Issuu on Google+

8

10

25

32

34

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

ΑΠΟΨΕΙΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Ανεφάρμοστος ο Καλλικράτης

Δήμαρχος Γρεβενών

Κανένας πάνω από το νόμο

Διαχείριση αρδευτικού

Χ. Βαρδάκας

Γιώργος Νούτσος

Γιάννης Παγούνης

Άνθιμος Σπυρίδης

Η ποινική προστασία του περιβάλλοντος Α. Νέττας


2 editorial

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Γράφει ο Κώστας Βίκας

Κοντόφθαλμα και απερίσκεπτα

Τ

ι είναι αυτό που προσπαθεί ΝΑ ΠΕΙ η αντιπολίτευση, λέγοντας ΟΧΙ στα δυσάρεστα «σοσιαλιστικά» μέτρα που έλαβε η Κυβέρνηση για να «σώσει» την Χώρα από την χρεοκοπία; Προσπαθεί να μας πείσει ότι υπάρχει δυνατότητα χωρίς αυτά τα «δημοκρατικά» και απόλυτα «κοινωνικά» μέτρα, δηλαδή «χωρίς ξεβράκωμα» να λειτουργήσει το κράτος; Η Ν.Δ. καταλογίζει τεράστια καθυστέρηση στην κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ των επτά μηνών σαν σύμπτωμα του τεράστιου χρέους που αυτοί οι ίδιοι επιδοτούσαν με «τεράστια» ανευθυνότητα μοιράζοντας τα δανεικά (με μικρό τόκο) σε διαλυτικά, ευκαιριακά, λαϊκίστικα, επιπόλαια, κοντόφθαλμα και απερίσκεπτα, «οικονομικά προγράμματα». Αρχηγική καχεξία του Αντώνη Σαμαρά ή θλιβερή διαχείριση της κομματικής κρίσης; Θα έχει πολύ «πλάκα» αν στο μέλλον μάθουμε ότι τον πρόεδρο της Ν.Δ. τον συμβουλεύει ο παλαιός συνδικαλιστής Μανώλης και αυτός (ο Σαμαράς) τον ακούει. Δυστυχώς ο πρόεδρος και αρχηγός της Ν.Δ. δεν έχει αντιληφθεί ότι όταν η κοινωνία μετασχηματίζεται δεν μπορεί και δεν έχει το δικαίωμα να καθηλώνει την κομματική (Μανώλια) διαχειριστική άποψη σε κοινοτοπία μόνο ενός ξύλινου αντιπολιτευτικού λόγου, γιατί δεν δημιουργεί τομές στην διαφορά και δεν τολμάει να ισοζυγίσει

ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ Ι.Π.Α.Δ.Μ. Π. Χαρίση 36 50100 Κοζάνη Τηλ.: 2461026622 Fax: 2461026625 e-mail: info@e-pili.gr ΕΚΔΟΤΗΣ - ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Βίκας Κωνσταντίνος vikas@e-pili.gr ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Βίκας Κωνσταντίνος vikas@e-pili.gr DESIGN & ART DIRECTOR Οσταδάκης Αλέξανδρος ostadakis@e-pili.gr ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Καραγιάννης Γιώργος karagiannis@e-pili.gr ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.

το νέο (ποιο ΝΕΟ) σ’ αυτό που έρχεται ή θα έρθει. Ποιο νέο κομίζει ο πρόεδρος και αρχηγός της Ν.Δ. πέρα από τον μιμητισμό του Πασόκικου λόγου «υπάρχουν λεφτά» στην σημερινή προτεραιότητα των εντυπώσεων της Ρητορικής (χωρίς όμως αντίκρισμα). Αυτή λοιπόν (που ακούμε κάθε μέρα) θα είναι η πολιτική και η τέχνη της πολιτικής με την οποία θα κυβερνήσει η ΝΕΑ Ν.Δ. (αν) θα ξανακυβερνήσει; Ένα θεωρητικό ερώτημα. Αν το ΠΑΣΟΚ χρειαζόταν 180 ψήφους για να περάσει το νομοσχέδιο με τα «σοσιαλιστικά» μέτρα από την βουλή των Ελλήνων όπως πολλοί συνταγματολόγοι αναφέρουν, τι θα έκανε ο πρόεδρος και αρχηγός της Ν.Δ., θα οδηγούσε την χώρα σε «εκλογές» και σε πτώχευση; Τρελό σενάριο αλλά θα μπορούσε η Ελλάδα να μείνει «ακυβέρνητη» και με στάση πληρωμών (πτώχευση) γιατί η αδράνεια και η δυσλειτουργία ανεγκέφαλων και αδρανών πολιτικών εξασφαλίζουν διαβαθμισμένες καρέκλες στις κομματικές εξουσίες. Οι τρεις του ΠΑΣΟΚ και η μία της Ν.Δ. στο όνομα του λαού ψήφησαν ΟΧΙ και ΝΑΙ. Στο λαό που τους έστειλε στην Βουλή των Ελλήνων για να έχουν άποψη και ψήφο σ’ όλα τα νομοσχέδια που ψηφίζουν και ψήφισαν. Εικάζω ότι το 99,9% των νομοσχεδίων που πέρασαν τα κόμματά τους είπαν ΝΑΙ. Φυσικά στο όνομα των ψηφοφόρων τους. Όλα

σωστά ήταν; Ας μην μας δουλεύουν. Περνάμε δύσκολα. Άλλο θεωρητικό ερώτημα. Οι γενιές που διαδέχονται η μία την άλλη με οργισμένη πίκρα για την αποτυχία του πολιτικού συστήματος μέχρι σήμερα (ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. εναλλάξ), αν δώσουν στα δύο αριστερά κόμματα το 70% των ψήφων τους στο σύμπτωμα της «πεφωτισμένης» αριστεράς και της κενής «εκσυγχρονιστικής» κενολογίας θα θαυμάσουμε το ανέλπιστο των επιφανών αφυπνιστών της Ελλαδικής κοινωνίας (αποφασισμένους όμως) να τραγουδήσουν και να τραγουδήσουμε όλοι μαζί avanti popolo …… Πρόταση της στήλης. Τα 20,4 δισεκατομμύρια ευρώ του ΕΣΠΑ, ΑΜΕΣΑ να βγουν από τα αζήτητα για να κινηθεί η παραγωγική μηχανή και για να μην μας επιβάλει κυρώσεις η «κακή» Ευρωπαϊκή Ένωση γιατί δεν χρησιμοποιήσαμε τα κονδύλια. Να χρησιμοποιηθούν ΑΜΕΣΑ τα κονδύλια που θα επιδοτήσουν 120.000 θέσεις εργασίας από τα κονδύλια της «κακής» Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη των ανέργων. Τώρα. Αν συνεχίσουν (ΟΛΟΙ και το εννοώ ΟΛΟΙ) με την ίδια τακτική να σχεδιάζουν χωρίς στρατηγική και οξυδέρκεια, θα θυμηθούμε τα λόγια του Ζακ Πονσέ που είπε πως αν η Ελληνική κυβέρνηση αποτύχει στο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, «δεν θα βρεθεί κανείς να την κατανοήσει, ούτε εμείς, ούτε ο λαός».

Συνέντευξη Δημάρχου Γρεβενών

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας >4 Στη σάρκα της Δημοκρατίας ασέλγησα κι εγώ >6 ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Ιπποφαές >12 Μύρτιλλος >14 Περί επιτροπών >16 ΕΝΘΕΤΟ

Γυναικείοι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί >17 ΑΠΟΨΕΙΣ

Κανένας πάνω από το νόμο >25 Τα νέα μέτωπα >26

ΑΡΘΡΑ/ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Το καράβι >31

ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΠΕΤΑΝΟΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΑΟΥΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΡΛΟΠΟΥΛΟΣ

ΝΙΚΟΣ ΔΟЇΚΟΣ

ΚΩΣΤΑΣ ΒΙΚΑΣ

>37


3

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Σ

Αποχή από τις πορείες

το όνομα τριών απολύτως αθώων εργαζόμενων που δολοφονήθηκαν άδικα οφείλουμε να αλλάξουμε από σήμερα τον τρόπο μαζικής διαμαρτυρίας και να θυμόμαστε κάθε τέτοια μέρα τα ονόματά τους.

Του Φίλιππου Δραγούμη Περιβαλλοντολόγος, Επίτιμο μέλος Ι.Π.Α.Δ.Μ.

Η αληθινή επανάσταση σήμερα στην Ελλάδα, είναι να μην πηγαίνει κανείς πλέον σε πορείες γιατί έχουν αποτύχει ως τρόπος διαμαρτυρίας. Πρέπει, με φαντασία σχεδιασμό και οργάνωση να βρεθούν άλλοι τρόποι να εκδηλωθεί η αντίθεση στην αδικία, χωρίς κανέναν κίνδυνο βίας. Ούτως ή άλλως, αν οι πορείες είχαν αποτέλεσμα, τώρα όλα τα πολιτικά και οικονομικά πράγματα στην Ελλάδα, όπου

γίνονται και οι περισσότερες πορείες και μαζικές διαμαρτυρίες στην Ευρώπη, θα ήταν όλα θαυμάσια, σε σχέση με άλλες χώρες όπου γίνονται πολύ λιγότερες. Γιατί λοιπόν να συνεχίζεται κάτι που εμφανώς πάει όλο και χειρότερα και έχει μηδενικά αποτελέσματα κι επιπλέον κοστίζει σε ζωές αθώων; Γιατί να συνεχίζεται κάτι που ήδη μοιάζει με πόλεμο και μάλιστα πάντα με αθώα θύματα; Γιατί να συνεχίζεται κάτι που φέρνει όλο και πιο ακραίες καταστάσεις; Εφόσον γνωρίζεις εκ των προτέρων πως μια πορεία στο κέντρο της Αθήνας θα έχει βίαιη κατάληξη, με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο, όποιος και αν είναι αυτός, είσαι συνυπεύθυνος συμμετέχοντας, εκτός κι αν δεν καταδικάζεις τη βία αλλά την επιδιώκεις. Πιστεύω όμως πως πολλοί δεν το είχαν ακόμη συνειδητοποιήσει. Εγώ προσωπικά δεν πήγα και δηλώνω πως δεν θα προσέλθω ούτε σε καμία άλλη για οποιονδήποτε λόγο. Ας γίνουν συμβολικές διαμαρτυρίες σε πλατείες, δρώμενα, εύστοχη και οργανωμένη κοινωνική ανυπακοή εκεί που χρειάζεται, εκεί που πονάει. Αλλά αυτή η ρουτίνα ανάμεσα στην Ομόνοια και το Σύνταγμα, που

έχει μετατρέψει την Αθήνα σε πεδίο μάχης πρέπει να σταματήσει. Κατά τα άλλα, αν δεν αλλάξει η νοοτροπία του άρπα κόλλα, της προχειρότητας και του εύκολου χρήματος και επιδειξιομανίας στην Ελλάδα, δεν θα πετύχουμε τίποτε καλύτερο, ούτε και καλύτερους πολιτικούς. Οι πορείες κι αυτές μια προχειρότητα

είναι: αποτελούν εύκολες λύσεις διαμαρτυρίας αντί της κοινωνικής οργάνωσης και αλληλεγγύης που θα μπορούσε με εύστοχους τόπους να αντιδράσει δημιουργικά και συλλογικά. Στις πορείες είμαστε όλοι ενωμένοι αλλά μετά, τρώμε ο ένας τον άλλον. Θέλετε κοινωνικές αλλαγές στη Ελλάδα; Αποχή από τις πορείες!


4 επικαιρότητα

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Ο Ήλιος ο ηλιάτορας

Η

ταν Οκτώβριος του ’99 όταν με μία συντροφιά παιδιών του Γυμνασίου – Λυκείου Βελβεντού Κοζάνης με πολύ ενθουσιασμό παρουσιάσαμε θεατροποιημένο το τραγούδι “Όμορφη και παράξενη πατρίδα” του Οδυσσέα Ελύτη. Αυτό αποτέλεσε ερέθισμα στην ανήσυχη σκέψη της καθηγήτριας κας. Βλάχου και τον Αύγουστο του 2000 μου προτείνει να δραματοποιήσουμε ολόκληρο το ποίημα “Ο Ήλιος ο ηλιάτορας” του Οδυσσέα Ελύτη… και τότε το όραμα ενός “μουσικού δρώμενου” άρχισε να γεννιέται!!! Αρχικά τόλμησα με πολύ σεβασμό στο έργο, να προσθέσω τη δική μου μουσική πινελιά, μελοποιώντας το ποίημα “Άνεμοι” το οποίο ήταν το μόνο που δεν μελοποιήθηκε από τον μεγάλο αυτό συνθέτη, τον Δημήτρη Λάγιο. Η προσπάθεια μεγάλη, ο ενθουσιασμός τεράστιος, οι πρόβες διαρκούσαν ατέλειωτες ώρες… και το Πάσχα του 2001 παρουσιάζουμε για πρώτη φορά τη δουλειά μας με πολύ αγωνία και ελπίδα στο Πνευματικό Κέντρο Βελβεντού. Η μεγάλη επιτυχία μας δικαιώνει και μας ξεκουράζει. Το γεγονός αυτό δίνει φτερά σε όλους και ομόφωνα οι καθηγητές του Γυμνασίου και του Λυκείου αποφασίζουν να βοηθήσουν, ώστε την ίδια χρονιά το έργο να παρουσιαστεί στους Περιφερειακούς και στη συνέχεια στους Πανελλήνιους μαθητικούς αγώνες. Δικαιωθήκαμε και πάλι, αφού αποσπάσαμε το ειδικό βραβείο τόσο στο θέατρο όσο και στη μουσική. Μετά από τις επιτυχίες αυτές αποφάσισα να ηχογραφήσω τη δουλειά αυτή, όπου η οικονομική στήριξη της Νομαρχιακής αυτοδιοίκησης Κοζάνης με νομάρχη τον κ. Πασχ. Μητλιάγκα, στάθηκε καθοριστική. Η ηχογράφηση ξεκίνησε πρώτα στο πνευματικό κέντρο Βελβεντού, μετέπειτα σε στούντιο και ολοκληρώθηκε στο στούντιο ODEON στην Αθήνα. Ένα όνειρο έγινε πραγματικότητα… Στις μέρες μας η ποιότητα ζωής, σκέψης και έκφρασης έχει υποβαθμιστεί. Το ελληνικό τραγούδι περνάει δύσκολους καιρούς, γιατί η προπαγάνδα των μέσων μαζικής ενημέρωσης προσπαθεί και το ‘χει καταφέρει σε μεγάλο βαθμό, να γαλουχήσει τα παιδιά μας με κακομοίρικα πρότυπα. Τη στιγμή αυτή οι μαθητές του Γυμνασίου – Λυκείου Βελβεντού Κοζάνης, κατέθεσαν περήφανα τη δική τους δημιουργική πρόταση παίζοντας και τραγουδώντας το θαυμαστό έργο του Οδυσσέα Ελύτη “Ό Ήλιος ο Ηλιάτορας”. Ένα έργο κειμήλιο και καύχημα για όλους τους Έλληνες, ένα έργο που “ευωδιάζει ΕΛΛΑΔΑ”!!! Από καρδιάς ευχαριστώ θερμά όλους όσους βοήθησαν στην υλοποίηση αυτής της προσπάθειας και ιδιαιτέρως:

• Την κα Ιουλίτα Ηλιοπούλου και την κα Πέγκυ Λάγιου, που έδωσαν την άδεια για την κυκλοφορία του CD. • Την νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Κοζάνης, τον πρώην Νομάρχη κ. Πασχάλη Μητλιάγκα και τον νυν κ. Γιώργο Δακή για την όλη στήριξη αυτής της παραγωγής. Παρενθετικά σημειώνω ότι η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κοζάνης με Νομάρχη τον κ. Πασχάλη Μητλιάγκα στήριξε μία ακόμη θαυμάσια δισκογραφική δουλειά με τίτλο “Τα’ άστρα ψηλά”. Μια συλλογή από Χριστουγεννιάτικα κάλαντα του τόπου μας με συμμετοχή και πάλι των μαθητών του Γυμνασίου - Λυκείου Βελβεντού Κοζάνης καθώς και με την χορωδία νέων “Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος” της Θεσσαλονίκης. • Τον Δήμο Βελβεντού και τον Δήμαρχο κ. Μανώλη Στεργίου για την υποστήριξη αυτής της δημιουργίας. • Τους περιφερειακούς διευθυντές εκπαίδευσης, κ. Νέστορα Καραγιάννη, κ. Αναστάσιο Δάρδα και κα Ζυγούρη Έλενα. • Τους Διευθυντές της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης κ. Νίκο Αμαραντίδη και κ. Κοσμα Σαββιλωτίδη. • Τις Διευθύντριες του Γυμνασίου – Λυκείου Βελβεντού κα Άννα Ματθαίου και κα Βασιλική Καλημέρη για την εμπιστοσύνη και την υπομονή τους. • Όλους τους συναδέλφους καθηγητές που άμεσα και έμμεσα βοήθησαν να πραγματοποιηθεί αυτό το έργο Και βέβαια πάνω απ’ όλα να ευχαριστήσω τους μεγάλους πρωταγωνιστές, τα παιδιά μας, αλλά και τους γονείς για την ουσιαστικότατη ηθική συμπαράσταση τους. Αν κάποιες στιγμές ήμουν ιδιαίτερα απαιτητικός και “φωνακλάς” ζητώ από τα παιδιά να με συγχωρέσουν και να κρατήσουν μόνο μέσα στην καρδιά τους το ότι απολαύσαμε αυτό που κάναμε, θα το απολαμβάνουμε όσο υπάρχουμε και θα το δωρίσουμε με πολύ αγάπη στις επόμενες γενιές… με την προτροπή να μη σταματήσουν ποτέ να αγωνίζονται και ν’ αναζητούν το καλύτερα, όσο κι αν οι συνθήκες είναι αντίξοες!!!

Καλή ακρόαση! Μανώλης Χατζημανώλης

ΣΧΟΛΙΟ

Ο

Ήλιος ο Ηλιάτορας γραμμένος από τον Οδυσσέα Ελύτη την εποχή της δικτατορίας (1971), είναι μία ποιητική σύνθεση σε δομή θεατρική. Ένα έργο γεμάτο ήλιο, φως, θάλασσα, γεμάτο μνήμες και ιστορία. Το κείμενο του Ελύτη, μία εμπνευσμένη μελοποίηση από τον Δημήτρη Λάγιο και ένα τραγούδι από τον Μανώλη Χατζημανώλη με τίτλο «Άνεμοι». Στην αρχή ο αφηγητής παρουσιάζει τον Ήλιο και αυτός διαλαλεί την προτίμησή του για την Ελλάδα με τις ομορφιές της. Ένας χορός γυναικών απαντά πως η χώρα είναι φτωχή και βασανισμένη. Ο Ήλιος τότε στέλνει τους τέσσερεις ανέμους να διαπιστώσουν αν όλα αυτά είναι αλήθεια. Οι άνεμοι αναφέρουν ότι πραγματικά η Ελλάδα είναι μία χώρα λύπης και ομορφιάς. Στη συνέχεια ο Ήλιος συλλογίζεται πάνω στον αντιφατικό χαρακτήρα αυτού του τόπου και των ανθρώπων του. Πληροφορεί πως ακόμα κι’ αυτός πληρώνει για το φως του, τίποτα δεν κερδίζεται χωρίς πόνο, όμως χρειάζεται κουράγιο γιατί τελικά.... «σ’ ευλογημένη μέρα βγάζει το κακό!!!» Στο τέλος όλοι τραγουδιστές – ηθοποιοί τραγουδούν μαζί το «τρελλοβάπορο», ένα τραγούδι για την Ελλάδα, που στο ταξίδι της ανά τους αιώνες άντεξε με αισιοδοξία τόσα βάσανα και καταστροφές. Παππά Ματίνα – φιλόλογος Μανδραλή Μαρία - φιλόλογος


επικαιρότητα 5

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Ρ

εκόρ εμπορικών επισκεπτών στην 35η Διεθνή Έκθεση Γούνας Καστοριάς που λειτούργησε από τις 6-9 Μαΐου στην ακριτική πόλη. Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε ο Σύνδεσμος Γουνοποιών Καστοριάς «Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ» συνολικά συμμετείχαν στην έκθεση 135 εκθέτες. Τις πύλες της έκθεσης πέρασαν 7.395 επισκέπτες από τους οποίους 644 ήταν ξένοι και 512 Έλληνες εμπορικοί επισκέπτες. Συνολικά 1.156 εμπορικοί επισκέπτες περιηγήθηκαν στα περίπτερα που καταλάμβαναν 7.750 τ.μ. εκθεσιακού χώρου. Ο Πρόεδρος της Βουλής κ. Φίλιππος Πετσάλνικος μετά την χθεσινή περιήγηση στους χώρους της Έκθεσης δήλωσε μεταξύ άλλων: «Η Διεθνής Έκθεση Γούνας Καστοριάς, ήταν μια έκθεση ιδιαίτερα παραγωγική και θετική, από τις εμπορικές πράξεις που έχουν ήδη γίνει και από την συνολική εικόνα, δείχνει ότι η Έκθεση αυτή είναι πράγματι σταθμός στην προσπάθεια που γίνεται από όλους τους παράγοντες και από τους γουνοποιούς και από τους εργαζόμενους, να ξεπεράσει την κρίση, την έντονη οικονομική κρίση, που πλήττει την Παγκόσμια Οικονομία, μαζί και τις οικονομίες των χωρών που

είναι πελάτες, στον δικό μας κλάδο. Και παρά την κρίση φαίνεται ότι υπάρχει αισιοδοξία, και για το άμεσο και για το έμμεσο μέλλον. Οι προϋποθέσεις για να υπάρχει ανάκαμψη και στον κλάδο της γουνοποιίας που παίζει όπως ξέρουμε όλοι σημαντικό ρόλο ιδιαίτερα για την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας και ειδικότερα για τον νομό Καστοριάς και στην τοπική μας οικονομία είναι πρώτα από όλα πολλή η υψηλή ποιότητα, το επώνυμο προϊόν και η δυνατότητα της συνεχούς διεύρυνσης των αγορών. Στην προσπάθεια αυτή της διεύρυνσης της εξαγωγικής δραστηριότητας, θα πρέπει και η πολιτεία και το Κράτος να έχει συμμετοχή. Τέλος, ο Νομάρχης Κοζάνης κ. Γεώργιος Δάκης δήλωσε: «Ο αέρας που υπάρχει φέτος στην Έκθεση πραγματικά είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικός, αυτό φαίνεται σε όλο το ανθρώπινο δυναμικό, αλλά και σε όλα τα βελτιωμένα και αναβαθμισμένα περίπτερα, αλλά και βέβαια και στο νέο κομμάτι που έχει προστεθεί στις εγκαταστάσεις. Θέλω να συγχαρώ όλους όσοι συμμετείχαν στο να μπορεί να παραμένει και να δίνει δυναμική αυτό το πολύ σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας μας που είναι οι γουνοποιοί και να δηλώσουμε πλέον ότι για όλους τους

Δυτικομακεδόνες ότι η ανάπτυξη και η προοπτική του κλάδου της γούνας αποτελεί όρο για την στήριξη του συνόλου της κοινωνίας. Προσωπικά ήμουν και θα είμαι αλληλέγγυος και με ξεκάθαρο τρόπο συμπαραστάτης στην προσπάθεια του μεγάλου αυτού σημαντικού και ικανού αριθμού συμπατριωτών μας». Όπως ανακοίνωσε σε συνέντευξη τύπου ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Γουνοποιών κ. Ηρακλής Καλλισθένης την πρώτη ημέρα επισκέφτηκαν την έκθεση 313 Ρώσοι εμπορικοί επισκέπτες, 79 από άλλες χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής ενώ υπήρξε και έντονο ελληνικό ενδιαφέρον με 450 επισκέπτες. Η δεύτερη ημέρα ήταν εξίσου σημαντική με 350 Ρώσους Εμπορικούς επισκέπτες και 609 από άλλες χώρες και την Ελλάδα. Πολλοί από τους Ρώσους που επισκέφτηκαν τα 130 περίπτερα της Διεθνούς Έκθεσης, όπου παρουσιάζεται το σύνολο της Καστοριανής τέχνης στην γούνα και στα δέρματα έμειναν έκπληκτοι από τον πλούτο αλλά και από τα σχέδια ενώ προχώρησαν και σε εμπορικές πράξεις με κλείσιμο συμφωνιών δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων. Όπως είπε ο κ. Καλλισθένης αυτή τη στιγμή στην Έκθεση παρουσιάζονται 15.000 περίπου παλτά και 60.000

δέρματα συνολικής αξίας 25-30 εκατομμυρίων ευρώ περίπου. Σημειώνεται ότι ο Σύνδεσμος έφερε κι φέτος με δυο πτήσεις τσάρτερ 280 Ρώσους εμπορικούς επισκέπτες . Τέλος τα βραβεία του διαγωνισμού δόθηκαν στις παρακάτω επιχειρήσεις: Το Βραβείο καλύτερου σχεδίου: 1o UNIPEL FURS INC – KATSANOS INC 2o 32 ABOVE 3o LIANAS FURS Το Βραβείο Μοντέρνας Τεχνοτροπίας 1o UNIPEL FURS INC – KATSANOS INC 2o LIANAS FURS 3o 32 ABOVE Και τελος το βραβείο καλύτερη διακόσμηση περιπτέρου 1o G & Z FUR COLLECTION - Διακοσμήτρια Ρούλα Παπαδοπούλου 2o VASOU – PAPADAMOU - Διακοσμήτρια Αλεξάνδρα Καρακούτα 3o V.SIAMOS – A. TSIFLIKIOTIS & SIA OVE – Διακοσμήτρια Άγλη Παπαδημητρίου – Λιώγα Η επόμενη 36η Διεθνής Έκθεση Γούνας Καστοριάς θα πραγματοποιηθεί από τις 5 έως τις 8 Μαΐου 2011.

Τα λάθη της καρδιάς Νέο CD του Μανώλη Χατζημανώλη

Π

ώς να αξιολογήσεις την ποιότητα με την λογική της «αποδεικτικής λογικής»; Πώς να γράψεις για την ευαισθησία της μουσικής αντίληψης; Αφήνω την πένα δίχως συστολή να «κριτικάρει» το νέο CD του φίλου Μανώλη Χατζημανώλη με τίτλο «Τα λάθη της καρδιάς» σε στίχους του Νίκου Καρίμπα και μουσική των: Γιάννη Νικολάου, Γιώργο Δεσποτίδη, Σταμάτη Χατζηευσταθί-

ου και Ηλία Χατζόγλου. Το πρώτο άκουσμα αποδεσμεύει τη σκέψη και επιβάλει την αισθητική ανάγκη σε μία μουσική ευπρέπεια. Τα «ποσοτικά» μουσικά προτερήματα στοχεύουν σε ποιοτική αποτίμηση της σχέσης του ερμηνευτή, στην αποτύπωση της θαυμαστής μουσικής τέχνης. Ο Μανώλης μέχρι σήμερα τόλμησε τα δύσκολα. Η μοναδική μουσική παιδία που διαθέτει είναι μία γόνιμη πρόταση που οριοθετεί μουσική δεοντολογία με σαφήνεια στο «ωραίο» χρώμα της σύνθεσης και το «βάρος» στην ποίηση. Ο Μανώλης δε καθορίζεται από θεωρητικές «αξίες» αλλά ο μουσικός του κόπος στην ιεράρχηση του πολιτισμού και η συμμετοχή του στα μουσικά δρώμενα τον κατατάσσουν στην κοινωνία των ενεργών πολιτών. Δεν «ιεραρχώ» το καινούργιο CD με τις προηγούμενες (παλαιότερες) ερ-

Του ΚΩΣΤΑ ΒΙΚΑ Εκδότη Πύλης Ανάπτυξης

γασίες του, γιατί γνωρίζω ότι ο Μανώλης (αναζήτησε), το έπραξε για την αναζήτηση της μουσικής αλήθειας στην ψυχική καλλιέργεια. Το νόημα που δίνει στο «υλικό» που δουλεύει αν και «φωνακλάς» ξέρει να σε ταξιδεύει σε Ιθάκες με ιππήλατες όμως άμαξες. Σίγουρα στις «ανοιχτές κοινωνίες» οι μουσικές ανάγκες υποτάσσονται σε αλλοτρίωση και σε σύγχυση και πολλές φορές περιθωριοποιούνται

στο όνομα της κάθε «μεσημεριανής υποκουλτούρας». Εδώ ακριβώς έρχονται ακούσματα όπως το νέο CD του Μανώλη και διασώζουν το «μουσικό γίγνεσθαι» αντλώντας στοιχεία από το μουσικό καταφύγιο. Φίλε Μανώλη αυτές οι γραμμές δεν γράφτηκαν σαν αντικείμενο «μελέτης» της μουσικής σου, γιατί μουσική δεν γνωρίζω. Γράφτηκαν όμως την ώρα που άκουγα το καινούργιο σου CD από καρδιάς. Τις συνθετικές, συμπερασματικές κρίσεις και συνθετικές αποτιμήσεις τις αφήνω στους ειδικούς. Εδώ τελειώνει το όνειρο σαν μία ανάσα ελπίδας … για να κρατάμε ζωντανό το όνειρο στο αίτημα της μουσικής αξιοπρέπειας. Τα CD «τα λάθη της καρδιάς» και «Ο Ήλιος ο ηλιάτορας» θα τα βρείτε στο κατάστημα Πούλιος, στον Μορφωτικό Σύλλογο Βελβεντού και στο βιβλιοπωλεία ΙΑΝΟΣ στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη.


6 επικαιρότητα

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Στη σάρκα της δημοκρατίας ασέλγησα κι εγώ κείμενο σταλμένο από τον καλό φίλο Στέφανο Ληναίο στον Ν. Δόικο Της protovuliadialogou

ΣΗΜ.: Μόλις έλαβα αυτό το κείμενο, από κάποιο φίλο γιατρό.. Μήπως, παραβλέποντας κάποιες υπερβολές, μπορούμε να το αποκαλέσουμε «Νεοελληνική Αυτοκριτική»; σ.λ.

Α

νάθεμα και κατάρα στους κλέφτες του δημόσιου βίου... κρεμάλα στους πολιτικούς... να πάνε φυλακή τα λαμόγια... κάθαρση τώρα. Είναι μερικές απ τις κραυγές των αγανακτισμένων Ελλήνων για την κρίση. Κρίση που δείχνει αξεπέραστη όσα δισ. ευρώ και να μας δανείσουν… κρίση που δεν είναι μόνο λογιστική, κρίση που δεν αποτυπώνεται μονό σε οικονομικά μεγέθη, αλλά είναι κρίση βαθύτατη και ριζωμένη πια στις ζωές όλων μας. Είναι κρίση αξιών, νοοτροπίας και ήθους. Είμαι ένας πολίτης που ζω και εργάζομαι στη χώρα αυτή και θεωρώ τον εαυτό μου μοναδικό και αναντικατάστατο, σπάνιο είδος της ανθρώπινης αλυσίδας που όλοι πρέπει να φροντίζουν για μένα γιατί ...έχουμε δημοκρατία. Γείτονα, συμπολίτη, συνάνθρωπε μπορεί να μην καταχράστηκα δημόσιο χρήμα, μπορεί να μην έγινα πολιτικός, μπορεί να μην έκτισα βίλες, μπορεί να μην έκανα χλιδάτους γά-

μους στο εξωτερικό, μπορεί να μη μπήκα σε κότερο ποτέ μου αλλά σε έκλεψα και εγώ, και θα σε κλέβω συνεχεία και καθημερινά γιατί είμαι συμφεροντολόγος, ατομιστής, νάρκισσος ασυνεπής που δεν ξέρω τι θα πει αυτοκριτική και πάντα μου φταίνε οι άλλοι. Σου ‘κλεψα την ησυχία σου όταν για να επιδειχτώ στη γειτονιά πέρασα απ το σπίτι σου με διαπασών τη μουσική και την εξάτμιση να μουγκρίζει. Σου ‘κλεψα την γαλήνη σου όταν προσπάθησες να περάσεις τη διάβαση πεζών και εγώ έστεκα αγέρωχος με το 36 άτοκες δόσεις αυτοκίνητο μου πάνω της. Σου ‘κλεψα τη θέση παρκινγκ βάζοντας οριζόντια τη μηχανή μου γιατί στη γειτονία υπάρχω μόνο εγώ και η γυναίκα μου πρέπει να παρκάρει χωρίς να δυσκολευτεί όταν έρθει απ τη δουλειά. Σου ‘κλεψα τη ουρά στο σουπερ μάρκετ, γιατί βιαζόμουν. Σου ζήτησα 120 ευρώ για να σου βάλω ένα αιρκοντίσιον χωρίς να σου κόψω απόδειξη. Σου πήρα 100 ευρώ την ημέρα για ένα δωμάτιο το χειμώνα σε χωριό της ελληνικής υπαίθρου γιατί μια καντηλήθρα στην παρουσίασα για τζάκι. Μου πλήρωσες 4 ευρώ τον καφέ και 6 ευρώ τη χωριάτικη και 10 ευρώ το ποτό γιατί όλοι τόσο τα έχουν. Εκμεταλλεύτηκα την πετρελαϊκή κρίση και χωρίς καθυστέρηση σου ανέβασα την τιμή στα καύσιμα αισχροκερδώντας εις βάρος σου ενώ ξέχασα να τις κατεβάσω όταν πέρασε η κρίση. Σου στέρησα τα δελτία κοινωνικού τουρισμού γιατί μπορώ να υποκρύπτω εισοδήματα και να εμφανίζομαι σαν δικαιούχος. Πήρα επιδόματα και επιδοτήσεις με πλασματικά στοιχεία και τώρα φωνάζω να φέρουν πίσω τα κλεμμένα. Σήκωσα κομματικές σημαίες ένιωθα δέος όταν με κέρναγε και με χαιρετούσε ο βουλευτής στο καφενείο, ψήφιζα για ιδιοτελείς σκοπούς ξερογλειφόμουν στα πολιτικά γραφεία για να έχω έναν άνθρωπο για τις δουλειές μου και τώρα απαιτώ να πάει φυλακή. Έδωσα φακελάκι σε γιατρό για να σε παρακάμψω στη λίστα και να σωθώ εις βάρος σου. Λάδωσα το μηχανικό της πολεοδομίας να κάνει τα στραβά μάτια μέχρι να σηκώσω το αυθαίρετο

σε δασική έκταση και μετά πήγα στο σύνταγμα σε καντηλοφορία να κλάψω για τα δάση που καήκαν. Έψαξα και βρήκα γνωστό στην εφορία να γλιτώσω το πρόστιμο που μου επιβλήθηκε για φορολογικές παραβάσεις και μετά παραπονέθηκα για τη διαπλοκή. Προειδοποίησα με φωτεινό σινιάλο παραβάτες οδηγούς για ύπαρξη τροχονομικού μπλόκου και μετά διαμαρτυρήθηκα γιατί η τροχαία δεν τους γράφει. Πέταξα το άδειο πακέτο τσιγάρων απ το αυτοκίνητο και μετά θύμωσα με την αμέλεια των αρχών να καθαρίσουν τα φρεάτια και να πλημμυρίσει η γειτονιά μου. Σε εμπόδισα να περπατήσεις ελεύθερα στο πεζοδρόμιο γιατί άφησα το αυτοκίνητο, μιας και πετάχτηκα για δυο λεπτά σε μια δουλειά. Τα έβαλα με τους αλλοδαπούς που μολύνουν την χώρα μου ενώ τους εκμεταλλεύτηκα για φτηνή και ανασφάλιστη εργασία. Έβγαλα το σκύλο βόλτα δηλώνοντας τη ζωοφιλία μου αλλά ξεχνάω να μαζέψω τα περιττώματα του υπονομεύοντας την υγεία σου. Εμπιστεύτηκα τους δημοσιογράφους, τους θεώρησα αυθεντίες, τους άφησα να με καθοδηγήσουν, με μπέρδεψαν με αλλοτριώσαν. Μου είπανε πως οι γερμανοί συντάκτες του Spiegel είναι ανθέλληνες ενώ είδα την ίδια μέρα οπαδούς των δυο μεγάλων ομάδων να μη σέβονται την ανάκρουση του εθνικού ύμνου. Μου είπανε πως ξένοι ετοιμάζονται να αγοράσουν νησιά μας και είδα έλληνες να καταπαυτούν την ακτογραμμή φτιάχνοντας ιδιωτικά λιμάνια και να μου ζητούν χρήματα ώστε να μου επιτρέψουν το μπάνιο. Μου είπανε πως τα στάδια των ολυμπιακών αγώνων φτιαχτήκαν για μένα και θα μείνουν σε μένα και είδα να δίνονται στην οικονομική ελίτ και στις αθλητικές εταιρείες. Μου είπανε πως ο διαγωνισμός τραγουδιού της eurovision είναι εθνική υπόθεση ενώ είδα πως είναι ένας θίασος που τρέφει το life style με χρήματα φορολογούμενων. Μου είπανε πως η επένδυση του χρηματιστήριου έχει εγγυημένες αποδόσεις και οι προβλέψεις είναι

αισιόδοξες και είδα μια καλοστημένη κομπίνα με την ομηρία χιλιάδων μικρόεπενδυτών. Μου είπανε πως μετά τις κραυγές των ζωντανών συνδέσεων ύστερα από μεγάλες τραγωδίες και καταστροφές το μαχαίρι θα φτάσει στο κόκαλο και ότι θα παρακολουθούν την υπόθεση και είδα να την συγκαλύπτουν και να την ξεχνούν (Σάμινα, σεισμοί, πυρκαγιές, χρηματιστήριο). Μου είπανε πως οι δημοσιογράφοι είναι οι ελεγκτές της εξουσίας και προστάτες των αδυνάτων και είδα να γίνονται εκδότες, κομιστές και διαπλεκόμενοι με το κεφάλαιο και τη εξουσία. Μπερδεύομαι ρε γαμώτο δυσκολεύομαι να καταλάβω, σύγχυση μεγάλη...! Ενώ ήξερα πως τα τανκς που κατέβηκαν στους δρόμους και κατέλυσαν την δημοκρατία αυτό ζημίωσε τη χώρα μου, είδα πως οι αγρότες μπορούν να κλείνουν τους δρόμους, οι λιμενεργάτες τα λιμάνια γιατί τα αιτήματα των συντεχνιών είναι πιο πάνω απ τα δικά μου δικαιώματα. Ενώ ήξερα πως η αριστερά είναι προοδευτικό κίνημα είδα ότι αποτελεί τροχοπέδη σε κάθε μεταρρύθμιση. Ενώ ήξερα πως η δεξιά είναι πατριωτικό κόμμα είδα να σαμποτάρει τους θεσμούς και να διαβρώνει τις αξίες και το νόμιμο να γίνεται ηθικό. Ενώ ήξερα πως σοσιαλισμός είναι αναδιανομή εισοδήματος και κοινωνική δικαιοσύνη είδα πλουτισμό ημετέρων, σκάνδαλα, και κοινωνική ανισότητα. Ενώ ήξερα πως ο εθνικιστής θεωρεί την πατρίδα του υπεράνω όλων, είδα να φορά τη ναζιστική μπότα και τον αγκυλωτό σταυρό που το 41 εισέβαλε στη πατρίδα του και σκότωσε έλληνες. Ενώ ήξερα πως ο αναρχικός είναι φορέας επαναστατικών ιδεών καιεναντιώνεται στο σύστημα, είδα να πηγαίνει στις καταλήψεις με ταξί, να ντύνεται με γνωστές φίρμες πολυεθνικών, και να επικαλείται το ίδιο το σύστημα που θέλει να ανατρέψει. Ενώ ήξερα πως ο συνδικαλιστής είναι φρουρός των δικαιωμάτων τωνεργαζομένων και άκαμπτος υπερασπιστής, είδα να γίνεται βουλευτής


επικαιρότητα 7

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

και να διαπλέκεται στα γρανάζια της εργοδοσίας. Ενώ ήξερα πως τα κόμματα είναι στυλοβάτες της δημοκρατίας είδα νααυθαιρετούν να εμφανίζονται σαν συμμορίες και να καπηλεύονται τους θεσμούς. Και τότε έχασα τελείως τον έλεγχο.. Ενώ ήξερα πώς είναι να φέρεσαι σαν πολίτης και σαν άνθρωπος έχοντας υποχρεώσεις και δικαιώματα προτίμησα να φερθώ σαν καταναλωτής και χουλιγκάνος. Ενώ οι καλύτεροι μου φίλοι είναι Παναθηναϊκοί πήγα στο Καραϊσκάκη να τους βρίσω τη μάνα και να τους πετάξω φωτοβολίδες γιατί η χαρά της νίκης είναι μόνο δικό μου προνόμιο. Ενώ έλεγα πως οι πολιτικοί είναι εντολοδόχοι ξένων συμφερόντων και υπηρετούν οικονομικούς παράγοντες, με φανατισμό τους υποστήριζα στις εκλογές δίνοντας τους μια ακόμη ευκαιρία και κάπως έτσι έφτασα να ζω το ψέμα μου συμπολίτες. Επιδόθηκα σε ασταμάτητη κατανάλωση προκειμένου να βρω ταυτότητα. Υποτίμησα τη σημασία της παιδείας και των αξιών και προτίμησα να μιμηθώ το life style της τηλεόρασης. Ταύτισα την ευτυχία με το τριήμερο στην Αράχοβα και το 4Χ4 τζιπ. Η αυταπάτη της παντοδυναμίας μου ενισχύθηκε με την πιστωτική καρτα.. μπορούσα να αποκτήσω περισσότερα από όσα δικαιούμαι. Χωρίς εγκράτεια ζήτησα να δανειστώ για να απολαύσω αγαθά που έβλεπα να απολαμβάνουν οι πλούσιοι και ήθελα να τους μοιάσω. Εγκατέλειψα το χωριό μου για να γίνω υπάλληλος των 700 ευρώ. Άφησα την ποιότητα ζωής στην ύπαιθρο για να ζήσω σε ένα δυαράκι στη κυψέλη. Περιφρόνησα τα πανηγύρια στην επαρχία γιατί στα μπουζούκια πια γίνεται η επίδειξη και το νυφοπάζαρο. Ένιωθα σπουδαίος αν τη Δευτέρα το πρωί μιλούσα στη δουλειά για το διήμερο που πέρασα στα χιόνια ή τη κραιπάλη στα μπουζούκια. Χρεοκόπησα νεοέλληνα... γιατί πια δεν ξέρω τι είναι σωστό και τι λάθος, τι είναι δίκαιο και τι άδικο. ΚΑΤΑΛΑΒΑ ΟΜΩΣ ΚΑΤΙ.. δε θα λυτρωθώ απ τα spreads ούτε απ τους οίκους αξιολόγησης.. Για να σηκωθώ ξανά χρειάζεται περισυλλογή συγκέ��τρωση και αυτοκριτική, χρειάζεται εσωτερική επανάσταση. Ήρθε ο καιρός να αλλάξω, γιατί αν δε το κάνω η νέα γενιά από λαμόγια παραμονεύει να πάρει τη θέση των απερχόμενων και το νέο κύμα σκανδάλων που θα παράξει ξανά το σύστημα θα με βρει πάλι να σκούζω σα βικτωριανή παρθένα.. «κλείστε τους όλους φυλακή».

Ε.Ε. – Δ.Ν.Τ. αναγκαιότητα ή όχι;

Η

ολέθρια διαχείριση των δημόσιων οικονομικών τις τελευταίες δεκαετίες και η απουσία βούλησης ή η αδυναμία εφαρμογής των μεγάλων διαρθρωτικών αλλαγών στην οικονομία οδήγησαν τη χώρα ένα βήμα πριν από τη χρεοκοπία. Την κατάληξη αυτή επιτάχυνε ως καταλύτης και η διεθνής οικονομική αστάθεια σε συνδυασμό με τις κερδοσκοπικές επιθέσεις διαφόρων funds. Μπροστά σε αυτές τις συγκυρίες η Ελλάδα δεν είχε και πολλά περιθώρια για ελιγμούς. Πριν δοθεί απάντηση στο ερώτημα αν έπρεπε η Ελλάδα να λάβει βοήθεια από την Ε.Ε., το Δ.Ν.Τ. ή οποιονδήποτε άλλο διεθνή φορέα θα πρέπει να εξεταστεί νωρίτερα τι εναλλακτικές λύσεις υπήρχαν. Οι κερδοσκοπικές επιθέσεις εκτίναξαν τα spreads σε δυσθεώρητα ύψη και κατέστησαν απαγορευτικό το δανεισμό της χώρας από τις αγορές. Από την άλλη η ανάγκη κάλυψης των δαπανών, για να μην κηρύξει η χώρα στάση πληρωμών, προϋπέθετε άμεσο και συνεχή δανεισμό. Του ΧΡΗΣΤΟΥ Επιπλέον, η ανάγκη ΤΡΑΝΤΗ εξεύρεσης χρημάτων για την αποπληρωμή ομολόγων ύψους περίπου 10 δις ευρώ εντός του Μαΐου καθιστούσε ακόμη πιο επιτακτική την επίλυση του προβλήματος δανεισμού της χώρας, έστω και προσωρινά. Εξαιτίας των ανωτέρω φάνταζε μονόδρομος η προσφυγή στο μηχανισμό Ε.Ε.- Δ.Ν.Τ.; Ίσως όχι, με το σκεπτικό ότι θα μπορούσε η Ελλάδα να δανειστεί όλο το ποσό που απαιτούνταν για το 2010 στις αρχές του Γενάρη, τότε που η κατάσταση δεν είχε ξεφύγει. Αυτό θα έδινε στη χώρα μας παράταση χρόνου, ενδεχομένως ενός έτους, από τις επιθέσεις των κερδοσκόπων. Στο διάστημα αυτό θα είχαν στοχοποιηθεί άλλες χώρες όπως η Πορτογαλία για παράδειγμα. Αλλά η μετάθεση

της αντιμετώπισης του δημοσιονομικού προβλήματος για το επόμενο έτος, εκτός από μία πολιτική διαχείριση, δεν θα προσέφερε τίποτε περισσότερο αφού για τρεις περίπου δεκαετίες οι πολιτικές ηγεσίες της χώρας δεν έκαναν τίποτε περισσότερο από το να μεταθέτουν για το μέλλον την επίλυση του προβλήματος. Τι θα άλλαζε τον επόμενο χρόνο; Η αντιμετώπιση του δημοσιονομικού προβλήματος στη χώρα μας δεν ήταν ζήτημα επιλογής αλλά αναγκαιότητα η οποία φάνταζε κάθε μέρα και πιο επιτακτική. Η προώθηση των διαρθρωτικών αλλαγών στη δημόσια διοίκηση, την υγεία, την παιδεία, την κοινωνική πρόνοια, το επιχειρείν κ.α. έπρεπε να αποτελούν στρατηγική επιλογή των κυβερνήσεων από την προηγούμενη δεκαετία τουλάχιστον. Από τη στιγμή που οι προηγούμενες κυβερνήσεις δεν θέλησαν ή δεν μπόρεσαν να προωθήσουν τις αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές έπρεπε κάποιος άλλος να το κάνει και στην προκειμένη περίπτωση, δυστυχώς, εξωγενής παράγοντας. Ακόμη και οικονομικό - ταμειακό να μην ήταν το πρόβλημα, η παρουσία του μηχανισμού κρίνονταν αναγκαία υπό την έννοια της άσκησης πίεσης για άμεση προώθηση των διαρθρωτικών αλλαγών, αφού όπως φάνηκε μέχρι την τελευταία στιγμή κανείς δεν ήταν διατεθειμένος να αναλάβει το περιβόητο πολιτικό κόστος. Η προσφυγή λοιπόν στο μηχανισμό στήριξης ήταν και απαραίτητη και αναγκαία. Απαραίτητη για να προωθηθούν οι διαρθρωτικές αλλαγές στην ελληνική οικονομία και κοινωνία και αναγκαία για να καλυφθούν οι περιβόητες τρύπες του προϋπολογισμού και να εξυπηρετηθεί το δημόσιο χρέος για τα επόμενα τρία χρόνια. Κλείνοντας θα έλεγα πως το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αυτό, αλλά πως θα αξιοποιήσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την προσωρινή αυτή δυσμενή κατάσταση δημιουργώντας ένα αξιόπιστο οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό σύστημα ώστε γιατρεύοντας τις χρόνιες παθογένειες να μην καταλήξουμε πάλι στα ίδια. Η σοβούσα κρίση ήταν δικό μας αποκλειστικά επίτευγμα και η έξοδος από αυτή πάλι δικό μας επίτευγμα θα είναι. Φτάνει αυτό να γίνει γρήγορα και όσο λιγότερο επώδυνα γίνεται.


8 επικαιρότητα

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

ΑΝΕΦΑΡΜΟΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΞΩΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ Ο “ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ” ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΔΗΜΩΝ Του Χαρ. Βαρδάκα | Πολιτικού Μηχ/κού | τ. Πρόεδρος του Συλλόγου Διπλ. Μηχ/κων Κοζάνης

Μ

ε το Νομοσχέδιο Καλλικράτης δημιουργούνται στην Ελλάδα 343 (ή 325 πιθανώς) νέοι Δήμοι οι οποίοι ουσιαστικά θα είναι 343 νέες Νομαρχίες γιατί θα πάρουν σχεδόν όλες τις αρμοδιότητες των σημερινών 54 Νομαρχιών. Θα μεταφερθούν 218 αρμοδιότητες από τις Νομαρχίες σε κάθε ένα νέο Δήμο, θα δημιουργηθούν πολλές νέες υπηρεσίες στους Δήμους και θα απαιτηθεί να γίνουν προσλήψεις πολλών χιλιάδων νέων Υπαλλήλων σ’ όλους τους νέους Δήμους, οι οποίοι θα ΥΠΟΑΠΑΣΧΟΛΟΥΝΤΑΙ στην συντριπτική τους πλειοψηφία. Πρέπει να τονίσουμε ότι το μεγάλο πρόβλημα της “χρεοκοπίας” του Ελληνικού Κράτους είναι η ύπαρξη παρά πολλών δεκάδων χιλιάδων Δημοσιών ή Δημοτικών υπαλλήλων που υποασπσχολούνται ή είναι αργόμισθοι και με τον Καλλικράτη το φαινόμενο αυτό θα ενταθεί. Αυτή είναι η θεμελιωδέστερη αλλαγή στην Τοπική Αυτοδιοίκηση που αποδεικνύεται εξωπραγματική, ανεδαφική και ανεφάρμοστη και εκτός τόπου και χρόνου. Αναλυτικότερα Οι νέες αρμοδιότητες στους νέους Δήμους είναι : 1. Πολεοδομικό Γραφείο πλήρες με 19 αρμοδιότητες . 2. Τεχνικές Υπηρεσίες (μελέτες, επιβλέψεις, κατασκευές -συγκοινωνιακά – βιομηχανία κλπ. ) με 24 αρμοδιότητες. 3. Υπηρεσίες Υγείας και Κοινωνικής Προνοίας με 26 αρμοδιότητες. 4. Υπηρεσίες Κτηνιατρικής - Τροφίμων με 8 αρμοδιότητες. 5. Υπηρεσίες Σχολικών Κτιρίων (μελέτες, επιβλέψεις, εργολαβίες, χρήση σχολείων, απαλλοτριώσεις, πολιτιστικές δράσεις κλπ.) με 18 αρμοδιότητες. 6. Γεωργική Υπηρεσία (τεχνικά έργα, εγγειοβελτιωτικά, οδοποιϊα, κτηνοτροφικά, αλιεία, βοσκότοποι, έρευνα, μελέτες, ιχθυοτροφεία, τουρισμός, παραγωγή, αγορά, ασθένειες, υγειονομικά μέτρα, έλεγχος εισαγωγών ζωών, άδειες λειτουργίας κλπ.) με 113 αρμοδιότητες. 7. Λαϊκές αγορές, διάφορες άδειες κλπ. με 10 αρμοδιότητες . Συνολικά οι ανωτέρω αρμοδιότητες είναι 218 και για να λειτουργήσουν οι αντίστοιχες υπηρεσίες απαιτείται εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό με καλές γνώσεις και εμπειρία πάνω στην νομοθεσία και στις διαδικασίες. Για παράδειγμα ένα ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ για να λειτουργεί με πληρότητα απαιτεί ύπαρξη τουλάχιστον 1215 υπαλλήλων για να μπορεί να καλύπτει τομείς με εξειδικευμένες γνώσεις ως : α) Γ.Ο.Κ - Έκδοση οικονομικών αδειών, β) Αυθαίρετα, γ) Πράξεις τακτοποιήσεως, δ) Πολεοδομικές μελέτες (Γ.Π.Σ– Πράξεις εφαρμογής κλπ.), ε) Περιβάλλον

– Βιολογικοί καθαρισμοί – απόβλητα κλπ., στ) Έλεγχοι μελετών. Και απαιτεί υπαλλήλους με διαφορετικές ειδικότητες ως Τοπογράφους, Αρχιτέκτονες, Πολ. Μηχανικούς, Μηχανολόγους, Μηχανικούς περιβάλλοντος και Διοικητικό Προσωπικό. Κατά την άποψη μου όλα τα πολεοδομικά γραφεία έπρεπε να παραμείνουν στις Νομαρχίες γιατί αποτελούν ένα κρατικό ελεγκτικό μηχανισμό, Δημοσίας Τάξεως μάλιστα, και πρέπει να λειτουργούν με πληρότητα και χωρίς παρεμβάσεις Δημάρχων ή Αντιδημάρχων και λοιπών στελεχών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είναι όπως η Εφορία, και δεν χρειάζονται κάθε ημέρα για τους πολίτες. Στην συνέχεια των ανωτέρω το νομοσχέδιο προβλέπει μέχρι την 1-1-2013 το αργότερο να δημιουργηθούν όλες οι παρακάτω 11 Υπηρεσίες στους νέους Δήμους: Προγραμματισμός και Ανάπτυξης, Οικονομική Υπηρεσία, Τεχνική Υπηρεσία, Πληροφορικής, Διαφάνειας, Νομικής Υποστήριξης, Διοίκησης – Διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού, Παροχής Κοινωνικών Υπηρεσιών, Περιβάλλοντος – Πολιτικής Προστασίας, Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού, Γεωργίας, Κτηνοτροφίας και Αλιείας. Διαμόρφωση των νέων Δήμων Για να είμαστε ρεαλιστές ας δούμε τώρα και ποιοι είναι οι Δήμοι. Α) Στην Ελλάδα δημιουργούνται 205 νέοι Δήμοι με πληθυσμό από 81 ως 25,000 κατοίκους που είναι το 60,80% του συνόλου ως ακολούθως : • 81 ως 5.000 κάτοικοι, 54 Δήμοι • 5.000 ως 10.000 κάτοικοι, 31 Δήμοι • 10.000 ως 15.000 κάτοικοι, 55 Δήμοι • 15.000 ως 20.000 κάτοικοι, 35 Δήμοι • 20.000 ως 25.000 κάτοικοι, 30 Δήμοι Β) 66 Δήμοι με πληθυσμό 25.000 ως 45.000 κατοίκους που είναι το 19,60% του συνόλου ως ακολούθως : • 25.000 ως 30.000 κάτοικοι, 23 Δήμοι • 30.000 ως 35.000 κάτοικοι, 23 Δήμοι • 35.000 ως 40.000 κάτοικοι, 15 Δήμοι • 40.000 ως 45.000 κάτοικοι, 5 Δήμοι Γ) 66 Δήμοι με πληθυσμό μεγαλύτερο των 45.000 κατοίκων που είναι το 19,60% του συνόλου. Σήμερα οι 8 μικρότερες Νομαρχίες έχουν πληθυσμό από 22.506, ο Νομός Λευκάδος, μέχρι 48.284, ο Νομός Φωκίδος, οι λοιποί 46 Νομοί έχουν πληθυσμό μεγαλύτερο των 53.408 κατοίκων. Έτσι είναι εξωπραγματικό και αδύνατον να δημιουργηθούν οι 337 ( ή έστω 325) νέες “Νομαρχίες” στους νέους Δήμους με όλες τις ανωτέρω Υπηρεσίες που απαιτούν τεράστιες νέες δαπάνες

και στρατιές νέων Υποαπασχολούμενων και Αργόμισθων Υπαλλήλων. Το πρόβλημα αυτό είναι εντονότατο στους 205 μικρούς Δήμους, εξαιρετικά σοβαρό στους Δήμους με πληθυσμό από 25.000 ως 45.000 κατοίκους και θα μπορούσε να εφαρμοσθεί στους 66 μεγαλύτερους Δήμους. Για την εξυγίανση του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα απαιτείται υποχρεωτική καθημερινή καταγραφή και έλεγχος της παραγωγικότητας του καθ’ ενός υπαλλήλου, εντοπισμός των υποαπασχολουμένων και αργόμισθων και μετατάξεις ώστε όλοι οι υπάλληλοι να έχουν πλήρη απασχόληση σε όλο το ωράριο τους. Δεν είδαμε καμιά συγκεκριμένη μελέτη – καταγραφή των υποαπασχολούμενων και αργόμισθων υπαλλήλων στους Δήμους ��αι στις Δημοτικές επιχειρήσεις. Η συζήτηση για τον Καλλικράτη περιορίζεται σχεδόν μόνο στα θέματα χωροταξίας και ορίων των νέων Δήμων και υπολοίπως παρατηρούμε γενικολογίες και αοριστολογίες. Δεν υπάρχει καμία συγκεκριμένη πρόταση ή τεχνικοοικονομική μελέτη που να ορίζει ακριβώς τι θέσεις υπαλλήλων θα δημιουργηθούν και με τι κόστη για όλα τα ανωτέρω, και για κάθε ένα Δήμο χωριστά. Οι Δήμαρχοι θέλουν να έχουν περισσότερη εξουσία, περισσότερες αρμοδιότητες και αδιαφορούν για υποαπασχολούμενους και αργόμισθους υπαλλήλους. Επίσης δεν μας έπεισε κανείς γιατί πρέπει να γίνουν οι ανωτέρω αλλαγές. Ο “Καλλικράτης” μάλλον αποτελεί τυφλή και κακή μίμηση άλλων χωρών π.χ. της Σουηδίας που δεν έχει καμία σχέση με τα Ελληνικά δεδομένα. Αποτελεί οικοδόμημα χωρίς θεμέλια που άμεσα θα καταρρεύσει, ή θα πρέπει να εξαιρεθεί το 70% - 80%!!! των νέων Δήμων από τη μεταφορά των ανωτέρω αρμοδιοτήτων πράγμα που θα ανέτρεπε εντελώς το νέο σύστημα. Τυχόν εφαρμογή του Καλλικράτη όπως προβλέπει το νομοσχέδιο θα δημιουργήσει ένα χάος σ’ όλη την Αυτοδιοίκηση και θα πολλαπλασίαζε τα προβλήματα, κυρίως στο μεταβατικό στά-


επικαιρότητα 9

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

διο είναι δε προϊόν προχειρότητας και στερείται πρακτικής λογικής. Ο Καλλικράτης “αποκεντρώνει” μόνο τις Νομαρχίες και δεν θίγεται πουθενά η τεράστια Υπερσυγκέντρωση των πάντων στην Αθήνα, το τεράστιο Αθηνοκεντρικό κράτος. Δεν μεταφέρεται στην Περιφέρεια τίποτε από το πλήθος των Οργανισμών, Ασφαλιστικών Ταμείων, Υπηρεσιών του ευρύτερου Κρατικού Τομέα, ΔΕΚΟ, Στρατιωτικών Σχολών, Υπουργείων, Δικαιοσύνης, Πανεπιστημίων ΤΕΙ κλπ. Αν θέλει η Κυβέρνηση πραγματική αποκέντρωση και δραστική μείωση του Αθηνοκεντρικού κράτους και ανάπτυξη της Ερημούμενης Περιφέρειας πρέπει τις περισσότερες από τις υπηρεσίες αυτές να τις μεταφέρει στην Περιφέρεια. Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα. Η Περιφέρεια Δυτ. Μακεδονίας καταργείται και θα υπάγεται στα Γιάννενα στην Κρατική Διοίκηση Ηπείρου. Δεν είναι όμως Αποκέντρωση ούτε λογικό και δίκαιο να τρέχουν οι Δυτικομακεδόνες για μια σειρά Υπηρεσιών που έως τώρα εξυπηρετούντο εντός της Δυτ. Μακεδονίας, εκτός Δυτ. Μακεδονίας στα Γιάννενα. Γιατί; Ποια είναι η σκοπιμότητα; Ποιοι πολιτικοί το επέβαλαν; Πρόταση: Να παραμείνουν προς το παρόν οι Νομαρχίες και οι Δήμοι όπως είναι, να μελετηθούν ακριβώς τα προβλήματα με τις Υπάρχουσες Υπηρεσίες και τις Δημοτικές Επιχειρήσεις, να καταγράφεται και να ελέγχεται καθημερινά η παραγωγικότητα όλων των υπαλλήλων, οπού απαιτείται να γίνουν συνενώσεις Δημοτικών Επιχειρήσεων ή Υπηρεσιών όμορων Δήμων ή σε επίπεδο Νομαρχιών και να γίνουν μετατάξεις Υπαλλήλων και διορθωτικές αλλαγές, για να υπάρξει πλήρης παραγωγικότητα των υπαλλήλων, να μην υπάρχουν υποαπασχολούμενοι και να εξυπηρετούνται και οι πολίτες. Για τέτοια θεμελιώδη θέματα, όπως ο Καλλικράτης, που θα φέρουν τα πάνω κάτω στην Ελληνική κοινωνία και κυρίως στην Περιφέρεια δεν μπορεί να ορίζει η Κυβέρνηση διαβούλευση μόνο 15 ημερών. Ηλεκτρονική διαβούλευση δεν υπάρχει πια. Θα έπρεπε να δοθεί χρόνος διαβούλευσης πολλών μηνών και να εξετασθούν και οι λεπτομέρειες εφαρμογής, όχι μόνο γενικές θεωρίες που στην πράξη ανατρέπονται. Μην ξεχνάτε ότι ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με τις πιο καλές προθέσεις. Με το Νομοσχέδιο Καλλικράτης η πολιτική του λαϊκισμού και της αποφυγής του πολιτικού κόστους και του «υπάρχουν λεφτά» δυστυχώς συνεχίζεται.

Πάταξη της φοροδιαφυγής

Ε

Αλλά πως;

μβρόντητη έμεινε, για άλλη μία φορά, η πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών μπροστά στο μέγεθος της φοροδιαφυγής μερίδας ιατρών του Κολωνακίου. Εκτός από τη φοροδιαφυγή αποκαλύφθηκαν και οι μίζες μερίδας γιατρών από εταιρίες ιατρικού και παραϊατρικού εξοπλισμού και εξαρτημάτων. Αλ-

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΤΡΑΝΤΗ λά μήπως ήταν άγνωστα όλα αυτά; Αηδιασμένοι πια οι πολίτες βλέπουν να ξετυλίγονται μπροστά τους εικόνες σήψης και δυσωδίας από μία μερίδα επαγγελματιών οι οποίοι μαζί με μία άλλη μερίδα ανίκανων και άχρηστων παραγόντων (Υπουργοί, βουλευτές, περιφερειάρχες, Νομάρχες, Δήμαρχοι κλπ.) οδήγησαν τη χώρα σε αδιέξοδο, τις επιπτώσεις του οποίου θα τις βιώσουμε ακόμη πιο έντονα μετά το καλοκαίρι. Κατόπιν εορτής ο ιατρικός σύλλογος Αθηνών καταδίκασε τα φαινόμενα αυτά με μία χλιαρή ανακοίνωση τονίζοντας πως δεν θα πρέπει να στοχοποιείται το σύνολο του ιατρικού κόσμου. Ανοιχτές θύρες φαίνεται να παραβιάζει η ανακοίνωση του ιατρικού συλλόγου Αθηνών στην προσπάθεια του να πει κι αυτός κάτι, ως συλλογικό όργανο του κλάδου μπροστά στις αποκαλύψεις. Η ατιμωρησία είναι αυτή η οποία οδηγεί στη θρασύτητα και την αλαζονεία. Προφανώς δεν περιμένει κανείς από τον οποιονδήποτε σύλλογο να γίνει φοροελεγκτικός μηχανισμός, απαιτεί όμως να προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες ώστε να καθαρίσει τον κόπρο του Αυγεία από τους επίορκους γιατρούς οι οποίοι λυμαίνονται τον χώρο της υγείας είτε με τις μίζες που παίρνουν από τις διάφορες φαρμακευτικές εταιρίες και τις εταιρίες ιατρικού και παραϊατρικού

εξοπλισμού, είτε με τα φακελάκια των ασθενών οι οποίοι αναγκάζονται να πληρώσουν για μία θέση στον ήλιο της ζωής. Και αντί να ξεκινήσει μία συζήτηση για τη θωράκιση της κοινωνίας από τέτοιου είδους φαινόμενα, αίφνης παρεκτράπηκε η κουβέντα στον αν και κατά πόσο είναι νόμιμη ή όχι η δημοσιοποίηση των ονομάτων κάποιων μεγαλο-φοροεγκληματιών γιατρών και επαγγελματιών άλλων κλάδων. Είναι απίστευτο το πώς μπορεί να εκτραπεί μία συζήτηση από τα ουσιαστικά στα ανούσια και στην παραφιλολογία. Η φοροδιαφυγή είναι έγκλημα κατά της κοινωνίας και ο φοροφυγάς, όποιος και αν είναι αυτός, είναι ή πρέπει να θεωρείται και αυτός εγκληματίας. Και είναι χειρότερος εγκληματίας από οποιονδήποτε άλλο διότι εγκληματεί καθημερινά κατά της ίδιας της κοινωνίας. Οι φοροφυγάδες, αλλά και οι ανίκανοι και άχρηστοι πολιτικοί, καθώς και οι διάφοροι διαπλεκόμενοι, είναι οι ηθικοί αυτουργοί των διαφόρων θανάτων-εγκλημάτων που σημειώνονται συχνά στα νοσοκομεία της χώρας εξαιτίας έλλειψης χρημάτων για πρόσληψη προσωπικού, αγορά ιατροφαρμακευτικού υλικού, εξοπλισμού, μέσων μεταφοράς κλπ. Αλλά το ίδιο δεν συμβαίνει και με την Παιδεία, την Κοινωνική Πρόνοια και τη δημόσια Ασφάλιση; Είναι έγκλημα κατά της ίδιας της χώρας όταν στερείς από τα ταμεία

της 40 δις ευρώ κάθε χρόνο, διότι τόση είναι η φοροδιαφυγή στη χώρα μας σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας. Αναλογίστηκε κανείς τι σημαίνουν 40 δις φοροδιαφυγή κάθε χρόνο; Για λιγότερα λεφτά προσέτρεξε η Ελλάδα στο μηχανισμό στήριξης και χαντακώθηκε για μία τριετία τουλάχιστον την ελληνική κοινωνία. Συνεπώς η δημοσιοποιήση ή όχι των ονομάτων των φοροφυγάδων, ως συζήτηση και μόνο, μικρή αξία έχει και τίποτε δεν προσφέρει στη θωράκιση της κοινωνίας από τέτοια φαινόμενα. Αντιθέτως η δημοσιοποίηση των ονομάτων με παράλληλη δημοσιοποίηση των φωτογραφιών τους και η διαπόμπευσή τους από την ίδια την κοινωνία, ως κοινών εγκληματιών, αφού τελεσιδικίσει το αδίκημα, μπορεί να συμβάλλει τελεσίδικα στην πάταξη του φαινομένου. Διότι αν δεν δημιουργηθούν ισχυρά κοινωνικά αντισώματα μετά από μερικά χρόνια όταν και πάλι η οικονομία της χώρας πάρει την ανιούσα, πάλι τα ίδια φαινόμενα θα προκύψουν. Υπεύθυνοι για την πάταξη αυτού του κοινωνικού φαινομένου είμαστε όλοι μας. Ο φοροφυγάς, οποιοσδήποτε κι αν είναι, από οπουδήποτε κι αν προέρχεται θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως υπονομευτής της ίδιας της κοινωνικής συνοχής και ως τέτοιος θα πρέπει τιμωρείται.


10 συνέντευξη

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Συνέντευξη Δημάρχου Γρεβενών κ. Νούτσου Γιώργο «Αντιλαμβάνομαι (...) αυτό το νέο, πρωτόγνωρο θεσμό της αιρετής Περιφέρειας σαν μια μεγάλη πρόκληση αγώνα και προσφοράς»

K

. Νούτσο πρόσφατα ανακοινώσατε την πρόθεσή σας να κατέλθετε υποψήφιος στις επερχόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές ως αιρετός Περιφερειάρχης. Γιατί; Τι είναι εκείνο που σας ώθησε σε αυτή την απόφαση; Κάθε τι καινούργιο, ιδιαίτερα όταν προβάλλεται ως καινοτόμο και κυρίως αποτελεσματικό για τον τόπο και τους πολίτες, δεν μπορεί παρά να αποτελεί έναν ελκυστικό και προκλητικό στόχο. Αυτό ισχύει πολύ περισσότερο για ανθρώπους, που χρόνια τώρα υπηρετούν τα κοινά, έχουν τάξει τον εαυτό τους στην κατεύθυνση του να φανούν χρήσιμοι στον τόπο τους και ακόμα περισσότερο στους συντοπίτες τους. Σ’ αυτούς εντάσσω βέβαια και τον εαυτό μου, καθόσον από μικρό παιδί δίνω σκληρούς αγώνες σε κομματικό, συνδικαλιστικό, αυτοδιοικητικό και πολιτικό πεδίο. Αντιλαμβάνομαι λοιπόν αυτό το νέο, πρωτόγνωρο θεσμό της αιρετής Περιφέρειας σαν μια μεγάλη πρόκληση αγώνα και προσφοράς. Σαν Δήμαρχος Γρεβενών δεν σας ενδιαφέρει να συνεχίσετε την αυτοδιοικητική σας σταδιοδρομία στο ίδιο πόστο; Γιατί; Θεωρώ πως αυτά τα χρόνια έγινε μια πολύ μεγάλη προσπάθεια και παρήχθη σημαντικό έργο. Κι όλα αυτά σ’ ένα πολύ δύσκολο τοπίο, χωρίς κανένα ουσιαστικό χρηματοδοτικό εργαλείο (λήξη του 3ου ΠΕΠ και μη έναρξη μέχρι την ώρα αυτή του ΕΣΠΑ), σ ένα οικονομικό πλαίσιο ιδιαίτερα ασφυκτικό και με την αυτοδιοίκηση, ιδιαίτερα απ’ τον

Σεπτέμβρη και μετά, καθημαγμένη, αβοήθητη κι αφημένη κυριολεκτικά στην τύχη της. Μια αυτοδιοίκηση που θέλει αλλά δυστυχώς δεν μπορεί. Κι εγώ θέλω και μπορώ να προσφέρω, θέλω και μπορώ να δημιουργήσω, θέλω και μπορώ ν’ αφήσω το προσωπικό μου δημιουργικό στίγμα. Νιώθω όμως πως δεν έχω τα εφόδια, τα μέσα, τις δυνατότητες. Θεωρώ πως όλοι αυτοί οι λόγοι είναι αρκετοί για να με ωθήσουν να αλλάξω πορεία, αναζητώντας μεγαλύτερες δυνατότητες προσφοράς στον τόπο και τους συμπολίτες μου. Δεν σας προβληματίζει το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν φαίνεται να δίνει λεφτά στα νεοσύστατα αυτοδιοικητικά σχήματα; Πως θα λειτουργήσετε; Πράγματι, στο σημείο αυτό υπάρχει ουσιαστικό πρόβλημα. Δεν υπάρχει καμία συγκεκριμένη αναφορά για το πώς θα καλυφθεί το κόστος των μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων και της συνολικής λειτουργίας των νέων σχημάτων. Μην ξεχνάτε όμως πως πρόκειται για κάτι νέο, ένα μεγάλο ανατρεπτικό διοικητικό εγχείρημα, που στο ξεκίνημά του είναι εν μέρει λογικό να έχει ελλείψεις. Με μια αισιόδοξη προσέγγιση πιστεύω πως οι δυσλειτουργίες στο χρόνο θα εξαλειφθούν και θα δοθεί έτσι η δυνατότητα στο νέο θεσμό της αιρετής πλέον Περιφέρειας να παίξει τον καθοριστικό αναπτυξιακό του ρόλο. Είναι κάτι που οι πολίτες και οι τοπικές κοινωνίες φαίνεται πως επικροτούν. Κρίνετε εσείς ότι μπορείτε να αλλάξετε τα κακώς κείμενα και να οδηγήσετε τη Δυτ. Μακεδονία στην

πολυπόθητη ανάπτυξη; Χωρίς ίχνος υπεροψίας και με πλήρη επίγνωση των πραγματικών μου δυνατοτήτων, πιστεύω πως ναι. Όλα αυτά τα χρόνια, μου δόθηκε η δυνατότητα να αποκτήσω εμπειρίες πρωτόγνωρες. Η πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση είναι ένα σχολείο ρεαλισμού και εφαρμοσμένης πολιτικής. Η τριβή με την καθημερινότητα και οι συνεχείς επαφές με τους πολίτες μ’ έκαναν να αντιληφθώ, πως η επιτυχία στην επίλυση ενός προβλήματος έχει κύρια να κάνει με την ταχύτητα απ’ την μια και την αποτελεσματικότητα απ’ την άλλη. Αν μάλιστα επενδυθεί ο νέος αυτός ρόλος και με την απαραίτητη βοήθεια και εμπειρία των αυτοδιοικητικών στελεχών σ’ επίπεδο περιφέρειας, τότε να είστε βέβαιοι πως η πορεία της Δυτικής Μακεδονίας μπορεί πραγματικά να απογειωθεί. Και είμαστε ιδιαίτερα τυχεροί γιατί σε όλους τους σημερινούς Νομούς της περιφέρειάς μας υπάρχουν ικανότατα και καταξιωμένα στελέχη. Η Δυτ. Μακεδονία βρίσκεται σε άσχημη αναπτυξιακά κατάσταση. Ποιες είναι οι δικές σας προτεραιότητες και που θα δώσετε βαρύτητα; Είναι αλήθεια πως η Δυτ. Μακεδονία καιρό τώρα βλέπει το τραίνο της ανάπτυξης να ξεμακραίνει. Παρά τις κατά καιρούς φιλόδοξες προσεγγίσεις του αναπτυξιακού ελλείμματος και παρά τις επενδυτικές πρωτοβουλίες που αναπτύχθηκαν, δεν μπορέσαμε δυστυχώς να ξεφύγουμε από μια ζοφερή και στενόχωρη πραγματικότητα, που δείχνει τους αναπτυξιακούς δείκτες


συνέντευξη 11

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

να μειώνονται, την ανεργία να αυξάνεται, τη φτώχεια να αγγίζει όλο και πιο μεγάλο αριθμό συμπολιτών μας, την απαισιοδοξία να κορυφώνεται. Όλα αυτά γίνονται πολύ πιο έντονα βέβαια στο σημερινό τραγικό καθεστώς της οικονομικής και δημοσιονομικής προσαρμογής, όπου κόντρα στα λογική επιχειρείται να απομυζηθεί ακόμα και το υστέρημα του εργαζόμενου, του συνταξιούχου, του μικρομεσαίου εμπόρου και επιχειρηματία. Υπάρχει λοιπόν ανάγκη περισσότερο από ποτέ σήμερα, να παρθούν και να υλοποιηθούν μέτρα και πολιτικές, που θα δώσουν ανάσα και προοπτική στις τοπικές κοινωνίες. Κάθε ένας από τους 4 νομούς διαθέτει πλειάδα πλεονεκτημάτων που οφείλουμε όχι μόνο να αναδείξουμε αλλά κι ορθολογικά να εκμεταλλευτούμε. Πρωτογενής παραγωγή, μεταποίηση, υπηρεσίες, υποδομές, ενέργεια, νέες τεχνολογίες καθίστανται πυλώνες πολιτικών ανάπτυξης και προοπτικής. Επενδύοντας στα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα, στο ανθρώπινο δυναμικό μας, στην πολιτιστική και ιστορική μας κληρονομιά, στο εξαιρετικής ομορφιάς φυσικό τοπίο, στο πλούσιο υπέδαφός μας, στα εξαιρετικά παραγόμενα προϊόντα, στη συνέχιση της παραγωγής φθηνής ενέργειας, στα πλούσια επιφανειακά νερά μας κι αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες και τις σύγχρονες υποδομές είναι βέβαιο πως θα καταφέρουμε να αλλάξουμε την πορεία του τόπου μας, θέτοντας τα θεμέλια για μια υγιή, συνεχή κι αδιασάλευτη πορεία δημιουργίας και προκοπής. Ως Δήμαρχος Γρεβενών τι κάνατε όλα αυτά τα χρόνια και που δώσατε προτεραιότητα; Δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην καλύτερη οργάνωση του Δήμου και των Νομικών του Προσώπων, εξασφαλίζοντας έτσι την καλύτερη εξυπηρέτηση των συνδημοτών μας. Πιστοποιήθηκαν κατά ISO όλα τα στάδια λειτουργίας των Υπηρεσιών μας, ενώ ο Δήμος Γρεβενών ήταν ο πρώτος που απέκτησε την Οριστική Διαχειριστική Επάρκεια σύμφωνα με το Εθνικό Πρότυπο του ΕΛΟΤ. Δόθηκε παράλληλα έμφαση στη δημιουργία υποδομών σ’ όλο το φάσμα των πολιτικών μας. Πολιτισμός, αθλητισμός, παιδεία, νέες ευρυζωνικές υπηρεσίες, πρόνοια, περιβάλλον, υποδομές απέκτησαν νέα ώθηση μέσα από σειρά σημαντικών παρεμβάσεων τόσο στη πόλη όσο και στα Τοπικά Διαμερίσματα. Το Κέντρο Πολιτισμού και τα Δημοτικά Σφαγεία αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα πετυχημένων, αποδοτικών και κερδοφόρων δράσεων. Παράλληλα κατασκευάστηκαν 3 νέα

Κάθε ένας από τους 4 νομούς διαθέτει πλειάδα πλεονεκτημάτων που οφείλουμε όχι μόνο να αναδείξουμε αλλά κι ορθολογικά να εκμεταλλευτούμε. Πρωτογενής παραγωγή, μεταποίηση, υπηρεσίες, υποδομές, ενέργεια, νέες τεχνολογίες καθίστανται πυλώνες πολιτικών ανάπτυξης και προοπτικής

γήπεδα, άλλα 3 5Χ5 ήδη κατασκευάζονται κι άλλα 4 5Χ5 πρόκειται σύντομα να ξεκινήσουν. Εκτεταμένες ασφαλτοστρώσεις και χαλικοστρώσεις άλλαξαν ριζικά την εικόνα την πόλης και των χωριών, ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται εργολαβίες για την ανάπλαση πάρκων και πλατειών, βελτιώνοντας αισθητά την καθημερινότητα των συμπολιτών μας. Ολοκληρώθηκαν ήδη 4 μικροί βιολογικοί καθαρισμοί που σύντομα εγκαινιάζονται, άμεσα ξεκινά η κατασκευή άλλων 3,ενώ έχει κατατεθεί πρόταση στο ΕΣΠΑ για τους τελευταίους 3, καλύπτοντας απόλυτα κάθε σχετική ανάγκη σ’ αυτό το πεδίο. Τα τρία πρώτα χρόνια πάνω από 5.500.000 ευρώ διατέθηκαν στην πόλη μας με τη μορφή έκτακτων οικονομικών ενισχύσεων, για τη δημιουργία πρόσθετων υποδομών. Πρόσθετα βέβαια καταβλήθηκε πολύ μεγάλη προσπάθεια για την ωρίμανση μεγάλων έργων υποδομής, δίνοντάς μας τη δυνατότητα να έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας τουλάχιστον 17 μελέτες για έργα προϋπολογισμού περίπου 90.000.000 ευρώ. Όλα αυτά βέβαια κι άλλα πολλά περισσότερα, παρουσιάστηκαν με λεπτομέρεια, στη σημαντική εκδήλωση Απολογισμού για το έργο της 3ετίας, που διοργανώσαμε τον περασμένο Οκτώβρη, στο Κέντρο Πολιτι-

σμού του Δήμου Γρεβενών. Κλείνω αυτή μου την απάντηση με την παρατήρηση, πως το σημαντικό αυτό έργο συντελέστηκε κατά την διάρκεια κυρίως των τριών πρώτων χρόνων της θητείας μας, δηλ. μέχρι τις εκλογές και λίγο πριν ξεσπάσει το τεράστιο οικονομικό και δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας μας. Χρηματοδοτικά εργαλεία την περίοδο αυτή, όπως και πιο πάνω ανέφερα, δυστυχώς ήταν ανύπαρκτα. Τι θέλατε επιπλέον να κάνετε και δεν προλάβατε ή δεν καταφέρατε; Με βασική αιτία τη μη χρηματοδότηση του ΕΠΑΔΥΜ, κυρίως όμως τη μη έναρξη του ΕΣΠΑ, σημαντικές παρεμβάσεις που σχεδιάσαμε, δυστυχώς δεν ολοκληρώθηκαν. Αναφέρομαι σε έργα πνοής και προοπτικής, που με την ολοκλήρωσή τους θ’ αλλάξουν ριζικά την εικόνα που σήμερα έχουμε για τα Γρεβενά. Ήδη καταβάλλεται σημαντική προσπάθεια αν όχι όλα, τα περισσότερα τουλάχιστον να ενταχθούν κι άμεσα να ξεκινήσει η κατασκευή τους. Το Πνευματικό Σύστημα Αποκομιδής Απορριμμάτων προϋπολογισμού 18.000.000 ευρώ και το Σύστημα Παραγωγής Ενέργειας και Τηλεθέρμανσης με Βιομάζα (ιδιωτική επένδυση που άμεσα θα ξεκινήσει να υλοποιείται, προϋπολογισμού 65.000.000. ευρώ), είναι τα έργα που λογικά ξεχωρίζουν. Έργα περιβαλλοντικά, καινοτόμα και με ιδιαίτερο αναπτυξιακό χαρακτήρα. Από κει και πέρα, στον τομέα του πολιτισμού έχουμε ήδη καταθέσει σε Μέτρο του ΕΣΠΑ 2 προτάσεις, ενώ στα μέσα του καλοκαιριού μια ακόμα θα κατατεθεί, που θα αλλάξουν οριστικά το πεδίο αυτό. Ανάπλαση του Υπαίθριου Θεάτρου στο Καστράκι, προϋπολογισμού 2.200.000 ευρώ, Δημοτική Πινακοθήκη και Λαογραφικό Μουσείο, προϋπολογισμού 3.800.00 ευρώ και Μουσείο Μανιταριού, προϋπολογισμού 2.000.000 ευρώ, που με την υλοποίησή τους θα αποτελέσουν αφετηρία πολιτιστικής και πολιτισμικής αναγέννησης για τα Γρεβενά. Το έργο της Αντικατάστασης του Δικτύου Ύδρευσης, προϋπολογισμού 12.300.000 ευρώ, είναι προ των θυρών, καθόσον όπως όλα δείχνουν την επόμενη εβδομάδα, πρόκειται να υπογραφεί από τον Γεν. Γραμματέα η ένταξη του στο ΕΣΠΑ. Τέλος μια σειρά από έργα Αναπλάσεων τόσο της πόλης όσο και των δύο ποταμών που την διασχίζουν είναι έτοιμα, αναμένοντας την προκήρυξη των σχετικών μέτρων για να κατατεθούν. Βιώνουμε μια άσχημη οικονομική συγκυρία. Πιστεύετε ότι οι πολίτες

ενδιαφέρονται για τον Καλλικράτη και γι όλα αυτά που συζητούμε; Με ποιο τρόπο θα τους κινήσετε πάλι το ενδιαφέρον; Το βέβαιο είναι πως η άσχημη οικονομική συγκυρία και οι επιπτώσεις της μονοπωλούν σε σημαντικό βαθμό το ενδιαφέρον των πολιτών. Κι ο Καλλικράτης όμως από την άλλη δεν τους αφήνει αδιάφορους. Αντιλαμβάνονται πως πλησιάζουν ριζικές αλλαγές στην καθημερινότητά τους, που θα αλλοιώσουν σημαντικά την εικόνα, που μέχρι σήμερα είχαν για το χωριό τους, το Δήμο τους, τη Νομαρχία, όπως μέχρι τώρα τα γνώριζαν. Πιστεύω λοιπόν, πως δείχνουν ενδιαφέρον, επηρεασμένοι τόσο από τις ατυχείς διαδικασίες που η Κυβέρνηση υιοθέτησε, όσο κι από το ημιτελές, ασαφές κι ανολοκλήρωτο τελικά περιεχόμενο του εγχειρήματος. Οι έντονες αντιδράσεις που ο Καλλικράτης προκαλεί σ’ ολόκληρη τη χώρα, αναδεικνύουν προβλήματα στη συνεννόηση, προχειρότητα στο σχεδιασμό, καιροσκοπισμό στις επιδιώξεις, κομματική εγωπάθεια και στοχευμένη κατεύθυνση. Λογικό λοιπόν είναι και το ενδιαφέρον αλλά και οι αντιδράσεις των πολιτών. Ακούω από πολλούς ότι υπάρχει δυσχέρεια στη συνεργασία σας με τον Νομάρχη. Αληθεύει; Κι αν ναι γιατί; Όχι δεν αληθεύει. Η συνεργασία μας ήταν και είναι άψογη. Και το ίδιο άψογη θα συνεχίσει να είναι και στο μέλλον, από όποια θέση κι αν κληθούμε να συνεργαστούμε. Επιπρόσθετα να τονίσω, πως ο Νομάρχης μας, απέδωσε όλο αυτό το διάστημα ένα σημαντικό έργο, το οποίο του πιστώνεται και βέβαια καταγράφεται στα θετικά της παρουσίας του. Κλείνοντας, τι θα θέλατε να πείτε στους πολίτες; Ποιο είναι το μήνυμά σας προς αυτούς; Αυτό πού θέλω, είναι να τους ζητήσω τη στήριξη και τη συνεργασία τους. Θέλω, αξιολογώντας την προσωπική και πολιτική μου πορεία, να νιώσουν πως έχουν δίπλα τους έναν άνθρωπο, που πραγματικά αξίζει, να εμπιστευτούν και να στηρίξουν. Οι μοναχικές διαδρομές, η υπερφίαλες παρουσίες, οι εγωπαθείς αυτοπροσδιορισμοί δεν οδηγούν πουθενά. Απαιτείται ομοθυμία, αλληλοκατανόηση, συμπόρευση, εμπιστοσύνη. Αυτή είναι η συνταγή της επιτυχίας, αυτή τη συνταγή επιθυμώ να χρησιμοποιήσω για να συνθέσω την επόμενη μέρα της αισιοδοξίας, της προσπάθειας και του αποτελέσματος. Σας ευχαριστώ.


12 ανάπτυξη

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Το ιπποφαές

Τ

και οι προοπτικές ανάπτυξης του

ο ιπποφαές αναφέρεται από τους αρχαίους έλληνες συγγραφείς, Διοσκουρίδη και Θεόφραστο σαν φαρμακευτικό φυτό. Στην αρχαία Ελλάδα το χρησιμοποιούσαν σαν φάρμακο σε ανθρώπους και σε Του Κάσσανδρου Γάτσιου

Γεωπόνου, Συγγραφέα του βιβλίου «ΙΠΠΟΦΑΕΣ το πολυδύναμο φυτό του μέλλοντος»,

ζώα, χαρακτηριστικά δε, η παράδοση αναφέρει ότι τα άλογα του στρατού του Μ. Αλεξάνδρου αποκτούσαν μεγάλη αντοχή στις κακουχίες αλλά και γρήγορη ανάπτυξη παίρνοντας ταυτόχρονα λαμπερό χρώμα στο τρίχωμα τους, τρώγοντας τους καρπούς, τα φύλλα και τους νεαρούς βλαστούς του. Η επιστημονική του ονομασία «ιπποφαές» είναι ελληνική και προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις, «ίππος» και «φάος» δηλαδή λα-

μπρός. Το φυτό αυτό είναι ένας φυλλοβόλος θάμνος που φθάνει σε ύψος τα 2,5-3 μ. Τα φύλλα του μοιάζουν με της ιτιάς, οι περισσότερες ποικιλίες του φέρουν αγκάθια στα άκρα των βλαστών τους, ενώ παράγει μικρού μεγέθους πορτοκαλί έως κόκκινου χρώματος καρπούς. Το σχήμα του καρπού ποικίλει από το ωοειδές, το κυλινδρικό έως το σφαιρικό ενώ περικλείει ένα σπόρο. Το ιπποφαές είναι φυτό δίοικο δηλαδή υπάρχουν φυτά που παράγουν μόνο θηλυκά άνθη και φυτά που παράγουν μόνο αρσενικά. Καρποί παράγονται μόνο από τα θηλυκά. Τα αρσενικά χρησιμοποιούνται για την επικονίαση των θηλυκών ανθέων επειδή δε η επικονίαση γίνεται με τον άνεμο και όχι από τα έντομα, πρέπει τα θηλυκά και τα αρσενικά φυτά να είναι συμβατά μεταξύ τους, και να ανθίζουν την ίδια περίοδο. Η φαρμακευτική αξία του είδους αυτού μνημονεύεται σε βιβλία της θιβετιανής και της ρωσικής παραδοσιακής ιατρικής, αλλά και οι πρόσφατες επιστημονικές εργασίες, που έγιναν σε διάφορα μέρη του κόσμου, απέδειξαν την μεγάλη του αξία. Άλλωστε για το ιπποφαές έγιναν μέχρι σήμερα πέντε διεθνή συνέδρια ενώ χώρες όπως η Φιλανδία και η Βουλγαρία κυκλοφόρησαν γραμματόσημα με θέμα αυτό το φυτό. Ιδιότητες Οι ερευνητές σήμερα αποδίδουν τις κυριότερες φαρμακευτικές του ιδιότητες, στην αφθονία των αντιοξειδωτικών και των πολυακόρεστων λιπαρών του οξέων. Η συγκέντρωση του σε βιταμίνες είναι ιδιαίτερα υψηλή, όπως π.χ. της βι ταμί νη C, η

οποία είναι 30 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του πορτοκαλιού και 5 φορές μεγαλύτερη από την αντίστοιχη του ακτινίδιου. Η περιεκτικότητα του σε βιταμίνη Ε, είναι πιο μεγάλη από εκείνη του σίτου και του αραβοσίτου. Τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, ω-3 και ω-6, κατέχουν το μεγαλύτερο ποσοστό της περιεκτικότητας των ελαίων των σπόρων του, το οποίο φθάνει μέχρι το 75%, ενώ το έλαιο της σάρκας των καρπών του περιέχει μέχρι το 55% της περιεκτικότητας του, παλμιτικό οξύ (ω-7). Επίσης και οι δύο κατηγορίες ελαίων περιέχουν μεγάλες ποσότητες πολλών άλλων πολύτιμων φαρμακευτικών ουσιών. Το φυτό αυτό πέραν της μεγάλης του περιεκτικότητας σε βιταμίνη C έχει και 4 φορές περισσότερη προβιταμίνη Α από το καρότο και τον κράταιγο. Οι καρποί του ιπποφαούς περιέχουν επίσης, πολλές φυτοστερόλες που ξεπερνούν κατά πολύ σε ποσότητα εκείνες του ελαίου της σόγιας. Οι ουσίες αυτές θεωρούνται σαν ουσίες που προλαμβάνουν τις καρδιαγγειακές παθήσεις ενώ οι τοκοφερόλες τα φλαβονοειδή και τα καροτίνια που περιέχει είναι πολύτιμες ουσίες που προστατεύουν τον οργανισμό από διάφορες άλλες ασθένειες. Oι Κινέζοι αλλά και πολυάριθμοι Δυτικοί επιστήμονες το τοποθετούν στην πρώτη δεκάδα των πιο ισχυρών θεραπευτικών φυτών στον κόσμο επειδή οι χημικές του ουσίες έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη, αντιμικροβιακή, αναλγητική και επουλωτική δράση. Για όλους αυτούς τους λόγους, χρησιμοποιείται ως συμπλήρωμα διατροφής, ως συστατικό φαρμακευτικών σκευασμάτων, αλλά και ως αυτούσιο φαρμακευτικό σκεύασμα για πλήθος παθήσεων. Πολύ μεγάλη είναι η χρήση του και από την βιομηχανία των καλλυντικών ιδίως για την παρασκευή σκευασμάτων περιποίησης του δέρματος. Οι ρώσοι κοσμοναύτες χρησιμοποιούν κρέμες ιπποφαούς για προστασία από την κοσμική ακτινοβολία. Αν και η γεύση των καρπών του μοιάζει με εκείνη του ανανά, για πολλούς η κατανάλωση τους σε νωπή κατάσταση δεν είναι ευχάριστη, επειδή έχουν αρκετά όξινη γεύση και για αυτό χρησιμοποιούνται για την παρα-

σκευή χυμού, άλλωστε οι κινέζοι τον χρησιμοποιούν στη διατροφή των αθλητών τους στους ολυμπιακούς αγώνες σαν ενισχυτικό του οργανισμού τους. Ο χυμός του επίσης χρησιμοποιείται σε μίγματα χυμών με άλλους καρπούς, ενώ οι καρποί του σε μαρμελάδες, σε παγωτά, σε γιαούρτια, σε γλυκά, σε σάλτσες και σε λικέρ που έχουν εξαιρετική γεύση. Επίσης οι καρποί του, χρησιμοποιούνται για την παρασκευή των λεγόμενων «λειτουργικών τροφίμων», δηλαδή των τροφίμων εκείνων που πέραν της αξίας τους σαν τρόφιμα έχουν και ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις σε ορισμένες ουσίες που είναι σημαντικές στην αντιμετώπιση ή την πρόληψη ορισμένων ασθενειών. Οι τιμές των προϊόντων του ιπποφαούς στην αγορά είναι πολύ υψηλές (τιμή ελαίου 150€/λίτρο, τιμή χυμού 57€/λίτρου κλπ). Αξιοποίηση Το φυτό αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί πλήρως. Από την σάρκα των καρπών του παράγεται χυμός και έλαιο, ενώ χρησιμοποιείται σαν ζωοτροφή μετά την μεταποίηση των καρπών του. Από τους σπόρους των καρπών παράγεται το πολυτιμότατο έλαιο. Τα φύλλα του χρησιμοποιούνται μετά την ξήρανση σαν αφέψημα και σαν ζωοτροφή. Από τον φλοιό του παράγονται διάφορες χημικές ουσίες ενώ το ξύλο του χρησιμοποιείται σε μικροκατασκευές (μπαστούνια, πίπες κλπ). Το φυτό αυτό θεωρείται ότι είναι πολύτιμο για την προστασία του περιβάλλοντος κυρίως των επικλινών εδαφών, λόγω του ότι αναπτύσσει ένα πυκνό επιφανειακό ριζικό σύστημα που συγκρατεί το έδαφος και το προστατεύει από τη διάβρωση. Το ιπποφαές σε πολλά μέρη του κόσμου, χρησιμοποιείται για την αποκατάσταση υποβαθμισμένων εδαφών. Επίσης, αποτελεί ένα από τα λίγα είδη φυτών του οποίου οι ρίζες συμβιώνουν με μικροοργανισμούς που έχουν την ιδιότητα να δεσμεύουν το άζωτο από την ατμόσφαιρα και να το αποδίδουν στο έδαφος, αυξάνοντας την γονιμότητα του. Επειδή κατά την καλλιέργεια του, δεν καταναλώνονται σχεδόν καθόλου αζωτούχα λιπάσματα, προστατεύεται το περιβάλλον όπως και τα υπόγεια και επιφανειακά νερά από τη ρύπανση και την υποβάθμιση, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να αξιοποιήσει


ανάπτυξη 13

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

τα πιο άγονα εδάφη στα οποία ελάχιστα φυτά αποδίδουν. Το ιπποφαές θεωρείται σαν ένα από τα καλύτερα οικολογικά φυτά του πλανήτη. Απαιτήσεις Το ιπποφαές είναι είδος που προσαρμόζεται καλά στις αντιξοότητες του κλίματος. Το φυτό αυτό μπορεί να ανεχθεί θερμοκρασίες που κυμαίνονται από -43ο C μέχρι +42ο C ενώ από την άποψη των βροχοπτώσεων μπορεί να καλλιεργηθεί σε περιοχές που έχουν επάνω από 400mm βροχής. Στην φύση απαντάται σε περιοχές που δέχονται ύψος βροχής από 50mm μέχρι 1300mm. Δηλαδή από την άποψη του κλίματος η περιοχή της Κοζάνης αλλά και όλης της Δυτικής Μακεδονίας είναι κατάλληλη για την καλλιέργεια του. Το ιπποφαές είναι φυτό που προσαρμόζεται σε μεγάλη ποικιλία εδαφών και μπορεί να αναπτυχθεί σε γόνιμα ή λιγότερο γόνιμα ακόμη δε και σε οριακά και άγονα εδάφη όπως είναι τα χαλικώδη εδάφη ή τα αμμώδη και με υψηλή αλατότητα που είναι φτωχά σε θρεπτικές ουσίες και τα οποία έχουν μικρή δυνατότητα συγκράτησης του ύδατος. Οι αποδόσεις του σε καρπούς κυμαίνονται από 500κιλά/στρ μέχρι 1500κιλά/στρ ανάλογα το έδαφος και τις μετεωρολογικές συνθήκες. Δυνατότητες Ανάπτυξης Για τον Νομό Κοζάνης αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα το φυτό αυτό είναι μία νέα καλλιέργεια, όμως πραγματικά έχει τεράστιες δυνατότητες εφόσον η εισαγωγή της καλλιέργειας αυτής γίνει ορθολογικά και με επιστημονικό τρόπο. Το ιπποφαές μπορεί να δώσει εισόδημα αλλά και θέσεις εργασίας, με την παραγωγή και τη μεταποίηση όλων των αξιοποιήσιμων μερών του. Το καλύτερο μοντέλο παραγωγής, μεταποίησης και εμπορίας για το ιπποφαές είναι εκείνο της ομάδας πα-

ραγωγών. Τα μέλη της ομάδας αυτής θα καλλιεργούν το ιπποφαές, το οποίο θα το παραδίδουν στην ομάδα η οποία θα συγκεντρώνει την παραγωγή και θα προβαίνει στην πρώτη μεταποίηση των καρπών του παράγοντας, χυμούς, έλαια, στερεά υπόλοιπα μεταποίησης, αλλά και αξιοποιώντας τα φύλλα σαν αφεψήματα. Επίσης η ομάδα θα ερευνά τις αγορές και θα τροφοδοτεί με τα προϊόντα της πρώτης μεταποίησης διάφορες εταιρείες (φαρμακευτικές, καλλυντικών, λειτουργικών τροφίμων, βιομηχανίες χυμών, αρτοσκευασμάτων, κλπ) του εσωτερικού και του εξωτερικού, οι οποίες θα προβαίνουν στην τελική μεταποίηση, εξασφαλίζοντας τις υψηλότερες δυνατές τιμές προς όφελος των παραγωγών. Υπολογίζεται ότι το εισόδημα που μπορούν να πετύχουν οι παραγωγοί του ιπποφαούς σε περίπτωση που οι καρποί του διατίθενται σαν νωποί καρποί είναι περίπου 2000-3200€/ στρ ενώ αν διατίθενται μέσω της ομάδας μετά την πρώτη μεταποίηση μπορεί να φθάσει τις 5000- 5700€/ στρ. Συμπεράσματα Συνοπτικά μπορούμε να αναφέρουμε τις χρήσεις του ιπποφαούς που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν από τις ομάδες παραγωγών στη Δυτική Μακεδονία και επομένως και τους τομείς της οικονομίας στους οποίους μπορεί να αποτελέσει πολύτιμη πρώτη ύλη. • Την παραγωγή καλλυντικών. • Την παραγωγή «λειτουργικών τροφίμων». • Την παραγωγή χυμών, μαρμελάδων, κλπ. • Την παραγωγή φαρμακευτικών παρασκευασμάτων. • Την παραγωγή προσθέτων διατροφής κλπ. • Την παραγωγή φυσικών χρωστικών για τις φαρμακοβιομηχανίες, τις βιομηχανίες τροφίμων και την υφαντουργία. • Την αναβάθμιση υποβαθμισμέ-

νων εδαφών και την βελτίωση της γονιμότητας τους. • Την προστασία των επικλινών εδαφών από την διάβρωση. • Την φύτευση πυρόπληκτων εκτάσεων παρέχοντας προστασία από τη διάβρωση και δίδοντας εισόδημα από την παραγωγή τους. • Τη χρησιμοποίηση των φύλλων, των νεαρών βλαστών και των υπολειμμάτων των καρπών μετά τη μεταποίηση τους για τη διατροφή των κτηνοτροφικών ζώων. • Τη δημιουργία κυνηγότοπων ιδίως φασιανών και γενικότερα ανάπτυξης της πτηνοπανίδας σε αυτούς τους χώρους. • Τη χρησιμοποίηση στα έργα πρασίνου και οδοποιίας για τη φύτευση των πρανών των δρόμων, λόγω της αντιδιαβρωτικής του δυνατότητας αλλά και της αντοχής του στο αλάτι, στις περιπτώσεις που γίνεται χρήση του αλατιού το χειμώνα για την αντιμετώπιση του πάγου. • Σαν καλλωπιστικός θάμνος στην αρχιτεκτονική των κήπων λόγω της μεγάλης αισθητικής αξίας του σαν διακοσμητικό φυτό.


14 ανάπτυξη

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Το Μύρτιλλο

Τ

α τελευταία χρόνια, λόγω των δυσκολιών που παρουσιάζουν οι κλασικές καλλιέργειες, για να εξασφαλίσουν ένα ικανοποιητικό εισόδημα στους αγρότες, έγινε απολύτως αναγκαία η προσφυγή του αγροτικού κόσμου σε νέες και εναλλακτικές καλλιέργειες με τις οποίες θα μπορέσουν να αντικαταστήσουν εν μέρει ή και συνολικά τις προβληματικές αυτές καλλιέργειες. Μεταξύ αυτών των καλλιεργειών το μύρτιλλο ή μπλούμπερρι όπως αναφέρεται πολλές φορές με την αγγλική του ονομασία, αποτελεί μία πολύ καλή εναλλακτική καλλιέργεια που μπορεί να καλλιεργηθεί σε όλα τα σημεία της χώρας μας από την Κρήτη μέχρι τον Έβρο λόγω του ότι περιλαμβάνει ποικιλίες που έχουν μεγάλη προσαρμοστικότητα στο κλίμα και κυρίως υπάρχουν ποικιλίες που έχουν ανάγκη από περισσότερο ή λιγότερο χειμερινό ψύχος για να αναπτυχθούν. Σύμφωνα με στοιχεία του FAO, το μύρτιλλο καλλιεργείται σε 16 χώρες. Οι ΗΠΑ ευρίσκονται στην πρώτη θέση των παΤου Κάσσανδρου Γάτσιου ραγωγών χωρών με το 52% της παγκόΓεωπόνου, Συγγραφέα του βιβλίου σμιας παραγωγής. Στην δεύτερη θέση «Το μύρτιλλο ή μπλούμπερρυ» εκδόσεις ΑΓΡΟΤΥΠΟΣ (υπό έκδοση) ευρίσκεται ο Καναδάς με το 32% ενώ στην συνέχεια ακολουθούν οι ευρωπαϊκές χώρες Πολωνία, Ολλανδία, και Ουκρανία. Το μύρτιλλο διακρίνεται για τους υπέροχους καρπούς του τόσον από γευστικής απόψεως όσον και λόγω της μεγάλης τους περιεκτικότητας σε πολύτιμες ουσίες για την υγεία του ανθρώπου, όπως είναι οι αντιοξειδωτικές ουσίες, οι βιταμίνες, τα ανόργανα άλατα κλπ. Οι καρποί του μύρτιλλου έχουν ένα πολύ χαρακτηριστικό μπλε χρώμα, καταναλώνονται δε ως νωποί αλλά και ως καταψυγμένοι ή και μεταποιημένοι. Η γενική τάση που υπάρχει σήμερα σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ότι αυξάνονται συνεχώς οι καλλιεργούμενες εκτάσεις κυρίως με το δενδρώδες μύρτιλλο (Vaccinium corymbosum). Επίσης παρατηρείται συνεχής αύξηση της καταναλώσεως των προϊόντων της μεταποίησης του. Στην αύξηση αυτή, μεγάλο ρόλο παίζουν τα νέα προϊόντα με βάση το μύρτιλλο τα οποία η μεταποιητική βιομηχανία, παρουσιάζει συνεχώς στην κατανάλωση και τα οποία κυκλοφορούν στις διεθνείς αγορές. Πολύ σημαντικοί παράγοντες της ανάπτυξης της κατανάλωσης των προϊόντων του μύρτιλλου αποτελούν επίσης οι πολύτιμες θεραπευτικές του ιδιότητες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έγιναν ευρέως γνωστές μέσα από διάφορες επιστημονικές μελέτες. Όσον αφορά την εξέλιξη της πορείας των τιμών παραγωγού, αυτές έχουν μία διαρκή αύξηση, πράγμα που αποτελεί σημαντικό κίνητρο για την επέκταση της καλλιέργειας του μύρτιλλου στις χώρες που καλλιεργείται, αλλά και σε εκείνες που σκοπεύουν την ανάπτυξη της καλλιέργειας του. Οι τιμές που μπορούν να απολαύσουν οι παραγωγοί του μύρτιλλου στη χώρα μας μπορεί να είναι πολύ ικανοποιητικές και να αποτελέσουν ένα ισχυρό κίνητρο για την ανάπτυξη αυτής της καλλιέργειας, αλλά και του τομέα της μεταποίησης του. Χαρακτηριστικά Στην περίπτωση που σχηματισθούν ομάδες παραγωγών που θα συνεργασθούν στην εμπορία και μεταποίηση του, τότε θα υπάρξει ιδιαίτερη προώθηση της ανάπτυξης της καλλιέργειας αυτής. Υπολογίζεται ότι με μία μέση παραγωγή καρπών 1000κιλών/στρ και μία πυκνότητα 200 φυτών/στρ, το μύρτιλλο μπορεί να δώσει 2500-3500€/στρ καθαρό εισόδημα στους παραγωγούς. Το κόστος εγκατάστασης μίας φυτείας δενδρώδους μύρτιλλου ανέρχεται σε 1000-1200€/στρ ενώ η διάρκεια της παραγωγικής ζωής μίας φυτείας μύρτιλλου, υπολογίζεται σε 30-35 έτη. Τα προϊόντα του μύρτιλλου (καρποί, φύλλα) αποτελούν την πρώτη ύλη σε πολλές βιομηχανίες τροφίμων (χυμών, συμπυκνωμένων χυμών, μαρμελάδων, αρτοσκευασμάτων, αιθέριων ελαίων, καταψυγμένων καρπών, αφυδατωμένων καρπών, γιαουρτιών, κλπ) φαρμακοβιομηχανίες, βιομηχανίες καλλυντικών, βιομηχανίες λειτουργικών τροφίμων κλπ. Το δενδρώδες μύρτιλλο είναι ένας θάμνος με ύψος 1,5-1,8 μέτρα ο οποίος προτιμά περιοχές με μεγάλη ηλιοφάνεια, αλλά μπορεί να ανεχθεί και την μερική σκίαση. Έχει παρατηρηθεί ότι όσο περισσότερο σκιάζεται η καλλιέργεια του μπλούμπερρυ, τόσο λιγότερα άνθη αναπτύσσει και επομένως η παραγωγή του μειώνεται. Τα άνθη του μύρτιλλου αν και είναι αυτογόνιμα, καλό είναι να υπάρχουν δύο ποικιλίες μέσα στο ίδιο χωράφι ώστε να εξα-


ανάπτυξη 15

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

σφαλίζεται η σταυρεπικονίαση των ανθέων και να αυξάνεται η παραγωγή του. Η επικονίαση των ανθέων του μύρτιλλου, εξασφαλίζεται με τα έντομα και κυρίως με τις μέλισσες. Το μύρτιλλο μπορεί να καλλιεργηθεί σε πολλές περιοχές που διακρίνονται για την μεγάλη ποικιλία του κλίματος. Το φυτό αυτό είναι ανθεκτικό πολύ στο ψύχος, μπορεί να επιζήσει σε θερμοκρασίες -25ο C ή και χαμηλότερες ακόμη. Το κλίμα της Ελλάδας ειδικά αυτό της Κοζάνης και γενικότερα της Δυτικής Μακεδονίας είναι κατάλληλο για την καλλιέργεια του μύρτιλλου. Στη Βόρεια Ελλάδα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ποικιλίες που απαιτούν μεγαλύτερα ποσά χειμερινού ψύχους για να αρθεί ο λήθαργος των οφθαλμών τους ενώ στην Νότια Ελλάδα ποικιλίες που απαιτούν μικρότερα ποσά χειμερινού ψύχους. Το ιδανικό έδαφος για το δενδρώδες μύρτιλλο είναι το ελαφρό αμμώδες ή χαλικώδες έδαφος που είναι πλούσιο σε οργανική ύλη, και το οποίο έχει μία ελαφρά κλίση, αλλά έχει πολύ χαμηλό ρΗ (ρΗ 4,8-5,2). Το έδαφος πρέπει να στραγγίζει καλά και να περιέχει τουλάχιστον μία περιεκτικότητα 4-5% σε οργανική ουσία. Όσο πιο χαμηλό είναι το ρΗ τόσο μικρότερα προβλήματα δημιουργούν τα ζιζάνια στην καλλιέργεια. Σε υψηλότερο ρΗ από (5,2) τα φυτά παρουσιάζουν φαινόμενα έλλειψης σιδήρου, ενώ αντίθετα σε πολύ χαμηλό ρΗ (3,8) παρουσιάζονται φαινόμενα τοξικότητας από το μαγγάνιο του εδάφους αλλά και την έλλειψη καλίου (κοκκινίζουν περιφερειακά τα φύλλα). Το μύρτιλλο, σε αντίθεση από τα άλλα φυτά, απορροφά το άζωτο κυρίως υπό αμμωνιακή μορφή. Το μύρτιλλο δεν ανέχεται την υψηλή στάθμη του υπεδάφιου ύδατος. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει ο υπεδάφιος ορίζοντας του νερού να φθάνει μέχρι τα 30-40cm από την επιφάνεια του εδάφους, επειδή αυτό θα είναι καταστροφικό. Το ριζικό του σύστημα επειδή είναι επιφανειακό και περιορισμένης ανάπτυξης, είναι πολύ ευαίσθητο στην ασφυξία όταν το έδαφος κατακλύζεται από τα νερά. Μερικά είδη εδαφών, λόγω του ότι το ρΗ τους είναι σχετικά υψηλό, απαιτούν μία διαδικασία όξυνσης και μείωσης του ρΗ τους, πριν από το φύτεμα των δενδρυλλίων. Αυτή η όξυνση γίνεται κυρίως με τη χρησιμοποίηση θείου σε σκόνη ή τύρφης. Οι ρίζες του μύρτιλλου, είναι λεπτές, νηματώδεις και δεν έχουν απορροφητικά τριχίδια με συνέπεια να μη μπορούν να απορροφούν μεγάλες ποσότητες νερού με αποτέλεσμα το φυτό αυτό να είναι πολύ ευαίσθητο

στην έλλειψη του νερού. Στην καλλιέργεια του μύρτιλλου χρησιμοποιούνται ορισμένα οργανικά βελτιωτικά όπως είναι η τύρφη, τα πριονίδια, κλπ, που τοποθετού��ται σαν εδαφοκάλυψη στην επιφάνεια του εδάφους ή ενσωματώνονται γύρω από τα φυτά του μύρτιλλου. Ιδιότητες Ο καρπός του είναι ένας καρπός που διακρίνεται για την ελαφρά του περιεκτικότητα σε σάκχαρα και θερμίδες ενώ είναι πλούσιος σε φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικά, είναι δε χαρακτηριστικές οι διουρητικές του ιδιότητες. Οι καρποί του είναι πλούσιοι σε υδροδιαλυτές βιταμίνες, σε κιτρικό και μηλικό οξύ, αλκαλοειδή, ανθοκυανοσίνες, σε πεντοζιδινικές βάσεις και τανίνες. Οι ουσίες αυτές έχουν αντισηπτικές, αντι-διαρροϊκές και αντι-αιμορραγικές ιδιότητες. Πρόσφατες έρευνες έδειξαν την αντικαρκινική δράση μερικών ουσιών του μύρτιλλου κυρίως όσον αφορά την παρεμπόδιση του πολλαπλασιασμού των καρκινικών κυττάρων. Διάφορες μελέτες που έχουν δημοσιευθεί παρουσίασαν ικανοποιητικά αποτελέσματα όσον αφορά την προληπτική αντικαρκινική δράση του μύρτιλλου, κυρίως του καρκίνου του στόματος, του στήθους, του παχέος εντέρου και του προστάτη. Πολλές επιδημιολογικές μελέτες έδειξαν ότι τα αντιοξειδωτικά των καρπών του μύρτιλλου παρέχουν προστασία στο ηλικιωμένο άτομο από νευρο-εκφυλιστικές ασθένειες που συνδέονται με την γήρανση του ατόμου όπως είναι η ασθένεια του Alzheimer και η ασθένειας του Parkinson. Επίσης έχει αποδειχθεί ότι το μύρτιλλο βελτιώνει την όραση και κυρίως τη νυκτερινή όραση. Κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι πιλότοι της πολεμικής αεροπορίας της Αγγλίας (ΡΑΦ) κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες γλυκών ή μαρμελάδων από μύρτιλλο, κυρίως πριν από τις νυκτερινές τους εξορμήσεις με σκοπό να βελτιώσουν την όραση τους κατά τη νύχτα. Τα αφεψήματα του μύρτιλλου (φύλλων και καρπών) έχουν χρησιμοποιηθεί από παλιά για την αντιμετώπιση της διάρροιας, της δυσπεψίας και της ναυτίας. Επίσης τα φύλλα και οι καρποί του μύρτιλλου είναι ισχυροί αντικολοβακτηριδιακοί παράγοντες οι οποίοι είναι κατάλληλοι για την αντιμετώπιση της κυστίτιδας που προκαλείται από την Escherichia Coli στο ουροποιητικό σύστημα κυρίως στα πρώτα στάδια της μόλυνσης, αλλά και προληπτικά, σε άτομα που υποφέρουν από χρόνιες κυστίτιδες. Οι καρποί του μύρτιλλου αλλά κυρίως τα φύλλα του, έχουν χρησιμοποι-

ηθεί από την παραδοσιακή ιατρική για την αντιμετώπιση του διαβήτη. Τα φύλλα του μύρτιλλου έχουν την φήμη ότι προκαλούν υπογλυκαιμία όταν καταναλώνονται σαν αντιδιαβητικά αφεψήματα. Δυνατότητες ανάπτυξης Το μύρτιλλο μπορεί να αποτελέσει μία εναλλακτική καλλιέργεια στο Νομό Κοζάνης, η οποία μαζί με μερικές άλλες όπως είναι το ιπποφαές, η τρουφοκαλλιέργεια, τα κράνα κλπ. μπορεί να δώσει πολύ σημαντικά αποτελέσματα, όσον αφορά το εισόδημα των παραγωγών αλλά και την ανάπτυξη της απασχόλησης στον πρωτογενή τομέα και στη μεταποίηση. Επειδή η καλλιέργεια του μύρτιλλου είναι μία νέα καλλιέργεια όχι μόνο για το Νομό Κοζάνης αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα, το καλύτερο σχήμα καλλιέργειας, εμπορίας και αξιοποίησης των προϊόντων του είναι οι ομάδες παραγωγών. Αυτές οι ομάδες θα λειτουργούν στα πλαίσια κάποιων συνεταιρισμών, των οποίων τα μέλη θα καλλιεργούν ατομικά το μύρτιλλο, αλλά η συγκέντρωση, η πρώτη μεταποίηση και η εμπορία θα γίνεται από τις ομάδες. Η ομάδα παραγωγών πέραν των άλλων καθηκόντων της, θα διενεργεί έρευνες αγοράς και θα κλείνει τις προσφορότερες συμφωνίες με διάφορες εταιρείες (φαρμακευτικές, λειτουργικών τροφίμων, χυμών, βιομηχανίες τροφίμων κλπ) στο εσωτερικό και το εξωτερικό με συνέπεια την πώληση των προϊόντων του μύρτιλλου σε υψηλότερες τιμές προς όφελος των παραγωγών αλλά και γενικότερα της εθνικής οικονομίας. Πριν από την έναρξη της καλλιέργειας του μύρτιλλου στο Νομό Κοζάνης, όπως βέβαια πρέπει να γίνεται και για κάθε άλλη νέα καλλιέργεια, απαιτείται να γίνεται εκπαίδευση των παραγωγών στις τεχνικές της καλλιέργειας αυτής, ώστε να είναι ικανοί να αντιμετωπίσουν όλα τα τυχόν προβλήματα που μπορούν να παρουσιασθούν κατά τον καλύτερο τρόπο.


16 ανάπτυξη

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Τοπικός Πόρος Ανάπτυξης

Δ

ιάβασα με πολύ ενδιαφέρον τις απόψεις που διατυπώνοαρχές και δεν επιτρέψουμε στο μέλλον την κατασπατάλησή του στην υλοποίηση μικρών έργων και δράσεων, νται σχετικά με τη διαχείριση του Ειδικού Αναπτυξιακού που λόγω οικονομικής αδυναμίας και πόρων προσφεύΠόρου στο τεύχος Ν.24 του μηνός Απριλίου. Την ευθύνη γουμε στην εύκολη λύση και το εύκολο ζεστό χρήμα. βέβαια, της μη συμμετοχής στην πρωτοβουλία σας πρέΜέσα στη νέα συγκρότηση της αυτοδιοίκησης, τα νέα πει να την αποδώσετε με ονοματεπώνυμο, αν δεν θέλετε αυτοδιοικητικά σχήματα, αιρετή Περιφέρεια, νέοι ευνα ενοχοποιήσετε το σύνολο των πολιτικών προσώπων. Κοινή διαπίστωση καθώς και συνισταμένη που προκύπτει σχετικά με τις απόρύτερης γεωγραφικής και πληθυσμιακής σύνθεσης ψεις που κατατίθενται από όσους ανταποκρίθηκαν, είναι πως η μέχρι τώρα Δήμοι, καινούργιες συνθήκες πλέον διαμορφώνονται. αξιοποίησή του, εκτός ελαχίστων περιπτώσεων, βρίσκεται εκτός των στόχων Δε θα μας φταίει πλέον ούτε το μακρύ χέρι του κράκαι της αποστολής για την οποία δημιτους, ούτε η ικανοποίηση πολιτικών σκοπιμοτήτων της του Γιάννη Στρατάκη κεντρικής πολιτικής σκηνής, αλλά η ευθύνη θα είναι ουργήθηκε αυτό το σημαντικό χρημαπρώην Νομάρχη Φλώρινας τοδοτικό εργαλείο. Και αυτό με βρίαποκλειστικά δική μας. Νομαρχιακός Σύμβουλος σκει σύμφωνο. Η ανάληψη της αρμοδιότητας του Αναπτυξιακού Σχεδιασμού από την αιρετή Η εμπειρία που αποκομίστηκε από την εφαρμογή του 1ου και του 2ου Ε.Α.Π. Περιφέρεια σε συνεργασία με τον Α΄ βαθμό, δε θα αφήνει πλέον περιθώρια δεν αξιοποιήθηκε με τη διπλή αναθεώρηση της Υπουργικής Απόφασης την στην ανευθυνότητα και στη διάχυση ευθυνών. Κυβερνητική Περίοδο 2004 – 2009. Η αναθεώρηση όπως και στην πρώτη εφαρμογή δεν αφορούσε στον τρόπο με τον οποίο έπρεπε ο Πόρος να διαχειρισθεί πιο αποτελεσματικά και ουσιαστικά, αλλά ποιες πολιτικές ισορροπίες και σκοπιμότητες εξυπηρετεί. Το πρόβλημα δεν είναι η λογιστική «μοιρασιά», μεταξύ των Ενεργειακών Δήμων και Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, αλλά όπως όλοι γνωρίζουμε, η υλοποίηση έργων και δράσεων που αφορούν στις ίδατε καμιά φορά πως συμβαίυποδομές, στην ανάπτυξη και προστασία του πετης παραγωγής εντός των συνόρων. ριβάλλοντος και το κυριότερο στην αντιμετώπιση νει και πέφτουν στην αντίληψή Κοντολογίς άπειρες επιτροπές που συντρέτων μετά λιγνίτη επιπτώσεων στην περιοχή που σου πράγματα που παρ΄ ότι ήταν χουν τους υπουργούς στο έργο τους και εισηόλον τον καιρό εκεί δεν είχες γούνται όλα εκείνα τα θέματα που προσδιοδραστηριοποιείται η Δ.Ε.Η Α.Ε. δώσει την απαραίτητη προσοχή ρίζουν το παρόν το δικό μας και το αύριο των Μάλιστα, αυτός ο τρόπος επιδεινώνει την άστοχη αυτή διαχείριση γιατί κάθε Φορέας θεωρώντας στην ύπαρξή τους και το έργο τους; Μόνο όταν παιδιών μας, ουσιαστικά την ίδια την ύπαρξή ότι είναι δική του η αρμοδιότητα – αφού προηγήφτάνει η ώρα των απολογισμών και προσπαθείς μας! Εκεί ο αδαής πολίτης (μη εξαιρουμένου θηκε η «μοιρασιά», να δαπανά αξιόλογα ποσά του να καταλάβεις, τι είναι αυτό που φταίει για τα του γράφοντος) φαντάζεται ότι τα μέλη αυτών Πόρου, σε εκτός στόχου και φιλοσοφίας δράσεις. παθήματά σου τότε αντιλαμβάνεσαι ότι σαν των επιτροπών θα είναι τα πλέον πεφωτισμέΠαράδειγμα: Την διετία 2008-2009 δαπανήθηκαν πολίτης έχεις ευθύνη που σου ξέφυγαν αυτές να και ικανά άτομα τα οποία θα είναι σε θέση από τη Ν.Α. Φλώρινας 1,3 εκ. € από σύνολο 10 εκ. οι παράμετροι να προβάλλουν λύσεις και προτάσεις που θα ή 4 εκ. που αντιστοιχούν στη Ν. Α. για τη διετία από την προδώσουν τέλος στο κάθε πρόβλημά μας. Προς Του Γιώργου Χατζηκυπραίου σοχή σου. με τη λογιστική κατανομή, δηλ. 32,5 % του μεριτούτο βέβαια αμείβονται ηγεμονικά! Ας είναι, Προέδρου του Σωματείου Ο λόγος πεσκέφτεσαι, αν είναι να βοηθήσουν τον τόπο θα δίου της, σε δράσεις που αφορούν συνέδρια, εκΥγρών Καυσίμων Ν. Κοζάνης ρί των περίπρέπει να γίνει με το αζημίωτο. Όμως σ΄ έναν δόσεις, δημόσιες σχέσεις κ.λ.π. Αν όμως υπήρχε ουσιαστικός Αναπτυξιακός Σχεδιαπολογισμό βλέπεις ότι στα περισσότερα απ΄ φημων κυασμός πενταετίας, για το ποσό των 25 εκ. € (σύνοβερνητικών επιτροπών. Πράγματι υπάρχουν τα αντικείμενα αυτών των επιτροπών υπάρχει λο προγράμματος για Ν. Φλώρινας την πενταετία), επιτροπές για κάθε θέμα που αφορά την διακυχάος, αποτυχίες και άλυτα προβλήματα. Δεν αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι τα αποτελέσματα θα βέρνηση της χώρας, από την καθημερινότητά θεωρώ ότι θα προσέφερα κάτι αρχίζοντας μια σχοινοτενή απαρίθμηση λαθών και αποτυχημέήταν διαφορετικά. μας μέχρι τα μεγάλα εθνικά θέματα που είναι αντικείμενα μακρόχρονης διαπραγμάτευσης νων λύσεων γιατί θα γινόμουν βαρετός και τεΌσο επιμένουμε σ’ αυτό το λογιστικό τρόπο διακαι τα θεωρούμε συνώνυμα της Εθνικής μας λικά θα έλεγα πράγματα γνωστά σε όλους μας. χείρισης τόσο θα παρατείνεται η σπάταλη εκτός ύπαρξης και αξιοπρέπειας. Συνεπώς ο ρόλος Το μαύρο χάλι στο οποίο έχει περιέλθει η χώστόχων και με περιορισμένα αποτελέσματα αξιοαυτών των επιτροπών είναι κύριος και σε πολρα καταμαρτυρά για το «έργο» των χρυσοκανποίηση του ΕΑΠ. λές περιπτώσεις νευραλγικός, όπως αυτές που θάρων. Στο κάτω-κάτω τα λάθη βαρύνουν τους Η ελπίδα για την ορθολογική και με αποτελέσματα διαχείριση του, περνά μέσα από το νέο ανααφορούν την Εθνική μας άμυνα, την παιδεία, υπουργούς και τις εκάστ��τε κυβερνήσεις, οι πτυξιακό περιβάλλον που θα προκύψει από την την υγεία, την ασφάλεια του πολίτη. Δηλαδή κύριοι που κρύβονται πίσω τους ποτέ δεν επωυλοποίηση του σχεδίου «Καλλικράτης», αφού ως όλα εκείνα τα θέματα που ένα κράτος πρέπει μίζονται τις ευθύνες των λαθών τους. Αυτοί τοπικές Κοινωνίες συμφωνήσουμε ότι ο σχεδιααπλά απολαμβάνουν τους παχυλούς μισθούς να κάνει την παρουσία του έντονα αισθητή κασμός του θα συμπίπτει με τις Αυτοδιοικητικές θηθησυχάζοντας τις ανησυχίες ημών των φορολοτους. Ελπίζω να διαισθάνονται και τα παράγουμένων πολιτών που σκεφτόμαστε, το αύριο σημα που τους αποστέλλουμε με ορθάνοιχτες τείες και επί πλέον: Αξιοποιήσουμε τη μέχρι τώρα εμπειρία και κρατων παιδιών μας, το μέλλον της δουλειάς μας, τις παλάμες. τήσουμε τις καλές πρακτικές του παρελθόντος. την ελπίδα μας για μια ανθρώπινη σύνταξη, τον ενδεχόμενο κλονισμό της υγείας μας. Αλλά κι Συμφωνήσουμε ότι η διαχείριση δεν μπορεί να γίαυτά που μας χαρακτηρίζουν σαν εθνική οντόνεται με λογιστική αντίληψη, αλλά με το τι χρειάζεται πραγματικά να γίνει στην κατεύθυνση τητα όπως την παρουσία της χώρας μας στον διανάπτυξης του τόπου μας. Οι πολίτες δεν ενδιεθνή χώρο, την αντιμετώπιση των απαιτήσεων αφέρονται για το ποιος υλοποιεί ένα έργο, αλλά από τους γείτονές μας (παράλογων και μη), την παρουσία της χώρας μας στον διεθνή εμπορικό για το πώς θα βελτιώσει την καθημερινότητα και χώρο που αποτελεί κριτήριο για την ανάπτυξη το μέλλον τους. Υιοθετήσουμε κανόνες ελέγχου και διαφάνειας στη διαχείρισή του. Υιοθετήσουμε αναπτυξιακές

Περί Επιτροπών

Ε


πύλη ένθετο 17

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Γυναικείοι

Αγροτικοί Συνεταιρισμοί

Ο

ι γυναικείοι Αγροτικοί Συνε ταιρισμοί αποτελούν ζωντανό επιχειρηματικό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας και με τις κατάλληλες προϋποθέσεις μπορούν να ενισχύσουν το οικογενειακό εισόδημα. Από την άλλη δίνουν διέξοδο σε μεγάλη μερίδα γυναικών οι οποίες αισθάνονται ωφέλιμες και χρήσιμες όχι μόνο για την οικογένειά τους, αφού συνεισφέρουν οικονομικά σε αυτή, αλλά και στην ευρύτερη κοινωνία. Επιπλέον διατηρούνται αναλλοίωτα στο διάβα του χρόνου τα τοπικά ήθη, έθιμα, παραδόσεις, συνταγές κλπ. μέσα από τα προωθούμενα προϊόντα τους. Άλλωστε δεν θα πρέπει να διαφεύγει από κανέναν το γεγονός ότι τα προϊόντα αυτά αποτελούν και μέσο προβολής και διαφήμισης του τόπου.

Το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης στηρίζει με κάθε τρόπο τους Γυναικείους Συνεταιρισμούς της Δυτικής Μακεδονίας διότι πιστεύει ακράδαντα ότι μπορούν να αναπτυχθούν, με την κατάλληλη στήριξη, σε υγιή επιχειρηματικά κύτταρα της περιοχής. Η παρουσίαση που επι-

Του ΚΩΣΤΑ ΒΙΚΑ Εκδότη Πύλης Ανάπτυξης

χειρείται μέσω της Πύλης Ανάπτυξης αποτελεί μία από τις προσπάθειες στήριξης τους.

Επιπλέον προωθεί την παρακάτω γενικότερη πρόταση αναφορικά με την προώθηση των τοπικών παραδοσιακών προϊόντων της Δυτικής Μακεδονίας: Προτείνεται λοιπόν η δημιουργία μίας μη κερδοσκοπικής επιχείρησης με μετόχους τους φορείς της Δυτικής Μακεδονίας (Τοπική Αυτοδιοίκηση, ΕΒΕ, ΟΕΕ παρ. Δ.Μ., ΤΕΕ παρ. Δ.Μ. κλπ) η οποία θα λειτουργεί ως εμπορική επιχείρηση και θα προωθεί για λογαριασμό των παραγωγών ή και των τοπικών οικογενειακών επιχειρήσεων, τοπικά παραδοσιακά προϊόντα σε ολόκληρη την Ελλάδα με τη δημιουργία υποκαταστημάτων συγκεκριμένης μορφής και διακόσμησης.Τόσο το όνομα της επιχείρησης αυτής όσο και η διαμόρφωση του χώρου των καταστημάτων μπορεί να προκύψει από διαγωνισμό με χρηματικό έπαθλο.Η ανωτέρω πρόταση εδράζεται στο σκεπτικό ότι οι τοπικές επιχειρή-

σεις αλλά και οι ίδιοι οι παραγωγοί δεν μπορούν να προωθήσουν και να προβάλουν τα προϊόντα τους στο βαθμό που θα ήθελαν λόγω κόστους. Μπορούν όμως να παράξουν ιδιαίτερα και ποιοτικά προϊόντα, ενίοτε και βιολογικά τα οποία θα προωθηθούν στις μεγάλες αγορές της (π.χ. Αθήνα, Θεσ/νίκη κλπ.). Την προώθηση των προϊόντων αυτών μπορεί να αναλάβει η προτεινόμενη επιχείρηση η οποία θα προμηθεύεται τα προϊόντα από τους παραγωγούς και θα τα μεταπωλεί στη λιανική καλύπτοντας μόνο τα έξοδά της αφού θα πρόκειται για μη κερδοσκοπική επιχείρηση. Το εγχείρημα αυτό μπορεί να επιχορηγηθεί στα πρώτα βήματά του από τον Τοπικό Πόρο και μετά να λειτουργήσει με αμιγώς ιδιωτικο-οικονομικά κριτήρια. Η τελική μορφή της επιχείρησης καθώς και η λειτουργία της θα προκύψει από μελέτη την οποία μπορεί να συντάξει η ΑΝΚΟ Α.Ε..


18

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010


πύλη ένθετο 19

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Τ

ην εμπορία του Κρόκου Κοζάνης (Π.Ο.Π.) στην Ελλάδα ασκεί ο Αναγκαστικός Συνεταιρισμός Κροκοπαραγωγών Κοζάνης Ο Αναγκαστικός Συνεταιρισμός Κροκοπαραγωγών Κοζάνης ιδρύθηκε το 1971 με το Νομοθετικό Διάταγμα 818/1971 που του δίνει το αποκλειστικό δικαίωμα να συλλέγει, να συσκευάζει και να διακινεί τον ελληνικό κρόκο. Σήμερα ο Συν/σμός απαρτίζεται από 1.300 μέλη, ενώ στην καλλιέργεια του κρόκου απασχολούνται περίπου 5.000 άτομα O Συν/σμός έχει δημιουργήσει τις αναγκαίες υποδομές και υιοθέτησε μέσα προβολής του προϊόντος, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό που είναι και η σημαντικότερη αγορά. Στη προσπάθειά του να εξασφαλίσει προϊόν αρίστης ποιότητας, έχει αποκτήσει πιστοποιητικά: - Διασφάλισης Ποιότητας ISO 9002 - Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) «Κρόκος Κοζάνης» - Βιολογικής καλλιέργειας από την Φυσιολογική ΕΠΕ Ο Κρόκος Κοζάνης εξάγεται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ελβετία, Ιαπωνία, ΗΠΑ, Αυστραλία και Αραβικές χώρες, αποφέροντας ετήσια 3 εκατομμύρια ευρώ περίπου. Στο εσωτερικό, ο Κρόκος Κοζάνης διατίθεται από τα φαρμακεία σε ειδικές συσκευασίες για ρόφημα. Επίσης διατίθεται από S/M, καταστήματα τροφίμων, υγιεινής διατροφής, βιολογικών προϊόντων. ΤΟΜΕΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Ο Αναγκαστικός Συνεταιρισμός Κροκοπαραγωγών Κοζάνης δραστηριοποιείται στον τομέα των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών. Η εκμετάλλευση του κρόκου, φυτού που καλλιεργείται στην γεωγραφική περιφέρεια του Συνεταιρισμού ανέρχεται στους 5 τόνους την στιγμή που παραγωγή στην Ε.Ε είναι 5,7 τόνους, δηλαδή πάνω από το 90% της ευρωπαϊκής παραγωγής κρόκου προέρχεται από την περιοχή της Κοζάνης, με μοναδικό ανταγωνιστή εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης το Ιράν με συνολική ετήσια παραγωγή 150 τόνους. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά που διαθέτει ο Συνεταιρισμός σε ότι αφορά τη θέση του και την παρουσία του στην αγορά είναι - Συνεταιρισμός με παράδοση στο χρόνο - Η άριστη ποιότητα των προσφερόμενων προϊόντων - Η χρήση παραδοσιακών μεθόδων συλλογής και επεξεργασίας του κρόκου - Χρήση σύγχρονων μεθόδων επεξεργασίας - Πιστοποιημένο Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης - οι άριστες σχέσεις εμπιστοσύνης με το σύνολό του πελατολογίου Η συνοχή και η ταύτιση στόχων των μελών του - Η εμπιστοσύνη των συνεργαζόμενων παραγωγών Ο Αναγκαστικός Συνεταιρισμός Κροκοπαραγωγών Κοζάνης έχει ως κύριο αντικείμενο την συλλογή, επεξεργασία συσκευασία, τυποποίηση και διακίνηση της παραγωγής κρόκου από παραγωγούς της ευρύτερης περιοχής .Οι εγκαταστάσεις που χρησιμοποιεί για τοις ανάγκες λειτουργίας έχουν έκταση 600 τ.μ. και περιλαμβάνουν χώρους παραλαβής, αποθήκευσης, επεξεργασίας, διαλογής, τυποποίησης, συσκευασίας καθώς και γραφεία διοίκησης συνολικής επιφάνειας 200 τ.μ.

ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ

Κροκοπαραγωγών ΚΟΖΑΝΗΣ

ΚΡΟΚΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Tο χρυσάφι της Ελληνικής Γης

Ο

κρόκος ή ζαφορά ή σαφράν είναι ένα απλό στίγμα λουλουδιού, μια κόκκινη μικρή κλωστή, με ιστορία χιλιάδων χρόνων. Συγκαταλέγονταν στα προσφιλέστερα φυτά των αρχαίων Ελλήνων, Αιγυπτίων και Ρωμαίων για το άρωμα, το χρώμα και τις αφροδισιακές του ιδιότητες. Σήμερα συγκαταλέγεται στα πιο πολύτιμα μπαχαρικά και χρησιμοποιείται στη μαγειρική, αρωματοποιία, βαφική, είναι συστατικό αμέτρητων φαρμάκων και υλικό για τελετουργίες. Νοστιμίζει τις τροφές μας προσθέτοντάς τους γεύση, άρωμα, αλλά και χρώμα. Για το λαμπερό κίτρινο χρώμα που «απελευθερώνει» παρομοιάζεται με χρυσάφι, καθώς και για την τιμή του που κατά καιρούς έφτασε να είναι υψηλότερη και από αυτήν του χρυσαφιού . Το χρώμα του κρόκου, το ώριμο κίτρινο με μια ιδέα πορτοκαλί μοιάζει πολύ με το φως του ήλιου, το φως που είναι αδύνατο να το μιμηθεί η τεχνολογία, που κλείνει μέσα του στη δύναμη να δίνει ζωή. Αυτό το φωτεινό χρώμα σε συνδυασμό με την ιδιότητά του να τονώνει την κυκλοφορία του αίματος και να βοηθά στην ανανέωση των εγκεφαλικών κυττάρων, κατέστησε τον κρόκο σύμβολο της πνευματικότητας. Από την άλλη πλευρά η υψηλή τιμή που αντιπροσωπεύει και οι δυσκολίες στη χειρονακτική συλλογή και διαλογή των λουλουδιών, όπου για ένα κιλό κρόκου να απαιτούνται 150.000 άνθη του ή 90.000 σκυψίματα των εργατών, ενσωματώνει στο άρωμά του τον τεράστιο ανθρώπινο μόχθο. Οι δύο αυτοί παράμετροι είναι πόλος

της αξίας του κρόκου. Ένας άλλος πόλος είναι ο μύθος που τον συνοδεύει: Όταν ο Θεός Ερμής παίζοντας με τον θνητό φίλο του τον Κρόκο, τον χτύπησε θανάσιμα στο κεφάλι, τρεις σταγόνες από το αίμα του νέου έπεσαν στο κέντρο ενός λουλουδιού και μετατράπηκαν σε κόκκινα στίγματα . Ο Θεός θέλοντας να χαρίσει την αθανασία στο φίλο του, ονόμασε το φυτό κρόκο. Επομένως, το άρωμα του φυτού έχει απορροφήσει την πεμπτουσία της φιλίας, της ψυχαγωγίας, του παιχνιδιού, της χαράς, αλλά και τη συντριβή, την απόγνωση ενός Θεού για το δυστύχημα που προκάλεσε στο φίλο του. Αν προσθέσουμε αυτά τ�� σύμβολα – πνευματικότητα, ανθρώπινος μόχθος, φιλία, αθανασία – τότε το χρώμα, το άρωμα και η γεύση που δίνει ο κρόκος αποκτάνε διαστάσεις εξαιρετικές. Ο κρόκος είναι ένα προϊόν «ακριβό» ως προς τον τρόπο καλλιέργειας και παραγωγής του - όλη η επεξεργασία του γίνεται με το χέρι. Όμως η ακριβή τιμή αντισταθμίζεται με την ελάχιστη ποσότητα που χρησιμοποιείται κάθε φορά σε ένα φαγητό ή ρόφημα. Και πάντα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι η φιλοσοφία της χρήσης του κρόκου μοιάζει μ’αυτήν ενός ακριβού αρώματος : χρησιμοποιείται πάντα σε μικρές ποσότητες γιατί διαφορετικά αλλοιώνεται η γεύση των φαγητών. Ο Κρόκος Κοζάνης στην Ελλάδα διατίθεται αποκλειστικά από τον Αναγκαστικό Συνεταιρισμό Κροκοπαραγωγών Κοζάνης στα S/M, καταστήματα Τροφίμων, Υγιεινής Διατροφής, Παραδοσιακών Προϊόντων, Φαρμακεία κ.α.


20 πύληένθετο

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΑΘΜΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ ΚΡΟΚΟΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΚΟΖΑΝΗΣ

Ο

Κρόκος Κοζάνης αποτελεί ένα πολύτιμο και ταυτόχρονα σπάνιο βότανο που καλλιεργείται στην περιοχή της Κοζάνης από το 17ο αιώνα. Σ’ όλο αυτό το διάστημα αποκτήθηκε σημαντική εμπειρία στην παραγωγή και διάθεση του προϊόντος από τους παραγωγούς. Μέχρι το 1966 η διακίνηση και εμπορία γινόταν μέσα από κυκλώματα χονδρεμπόρων οι οποίοι έπαιρναν το προϊόν από μεμονωμένους παραγωγούς σε πολύ χαμηλές τιμές. Η έλλειψη διαπραγματευτικής ικανότητας καθώς και η αδυναμία διερεύνησης της διεθνούς αγοράς οδήγησαν το 1966 τους παραγωγούς στην ίδρυση του Ελεύθερου Συνεταιρισμού Κροκοπαραγωγών ο οποίος μετονομάστηκε, με το Ν.Δ.818 το 1971 σε Αναγκαστικό Συνεταιρισμό Κροκοπαραγωγών Κοζάνης. Η ίδρυση του Συνεταιρισμού υπήρξε σταθμός για την παραπέρα εξέλιξη και ανάπτυξη της κροκοφυτείας στην Ελλάδα. Η καλλιέργεια καλύπτει σήμερα 4.000 στρέμματα στην περιοχή του Νομού Κοζάνης, με κέντρο το ομώνυμο χωριό Κρόκος. Στον Συνεταιρισμό συμμετέχουν περίπου 750 μέλη-οικογένειες ενώ με την καλλιέργεια του κρόκου απασχολούνται περίπου 3500 άτομα. Οι διοικήσεις του Συν/σμού έχοντας επίγνωση: • Ότι οι καταναλωτές ζητούν όλο και περισσότερο γεωργικά προϊόντα και είδη διατροφής βιολογικής παραγωγής με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια νέα αγορά για τα γεωργικά προϊόντα • Ότι οι τάσεις στα διεθνή καταναλωτικά, κοσμολογικά, ιατροφαρμακευτικά πρότυπο δείχνουν μια στροφή προς τις φυσικές καρικευτικές, φαρμακευτικές, χρωστικές κ.λ.π. ουσίες. • Των εξελίξεων στον τομέα της ποιότητας, ότι δηλαδή η ποιότητα δεν είναι πλέον μόνο γνώρισμα του τελικού προϊόντος, αλλά παράγοντας που χαρακτηρίζει όλη τη διαδρομή του(εισροές, τρόπος καλλιέργειας, τυποποίηση, διάθεση) • Των τάσεων στις διεθνείς αγορές κρόκου όπου οι ξένοι καταναλωτές φαίνονταν διατεθειμένοι να « αμείβουν » περισσότερο ένα προϊόν που παράγεται με το μέγιστο δυνατό σεβασμό στο περιβάλλον. • Τη σημασία που έχει για το συγκεκριμένο προϊόν η συντήρηση

του οικοσυστήματος, στο οποίο αυτό είναι ενσωματωμένο, με λιγότερη εντατική χρησιμοποίηση της γης αποφάσισαν να εντάξουν όσους κροκοπαραγωγούς το επιθυμούσαν σε πιλοτικό πρόγραμμα βιολογικής καλλιέργειας κρόκου σύμφωνα με τον κανονισμό 2092/91 της Ε.Ε. Έτσι την 1η Ιουνίου 1997 ο Συν/σμός έλαβε την πιστοποίηση του Κρόκου Κοζάνης ως προϊόν βιολογικής γεωργίας από τον Φορέα Ελέγχου ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΕ . Ο Ελληνικός κρόκος είναι παγκοσμίως γνωστός για την άριστη ποιότητά του. Το γεγονός αυτό είναι γνωστό στους ανταγωνιστές-παραγωγούς άλλων χωρών, καθώς και στους εμπόρους του κρόκου διεθνώς. Λόγω της διαφοροποίησης του ελληνικού κρόκου ως προς την ποιότητα, ο Συν/σμός αποφάσισε να κατοχυρώσει διεθνώς το προϊόν και υπέβαλε πρόταση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και το 1992 πέτυχε τη διεθνή αναγνώριση του προϊόντος με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, ως Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης( Π.Ο.Π.) και με την ένδειξη «Κρόκος Κοζάνης». Ο Συν/σμός στοχεύοντας συνεχώς στη συνεχή βελτίωση της ποιότητας του κρόκου εφάρμοσε από το Μάρτιο του 1997 το Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Ποιότητας

ISO 9002:2004, ενώ σήμερα έχει λάβει την Πιστοποίησης κατά ISO 9001:2000, από τον Φορέα Πιστοποιήσης Βureau VeritasCertification. Ο διεθνής ανταγωνισμός, η μαζική παραγωγή ποσοτήτων κρόκου πολλαπλάσιων των ελληνικών από χώρες όπως το Ιράν και η διακίνηση του προϊόντος από συγκεκριμένα καρτέλ του εξωτερικού είχε οδηγήσει τον Συνεταιρισμό σε δεινή οικονομική θέση με αποκορύφωμα το 2004 κατά το οποίο τα 2/3 της ετήσιας παραγωγής των 5 τόνων παρέμενε αδιάθετο στις αποθήκες. Στη δύσκολη και κρίσιμη αυτή καμπή καθοριστική υπήρξε η συμπαράσταση του κράτους. Το Δ.Σ. εισηγήθηκε μια σειρά δράσεις που βρήκαν την αμέριστη υποστήριξη της πολιτείας με απώτερο πάντα σκοπό την προώθηση του προϊόντος τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό : • Οργανώθηκε σειρά ημερίδων στο εσωτερικό με θέμα τις ευεργετικές ιδιότητες του κρόκου, οι οποίες στέφθηκαν με απόλυτη επιτυχία. Οι Έλληνες γνωρίζουν πλέον τον Κρόκο Κοζάνης • Ο Συν/σμός συμμετείχε σε Forum επιχειρηματιών στη Γερμανία, την Ελβετία, την Ισπανία και τη Δανία προκειμένου να αναζητηθούν και να εξασφαλιστούν νέες αγορές.

• Ο Κρόκος Κοζάνης εντάχθηκε σε ευρωπαϊκά προγράμματα της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG IIIC και επιτεύχθηκε η χρηματοδότηση της Λευκής Βίβλου για τον Κρόκο από Κοινοτικούς Πόρους Οι εποχές που ο Συν/σμός πουλούσε μόνο χύμα προκειμένου να μη μείνει αδιάθετο το προϊόν στις αποθήκες πέρασαν ανεπιστρεπτί. Το ανώνυμο προϊόν δεν έχει πατρίδα και ο Συν/σμός πέτυχε το στόχο του: να αναγνωρίζεται από τους διεθνείς καταναλωτές «ο Κρόκος Κοζάνης» σαν ένα επώνυμο ποιοτικό ελληνικό προϊόν . Τα 2 τελευταία χρόνια το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο Συν/σμός είναι η δραματική μείωση της παραγωγής του κρόκου που προκλήθηκε από τις κλιματολογικές (παρατεταμένη ανομβρία) και καιρικές συνθήκες (βροχές, παγετός , ή πολύ υψηλές θερμοκρασίες κατά τη συγκομιδή του φυτού). Αποτέλεσμα αυτής της μείωσης είναι η έλλειψη προϊόντος για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης των αγορών του εξωτερικού. Σήμερα ο Συν/σμός και η εταιρεία Προϊόντα Κρόκου Κοζάνης απασχολούν 30 άτομα προσωπικό τα οποία προέρχονται από οικογένειες-μέλη του Συν/σμού.

Φαρμακευτικές ιδιότητες του Κρόκου (crocus sativus) O κρόκος ο ήμερος είναι ένα από τα πιο σπάνια φαρμακευτικά φυτά. Οι θεραπευτικές του ιδιότητες είναι γνωστές από την αρχαιότητα. Αποτελούσε απαραίτητο συστατικό στα ιατρικά σκευάσματα του Ιπποκράτη , του Διοσκουρίδη και του Γαληνού, οι οποίοι τον συνιστούσαν ως παυσίπονο, αντιπυρετικό, υπνωτικό, εμμηναγωγό, επουλωτικός και αφροδισιακό. Μεγάλο είναι το ενδιαφέρον και της σύγχρονης ιατρικής για τον κρόκο. Η σχετική έρευνα είναι συνεχής και πολύπλευρη. Από τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα διαπιστώθηκε με βεβαιότητα ότι ο κρόκος ασκεί: 1. Αντιοξειδωτική δράση. Η δράση αυτή θεωρείται σήμερα ιδιαίτερα επωφελής για τον οργανισμό . 2. Αντιθρομβωτική δράση. Αποτέλεσμα της αντιαιμοπεταλικής δράσης που παρατηρήθηκε σε εργαστηριακό επίπεδο. Στη δράση αυτή αποδίδεται η μειωμένη συχνότητα καρδιαγγειακών επεισοδίων στη Βαλένθια της Ισπανίας, όπου η κατανάλωση κρόκου είναι μεγάλη. 3. Αντικαρκινική δράση. Η δράση αυτή διαπιστώθηκε από πολλές έρευνες σε καθαρά πειραματικό επίπεδο. Μέχρι στιγμή η in vitro μελέτη της βιολογικής δραστικότητα των φυσικών υδατοδιαλυτών καροτενοειδών του κρόκου έδειξε ότι αναστέλλουν τον πολλαπλασιασμό και ταυτόχρονα διαφοροποιούν τα ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα των σειρών Κ562 και HL-60(λευχαιμικά κύτταρα). 4. Βελτιώνει την εγκεφαλική λειτουργία και ιδιαίτερα τη μνήμη(στην Ιαπωνία κυκλοφορεί ήδη επίσημα σχετικό σκεύασμα). Πρόσφατα πειράματα έχουν δείξει ότι ο κρόκος έχει βελτιωτικά αποτελέσματα σε ζώα με τεχνητή έλλειψη μνήμης και ότι αυτό οφείλεται στη, ενδυνάμωση μακράς διαρκείας του ιππόκαμπου χάρη στην κροκίνη, κύριο συστατικό του κρόκου. 5. Ανακουφίζει από τις ενοχλήσεις κατά την οδοντοφυΐα(σχετικό σκεύασμα κυκλοφορεί στην Ευρώπη). Από τις παραπάνω βεβαιωμένες πειραματικές παρατηρήσεις προκύπτει ότι ο κρόκος θα μπορούσε να βρει κλινική εφαρμογή σε πολλές παθολογικές καταστάσεις.


πύλη ένθετο 21

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Γυναικείος Συνεταιρισμός Βελβεντού

Ο

Αγροτικός Βιοτεχνικός Συνεταιρισμός Βελβεντού ιδρύθηκε το 1985. Είναι γυναικείος συνεταιρισμός με μέλη γυναίκες του Βελβεντού. Είναι από τους πρώτους γυναικείους συνεταιρισμούς που ιδρύθηκαν και ο μεγαλύτερος σε μέλη. Αρχικά στράφηκαν στην κατασκευή υφαντών και εργόχειρων αλλά μετά επικεντρώθηκαν στην Παρασκευή μαρμελάδων, γλυκών κουταλιού και κομπόστας. Με θετική βάση την παράδοση στην μεταποίηση των φρούτων που αφορούσε τις γυναίκες του Βελβεντού αφ΄ ενός και τη μεγάλη διάθεση άριστης ποιότητας φρούτων στην περιοχή, η προσπάθεια τους από την αρχή στέφθηκε με επιτυχία. Παράγει άριστα προϊόντα με νωπά φρούτα κατά πλειοψηφία της γύρω περιοχής κρατώντας ατόφια την παράδοση τόσο στην Παρασκευή όσο και στα υλικά που χρησιμοποιούνται χωρίς καθόλου συντηρητικά. Το 1993 θέλοντας να αυξήσουν τις πωλήσεις και με την καθοδήγηση και βοήθεια των τοπικών και των άλλων αρμόδιων φορέων υλοποίησαν ένα μεγάλο επενδυτικό πρόγραμ-

μα με χρηματοδότηση από LEADER ΙΙ και ΤΟΠΙΚΟ ΠΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ και εγκαταστάθηκαν σε ιδιόκτητο κτίριο 1000τ.μ. Οι πωλήσεις αυξήθη��αν και πελάτες του συνεταιρισμού γίνονται οι μεγαλύτερες αλυσίδες S/M. Η έλλειψη όμως κεφαλαίων κίνησης αφού οι γυναίκες δεν είχαν διαθέσει κανένα ουσιαστικό κεφάλαιο, στερεί από τον συνεταιρισμό τη δυνατότητα της πραγματικής ανάπτυξης της παραγωγής του. Σ΄ αυτή τη στιγμή συνεργάζεται το 2004 με τον ΑΣΕΠΟΠ ΒΕΛΒΕΝΤΟΥ, συνεργασία που ωφελεί και τους δύο συνεταιρισμούς. Η παραγωγή εμπλουτίζεται με σημαντικά κεφάλαια και πρώτη ύλη. Ο ΑΣΕΠΟΠ προωθεί το προϊόν στην αγορά. Μέσα στους έντονους ρυθμούς παραγωγής οι γυναίκες διατηρούν σταθερή την σχέση τους με τον καταναλωτή. Σήμερα συζητιέται η ανάγκη μετεγκατάστασης σε πιο σύγχρονες εγκαταστάσεις. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Αγροτικός Βιοτεχνικός Συνεταιρισμός Γυναικών Βελβεντού Συνεργατισμού 9 Τ.Κ. 50400 Βελβεντό Κοζάνης ΤΗΛ: 24640 - 31993 FAX: 24640 - 31993


22 πύληένθετο

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

«Η Πελαγονία» Γυναικείος Αγροτουριστικός Συνεταιρισμός Άνω Καλλινίκης

Ο

Γυναικείος Αγροτουριστικός Συνεταιρισμός «Η Πελαγονία» ιδρύθηκε το 1997. Το καλλιτεχνικό εργαστήρι του συνεταιρισμού βρίσκεται στη Φλώρινα. Με το μεράκι και τη γνώση των γυναικών γίνεται προσπάθεια διάσωσης των χειροποίητων παραδοσιακών φορεσιών της Ελλάδας. Η επαγγελματική αναβίωση της παραδοσιακής αυτής τέχνης αποτέλεσε την αρχή για τη δημιουργία του συνεταιρισμού, δείχνοντας έτσι νέους δρόμους διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Μέσα από λαογραφική έρευνα και μελέτη της εθνικής ενδυματολογίας παράγονται πιστά αντίγραφα παραδοσιακών στολών ή τμήματα αυτών, κεντήματα, υφαντά κ.λ.π. Η παραγωγή γίνεται με τις παλιές τεχνικές από τις τεχνίτριες-μέλη του συνεταιρισμού. Οι γυναίκες φτιάχνουν με το χέρι και σε παραδοσιακό αργαλειό τις δημιουργίες τους, χρησιμοποιώντας για την κατασκευή υλικά, υφάσματα και κλωστές, υψηλής ποιότητας. ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ: Παραδοσιακές φορεσιές (Κατόπιν παραγγελίας.): Ανταρτικού Φλώρινας, Αλώνων Φλώρινας, Κάμπου Χειμερινή Φλώρινας, Κάμπου Καλοκαιρινή Φλώρινας, Ψαράδων Πρεσπών Φλώρινας, Νυμφαίου Φλώρινας, Τσολιά χειροκέντητη, Αμαλίας χειροκέντητη, Κρητικές, Νησιώτικες, Θρακιώτικες, Ποντιακές, Παύλου Μελά(Μακεδονομάχων), Γιδά(Αλεξάνδρεια Ημαθίας). *Κατόπιν παραγγελίας μπορούν να δημιουργηθούν στολές από όλα τα μέρη της Ελλάδας. Κεντήματα: Τραπεζομάντιλα, Μαξιλαροθήκες, Κρόσσια μακρεμέ, Δαντέλες, Αζούρ στο χέρι. ΣΗΜ.:Οι γυναίκες γνωρίζουν όλες τις μεθόδους κεντήματος (σταυροβελονιά, αλυσίδα, βυζαντινή, πλακέ κ.λ.π. Υφαντά με παραδοσιακό εργαλειό: Ταγάρια, Ποδιές. Άλλα προϊόντα: Φούστες, Φορέματα, Κοστούμια ανδρικά, Κοστούμια γυναικεία. Το δημιουργικό έργο του συνεταιρισμού προβάλλει μία σημαντική πτυχή του λαϊκού μας πολιτισμού, την ελληνική Παραδοσιακή φορεσιά. Τα μέλη του, γυναίκες που κατέχουν την αυθεντική τέχνη της ύφανσης και του κεντήματος, του συνδυασμού με τον πλούτο και την καλαισθησία της τοπικής ενδυμασίας παράγοντας πιστά αντίγραφα παραδοσιακών φορεσιών απαράμιλλης ομορφιάς. Με το μεράκι και τη γνώση, τη λαογραφική έρευνα και μελέτη της εθνικής ενδυματολογίας συμβάλλουν στην διαιώνιση της εθνικής μας κληρονομιάς και ειδικότερα στην διαφύλαξη, προβολή και διάδοση της ποικιλίας των παραδοσιακών στολών της Ελλάδας. Στο εργαστήρι του Συνεταιρισμού: α. Παράγονται πιστά αντίγραφα παραδοσιακής στολής (γυναικεία, αντρική, παιδική, καθημερινή, επίσημη, κτλ.) β. Η παραγωγή γίνεται με τις παλιές τεχνικές από τις εξειδικευμένες τεχνίτριες-μέλη του ΄΄Πελαγονία΄΄. γ. Στον εκθεσιακό χώρο του Εργαστηρίου εκτίθενται δείγματα εξαιρετικής δουλειάς. Δ. Είναι το μοναδικό στο είδος του στη Β. Ελλάδα και συνεργάζεται σε επίπεδο παραγγελιών με φορείς, συλλόγους και ιδιώτες απ΄όλη την Ελλάδα καθώς και οργανώσεις Αποδήμων.(ΗΠΑ, Αυστραλία, Καναδάς, Γερμανία) Ιδρύθηκε από τη Ν.Ε.Λ.Ε. Φλώρινας με τη συνεργασία των Κ.Α.Μ, Λ.Ε.Μ.Μ. και λειτουργεί με την συμπαράσταση της ΑΝ. ΦΛΩ ΚΑΙ ΟΑΕΔ. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Αγροτουριστικός Συνεταιρισμός Γυναικών Α. Καλλινίκης «ΠΕΛΑΓΟΝΙΑ» Ταγματάρχου Σωτηρίου 6 Τ.Κ. 53100 Α. Καλλινίκης Φλώρινας ΤΗΛ: 23850 - 46048 FAX: 23850 - 23957


πύλη ένθετο 23

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΑΓ.ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ

Ο

Συνεταιρισμός Η αξιοποίηση της παράδοσης και η εξυπηρέτηση των επισκεπτών του μοναστηριού των Αγίων Αναργύρων στο χωριό Μελισσότοπος ήταν τα κίνητρα των γυναικών που το 1999 ίδρυσαν τον Αγροτουριστικό Συνεταιρισμό Γυναικών του Δήμου Αγίων Αναργύρων. Στο δρόμο προς το μοναστήρι δημιουργήσαμε ένα παραδοσιακό αναψυκτήριο και το αρχικό εργαστήριο του συνεταιρισμού, όπου μπορεί ο επισκέπτης να απολαύσει και να αγοράσει παραδοσιακές πίτες, ζυμαρικά και γλυκά του κουταλιού. Για την παραγωγή του δυνατού ΄΄όπλου΄΄ του συνεταιρισμού μας, τις παραδοσιακές καστοριανές πίτες, επενδύσαμε και δημιουργήσαμε το 2008 ένα νέο υπερσύγχρονο εργαστήριο στη γειτονική ΄΄Βασιλειάδα΄΄. Με τη βοήθεια εξοπλισμού αιχμής, με τη σχολαστική τήρηση όλων των κανόνων και των προδιαγραφών υγιεινής, με αγνά υλικά, προσεκτικά επιλεγμένα από τον τόπο μας και με την παραδοσιακή απαράμιλλη τέχνη μας, παράγουμε και προσφέρουμε 10 είδη πίτας, γιοχάδες(φύλλα ψη-

μένα με παραδοσιακό τρόπο στο σάτσι), παραδοσιακά ζυμαρικά και γλυκά του κουταλιού. Επίσης, ο συνεταιρισμός μας, είναι σε θέση να υποστηρίξει την τροφοδοσία εκδηλώσεων και δεξιώσεων με ποικιλία χειροποίητων σπιτικών εδεσμάτων, ανάλογα με τις απαιτήσεις των πελατών μας. Οι Άγιοι Ανάργυροι Η Μονή των Αγίων Αναργύρων ιδρύθηκε τον 10ο αιώνα. Αρχικά, ήταν αφιερωμένη στον Άγιο Παντελεήμονα, αλλά μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, οι μοναχοί Κοσμάς και Δαμιανός, ήρθαν στο μοναστήρι και του έδωσαν το όνομά τους. Το εξαιρετικής τέχνης επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο του ναού είχε μεταφερθεί από τη Μονή των Βλαχερνών στην Κωνσταντινούπολη. Το μοναστήρι πυρπολήθηκε από τους Τούρκους το 1732. Επιβλητικό, με πολλά κτίρια, βρίσκεται σε ένα όμορφο ύψωμα πάνω από το χωριό Μελισσότοπος και αποτελεί πόλο έλξης για πολλούς προσκυνητές. Η ποιότητα και η γεύση των προϊόντων μας ξεπερνάει ακόμα και την σπιτική. Επιλέγουμε με προσοχή και γνώση το κάθε συστατικό ξεχωρι-

στά. Τα περισσότερα υλικά μας είναι τοπικά, καλλιεργημένα από εμάς και τα υπόλοιπα τα διαλέγουμε ένα-ένα από τους καλύτερους παραγωγούς. Η πίτα αποτελεί μία σημαντική παράδοση σε ολόκληρη τη Δυτική Μακεδονία και ιδιαίτερα στην Καστοριά. Είναι ένα πλήρες γεύμα και η ξεχωριστή γεύση της οφείλεται στα ιδιαίτερα προϊόντα της περιοχής: πολύ καλό αλεύρι λόγω του υψομέτρου, άριστα, γαλακτοκομικά προϊόντα και λαχανικά-χορταρικά που τα βοηθά τόσο η υγρασία όσο και το κρύο του χειμώνα. Σπεσιαλιτέ της Καστοριάς:η αρμιόπιτα(με λάχανο στην άρμη). Μην παραλείψετε να την δοκιμάσετε. Κουβαλάει το μεράκι γενεών Καστοριανών. Τα προϊόντα μας: Πίτες Με τέχνη και μαστοριά, αλλά και με εκλεκτά υλικά παρασκευάζουμε πίτες(νωπές ή κατεψυγμένες) που μπορείτε να τις χαρείτε κάθε στιγμή: Τυρόπιτα, Σπανακόπιτα, Πρασόπιτα, Χορτόπιτα*, όλες με τυρί. Κρεατόπιτα, Αρμιόπιτα Και μια σειρά νηστίσιμες: Μανιταρόπιτα, Σπανακόπιτα, Χορτόπιτα* και Κολοκυθόπιτα γλυκιά *τα χόρτα της πίτας είναι:σπανάκι,

λάπατα και τσουκνίδες Παραδοσιακά ζυμαρικά: Γιοχάδες, έτοιμα φύλλα για πίτες (προψημένα με παραδοσιακό τρόπο στο σάτσι) Χυλόπιτες, παραδοσιακές λιαστές Τραχανάς:γλυκός, ξινός και νηστίσιμος με λαχανικά Δεξιώσεις-Εκδηλώσεις : Αναλαμβάνουμε από τον πιο απλό μέχρι και τον πιο εξεζητημένο μπουφέ. Οι εκδηλώσεις (κοινωνικές, πολιτιστικές κ.λ.π.) και οι δεξιώσεις σας θα αποκτήσουν γεύση. Τα εδέσματά μας είναι όλα χειροποίητα, παρασκευασμένα με σπιτική φροντίδα. Σε πλήρη συνεννόηση μαζί σας και σε λογικές τιμές. Επίσης, ετοιμάζουμε μοναδικά επιχειρηματικά χρηστικά δώρα: εντυπωσιακά καλάθια με δικά μας τοπικά προϊόντα. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Αγροτουριστικός Συνεταιρισμός Γυναικών Αγ. Αναργύρων Βασιλειάδα Τ.Κ. 52052 Κορησός Καστοριάς ΤΗΛ: 24670 - 98438 FAX: 24670 - 98438


24 πύληένθετο Αγροτικός Βιοτεχνικός Συνεταιρισμός Γυναικών

Αγίου Γεωργίου

Ο

Αγροτικός Βιοτεχνικός Συνεταιρισμός Γυναικών Αγίου Γεωργίου του Ν. Γρεβενών ιδρύθηκε το Σεπτέμβριο του 1992 από δεκαοκτώ(18) γυναίκες οι οποίες από πολύ νωρίς συνειδητοποίησαν τη δύναμη της παράδοσης και ξεκίνησαν μια πολύ σημαντική προσπάθεια, η οποία στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία. Ο Συνεταιρισμός έχει την έδρα του στο Δημοτικό Διαμέρισμα Αγίου Γεωργίου(Τσούρχλι) του Δήμου Ηρακλεωτών, του Νομού Γρεβενών. Οι εγκαταστάσεις του είναι ιδιαίτερα προσεγμένες και το κυρίαρχο στοιχείο στην παραγωγική διαδικασία είναι η καθαριότητα, αφού ο σεβασμός της υγείας των καταναλωτών είναι πρωταρχικός στόχος των γυναικών του Συνεταιρισμού. Με βαθιά πίστη στην παράδοση και θέλοντας να συμβάλλουν στη διατήρηση και διάδοση της παραδοσιακής υγιεινής διατροφής οι γυναίκες του Συνεταιρισμού χρησιμοποιώντας τα πιο αγνά υλικά παρασκευάζουν καθημερινά αγνά προϊόντα, άριστης

ποιότητας χωρίς συντηρητικά. Η επιχείρηση είναι αγροτουριστική, δεν χρησιμοποιεί βιομηχανικά μέσα, ούτε χημικές και συντηρητικές ουσίες κατά την παραγωγή των προϊόντων και οι πρώτες ύλες επιλέγονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και προσοχή από την περιοχή του Νομού Γρεβενών. ΠΡΟΪΟΝΤΑ: Τα προϊόντα που παράγονται και τα συστατικά που χρησιμοποιούνται είναι: ΤΡΑΧΑΝΑΣ ΞΙΝΟΣ: Γιαούρτι αγελαδινό, αυγά, αλεύρι, σιμιγδάλι, αλάτι. ΤΡΑΧΑΝΑΣ ΣΤΑΡΕΝΙΟΣ ΓΛΥΚΟΣ: Αλεύρι από σκληρό σιτάρι, γάλα, αλάτι. ΠΕΤΟΥΡΑ: Αυγά, αλεύρι από σκληρό σιτάρι, αλάτι. ΧΥΛΟΠΙΤΕΣ: Αυγά, αλεύρι από σκληρό σιτάρι, σιμιγδάλι, αλάτι. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Αγροτικός Βιοτεχνικός Συνεταιρισμός Γυναικών Αγ. Γεωργίου Αγ. Γεώργιος Τ.Κ. 51030 Αγ. Γεώργιος Γρεβενών ΤΗΛ:24620 - 41615

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010


ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

απόψεις 25

Κανένας

πάνω από το Νόμο

Μ

ε επιστολή που απέστειλε στις 15 Μαρτίου 2010 ο κ. Γιάννης Παγούνης, επί μια οκταετία Δήμαρχος Κοζάνης, προς το τμήμα πολεοδομίας του Δήμου Κοζάνης, επανέρχεται στο θέμα της προσπάθειας του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης κ. Παύλου, να ανεγείρει Ναύδριο στον αύλειο της Ιεράς Μητρόπολης στην Κοζάνη. Το θέμα είχε φέρει και πάλι ο κ. Παγούνης στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Κοζάνης στις 7 Ιουνίου 2009, οπότε και επρόκειτο να συζητηθεί η σχετική αίτηση του Μητροπολίτη κ. Παύλου (αριθμ. Πρωτ. 16287) και κατά τη συζήτηση που ακολούθησε προέκυψε πως ο συγκεκριμένος προς δόμηση χώρος είναι χαρακτηρισμένος ως Κ.Χ. και η πάγια τακτική του Συμβουλίου είναι να μην προχωρά σε αποχαρακτηρίσεις τέτοιου είδους χώρων! Παρ΄ ότι όμως παρήλθε ένας χρόνος, περίπου, από εκείνη τη συνεδρίαση, το θέμα επανήλθε και πάλι στην επικαιρότητα καθώς και η επιμονή του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη κ. Παύλου να προχωρήσει στην ανέγερση του Ναυδρίου, για το οποίο έγιναν ήδη ορισμένες εργασίες. Παράλληλα, είδαν το φως της δημοσιότητας στα τοπικά μέσα ενημέρωσης τόσο η επιστολή του κ. Παγούνη προς το τμήμα πολεοδομίας όσο και ορισμένα ρεπορτάζ, απόψεις και σχόλια επί του θέματος. Μετά απ΄ όλα αυτά όσοι υπογράφουμε το κείμενο αυτό έχουμε να δηλώσουμε τα εξής: 1. Η πόλη της Κοζάνης διαθέτει, δυστυχώς, λίγα μόνο ιστορικά μνημεία για τα οποία απαιτείται ο πλήρης σεβασμός όλων μας και η συνεχής προσπάθεια για τη διατήρησή τους, σύμφωνα με τους θεσμοθετημένους κανόνες και τους Νόμους της ελληνικής πολιτείας. 2. Καμία επέμβαση, προσπάθεια αναστύλωσης ή εξωραϊσμού των ιστορικών μας μνημείων δεν μπορεί να γίνεται χωρίς τον απόλυτο σεβασμό στους κανόνες και τους Νόμους και τις υποδείξεις των αρμοδίων οργάνων και επιστημόνων. 3. Το ιστορικό Επισκοπείο της Κοζάνης, άρρηκτα δεμένο με τη σύγχρονη ιστορία της πόλης και της ευρύτερης περιοχής, πρέπει να προφυλαχθεί ως κόρη οφθαλμού και να επέμβουν άμεσα οι αρμόδιοι τόσο για τη μη συνέχιση των εργασιών για την ανέγερση του υπό κατασκευή Ναϊδρίου στον αύλειο χώρο του, όσο και στην αποκατάσταση του χώρου όπου ο προηγούμενος Μητροπολίτης κ. Αμβρόσιος ανέγειρε την οικοδομή που παραμένει εδώ και χρόνια ημιτελής. 4. Κάτι ανάλογο θα πρέπει να συμβαίνει από τούδε και στο εξής για οποιοδήποτε ιστορικό μνημείο της πόλη (σ.σ. επαναλαμβάνουμε, για τα λίγα, δυστυχώς, που μας έχουν απομείνει), καθώς κάτι τέτοιο θα αποτελεί ασέβεια και ύβρις προς την ίδια την ιστορία της Κοζάνης και των κατοίκων της. 5. Επιτέλους, στο ελληνικό κράτος υπάρχουν κανόνες και Νόμοι, πάνω απ΄ τους οποίους δεν βρίσκεται κανείς και οι οποίοι, από τη στιγμή που ισχύουν, δεν είναι δυνατόν να μπαίνουν ούτε υπό διαπραγμάτευση, ούτε να εφαρμόζονται κατά περίπτωση. Γι΄ αυτό καλούμε το Δήμο Κοζάνης και το αρμόδιο τμήμα πολεοδομίας να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες, όπως ζητά και ο κ. Παγούνης με την από 15-3-2010 επιστολή του. (επισυνάπτεται ως .jpg αρχείο). Δεν είναι απλώς χρέος τους, αλλά ιερή υποχρέωση όλων όσων ασκούν δημόσια διοίκηση. Έπονται υπογραφές Υ.Γ.: εκατοντάδες πολίτες έχουν υπογράψει μέχρι σήμερα Υ.Γ: Ερώτηση των Πολιτών προς την Πολεοδομία Κοζάνης: α) Το νέο κτίριο εμβαδού περίπου 120τ.μ. δίπλα από τον Ναό της Αγίας Παρασκευής Κοζάνης κατασκευάσθηκε με άδεια ή χωρίς άδεια; β) Το κάθισμα όπου διαμένει ο Μητροπολίτης Κοζάνης στην Νέα Νικόπολη κατασκευάσθηκε με άδεια ή χωρίς άδεια;


26 απόψεις

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

ΤΑ ΝΕΑ ΜΕΤΩΠΑ

Π

ολλοί καλοί φίλοι–συμμέ τοχοι στον διαδυκτιακό διάλογο της protovuliadialogou ,μου ζήτησαν να τοποθετηθώ πάνω στο εξαιρετικώς επίκαιρο ζήτημα των νέων μετώπων σύγκρουσης. Αυτά που διαγράφονται και παγιώνονται, μετά την χρηματοπιστωτική κρίση του ΄08 σε ΗΠΑ και ΕΕ και την πρόσφατη κρίση της Ευρωζώνης, σε δια-περιφερειακό και περιφερειακόελλαδικό πεδίο. Θα αρχίσω από το τελευταίο επαναλαμβάνοντας ότι βιώνουμε μία κρίσιμη μεταβατική περίοδο. Με διαπι-

του Νίκου B. Δόικου rudoikos@gmail.com

στωμένη από πολλούς την ανάγκη ευρύτατων πολιτικών αλλαγών. Αρκετοί την προσδιορίζουν ως το τέλος της μεταπολίτευσης. Αν όμως «τέλος εποχής»σημαίνει την διαμορφούμενη τάση μετάβασης σε ένα νέο κύκλο διαφορετικών κοινωνικών και πολιτικών προτεραιοτήτων, τότε ο όρος «τέλος της μεταπολίτευσης» είναι μάλλον αδόκιμος. Γιατί η εποχή των στρεβλώσεων υπερβαίνει κατά πολύ τη διάρκεια της μεταπολίτευσης. Και η ρήξη, εφόσον επιλεγεί, δεν μπορεί παρά να αφορά στο μοντέλο του νεοελλαδικού κομματικού κράτους και την παραδοσιακή πλέον πολιτική ηγεμονία του λαϊκισμού. Βεβαίως οι μεταπολιτευτικές δυνάμεις εξουσίας όχι μόνον δεν επεδίωξαν την ρήξη αλλ΄ αντιθέτως διατήρησαν και πολλές φορές ενίσχυσαν αυτά τα θλιβερά γνωρίσματα του νεοελλαδικού πολιτικού βίου. Σε τέτοιο μάλιστα βαθμό ώστε κάθε απόπειρα διαλόγου για ρήξεις και ανατροπές να προσλαμβάνει τον χαρακτήρα εναγώνιας αναζήτησης ενδιαφερόμενων (διαθέσιμων) συνομιλητών, καθώς φαίνεται να είναι μικρός ο αριθμός των διασωθέντωνεκείνων δηλαδή που κατόρθωσαν να αντισταθούν στην σαρωτική επέλαση της μετριοκρατίας, στις συντεχνιακές περί δικαίου εμμονές και στις πελατειακές σχέσεις που ευτέλισαν τους θεσμούς και επέβαλαν ως μόνες επιλογές ενός ανήσυχου άλλοτε

λαού την αργυρώνητη σιωπή του βολέματος ή την αξιοπρεπή σιωπή της ιδιώτευσης. Εάν το κοινωνικό μας υλικό επιτρέπει την υπέρβαση μιας εποχής, αυτή νομίζω πρέπει να είναι η εποχή του κομματισμού. Εποχή της επικυριαρχίας του κομματικού συμφέροντος πάνω στους θεσμούς, εποχή του κομματικού κράτους. Και εάν απέμεινε κοινωνική ορμή για το πέρασμα σε μια καινούρια, αυτή δεν μπορεί παρά να είναι η εποχή της Κοινωνίας. Σε τούτο το πέρασμα, θεωρώ μάλλον συστημικό επακόλουθο να πρωταγωνιστήσουν νέα και συγκροτημένα κοινωνικά κινήματα ή και νέα κόμματα. Το προσωπικό των υπαρκτών πολιτικών κομμάτων, είτε ως πρωτογενώς υπαίτιοι της κατάρρευσης, είτε ως πολιτικοί κλώνοι των υπαιτίων, δεν μπορεί να μεταρσιωθεί τώρα σε οργανικό ηγέτη (διανοούμενο) των νέων συγκρούσεων. Όσο κιάν υφίστανται νησίδες πολιτικού ήθους στο σύνολο κομματικό φάσμα νομίζω πως δεν επαρκούν καθώς ουδετεροποιούνται από την χωρική διαφθορά. Βεβαίως είναι εύλογο το ερώτημα, άν όντως απέμεινε κοινωνική ορμή για το πέρασμα σε μια καινούρια εποχή. Πόσο λαβωμένο είναι το κοινωνικό σώμα από την διαφθορά κορυφής ; Πόσο πλέον εθισμένο στις πελατειακές σχέσεις; Τα πράγματα είναι πιο απλά με το αντίπαλον δέος της σύγκρουσης. Μας απασχόλησαν δεόντως στον e-διάλογο: -οι συνιστώσες του κομματικού κράτους, η διαπλοκή πολιτικής και επιχειρήσεων, οι πελατειακές σχέσεις αναπαραγωγής στην εξουσία, η αναξιοκρατία σε όλες τις αρθρώσεις του δημόσιου βίου, η διαφθορά κορυφής, άρα η κάθαρση ως στοιχειώδες προαπαιτούμενο μιας εθνικής επανεκκίνησης (βλ. «Η αλλάζουν ή βουλιάζουν» 01-02-2010), κυρίως οι ανάγκες καινούριων πολιτικών και οικονομικών μοντέλων. Όντως αδυσώπητοι αντίπαλοι. Αλήθεια πόσο εύκολα αντιμετωπίζονται και καταβάλλονται επιχειρηματίες, οι οποίοι μονοπώλησαν κρατικές προμήθειες δυσθεώρητου ύψους, διασφαλίζοντας έτσι αστείρευτη ρευστότητα και δι΄ αυτής τον έλεγχο ηλεκτρονικής και έντυπης ενημέρωσης, τον έλεγχο οίκων αξιολόγησης και δημοσκοπήσεων, τον έλεγχο κρίσιμου ποσοστού του χρηματοπιστωτικού και κατασκευαστικού τομέα; Πόσο εύκολα αντιμετωπίζεται αυτό το γνωστό πο-

λιτικο-επιχειρηματικό καρτέλ των σαρκοφάγων του συλλογικού μας πλούτου και εν τέλει της συλλογικής μας αξιοπρέπειας. Από την άλλη, πόσο εύκολα αλλάζει νοοτροπία ο καθηγητής (τυχαίο παράδειγμα), που αδιαφορεί για το πρωινή διδασκαλία και αγωνιά για το απογευματινό φροντιστήριο, καταστρατηγώντας έτσι το στοιχειώδες συνταγματικό δικαίωμα των ελληνoπαίδων για δωρεάν Παιδεία; Ο εφοριακός, ο γιατρός, ο υπάλληλος, όλοι μας. Δύσκολα, μα καταβάλλονται. Όταν η τρέλα του ελληνικού χάους, της καταρράκωσης κανονισμών και ρυθμίσεων, της περιφρόνησης των νομικών κανόνων, μετουσιωθεί σε δημιουργική τρέλα ανασυγκρότησης, αναδόμησης, επανίδρυσης (όρος μεστός νοημάτων, που δεν πρέπει να χαρίζεται στην τραγική πρόσφατη πενταετία ), σε δύναμη αποκάλυψης ενός νέου συλλογικού οράματος, όπως πραγματώθηκε σε τόσες ιστορικές φάσεις του ελλαδικού ιδιότυπου. Υπαρκτές οι προϋποθέσεις. Ο συλλογικός μας πλούτος:- αξιόλογοι ανθρώπινοι πόροι, ιδιοσυγκρασιακές αρετές, ζηλευτό πολιτισμικό και φυσικό περιβάλλον, δημόσια περιουσία υπερβαίνουσα κατά πολύ το συνολικό δημόσιο χρέος, ιδιωτικές καταθέσεις, μετά των αδήλων, υπερβαίνουσες επίσης κατά πολύ το συνολικό δημόσιο χρέος, αδρανή υπεδαφικά αποθέματα. Λείπει και αναζητούμε επικοινωνία και συνοχή των κοινωνικών δυνάμεων. Λείπει και συγκροτούμε αριστίνδην συλλογική πολιτική ηγεσία. Τώρα στο δια-περιφερειακό πεδίο, οι εμπειρίες της νεοφιλελεύθερης έπαρσης μάλλον ξεκαθάρισαν τα επιμέρους συγκρουσιακά μέτωπα. Τον Δεκέμβριο του 08, στον ιδιαιτέρως παραγωγικό κύκλο διαλόγου της Νέας Υόρκης, είχα την ευκαιρία να υποστηρίξω την συγκυριακή ωριμότητητα ενός νέου Bretton Woods της Κοινωνικής Συνοχής και της Αειφορίας. Την ανάγκη αποτοξίνωσης της αγοραίας Οικονομίας, ποινικοποίησης των αποσταθεροποιητικών χρηματοπιστωτικών προϊόντων και επαναξιολόγησης της χρησιμότητας των οίκων αξιολόγησης, με στόχο μιάν ελεύθερη και κοινωνικώς ελεγχόμενη Οικονομία, προσανατολισμένη στην υγιή παραγωγικότητα και την αειφόρο ανάπτυξη, αντί της ασύδοτης σπέκουλας. Οι προτάσεις αυτές αποτέλεσαν πλαίσιο συμφωνίας. Όπως και το αναπόφευκτο των ρή-

ξεων, στις οποίες φαίνεται να οδηγούν η επιχειρηματική και πολιτική δράση των transnationals. Στην διάρκεια της επόμενης εικοσαετίας και στις κοινωνίες των 2/3 νομίζω πως θα βιώσουμε συγκρουσιακές εξελίξεις, ιδιαιτέρως μεγάλης έντασης και διάρκειας. Απέναντι σε μιάν υπερεθνική επιχειρηματική ελίτ, η οποία ευθέως αμφισβητεί την αυτονομία (και χρησιμότητα) της Πολιτικής, την υπαρκτική ουσία της Δημοκρατίας, η οποία σκηνοθετεί περιφερειακές συρράξεις και διαθέτει την ευχέρεια να απαξιώνει την δημόσια εικόνα εθνικών Οικονομιών (το 50% κάθε πραγματικού οικονομικού status προσλαμβάνεται ως δημόσια εικόνα και ψυχολογικό κλίμα) ακριβώς επειδή διαθέτει την ευχέρεια να επενδύει στην κατάρρευση εθνικών οικονομιών, απέναντι σε τούτη την μεταμοντέρνα βαρβαρότητα δεν υπάρχουν περιθώρια συναινετικών λύσεων. Η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη. Και όταν αρχίσει πολύ φοβάμαι πως θα κάνει τις εκρηκτικές διαδηλώσεις σε Παρίσι, Σιάτλ, Μπουένος Άϊρες και Αθήνα να μοιάζουν με εκδρομή κατηχητικού σχολείου. Την σύγκρουση ίσως απαλύνει ενδεχόμενη έγκαιρη αφύπνιση των υπαρκτών πολιτικών δυνάμεων, που θα τολμήσουν την αποτοξίνωση της πλανητικής Οικονομίας και θα επιβάλλουν στις ελεγχόμενες πλέον αγορές τις «κόκκινες γραμμές» της Πολιτικής του 21 αιώνα, σε δια-περιφερειακή κλίμακα και σε δύο ξεκάθαρα πλαίσια. Πρώτο σε αυτό της διαφάνειας και ρυθμιστικής νομιμότητας των πλανητικών οικονομικών σχέσεων και, δεύτερο, σε εκείνο του αυτοματισμού μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής. Εδώ επιτρέψτε κορφολόγημα από παλαιότερο δημοσίευμα μου «ΟΝΕ και Κοινωνική Συνοχή», στον έγκριτο «Οικονομικό Ταχυδρόμο», 17-022000. «Η κοινωνική συνοχή είναι έννοια ταυτόσημη με την κοινωνική συμμετοχή στην αναπτυξιακή διαδικασία. Βιώσιμη, δηλαδή ανθρωποκεντρική ανάπτυξη δεν νοείται χωρίς κοινωνική συνοχή. Κοινωνική συνοχή δεν εμπεδώνεται χωρίς ένα διαρκές πλαίσιο αυτοχρηματοδοτούμενων μέτρων στήριξης της κοινωνικής πολιτικής, σε όλα τα επίπεδα—διαβίωση, απασχόληση, συμμετοχή στην παραγωγή πολιτικής και πολιτισμού, επικοινωνία κ.ο.κ. Και, αντιστρόφως, οι απαραίτητοι πόροι κοινωνικής πολιτικής δεν


απόψεις 27

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

διασφαλίζονται χωρίς βιώσιμη ανάπτυξη ». Σφαιρική, όπως θάλεγαν οι κλασσικοί, σχέση. Σε αυτό το μετερίζι των αντιδιαχειριστικών-ανατρεπτικών δυνάμεων ήδη συναντιούνται δυναμικά κοινωνικά κινήματα, ωριμότερα από την εποχή των στρεβλώσεων, καθώς και στοιχεία πολιτικών δυνάμεων. Οι κρατικοποιήσεις, λόγου χάριν, στην μητρόπολη του καπιταλισμού (όπου πληθαίνουν οι φωνές υπέρ της πολιτικής αυτονομίας), δείχνουν αποθέματα πολιτικής δύναμης. Τα 650δις $ για κοινωνική πολιτική και 670δις στην πράσινη ανάπτυξη πιστοποιούν την ποιοτική διαφοροποίηση της ομάδας Obama, που δεν διστάζει να συγκρουστεί με την ασύδοτη πλευρά του χρηματοπιστωτικού τομέα και τα κατεστημένα συμφέροντα στον χώρο της Δημόσιας Υγείας. Αποφασιστικότητα δεν λείπει και από ανάλογες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες όπως η κρατικοποίηση της Northern Rock ,η διακρατική παρέμβαση με 11,2 δις μέσω της ECB στην Fortis κ.ο.κ. και βεβαίως η ιστορικής σημασίας συγκρότηση του Μηχανισμού Στήριξης Ευρωζώνης των 750 δις euro. Παρά τις αδυναμίες και την καθυστέρηση της πολιτικής ενοποίησης, η Ένωση κατάφερε να στήσει τον Μηχανισμό, έστω και στο πλαίσιο ευρωατλαντικού συμβιβασμού (βλέπε «Συμφωνία σε Φόντο Γκρι» 20-04-10) και να σχεδιάζει ήδη αυστηρές θεσμικές παρεμβάσεις κατά των επιθετικών hedge funds, αποδεικνύοντας έτσι ότι διαθέτει μαγιά πολιτικής αυτονομίας. Εξίσου σημαντικό, κατά τη γνώμη μου, είναι και πως το ίδιο μετερίζι επιλέγουν δυναμικές σύγχρονες επιχειρήσεις, με μιάν εντελώς διαφορετική προσέγγιση του ρόλου της επιχειρηματικότητας, στο πλαίσιο καινοτόμων και εναλλακτικών δράσεων. Αυτό που θα ονόμαζα μετα-ταξική και μετα-κρατική αντίθεση, ανάμεσα υπερεθνική ελίτ και περιφερειακές κοινωνίες, προφανώς υπερβαίνει τις εσωτερικές κατηγορικές αντιθέσεις, τα εσωτερικά μέτωπα, και αφορά στο σύνολο κάθε κοινωνίας και συγχρόνως σε όλες τις κοινωνίες. Η σύγκρουση πλέον απαιτεί ευρύτατες και αγωνιστικές κοινωνικές και δια-κοινωνικές συμμαχίες, με σταθερό στόχο να ακυρώσουν το (ήδη ορατό) πλανητικό ολοκληρωτικό οικονομικό και πολιτισμικό μοντέλο, δηλαδή την υπαρκτική ουσία της υπερεθνικής ελίτ.

Η Κοινωνία των Πολιτών

σε Δράση

Η

Πύλη αφιέρωσε σε προηγούμενα τεύχη ικανό χώρο για να αναλύσει την έννοια και τα οφέλη από τη λειτουργία της Κοινωνίας των Πολιτών. Δημιούργημα και η ίδια της Κοινωνίας των Πολιτών, δεν χρειάζονταν παραδείγ-

Του ΓΕΩΡΓΙΟΥ Α. ΔΑΟΥΤΟΠOYΛΟΥ Καθ. Γεωπονίας ΑΠΘ

ματα για να πείσει τους πολυπληθείς αναγνώστες για τα οφέλη που προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο ομάδες πολιτών που συγκροτούνται εθελοντικά, διαθέτοντας πολύτιμο χρόνο και οικονομικούς πόρους για κοινωνική προσφορά. Ένα τέτοιο ζωντανό παράδειγμα από τη δράση της Κοινωνίας των Πολιτών είχα την ευκαιρία να γνωρίσω πριν από λίγες ημέρες στην πατρώα γη, στην Καστοριά. Το αίτημα για γνωριμία και συζήτηση δυνατοτήτων συνεργασίας, εκκρεμούσε από καιρό. Γνωριστήκαμε δια της τεθλασμένης. Μέσω της Πύλης Ανάπτυξης. Μιλήσαμε άπειρες φορές στο τηλέφωνο για ώρες, ας όψεται η δυνατότητα των απεριόριστων κλήσεων, και αναβάλαμε την προσωπική συνάντηση για την πρώτη ευκαιρία που δυστυχώς ήρθε μέσα από την απώλεια μιας πολυαγαπημένης μου θείας. Της τελευταίας που έκλεισε τη γενιά των πατεράδων που η θύμηση, η στάση ζωής και οι διδαχές τους παραμένουν ζωντανές παρά την απουσία τους. Μετά το Μνημόσυνο και την κοινωνική επαφή με τους συγγενείς, η ομάδα του Λάζαρου Κλετσίδη μας περίμενε για μια συνάντηση μιας ώρας που κράτησε τρεις στο ΚΠΕ Καστοριάς. Η γυναίκα μου, η Μυρτώ Πυροβέτση που ως οικολόγος είχε από χρόνια αρνητικές απόψεις για τους Γεωπόνους και τη δράση τους, απορώ τι μου βρήκε, είχε για μια ακόμη φορά την ευκαιρία να γνωρίσει Γεωπόνους που πρωτοστατούν να μετασχηματίσουν τη σύγχρονη, συμβατική ή βιομηχανική ή χημική γεωργία σε μορφές πιο συμβατές με τη μακροχρόνια ευημερία του ανθρώπινου γένους. Για μια ακόμη φορά είχα τη χαρά να καμαρώνω παρά να απολογούμαι για τα περιβαλλοντικά εγκλήματα των συναδέλφων Γεωπόνων. Κοντά σε αυτούς Βιολόγοι, όπως και η ίδια, Περιβαντολόγοι, Δασολόγοι, Κτηνίατροι, Ιχθυολόγοι, Γεωλόγοι, Πολιτικοί Μηχανικοί και Δικηγόροι συγκροτούν μια διεπιστημονική κίνηση 40 και πλέον επιστημόνων από το Νομό. Αυτό που από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έβαλε σε δοκιμασία με πολύ κόπο η Μυρτώ Πυροβέτση,

στις πρωτοποριακές της έρευνες στην Πρέσπα, εδώ ήταν ζωντανή πραγματικότητα. Στόχος της ομάδας η προστασία και διαχείριση της Λίμνης της Καστοριάς. Μια λίμνης που αν αφεθεί στις ορέξεις πρόσκαιρων μικροσυμφερόντων και άγνοιας θα έχει με μαθηματική ακρίβεια την τύχη της Κορώνειας. Επιστήμονες από διαφορετικούς επιστημονικούς χώρους, με διαφορετικές πολιτικές αντιλήψεις, από διαφορετικούς χώρους απασχόλησης, στο Δημόσιο και Ιδιωτικό τομέα, ακόμη και άνεργοι σε αναζήτηση απασχόλησης, δεν διστάζουν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην προστασία της λίμνης. Όποιος την αντικρύσει από τις πολλές πλευρές θέασης, δικαιολογεί αυτούς τους εραστές του «ωραίου και του μεγάλου». Μας ρώτησαν αν θέλουμε να βοηθήσουμε την προσπάθεια. Παραβιάζετε ανοιχτές θύρες, τους απαντήσαμε. Ο σπόρος έπεσε. Ελπίζω σύντομα οι καρποί να γίνουν ορατοί και επωφελείς για το κοινωνικό σύνολο. Στο ταξίδι της επιστροφής αναρωτιόμασταν για το μέγεθος της ευχάριστης έκπληξης και αναζητούσαμε παράγοντες που την εξηγούσαν. Εις μάτην. Δεν τα καταφέραμε. Δεν ξέρουμε ακόμα τι είναι αυτό που κάνει τους ανθρώπους να παραμερίζουν διαφορές και να ενώνονται στην υπηρεσία ενός κοινού και ανιδιοτελούς σκοπού. Μακάρι να είναι κάποιος ιός και μάλιστα εύκολα μεταδιδόμενος. Για να μετασχηματίσει τις αδρανείς σήμερα τοπικές κοινωνίες σε κοινωνίες σαν και αυτήν που είχαμε τον 5ο προ Χριστού Αιώνα. Ως κοινωνιολόγος δεν θα την αποδώσω στον επικεφαλής της Πολιτικό. Ήταν δημιούργημα των Αθηναίων πολιτών εκείνης της Χρυσής περιόδου που έμεινε ανεξίτηλη στην παγκόσμια ιστορία.


28 απόψεις

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Η γελοιότητα των Συνεντεύξεων αξιολόγησης Του Λάζαρου Τσικριτζή

Τ

α μικρά καθημερινά προβλήματα σε αυτή τη δύσκολη και πρωτόγνωρη πραγματικότητα στριμώχνονται συνήθως στο περιθώριο και συνθλίβονται από το τσουνάμι του ΔΝΤ. Παρόλα αυτά εξακολουθούν πεισματικά να υπάρχουν και να μας θυμίζουν ότι η ζωή συνεχίζεται, αλλά και ότι οι μεγάλες αλλαγές χωρίς τις καθημερινές ανατροπές και ρήξεις δύσκολα ριζώνουν. «Τολμώ» λοιπόν να θίξω ένα θέμα .. τρίτης διαλογής με αφορμή μια προσωπική ��μπειρία: Πριν από λίγο καιρό αποφάσισα να κάνω για πρώτη φορά τα χαρτιά μου στη ΝΕΛΕ (Νομαρχιακή Επιμόρφωση Λαϊκής Επιμόρφωσης) για να διδάξω σε ένα μικρό πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής διάρκειας 25 ωρών. Μάζεψα τα δικαιολογητικά μου (αρκετά «βαριά» μετά από 20 χρόνια στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και 11 χρόνια στη βιομηχανία) και τα κατέθεσα στη Νομαρχία Κοζάνης. Μετά από λίγο καιρό με ειδοποίησαν από τη ΝΕΛΕ να περάσω για «Συνέντευξη» από τα γραφεία τους. «Συνέντευξη ; Για ποιο λόγο ;» ήταν η πρώτη μου ερώτηση. Και συνέχισα: «Τι εξυπηρετεί; Θα ελέγξετε με τη συνέντευξη την εγκυρότητα των δικαιολογητικών μου ή θα διαπιστώσετε την επάρκεια μου ως εκπαιδευτικού. Εξάλλου έχω και σχετική πιστοποίηση του ΕΚΕΠΙΣ (Εθνικού Κέντρου Πιστοποίησης) ότι διαθέτω τα προσόντα του επιμορφωτή. Προς τι να υποβάλλεται κάποιος σε πιστοποίηση και να πληρώνει τα σχετικά παράβολα όταν αυτό στην πράξη αμφισβητείται και αντικαθίσταται από μια συνέντευξη της σειράς ;» «Ξέρετε αυτή είναι η διαδικασία που ισχύει και πρέπει να την εφαρμόσουμε» ήταν η απάντηση του υπαλλήλου. «Λυπάμαι, αλλά καμιά διαδικασία δεν μπορεί να είναι πάνω από τους στοιχειώδεις κανόνες αξιολόγησης και αξιοκρατίας, γι αυτό και δεν θα παρουσιαστώ», έκλεισα τη συζήτηση. Και αμέσως μετά από περιέργεια ξαναρώτησα «Ποιος εκπαιδευτικός, ειδικός στην περιβαλλοντική αγωγή, κάνει τις συνεντεύξεις ; » «Δεν είναι εκπαιδευτικός, αλλά ο Αντινομάρχης κ. Γιώργος Σβώλης, η εκπρόσωπος του ΕΒΕ κ. Μαρία Ασμανίδου και κάποιος άλλος» Τι να πει κανείς; Με το Γιώργο το Σβώλη είχαμε ατέλειωτες «συνεντεύ-

ξεις» όταν ήμασταν στο Γυμνάσιο και κάναμε παρέα. Οφείλω να ομολογήσω μάλιστα ότι ήταν καλός στη μπάλα και στις καντάδες! Μετά από λίγο οι δρόμοι μας χώρισαν. Εκείνος έμπορος κι εγώ μηχανικός. Τι συνέντευξη να σου δώσω τώρα, φίλε Γιώργο, και πώς εσύ να αξιολογήσεις την ικανότητα μου να κάνω μαθήματα περιβαλλοντικής αγωγής; Είναι σαν να βαθμολογώ εγώ τις εμπορικές σου ικανότητες. Δεν υποτιμώ κανέναν από τα μέλη της Επιτροπής αξιολόγησης, αλλά ο καθένας στο είδος του. Δεν σημαίνει ότι όσοι ασχολούνται με τα κοινά είναι επί παντός επιστητού. Δεν είναι ανάγκη να απαντήσετε, αρμόδιοι της ΝΕΛΕ. Αρκεί και μόνο να καταργήσετε όπου έχετε αρμοδιότητα, τις συνεντεύξεις αυτού του είδους. Γνωρίζω ότι αυτή η διαδικασία προβλέπεται και επιβάλλεται άνωθεν, από τη Γενική Γραμματεία δια Βίου Μάθησης (Γ.Γ.Δ.Β.Μ.). Όπως επίσης ότι η Συνέντευξη έχει εκφυλιστεί σε μια τυπική επίσκεψη – και χασομέρια- των υποψηφίων που προσθέτει σε όλους τα ίδια ακριβώς μόρια (όπως στην προκειμένη περίπτωση που όλοι πήραν 20!). Άλλες φορές η Συνέντευξη καταλήγει σε μια εντελώς υποκειμενική (για να μην πω αυθαίρετη) πριμοδότηση ή υποτίμηση μερικών υποψηφίων. Η κριτική αυτή δεν απαξιώνει συλλήβδην τη διαδικασία των συνεντεύξεων ως συμπληρωματικό κριτήριο επιλογής. Υπάρχουν μεγάλες επιχειρήσεις που τις χρησιμοποιούν με αντικειμενικότητα και επιτυχία. Διαθέτουν όμως κατάλληλα εκπαιδευμένους συνεντευκτές και υποβάλουν ειδικά δομημένες ερωτήσεις. Οι συνεντεύξεις όμως «του δημοσίου» σπανίως πληρούν τέτοια κριτήρια. Έχουν εκφυλιστεί ή εκτραπεί σε άλλα μονοπάτια. Συχνά ένας χρεοκοπημένος θεσμός συντηρείται, επειδή απλά και μόνο τον επιβάλει η γραφειοκρατία. «Εμείς θέλουμε, αλλά ο νόμος δεν μας αφήνει...» είναι η συνήθης δικαιολογία. Μερικές φορές όμως μπορούν να ξεπεραστούν αυτές οι αγκυλώσεις, αρκεί να υπάρχει βούληση. Να μερικοί τρόποι: • Να υποκατασταθεί ή «συνέντευξη» από ένα τυπικό πρακτικό όπου με κοινή συναίνεση και υπογραφή των υποψηφίων θα φαίνεται ότι έγινε η συνέντευξη. Αποφεύγεται έτσι μια άσκοπη ταλαιπωρία και η απώλεια ανθρωποωρών των υποψηφίων και των αξιολογητών. • Μερικές ΝΕΛΕ να πάρουν την πρωτοβουλία και να προτείνουν στη ΓΓΔΒΜ την κατάργηση της συ-

νέντευξης. (Τα ίδια γράφαμε και τις προάλλες για τα ΙΕΚ και την κατάργηση των αμειβόμενων Επιτροπών κοινωνικών εταίρων στις εξετάσεις πιστοποίησης). • Μια άλλη λύση θα ήταν η ποσοτικοποιημένη πριμοδότηση με κοινωνικά κριτήρια. Δηλαδή από τους υποψήφιους που διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα να πριμοδοτούνται οι νεαρής ηλικίας και

όσοι δεν έχουν μόνιμη απασχόληση. Προφανώς υπάρχουν και άλλες σκέψεις ή λύσεις για την κατάργηση των Συνεντεύξεων αυτού του είδους. Αρκετούς πολίτες έχουν ταλαιπωρήσει ή εξοργίσει. Είναι μια «εφεύρεση» της δικής μας γενιάς που απέρχεται, έχοντας κληρονομήσει πολλά δεινά στους νέους. Ας μην τους δυσκολεύουμε κι άλλο τη ζωή.

Γκεμπελίσκοι

Ν

α λοιπόν ποιοι ήταν αυτοί που βούλιαξαν την οικονομία μας, κατέστρεψαν τα ασφαλιστικά ταμεία, υποθήκευσαν το μέλλον των παιδιών μας (μήπως να έλεγα και των δισέγγονών μας;) δημιούργησαν ένα εφιαλτικό αστυφιλικό ρεύμα που έκανε την χώρα μας δημογραφικό... παράδοξο, έδιωξαν όλους τους επενδυτές από τον τόπο μας, με τις γκάφες τους κατάφεραν να κάνουν σχεδόν όλο το Αιγαίο αμφισβητούμενη περιοχή, συντηρούσαν ανενεργές επιτροπές για να βολεύουν ημετέρους, σπαταλούσαν με τον πιο άπονο τρόπο τους φόρους των Ελλήνων, έκαναν καθεστώς τις μίζες και τα λαδώματα, κοστολογούσαν έξι φορές επάνω τα δημόσια έργα, αγόραζαν τέσσερις φορές πιο ακριβά τους εξοπλισμούς και προμηθεύονταν άχρηστα οπλικά συστήματα μόνο και μόνο για να παίρνουν τις προμήθειες. Μέχρι και ξεπούλημα κρατικών εκτάσεων έκαναν οι αθεόφοβοι! Ο λόγος για μια δράκα.. κολωνακιώτες μεγαλογιατρούς που έκλεβαν την εφορία. Αλλά έλαβαν αυτό που τους άξιζε. Τα ονόματά τους αναρτήθηκαν στις εφημερίδες, κοινώς.. κρεμάστηκαν στα μανταλάκια. Με άλλα λόγια διαπομπεύθηκαν με τρόπο που δεν θα εφαρμόζονταν ούτε σε εμπόρους ναρκωτικών ή παιδόφιλους. Ακόμη και για τις κατηγορίες αυτές των εγκλημάτων δεν δίνονται στη δημοσιότητα τα ονόματα των δραστών και αναφέρεται μόνο η ηλικία τους, τα υπόλοιπα θεωρούνται.. ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα. Σίγουρα μια Δημοκρατία που σέβεται τον πολίτη, ακόμη και αν αυτός έχει πέσει σε μεγάλα παραπτώματα, επιδεικνύει σοβαρότητα και ωριμότητα. Αυτές οι

αρετές γιατί δεν φάνηκαν στην υπόθεση των φοροφυγάδων; Στο κάτω-κάτω πέρα απ΄ το φορολογικό τους παράπτωμα, για το οποίο όλοι συμφωνούμε ότι πρέπει να τιμωρηθούν αυστηρότατα, δεν ξεπούλησαν το.. μισό Καϊμακτσαλάν, όπως κάποιοι ρασοφόροι λεβέντες σε αγαστή συνεργασία με κάποιους νόμιμους άρα και ηθικούς πολιτικούς! Επί πλέον στον κλάδο τους οι περισσότεροι εξ αυτών είναι επιστημονικές κορυφές και δεν άξιζαν τέτοιας βάρβαρης διαπόμπευσης. Αλλά πως θα γίνει να πετάξουμε στο πόπολο τον αποδιοπομπαίο τράγο, έτσι που να σημαδέψουν κάποιους άλλους οι λεμονόκουπες και να γλιτώσουν οι περιούσιοι πολιτικοί μας το γιούχα; Δεν πέρασε δα και πολύς καιρός που κάποιοι ανεγκέφαλοι κυνήγησαν τον τέως πρόεδρο της βουλής Απ. Κακλαμάνη. Πράγμα άδικο, γιατί ο συγκεκριμένος πολιτικός αποτελεί ένα απ΄ τα λαμπρά δείγματα έντιμων πολιτικών και αγωνιστών της Δημοκρατίας που κοσμούν τον τόπο μας. Όμως όταν ξεσπά η λαϊκή αγανάκτηση το πλήθος κυριαρχείται απ΄ την ψυχολογία του όχλου και αντιδρά σαν κοπάδι σε πανικό. Αυτή η κατάσταση πρέπει να τρόμαξε τους γιαλαντζί σοσιαλιστές μας και εξετράπησαν σε ότι πιο βάρβαρο θα μπορούσαν να σκεφτούν: Την λεηλασία της ζωής κάποιων συνανθρώπων μας. Εδώ δικαιολογημένα θα έλεγε κανείς: Μα καλά τι είδους σοσιαλιστές είναι τούτοι, το σοσιαλισμός ή βαρβαρότης δεν τους λέει τίποτα; Αχ βρε έρμε Καστοριάδη σπέκουλα που γίνεται πάνω στα κείμενα σου! Του Γιώργου Χατζηκυπραίου

Προέδρου του Σωματείου Υγρών Καυσίμων Ν. Κοζάνης


απόψεις παιδεία 29

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Ψαρεύοντας Ανοιξιάτικη

αισιοδοξία

«Μαύρη είναι η νύχτα στα βουνά… και όχι μόνο»

Π

οτέ στον προηγούμενο μισό αιώνα που θυμάμαι εγώ καλά, τα πρόσωπα και τα μάτια των συνανθρώπων μου δεν ήταν τόσο σκοτεινά, τόσο φουρτουνιασμένα. Οι τηλεοράσεις, οι εφημερίδες «ζωγραφίζουν» εφιαλτικά το τοπίο γύρω μας. Οι πολιτικοί μας αλλόφρονες και «χαμένοι» στην πλειοψηφία τους παίζουν σαν τα μικρά παιδιά την κολοκυθιά, «… Εσύ φταις, εσύ είπες… Όχι εγώ… » και το αντίθετο. Στο δρό-

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ Καθ. Ιατρικής του Α.Π.Θ. Επίτιμο Μέλος Ι.Π.Α.Δ.Μ.

μο κοιτάζουμε ο ένας τον άλλον καχύποπτα, λοξά… «Ρε… λες να φταίει αυτός;». Δημοσιογράφοι με έλλειψη γνώσης, με δήθεν περισσεύον ήθος, «ελαφρά τη καρδία» ανακαλύπτουν σκάνδαλα, ενόχους, ωρύονται «να πληρώσουν», γίνονται δικαστές, κριτές, εξωθούν στον κανιβαλισμό, λες κι όταν βουλιάζει το καράβι και πνιγόμαστε όλοι έχει σημασία, είναι το πρωτεύον να πνίξουμε πρώτα αυτόν ή αυτούς που έκαναν τη στραβοτιμονιά! Νέοι άνθρωποι, οικογενειάρχες χάνουν τη δουλειά τους, τρέμουν τις ειδήσεις, «… άκουσες; είδες;… έμαθες;…». Μαγαζιά κλείνουν, ο τόπος γέμισε «ενοικιάζεται» και «πωλείται», νιώθω τύψεις και ενοχές όταν στο ιατρείο με αγωνία με ρωτάνε οι ασθενείς «πόσο είναι γιατρέ η επίσκεψη;». Είναι ένα γλυκό, γλυκύτατο Κυριακάτικο απόγευμα. Απ’ τα πρώτα εκείνα ανοιξιάτικα απογεύματα. Ο κισσός, τα λουλούδια του κήπου πρασίνισαν και διακριτικά αφήνουν τις μυρουδιές τους στον αέρα. Σαν Μεγάλη Παρασκευή, ησυχία… Κι ας πιάνουμε το Μάη μεθαύριο. Κάθομαι στη βεράντα και κοιτάζω προς την πλευρά της θάλασσας, πέρα απ’ την πόλη, με όλο αυτό το βάρος όσων έγιναν,

όσων θα γίνουν, πάνω στο στήθος μου. Σιωπώ κι αφουγκράζομαι τη σιωπή. Με το βούτηγμα του ήλιου στη θάλασσα σιγά-σιγά το τοπίο καθαρίζει, ο ορίζοντας ανοίγει. Τι έγινε λοιπόν; Άλλη ματιά. Όλα είναι εδώ όπως πριν. Τίποτα δεν άλλαξε. Ο ήλιος που βουτάει απέναντι, ο Όλυμπος με τα υπολείμματα του χιονιού στην κορφή του, η θάλασσα οι χαρές της, ο ουρανός το γαλάζιο του, τα ζουζούνια πάνω στα λουλούδια οι μυρωδιές των λουλουδιών, οι γείτονες, οι διπλανοί, οι «δικοί μου» στο σπίτι, το γραφείο μου, οι φίλοι οι καλοί, όλα αυτά που μου δίνουν τις πολλές, τις καλές, τις σταθερές χαρές είναι εδώ. Δεν άλλαξαν. Τι άλλαξε; Τι θα αλλάξει; Αυτά που εμείς αλλάξαμε με τα χρόνια – με κόπο μερικές φορές είναι αλήθεια. Τα περιττά για τους περισσότερους από εμάς. Αυτό που ονομάσαμε «ποιότητα ζωής». Ανέκαθεν είχα μέσα μου την υποψία ότι η «εν τω βάθει» κρίση δεν είναι οικονομική μόνο αλλά κυρίως κρίση ηθική, αξιών, παιδείας. Σιγά-σιγά άρχισα να χαμογελώ. Άρχισα απ’ τη βεράντα μου να ψαρεύω ανοιξιάτικη αισιοδοξία. Να μιλάμε λιγότερο, να σκεπτόμαστε περισσότερο, να σκύψουμε μέσα μας. Να ανακαλύψουμε «άλλες χαρές», να αλλάξουμε τα όνειρά μας τα δικά μας και των παιδιών μας. Ίσως βγει καλό απ’ την κρίση. Σίγουρα θα βγει. Ας αφήσουμε τους «δείκτες», το ΔΝΤ, τη Μέργκελ, τους δικούς μας – όσους ξέρουν και μπορούν – κι ας κάνουμε ο καθένας μας σωστά τη δουλειά του. Όλοι μας. Μόνο αυτό. Και κυρίως ας δώσουμε το χέρι για στήριγμα στο διπλανό μας που αλλάζει όχι η ποιότητα ζωής του αλλά η ζωή του η ίδια. Αυτό είναι το μυστικό, το κλειδί της υπόθεσης. Όλοι μαζί! Ολική επαναφορά. Επαναφορά παλαιών ξεχασμένων αξιών, λησμονημένων, υποβαθμισμένων. Με κάλυψαν πλήρως δυο επιφυλλίδες της Κυριακάτικης Καθημερινής. Του φίλου μου του Χρήστου Γιανναρά «Η Παιδεία: Καταλύτης για την ανάκαμψη» και του Ν. Ξυδάκη «Φυγή προς τα εμπρός, εν κοινωνία». Να ζήσουμε όπως λέει, αρμονικά, συντεταγμένα, φτωχότεροι μεν, αλλά όχι ηττημένοι και απελπισμένοι, με διαρκή θρήνο και παραίτηση, με διαρκή κατάπληξη και αδράνεια.

Ο πιο έμπιστος συνεργάτης σας!


30 απόψεις

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

1x1000=1000x1

Κ

οντεύεις τα 45. Καπνίζεις αδιάκοπα από τα 18 σου χρόνια, αρχικά «Καρέλια» και μετά, αφού ψιλοπιάστηκες, σταθερά American blend. Η μοναδική σου γυμναστική, τελειώνοντας το στρατιωτικό, εξαντλείται στο να βοηθάς την «κυρά» να κατεβάσει τις κουρτίνες ή να μαζέψει τα χειμωνιάτικα χαλιά. Τρως 15 κεφτέδες στην καθισιά και δεν μπορείς να ευχαριστηθείς παιγνίδι στο Champion League χωρίς να πιείς ένα μπουκάλι ουίσκι ή μια ντουζίνα μπύρες. Ξαφνικά, μια φθινοπωρινή μέρα του 2009, νιώθεις αφόρητη αδιαθεσία και πηγαίνεις για ιατρικές εξετάσεις. Τα αποτελέσματα αναμενόμενα. Τα τριγλυκερίδια (spreads) στα ύψη, η πίεση (δημοσιονομικό έλλειμμα) στο κόκκινο, η χοληστερίνη (δημόσιο χρέος) σε εφιαλτικά νούμερα, η κλινική σου εικόνα (α ν τ α γ ω ν ι στικότητα) σε απελπιστική κατάσταση. Ο εξειδικευμένος θεράπων ιατρός Του ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΚΑΡΛΟΠΟΥΛΟΥ M.Sc. Χημικός Μηχανικός που αναγκαΙδρυτικό Μέλος Ι.Π.Α.Δ.Μ. στικά προσκ λήθηκε (ΔΝΤ/ΕΚΤ/ΕΕ) σου υπαγορεύει αυστηρή δίαιτα, γυμναστική, χορταράκια, νερόβραστες αηδίες και βεβαίως, μαχαίρι στα ξίδια και στα χαρμάνια. Εξοργίζεσαι, θυμώνεις και αναζητάς ευθύνες. Θυμάσαι τον μαλάκα τον συμμαθητή σου που σε μύησε στη γλυκιά αλλά υπονομευτική απόλαυση του τσιγάρου (πολιτικοί και κόμματα), τη γυναίκα σου που μάλωνες τακτικά και ήθελες δύο «ποτηράκια» κάθε βράδυ για να χαλαρώσεις (δάνεια, χρηματιστήριο, επίπλαστη ευδαιμονία), τα φιλαράκια που σε παρέσερναν σε τακτικές καταχρήσεις (συνδικαλιστές και τα κάθε είδους άυλα «κεκτημένα») τον εργοδότη σου που σε πίεζε και δεν σε άφηνε χρόνο για να γυμναστείς (μπήκαμε στην ΟΝΕ με την ίδια χαλαρότητα που κάνουμε συμβόλαιο σύνδεσης κινητής τηλεφωνίας!). Κατά βάθος όμως, γνωρίζεις ότι η ευθύνη είναι πρωτίστως δική σου και ότι ο τεχνοκράτης ιατρός, μάλλον έχει δίκιο. Εκτός και αν μπορείς, μαγικά, να γυρίσεις τον χρόνο πίσω… Εκτιμώ, ότι η σημερινή εικόνα της Χώρα μας ελάχιστα διαφέρει από τον ΑΦΕΛΗ, ΑΝΕΥΘΥΝΟ, ΕΥΚΟΛΟΠΙΣΤΟ 45άρη που περιγράφω παραπάνω. Σαφέστατα, το κύριο μερίδιο ευθύνης ανήκει σε μια μεγάλη ομάδα ανεπαρκέστατων, τυχάρπαστων πολιτικάντηδων και μανδαρίνων που εδώ και δεκαετίες λυμαίνονται τη Χώρα μας. Δυστυχώς, δεν μας προέκυψαν με διαδικασίες παρθενογένεσης. Είναι σάρκα από τη σάρκα μας και το πονηρό όνειρό μας για πρόσβαση στα «καλά και συμφέροντα». Εμείς τους ψηφίσαμε επανειλημμένως και μας θυμάμαι, να πανηγυρίζουμε επιδεικτικά για την εκλογή τους. Στην Πολιτική και στον Έρωτα δεν υπάρχουν αθώα θύματα. Βεβαίως, ως «μωρές παρθένες» ζητάμε τώρα να πάνε Φυλακή. Μακάρι να πάνε! Να πάμε όμως και όλοι από μας όσοι: Ως ελεύθεροι επαγγελματίες αποκρύπτουμε εισοδήματα, ως διορισμένοι καθηγητές κάνουμε ιδιαίτερα μαθήματα και μάλιστα αφορολόγητα, ως αγρότες δηλώνουμε ανύπαρκτα χωράφια ή τα καλλιεργούμε μόνο για την πριμοδότηση, ως δημόσιοι υπάλληλοι

αμειβόμαστε δυσανάλογα με αυτό που προσφέρουμε, ως πολίτες απολαμβάνουμε πλασματικές αναπηρικές συντάξεις, ως γιατροί ή μηχανικοί χρηματιστήκαμε για να κάνουμε το καθήκον μας, ως ψηφοφόροι ζητήσαμε κραυγαλέα προνομιακή μεταχείριση σε βάρος συμπολιτών μας, ως τροχονόμοι σβήσαμε κλήσεις, ως παπάδες πήραμε το «κάτι τις» για ένα τρισάγιο, ως, ως, ως… ουκ εστίν αριθμός. Σε τελική ανάλυση, είτε 1 μεγαλοκαρχαρίας κλέψει 1 εκ. ευρώ είτε 1 εκατομμύριο «μαριδούλα» κλέψει από 1 ευρώ, το μαθηματικό αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο. Δεδομένου ότι η εθνική οικονομία είναι πρωτίστως εφαρμοσμένα μαθηματικά, το ΔΝΤ δεν ρωτάει ποιος τα «έφαγε», αλλά τι «ζημιά» κάναμε ως συντεταγμένη κοινωνία!. Δυστυχώς, ή οριζόντια και κάθετη έλλειψη ηθικών φραγμών ενάντια στην καταπάτηση των νόμων και στην κάθε έννοια περί δικαίου, είναι κυρίαρχα ποιοτικό και δευτερευόντως ποσοτικό πρόβλημα. Αντιδρούμε με αντανακλαστικά αμοιβάδας, μόνον όταν το πρόβλημα αγγίξει την τσέπη μας. Αγοράζουμε κινητό τηλέφωνο με αυστηρότερα κριτήρια από ότι ψηφίζουμε βουλευτή ή δήμαρχο. Εκλέξαμε επανειλημμένα Πρωθυπουργό έναν ευτραφή κύριο, με κυρίαρχο κριτήριο το «βαρύ» επώνυμό του. Παραμένουμε αμετανόητοι Ιδιώτες και αρνούμαστε να γίνουμε Πολίτες. ΥΓ: Οφείλω τη συμπάθεια στους Δημάρχους Αιανής και Βελβενδού για τον τρόπο διεκδίκησης αυτών που θεωρούν, εκτιμούν και πιστεύουν ως δίκαια. Με εκπλήσσει αρνητικά η «γηπεδική» αντίδραση της Σιάτιστας. Μιας πόλης που ανέπτυξε αστικές δομές, έδωσε σημαντικότατο πολιτιστικό στίγμα και βίωσε τον οικονομικό ευρωπαϊκό χώρο όταν ή Αθήνα ήταν ένα ασήμαντο χωριό! Σε κάθε περίπτωση, το τελικό ζητούμενο δεν είναι η Έδρα του Ψαρρά. Το ζητούμενο είναι αν ο Ψαρράς μπορεί να πιάνει ψάρια.

Το καράβι

Τ

α όσα συμβαίνουν στις ημέρες μας και στην Ελληνική Δημόσια ζωή μου θυμίζουν καράβι που πλέει σε μια φουρτουνιασμένη θάλασσα (οικονομική κρίση). Ο καπετάνιος κάνει αγώνα για να το οδηγήσει σε απάνεμο λιμάνι, αλλά αντιμετωπίζει σωρεία προβλημάτων. Έχει την υποστήριξη μέρους μόνον των επιβατών. Μόνον οι μισοί τον εμπιστεύονται. Ένας στους τρεις προτείνει άμεση αλλαγή καπετάνι-

Του ΓΕΩΡΓΙΟΥ Α. ΔΑΟΥΤΟΠOYΛΟΥ Καθ. Γεωπονίας ΑΠΘ

ου και ένας στους τέσσερις δεν θέλει κανένα για καπετάνιο, χωρίς να εξηγεί πως θα οδηγηθεί το καράβι σε ασφαλές λιμάνι! Τα προβλήματα βέβαια δεν σταματούν εδώ. Το καράβι που έχει αρχίσει να βάζει νερά και η πυξίδα του παρέχει αναξιόπιστες ενδείξεις για την πορεία του (στατιστικό σύστημα), αντιμετωπίζει μια σειρά από προβλήματα που προέρχονται από τους επιβάτες. Μερικοί, όχι μόνον αρνούνται την παροχή βοήθειας προς το πλήρωμα για άντληση των υδάτων, αλλά κρύβοντας το πρόσωπό τους ανοίγουν νέες τρύπες στα ύφαλα του πλοίου. Άλλοι πάλι, αγνοώντας τη σοβαρότητα της κατάστασης, διαμαρτύρο-


απόψεις 31

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

νται για τη θέση του καταστρώματος που τους δόθηκε κατά την επιβίβαση και συνωθούνται στο λογιστήριο ζητώντας καμπίνα και μάλιστα κλιματιζόμενη!. Τέλος άλλοι, κατηγορούν τα μονοπώλια που κυριαρχούν στις ακτοπλοϊκές γραμμές του Αιγαίου με τους πλοιοκτήτες τους να θησαυρίζουν από τα σαπιοκάραβα που έχουν δρομολογήσει, καλώντας πλήρωμα και επιβάτες σε εξέγερση. Ο καπετάνιος μπροστά στην κρίση δίνει συνεντεύξεις στα διεθνή μέσα ενημέρωσης επαινώντας τις αντοχές του σκάφους, τις ικανότητες του πληρώματος, την εμπιστοσύνη των επιβατών και αρνείται να ζητήσει ναυαγηρία από τα ρυμουλκά (ΔΝΤ και Ευρωπαϊκή Ένωση) που έσπευσαν προς βοήθεια. Παράλληλα, με ανακοινώσεις του διαβεβαιώνει πλήρωμα και επιβάτες ότι τα δύσκολα προβλήματα οφείλονται στις εξαιρετικά δυσμενείς καιρικές συνθήκες που εισέβαλαν στο Αιγαίο με προέλευση τον Ατλαντικό (κερδοσκόποι) και από το γεγονός ότι το πλοίο είχε αφεθεί να σκουριάζει χωρίς συντήρηση και εκσυγχρονισμό για πάνω από πέντε χρόνια από τον προηγούμενο καπετάνιο. Διαβεβαιώνει ταυτόχρονα όλους ότι το πρόβλημα θα ξεπεραστεί από τον ίδιο και το εξαιρετικό του πλήρωμα και ότι οι λίγοι δολιοφθορείς θα συλληφθούν σύντομα και θα οδηγηθούν στη Δικαιοσύνη. Γραφεία στοιχημάτων που πληροφορήθηκαν τις δυσκολίες του σκάφους στοιχηματίζουν με πιθανότητες πάνω από 50% ότι το σκάφος θα ναυαγήσει. Μερικοί επιβάτες που έμαθαν τις προβλέψεις και πληροφορήθηκαν ότι τα σωσίβια του σκάφους δεν επαρκούν για όλους, πληρώνουν όσο-όσο για ένα σωσίβιο. Ένας που ρωτήθηκε, από μια ανήμπορη γ��ιούλα απάντησε με το αφοπλιστικό επιχείρημα. «Εγώ να σωθώ κυρά μου και τι με νοιάζει για τους άλλους».

Ανοιχτή επιστολή στο Βουλευτή της Ν.Δ. κ. Κασαπίδη Γεώργιο

με τίτλο ΣΙΩΠΑ ΚΑΙ ΜΗ ΜΙΛΑΣ

Δ

ήλωση του Γιώργου Κασαπίδη βουλευτή της Ν.Δ.: «Ως εργένης που είμαι μπορώ να κάνω και ασκητική ζωή για να αντεπεξέλθω. Ένας οικογενειάρχης για να είναι βουλευτής πρέπει να σπονσαριστεί ή να είναι γόνος μεγάλης οικογένειας». Δεν μπορώ να αντισταθώ στην λε-

Του ΚΩΣΤΑ ΒΙΚΑ Εκδότη Πύλης Ανάπτυξης

κτική πρόκληση του αγαπητού κατά τα άλλα βουλευτή της Ν.Δ. και να μην τον ρωτήσω δημόσια: 1. Γιατί επιτυχημένοι συμπολίτες μας με πολύ καλή εργασία και με υψηλό εισόδημα επιλέγουν τον δύσκολο και κοπιαστικό δρόμο της πολιτικής (βουλευτές, δήμαρχοι, νομάρχες) με λιγότερο εισόδημα και πολύ φασαρία; 2. Γιατί επιτυχημένοι συμπολίτες μας (βουλευτές, δήμαρχοι, νομάρχες) επιλέγουν την «ξεφτίλα» του άγνωστου μνημόσυνου, τις ολιγόλεπτες παρουσίες τους σε χορούς συλλόγων, τις υπνωτισμένες παρουσίες τους σε παρουσιάσεις ποιημάτων και βιβλίων, για να κάνουν δημόσιες σχέσεις; 3. Γιατί επιτυχημένοι συμπολίτες μας (βουλευτές, δήμαρχοι, νομάρχες) επιλέγουν το καθημερινό ψεύτικο χαμόγελο, το (τάκα – τάκα) χτύπημα στην πλάτη, τις περιστροφικές βόλτες στις πόλεις και χωριά, τους κυριακάτικους εκκλησιασμούς λίγο πριν πει ο παπάς το δι’ ευχών, τις άστοχες και άκομψες μερικές φορές αερολογίες, γιατί δεν έχουν τίποτα άλλο να κάνουν; 4. Γιατί επιτυχημένοι συμπολίτες μας (βουλευτές, δήμαρχοι, νομάρχες) επιλέγουν να παραβρίσκονται σε δεκάδες εκδηλώσεις (κόψιμο πίτας), αποκριάτικους χορούς, καρναβάλια, λαοσυνάξεις, εορτές για κρομμύδια, πράσα, ροδάκινα, μπάτζιο, που συνοδεύονται με σουβλάκια και μπύρες, γιατί δεν έχουν τίποτα καλύτερο να κάνουν; 5. Γιατί επιτυχημένοι συμπολίτες

μας (βουλευτές, δήμαρχοι, νομάρχες) επιλέγουν μετά μανίας την επανεκλογή τους με όποιο τίμημα; (χρόνο, χρήμα, κούραση); 6. Γιατί επιτυχημένοι συμπολίτες μας (βουλευτές, δήμαρχοι, νομάρχες) επιλέγουν ο λόγος τους να είναι ξύλινος και κομματικός όταν στην τοπική κοινωνία που ζούμε, όλοι γνωριζόμαστε πολύ καλά; 7. Γιατί επιτυχημένοι συμπολίτες μας (βουλευτές, δήμαρχοι, νομάρχες) επιλέγουν «το σώπα μη μιλάς» ξέρει ο αρχηγός, με όποιο ηθικό τίμημα και με όποιο σκόπιμο συντεχνιακό μέτρο όταν η προσωπική τους άποψη είναι άλλη; 8. Τι είναι αυτό που πρώην βουλευτές, πολιτευτές, δημοτικοί σύμβουλοι, νομαρχιακοί σύμβουλοι, επιτυχημένοι όλοι, συμπολίτες μας, τρέχουν και δεν φτάνουν για μία θέση στην «εξουσία»; 9. Τι είναι αυτό που συμβαίνει σήμερα με τον Καλλικράτη, όταν επιτυχημένοι συμπολίτες μας δήμαρχοι σέρνουν τον λαό στους δρόμους όταν ξέρουν (γιατί το ξέρουν) ότι υπογράφουν το ΤΕΤΕΛΕΣΤΑΙ μετά από δύο χρόνια των μικρών δήμων; Αγαπητέ Γιώργο όπως κατάλαβες συντελούνται ριζικές αλλαγές σ’ όλα. Το πολιτικό σύστημα δεν το απαξίωσε ο λαός αλλά εσείς οι ίδιοι. Οι λαϊκές εντολές εδώ και χρόνια δινόταν στα προγράμματα των κομμάτων που μόνο σε λόγια του αέρα είχαν αξία. Οι θεσμοί είναι απόλυτα υποταγμένοι στην «φρενάκη» των διαλόγων, στα τηλεοπτικά κανάλια και στις στήλες των παραπολιτικών. Η ανοργανωσιά, η διαφθορά, η αυθαιρεσία της κρατικής μηχανής, η συντήρηση της αδράνειας, η επιφόρτιση του κομματικού κράτους, η αδημιούργητη φαντασία, πιστεύεις ότι είναι θέμα μισθού των «εξουσιαστών»; Αγαπητέ Γιώργο όποιο μισθό και αν παίρνεις λίγος ή πολύς δεν με νοιάζει γιατί η επιλογή είναι δική σου, με νοιάζει όμως το έργο της πολιτικής να σχεδιάζει τις κοινωνικές προοπτικές της χώρας, το μέλλον, την ποιότητα της ζωής, τις προτεραιότητες των επιδιώξεων, την ιεράρχηση των αναγκών. Τα «ανεπαρκή» στην προτεραιότητα «έχω έξοδα» δεν μας πείθουν γιατί η ρήξη και η αντίθεση στην ιδεολογική ποιότητα δεν προϋποθέτουν ούτε μνημόσυνα, ούτε εορτές, αλλά ποιότητα παρεμβάσεων και τόλμη. Μπορείτε (αφού το επιλέξατε) να ζήσετε και με λιγότερα. Σήμερα το

40% του Ελληνικού πληθυσμού ζει με σύνταξη ή μισθό κάτω των 700 ευρώ. Εσείς τουλάχιστον λίγο από εδώ, λίγο από εκεί ότι και να γίνει από 5.000 έως και 7.000 ευρώ θα τα πάρετε, και να μην ξεχνάμε λίγο το δωρεάν αυτοκίνητο, λίγο τα δωρεάν τηλέφωνα, λίγο τα δωρεάν ΕΛΤΑ, ε! δεν είναι και λίγα. Αν δεν μας απαντήσει ο φίλος βουλευτής Γιώργος Κασαπίδης γιατί τόσος αγώνας (πραγματικός πόλεμος) για μία θέση (βουλευτή, δημάρχου, νομάρχη,) με τόσα λίγα χρήματα που η ζωή τους να γίνεται ασκητική, Θα απαντήσω εγώ. Μη μας πει όμως (και λίγο χιούμορ δεν βλάπτει) όπως μας είπε ο Παναγιώτης Αποστολίδης σε τηλεοπτική εκπομπή – Εγώ έχω εμπειρία 40 χρόνων και μπορώ να διεκδικήσω τον Δήμο Κοζάνης. Γιατί τότε να πρέπει να ασχοληθούμε με την ψυχοσυνθετική της αύρας που εκπέμπουν οι παλαιοί εμπειρικοί αυτοδιοικητικοί. Δηλαδή, εγώ είμαι ένας παλιός μπακάλης και φυσικά μπορώ εύκολα να κυβερνήσω ένα νέο και σύγχρονο Super Market. Ε! σαμτ’ τι είνι. Για τις εκτός θέματος απόψεις αγαπητέ Γιώργο, παίρνω απόλυτα την ευθύνη. Αλλά έχω την εντύπωση ότι όλα κάπου δένουν. Περιμένω με αγωνία την απάντησή σου, έτσι για να μην γίνεται μόνο ντόρος. Τελευταία ερώτηση. Πόσοι από τους βουλευτές, δημάρχους, νομάρχες πλην εξαιρέσεων, μπήκαν στην πολιτική πλούσιοι και βγήκαν φτωχότεροι; Αν ξέρεις, με χαρά το νούμερο θα το βάλουμε πρωτοσέλιδο. Αν δεν ξέρεις «ΣΩΠΑ ΚΑΙ ΜΗ ΜΙΛΑΣ».


32 περιβάλλον

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Διαχείριση αρδευτικού νερού

με χρήση δικτύου μετεωρολογικών σταθμών

Τ

ο πρόβλημα: υδατικοί πόροι και αρδευόμενη γεωργία Τα τελευταία χρόνια αποτελεί κοινή πεποίθηση των επιστημόνων που ασχολούνται με το νερό, πως οι μετεωρολογικές συνθήκες του πλανήτη μας παρουσιάζουν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με το παρελθόν. Οι διαφοροποιήσεις αυτές, αποδίδονται κατά κύριο λόγο στις ανθρώπινες δραστηριότητες, κάτι που σύμφωνα με τη Σύμβαση-Πλαίσιο των

Του Δρ.Άνθιμου Σπυρίδη Αγρονόμος-Τοπογράφος Μηχανικός, M.Sc., Ph.D.

Ηνωμένων Εθνών για τις Κλιματικές Μεταβολές (UNFCC), συνιστά τον ορισμό της λεγόμενης «κλιματικής αλλαγής». Στην περίοδο της κλιματικής αλλαγής που διανύει ο πλανήτης, καταγράφονται σημαντικές περίοδοι ανομβρίας και αυξημένων θερμοκρασιών. Η ξηρασία πλήττει την οικονομία και συνεπώς την ευημερία των πολιτών, χωρίς διακρίσεις. Σημαντικές είναι οι επιπτώσεις της στις χώρες με ξηρού τύπου κλίμα (όπως οι Μεσογειακές), όπου οι τάσεις ανομβρίας είναι πλέον δεδομένες. Τα προβλήματα διαθεσιμότητας του νερού και ο ανταγωνισμός μεταξύ των διαφόρων χρήσεών του αναμένεται να ενταθούν. Η αρδευόμενη γεωργία αποτελεί κατά κοινή ομολογία, το μεγαλύτερο καταναλωτή νερού σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Eurostat, στη χώρα μας η αρδευόμενη γεωργία καταναλώνει το 88% περίπου των διαθέσιμων υδατικών πόρων καλής ποιότητας. Συγκριτικά αναφέρεται πως, για την ύδρευση το αντίστοιχο ποσοστό εκτιμάται στο 10-12%, περίπου. Το υψηλό αυτό ποσοστό οφείλεται κατά κύριο λόγο στο συνδυασμό του χαμηλού συντελεστή αποδοτικότητας εφαρμογής του αρδευτικού νερού καθώς και, στον εμπειρικό τρόπο εφαρμογής των αρδεύσεων από τους παραγωγούς ο οποίος, δεν λαμβάνει υπό-

ψη του τις πραγματικές ανάγκες των καλλιεργειών. Η εξάντληση των υπόγειων υδροφόρων, η υφαλμύρινσή τους, η μείωση των διαθέσιμων επιφανειακών αποθεμάτων σε λίμνες και ταμιευτήρες, αποτελούν μερικές εκφάνσεις του τεράστιου προβλήματος. Άμεση συνέπεια των ανωτέρω είναι ότι, για την άρδευση καταναλώνονται σημαντικά μεγαλύτερες ποσότητες νερού, από αυτές που πραγματικά απαιτούνται ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες των καλλιεργειών σε νερό. Η αλόγιστη αυτή χρήση του αρδευτικού νερού, επιφέρει πλέον των ποσοτικών προβλημάτων και προβλήματα που σχετίζονται με την ποιότητα των υπόγειων και επιφανειακών υδατικών πόρων. Ως εκ τούτου, ο εξορθολογισμός των καταναλώσεων του κύριου καταναλωτή νερού (του γεωργικού τομέα), αποτελεί μονόδρομο για τη διασφάλιση της αειφορικής και βιώσιμης διαχείρισης αυτών. Η δράση Επιχειρώντας να συμβάλει στον εξορθολογισμό της κατανάλωσης του αρδευτικού νερού στη χώρα μας, η μελετητική εταιρεία ΣΠΥΡΙΔΗΣ Α. – ΚΟΥΤΑΛΟΥ Β. Ο.Ε. - ΥΕΤΟΣ σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Εγγείων Βελτιώσεων του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. και τον Τ.Ο.Ε.Β. Νιγρίτας Σερρών, προχώρησε στην εκπόνηση μελέτης με σκοπό την παροχή συμβουλών προς τους παραγωγούς αναφορικά με την ενδεικνυόμενη δόση άρδευσης των καλλιεργειών τους. Η εν λόγω δράση τέθηκε υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και συγχρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, μέσω της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας Interreg. Ως περιοχή μελέτης χρησιμοποιήθηκε μία έκταση 63.000 στρεμμάτων, η οποία ανήκει στο 4ο Αρδευτικό Δίκτυο του Τ.Ο.Ε.Β. Νιγρίτας Σερρών. Η χρονική διάρκεια της δράσης ήταν δεκαπέντε (15) μήνες. Μελετήθηκαν οι δύο (2) κυριότερες καλλιέργειες της περιοχής (αραβόσιτος και βαμβάκι), οι οποίες τυγχάνει να θεωρούνται και ιδιαίτερα υδροβόρες, για δύο (2) καλλιεργητικές περιόδους (2007 και 2008). Η μεθοδολογία Ο υπολογισμός της ενδεικνυόμενης ποσότητας αρδευτικού νερού που πρέπει να εφαρμοσθεί, βασίστηκε

στον επακριβή προσδιορισμό των πραγματικών αναγκών των καλλιεργειών. Οι διάφοροι υπολογισμοί έλαβαν υπόψη τους μετεωρολογικά δεδομένα που κατέγραφαν δύο (2) αυτόματοι σταθμοί οι οποίοι, εγκαταστάθηκαν γι�� το σκοπό αυτό εντός της περιοχής μελέτης. Η χωρίς σημαντικό κόστος ενημέρωση των παραγωγών, εξασφαλίσθηκε με την κατασκευή ιστοσελίδας στην οποία οι ίδιοι είχαν πρόσβαση. Μέσα από μία απλή διαδικασία τριών βημάτων, ο παραγωγός αφού πρώτα παρείχε βασικά στοιχεία της καλλιέργειας για την οποία ενδιαφερόταν, λάμβανε στην οθόνη του Η/Υ την απαιτούμενη δόση άρδευσης του αγροτεμαχίου του. Τα αποτελέσματα Κατόπιν σύγκρισης της αρδευτικής πρακτικής που ακολουθούν οι παραγωγοί της περιοχής με την προτεινόμενη από τη συγκεκριμένη δράση, προέκυψαν σημαντικά συμπεράσματα. Πιο συγκεκριμένα, δεχόμενοι πως η προτεινόμενη μεθοδολογία καλύπτει το 100% των αναγκών των καλλιεργειών σε νερό, δείχθηκε ότι οι εφαρμοζόμενες από τους παραγωγούς ποσότητες άρδευσης υπερβαίνουν τις πραγματικές ανάγκες σε ποσοστό από 18 έως και 74%. Η εξοικονόμηση των ποσοστών αυτών μεταφράζεται σε συνολική εξοικονόμηση 4,5 έως 8,5 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού καλής ποιότητας, ανά έτος. Το ουσιαστικότερο συμπέρασμα που προέκυψε, αφορούσε τη σχέση νερού και απόδοσης των καλλιεργειών. Έτσι, παρά τη μείωση της δόσης άρδευσης, η απόδοση αυξήθηκε κατά 18 έως 73% ανά κυβικό μέτρο εφαρμοζόμενου νερού, χωρίς ουδεμία συνέπεια επί της ποιότητας του παραγόμενου προϊόντος. Η ελκυστικότητα της προτεινόμενης μεθοδολογίας ενισχύεται επιπλέον από τον απλό και ανέξοδο τρόπο με τον οποίο παρέχονται οι συμβουλές άρδευσης προς τους ενδιαφερόμενους παραγωγούς. Συνεπώς, η ορθολογική άρδευση είναι όχι μόνο η πλέον ενδεδειγμένη λύση για την εξοικονόμηση σημαντικών ποσοτήτων νερού, αλλά ταυτόχρονα είναι προσιτή στον παραγωγό. Κατόπιν των ανωτέρω ενθαρρυντικών αποτελεσμάτων, η ομάδα μελέτης προχώρησε στη πρόταση εγκατάστασης ενός δικτύου έντεκα (11)

συνολικά αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών, με σκοπό τη μελλοντική επέκταση της προτεινόμενης μεθοδολογίας σε όλη την αρδευόμενη έκταση του Ν. Σερρών. Η πυκνότητα του προτεινόμενου δικτύου σταθμών (1 σταθμός ανά 154km2) θεωρείται πολύ ικανοποιητική για τη μορφολογία της περιοχής, ενώ και το συνολικό κόστος υλοποίησής του κινείται σε λογικά επίπεδα. Η σημαντικότητα ενός τέτοιου δικτύου είναι πασιφανής αν ληφθούν υπόψη α) η σημαντικότητα της πεδιάδας των Σερρών στη γεωργική παραγωγή της χώρας μας και β) η δυνατότητα χρήσης του δικτύου σε μελέτες που αφορούν τους σημαντικής αξίας υδατικούς πόρους του Ν. Σερρών (υδροβιότοπος Κερκίνης και ποταμός Στρυμόνας). Αναμενόμενα οφέλη Στην Ελλάδα παρατηρείται έλλειψη παρόμοιων δράσεων και ως εκ τούτου η συγκεκριμένη δράση χαρακτηρίζεται ως καινοτόμος. Η υλοποίηση παρόμοιων δράσεων και σε άλλες γεωργικές περιοχές της επικράτειας είναι δυνατόν να επιφέρει σημαντική εξοικονόμηση νερού και να συνεισφέρει στη σημαντική μείωση των περιβαλλοντικών κινδύνων που σχετίζονται με την υπεράρδευση (έκπλυση θρεπτικών στοιχείων από το έδαφος, μόλυνση των υπόγειων υδροφορέων με αγροχημικά κ.α.) διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη βιωσιμότητα της ελληνικής γεωργίας υπό το δυσμενές καθεστώς των κλιματικών αλλαγών. Πέραν των θετικών επιπτώσεων στο περιβάλλον, η διασφάλιση του ύψους της αγροτικής παραγωγής, θα έχει πολλαπλά βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα οφέλη για την οικονομία και την κοινωνία της περιοχής, όπως: μείωση των οικονομικών ανισοτήτων μεταξύ του πληθυσμού, μείωση της ανεργίας με την απασχόληση του εργατικού δυναμικού στον πρωτογενή τομέα, ενίσχυση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, αύξηση των οικονομικών δραστηριοτήτων της ευρύτερης περιοχής, μείωση της μετακίνησης του τοπικού πληθυσμού σε αστικά κέντρα κ.α. Τέλος, επιπλέον όφελος για τη χώρα μας αποτελεί η παραγωγή τεχνογνωσίας καθώς και η υλοποίησή της η οποία, θα ενισχύσει το προφίλ της ελληνικής γεωργίας, τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό.


περιβάλλον 33

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Σχήμα 1. Ένας εκ των δύο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό των πραγματικών αρδευτικών αναγκών των καλλιεργειών.

Σχήμα 3. Η αρχική σελίδα του ιστοχώρου που διατίθεται προς τους παραγωγούς.

Σχήμα 5. Η σελίδα από την οποία παρέχεται η αρδευτική συμβουλή προς τον παραγωγό.

 

 

 

Σχήμα 2. Το προτεινόμενο δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών που καλύπτει το σύνολο της πεδιάδας Σερρών

Σχήμα 4. Η σελίδα εισαγωγής στοιχείων για την καλλιέργεια που ενδιαφέρει τον παραγωγό.

 

 


34 περιβάλλον

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Η ποινική προστασία του Περιβάλλοντος Του Αλκιβιάδη Νέττα | Πρ. Καθ. Νομικών Επιστημών στη Γερμανία | Επίτιμο μέλος Ι.Π.Α.Δ.Μ.

Ε

δώ και αρκετά χρόνια η ποινική, πολιτική, δογματική ανάγκη και αντίληψη της προστασίας του περιβάλλοντος έχει απασχολήσει πάρα πολύ Κυβερνήσεις, Οργανισμούς και τον άνθρωπο γενικότερα οπουδήποτε της γης. Κανείς δεν αμφισβητεί πλέον ότι το περιβάλλον κακοποιείται σε πρωτόγνωρες διαστάσεις από τον άνθρωπο σε όλο μας τον πλανήτη. Δάση μαράθηκαν, καταστράφηκαν από πυρκαγιές ή υλοτομήθηκαν εντελώς σε μεγάλο βαθμό, ποτάμια, λίμνες, υπόγεια ύδατα και θάλασσες έχουν μολυνθεί και μολύνονται αδιάκοπα, οι παντοιότροπες ρυπάνσεις του αέρα έχουν μολύνει ανεπανόρθωτα την ατμόσφαιρα, μεγάλες εδαφικές καλλιεργήσιμες εκτάσεις έχουν εμποτισθεί με μεγάλες ποσότητες δηλητηριωδών φυτοφαρμάκων, σε πολλές χώρες τα πυρηνικά κατάλοιπα θέρισαν ζωές ανθρώπων και ζώων, μάραναν ευρύτερες περιοχές του φυτικού κόσμου και επιδρούν ακόμη δυσμενώς στην υγεία του ανθρώπου. Τα προβλήματα από την μόλυνση, κακοποίηση και εγκληματικές προσβολές του περιβάλλοντος, η καταστροφή της οικολογικής ισορροπίας και η κατασπατάληση των φυσικών πόρων σε συνάρτηση με την εκρηκτική αύξηση του γήινου πληθυσμού είναι πάρα πολλά και σύνθετα. Οι διαρκείς προσβολές και απειλές του ζωικού και φυτικού κόσμου έσπειραν τον φόβο και τρόμο σε κράτη και μεμονωμένα άτομα και έγινε κοινή συνείδηση, ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί μέλημα κάθε πολίτη και μπροστά σ΄ αυτήν την καταστροφική μανία του περιβάλλοντος, κάτι έπρεπε να γίνει, ώστε να τεθεί ένας φραγμός σ΄αυτήν. Ταυτόχρονα κοινωνίες ολόκληρες, πιεζόμενες από την ανάγκη εξεύρεσης νέων πλουτοπαραγωγικών πηγών, έθεταν ενσυνείδητα ή ασυνείδητα σε εφαρμογή νέες μεθόδους, νέες τεχνολογίες καταστροφής γήινων και θαλασσίων εκτάσεων. Το αδηφάγο κεφάλαιο των ολίγων οι οποίοι ποτέ δεν ικανοποιήθηκαν από την αλόγιστη συσσώρευση του πλούτου στις τσέπες των, αδιαφόρησε και αδιαφορεί σε μεγάλο βαθμό για την προβολή. Παρ΄ όλα αυτά μία ικανοποιητική επόπτευση του περιβάλλοντος από κράτη και οργανισμούς δεν έχει ακόμη εξελιχθεί σε ικανοποιητικό βαθμό, ώστε να προλαμβάνει αποτελεσματικά τις προσβολές και να τιμωρεί τους ενόχους. Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που έχει προκαλέσει την αντίδραση όλων των κλάδων του δικαίου: διοικητικού, αστικού και ποινικού. Του τελευταίου όμως συχνότατα, έντονα και αδόκιμα αποδοκιμάζεται ή επιδοκιμάζεται η λειτουργία και η ενεργοποίηση. Πολλοί διερωτούνται αν αυτό είναι χρήσιμο για την προστασία του περιβάλλοντος, αφού για τον σκοπό αυτόν το Διοικητικό

Δίκαιο ασχολείται επί μακρόν. Ως μέσον όμως προστασίας του περιβάλλοντος, η εφαρμογή του ποινικού δικαίου είναι απόλυτα αναγκαία, παρ΄ότι η διεθνής πρακτική το έχει εξαρτήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις διοικητικού περιεχομένου διατάξεις. Στην πατρίδα μας, το ποινικό δίκαιο προστασίας του περιβάλλοντος, διασκορπισμένο σε πληθώρα Διοικητικών Πράξεων, περιορίζεται στον άχαρο ρόλο μιας δέσμης κανόνων που εξαντλούνται ουσιαστικά στην περιγραφή των πλαισίων των ποινικών κυρώσεων, αφήνοντας τον προσδιορισμό των στοιχείων κάθε αξιόποινης πράξης ή παράλειψης στις διατάξεις με διοικητικό περιεχόμενο. Έτσι εισβάλλουν και εγκαθίστανται στη συστηματική του εγκληματικού αδίκου των ποινικών κανόνων τα στοιχεία του διοικητικού δικαίου, γεγονός που ασκεί άμεση και μεγάλη επίδραση καις στον προσδιορισμό του δόλου ή της αμέλειας για τον καταλογισμό ευθυνών. Η νομοθετική εξουσία, παραμερίζει, δυστυχώς, τις ποινικές κυρώσεις και επιδιώκει την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των καταναλωτών π.χ. με μοναδικό όπλο τις διοικητικές κυρώσεις, οι οποίες έχουν πάντα διάφορο μέγεθος και τρόπο επιβολής. Πριν όμως γίνει περαιτέρω αναφορά στο ποινικό δίκαιο, είναι σκόπιμο να διατυπωθεί τι εννοούμε με τον όρο Π Ε Ρ Ι Β Α Λ Λ Ο Ν. Ένας κοινά αποδεκτός από την Επιστήμη και τη Νομοθεσία ορισμός του περιβάλλοντος δεν υφίσταται σε παγκόσμια κλίμακα. Διχογνωμία επίσης επικρατεί εάν θα πρέπει ο ορισμός περιβάλλον να εξετασθεί σε ευρύτερο φάσμα ή υπό μία στενή έννοια. Εάν εξετασθεί υπό την στενή έννοια, τότε αυτό περιλαμβάνει τα θέματα: • Προστασία του εδάφους, υδάτων, αέρος και την κοινή ησυχία • Την κλιματολογική κατάσταση και κυρίως την θερμοκρασία,, την υγρασία του αέρα και τον βιολογικό κόσμο, ήτοι ζώα, φυτά και λοιπά είδη ζωής • Το οικολογικό σύστημα στο σύνολό του με όλον τον κύκλο της υλικής του υπόστασης. Εάν γίνει δεκτή αυτή η διάκριση, τότε δημιουργείται η υποχρέωση της προστασίας του, ήτοι η διατήρηση και η επαναφορά του στην προτέρα φυσική του υπόσταση. Επειδή όμως αυτή η υποχρέωση δεν είναι ο κύριος σκοπός της προστασίας του περιβάλλοντος αλλά και η παράλληλη εξυπηρέτηση των ζωτικών αναγκών του ανθρώπο��, θα πρέπει να ρυθμισθεί με νομοθετικά μέτρα πως θα γίνεται και η χρησιμοποίηση των βασικών φυσικών πόρων χωρίς να βλάπτεται το περιβάλλον από την εκμετάλλευσή του. Με βάση αυτές τις σκέψεις και απόψεις, η προστασία του περιβάλλοντος λαμβάνει το εξής εννοιολογικό πλαίσιο: • Αποτροπή και περιορισμός των ζημιογόνων

ανθρωπίνων ενεργειών με δηλητηριώδεις χημικές ύλες, παραγωγή μικροβίων και καταλοίπων ατομικής ενέργειας. • Διατήρηση της καθαρότητας των υδάτων • Ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος των απορριμμάτων • Προστασία από ρυπογόνες ύλες. • Προστασία των ανθρώπων από θορύβους και υπερβολικούς κραδασμούς. Χρήσιμο είναι επίσης να γνωρίζουμε και την ιστορία της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος, δηλαδή τι ίσχυε στο παρελθόν. Ευρέως διαδεδομένη είναι η άποψη ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί επίτευγμα των νεώτερων γενεών. Και όμως έκπληξη αποτελεί το γεγονός, ότι οι κυρώσεις οικολογικού χαρακτήρα εφαρμόζονταν και στους προχριστιανικούς χρόνους. Οι Χετταίοι π.χ. περί το 2100 π.χ. απέδιδαν μεγάλη σημασία στην καθαρότητα των υδάτων και τιμωρούσαν με διατάξεις που περιέχονταν στον κώδικα του Ur-Nammu του Lagasch την ρύπανση υδάτινου χώρου. Ο κώδικας του Χαμουραμπή περείχεν επίσης διατάξεις προστατευτικού χαρακτήρα του περιβάλλοντος. Δεν είναι επίσημα γνωστό αν στην αρχαία Ελλάδα υπήρξαν περιπτώσεις συγκεκριμένων παρομοίων διατάξεων, όμως αναφέρεται ότι στην Κρήτη κυρίως, τον καιρό της Μινωικής εποχής, κατά την υλοτόμηση των δασικών εκτάσεων για την προμήθεια ξυλείας για την κατασκευή πλοίων, λαμβάνονταν μέτρα που προστάτευαν την πλήρη αποψίλωση των δασών. Μία άλλη προστατευτική του περιβάλλοντος ενέργεια ήταν εν χρήσει στα μεταλλεία του Λαυρίου, όπου τα κατάλοιπα του αλουμινίου, βλαπτικά για το περιβάλλον, θάπτονταν σε ένα τεράστιο θολωτό υπόγειο χώρο, όπως σήμερα τα ατομικά κατάλοιπα. Στη Ρωμαϊκή εποχή οι οικολογικές νομικές ρυθμίσεις εστιάζονταν στην ανάπτυξη αστικών αξιώσεων άρσης ή παράλειψης της προσβολής που είχαν σχέση με τον χαρακτηρισμό καθορισμένων περιοχών για ρυπογόνες επιχειρήσεις. Κατά τον Μεσαίωνα το ποινικό δίκαιο προστασίας του περιβάλλοντος απέκτησε σημαντική αξία. Στο Σύνταγμα του αυτοκράτορα Φρειδερίκου του 2ου περί το 1231 απαγορεύονταν η ρίψη δηλητηριωδών φυτών σε υδάτινους χώρους. Η διατήρηση της καθαρότητας των πηγαδιών ως πηγών ζωής της μεσαιωνικής πόλης του Freiburg της Γερμανίας, περί το 1520, ετιμωρείτο με την ποινή του πνιγμού η μόλυνση των πηγαδιών που έβλαπτε το κοινό όφελος και ζημίωνε τους κατοίκους. Οι παράνομες υλοτομικές επεμβάσεις σε δάση απειλούνταν εν μέρει με βάρβαρες ποινές. Σύμφωνα με το εξομοιούμενο προς τον Νόμο εθιμικό δίκαιο έπρεπε ν΄ αποκεφαλίζεται όποιος έκοβε τις κορυφές των βελανιδιών. Υπάρχουν και αναφέρονται σε γραπτά κείμενα και άλλου είδους ποινών για διάφο-


περιβάλλον 35

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

ρες προσβολής του περιορισμένου περιβάλλοντος, η αναφορά των οποίων δεν είναι θέμα της παρούσης εργασίας. Στην νεώτερη μεταπολεμική Γερμανία, η πλέον σημαντική από την άποψη της αντεγκληματικής πολιτικής θεμελιώδης επιλογή, ήταν η αυτονόμηση του ποινικού δικαίου προστασίας του περιβάλλοντος από το παρακολουθηματικό πεδίο του διοικητικού δικαίου και η ένταξή του στον Ποινικό Κώδικα. Με τον τρόπο αυτόν αφυπνίσθηκε η συνείδηση των πολιτών σχετικά με την αξία που έχει για τον άνθρωπο το περιβάλλον. Τα εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος έπαυαν να είναι πλέον μόνο απλές παραβάσεις. Επισύρουν ήδη την κατάκριση του γνησίου εγκληματικού αδίκου στην ίδια ένταση, όπως π.χ. η σωματική βλάβη, η κλοπή, η απάτη κ.λ.π. Έτσι βελτιώθηκε σημαντικά η γενική οικολογική συνείδηση των πολιτών και επεδείχθη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση αναφορικά με τον έλεγχο για την εξακρίβωση και ποινικό έλεγχο των περιβαλλοντικών παραβάσεων. Κατέστη δηλαδή σαφές ότι το ποινικό δίκαιο του περιβάλλοντος σχετίζεται μεν με την εφαρμογή του διοικητικού δικαίου του, οι επιδιώξεις του όμως για οικονομική οργάνωση, διανομή αγαθών και αδιαφύλαξη της τάξεως είναι ευδιάκριτες. Οι προστασία των εννόμων αγαθών αξιών, η προστασία της ζωής και της υγείας των ανθρώπων, επιβάλλει την δραστική προστασία του περιβάλλοντος, διότι ο άνθρωπος ζει στο περιβάλλον και όταν αυτό χάνει την φυσική του κατάσταση, η επιβίωση του ανθρώπινου γένους τίθεται σε μέγιστο κίνδυνο. Νομοτεχνικά ωστόσο διατηρήθηκε σε ευρεία κλίμακα η παρακολουθηματική σχέση του ποινικού δικαίου από τις διοικητικές διατάξεις και τούτο διότι η τεχνική εξέλιξη είναι ταχύτατη. Για το πώς θα πρέπει να λειτουργήσουν βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις είναι θέμα και αρμοδιότητα πρώτα των διοικητικών υπηρεσιών. Το Νομικό καθεστώς προστασίας

του περιβάλλοντος, γενικότερα, έπαυσε πλέον να είναι μόνο υπόθεση και υποχρέωση των νομικών αλλά έγινε χρέος Κυβερνήσεων και Διοικητικών Υπηρεσιών. Σε ότι αφορά την πατρίδα μας έχουν θεσπισθεί και τεθεί σε εφαρμογή πληθώρα Νόμων, Προεδρικών Διαταγμάτων, Υπουργικών Αποφάσεων, Αστυνομικών και Υγειονομικών Διατάξεων με έμμεση, πολλές φορές, αναφορά σε περιβαλλοντικά θέματα που δεν έχουν ενταχθεί σε ένα ξεχωριστό κλάδο της επιστήμης. Στη σημερινή του φάση ανάπτυξης, το δίκαιο που αφορά το περιβάλλον και την προστασία του, αποτελεί ένα μ ω σ α ι κ ό από νομικές έννοιες που αφορούν μεν τους κλάδους του δικαίου, εντάσσονται όμως κυρίως στο Διοικητικό Δίκαιο με ταυτόχρονη, πολλές φορές, επέκταση και στο Ποινικό. Σε τρία κυρίως Νομοθετήματα βρίσκουμε, με όχι λίγες παραλλαγές, τον ορισμό του περιβάλλοντος και αυτά είναι: • Ο Νόμος 360/1976 περί Χωροταξίας και Περιβάλλοντος • Το Προεδρικό Διάταγμα 1180/1981 περί ρυθμίσεως θεμάτων που αφορούν την ίδρυση και λειτουργία βιομηχανικών, βιοτεχνικών και πάσης φύσεως μηχανολογικών εγκαταστάσεων και αποθηκών • Ο Νόμος 1327/1983 περί κυρώσεως και συμπλήρωσης της από 18 Ιουνίου 1982 πράξεως νομοθετικού περιεχομένου δια την αντιμετώπιση εκτάκτων επεισοδίων ρύπανσης του περιβάλλοντος Ο οποιοσδήποτε όμως ορισμός που περιέχεται σ΄ αυτά τα Νομοθετήματα δεν καλύπτει την προβληματική που στην πράξη ανακύπτει ή προβλέπει το αντικείμενο της έρευνας κάθε χώρου που αναπτύσσεται η ανθρώπινη δραστηριότητα. Έτσι η έννοια προστασία του περιβάλλοντος βρίσκεται σε διαρκή σχέση με την πληθώρα διαφορετικής μορφής προστασίας του διατάξεις, που δεν είναι πάντα εύκολο να διαπιστωθούν έγκαιρα και εφαρμοσθούν με ακρίβεια.

ΟΙ ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΜΙΣΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΓΡΙΑΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ

Η άγρια πανίδα φωνάζει

«ΒΟΗΘΕΙΑ»! Ακούει κανείς;

M

έσα Φεβρουαρίου: Άγνωστος πυροβόλησε και στη συνέχεια ακρωτηρίασε νεαρή καφέ αρκούδα σε δασική περιοχή της Καστοριάς. • 15 Απριλίου: Νεαρή φώκια δολοφονήθηκε από δυναμίτιδα στη Σάμο • 19 Απριλίου: δελφίνι θανατώθηκε βίαια • 2 Μαΐου: Καφέ αρκούδα πυροβολήθηκε και στη συνέχεια ακρωτηριάστηκε στην Αγία Παρασκευή Τρικάλων. • 14 Μαΐου: Ένα ρινοδέλφινο κι ένα δελφίνι σφαγιάστηκαν στα ανοιχτά της Σάμου. Αυτές είναι λίγες μόνο από τις περιπτώσεις που έφθασαν πρόσφατα στα μέσα ενημέρωσης, ενώ τέτοια περιστατικά είναι σίγουρα πολύ περισσότερα. Οι Οικολόγοι Πράσινοι εκφράζουμε τον αποτροπιασμό μας απέναντι στην απίστευτης αγριότητας επίθεση που δέχεται τον τελευταίο καιρό η άγρια πανίδα της χώρας. Τέτοιου είδους βάναυσες ενέργειες φανερώνουν βαθύτερα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας που ξεκινούν από έλλειψη περιβαλλοντικής ευαισθησίας και φτάνουν έως και έλλειμμα πολιτισμού. Τέτοια φαινόμενα είναι δυστυχώς πιθανό να ενταθούν με την επιδείνωση της οικονομικής κρίσης. Εδώ κατά τη γνώμη μας εντοπίζεται και μια σύνδεση της προστασίας της φύσης με το επίπεδο κοινωνικής συνοχής και υπευθυνότητας και με την προστασία των εισοδημάτων των λιγότερων προνομιούχων συμπολιτών μας. Υπάρχουν, άλλωστε, βάσιμοι φόβοι ότι η κρίση θα αποδυναμώσει σοβαρά και την ήδη ανεπαρκή περιβαλλοντική πολιτική της χώρας μας. Είναι αναγκαίο λοιπόν όλη η κοινωνία να αφυπνιστεί και να συστρατευτεί άμεσα για να προστατεύσει τη μοναδική φυσική κληρονομιά της πατρίδας μας. Είναι αναγκαίο να γίνει συνείδηση ότι στους δύσκολους καιρούς μας η περιβαλλοντική αλληλεγγύη είναι αλληλένδετη με την κοινωνική αλληλεγγύη.

Εξίσου σημαντικό όμως είναι και η κυβέρνηση να συνειδητοποιήσει τις ευθύνες της και να λάβει συγκεκριμένα μέτρα προκειμένου να εξαλειφθούν φαινόμενα βαρβαρότητας απέναντι στην άγρια ζωή. Οι Οικολόγοι Πράσινοι προτείνουμε: • Επικήρυξη των ασυνείδητων κυνηγών και παράνομων ψαράδων. • Ανασύσταση του σώματος των δασοθηροφυλάκων. • Εκπαίδευση της αστυνομίας και του λιμενικού σε θέματα προστασίας της φύσης. • Επαρκή στελέχωση, σε ειδικότητες και αριθμό προσωπικού, των φορέων διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών. • Χρηματοδότηση ή διευκόλυνση στην απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων επιστημονικών προγραμμάτων από σχετικές Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Χορήγηση κρατικών υποτροφιών σε πανεπιστήμια και τεχνολογικά ιδρύματα για την έρευνα της άγριας πανίδας στη χώρα μας. • Εκπόνηση περιβαλλοντικού εκπαιδευτικού προγράμματος στη πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση στις περιοχές που ακόμη επιβιώνουν τα άγρια μεγάλα θηλαστικά (σε ξη��ά και θάλασσα) σχετικά με την άγρια πανίδα της περιοχής τους. Απαραίτητη είναι όμως και η αυστηρή κοινωνική καταδίκη απέναντι στα φαινόμενα βίας, όποια μορφή και αν παίρνει αυτή (κρατική, εργοδοτική, τυφλή «εξεγερσιακή», αντι-περιβαλλοντική), καθώς και η αντιστάθμισή τους με πρωτοβουλίες κοινωνικής και περιβαλλοντικής αλληλεγγύης. Διαφορετικά, η βία θα συνεχίσει να δηλητηριάζει τις κοινωνικές μας σχέσεις και τη σχέση μας με το περιβάλλον, υπονομεύοντας έτσι κάθε πτυχή της ζωής μας.

Για περισσότερες πληροφορίες: Βάσω Βάκου 6983 903061


36 πολιτισμός

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Η ΠΕΡΔΙΚΑ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Σ

΄ ένα μικρό βουνίσιο χωριό της Μακεδονίας ήταν μια λυγερή κοπέλα. Η ομορφιά της όστραφτε και φώτιζε και της άγριας νύχτας τα σκοτάδια ακόμα.΄΄ Την ζήλευεν η γειτονιά, την ζήλευεν και η χώρα΄΄. Ένα παλικάρι μ΄ανάκατα κλωσμένα και ολόμαυρα μαλλιά ξημέρωνε στην πόρτα και στα όνειρα της λυγερής. Περνούσε καβαλάρης και βροντούσε το πλακόστροτο του στενού. Βροντούσε και η καρδιά του. ΄΄Περνάει ο Λεβέντης το Βασιλόπουλο της γειτονιάς΄΄, μουρμούριζαν πίσω από τις πόρτες οι κυράδες. ΄΄Δεν έχει μάτια παρά μόνο για την Λυγερή. Μιαν αυγή με το τραγούδι και την

Του Γεωργίου Μπόντα Λαογράφου Τέως Δ/ντή της Δημ. Βιβλιοθήκης Σιάτιστας

γλυκειά ΄΄Καλημέρα΄΄ στο στόμα η Λυγερή πήγε στο ποτάμι τα ρούχα της να πλύνει. Όμορφος τόπος. Τα λευκάδια έσκυβαν να θαυμάσουν τη χάρη της κοπέλας και μουρμούριζαν λόγια της αγάπης. Ένας αρματωμένος αγριάνθρωπος ξεπετάχτηκε από το κοντινό δάσος, άρπαξε στα δυνατά του μπράτσα τη Λυγερή και την έκανε βίαια δική του. Ύστερα εξαφανίστηκε, όπως ήρθε, στο κοντινό δάσος. Τ΄ αηδόνια έπαψαν να τραγουδούν. Τα λευκάδια έγειραν να παρηγορήσουν την πονεμένη. Και οι λεπτοκαρυές την έκλεισαν στην αγκαλιά στοργικά. Το κλάμα της αντήχησε στην κοιλάδα, στα βουνά και στα παραβούνια. Δεν ήθελε με κανένα τρόπο να γυρίσει στο χωριό. Στο τέλος ο Θεός την λυπήθηκε και την έκανε πουλί. Από τότε η πέρδικα σε ώρες κινδύνου τρυπώνει στις καλές λεπτοκαρυές. Ο λεβέντης απόμεινε μόνος και απαρηγόρητος. Καθόταν στις αρχές και έκλαιε, έψαχνε παντού να βρει τη Λυγερή. Και αυτόν ο Θεός τον λυπήθηκε και τον έκανε πουλί. Από τότε γυρνάει στους αιθέρες ψάχνοντας πάντα για τη Λυγερή. Τη Λυγερή τώρα την ξέρει ο λαός μας σαν Πέρδικα και τον Λεβέντη σας Αετό. Πολλοί λένε πως η πέρδικα φοβάται τον αετό. Ένα δημοτικό τραγούδι της Δυτικής Μακεδονίας τους διαψεύδει.

Περδικούλα, Λυγερούλα κι όμορφο πουλί. Πως κοιμάσαι μεσ΄στα πλάγια μον΄ και μοναχή. Δεν φοβάσαι τα σαΐνια και τον Αετό. Αδέλφια έχω τα Σαίνια, άντρα τον Αετό Υπάρχουν και άλλα παραμύθια που διηγούνται οι μεγάλοι στους μικρούς. Ήταν μια μάνα η Πέρδικα με 18 παιδιά και ο άντρας της ήταν κακός και αιμοβόρος. Μία νύχτα κόντεψε να σκοτώσει όλη την οικογένειά του. Τότε η καημένη η μάνα ζήτησε από το Θεό να τους γλιτώσει. Και ο μεγάλος δημιουργός την έκανε πουλί και γύρω της είχε πάντα τα 18 περδικούλια. Όταν βλέπει άνθρωπο κρύβεται στους θάμνους. Σε καμία περίπτωση δεν εγκαταλείπει τα μικρά. Είναι υπόδειγμα μητρικής αγάπης. Όταν την πλησιάζει άνθρωπος βγαίνει στο πλάι του τρικλίζοντας και φωνάζοντας. Κανείς τότε να την πλησιάσεις μα εκείνη απομακρύνεται με πηδήματα. Μ΄αυτόν τον τρόπο δίνει την ευκαιρία στα παιδιά της, που βόσκουν εκεί κοντά να απομακρυνθούν από τον κίνδυνο. Τόσο έντονο είναι μέσα της το μητρικό φίλτρο που όταν συναντάει κατά την νεοελληνική μυθολογία – τη γυναίκα που πάει να ρίξει το από παράνομο παιδί της, της λέει : Που πάνεις κούρβα το παιδί Που πάνεις το κοπέλι; Στο ρέμα πάω το παιδί, πάω να το γκρεμίσω. Εγώ ΄χω 18 παιδιά κανένα δεν γκρεμίζω. Κι εσύ ένα και μοναχό πάνεις να το γκρεμίσεις. Η πέρδικα στα μακεδονικά χωριά, αλλάζει ο τόνος και τη λένε περδίκα. Είναι από τα πιο πολυτραγουδισμένα πουλιά. Τη συναντούμε στα τραγούδια του γάμου της χαρά να συμβολίζει τη λυγερή κοπέλα που εύκολα δεν πέφτει στα χέρια του άντρα. Τα τραγούδια αυτά έχουν μια ποιητικότητα και μελωδικότητα μοναδική. Περδίκα απ΄ άλλη γειτονιά κι΄ απ΄ άλλο Βιλαέτι. Περδίκα ν΄ επαινεύτηκε σ΄ Ανατολή και Δύση. Πως δεν την βρήκε κυνηγός για να την ντουφεκίσει. Κι ο κυνηγός σαν τ΄ άκουσε βαρειά το κακοφάνηκε. Στήνει τα βρόχια στα βουνά, χρυσά κλουβιά στον κάμπο. Στήνει και μια χρυσόβεργα σε μαρμαρένια βρύση. Περδίκα πάει να πιει νερό και πιάστηκεν στα βρόχια. Χαράν είχεν ο κυνηγός και οι συγγε-

νείς του όλοι. Τρεις Πέρδικες ανέβαιναν, ανέβαιναν κατέβαιναν. Παίρνουν το δρόμο μοναχές, η μία την άλλη έλεγαν. Καλέ που πάμε εμείς οι τρεις. Αν ίσως μας ιδή κανείς. Σταυραιτός αγνάντεψεν και με το νουν του έβαλε. Ν΄αρπάξω τη μικρότερη κι΄ απ΄ όλες ομορφότερη. Πέρα από τα γλυκά τραγούδια της χαράς και του γάμου υπάρχουν και τα τραγούδια του βουνού, της κλεφτουριάς και του αντάρτικου. Πάνω στις πλαγιές, στα βουνά και στα ρουμάνια η Πέρδικα είδε τα παλικάρια να μάχονται και να γλεντούν. Η πέρδικα δίνει την ιστορική είδηση πρώτη και η Πέρδικα που πρώτη κλαίει τους σκοτωμένους λεβέντες. Και εδώ είναι η αγαπημένη λυγερή, που χάνει τον λεβέντη ή η πονεμένη μάνα. Έχουν τόσο πόνο τα τραγούδια αυτά στον στίχο και στην μελωδία, όσο πόνο μπόρεσε και χώρισε η Μακεδονική γη, όσο καημό χώρεσαν τα φαράγγια της τυραννισμένης Μακεδονίας μας, όση λαχτάρα κρύβει η λέξη ΄΄ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ΄΄. Είναι πολλά τα τραγούδια του είδους αυτού. Διαλέγουμε μερικά. Μια Περδικούλα κάθισε στου Ζήδρου το κεφάλι. Δεν κελαιδούσε σαν πουλί, σαν όλα τα πουλάκια. Παρά λαλούσε κι΄ έλεγε μ΄ανθρώπινη κουβέντα. Ζήδρο μου τ΄ είσαι κίτρινος, κίτρινος σα λεμόνι. Μη σε βαρούνε τ΄ άρματα, τα έρημα τσαπράζια; Πέρδικα μ΄ που με ρώτησες θα σου το μολοήσω. Δεν με βαρούνε τ΄ άρματα, τα έρημα τσιαπράζια. Μον΄ έχασα τον Φώτο μου, το μοναχό παιδί μου. Ένας αετός επέρασε από τα κορφοβούνια και πάησε και σταμάτησε σε μια ψηλή ραχούλα. Πέρδικες τον ρωτούσανε, Πέρδικες τον ρωτάνε. Αητέ πως πάει ο πόλεμος το αντάρτικο ντουφέκι; Τι να σας πω αδέλφια μου, τι να σας μολοήσω. Μαύρα χαμπέρια έχουμε απ΄τη Μακεδονία. Τον Παύλο τον βαρέσανε με προδοσία και απάτη. Στη Πέρδικα έθεσε ο Μακεδόνας τον ανείπωτο πόνο της μητρικής καρ-

διάς, το παράπονο του και το μοιρολόι. Την καρδιά του έδωσε στο όμορφο πουλί και την έκανε ποίημα και λυπητερό σκοπό. Τρεις Περδικούλες κάθονταν στης Καστοριάς τη ράχη. Είχαν τα νύχια κόκκινα και τα φτερά βαμμένα. Η μια τηράει την Καστοριά, η άλλη το Λιαψίστι. Η τρίτη η μικρότερη μοιρολογάει και λέει. Τον Λίτσα τον σκοτώσανε σε μια μεγάλη μάχη. Από τα πολλά δημοτικά τραγούδια που είναι αφιερωμένα στην Πέρδικα, παραθέτω τα παρακάτω δύο: 1) Τρικαλινή μου Πέρδικα και Λαρσινή Τρυγόνα σ΄όλο τον κόσμο ήμερη σ΄εμένα στέκεις άγρια. Θα στήσω βρόχια στα βουνά και σκάνδαλα στους κάμπους. Πέρδικα πάει να πιει νερό και πιάστηκεν στα βρόχια κι ο κυνηγός από μεριά την πιάνει την πέρδικα. Άσεσμε, άσεσμε κυνηγέ φέτος για να λαλήσω θασπώ τραγούδια θλιβερά τραγούδια της καρδιάς σου. 2) Μια πέρδικα ξενόμερη κι΄ απ΄άλλο Βιλαέτι, χρυσός αέρας την κυνηγά και τρέχει να την πιάσει. ΄΄Τι σου φταιξα χρυσέ μ΄αητε και τρέχεις να με πιάσεις; Κι αν σου ΄φταιξαν τα μάτια μου, πες μου, για να τα κλείσω Κι αν σου φταιξαν τα νύχια μου, πες μου για να τα κόψω, Κι αν σου φταιξε το πρόσωπο, πες μου να το μαυρίσω, Κι αν σου φταιξ΄ η καρδούλα μου, να τηνε ξεριζώσω.


πολιτισμός 37

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Καταφύγιο για το λαό η Μουσική και η Ποίηση (Σκέψεις με αφορμή την συνάντηση των 6 χορωδιών στο Βελβεντό )

Ο

ι έξι χορωδίες στο Πνευματικό Κέντρο Βελβεντού έδιναν τη δική τους παράσταση με υπέροχα τραγούδια. 150 χορωδοί γυναίκες-άνδρες, που μαθαίνουν μουσική και τραγούδι, είναι ένας όχι ευκαταφρόνητος αριθμός. Ανεβαίνοντας στο Ναό ακούω μια παρέα παιδιών να τραγουδάει: «…και τι ζητάω, τι ζητάω, μια ευκαιρία στον παράδεισο να πάω». Στο Αρχονταρίκι της Ενορίας διδάσκουμε μουσική και Του π. Κωνσταντίνου Ι, Κώστα παπαδάσκαλου

γλώσσα από την καθ’ ημάς εκκλησιαστική παράδοση. Πρόκειται γενικώς για μια μουσικο-στιχουργική και ποιητική ζύμωση, που είτε σαν σπουδή και φωνητική μελωδία είτε σαν ακρόαση, προσφέρει έρμα στο λαό. Στα επόμενα δύσκολα χρόνια που έρχονται θα έχουμε περισσότερη ανάγκη και η δίψα θα είναι μεγαλύτερη για μουσική και ποίηση. Σ’ αυτά τα δύο μεγέθη θα καταφεύγουμε για να νικούμε το φόβο και την αβεβαιότητα, μπροστά σ’ αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα και στους Έλληνες, που είναι πολύ επίκαιρα και που επιταχύνονται σαν δίνη. Αυτό που άλλοτε ονόμαζαν πολιτική έχει παραλύσει σαν δημόσια υπηρεσία. Είναι σαν να συμμετέχουμε σε μια φάρσα που δεν μας αφορά. Οι δυνατότητες κυρίως των νέων κινδυνεύουν να μείνουν κλεισμένες στο κελί μιας ατομικότητας στριφνής και βουβής. Η μουσική και η ποίηση καλούνται να τις απελευθερώσουν. Η τραγωδία βρίσκεται στην αντίληψη για την εξουσία, όποιας μορφής, ως εργαλείου ατομικού ή συντεχνιακού πλουτισμού, παράλληλα με την τροφοδότηση ενός άκρατου εγωκεντρισμού και νεποτισμού, που οδήγησε στην κατ’ εξακολούθηση εξαπάτηση και εν τέλει στην καταλήστευση ενός ολόκληρου ευκολόπιστου λαού. «Ήμασταν πάντοτε μιας ήττας - που νικάει την εξουσία – και ξαφνικά μας παρεδόθη αληθινά - τι τραγωδία», περιγράφει ο Σαββόπουλος, την (σχεδιασμένη;) αποτυχία του ωραίου κοινωνικού οράματος από τους ανύποπτους για το τι θα επα��ολουθήσει (όχι χωρίς και τη δική τους υπαιτιότητα) εραστές της εξουσίας. Γι’ αυτό κι οι νέοι πια «δεν ακούν τα

κόμματα και το μεγάφωνό τους – τον χτύπο μόνο της καρδιάς – που μας βαφτίζει ανθρώπους». Η φύση της κρίσης είναι διπλή: από τη μια προσωπική κι από την άλλη δημόσια-ιδεολογική, πολιτική και κοινωνική. Δεν έχουμε πλέον ανάγκη από σύμβολα-είδωλα. Οφείλουμε να αρνηθούμε να υποταχτούμε σ’ αυτά και στον φασισμό του χρήματος, που θέλει να μας κάνει πολτό. «Δες και τους ηγέτες σου δίχως παραμύθι – να χάσουν την ισχύ τους – να αλλάξει η τακτική τους. - Τον κάθε τεχνικό της εξουσίας τον χρήστη – εγώ τον αντιμετωπίζω δίχως πίστη» (Σαββόπουλος). Το πνεύμα για την αντιπαράθεση με την εξουσία και για την ανατροπή των κακών κατεστημένων μπορεί να ξαναβρεθεί πέρα από τα σύμβολα-είδωλα, πέρα από τις κενές (άδειες) μορφές. Το πνεύμα αυτό θα προκύψει από αλλού. Καταβύθιση χρειαζόμαστε στον προσωπικό και στον συλλογικό εαυτό μας για να ανακαλύψουμε την ηθική και κυρίως την πνευματική κρίση, που είναι κρίση δομική. Η αλλαγή στη διαλεχτική πορεία, θέση-αντίθεση-σύνθεση, είναι αδύνατη, αν δεν αλλάξει πρώτα ο εαυτός μου (-μας),

που όσο παραμένει αμετανόητος, θα συνεχίζει να πολλαπλασιάζει επ’ άπειρον το κενό του. Ε, λοιπόν, στη μουσική και την ποίηση, στο τραγούδι, ναι σ’ αυτά, και στις μικρές, απόμακρες, χορταριασμένες Ενορίες-τα πνευματικά και κοινωνικά αρχέτυπά μας, εκεί θα αναζητούμε την αναβίωση αυτού του ονειρικού και πυρετώδους στοιχείου, που έχουν εκφράσει στο παρελθόν με τόση οξυδέρκεια μουσικές ιδιοφυίες και ποιητές του λόγου μας, που ζωντανεύουν την ιδιοπροσωπία μας. Οι πολλές χορωδίες ανδρών και γυναικών, όποιας ηλικίας, που ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια και τα νέα νεανικά μουσικά σχήματα αυτήν την αναζήτηση υπηρετούν. Με τη μουσική και τον στιχουργικό λόγο προσφέρουν άλλοτε τη γαλήνη κι άλλοτε προκαλούν την εξέγερση των συνειδήσεων. Τώρα που αρχίζουν τα δύσκολα, τώρα που έχουμε εκχωρηθεί (μας έχουν εκχωρήσει) στους Διεθνείς Τοκογλύφους, η πεποίθησή μου είναι ότι τίποτε δεν θα μπορέσει να μειώσει τη δύναμη της επίδρασης, που θα ασκεί η ποίηση (εκκλησιαστική και θύραθεν) και η μουσική, πάνω

στη συνείδηση του λαού μας, όσο κι αν η επίδραση αυτή είναι ή μοιάζει να είναι βραδυφλεγής. Με τη λέξη «επίδραση» εννοώ αυτό το ρίγος, που διαπερνάει τις αισθήσεις μας και μας απογειώνει ή μας κάνει να τυφλωνόμαστε για μια στιγμή από έρωτα και από χαρά. Το αντιλαμβανόμαστε επειδή μας γονιμοποιεί. Είναι αυτό που η μουσική μπορεί να υποσχεθεί πέρα από την πολιτική. Τροφοδοτούμαι από αισιοδοξία για το σήμερα και το αύριό μας, με μουσική και στίχους του τραγουδοποιού (όρο που καθιέρωσε ο Bob Dylan), Διονύση Σαββόπουλου: «Μέρες καλύτερες θα ‘ρθούν – το λέει το ένστικτό μου – αυτό το κάτι μέσα μου – το εντελώς δικό μου. – Μέρες καλύτερες θα ‘ρθούν – το νιώθω στο αεράκι. – Εκείνο το καρύδι σπάει. – Άκου και τ’ αηδονάκι. – Του πάει το ντέρτι κι ο καημός – η λύπη του ταιριάζει, – μα θέλει και το φάρμακο. – Ποιος το ‘χει; Το μοιράζει;». Θα ανταμώσουμε, αλλά μόνο ως πρόσωπα. «Να που ανταμώνουμε επιτέλους - κι ο Θεός ας μας φιλήσει - ως του Απρίλη τις γιορτές - που θα λουστεί και θα νικήσει». Δε μπορεί, έτσι θα γίνει…


38 παραπολιτικά Κανόνες του ΔΝΤ 1. Ο γελών πληρώνει: οι Έλληνες πρέπει να σταματήσουν να κυκλοφορούν μ αυτό το ηλίθιο χαμόγελο στα χείλη: προδίδει μια παράλογη αισιοδοξία για το μέλλον, η οποία είναι ασύμβατη με τη δεινή οικονομική κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει. Στο εξής όλοι οι υπήκοοι της Επιτηρούμενης θα πρέπει να διάγουν ζωή περίκλειστη, να είναι, να δείχνουν, αλλά και να συμπεριφέρονται ως τρομερά στενοχωρημένοι. Κάθε απόκλιση από τη διαταγή αυτή θα θεωρείται προσβολή προς τους Επιτηρητές και θα φορολογείται αναλόγως. 2. Μετά την κατάργηση του Δώρου Πάσχα, καταργείται και το Πάσχα: ο Χριστός θα σταυρώνεται κανονικά, αλλά δεν θα ...ανασταίνεται. Έτσι οι επιτηρούμενοι θα μπορούμε να τη βγάζουν με λαχανίδα και ταχινόσουπα σε βάθος χρόνου, ενώ περικόπτονται τα ενοχλητικά έξοδα για γλέντια, συναθροίσεις και σπληνάντερα μετά μουσικής, που ανέκαθεν ενοχλούσαν με τη βαρβαρότητά τους Επιτηρητές. 3. Κάθε αργία που βγάζει τριήμερο μετατίθεται αυτομάτως σε άλλη, εργάσιμη μέρα, σε απόσταση ασφαλείας από την κοντινότερη σχόλη. Από μελέτες προκύπτει ότι τίποτα δεν σπάει τα ούμπαλα του Έλληνα περισσότερο από να του τσακίσεις τη λεγόμενη «γέφυρα», τύπου «συρταρώνω την -Πρωτομαγιά -με –το Πάσχα-και-μηντον-είδατε» 4. Οι Επιτηρούμενοι είναι υποχρεωμένοι να κάνουν θυσίες. Για να εντυπωθεί το μήνυμα, κάθε μήνα θα θυσιάζεται τελετουργικά, σε ζωντανή τηλεοπτική σύνδεση, ένας Δημόσιος Υπάλληλος, μαζί με τα ένσημα και τα επιδόματά του. Αυτή είναι και η μόνη μαζική ψυχαγωγία που επιτρέπεται και εγκρίνουν οι Επιτηρητές. 5. Επιγραφές και συνθήματα τα οποία παραφράζουν τις μητρικές γλώσσες των Επιτηρητών όπως π.χ. «Κλάϊν μάϊν πούτς», «τέϊκ μάϊ θρί» και «βουλεβού κουσέ αβέκ μουά Κάρλα;» θα τιμωρούνται με ραγδαίες ανατιμήσεις στα βασικά είδη διατροφής. 6. Επιβάλλεται από πρώτης τρέχοντος ο Φόρος του Μαλάκα: κάθε Έλληνας θα φορολογείται με 0,35 λεπτά του ευρώ κάθε φορά που θα λέει τη λέξη «μαλάκας». Σύμφωνα με μακροοικονομικές προβλέψεις, με το ρυθμό αυτό το έλλειμμα του ΑΕΠ θα συρρικνωθεί σημαντικά μέσα σε τρεις μόνο εβδομάδες, ενώ στο χρόνο απάνω, θα έχουνε και κέρδος, οι μαλάκες. 7. Αναβάλλεται η έλευσις της Ανοίξεως, καταργείται η θερινή ώρα και απαγορεύονται τα θαλάσσια μπάνια, οι πανσέληνοι και οι διακοπές παντός είδους. Ως γνωστόν, οι Επιτηρούμενοι παρουσιάζουν τάσεις ευτυχίας κατά τους θερινούς μήνες, και αυτό οι Επιτηρητές δεν μπορούν πλέον να το ανεχθούν. Επιπροσθέτως, οι Επιτηρούμενοι υποχρεούνται να συνεχίσουν να φορούν χειμωνιάτικα ρούχα, σκουφιά και κασκόλ καθ’ όλον το διάστημα του έτους, για να μην τους μπαίνουν ιδέες τύπου νησιά, κραιπάλες και άλλες αηδίες. 8. Τα όνειρα μεγαλείου θα λογοκρίνονται: εξαιρούνται αυτά των Παναθηναϊκών, που έχουν στιγμιαία διάρκεια. 9. Τα λαϊκά είδωλα θα πρέπει να ζητούν και να λαμβάνουν την άδεια των Επιτηρητών πριν προβούν σε εντυπωσιακές κινήσεις (γάμοι, βαπτίσεις, διαζύγια κλπ), διότι οι λεπτομέρειες του βίου τους δύνανται να καλλιεργήσουν εις τους επιτηρούμενους ατμόσφαιρα φαιδρότητος και χάχανου (βλέπε μέτρο 1). 10. Η τήρησις των ανωτέρω μέτρων σαφώς δεν επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων. Σκύψτε, ευλογημένοι !...

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Είμαστε για δέσιμο … και αμέσως μετά από περιέργεια ξαναρώτησα «Ποιος εκπαιδευτικός, ειδικός στην περιβαλλοντική αγωγή, κάνει τις συνεντεύξεις;». …«Δεν είναι εκπαιδευτικός, αλλά ο Αντινομάρχης κ. Γιώργος Σβώλης, η εκπρόσωπος του ΕΒΕ κ. Μαρία Ασμανίδου και κάποιος άλλος»… (Απόσπασμα από την επιστολή του Λάζου Τσικριτζή η οποία δημοσιεύεται στο παρόν τεύχος στη στήλη «Απόψεις»). Ο νόμος ορίζει ότι ο Αντινομάρχης Σβώλης Γεώργιος θα κάνει την συνέντευξη στον Καθηγητή του ΤΕΙ για 20 χρόνια, Λάζο Τσικιρτζή για να διδάξει ο δεύτερος περιβαλλοντική αγωγή στα ΝΕΛΕ Κοζάνης. Για να καταλάβει και ο «τελευταίος πολίτης» αυτού του Νομού. Ο Γιώργος ο Σβώλης, η Μαρία Ασμανίδου εκπρόσωπος του ΕΒΕ και κάποιος άλλος … όπως ο νόμος ορίζει, δηλαδή υπάρχει νόμος του κράτος που ο εκάστοτε Αντινομάρχης, ο/η εκπρόσωπος του ΕΒΕ και κάποιος άλλος θα στήσουν ένα καθηγητή στην καρέκλα και θα τον πάρουν συνέντευξη αν είναι άξιος να διδάξει. Σκέπτομαι φωναχτά. Τι θα μπορούσε να ρωτήσει ο Γιώργος ο Σβώλης έναν Καθηγητή και μάλιστα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης 1. Ξέρεις το τραγούδι «δεν είμαι ο Γιώργος π’ αγαπούσες μια φορά»(1) 2. Ξέρεις με ποιο τραγούδι ανάβει ο Φανός;(2) 3. Ξέρεις με ποιόν έπαιξε ο Παναθηναϊκός

Τα καραγκιοζλίκια του Καλλικράτη Αφού λοιπόν είδαμε την ουσία και το περιεχόμενο του Καλλικράτη και λύσαμε όλα τα άλλα θέματα που ανέκυψαν (πόροι, προσωπικό κλπ.) έμειναν προς επίλυση τρία κολοσσιαία θέματα τα οποία απειλούν να τινάξουν στον αέρα την αυτοδιοικητική μεταρρύθμιση και να βυθίσουν στο σκοτάδι τη χώρα: Τα τρία αυτά θέματα είναι: α) Πως θα λέγεται ο Δήμος κάτω από το αυλάκι: Βελβεντού – Σερβίων ή Σερβίων – Βελβεντού; β) Ποια θα είναι η έδρα του δήμου Βοΐου: η Σιάτιστα ή η Νεάπολη; γ) Θα παραμείνει ανεξάρτητος δήμος ο Δήμος Αιανής ή όχι; Και το ερώτημα που προκύπτει αβίαστα είναι: γίνεται με αυτά τα καραγκιοζλίκια αυτοδιοικητική μεταρρύθμιση; Και με ποιους θα γίνει;

Ανάπτυξη και πάλι ανάπτυξη Ανάπτυξη ακούγαμε στα Γρεβενά χρόνια πολλά. Τι «πράσινος» νομός θα γίνει, τι επενδύσεις θα γίνουν και τι κατά καιρούς δεν ακούσαμε. Αστεροσκοπεία, Παλαιο-

την προηγουμένη Κυριακή;(3) 4. Ξέρεις πότε ανοίγουν τα μαγαζιά και πότε κλείνουν στην Κοζάνη;(4) Τι άλλο θα μπορούσε να τον ΡΩΤΗΣΕΙ; Τις παραπάνω ερωτήσεις και άλλες συγγενικές όπως: τι σημαίνει «εμείς έχουμε το γομάρι δεμένο στον πλάτανο και όχι στο μακεδονίση»(5), γνωρίζουμε ότι ο αντινομάρχης τις γνωρίζει πάρα πολύ καλά. Για να είμαστε όμως δίκαιοι παρακαλούμε τον Αντινομάρχη να μας στείλει μία επιστολή για να την δημοσιεύσουμε, με τις ερωτήσεις που θα έκανε στο Λάζο. Και αυτό διότι δεν γνωρίζουμε τις εξειδικευμένες γνώσεις του. Τώρα αν δεν έχει ειδικές γνώσεις. Τον καλούμε να παραιτηθεί από την επιτροπή αυτή μέχρι ν’ αλλάξει ο Νόμος. Ε! φτάνει ποια η ……. σ’ αυτό το κράτος. (1) Τραγούδι αυτό το γνωρίζει άριστα γιατί το τραγουδάει σ’ όλους τους δημόσιους χώρους που υπάρχει ορχήστρα και παρευρίσκεται μ’ όποια ιδιότητα. (προέδρου, αντινομάρχη, ιδιώτη κλπ.) (2) ,(3) ,(4) τις γνωρίζει άριστα γιατί από μικρό παιδί συμμετέχει στα καρναβάλια, είναι παναθηναϊκάρα και η εμπορική του ιδιότητα ξεκινά από τα πανηγύρια. (5) Η αγαπημένη του παροιμία που χρησιμοποιεί και σε νομαρχιακά συμβούλια και σε τηλεοπτικές εκπομπές.

ντολογικά μουσεία, χιονοδρομικά κέντρα διεθνών προδιαγραφών κ.α.π. Μέχρι στιγμής δεν είδαμε τίποτε από όλα αυτά. Λέτε να είναι και αυτά από τα γνωστά πυροτεχνήματα για εσωτερική κατανάλωση; Ειλικρινά, δεν γνωρίζουμε τι από όλα αυτά προχωρεί και θα υλοποιηθεί στο αμέσως προσεχές διάστημα. Μήπως μπορεί κάποιος από τη νομαρχία να μας διαφωτίσει για να μάθει και ο κόσμος; Γιατί αν η ανάπτυξη στα Γρεβενά τρέχει με τον ρυθμό που τρέχουν οι αδειοδοτήσεις της τοπικής Πολεοδομίας αφήστε την ανάπτυξη για τα δισέγγονα.


ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Ότι σκέφτεται ο καθένας χαίρεται Διαβάζουμε σε άρθρο τοπικής καθημερινής εφημερίδας «Καθολική φαίνεται πως είναι η αντίδραση σύσσωμης της Δυτικής Μακεδονίας στην υπαγωγή της στη νεοσύστατη Γενική Διοίκηση Ηπείρου με έδρα τα Ιωάννινα, με την εφαρμογή του σχεδίου «Καλλικράτης» και της διοικητικής μεταρρύθμισης της χώρας. Το μεσημέρι του περασμένου Σαββάτου, στον δεύτερο όροφο της Νομαρχίας, μετά από πρωτοβουλία της ΤΕΔΚ Κοζάνης, συναντήθηκαν φορείς από τους τέσσερις Νομούς της περιφέρειας, προκειμένου να συζητήσουν από κοινού τους τρόπους αντίδρασης στην πρόταση του Υπουργείου Εσωτερικών. Μετά από δίωρη, περίπου, συζήτηση, αποφασίστηκε να ζητηθεί η δημιουργία 13 Γενικών Διοικήσεων, όπως είναι σήμερα οι 13 Περιφέρειες της χώρας, καθώς και νανα σταλεί έγγραφο με όλα τα επιχειρήματα για την παραμονή της Δυτικής Μακεδονίας ως έδρας της αποκεντρωμένης διοίκησης, αλλά και να υπάρξει ένας ενιαίος συντονισμός και με τις άλλες πέντε περιφέρειες της χώρας που θίγονται από τη σχετική διάταξη. Και ως πολίτης αυτής της περιοχής ρωτώ: • Γιατί χρειάστηκαν 2 ώρες περίπου για να αποφασίσουν αυτό που αποφάσισαν. Τι άραγε συζητούσαν … • Μήπως με την Ήπειρο αλλάξει ο χάρτης επιδοτήσεων προς το καλύτερο λόγω του ότι θα συμψηφιστεί η μιζέρια της Ηπείρου με την εικονική ευμάρεια της Δυτικής Μακεδονίας; • Μήπως ιστορικά μεγάλο τμήμα της Δυτικής Μακεδονίας εποικίστηκε από Δωρικά – Ηπειρώτικα φύλλα και ακόμη και σήμερα είναι χαρακτηριστικές οι ομοιότητες; • Μήπως η συνένωση με την Ήπειρο μας δώσει τη δυνατότητα ως Δυτική Μακεδονία και ως Κοζάνη να αποτελέσουμε τον άλλο πόλο στην ανάπτυξη διότι πληθυσμιακά και αναπτυξιακά είναι στα κυβικά μας τα Γιάννενα αλλά όχι η Θεσσαλονίκη; • Μήπως έχουμε πιο κοινά αναπτυξιακά και οικονομικά σημεία με τα Γιάννενα και την Ήπειρο από ότι τη Θεσσαλονίκη; Μήπως ως Δυτική Μακεδονία μπορούμε να εκμεταλλευτούμε εμείς την υποανάπτυκτη ιόνια μεθόριο όπως έκαναν διάφοροι κοζανίτες και όχι μόνο με τη Χαλκιδική. • Κλήθηκαν τα Εμπορικά και Βιομηχανικά Επιμελητήρια να καταθέσουν τις απόψεις τους ή θεωρήθηκαν περιττά; Θα μπορούσαν εν’ πάσει περιπτώσει να μας πουν, τα επιμελητήρια, ποια είναι η θέση τους;

παραπολιτικά 39

Αλήθειες

& Ψέματα Γυαλιά καρφιά η Ν.Δ. στην Κοζάνη ή άλλα κρύβονται από πίσω; Κάποιοι πρώην Δήμαρχοι αλλά και νυν δηλώνουν την έντονη αντίθεση τους στη διαγραφή της Ντόρας. Να ναι μόνο η φιλία που έχουν μαζί της; Να ναι το γεγονός ότι συμφωνούν με το πολιτικο-ιδεολογικό υπόβαθρο της ή μή-

πως άδραξαν την ευκαιρία να την «κάνουν» για τον αντίπαλο συνδυασμό του διευρυμένου Δήμου εν’ όψει Καλλικράτη για να βρουν στέγη και προσπαθούν να βρουν δικαιολογία; Κοντή η νύφη εδώ είν’ το μέτρο. Σε πέντε μήνες θα φανεί.

Ο Καλλικράτης

και η μοίρα μας Παραλίγο να μας πείσει ο Υπουργός των Εσωτερικών για τις αγαθές προθέσεις του σε ότι αφορά τον Καλλικράτη. Ξεφούσκωσε το επικοινωνιακό προφίλ του όταν υιοθέτησε προσωπικές απαιτήσεις διαφόρων μεγαλοπαραγόντων οι οποίοι νοιάζονται για το προσωπικό – πολιτικό συμφέρον τους και για το πώς θα βολέψουν και μερικούς συγγενείς τους. Επόμενο ήταν να

ανοίξουν οι ασκοί του Αιόλου. Και τι φταίει ο απλός πολίτης να ταλαιπωρείται; Αυτό το ήθος και ύφος ευαγγελίζεται ο Πρωθυπουργός; Για να αναπνεύσει το πολιτικό σύστημα καλό θα είναι να μπει όριο επανεκλογής ώστε να μας αδειάσουν τη γωνιά κάποιοι παλαιοκομματικοί δεινόσαυροι οι οποίοι «καθαρίζουν» το πολιτικό τοπίο για να εκλέγονται αιώνια βουλευτές.

Όταν υπάρχει υστέρημα στόχων Πληροφορηθήκαμε από τον καθημερινό τύπο της Κοζάνης ότι θα γίνει και γιορτή για το Ρυζόγαλο από Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο. Αφού σιγά, σιγά κλείνει ο κύκλος των γιορτών σε ζαρζαβατικά, σε γαλακτοκομικά και σε φρούτα από τους ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥΣ εμείς προτείνουμε χάριν του πολιτισμού και τις μόρφωσης να γίνουν οι παρακάτω γιορτές. Α) Πως έπλεναν παλιά (πριν χρόνια) το βρακί του Πάππου. Β) Πως έκοβαν παλιά (πριν χρόνια) τον κάλο(1) Γ) Γιατί οι λεχώνες παλιά (πριν από χρόνια) δεν έβγαιναν 40 μέρες από το σπίτι Δ) Γιατί το στοιχιό ή (σχιό) παλιά (πριν από χρόνια) κοιμόταν στο μπουντρούμι. Και έχουμε να προτείνουμε πολλά ακόμα για τους ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥΣ φυσικά πάντα με ορχήστρα σουβλάκια και μπίρα που θα χορηγεί η Νομαρχεία ή ο Δήμος (1) Κάλος και σκλήρυνση είναι το αποτέλεσμα της πάχυνσης της κερατίνης στιβάδας του δέρματος στην οποία τα κύτταρα της επιδερμίδας πολλαπλασιάζονται με μεγάλη ταχύτητα.

ΝΔ – θείος και ανεψιός Πιστεύω βαθύτατα πως αυτός ο ευλογημένος από τον Θεό τόπος μπορεί να ευημερήσει. Και κάτι περισσότερο. Μπορεί να γίνει παράδειγμα για πολλούς άλλους λαούς. Φτάνει να το θελήσουμε. Φτάνει να παρα-

μερίσουμε τα μικρά και να αποβλέψουμε στα μεγάλα, και από το παρόν να σκεφτόμαστε περισσότερο το μέλλον. Κωνσταντίνος Καραμανλής 31.12.78 Μήνυμα για το νέο έτος


40

ΠΥΛΗ | Ιούνιος 2010

Åßíáé ôï ðéï ðïëýôéìï ãÜëá ãéá ôçí áíÜðôõîç ôùí ðáéäéþí ìåôÜ ôï ìçôñéêü. Ìïíáäéêü ãéá ôçí áíôéìåôþðéóç ôçò äõóáíåîßáò óôç ëáêôüæç. Åßíáé ôï ðëïõóéüôåñï óå áóâÝóôéï. ¸÷åé óçìáíôéêÜ ÷áìçëüôåñç ÷ïëçóôåñüëç. Äåí ðñïêáëåß áëëåñãßåò êáé åßíáé åîáéñåôéêÜ åýðåðôï. Ìå õøçëÞ ðåñéåêôéêüôçôá óå âéôáìßíåò Á, Â2, C, D.

ÁÃÑÏÊÔÇÌÁ ÁÌÁËÈÅÉÁ, ÁÍÙ ÊÁËËÉÍÉÊÇ - ÖËÙÑÉÍÁ ÔÇË./FAX: 2385092815, www.agroamalthia.gr


Πύλη Ανάπτυξης 26