Issuu on Google+

YATAKLAMA DÜZENİNİN SEÇİMİ  Dönen bir milin kılavuzlanması ve desteklenmesi için, birbirlerine belirli bir mesafe ile takılmış en az  iki rulman gereklidir. Uygulamaya göre yataklama şekli sabit, serbest, ayarlı ve oynar yataklama  şekilleri arasından seçilir.  Sabit‐Serbest Yataklama  İki radyal rulman ile desteklenen bir milde rulmanların mil üzerine oturma yüzeylerinin mesafeleri  işleme toleransları yüzünden hiçbir zaman tam olarak denk düşmez. İşletme sıcaklığı nedeniyle de  mesafeler değişir. Bu mesafe farklılıkları serbest yatak tarafından dengelenir.  İdeal serbest yataklar, N ve NU tipi silindirik makaralı ile iğneli rulmanlardır. Bu tip rulmanlarda  yuvarlanma elemanları (makaralar) ve kafes, faturasız bileziğin hareket yolu üzerinde kayabilir.  Sabit bilyalı ve oynak makaralı gibi diğer tüm rulman tipleri yalnızca, bileziklerden biri tatlı geçme  olarak takılırsa serbest yatak olarak iş görür. Genellikle noktasal yüke maruz kalan dış bilezik yuvaya  tatlı geçme olarak takılır.  Buna karşın sabit yataklar, mili, eksenel yönde kılavuzlayarak eksenel dış yükleri taşır. Eksenel  yöndeki gerilmelerden kaçınmak için iki rulmandan sadece bir tanesi sabit yatak olarak kullanılır.  Hangi rulman tipinin sabit yatak olarak seçileceği, eksenel yüklerin değerine ve milin eksenel yönde  istenen kılavuzlama hassasiyetine bağlıdır.  Çift sıralı eğik bilyalı rulman kullanılarak sabit bilyalı veya oynak makaralı rulmana göre daha hassas  bir eksenel kılavuzlama elde edilir.   Bir çift simetrik düzenlenmiş eğik bilyalı veya konik makaralı rulman da sabit yatak olarak çok hassas  bir eksenel kılavuzlama sağlar.  Üniversal yapıdaki eğik bilyalı rulmanlar, ara bilezik olmaksızın “O”, “X” veya “Tandem” düzenlerinde  istenildiği gibi takılabildiklerinden özellikle avantaj sağlar. Üniversal tip eğik bilyalı rulmanlar o şekilde  dizayn edilmiştir ki “X” veya “O” düzeninde takılmaları halinde çok az eksenel boşluğa sahiptir (UA),  boşluksuzdur (UO) veya hafif bir ön gerilmeye sahiptir (UL).  FAG Standard Programı’ndaki UL üniversal tip fener mili rulmanları “X” veya “O” düzeninde  takılmaları halinde az bir ön gerilmeye sahiptir (daha fazla ön gerilmeli tipler sipariş üzerine tedarik  edilir). Birbirlerine uyumlu eşleştirilmiş sabit yatak olarak kullanılan konik makaralı rulmanlar (N11  tipi) montajı kolaylaştırır. Bunlar, uygun eksenel boşluklarla eşleştirilmiş olduğundan ayar ve tespit  işlerine gerek yoktur.  Şanzuman mekanizmalarında bazen bir dört nokta rulmanıyla bir silindirik makaralı rulman sabit bir  yatak oluşturacak şekilde direkt olarak yan yana takılır. Radyal yönde desteklenmemiş dış bileziğe  sahip dört nokta rulmanı sadece eksenel yükleri taşıyabilir. Silindirik makaralı rulman radyal yükleri  karşılar.  Düşük eksenel yüklerde NUP tipi bir silindirik makaralı rulman da sabit yatak olarak kullanılabilir. 


Sabit yataklama‐serbest yataklama düzenine ait örnekler

a. Sabit yatak:  Sabit bilyalı rulman     

Serbest yatak:  Sabit bilyalı rulman 

b. Sabit yatak: Oynak  makaralı  rulmanx 

Serbest yatak: Oynak makaralı  rulman 

c. Sabit yatak:  Sabit bilyalı  rulman 

Serbest yatak: Silindirik  makaralı rulman 

  Sabit yatak olarak üniversal tip eğik bilyalı rulman çifti    a = O düzeni, b = X düzen  Sabit yatak olarak konik üniversal tip fener mili rulmanı  a = O düzeni, b = X düzeni,c=Tandem‐O düzeni   

Sabit yatak olarak konik makaralı rulman çifti a = O düzeni, b = X düzeni



Yataklama_Duzeninin_Secilmesi