Page 1

Bursa’nın Su Kaynakları ve Sorunları

İsmail Hakkı ÇETİNAVCI Buski Genel Müdürü


KURULUŞ : 20.11.1981 tarih ve 2560 İSKİ Yasasına uygun olarak, 23.5.1984 tarih ve 3009 Sayılı Kanun ve 1989’da Bursa’nın Büyükşehir Belediyesi statüsü kazanması üzerine kurulmuştur. GÖREV VE YETKİLERİ (2560 Yasanın 2. Maddesi) a. Büyükşehir sınırları içindeki içme, kullanma ve endüstriyel su ihtiyaçlarını sağlamak ve dağıtmak; b. Kullanılmış sular ile yağış sularının toplanıp uzaklaştırılması; c. Gerekli tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek; tesislerin bakım ve onarımını yapmak veya yaptırmak; d. Su kaynaklarını korumak, kirlenmeyi önleyecek her türlü teknik, idari ve hukuki tedbirleri almak. 2560 Sayılı Yasa, Madde 25: Yağmursularının uzaklaştırılması ile ilgili tesislerin yapılması veya bu tip tesislerin işletilmesi, gerekli harcamalar ilgili belediyelerce karşılanmak şartıyla BUSKİ tarafından yerine getirilir. Bu tesislerin yapılması veya işletilmesine ilişkin harcamalar tarifelere dahil edilmez.


Eski ve Yeni Bursa Büyükşehir Belediyesi Sınırları 5216 yasa gereği genişleyen Bursa Büyükşehir Belediye Sınırları 11 kat büyümüştür


BURSA’DA SUYUN TARİHÇESİ Bursa’nın kuruluşu M.Ö. 200 yıllarına dayanmaktadır. Dönemin Kartaca kumandanı Hannibal, Hisar içinde yeni yapılan Bursa şehrine Pınarbaşı Suyunu getirmiştir. Bursa, kurulduğundan beri Pınarbaşı suyunu kullanmaktadır. Osmanlılar suya çok önem verdikleri için yalnız Pınarbaşı Membaı ile yetinmeyip Uludağ’dan da devamlı şehre su getirmişlerdir. 1650’li

yıllarda Karaçelebizade Abdülaziz Efendi’nin, Bursa’nın muhtelif mahallelerine yaptırdığı kırk adet çeşme ile oluşan şebeke, Uludağ menbaları ile yapılan ilk ve Anibal’den sonra da ikinci şebekedir.


Resim 1: 1960 Yılında Yıkılan Üç Kurnalardaki Anibal Su Deposu

Resim 2: Hisar Kırkodalar Mahallesi Anibal Çeşmesi Haznesi


Projesi 1905 yılında, dönemin Bursa Valisi Reşit Mümtaz Paşa tarafından yaptırılan 1500 m. Gökdere İsale Hattı, 1 filtre, 2 adet 1000 tonluk depo, 75 km. Şebeke hattı ve 150 adet sokak çeşmesi 1911 yılında tamamlanmıştır. 1960’lı yıllarda, Uludağ’dan gelen sular ile şehri beslemek yetersiz kaldığından, ilk defa Hürriyet ve İstiklal Mahallelerinde yer altı suyu kullanılmaya başlanmıştır. Evliya Çelebi’nin, ünlü Seyahatnamesi'nde; "Velhasıl Bursa, sudan ibarettir." diyerek içmeler ve kaplıcalar bakımından zengin olduğunu vurgulamıştır.


1915 yılında Fransızlar tarafından yapılan pınar kaynakları projesi


 1945 yılında Kırkpınarlardan su temin edilmiştir.  1946 yılında Uludağın Kuzey yamaçlarındaki ve Kırkpınar yaylasındaki kaynaklar Cumhurbaşkanı İsmet İNÖNÜ, Başbakanı Recep PEKER ve onaltı bakan tarafından imzalanan kararname ile BURSA Belediyesine tahsis edilmiştir.


BURSA’MIZIN SU KAYNAKLARI 1.BARAJLARIMIZ; 2010 yılında suyumuzun % 93’ünü karşılamaktadır.

DOĞANCI BARAJI:

Nilüfer çayı üzerinde Doğancı Köyünün 3 km. menbahında bulunmaktadır. Yılda 110 milyon m3 su temini sağlanmaktadır.

NİLÜFER BARAJI:

Aralık 2007 yılında hizmete açılmıştır. Yılda 60 milyon m3 su temini sağlanmaktadır.


2.PINAR KAYNAKLARI

Yılda 15 milyon m3 su temini sağlanmaktadır.

3.YER ALTI KUYULARI

Yağışların azaldığı ve Doğancı Barajı su seviyesinin hızlı olarak düştüğü temmuz-kasım aylarında yer altı su kaynakları devreye alınmaktadır. Toplam 120 tane kuyu bulunmaktadır.


BURSA’MIZDA BUGÜNKÜ SU DURUMU


Doğancı Barajı Baraj Kret Kotu : 335,00 metre Maksimum Su Seviyesi : 333,30 metre , Toplam Hacim (Vtoplam) : Su Alınabilecek Minimum Seviye :

Nilüfer Barajı

, Ölü Hacim (Völü) :

305,00 metre

Kullanılabilir Hacim (Vkullanılabilir) :

41.267.105 m3 8.656.104 m3

32.611.001 m3

Baraj Kret Kotu :

764,50 metre

: 762,40 metre ,

Max. Hacim (Vmax) :

40.118.000 m3

Normal Su Seviyesi (Eşik Kotu) : 760,00 metre , Toplam Hacim (Vtoplam) :

36.378.000 m3

Maksimum Su Seviyesi

Su Alınabilecek Minimum Seviye :

720,00 metre ,

Kullanılabilir Hacim (Vkullanılabilir) : 19.03.2010

Ölü Hacim (Völü)

33.895.000 m3

:

2.483.000 m3

[ Vtoplam - Völü ]

tarihi (bugün) itibariyle ;

Doğancı Barajı su kotu :

326,58 metre

Bu seviyedeki kullanılabilir su hacmi :

22.068.494 m3

Doluluk oranı :

% 67,67

Bu seviyedeki kullanılabilir su hacmi :

34.075.000 m3

Doluluk oranı :

% 100,53

Toplam Kullanılabilir su hacmi :

56.143.494 m3

Ort. Doluluk :

% 84,42

Nilüfer Barajı su kotu :

760,12 metre

Doğancı Barajına gelen su miktarı :

1.613.088 m3 / gün ( 18,670 m3 / sn )

Nilüfer Barajına gelen su miktarı :

0 m3 / gün ( 0,000 m3 / sn )

Arıtma Tesislerinden şehre verilen su miktarı :

191.000 m3 / gün ( 2,211 m3 / sn )

Toplam şehre verilen ortalama günlük su miktarı Bunun

205.000 m3

olup

191.000 m3 / gün 'ü Barajdan,

14.000 m3 / gün 'ü Pınar Kaynaklarından, 0

m3 / gün 'ü Yer Altı Kuyularından temin edilmektedir.

Barajlara hiç su gelmez ise, bu koşullarda son gün

294 günlük su rezervi mevcut olup,

07.01.2011 dir. Ancak Doğancı Barajına giren su İçmesuyu Arıtma Tesislerinden

şehre verilenden fazla olup bu debi devam ettiği takdirde baraj dolmaya devam edecektir.

BARAJLARIN SU DURUMU


NİLÜFER BARAJI


MEVCUT İÇMESUYU HATLARI UZUNLUKLARI (ÇEVRE İLÇELER DAHİL ) YAPILAN ÇALIŞMALAR Y I L L A R

İLÇELER 1995 VE ÖNCESİ

1996 (km)

1997 (km)

1998 (km)

1999 (km)

2000 (km)

2001 (km)

2002 (km)

2003 (km)

TOPLAM (km) 2004 (km)

2005 (km)

2006 (km)

2007 (km)

2008 (km)

2009 (km)

2010 (km)

OSMANGAZİ

89

110

168

226

131

98

110

99

81

44

66

36

53

31

38

0,4

1.380,4

YILDIRIM

88

109

156

105

86

103

60

43

41

41

62

61

34

25

45

2,0

1.061,0

NİLÜFER

54

22

41

84

31

28

67

41

53

43

59

35

35

40

70

6,1

709,1

58

66

182

214

215

15,3

750,3

245

198

304

310

368

23,8

3.901

TAŞRALAR TOPLAM

231

241

365

415

248

229

237

183

175

128


1989 YILINDAN GÜNÜMÜZE KADAR YAPILAN ÇALIŞMALAR

ANA İSALE HATTI ÇALIŞMASI


ATA BULVARI - ANA İSALE HATTI ÇALIŞMASI


İHTİSAS KAVŞAĞI - ANA İSALE HATTI DEPLASE ÇALIŞMASI


İHTİSAS KAVŞAĞI - ANA İSALE HATTI DEPLASE ÇALIŞMASI


D0 – D12/2 ANA İSALE HATTI ÇALIŞMASI


ANA İSALE HATTI YATAY DELGİ ÇALIŞMASI


HAŞİM İŞCAN CD. ANA İLETİM HATTI ÇALIŞMASI


MUDANYA ANA İSALE HATTI

(ÇAĞRIŞAN POMPA İSTASYONU-SEÇTEPE SU DEPOSU)


MUDANYA ANA İSALE HATTI

(ÇAĞRIŞAN POMPA İSTASYONU-SEÇTEPE SU DEPOSU)


KAYAPA - ANA İSALE HATTI ÇALIŞMASI


İÇMESUYU ŞEBEKE REHABİLİTASYON ÇALIŞMASI


DC4-6 SU DEPOSU İNŞAATI (20.000 m3 )


D-0 İÇMESUYU DEPOSU (10.000m3)


ÇEPNİ KÖYÜ SU DEPOSU İNŞAATI (1.000 M3)


ORHANELİ İLÇESİ KOÇUKÖYÜ İÇMESUYU DEPO İNŞAATI (100 m3)


İÇME SUYU ŞEBEKE HATLARINDAKİ KAÇAKLAR Su şebekelerinin eski oluşu, plansızlık, kötü ve yanlış malzeme kullanımı ve şebekedeki sızıntılardan dolayı su kayıpları olmaktadır. Bu kapsamda Bursa’mızda 1995 yılında içme suyu şebekemizde % 65 oranında kaçak bulunmaktaydı. Yani su kaynağımızdan verdiğimiz 100 m3 suyun, evlere ulaşmadan önce 65 m3’ü şebekede kayıp olmaktaydı. Günümüzde bu oran % 23,85’e düşmüştür.


19 95 Ö

YILLAR

01 0

20 08

20 07

20 06

20 05

20 04

23,85

23,93

25,18

24,89

24,5

2452

2324

2149

3901

3509

3138

2771

2639

29,11

30,2

48,2

52,8

58,5

63,51

64,66

44,3 37,3 32,8

3000

20 03

20 02

1966

1729

1500

4000

20 01

20 00

19 99

1252

837

2000

19 98

19 97

472

231

1000

19 96

nc es i

5000

20 09 -2

ve

İMALAT MİKTARLARI (KM) 6000

İÇMESUYU HATTI İMALAT MİKTARLARI VE ŞEBEKEDEKİ SU KAYBINI ÖNLEMEDEKİ BAŞARI ORANLARI 70

0 60

50

40

30

20

10

0


2007 YILI VE BURSA’DA KURAKLIĞA KARŞI ALINAN ÖNLEMLER Bursa’mızda Ağustos 2007 tarihinde yaşanan kuraklık neticesinde yer altı suyundan faydalanmaya karar verilerek bu kapsamda; 70 adet derin kuyu, 18 km. isale hattı, 13 km. enerji nakil hattı ve 6 adet transfer pompa istasyonun planlama, projelendirme çalışmaları yapılmıştır. Bu kapsamda doğancı barajının 1,5 ay boyunca su kotu, minimum işletme kotunun altına düşmesine rağmen en kurak dönemde Bursa’da su kesintisi yaşanmamıştır.


DOĞANCI BARAJI 2007 YILINDAKİ DURUMU


DOĞANCI BARAJI SU ALMA YAPISI 35


2007 - DOĞANCI BARAJI 36


2040 YILI PROJEKSİYONU

37


Yılı

Kanalizasyon

Yağmursuyu

1989

27.356 m.

255 m.

1990

74.976 m.

116 m.

1991

85.828 m.

274 m.

1992

78.385 m.

71 m.

1993

110.442 m.

158 m.

1994

108.447 m.

1995

146.547 m.

171 m.

1996

71.281 m.

5.315 m.

1997

117.778 m.

43.013 m.

1998

133.526 m.

42.695 m.

1999

76.785 m.

17.483 m.

2000

55.390 m.

13.104 m.

2001

92.451 m.

32.309 m.

2002

99.382 m.

39.211 m.

2003

119.203 m.

60.447 m.

2004

113.993 m.

76.399 m.

2005

187.964 m.

131.773 m.

2006

105.552 m.

55.422 m.

2007

153.043 m.

71.657 m.

2008

161.755 m.

77.836 m.

2009

144.716 m.

63.597 m.

2010

17.098 m.

11.246 m.

Toplam

2.281.899 m.

742.554 m.


3*3.00*1.50 KUTU KESİT YAĞMURSUYU KOLLEKTÖRÜ


3*3.00*1.50 KUTU KESİT YAĞMURSUYU KOLLEKTÖRÜ


KUTU KESİT HATTA Ø2000 BETONARME BORU BAĞLANTISI


Ø1400-Ø2200 KANALİZASYON VE YAĞMURSUYU BORU İMALATLARI


Ø300-Ø1400 KANALİZASYON VE YAĞMURSUYU BORU İMALATLARI


KANALİZASYON VE YAĞMURSUYU BORU İMALATLARI 44


CİLİMBOZ DERESİNİN ISLAH ÖNCEKİ HALİ


CİLİMBOZ DERESİNİN ISLAH ÇALIŞMALARI


CİLİMBOZ DERESİNİN ISLAH ÇALIŞMALARI 47


12 Mt.ÇAPINDA KESON KUYU ÇALIŞMASI


İÇMESUYU ARITMA TESİSİ

Bursa’nın su ihtiyacını büyük oranda karşılayan İçmesuyu Arıtma Tesislerimizin I. Kademesi 1985 yılında, II. Kademesi ise 1994 yılında tamamlanarak devreye alınmıştır. İçmesuyu Arıtma Tesisi çıkışından şehre verilen SU, güvenle ve sağlıklı bir şekilde tüketilebilmesi için sürekli ve eksiksiz olarak biyolojik, kimyasal ve fiziksel analizlere tabi tutulmaktadır.


1. İÇMESUYU DENETİMİ BUSKİ İçmesuyu Arıtma Tesislerinde 24 saat boyunca laboratuvardaki numune musluklarından alınan su, haftalık, günlük ve ikişer saatte bir yapılan kimyasal ve mikrobiyolojik analizlerle incelenmekte ve denetim altında tutulmaktadır. Tüm bu önlemlere karşın güvenilirliği daha da üst sınıra çekmek amacı ile Doğancı Barajı suyu-tesis giriş suyu, kobay balıkların bulunduğu bir akvaryumdan geçirilmektedir. Böylece, her türlü kontrolden geçirilen BUSKİ - DOBRUCA İÇME SUYU Arıtma Tesislerinde üretilen Bursa kentinin suyu, TS 266 standardı ve İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun sağlıklı ve güvenle içilmeye hazır olarak kent içme suyu şebekesine verilmektedir. Bursa İl Sağlık Müdürlüğünce içmesuyu şebeke suyumuz denetlenmektedir. 51


ATIKSU ARITMA TESİSLERİ BATI ATIKSU ARITMA TESİSLERİ DOĞU ATIKSU ARITMA TESİSLERİ

HAMİTLER KATI ATIK SÜZÜNTÜ SUYU ARITMA TESİSİ


ATIKSU DENETİMİ Atıksu denetimindeki başlıca görevlerimiz; Uygun atıksuların kanalizasyon sistemimize bağlanmalarını, • kanalizasyon sistemi bulunmayan evsel atıksuların sızdırmaz fosseptiklerde toplanarak vidanjör ve benzeri araçlar ile atıksu arıtma tesislerimize taşınmalarını, • sanayilerden kaynaklanan endüstriyel atıksuların çevre kirlenmesine ve atıksu altyapı tesislerimize zarar vermeyecek düzeyde arıtılmalarını, • şebekemizdeki her endüstriyel atıksu kaynağının bir izin belgesine bağlanmasını sağlamaktır. Atıksu Deşarj Yönetmeliğimizin şartlarını sağlayan iş yerlerine Atıksu Deşarj İzni Belgesi verilmektedir.


Bursa genelinde; evsel atıkların yaklaşık olarak %70’i Doğu Atıksu Arıtma Tesisinde, % 30’u ise Batı Atıksu Arıtma tesisinde arıtılarak, alıcı ortam olan Nilüfer deresinin kirletilmesinin önlenmesi sağlanmaktadır.


BUSKİ Genel Müdürüğünün, halkın kullanımına sunmuş olduğu içme suyu; Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa Birliği standartlarına uygun olup, Bursa’mız, musluğundan akan suyun güvenle ve lezzetle içilebildiği büyük şehirlerimizden biridir.


Dinlediğiniz İçin Teşekkür Ederim.


Bursa’nın Su Kaynakları ve Sorunları  

Bursa’nın Su Kaynakları ve Sorunları

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you