Page 1

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

NİLÜFER ÇAYI HAVZASI ÖZELLİKLERİ, DSİ PROJELERİ ve SU KALİTE DEĞERLENDİRMESİ

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA


HİZMET VERDİĞİ NÜFUS

DSİ I. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ

BURSA

2.58milyon

KOCAELİ

1.49 milyon

YALOVA

0.197 milyon

Toplam

4 195 733 kişidir.

TOPLAM ARAZİ

1 461 000 ha

Tarıma elverişli arazi

595000ha

Sulanabilir arazi

244 372ha

DSİ sulamaları

%62

MARMARA DENİZİ

HİDROELEKTRİK POTANSİYEL Kurulu güç

438,72MW

Üretim kapasitesi

1459.58 GWh/yıl

İÇMESUYU TEMİNİ

676,5 hm3

Planlama

134.5 hm3

İnşaa halinde

145 hm3

İşletmede

397 hm3

TAŞKIN KORUMA VE ISLAH TESİSLERİ 215 adet proje ile 83326 hektar arazi 194 adet meskun mahal Taşkından korunmuş DSİ I. Bölge Müdürlüğüolacaktır. / BURSA

28 Nisan 2010

2 / 41


TÜRKİYE SU HAVZALARI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

3 / 41


HAVZA VE İL SINIRLARI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

4 / 41


NİLÜFER HAVZASININ KONUMU

NİLÜFER ALT HAVZASI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

5 / 41


MARMARA DENİZİ

03 - SUSURLUK HAVZASI

Karedere

MANYAS GÖLÜ

ULUABAT GÖLÜ

M.Kemalpa Çayı

Hanifedere (Susurluk)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

6 / 41


NİLÜFER ALT HAVZASI

MARMARA DENİZİ

Karedere

MANYAS GÖLÜ

ULUABAT GÖLÜ

M.Kemalpa Çayı Orhaneli Çayı Hanifedere (Susurluk)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

7 / 41


MARMARA DENİZİ

Karedere

MANYAS GÖLÜ

ULUABAT GÖLÜ

M.Kemalpa Çayı Orhaneli Çayı Hanifedere (Susurluk)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

8 / 41


NİLÜFER ÇAYI HİDROLOJİK ÖZELLİKLERİ

Keles İlçe Merkezinden takriben 10km kuzeydoğu kesiminde Tepel Dağı (2012m) güneybatı yamaçlarından doğan Nilüfer Çayı genel olarak kuzeybatıya doğru oldukça dar bir vadi içinde akar.

Eğimi genel olarak %2’yi geçen ve Uludağ’ın güneybatı etekleri boyunca uzanan bu vadi içinde akan Nilüfer Çayına Uludağ yamaçlarından ve vadinin güney batısındaki yamaçlardan birçok yan dereler katılır.

Bursa İlinin batısından Bursa ovasına girer. Ovayı ıslah edilmiş bir yatakla güneyden kuzeye geçerek Dereçavuş köyünün kuzeyinde batıya yönelir.

Bu arada Bursa ovasının güneyinden ve Uludağ’ın kuzey yamaçlarından inen başlıca Aksu, Kestel, Deliçay ve Gökdere adlı dereleriyle ovaya kuzeyden inen Narlıdere Sarpdere, Kelesen delerinin sularını tahliye eden birleşik kolu alır. Bundan sonra daima batıya akan çaya Göbelye Köyü kesiminde Çayırköy ovasından gelen Ayvalı dere kavuşur. Nilüfer çayının buradan itibaren tekrar geniş bir vadi içinde akarak Hayırlar Köyü yakınlarındaSusurluk Çayına mansab olur.

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

9 / 41


NİLÜFER ÇAYI HİDROLOJİK ÖZELLİKLERİ

HİDROLOJİK ÖZELLİKLER Uzunluğu: 168km Havza yağış alanı: 1986,5km2 Yıllık toplam akım değeri: 743,77hm3/yıl Yıllık ort. yağış miktarı: 698,2mm (Bursa DMİ ist.) Yıllık ort. buharlaşma: 1454,4mm (Bursa DMİ ist.) Ortalama Debi: 23.58 m3/sn

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

10 / 41


NİLÜFER B. GÖLBAŞI B.

DOĞANCI B.

DEMİRTAŞ B.

HASANAĞA B.

GEMLİK KÖRFEZİ

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

ULUABAT GÖLÜ

28 Nisan 2010

11 / 41


HAVZADAKİ SU PROJELERİ TARİHÇESİ •

Bursa’da DSİ faaliyetleri olarak tanımlayabileceğimiz kurutma, sulama, taşkın koruma, su getirme, enerji üretme gibi faaliyetler ilk kez 1889 tarihinde Bursa’ya Vali olarak atanan Mahmut Celalettin Paşa döneminde İtalyan mühendis Ravotti’ye Bursa ovasının taşkınlardan korunması ve ovada yer alan bataklıkların kurutulması konusunda 1891’ de etüd ve proje geliştirme görevinin verilişi ile başlamıştır.

Ravotti tarafından hazırlanan plan daha sonra 1912’de Su işleri Başmühendisi Rüştü bey tarafından revize edilmiş ve Nilüfer üzerinde Misiköy mevkiinde taşkın kontrolü amaçlı Sarıkaya Barajı teklif edilmiştir.Teklif edilmiş barajın yüksekliği 35 m depolaması 5 hm 3 tür. Daha sonra bu barajdan vazgeçilmiştir.

Gene 1912’de Nafıa Nezaretinden ( Bayındırlık Bakanlığı ) Bölgemize gönderilen bir Fen heyeti Susurluk çevresini gezmiş ve rasat sisteminin kurulmasını teklif etmiştir.

Bursa ovasının ıslahı ile ilgili inşaat faaliyetleri 1915’te ilan edilen umumi seferberlik ile katılınılan I. Cihan Savaşı ve akabinde verilen Kurtuluş Savaşı nedeniyle 1925 yılına kadar durmuştur.

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

12 / 41


HAVZADAKİ SU PROJELERİ TARİHÇESİ

22.7.1925’ te kabul edilen ve DSİ kuruluş kanunu olarak bilinen “Su idarelerinin taksimat, teşkilat ve vazifeleri” hakkındaki kanun gereği Su işleri daireleri kurulmaya başlanmıştır. Bursa’da Birinci Su İşleri Dairesi kurularak göreve ilk kez 10.3.1926 tarihinde Ratip SUMAN Daire Müdürü olarak atanmıştır.

Bursa’da ihalesi yapılan ilk iş 1. Cihan harbinden kalan Bursa-Nilüfer kanalı inşaat işidir. İşin inşaatına Almanya’dan getirilen godeli bir ekskavatör ile Nisan 1926’da başlanılmıştır. İşin geçici kabulü de 26.12.1927’de gerçekleştirilmiştir

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

13 / 41


NİLÜFER (ALMAN) KANALI ve REGÜLATÖRÜ

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

14 / 41


NİLÜFER (ALMAN) KANALI ve REGÜLATÖRÜ

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

15 / 41


NİLÜFER REGÜLATÖRÜ ve KANALI DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

16 / 41


Niüfer Kanalı

NİLÜFER ÇAYI

Niüfer Regülatörü

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

17 / 41


NİLÜFER REGÜLATÖRÜ İNŞAATI (1934)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

18 / 41


Nilüfer Regülatörü memba

Nilüfer çayı

Alman Kanalı

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

19 / 41


Nilüfer Feyzan Yatağı çalışması 8.12.1936

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

20 / 41


Mihraplı Tersip Bendi ve Köprüsü

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

21 / 41


14 Gözler Tersip Bendi (1966)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

22 / 41


14 gözler Tersip Bendi yıkılmış hali

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

23 / 41


14 Gözler Tersip Bendi (yeniden yapıldı)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

24 / 41


Deliçay üzerinde Yukarı 9 gözler Tersip Bendi (1966)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

25 / 41


DELİÇAY AŞAĞI 9 GÖZLER TERSİP BENDİ

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

26 / 41


GEÇMİŞTE BURSADA YAŞANAN TAŞKIN GÖRÜNTÜLERİ (5.9.1947)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

27 / 41


Eski Mihraplı Köprüsü 12.2.1936 feyezanında yıkıldıktan sonraki hali

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

28 / 41


DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

29 / 41


16.6.1951 Taşkını GÖKDERE

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

30 / 41


HAVZADAKİ SU PROJELERİ TARİHÇESİ Gölbaşı Barajı ve Bursa Ovasında Bataklıkların kurutulması •

25.4.1928 gün 1344 sayılı kanunla Nilüfer Deresi Kollarının ıslahı, Bursa ovasındaki bataklıkların kurutulması ve Nilüfer çayı üzerindeki Misiköy’ ün mansabında taşkın ve rüsubat kontrolü amaçlı bir bent inşaatı görevi Nafia Vekaleti (Bayındırlık Bakanlığı ) na verilmiş ve iş 01.12.1929 tarihinde Bakkalbaşızade Nuri Bey’e ihale edilmiştir.

Yukarıda sözü geçen sözleşme kapsamında önce kurutulması tasarlanan Gölbaşı bataklığının kurutulamayarak önüne bir set çekilerek sulama amaçlı kullanılması kararına varılmış ve 15.12.1931 tarihinde temel sondajlarına girilmiştir. Türkiye’nin 2. Barajı olan GÖLBAŞI BARAJI’ nın geçici kabulu 8.9.1938’de yapılmıştır.

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

31 / 41


ANA TAHLİYE KANALI

CENUB KANALI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

GÖLBAŞI BARAJI

32 / 41


BURSA OVASI KURUTMA KANALI İNŞAATI Cenub Kanalı (1933)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

33 / 41


09.02.1933 GÖLBAŞI BENDİ İNŞAATI DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

34 / 41


DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

35 / 41


DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

36 / 41


DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

37 / 41


DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

38 / 41


DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

39 / 41


GÖLBAŞI BARAJI İNŞAATI (1933)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

40 / 41


GÖLBAŞI BARAJI İNŞAATI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

41 / 41


DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

42 / 41


GÖLBAŞI BARAJI (1966)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

43 / 41


GÖLBAŞI BARAJI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

44 / 41


HAVZADAKİ SU PROJELERİ TARİHÇESİ • DOĞANCI BARAJI • Nilüfer Çayı üzerinde 1912 yılındaki çalışmalar neticesinde Sarıkaya mevkiinde yapımı önerilen Sarıkaya Barajı’nın yapımından vazgeçilerek; 1968 yılında şehrin içmesuyu ile ovanın sulama suyu ihtiyacını karşılamak amacıyla Doğancı Köyü civarında Baraj yeri incelemeleri başlamıştır. • Doğancı Barajı inşaatına 1975 yılında başlanmış ve 1983 yılında inşaatı tamamlanmıştır.

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

45 / 41


DOĞANCI BARAJI İNŞAATI (Ağustos 1982)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

46 / 41


DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

47 / 41


DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

48 / 41


DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

49 / 41


DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

50 / 41


HAVZA İÇERİSİNDE YER ALAN DSİ PROJELERİ İçmesuyu temini projeleri

Sulama projeleri

Doğancı Barajı (Pln.1969-İşlt.1983)

Bursa Acil İçmesuyu temini projesi(Pln.1973, İşlt. 1977 Kuyu adedi:27) • •

Arabayatağı Grubu YAS kuyuları Çekirge Grubu YAS kuyuları

Bursa Su Temini Master Planı (Pln.1994) • •

Nilüfer Barajı (İşlt. 2007) Gölbaşı Barajı Projesi (planlama)

Bursa ovası Gölbaşı Barajı sulaması • •

Demirtaş Barajı Sulaması (işletme)

Bursa YAS Sulaması(işletme)

Hasanağa Barajı Sulaması (işletme)

Çayırköy Ovası Sulaması (Proje)

• Deliçay Derivasyonu

• •

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

I. Merhale (işletme) II. Merhale (planlama)

28 Nisan 2010

Kayapa Göleti (mevcut) Çalı Göleti (mevcut)

51 / 41


SULAMA PROJELERİ

DSİ SULAMA PROJELERİ

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

52 / 41


SULAMA PROJELERİ

DSİ SULAMA PROJELERİ İşletme halindeki sulamalar

Gölbaşı I. Merhale Sulaması: İşletmeye alınış tarihi:1975 Sulanan ala

:1816ha

Bursa YAS sulaması İşletmeye alınış tarih :1988 Sulanan alan (brüt)

:1950ha

Bursa Demirtaş sulaması İşletmeye alınış tarihi :1985 Sulanan alan (brüt)

: 2062ha

Hasanağa sulaması: İşletmeye alınış tarihi :1986 Sulanan alan (brüt)

: 742ha

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

53 / 41


SULAMA PROJELERİ

DSİ SULAMA PROJELERİ Proje ve inşaat halindeki projeler

Çayırköy Sulaması: Sulanacak alan: 2042ha

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

54 / 41


SULAMA PROJELERİ

DSİ SULAMA projeler PROJELERİ Planlama aşamasındaki

Uluabat II. Merhale sulaması: Sulanacak alan: 10828ha Gölbaşı II. Merhale sulaması Sulanacak alan: 3664ha

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

55 / 41


İÇMESUYU PROJELERİ

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

İçmesuyu teminine yönelik ilk baraj olan Doğancı Barajı 1978-1983 yılları arasında inşaatı tamamlanarak, 1985 yılında işletmeye alınmış ve Bursa Kent merkezine içmesuyu verilmeye başlanmıştır.

Bursa Acil İçmesuyu Projesi ile 1975-78 yılları arasında 25 YAS kuyusu açılarak Kentin su sıkıntısı giderilmiştir.

Bursa Su Temini Master Planı ile Bursa Kent merkezinin 2040 yılına kadarki su ihtiyaçları planlanmıştır.

28 Nisan 2010

Bu çerçevede Nilüfer Barajı önerilmiş ve 2008’de hizmete açılmıştır.

Halen Bursa Ovasının sulama suyunun temin edildiği Gölbaşı Barajı’nın gövdesinin yükseltilmesi ile ovada sulanamayan kesimler sulanacak ve Bursa’nın 2014 - 2022 yılları arasındaki ilave su ihtiyacı karşılayacaktır. 56 / 41


BURSA İÇMESUYU MASTER PLANI DOĞANCI BARAJI (İşletme)

DOBRUCA A.T

Barajın yeri

Osmangazi

Akarsuyu

Nilüfer Çayı

Amacı

İçmesuyu

İnşaat Süresi

1975-1983

Gövde Dolgu tipi

Toprak+kaya dolgu

Gövde hacmi

2,520 hm3

Yükseklik(talvegten)

65 m

Max. Su kotunda göl hacmi

43,3 hm3

Max. Su kotunda göl alanı

1,55 km2

İçme suyu

110 hm3

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

57 / 41


BURSA İÇMESUYU MASTER PLANI NİLÜFER BARAJI (İşletme)

DOBRUCA A.T

Barajın yeri

Osmangazi

Akarsuyu

Nilüfer Çayı

Amacı

İçmesuyu

İnşaat Süresi

1994-2007

Gövde Dolgu tipi

Kaya dolgu

Gövde hacmi

3,706 hm3

Yükseklik(talvegten)

74,50 m

Max. Su kotunda göl hacmi

39,500 hm3

Max. Su kotunda göl alanı

1,472 km2

İçme suyu

60 hm3

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

58 / 41


BURSA İÇMESUYU MASTER PLANI GÖLBAŞI BARAJI (İşletme) İÇMESUYU TEMİN PROJESİ(Planlama) Master plan çerçevesinde

ARITMA T.

DOBRUCA A.T

Gövdenin 10 metre yükseltilerek Deliçay’ın baraj rezervuarına derivasyonu planlanmaktadır. Böylece; Gölbaşı Barajının sisteme katılması ile Bursa’nın 2012 yılından 2022 yılına kadarki içmesuyu ihtiyacı karşılanabilecektir. Barajın yeri

Kestel

Akarsuyu

Aksu Deresi

Amacı

Sulama

İnşaat Süresi

1933-1938

Gövde Dolgu tipi

Homojen toprak dolgu

Gövde hacmi

0,320 hm3

Yükseklik(talvegten)

12 m

Normal. Su kotunda göl hacmi

14,28 hm3

Normal Su kotunda göl alanı

14,28 km2

Sulama alanı

1816ha

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

59 / 41


BURSA İÇMESUYU MASTER PLANI ÇINARCIK BARAJI İÇMESUYU TEMİN PROJESİ(Planlama)

ARITMA T.

DOBRUCA A.T

HES ARITMA T.

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

60 / 41


İÇMESUYU BARAJLARI KORUMA ALANLARI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

61 / 41


DOĞANCI BARAJI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

62 / 41


NİLÜFER BARAJI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

63 / 41


GÖLBAŞI BARAJI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

64 / 41


ÇINARCIK BARAJI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

65 / 41


SU KALİTE GÖZLEM ÇALIŞMALARI

Nilüfer Çayı Havzasında su kalite gözlemleri 1980 yılında başlatılmış ve bugüne kadar devam ettirilmiştir.

Nilüfer Çayı Yukarı Havzası olarak da tanımlanan Doğancı ve Nilüfer Barajı havzalarında 9 adet istasyon ile içmesuyu amaçlı kalite gözlemleri;

Nilüfer aşağı havzası olarak tanımlanan Bursa Ovası kısmında ise 8 adet istasyonda genel su kalitesi izleme çalışmaları yapılmaktadır.

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

66 / 41


NİLÜFER HAVZASINDA DSİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN SU KALİTE GÖZLEM ÇALIŞMALARI SIRA İSTASYON NO NO 1 03-01-00-083 2 03-01-00-084 3 03-01-00-130 4 03-01-00-040 5 03-01-00-046 6 03-01-00-002 7 03-11-00-004 8 03-01-00-048 9 03-01-00-001 10 03-01-00-194 11 03-01-00-042 12 03-01-00-102 13 03-01-00-103 14 03-01-00-104 15 03-01-00-105 16 03-01-00-106 17 03-01-00-107

İST. KODU N-1 N-6 N-11.1 N-12 N-16 N-17 N-19 N-20 N-21 N-21.1 N-22 N-22.1 N-24 N-25 N-26 N-27 N-28

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

İSTASYON ADI

HAVZA

AKSUDERE MANSAB (N-1) DELICAY KARAYOLU KOPRUSU (N-6) NILUFER CAYI PANAYIRDERE ONCESI (N-11.1) PANAYIRDERE MANSAB (N-12) NILUFER CAYI PANAYIRDERE KARISIM SONRASI NILUFER CAYI-DERECAVUS NILUFER CAYI-GOBELYE NILUFER CAYI MANSAB NILUFER CAYI-DOGANCI BARAJI MEMBA NILUFER CAYI MADENDERE KARISIM SONRASI NILUFER CAYI-SULTANIYE KOLU NILUFER CAYI-GAVUROLDUDERE NILUFER CAYI-ORENDERE MANSAB NILUFER CAYI- MADENDERE MANSAB NILUFER CAYI -KARANDERE SONRASI NILUFER CAYI- SEYTANKOYDERE MANSAB NILUFER CAYI-KOYDERE MANSAB

28 Nisan 2010

Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk Susurluk

Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası Havzası

ALT HAVZA

Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç. Nilüfer Ç.

Bursa Ovası Bursa Ovası Bursa Ovası Bursa Ovası Bursa Ovası Bursa Ovası Bursa Ovası Bursa Ovası Dogancı Dogancı Dogancı Dogancı Dogancı Dogancı Dogancı Dogancı Dogancı

İZLEME AMACI icmesuyu icmesuyu genel genel genel genel genel genel icmesuyu icmesuyu icmesuyu icmesuyu icmesuyu icmesuyu icmesuyu icmesuyu icmesuyu

67 / 41


DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

68 / 41


SU KALİTE GÖZLEM İSTASYONLARI

N-17 N-20

N-19 N-16

N-12

N-11.1

N-1 N-6

N-22

N-21.1 N-27

N-26

N-29

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

69 / 41


NİLÜFER ÇAYI SU KALİTE DEĞERLENDİRMESİ

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

70 / 41


SUSURLUK HAVZASI Nilüfer Çayı Su Kalitesi •

Kirletici Odaklar • • •

BURSA Kentinden Kaynaklanan evsel nitelikli atıksular Kırsal yerleşimlerden kaynaklanan atıksular Tarımsal kirleticiler

Endüstriyel nitelikli atıksu kaynakları

• • • • • • • • • • • DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

GÜRSU OSB KESTEL OSB DOSAB BTSO OSB NOSAB Batı OSB (Hasanağa) Barakfaki Sanayi Bölgesi Kayapa Sanayi Bölgesi Çalı Sanayi Bölgesi Deri OSB Münferit Sanayi tesisleri 28 Nisan 2010

71 / 41


NİLÜFER HAVZASI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

72 / 41


KIRSAL ve KENTSEL YERLEŞİMLER

Havza içerisinde •148 KÖY •2 ilçe (GÜRSU, KESTEL) •BURSA KENT MERKEZİ bulunmaktadır.

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

73 / 41


KENTSEL YERLEŞİM BİRİMLERİ

Havza içerisinde •148 KÖY •2 ilçe (GÜRSU, KESTEL) •BURSA KENT MERKEZİ bulunmaktadır.

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

74 / 41


ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ DOSAB OTOSANSİT NOSAB

BTSO OSB

GÜRSU OSB

DERİCİLER OSB

KESTEL OSB

BATI OSB Kayapa San. Böl. Çalı San. Böl.

BARAKFAKİ SAN. BÖL.

Beşevler San. Sitesi

Havza içerisinde • 7 adet OSB • 3 adet Sanayi Bölgesi • 2 Sanayi sitesi bulunmaktadır. DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

75 / 41


TARIMSAL SULAMALAR

GÖLBAŞI VE DEMİRTAŞ BARAJLARI SULAMASI YAS SULAMASI

HASANAĞA BARAJI SULAMASI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

76 / 41


DSİ SU KALİTE GÖZLEM İSTASYONLARI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

77 / 41


KITAİÇİ SU KAYNAKLARININ SINIFLARINA GÖRE KALİTE KRİTERLERİ (SKKY Tablo.1) •

31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak revize edilen “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği”nde verilen sınıflandırmaya göre; •

• • • •

I. SINIF SU II. SINIF SU III. SINIF SU IV. SINIF SU

: Yüksek Kaliteli Su : Az Kirlenmiş Su : Kirli Su : Çok Kirlenmiş Su

Anılan Yönetmelikte • “SINIF III. Sularda kaliteyi iyileştirmek esastır, • Sınıf IV. Sularda ise amaç uzun vadeli bir havza koruma planı çerçevesinde mevcut kaliteyi iyileştirmektir.” denilmektedir. (SKKY Madde.11)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

78 / 41


SU KALİTE SINIFLARI (SKKY Tablo 1)

IV.SINIF IV.SINIF

I-II.SINIF

I-II.SINIF

I-II.SINIF

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

79 / 41


CENUB KANALINA DEŞARJLAR

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

80 / 41


CENUB KANALINA KATILAN KESTEL DERE

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

81 / 41


CENUB KANALINA DEŞARJLAR

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

82 / 41


CENUB KANALINA DEŞARJLAR HASANPAŞA KÖPRÜSÜ MEVKİİ

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

83 / 41


DELİÇAY CENUB KANALI BİRLEŞİM NOKTASI

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

84 / 41


PANAYIRDERE SONRASI (N-16)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

85 / 41


BALABANCIK

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

86 / 41


BALABANCIKÇEKRİCE KÖPRÜSÜ

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

87 / 41


GÖBELYE (N-19)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

88 / 41


DEĞERLENDİRMELER •

Nilüfer Çayı Geçit AGİ uzun dönem ortalamalarına göre En düşük debi AĞUSTOS ayında(4,66m3/s), en yüksek debi ise NİSAN ayında (48,28m3/s) geçmektedir.

Yaz aylarında dere yatağında su seviyesinin düşmesi nedeniyle kirleticiler konsantre olmaktadır.

Nilüfer çayı kent geçişinde arıtma tesisi deşarjlarından aldığı atıksu miktarı (ortalama değer) yaklaşık olarak 370000m3/gün mertebesinde olup, 4,2m3/s değerine karşılık gelmektedir.

Akarsu yatağında; temiz su seviyesi deşarj edilen atıksu miktarından düşük olduğunda akarsu atıksu karakteri kazanmaktadır.

321 nolu Nilüfer Çayı-Geçitköy EİE Akım Gözlem İstasyonunun Uzun Yıllar Aylık Ortalama Değerleri ( m 3/s) 60,00 48,28

50,00 35,18 30,48

30,00

26,24 22,52

20,00

HAZİRAN

MAYIS

NİSAN

MART

ŞUBAT

OCAK

ARALIK

KASIM

EKİM

0,00

4,66

4,84

EYLÜL

8,10

AĞUSTOS

10,00

11,89 8,38

TEMMUZ

3

( m /s )

44,30

38,76

40,00

Aylar

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

89 / 41


Deşarj Standartları ve Yüzeysel su kaynaklarının kalite standartları

PARAMETRE

KOI TKN Top. Fosfor Top.Krom Kurşun Kadmiyum Bakır Çinko Sülfat

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

DEŞARJ STANDARDI (Örn. Tablo.19 2 BİRİM saatlik kompozit numune için) mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l

400 20 2 2 2 0.1 3 5 1500

28 Nisan 2010

SKKY Tablo.1 (IV.su sınıfı alt sınırı) 70 5 0.65 0.2 0.05 0.01 0.2 2 400

90 / 41


KITAİÇİ SU KAYNAKLARININ SINIFLARINA GÖRE KALİTE KRİTERLERİ (SKKY Tablo.1) •

31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak revize edilen “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği”nde verilen sınıflandırmaya göre; •

• • • •

I. SINIF SU II. SINIF SU III. SINIF SU IV. SINIF SU

: Yüksek Kaliteli Su : Az Kirlenmiş Su : Kirli Su : Çok Kirlenmiş Su

Anılan Yönetmelikte • “SINIF III. Sularda kaliteyi iyileştirmek esastır, • Sınıf IV. Sularda ise amaç uzun vadeli bir havza koruma planı çerçevesinde mevcut kaliteyi iyileştirmektir.” denilmektedir. (SKKY Madde.11)

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

91 / 41


ÖNERİLER Nilüfer Çayı su kalitesinin iyileştirilebilmesi ve korunabilmesi için; •

Arıtma tesisleri bir an önce devreye alınmalı ve sağlıklı şekilde işletilmesi sağlanmalıdır.

Nilüfer Çayının kirletilmiş kesimleri için su kalite hedefleri belirlenerek, hedeflenen su kalitesine uyumlu arıtma teknolojileri kademeli olarak devreye alınmalıdır.

Tüm bu çalışmalar; Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde daha kısıtlayıcı tedbirler ve hedeflere uygun deşarj standartları getirilerek “Nilüfer Çayı Havza Koruma Planı” çalışmaları başlatılmalı ve bir an önce yürürlüğe konulmalıdır.

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

92 / 41


TEŞEKKÜRLER…

DSİ I. Bölge Müdürlüğü / BURSA

28 Nisan 2010

93 / 41

NİLÜFER ÇAYI HAVZASI ÖZELLİKLERİ, DSİ PROJELERİ ve SU KALİTE DEĞERLENDİRMESİ  

NİLÜFER ÇAYI HAVZASI ÖZELLİKLERİ, DSİ PROJELERİ ve SU KALİTE DEĞERLENDİRMESİ

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you