een zitmuurtje. De bestaande cirkel met bomen blijft. Er komen nog nieuwe bomen bij op het plein zelf en langs de straatzijde. Na de aanleg van het kruispunt krijgt ook de Cederlaan nieuwe stoepen en bomen.

districtsschepen sp.a Borgerhout roger.koreman@stad.antwerpen.be

0479 59 95 85

Fietsbrug Berchem Station

districtsraadslid sp.a Wilrijk hicham.elmzairh@hotmail.com 0485 18 23 38

Aan het station van Berchem vorderen de werken snel. Aan de kant van de Statiestraat worden een fietsbrug en een ruime fietsenstalling gebouwd. Dat betekent binnenkort eindelijk een veilige en vlotte oversteek van de Singel naar de door het provinciebestuur aangelegde fiets-o-strade langs de spoorweg.

Het stadsbestuur laat Vlaamse subsidies liggen omdat het zelf geen geld in de sporthal aan Den Bosuil wil steken.

Sporthal Bosuil komt er niet

De plannen liggen klaar en de Vlaamse overheid heeft het nodige geld toegezegd. Toch wil het stadsbestuur de sporthal aan het Bosuilstadion in Deurne niet meer bouwen. Geen geld. Dat is de officiële uitleg om de bouw van de sporthal aan Den Bosuil voor onbepaalde termijn uit te stellen. Toch kan Deurne een extra hal voor verschillende sporten best gebruiken. Volgens een studie van het Vlaamse Bloso kampt het district immers met een groot tekort aan infrastructuur voor zaalsporten. En de Vlaamse overheid wil de hal ook mee betalen. Maar het stadsbestuur laat die Vlaamse subsidies liggen omdat het zelf geen geld in de sporthal wil steken.

‘Op termijn gaat dat voor problemen zorgen’, zegt Wendy van Dorst (districtsraadslid sp.a). ‘Zoals Bloso aangaf, heeft Deurne deze extra sporthal broodnodig. Dit is echt geen luxe. De voorbije tien jaar heeft het vorige stadsbestuur fors in sportinfrastructuur geïnvesteerd. Maar het nieuwe bestuur heeft blijkbaar geen oog voor zaalsporters.’ districtsraadslid sp.a Deurne wendy.vandorst@s-p-a.be 0498 50 07 87

De Rooie Antwerpenaar | 17


VERHAAL

Bart Van Nuffelen maakt toneel en schrijft kinderboeken over de stad aan het begin van de 21ste eeuw. Naar aanleiding van 1 mei schrijft hij liefdevol over zijn bomma, een ‘intense socialiste’. Foto’s: reporters

Een kwestie van kiezen Ja, sorry, ik kan er ook niets aan doen, maar ik ben extreem goed gezind vandaag. Ik weet het; dat is meer iets voor kleine huisdieren en kinderen als ze mogen gaan zwemmen. Dat is nog net aanvaardbaar van puberjongens die net voor de eerste keer hebben getongd op de rolschaatsbaan. Maar dat is vooral niets voor volwassen mannen. En dat ben ik intussen; volwassen, hoe vaak ik ook gedrag vertoon dat daar in schril contrast mee staat. Gisteren bijvoorbeeld was ik nog bijna de hele middag een verongelijkt jongetje, maar daarover zo dadelijk meer. Maar dus vandaag, dames en heren, ben ik extreem goed gezind. En dat dankzij de Japanse kerselaar in het park, die vanochtend hoogst onverwacht in bloei stond (zo’n bloeiende kerselaar is zowat het mooiste dat ik ken - check het op google!) en die hele kleuren- en geurenpracht bracht me als vanzelf bij Annie Van Dael, mijn bomma. Ik zeg zelfs meer; die bloesempracht ís Annie Van Dael, aan wie dit stukje is opgedragen. Annie Van Dael was een intense socialiste, die van de Luchtbal per ongeluk in het socialistenonvriendelijke

18 | De Rooie Antwerpenaar

dorp Borsbeek terecht was gekomen. Daar verweerde ze zich heldhaftig en tot op hoge leeftijd tegen de verderfelijke invloeden die haar en de haren belaagden. Mijn broertje en ik vonden het prachtig hoe ze vertegenwoordigers van bijvoorbeeld de Bond zonder Naam of de Parochiefeesten te woord stond. Ge moet weten, ons bomma woonde op de eerste verdieping en als de bel ging, schuifelde ze naar het raam, opende dat, boog zich moeizaam naar buiten en riep bars; ‘Ja?’. En als het antwoord haar niet aanstond zei ze: ‘Een minuutje’, en dan wisten wij dat het tijd was om ons naar het andere raam te reppen om te zien hoe over die nietsvermoedende mensen de klaarstaande emmer water werd uitgekapt. Nadien sloot ze het raam en alsof er niets gebeurd was informeerde ze verder naar hoe het op school was geweest en ‘of we een koekske wilden, misschien?’.

Verongelijkt of goedgezind Annie Van Dael was een topbomma, die schuimbekte als Wilfried Martens nog maar op tv kwam en als hij sprak diende ze hem woedend van repliek. En steeds had ze het laatste woord; ze wachtte gewoon tot het interview af-


‘De drie dagen dat de kerselaar in haar tuintje bloeide, werd mijn bomma plots zo zacht als een zachtgekookt eitje.’

1 mei-stoet en Vierwerk

Naar goede jaarlijkse traditie organiseren sp.a, de socialistische vakbond ABVV en het socialistische ziekenfonds De VoorZorg op 1 mei een optocht door het stadscentrum, gevolgd door een feest.

C

M

Y

CM

MY

CY

CMY

K

We verzamelen om 10 uur aan het Museum voor Schone Kunsten op de Leopold de Waelplaats en trekken vervolgens in stoet naar de Grote Markt. Daar vieren we ‘s middags samen feest. Op de Grote Markt staan eet- en drankkraampjes, en ook een paardenmolen en een springkasteel. Vanaf 12.30 zijn er optredens. Om 13 uur speelt Volle Petrol, om 13.30 uur Domino en om 14.30 uur Halve Neuro en Slongs Dievanongs. De presentatie is in de handen van Kurt Van Eeghem. Alle Antwerpenaars zijn van harte welkom om mee te vieren, want het stad is wél van iedereen! gelopen was en zei dan verachtelijk en van heel diep: ‘Och, Wilfried!’ Annie Van Dael was een pittige tante, dat hoort ge aan alles. Behalve dus, en nu kom ik bij mijn punt, de drie dagen dat de kerselaar in haar tuintje bloeide. Dan werd ze plots zo zacht als een zachtgekookt eitje, zette het raam van haar slaapkamer open, plaatste haar stoel ervoor en genoot met volle teugen van de bloesempracht. Uren, dagen aan een stuk. Tot tranen toe bewogen. Annie Van Dael is intussen al lang gestorven, maar elke lente opnieuw is zij in al haar glorie in het park en in de straten te bewonderen. En omdat vandaag weer zo’n onverwachte bloesemdag is, ben ik dus extreem goed gezind. En ik denk terug aan gisteren, toen ik

de hele middag verongelijkt rondliep. Dat kwam omdat ik 41 was geworden en zowat iedereen mijn verjaardag was vergeten. En terwijl ik zo verongelijkt rond liep, begreep ik waarom alle kinderen al eens verongelijkt rondlopen, want dat is namelijk stiekem een kei plezant gevoel; overtuigd zijn dat ze tegen u zijn. Dat ze u niet graag zien. Dat ze u proberen te kloten. Gelukkig herinnerde ik me in de loop van die dag dat ik zelf ook alle verjaardagen vergeet en tegen de avond besefte ik dat ge ergens in het volwassen worden moet leren niet meer verongelijkt te zijn, hoe plezant dat gevoel ook is. Dat het dus een kwestie van kiezen is. Tussen verongelijkt zijn en goedgezind. Nu. Altijd. Overal.


NIEUWS Samen tuinieren in de stad

Mensen willen weten wat ze eten Volkstuintjes zijn weer erg populair. Terrassen staan vol kruiden, op daktuinen verschijnen miniboerderijen en op braakland beheren buurtbewoners samen hun moestuin. Foto’s: reporters

T

uinieren is helemaal terug. En niet alleen op het platteland. Overal in Westerse steden wordt de moestuin opnieuw ontdekt. Ook in Antwerpen. Het is een reactie op de anonieme herkomst van onze voeding. Er is te veel eenheidsworst. Mensen willen opnieuw weten wat ze eten. En daar steken ze graag de handen voor uit de mouwen.

Overal in Westerse steden wordt de moestuin opnieuw ontdekt of worden kruiden en groenten op terrassen gekweekt. Ook in Antwerpen. Het is een reactie op de anonieme herkomst van onze voeding. Er is te veel eenheidsworst.

De wachtlijsten voor volkstuintjes waren zelden langer. Stedelingen zetten hun terras vol potten met verse kruiden en kweken er tomaten. Daktuinen worden omgetoverd tot miniboerderijtjes en buurtbewoners zetten braakliggende terreinen om in gezamenlijk beheerde moestuinen: samentuinen heet dat dan. Het gaat om kleinschalige projecten. De nadruk ligt daarbij niet in de eerste plaats op succesvolle voedselproductie, maar op het samenwerken.

Isméne Elbers op 25 april in Wilrijk Eens per maand vindt in het Volkshuis in Wilrijk een Rode Vrijdag plaats. De ene keer wordt er gegeten, een andere keer een boek gepresenteerd, dan weer wordt er muziek gemaakt. Zo is er op 25 april een interessant optreden van de Nederlandse jazz-zangeres Isméne Elbers. Ze wordt begeleid door Maurits Malherbe (contrabas) en Martin Boskamp (piano). De toegang is gratis en iedereen is welkom. Vrijdag 25 april, 20 uur (deuren 19.30 uur) Volkshuis Wilrijk, Heistraat 8a (over winkelcentrum De Bist)

20 | De Rooie Antwerpenaar

Bedoeling is ervaringen te delen en de Antwerpenaars en hun kinderen buiten te krijgen. Het vorige stadsbestuur speelde in op deze evolutie en stampte op Linkeroever de succesvolle ‘Biodroom’ uit te grond. Het ondersteunde ook ontluikende buurtinitiatieven op Luchtbal en in jeugdhuis KAVKA. En er was het drijvende tuinproject ‘De Welvaert’ in het Bonapartedok. Intussen verschijnen er overal samentuinen en worden die ook structureel ondersteund. Berchem wil uitgroeien tot een moestuinvriendelijk district. Nu al zijn er initiatieven in het Villegaspark, de Belpairestraat en aan het Posthof in de Patriottenstraat. En er komen nog tuintjes in de buurt van het Prieel, aan dienstencentrum De Meere en in de Oogststraat.

gemeenteraadslid sp.a toon.wassenberg@gmail.com 0477 20 03 10


Conciërges weg? Verenigingen in de kou Het Fort en gemeenschapscentrum Terlinden in Merksem moeten het voortaan zonder conciërge stellen. Geen cadeau voor de vele verenigingen die van de lokalen gebruik maken. En bovendien een vrijgeleide voor vandalisme. Zo kost een besparing uiteindelijk veel geld. Foto: Jeroen Broeckx In het Fort en gemeenschapscentrum Terlinden vinden veel Merksemse verenigingen onderdak. Maar zonder controle worden die steeds vaker slachtoffer van vandalisme en inbraken.

vragen van de verenigingen en het districtsbestuur. Maar het stadsbestuur heeft er geen euro voor over. In Terlinden moeten de verenigingen zelf de taken van de conciërge overnemen,

Wie is ‘verantwoordelijk

Marcel Cuylaerts (secretaris van het Beschermcomité van het Fort) wijst naar de stuk gegooide ruiten van de lokalen. Met tralies voor ramen en deuren wordt getracht vandalisme en inbraak tegen te houden. Maar zonder poort en zonder controle kan zowat alles: ’s nachts inbreken in de schietclub, joyriden met de camionette van de carnavalsvereniging, een pauw doodkloppen, planten vernielen… Het heeft al geleid tot een petitie van de buurtbewoners en dringende

als het echt brandt?’ zegt Eddy Van Schevensteen (directeur van turnclub Klimop RT Merksem). ‘Het stadsbestuur laat de verenigingen in de kou staan.’ Klimop organiseerde dan maar zelf een brandoefening. ‘Maar wie is verantwoordelijk als het echt brandt?’ Iedereen die erom vraagt, krijgt van de stads-

‘Het stadsbestuur laat de verenigingen van Merksem in de kou staan’ zeggen Marcel Cuylaerts (Beschermcomité van het Fort) en Eddy Van Schevensteen (turnclub Klimop RT, rechts op de foto)

diensten immers de toegangscode en de sleutels...

nen’, zegt Eddy. ‘Laat die maar vlug terugkomen!’

‘Gelukkig kunnen we in geval van nood nog altijd op onze oude conciërge reke-

voorzitter sp.a Merksem dominiquekums@hotmail.com 0476 93 47 30

DEN TIP WORDT BREDE SCHOOL Ontmoetingscentrum Den Tip (Van den Hautelei, Deurne) wordt opnieuw een school. Een ‘brede school’ die buiten de schooluren openstaat voor bewoners en verenigingen. Om die ontmoetingsfunctie te benadrukken, blijft de school waarschijnlijk Den Tip heten. Op voorstel van Wendy van Dorst (sp.a districtsraadslid). districtsraadslid sp.a Deurne wendy.vandorst@s-p-a.be 0498 50 07 87

ZOMERBAR IN HOBOKEN

Tip!

Het district Hoboken zoekt een exploitant om van mei tot september een zomerbar in de orangerie in park Sorgvliedt open te houden.

‘Den John’ van café t’ Park mag dan wel op welverdiende rust zijn, dorstigen zullen maar een beetje moeten opschuiven voor een drankje op een terrasje in het park. Bij succes komt er mogelijk een vervolg in 2015.

De Rooie Antwerpenaar | 21


NIEUWS

Regine Beer

Een monument in de strijd tegen racisme en onverdraagzaamheid Vorige maand overleed Regine Beer op 93-jarige leeftijd. Vlaanderen verliest met haar een monument in de strijd tegen racisme en onverdraagzaamheid. De Antwerpse sp.a verliest een trouwe ambassadeur. Foto: Jan Somers Regine Beer werd geboren op 5 november 1920. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ze in Antwerpen opgepakt en via de Dossinkazerne in Mechelen naar het concentratiekamp in Auschwitz gedeporteerd. Haar misdaad? Ze was half joodse. Ze overleefde de gruwel van de uitroeiingskampen, maar werd er voor het leven door getekend.

Na een lange tijd van stilzwijgen begon Regine Beer, zelf leerkracht, haar verhaal aan vele duizenden scholieren te vertellen. Haar getuigenis werd ook te boek gesteld. Regine Beer heeft verscheidene generaties gewaarschuwd voor het sluipende gif van racisme en het gevaar van onverdraagzaamheid. Zij deed dat over de grenzen van re-

Open ruimte Ekeren bedreigd Hoekakker is een groene parel in Ekeren Donk. Het woonuitbreidingsgebied wordt nu voor de landbouw gebruikt. Maar de vrees bestaat dat het stadsbestuur één van de laatste open ruimten van Ekeren wil laten bebouwen. Hoekakker is bovendien watergevoelig en bewijst meer dan zijn nut als overstromingsgebied. De districtsraad van Ekeren is unaniem voor het behoud van Hoekakker. Nu nog het stadsbestuur. districtsraadslid sp.a Ekeren, elke.vanespen@gmail.com, 0486 25 26 73

22 | De Rooie Antwerpenaar

ligies en filosofische en ideologische overtuigingen heen. In 1995 zetelde Regine Beer een tijdlang in de Antwerpse gemeenteraad en was ze voor sp.a kandidate op de senaatslijst. Om de groeiende onverdraagzaamheid in ons land aan te klagen en haar afkeuring te tonen voor politici die daarvan garen spinden, rolde ze voor een verkiezingsfolder haar mouw op waardoor de tatoeage zichtbaar werd die de nazi’s op haar arm gegraveerd hadden. ‘Het nummer van extreem rechts kennen we al’, zo luidde de boodschap. Naar aanleiding van haar negentigste verjaardag werd Regine Beer door burgemeester Patrick Janssens (sp.a) op het stadhuis van Antwerpen ontvangen.


ECOLOGISCHE WIJK AAN KANAAL IN MERKSEM De afbraak van de IJzerlaanbrug is een goede zaak voor Merksem. Het sluipverkeer dat via de Bredabaan van het noorden naar het centrum van de stad rijdt, wordt afgeremd. En er komt een knappe nieuwe fietsbrug.

‘Van overal: 50 jaar migratie’

Samen zijn we Borgerhout Vijftig jaar geleden tekenden België en Marokko een bilateraal tewerkstellingsakkoord. Borgerhout herdenkt die verjaardag uitvoerig onder het motto: ‘Van overal: 50 jaar migratie’.

E

ind februari ging ‘Van overal’ feestelijk van start in het districtshuis van Borgerhout. De vrouwen van Chams zorgden voor Marokkaanse lekkernijen, de vereniging ‘Lange Vandaelen’ legde de diversiteit van haar buurt vast in een fototentoonstelling en leerlingen van Instituut Maris Stella op de Turnhoutsebaan vertelden hun migratieverhaal. Die ervaringen worden ook de komende maanden nog verzameld in het Verhalenloket, een mobiele installatie die op tal van Borgerhoutse activitei-

ten zal staan. Aan het eind van het feestjaar volgt een publicatie zodat deze verhalen voor de komende generaties bewaard blijven. De Marokkaanse afkomst van veel Borgerhoutenaars bepaalt mee het gezicht van dit bruisende district. Daarom vindt Stephanie Van Houtven (sp.a, schepen voor cultuur in Borgerhout) het zo belangrijk om extra aandacht te schenken aan de vijftigste verjaardag van de migratie. ‘Dit is gewoon mee het verhaal van de recente geschiedenis van ons

district’, zegt Stephanie. ‘Vandaag telt Borgerhout meer dan 100 nationaliteiten. Al die verschillende wortels voeden de boom die ons wapenschild siert. Of onze wieg nu in Nador, Santiago de Chile of Wilrijk stond, één ding hebben we gemeen: samen zijn we Borgerhout.’ districtsschepen sp.a Borgerhout stephanie.van.houtven@gmail.com

0473 54 12 19

www.samenborgerhout.be

De vrijgekomen ruimte moet benut worden in het belang van de Merksemnaren. Er mag dus geen stelplaats van De Lijn komen. Wel een nieuwe woonwijk. Een wijk waarin de functies wonen, industrie en recreatie strikter worden afgelijnd. Met betaalbare huizen in een mooie ecologische wijk met parkzone. Op die manier verhoogt de afbraak van de IJzerlaanbrug de levenskwaliteit in Merksem.

districtsschepen sp.a Merksem gilbert.verstraelen@stad.antwerpen.be 0475 43 90 16

Tip! Praktisch De fototentoonstelling en het Verhalenloket kunnen worden bezocht in het districtshuis van Borgerhout (Moorkensplein, werkdagen van 8.30 tot 16.30 uur). Zondag 1 juni staat het Terlopleinfeest in het teken van ‘Van overal’. Met muzikale en culinaire activiteiten en het aanbrengen van een muurschildering.

De Rooie Antwerpenaar | 23


Het monument

‘Ik kan hen niet rijker maken, maar kan van hen wel rijkere mensen maken’

Bij het grote publiek werd ze bekend als de moemoe in ‘Van Vlees en Bloed’ en onlangs schitterde ze in ‘Loslopend Wild’. Maar ze is vooral de bezieler achter het sociaal-artistiek theatergezelschap Tutti Fratelli. Reinhilde Decleir, 65 ondertussen, is gedrevener dan ooit.

In 2002 vroeg het Antwerps Platform voor generatiearmen (APGA) me een voorstelling te maken met en over kansarmen in de Bourla. Ik heb lang getwijfeld. Uiteindelijk ben ik overstag gegaan. Onze eerste repetities vonden plaats in groezelige achterzaaltjes van sociale centra. De armoe sprong er letterlijk van de muren. We begonnen met acht mensen. Tijdens een repetitie viel één van hen stomdronken van het podium. En de rest maar lachen: ‘Tja, ’t is gene slechte maar hij drinkt wat veel.’ Voor compassie moeten ze niet bij mij zijn. Ik heb vanaf het begin gehamerd op discipline. Het was wroeten en zoeken. En ik heb vaak gedacht: ‘Jongens, waar ben ik in godsnaam mee begonnen?’.

‘Die in ‘t licht ziede zitten, die in ‘t donker ziede niet’ Maar na onze eerste voorstelling waren de toeschouwers oprecht ontroerd. En Josse De Pauw stelde voor om Shakespeare te brengen in de Bourla. Ook daar had ik eerst schrik van. Maar het gaf onze acteurs wel de kans hun eigen situatie te overstijgen. Ik kan hen niet rijker maken en hun miserie niet eigenhandig oplossen, maar samen kunnen we van hen wel rijkere en trotsere mensen maken, die iets betekenen in deze wereld.

In 2007 richtten we ons eigen gezelschap op: Tutti Fratelli. We vonden een locatie in de Lange Gasthuisstraat in het stadscentrum, tussen de banken en de chique winkels, weg van die miserabele repetitiezaaltjes. Onze mensen moeten voelen dat ze daar evengoed hun plaats hebben en dat de buurtbewoners hen accepteren. Die twee werelden groeien helaas maar moeilijk naar elkaar toe. Via sponsoring en subsidies verzamelde ik het geld voor een professionele omkadering: costumières, decorbouwers, muzikanten, technici. We kochten een piano voor de repetities en een groot gasvuur. Ik sta erop dat tijdens de repetities iedereen samen eet en dat er degelijk gegeten wordt. Sommige jonge gasten hadden nog nooit verse groenten gegeten. Nu zijn de Fratelli’s met een vaste kern van dertig man. We hebben al negen voorstellingen gemaakt. De mooiste blijft voor mij de eerste: de Driestuiversopera van Bertolt Brecht die in 2008 in première ging in De Roma. Met onder meer volgende tekst: ‘En den ene staat in ’t donker, en den andere staat in ’t licht, die in ‘t licht die ziede zitten, die in ‘t donker ziede niet.’ Ervoor zorgen dat onze mensen gezien worden: dat is mijn missie!

www.tuttifratelli.be

De Rooie Antwerpenaar - april 2014  

Ode aan de vrijwilligers