Page 1

Naar buiten!

regio Tilburg

NAJAAERR WINT 2018

es -datj e j t e wis zzel ukst veel? pu klas e l e D t jij n de (W)ee n & buite st i Herf


hallo jij daar! Het borrelt en bruist in Brabant in 2018 want… we zijn gastronomische hoofdstad van Europa! Wist je dat al? Heel leuk om te kijken hoe hier onze natuur en eetcultuur met elkaar verbonden zijn. Denk er maar eens over na: Wat eet jij het liefst op feestdagen of verjaardagen? Wat smeer jij op je boterham? Daar kan je vast op antwoorden. Maareh, waarom eet jij boterhammen? Wat eten ze in de rest van de wereld? Weet jij waar jouw eten vandaan komt en waarom het ene ’gezond’ en het andere ‘ongezond’ genoemd wordt? Gelukkig zijn er steeds meer mensen die begrijpen dat gezond ook lekker is. Het is ook beter voor de natuur en onze eigen gezondheid. We zijn op zoek naar stoere kinderen die graag spruitjes en spinazie eten, want dan ben je een echte smaakheld en kan je kaarten winnen voor het Spruitfestival! Veel eet- en leesplezier!

Janneke de Vries Uitgever Naar buiten! magazine

weetje

: amzeine g a m ter s e it d In voor de juf & ers tips

r je oud tips voo over eten! s en alle

In Ne der DRIN land word Kw t gem iddeld gebr ater per douc uikt, een persoon p 119 liter g hen ( 43 % root deel er dag ) en t oilet ( voor 28 % ).

!

Colofon Oplage 15.000 in de regio Tilburg

Drukwerk & distributie Q-Promotions

Uitgever Janneke de Vries - Buro DuPro janneke@naarbuitenmagazine.nl

Mogelijkmakers Gemeente Tilburg | T-primair | We Are Food Disclaimer Ondanks grote zorgvuldigheid is het mogelijk dat er onjuistheden voorkomen en/of de inhoud onvolledig is. Buro DuPro kan op geen enkele wijze aansprakelijk gesteld worden voor eventueel geleden schade door vermelding in dit blad of inhoud van sites van derden waarnaar verwezen wordt.

Vormgeving Noortje van Venrooij - Discodip Fotografie Pexels | Pixabay | Freepik


GROEN IS GOED Als wethouder bij de gemeente Tilburg houd ik mij onder andere bezig met onderwijs. Waar moet dat onderwijs over gaan, wat is er belangrijk dat kinderen leren? Naast taal en rekenen zijn er natuurlijk een heleboel andere dingen belangrijk. De natuur en het milieu horen hier zeker bij. Want dat heeft overal mee te maken: met de omgeving waar je woont en speelt en met je gezondheid. Het is heel belangrijk dat we met elkaar goed voor de natuur en het milieu zorgen, zodat we er van kunnen blijven genieten. Daarom is dit boekje heel nuttig. Er staan tips in over wat je kunt zien, doen en beleven in Tilburg op het gebied van gezond eten, sport, technologie, natuur en milieu. Iedereen kan veel leren over bijvoorbeeld water, klimaat, afval en energie. Waarom loopt de kelder vol, hoe verandert het weer en wat moet er gebeuren met de plastic soep? Maar ook het ‘gewone’, dagelijkse contact met de natuur is leerzaam, gezond en leuk. Want ook al woon je in de stad of dorp, natuur is overal. Ook in en om Tilburg zijn er genoeg dingen te doen. Denk aan het verzorgen van je eigen moestuintje zodat je er ook van kan eten, er op uit met je klas om beestjes te zoeken of te tokkelen tussen de bomen. Slecht weer? Dat is geen excuus, want je kunt altijd naar het Natuurmuseum Brabant! Ga eerst maar eens samen met (groot)ouders of juf/meester op onderzoek uit in dit blad, en trek daarna je schoenen aan om naar buiten te gaan. Gewapend met een vergrootglas, een insectenboekje of zonnebloempitten… Het maakt niet uit, als je maar plezier hebt!

Marcelle Hendrickx Wethouder Onderwijs en Natuur- en Milieueducatie

Tip!

en rg mog te Tilbu akjes n e e m e ge are z agen rs van d fbreekb Inwone biologisch a ntoor, KGA-w at. a tr s gratis het stadska u ilie bij de m n bij ophale eekmarkt of op de w


eten uit de buurt! Wist je dat de natuur in de herfst het meeste voedsel geeft? De herfst is de oogsttijd voor allerlei noten, fruit en groenten. Logisch… want dit is de tijd om lekker veel eten te verzamelen voor de winter. Plant deze winter, als het niet vriest, alvast een fruitboom, wat bessenstruiken en een hazelaar en maak alvast wat ruimte voor een moestuin. Iemand die daar van alles van afweet is Martijn van puurpermacultuur.nl Martijn heeft al een heleboel appels, peren, bessen en noten voor jullie aangeplant welke je gratis kunt plukken op de Plukroute in Stokhasselt. Dat is een route door de hele wijk, die je langs mooie plekjes brengt waar je lekker kunt snoepen. De route vind je op plukroute.nl

uit eten in het bos Niet alleen voor dieren, maar ook voor mensen. Kastanjes De tamme kastanje is eetbaar, de paardenkastanje niet. lekkere tip Maak je eigen beukennotenpesto met verse peterselie, een beetje knoflook en wat olie. walnotencupcakes Natuurlijk kan je walnoten karameliseren, maar kleingemaakt smaken ze dus fantastisch in een cupcake. winter bbq Maak in alle kastanjes een kruisje bovenin en leg ze aan de kant van het vuur tot ze zwart zijn. Pellen maar! Het lekkerst zijn ze zonder ‘vliesje’.

plukfeest

Zelf fruit plukken, verse groenten oogsten en je eigen eitjes rapen kan ook bij Pluktuin Sprankenhof in Udenhout. sprankenhof.com

smulfeest

Nodig insecten, vogels, egels en andere diertjes in je tuin uit. Op deze manier bruist je tuin van het leven! Door een kuip met water in te graven nodig je kikkers uit die de slakken eten die anders jouw groenten opeten.


naar buiten in & rond tilburg Rondom Tilburg zijn 3 prachtige natuurgebieden waar volop te beleven valt voor kinderen: Stadsbos013, Landschap Moerenburg-Koningshoeven of Landschapspark Pauwels.

Zelf op ontdekking

Download de wandelkaart op stadsbos013.nl en laat je verrassen. Poelen in de Drijflanen, de Siberische grondeekhoorn spotten, leuke speelplekken, slingerende bospaadjes, fietspaden, picknickplaatsen... Genoeg te beleven dus!

Je kunt de boom in!

Vanuit het centrum loop je zo natuurgebied Moerenburg in. Wandel even naar het ‘kasteel’ met tussenstop bij natuurspeeltuin “de Takkenbende” of volg het natuurleerpad. Vergeet niet om de geiten te begroeten!

vossenstreken

Wandelen saai? Echt niet! Trek je stoutste schoenen aan en duik samen met Buitenbaas Robin de Brabantse natuur in. Hij kent de routes op zijn duimpje en weet alle geheimen. Onderweg geeft Robin je spannende, avontuurlijke en knotsgekke opdrachten. En ja, je mag vies worden. Vossenstreken is een wandelapp voor kinderen van 5 tot 12 jaar.

geocaching

Ontdek de stad Tilburg of de natuurgebieden eens op een andere manier. Ga op zoek naar ‘schatten’ die op allerlei plekken zijn verstopt. Hoe je ze vindt? Met gps op een smartphone en een gratis profiel op geocaching.com


ik

mijn hond!

Deze dames gaan veel en mĂŠt plezier naar buiten. Want als je hondenbaas bent, dan moet dat natuurlijk wel. Hai, ik ben Nina, 8 jaar, met mijn hond Toby van 4,5. Die naam had hij al toen we hem kregen. Toby was bijna anderhalf toen hij uit Spanje kwam. Dat staat tenminste op zijn paspoort. De fijnste plek om samen te wandelen is de voordeur uit, een blokje om de vijver, en dan een extra stuk. Dat duurt een paar minuutjes en doe ik een paar keer per week ofzo. Ook gaan we soms naar het Bels Lijntje, samen met mijn ouders of zus. Een lange wandeling is toch wel een uur. Dat houdt Toby toch wel langer vol dan ik. Loslopen over het veld mag hij niet hoor. Ik wandel eigenlijk alleen met hond. Ook als het regent, maar dan natuurlijk met paraplu. Spelen met de bal vinden we ook leuk, en dat ik zijn botje afpak, een soort van tikkertje. Toby speelt graag met andere honden en ruikt er aan, vooral als ze ook Spaans zijn! Heel soms gaat hij ook wel op schoot.

y b o t n e a nin

Lotte

en Bor

re

Hallo! Ik ben Lotte, 10 jaar, dit is mijn poedelhond Borre van 2 jaar. We kennen elkaar al vanaf dat hij heel jong was, 8 dagen ofzo, want we zijn speciaal helemaal naar Noord Holland gereden om kennis te maken. Meestal lopen we een rondje Spie, een soort driehoek voor het huis van ongeveer 20 minuten. Maar we gaan ook naar de Regte Heijden, de Warande en het losloopgebied in de Drunense Duinen. We wandelen bijna elke dag, maar als het echt warm is of sneeuwt slaan we ook wel eens over. Borre mag vaak wel los, maar niet als we samen met onze pup Jikke lopen, want die is te jong en schiet er vandoor. Ik wandel overal graag waar er bomen, natuur, eekhoorns en vogels zijn. Borre rent en knuffelt en speurt graag. Borre is een detectiehond. Mijn moeder leidt deze honden op om geuren te herkennen. Borre kan jakobskruiskruid te herkennen. Dat is heel nuttig voor boeren, want dit kruid is o.a. giftig voor paarden. We oefenen vaak door een geur te verstoppen. Als ze die gevonden heeft, maken we een geluid met een klikker en krijgt ze een snoepje. Hij is echt een vriendje. Wanneer de hond blij is, word ik er ook automatisch blij van.


Een diervriendelijk recept vetbol len! Hou jij ook van dieren?

Help de vogels de winter door met zelfgemaakte vetbollen zonder plastic netje! Gebruik ongeveer één deel ongezouten en nieuw frituurvet op één deel zadenmengsel. 1:1 dus. Gebruik geen kippenvoer, deze zaden zijn te groot en te hard. Het frituurvet moet ongebruikt en ongezouten zijn. Het zadenmengsel haal je bij een dierenzaak of online via bv. vogelbeschermingshop.nl 1. Smelt het vet zachtjes in de pan. 2. Voeg daar al roerend het zadenmengsel aan toe en laat dit mengsel een beetje afkoelen. 3. Giet de warme brij in je vorm, bijvoorbeeld van een cupcake of bekertje. Zorg dat er in het midden een stevige, lange katoenen draad hangt. 4. Hard laten worden, eventueel een paar uur in de koelkast, en dan ophangen! Je ka n of m er ook w eelw at ro voor ormen b zijntjes ij d Volg het recept, giet het mengsel in een schone extra ener oen gie glazen pot en leg deze op een hoge plaats goed vast.

Luie variant

Mooie variant

Zaag een kokosnoot in twee, boor er per helft enkele gaatjes in zodat je hier een touwtje doorheen kan halen, volg het recept, giet het mengsel in een halve kokosnoot en hang deze op als mandje.

weneveatakjein!een eVe-vftomrmet

at h lieg ig is. D isselen ogels v Grote v at energiezuin en. Daarna w k d omdat tromen te ma eds. ts ze ste de luch

Meer weten over vogels in onze tuin of vogelvriendelijke-schoolpleinen? vogelbescherming.nl

tip


groetjes van de groentjes! Het eten van lokale seizoensgroenten is hartstikke milieuvriendelijk! Volgens sommige mensen ook gezonder, omdat de voedingsstoffen passen bij onze behoeften op dat moment. Winter en zomergroenten verschillen heel veel. Na een zomer lang tomaten en sla te hebben gegeten gaat het nu om deze groenten:

oktober Dag dag fruitseizoen! Maar er zijn nog wel 30 soorten groenten. Nieuw deze maand: de winterpostelein en de pastinaak. En natuurlijk pompoen! Heerlijk! Van geroosterd en versoept, tot in de lasagne of risotto.

november Het aanbod wordt kleiner. Qua fruit alleen nog een paar laatbloeiende appelrassen. Maar in de winkel liggen al enkele wintersterren: bloemkool, boerenkool, knolselderij, spruitjes en winterwortel. Tijd voor stamppot en erwtensoep!

december Ha! De zogenaamde ‘vergeten groenten’ zijn aan de beurt! Aardperen, pastinaak, schorseneren en winterpostelein. Maar ons hele-jaar-door-vriendje is er ook nog: de prei.

januari Het droogt wel een beetje op, maar er zijn nog een paar Nederlandse klassiekers: de bloemkool en boerenkool. Wist je dat boerenkool (kale in het Engels) enorm hip is in de rest van de wereld?

februari Een echte wintermaand! Weinig verse groente van het land en al helemaal geen fruit. Favorieten zullen waarschijnlijk boerenkool en prei zijn. Maar wie lust er geen stamppot met boerenkool? Je kan ook nog met bijzondere groenten zoals aardperen en winterpostelein aan de slag. Ook lekker!


spruit tilburg! Gezocht: #spruitjesheld

In de kerstvakantie vindt het Spruit festival plaats in Tilburg. Een vierdaags festival met oa. concerten, voorstellingen en films voor kinderen en hun ouders. Naar Buiten! mag 4 VIP kaarten weggeven voor Spruit. Wat je moet doen? Deel een foto van je spruit-etende kinderen met de hashtag #spruitjesheld of stuur een foto naar info@spruittilburg.nl o.v.v. spruitjesheld. Op 10 december maakt Spruit kinderfestival de winnaar bekend. facebook.com/spruittilburg | spruittilburg.nl

spruitjes

IE

WINACT

Ze zijn klein, groen en de okselknop van de plant… Spruitjes zijn typische wintergroenten. Er bestaan zowel groene als paarse spruiten. Veel kinderen vinden spruiten niet zo lekker. Dit komt door de enigszins bittere smaak en geur. Maar het zijn wel vitaminebommetjes! De spruitkool komt oorspronkelijk uit het zonnige Middellandse Zeegebied. In de Middeleeuwen is de spruit naar Europa gekomen en met name in België geteeld. Vandaar de Franse naam Choux de Bruxelles. In heel wat talen verwijst de naam nog steeds naar Brussel. Afrikaans: Brusselspruit Roe Engels: Brussels sprouts rbak Italiaans: cavolini di Bruxelles maa ken in p kt z Pools: brukselka e m laats va inde n Turks: Brüksel lahanası r bit koken ter. Zweeds: Brysselkål

tip!

Daag je ouders daarom uit om ze eens extra lekker klaar te maken.

Smakelijk eten!

e tip lekkrueitrjestaart alen

*Sp met garn dels e itjes *No en spru k & spruit pe met s stampot a z iz *P Spruitjes *


spreekbeurttips! zooi is mooi

van kauwen tot kakken

Als jij denkt dat afval alleen maar vies is dan heb je het mis. Afval is hartstikke cool! Het BAT kan je er alles over vertellen en geven je tips die je kunnen helpen bij je spreekbeurt. Je kan je spreekbeurt afsluiten met een quiz. Succes gegarandeerd! Bel naar het BAT en vraag naar Katja, of aandeslagmetafval.nl/activiteiten/spreekbeurt

Van je mond tot je… kont. Wat gebeurt er eigenlijk in je lijf met je eten? Vertel hoe je lichaam voedingsstoffen uit je eten haalt. Waar gebeurt wat in je lichaam? Wat is verbranding? Waarom moet je drinken na het sporten?

plastic soep

global goals

Dat is een grote verzameling zeeafval dat in de oceaan rond drijft en steeds groter wordt. Een enorme drijvende vuilnisbelt met grote stukken plastic. Maar nog gevaarlijker: juist ook hele kleine deeltjes plastic, de microplastics. Onderzoekers denken dat de soep ongeveer 34 keer zo groot is als Nederland. Voor meer info zoek dan op internet naar plastic soep.

Zoek voedingscentrum - spreekbeurt

Hoe wil jij dat de wereld eruitziet over vijftien jaar? Ken jij de Global Goals al? Dat zijn 17 doelen die ervoor moeten zorgen dat de wereld een betere plek wordt in 2030. Echt heel erg interessant en belangrijk. Meer info op: sdgnederland.nl

natuurmuseum brabant In Natuurmuseum Brabant is voor iedereen iets te doen, of je nou 3 bent of 83, natuurliefhebber of niet. Je dwaalt er tussen roofvogels, fossielen of spinnen, kunt natuuronderzoek doen in de OO – ZONE, de seizoenen beleven in BOS, op mammoetjacht in IJstijd, theedrinken met Kikker! of je wolvenkennis testen in de Ware Wolf. In de herfstvakantie en de kerstvakantie kun je allerlei extra’s doen, bijvoorbeeld Braakbalpluizen. Kijk voor het programma op natuurmuseumbrabant.nl


tech is te gek! ONTDEKSTATION 013

ontwerpcirkel Recycling met Minecraft Met verschillende stukjes gelaserd hout maak jij een eigen Minecraft wereld! Steve, Alex, Zombie, Creeper of een babyschaap: je kunt het allemaal maken met de laserblokjes. Deze hebben allerlei diktes en zorgen door het brandrandje voor een cool effect. We fixeren dit met houtlijm op een bouwplaat. Hoe cool is dat?

In de oude werkplaats in de Spoorzone worden kinderen meegenomen op creatieve ontdekkingsreis. Talentontwikkeling, techniek en tekenen komen hier samen in allerlei activiteiten. Zo kan je er toffe kunst bouwen met design experts, acteren in je eigen film of een zelfgemaakte raket afschieten door de Spoorzone! ontdekstation013.nl

vincents tekenlokaal Hier kan je helemaal los gaan op digitale tekentablets en fantastisch werk maken met krijt, potlood, olieverf of een 3D tekenpen. Ideaal voor een kinderfeestje of klassenbezoek. Met 1 entreebewijs bezoek je zowel Ontdekstation013 als Vincents Tekenlokaal! Actuele openingstijden en acties op ontdekstation013.nl en vincentstekenlokaal.nl

Upcycling met techniek Twee zaterdagen per maand is er een Open Atelier. Van 10:00 tot 14:00 uur mag je zo binnen lopen in het atelier bij Velerlei en maak jij een tof kunstwerkje. Elke keer een ander thema en andere techniek รณf we maken van iets ouds weer iets nieuws. Agenda op ontwerpcirkel.nl


misvattingen in de biologie Op 1 oktober, in de Week van de Biologie, is het boek ‘Plassen over kwallenbeten, biologische lariekoek ontleed’ van uitgeverij Malmberg verschenen… Heel interessant!

Een tong heeft aparte smaakzones

‘Eigenlijk zitten de smaakpapillen verspreid over de hele tong en het gehemelte, met daarin smaakreceptoren voor de vijf smaken zoet, zout, zuur, bitter en umami.’

De mens is ontstaan uit een chimpansee ‘Het klopt dat het DNA van mens en chimpansee voor ongeveer 98 procent overeenkomt, maar dat betekent niet dat we uit de chimpansee of andere mensaap zijn ontstaan.’

Spinazie bevat meer ijzer dan andere groentes ‘Popeye zou zijn gigantische spierballen eraan te danken hebben, maar voor ijzer kun je nog beter veldsla, rucola of pure chocolade eten.’

eetweetje

Nederlanders eten gemiddeld 31 kilo koekjes, snoep en chocolade per jaar. Daarmee behoren we tot de grootste snoepers van de wereld!

toffe training ToFF (Tilburg For Fit & Fun) is een leefstijlprogramma voor gezinnen met kinderen boven een gezond gewicht. Via allerlei activiteiten en concrete tips worden gezinnen begeleid naar een gezondere leefstijl. Wil je als gezin meedoen aan de Ten Miles? Geef je dan op voor ToFF. Het programma bestaat uit sporten beweeglessen voor de kinderen, informatiebijeenkomsten voor ouders en individuele coaching voor het gezin. Samen doen (ouder en kind) en plezier maken staat voorop! Begin september vond de CZ Tilburg Ten Miles plaats. Ellen en Angolina van 11 deden ook mee aan de Family Run (1,6 km). In Tilburg Noord trainden 25 gezinnen wekelijks met ToFF. Angolina vertelt: “Het leukste is dat je samen met anderen traint en je wordt gestimuleerd om extra goed je best te doen en het laatste stukje nog even vol te houden.“ High Five! Wil je meer info zoek dan op internet naar toff tilburg!


altijd gratis sporten op OPENBARE PLAYGROUNDS Elke wijk in Tilburg heeft wel een gerenoveerd en openbaar sportveldje waar Buurtsport Tilburg dagelijks activiteiten organiseert. Maar ook zonder Buurtsport wordt er gespeeld en gesport. Sommige jongeren komen er al jaren lang, bijna elke dag.

giovanni

aiden

Giovanni (20 jaar) komt al sinds zijn 12e op het Cruyff Court in de Reeshof. “Buurtsport Tilburg organiseerde er vaak kleine toernooitjes en daar deed ik dan aan mee. Nu blijf ik er komen om te voetballen met vrienden. Niet alleen omdat het leuk is, ook om mijn techniek te verbeteren. Want hoe goed je ook bent, op het Cruyff Court kun je altijd beter worden.” Buurtsport heeft Giovanni geïnspireerd. Inmiddels heeft hij zijn Citytrainer certificaat behaald. Hij is nu zelf trainer en helpt mee met activiteiten.

Aiden (vooraan op de foto) : “Er zijn hier in de Reeshof altijd veel kinderen en het is mooi om te zien dat ze allemaal samen op het veld spelen. Ze verdelen zelfs het veld in 2 helften zodat de ene groep kan hockeyen en de andere kan voetballen.” De gratis sportvelden zijn belangrijk voor een wijk. Ze zorgen voor respect, saamhorigheid en plezier.

at? d e j t s i w

r

e eld me gemidd ijd! t n re r alle dstr f)voetb één we Een (pro 9 kilometer in dan


scouting

Er zijn in Tilburg 8 scoutinggroepen, maar als je degene in de omliggende dorpen erbij rekent, nog wel veel meer! Spreekt dit jou aan? Ga dan maar eens kijken op een open dag! scouting.nl/organisaties/groepen-per-plaats/tilburg

Lieke van van Scouting PVG is hard aan het werk om te sparen voor de World Scout Jamboree 2019 in de Verenigde Staten. Daar komen 40.000 scouts van over de hele wereld bij elkaar. Op Facebook laat ze zien wat ze allemaal doet om haar reis te bekostigen. Laten we haar allemaal steunen! facebook.com/lieke.horck.1

S amen C ode O utdoor U itdaging T eam S pel

Jetteke van 10 zit al 6 jaar op scouting bij Esjeeka: “Het leukste vind ik dat je elke zaterdag wat te doen hebt. Buitenspelen met de groep, speurtochten en opdrachten, je doet verstoppertje en speelt spelletjes. Ook leer je samenwerken. We zijn 1 groep en sluiten niemand buiten. Ook leren we tenten opzetten, knopen maken en koken. In de zomervakantie gaan we op kamp, op hike (een lange wandeltocht) en roosteren marshmallows boven het kampvuur. Elk kamp heeft een thema en op het einde doen we bonte avond. Dat is dat iedereen een toneelstukje heeft in een groep of alleen. Iedereen voert zijn eigen toneelstukje uit en dan is het kamp voorbij en wordt je opgehaald en naar huis gebracht. Ook gaan we wel eens een weekendje of dagje weg. We zijn wel eens met de trein naar Nemo in Amsterdam geweest!�

Ik ben Jay Leijten, 12 jaar en zit al vanaf mijn 4e bij de PVG op de Trouwlaan. Het leukste aan de scouting vind ik dat het zowel leuk als leerzaam is, als je een vaardigheid beheerst kun je insignes verdienen. Bij de bevers speel je met de bewoners van Hotsitonia (Stanley Stekker, Steven Stil, Bas Bos, Fleur Kleur enz), bij de welpen zit je in een boomhut en bij de scouts zit je in een patrouille. Je leert heeeeeeeel veeeel. Laatst heb ik mijn zakmes insigne behaald en kleine bijl. Dat wil zeggen dat ik (binnen de scouting) om kan gaan met een zakmes en een bijl. Spreken de volgende woorden je aan: buitenleven, buiten spelen, kamperen, kampvuur, samenwerken en leerzame dingen doen en ontdekken <- Het is gewoon te veel om op te noemen. Kom gerust een paar keer kijken! Laterzzz, Jay


op avontuur in de natuur Elk seizoen is de natuur weer anders en zijn er bijzondere dingen te beleven en te waarderen. De herfst is het seizoen van warme kleuren, knisperende blaadjes onder je voeten, in plassen springen en met een beetje geluk overal paddenstoelen! Het Bezoekerscentrum van Natuurmonumenten - Oisterwijk Het hele jaar door is dit een perfecte startplek voor een dagje in de natuur. Wandelingen, fietstochten en veel verschillende activiteiten voor gezinnen: speurtochten, speelnatuur, speciale OERRR-activiteiten én kinderfeestjes. Na afloop kun je smakelijk uitrusten op het schitterende bosterras. OERRR activiteiten Oisterwijk: Woensdag 17 oktober om 13:30 uur: OERRR Paddenstoelentocht Zondag 21 oktober vanaf 11:00 uur: OERRR Wilde Buiten Dag! Vrijdag 2 en zaterdag 3 november om 18:30 uur: OERRR Nachtwachter Zaterdag 17 november om 13:30 uur: OERRR Braakballen pluizen Wel even inschrijven op natuurmonumenten.nl/agenda.

Stoer met OERRR

Natuurmonumenten zorgt voor méér natuur in Nederland en beschermt deze. Om dat te kunnen blijven doen, zijn er leden nodig. In het Bezoekerscentrum kan je lid worden van de kinderafdeling OERRR. Dan krijg je korting op de activiteiten én nog een extra welkomstcadeau! oerrr.nl


jong geleerd is oud gedaan Het BAT staat voor Brabants Afval Team en is de afvalophaaldienst van de regio Tilburg. Zij halen afval gescheiden op.

Waarom is dat belangrijk?

De wereld wordt steeds drukker en onze welvaart stijgt. Hoe meer natuurlijke grondstoffen we verbruiken, zoals bomen voor papier of aardolie voor plastic, hoe groter de kans dat generaties na ons met een tekort komen te zitten. Wij moeten nu iets doen! Afval sorteren hoort daarbij. Vaak is afval grondstof voor andere producten. Dus als wat we sorteren weer wordt hergebruikt of gerecycled, dan blijft er maar een klein beetje restafval over.

De afvalwijzer app

Afval sorteren kan iedereen. Soms twijfel je waar iets bij hoort. Daarvoor is de Afvalwijzer. In het Afval ABC kun je heel gemakkelijk en snel opzoeken waar wat hoort. De app geeft je ook een seintje als je container weer naar buiten moet ĂŠn wij houden je op de hoogte van belangrijk nieuws en geven tips. Download de app op mijnafvalwijzer.nl. DOEN!

NoFoodWasted app Tilburgse restaurants zoals de Houtloods, Bonheur, DonCurado en de Wagon werken mee aan het tegengaan van voedselverspilling. Je kan met de NoFoodWasted app goede producten of maaltijden met een fikse korting kopen, afhalen en er thuis van genieten. En zo werken we samen actief mee tegen voedselverspilling. Selecteer je favoriete aanbieders op de app. nofoodwasted.com

TAPPUNT

Is het jou ook al opgevallen dat we een heel hete zomer hadden en daarna heel heftige hoosbuien? Dat kan ons riool helemaal niet aan en daardoor lopen er vaak kelders vol met water. Als je van je tuin een Blauwe(re) Tuin maakt, dan help je zowel de natuur als de stad een handje. Wat je allemaal zelf kan doen en wie er al meedoet in zie je op blauwetuinen.nl 1000 Blauwe Tuinen is een idee van stichting OpGroeneVoet.nl

Wil jij je waterflesje gratis aanvullen met vers drinkwater? Dat kan bij de tappunten bij sportveldjes, het station, een aantal parken en op verschillende scholen. De plattegrond vind je op naarbuitenmagazine.nl


Stedenbanden en scholenbanden in Tilburg Een stedenband betekent dat we als stad een bijzondere en officiële vriendschap hebben met een andere stad ergens anders op de wereld. Tilburg heeft zo’n band met Matagalpa in Nicaragua en met Same in Tanzania. In Matagalpa worden arme families geholpen met een microkrediet om een bedrijfje op te zetten, waardoor ze meer gaan verdienen en een beter leven hebben. In Tanzania wordt er hard gewerkt aan schoon en veilig (drink)water bij de scholen en in de dorpen zodat de mensen niet meer ziek worden.Ook kunnen kinderen iedere dag op school een maaltijd krijgen. De stedenbanden organiseren acties om hiervoor geld op te halen. Scholen kunnen daarbij helpen door een bijzondere vriendschapsband aan te gaan met scholen daar. Deze scholenbanden zorgen voor beter onderwijs door de samenwerking van docenten onderling. Jouw school kan ook een scholenband aangaan! Wil je op een andere manier bijdragen? Op 22 maart kan je als school meedoen aan ‘Wandelen voor Water” op 22 maart. Net zoals basisscholen De Alm, Bibit en Armhoefse Akkers!

Wat eten ze daar?

“Wij, de jonge kinderen, krijgen deze maispap op school. Thuis eten we meestal rijst met bonen en een TORTILLA. Dat is een pannenkoekje van mais”. tilburgtanzania.nl Wij, Stephen en Christana, eten elke dag tussen de middag op school. Thuis en op school eten wij meestal MAKANDE: een streekgerecht van bonen en mais, dat wordt samen met uien en wat olie gekookt. Soms worden ook nog wortelen, een rode peper en kokosmelk toegevoegd. tilburg-matagalpa.nl

dat iswt ejeetj W e eet

mes en vork, sen eten met 1,5 miljard menet stokjes, 350 miljoen met et 1,2 miljard m handen en 250 miljoen m n een mes en hu hun blote handen. alleen


voor op school en daarbuiten

Over (zwerf)afval en recycling. Veel gratis materiaal en volop inspiratie. aandeslagmetafval.nl

Eten is kiezen!

Eten we vegetarisch of vlees? Neem ik een appel of koek mee naar school? Les ik mijn dorst met cola of water? Door middel van Smaaklessen wordt de nieuwsgierigheid en interesse van kinderen naar hun eten opgewekt. Voor groep 1 t/m 8 smaaklessen.nl

de Natuurpedagoog

Die komt op school en brengt natuureducatie in vele creatieve vormen. Lessen en workshops voor binnen en buiten, vol experimenten en leerzame momenten. natuurpedagoog.nl

Van verzorging tot voeding van huisdieren en van leefomgeving tot gedragsherkenning. In anderhalf uur. Voor groep 5. dierendiploma.nl

Waar komt ons eten vandaan? Wat eten we op een dag en wat doet het met je lijf? Samen aan de slag met een gratis boodschappenpakket in de klas. Een gezonde leefstijl wordt vanzelf leuk, op school maar ook daarbuiten! Samenwerking van Zwijsen en Albert Heijn. ikeethetbeter.nl

Gratis gastles Het educatieproject van BAT kan bestaan uit een interactieve gastles voor kinderen vanaf groep 3. Het wordt ondersteund door een kwartet met afvalweetjes en een bordspel voor in de klas (groep 7 en 8). Zo wordt in de praktijk geoefend hoe afval gesorteerd moet worden. Er kan ook een vuilniswagen op het schoolplein komen om met eigen ogen te zien hoe afval gescheiden wordt afgevoerd. De chauffeur vertelt dan ook over de dode hoek. Materiaal voor een eigen les kan ook verzorgd worden. Katja.raaijmakers@tilburg.nl


Met de klas de duinen in! Takkenhoedjes

(groep 1/2) Er wordt met takken gesjouwd, hutjes gebouwd en geluisterd hoe het gras groeit.

atiejasger k o l e d stende

u g De R oestelber R den De e Lin in i r D De Du h en Bosc oord Duin

Zandgebak en luchtkastelen

(groep 3/4) Onmisbare ervaringen in een sfeer van spel en verwondering. Aarde, water, vuur en lucht. Windvangers en zanddieren.

Het Zandspoor

(groep 5/6) Buitenopdrachten in en met zand in kleine groepjes. Op zoek naar beestjes met loeppotje en op bodemonderzoek. Wat groeit en beweegt daar?

Het Bewaarde Land

(groep 5/6) Een echt natuurbelevingsprogramma dat kinderen weer in contact brengt met de natuur. Op onderzoek uitgaan en het intensief en zintuiglijk beleven. 3 dagen over 3 weken. Vaak een ervaring voor het leven.

Dassenwerk

(groep 7/8) Echt onderzoek IN het nationaal park. Het gaat om de das: kan deze hier (weer) leven? Daarvoor moet je observeren, meningen formuleren, werken met kaart en kompas en boomhoogtes kunnen meten. ivn.nl/scholenprogramma-ldd

Gratis boekje ‘Buitenavonturen’ voor groep 4 & 5

Net voor de herfstvakantie ontvangen deze leerlingen dit boekje. Daarin staan de mooiste Brabantse natuurgebieden, de leukste dierenweetjes en spannende proefjes. Om in de herfstvakantie en de ‘Week van Ons Water’ in oktober mee op avontuur te gaan! Heb jij de boomkikker of de mierenleeuw al eens gezien? Die wonen gewoon bij jou in de buurt!


met de klas naar... de boer De bezienswaardiGeit

natuurlijk tomaat

In Haghorst ligt het melkgeitenbedrijf van Frank en Anita en hun 600 melkgeiten en 200 lammetjes. Elke dag van het jaar valt er wel iets te leren, voelen, ruiken, zien of te beleven. Het bedrijf heet natuurlijk niet voor niets â&#x20AC;&#x153;De bezienswaardiGeitâ&#x20AC;?. Geitjes voeren, geitenmelk en kaas proeven en veel lammetjes in het voorjaar. Een bezoek waar je dus nog lang over na kunt mekkeren! bezienswaardigeit.nl

In de tomatenkas van Alfons en Henriette leer je vanalles over tuinbouw. Want weet jij hoe een tomaat groeit en wat er moet gebeuren voordat deze in de winkel ligt? Hoe voelt en ruikt het in een kas? Proef jij het verschil tussen een snoeptomaatje en een cherrytomaat? Voor oudere kinderen zijn er mooie technieklessen mogelijk over bv. de zelfrijdende transportwagen en warmtekrachtkoppeling. natuurlijktomaat.nl

BELJAARS De boerderij van Leon en Ghislaine Beljaars ligt in een hele bijzondere gemeente, Baarle Nassau. 2x per dag worden de koeien gevoerd en gemolken, maar daaromheen is nog veel meer. Wil je echt zien waar de melk vandaan komt? De kleinste kinderen maken kennis met de koeien en kalfjes. Voor de bovenbouw en VO denken we aan melkbereidingen, voedselpatronen en het berekenen van de melkprijs. Enne, jullie zijn altijd welkom, want de koeien en kalfjes zijn er het hele jaar door!

n e p o g a d e elk


DEN ELSHORST

PIET VAN MEINTJES HOEVE

Wij zijn Ben Bruurs en Thea Moonen en hebben ruim 30 weidevarkens die wonen in plaggenhutten. Alle biggen die op de boerderij geboren worden mogen hier opgroeien. Wanneer ze sterk genoeg zijn mogen ze naar de weides in het natuurgebied. Als er biggetjes zijn, mag je ze vasthouden.

De 75 melkkoeien in Heukelom worden 2 keer per dag gemolken door Rob en vader Jeff. Natuurlijk worden er ook vaak kalfjes geboren. “Ik wist niet dat een kalfje zo hard op je vingers kan zuigen” horen we wel eens. Voor Bovenbouw en VO maken we graag een les over een actueel thema of een speciaal programma over techniek, cultuur, biologie of geschiedenis, over de anatomie van de koe of over de geschiedenis van boerderijen met Piet van Meintjes, geboren in 1889. Na afloop krijgen de kinderen een kleine traktatie.

Wist je dat varkens: * héél goed kunnen ruiken en elkaar zo herkennen? Het wild zwijn ruikt bij goede wind zelfs een mens op 300 meter afstand. * een heel goed geheugen hebben en intelligent zijn. Daarin lijken ze zelfs op een hond. * ze net geen klok kunnen kijken, maar je moet rond etenstijd maar eens in de buurt komen. elshort.nl

Kom ook eens melk tappen bij de pietvanmeintjeshoeve.nl

KEES EN ELLIE Hallo! Wij zijn Kees en Ellie Fonken en ook wij hebben een melkveehouderij, in ‘Moerenburg’, vlakbij de stad dus. We hebben de cursus “belevend leren” gevolgd en zijn daarmee een soort juf en meester en de boerderij en schuur een levend klaslokaal. Woordenschat, wegen, afmetingen berekenen, rekenen en biologie... op de boerderij. Lessen op maat over mechanisatie en automatisering of anatomie kunnen hier ook. Van praktijklessen leer je tenslotte meer dan dezelfde les uit een boek. Voor de regio Tilburg ben ik, Ellie, coördinator van de Klasseboeren. Bij mij kan je terecht met allerlei vragen en daarnaast regel ik de boekingen. Heb je een leuk berichtje of een vraag? Volg dan de facebookpagina van klasseboeren.nl


Wipe you Mindbug!

84% van de wereldbevolking eet regelmatig een portie insecten. Een duurzaam alternatief voor eiwitproducten zoals vlees. Het moeilijkst aan insecten eten, is je eerste insect eten! Dus hoor het verhaal, proef en laat je verrassen. Workshop insecten: ‘Het zijn net nootjes, maar dan met pootjes’. Voor jongeren van 12 t/m 25 jaar. contourdetwern.nl/switch

Zonder bijen geen fruit!

Stadsimker Marcel Horck komt naar de klas of de klas gaat naar t Bijenhuis.

(Bij) De imker op bezoek

voor groep 3-5 Imkerpakken aandoen, honing proeven en échte bijen van dichtbij bekijken!

Help de bij

voor groep 6-8 & plusklas Doorlopend project van 8-10 weken met excursie, lespakket en pitches

Insectenmonitoring met digitale bijenkasten

Op of bij het schoolplein, voor alle scholen met een groen of bloeiend schoolplein. Welke school wilt online zien hoe het met de bijen gaat?

Volledige imkercursus voor kinderen uit groep 7-8 8 kinderen/12 lessen

weilejatrdjmeensen eten

Ruim

2m

en

insect


er zit muziek in je eten!

tips v juf & oor de meest er

Zingen met fruit (groep 1-3) Zoek op YouTube het nummer: Fruitsalade van Jeroen Schipper. Verdeel de groep in verschillende soorten fruit en laat ze meezingen waar hun stuk fruit in voorkomt. Gebruik het werkblad en geef ieder een afbeelding van een soort fruit. Kinderen staan op als ze in het nummer hun fruit horen. Boor een klein gaatje in nepfruit en vul deze met rijst of couscous. Laat deze gebruiken als samba bij het refrein. Maak een blad met soorten fruit en laat het fruit aankruisen of tellen hoe vaak een soort fruit voorkomt in het liedje.

Maak een leuke wortelfluit van mij!

Wortelfluit maken (groep 5-8) Geen zin in wortels als avondeten? Maak er dan met je klas of familie een wortelfluit van. Het enige wat je nodig hebt is: * een grote peen * een boormachine met boor waarmee je tot ⅔ een gat kan boren in de wortel * een snackworteltje * een mes. Zoek op YouTube De Wortelfluit Tutorial voor een goed instructiefilmpje.

Bongo’s met bananen (groep 7-8) Groenten en fruit aansluiten op je computer en er muziek mee maken klinkt raar maar is helemaal niet moeilijk. Met een Makey Makey verbind je bijvoorbeeld een banaan aan de computer. Makey Makey is een printplaatje waarmee je alledaagse voorwerpen die stroom geleiden kan gebruiken als toetsenbord. Voor instructies kijk op instructables.com en zoek op Bongos with bananas. Wil je dit ook in de klas? Via techniekbieb kun je voor een prikkie Makey Makey’s huren voor in de klas. techniekbieb.nl

bananen bongo!


lekker wandelen in de natuur

Wandelroutes (voor het hele gezin) in de Loonse en Drunense duinen.

tips v o ouder or s

2.5 km

Wandelroute langs een explosief verleden, start bij Kaatsheuvel Parkeerplaats Horst

4 km

Wandelroute Kapucijnenberg met startpunt bij de Rustende Jager. Volg de rode paaltjes!

5.5 km

Wandelroute vanaf de Roestelberg. Door het stuifzand. Download de routes of de app

Wist je dat…..

er ook een Groente Orkest bestaat met mensen die op verschillende groenten muziek maken? YouTube tip: the vegetable orchestra

natuurmonumenten.nl/routes/route-app

VERPLICHT op de BASISSCHOOL De verplichte vakken op de basisschool zijn: Nederlands, Engels, rekenen en wiskunde, oriëntatie op jezelf en de wereld zoals aardrijkskunde, geschiedenis, biologie, verkeersles en staatsinrichting. Kunstzinnige oriëntatie: bijvoorbeeld muziek, tekenen en handvaardigheid; bewegingsonderwijs: bijvoorbeeld gymlessen. De kerndoelen voor het basisonderwijs beschrijven wat een kind aan het eind van de basisschool moet weten en kunnen. Een school bepaalt zelf hoe ze de lessen in deze verplichte vakken geeft en met welk lesmateriaal. Verplichte lessen: seksualiteit, wetenschap en techniek. Er is in Nederland een tekort aan technici. De overheid wil daarom dat er meer aandacht komt voor deze vakken. Op basisscholen in Friesland is de Friese taal een verplicht vak. Niet-verplichte vakken: godsdienst; Frans; Duits. Ouders kunnen via de medezeggenschapsraad (mr) van de school meepraten over de keuze van de niet-verplichte vakken. Bron: Rijksoverheid

Eetweetjes! * Een Nederlands gezin zit gemiddeld 22 minuten aan tafel voor het avondeten? Dat is inclusief het toetje! Best kort hè?! * Je hebt meer dan 9.000 smaakpapillen op je tong en die vernieuwen zich om de zeven à tien dagen. * Je ‘proeft’ voor 95% met je neus? Ons reukvermogen is namelijk 20.000 maal sterker dan ons smaakvermogen.


Groentenpakketten!

Ooit al eens gedacht over je wekelijkse portie lokaal eten? Hieronder een paar van onze favorieten:

Regtstreeks Boxen

Lina gaat voor jou, de hele winter door, bij lokale boeren langs om verse, biologische producten te verzamelen, te bundelen met Regte Heijden producten en bij jou te bezorgen. Of haal ze op in de winkel in Riel. Vlakbij dus! deregteheijden.nl/pakketten

Tuinderij de Voedselketen

Wekelijkse groentepakketten met afhaalpunten in Tilburg Noord en Zuid. Zonder bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Verse groenten, fruit en kruiden van het seizoen: gezond voedsel van Brabantse bodem! devoedselketen.nl

Groente- en eierabonnement van Ut Rooi Bietje

Elke vrijdag staat ‘t biologisch groentepakket klaar bij de winkel op Koningshoeven of bij één van de afhaalpunten in de stad. Er zijn meer dan 65 verschillende soorten groenten en als het kan mag je je eigen bloemen plukken. utrooiebietje.nl

Sophia’s tuin - bij de Reeshof

Smakelijke groenten van tuinder Vincent de Wolff uit Sophia’s tuin. De biologische groente is te koop via winkel en webshop. Of je bestelt de wekelijkse groentekrat. sophiastuin.nl

Goei Eete

Lekker lokaal voedsel voor een eerlijke prijs. Kies jouw producten, bepaal jouw afhaalmoment en locatie en geniet van eten uit ons gebied! goeieete.nl

supermarktsafari

Switch is onderdeel van Contour de Twern en werkt aan een rechtvaardige en duurzame wereld. “Denk mondiaal, doe lokaal” is het motto. Ze organiseren ook activiteiten o.a. rond het thema voedsel in samenwerking met het onderwijs. Duurzame producten in de supermarkt zijn hot. Maar veel mensen die wel duurzaam willen kopen, weten niet goed waar ze op moeten letten of wat ze moeten geloven. Onder leiding van een duurzaamheidsdeskundige kan je met een groepje in de supermarkt op zoek naar het verhaal achter het product, de logo’s en de keurmerken. Misschien is er ook wel een supermarktsafari bij jou in de buurt. Dit is in ieder geval een goede deal! contourdetwern.nl/switch


geen strijd maar gezelligheid Strijd aan de eettafel maakt plaats voor gezelligheid “Stijn eet dingen die hij normaal nooit wilde eten. Hij ging helemaal op in zijn rol als piraat en zit niet meer zo te irriteren aan tafel”. Dat was de reactie van de moeder van Stijn, nadat ze het voedingsspel De Reis van 5 met het hele gezin had gespeeld. Stijn wilde voorheen namelijk niets nieuws proeven en gooide tijdens het avondeten de groente van zijn bord, wat zorgde voor strijd aan de eettafel. Veel ouders hebben dagelijks te maken met kinderen die zich verzetten tegen gevarieerde en gezonde voeding. Brenda en Merel, a.k.a. kapitein Bakboord en kapitein Stuurboord, hebben De Reis van 5 bedacht om deze ouders en hun kinderen te helpen. Het doel: “Wij willen meer gezelligheid aan de eettafel brengen!”. Ga met het hele gezin mee op reis naar de wereld van piraten. Daag kinderen spelenderwijs uit om gevarieerd te eten met een van de spellen. Met groene zeeslangen van druiven of een coole kikker van erwtjes. Speel opdrachten, verover de wereld en wordt uiteindelijk kapitein. De Reis van 5 is ontwikkeld in samenwerking met het Voedingscentrum en het Universitair Medisch Centrum Utrecht en Groningen. De Reis van 5 heeft 2 bordspellen en een online variant.

WINACTIE

Wil jij de Kapitein editie winnen? Like De Reis van 5 op Facebook en/of volg ons op Instagram vóór Sinterklaas, dan heb je hem met Kerst misschien al in huis. Plaats onder de post *winactie ‘Naar Buiten magazine” een (foto) reactie waarin je vertelt wat jouw kind niet lekker vindt.

proefbordje Bij elk gezin is het wel eens minder gezellig aan tafel. Kinderen lusten iets niet of hebben geen zin om te blijven zitten. Bij hoogsensitieve kinderen kan dit een andere oorzaak hebben, zij hebben bijvoorbeeld vaak moeite met bepaalde texturen in hun mond of durven niet te proeven. Extra druk kan lastig zijn na een drukke dag. Belonen met een toetje is dan bijvoorbeeld geen goed idee. Oplossingen zoals een apart proefbordje of gezelligheidsmeter kunnen effectiever zijn om zo meer met zijn allen ontspannen aan tafel te eten. Een opvoedcoach helpt kinderen en ouders daarmee om te gaan. Wij vonden La Cour coaching in Oisterwijk. lacourcoaching.nl

or tip voers oud


wat (w)eet jij? 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 2 3 4 5

Met welk dier komt het DNA van de mens voor ca. 98 procent overeen? Hoe heet de natuurspeeltuin in Moerenburg? Welke bijzondere dag is het donderdag 29 november? De tamme kastanje is eetbaar. Welke kastanje is niet eetbaar? Borre is de hond van Lotte. Hij is erop getraind om jakobskruiskruid te herkennen. Voor welke dieren is dat kruid giftig? 6 In welke stad ligt het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten? 7 Lang niet al het drinkwater wordt opgedronken. Een deel wordt gebruikt voor het toilet. Waar wordt het andere deel voor gebruikt? 8 Een stedenband betekent dat een stad een bijzondere en officiële vriendschap heeft met een andere stad. Met welke stad in Tanzania heeft Tilburg zo’n band? 9 Welke ‘vergeten groente’ komt in december aan bod naast aardperen, schorseneren en winterpostelein? 10 Welke ‘groente’ staat op nummer 1 in de top 10 meest gegeten groente? 11 Ze zijn klein, groen (en soms ook paars) en vormen de okselknop van de plant. Hoe heet deze groente?

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

chimpansee de takkenbende sint pannenkoek paardenkastanje paarden oisterwijk douchen same pastinaak sla spruitje

e eer dan l wilt pro Er zijn m allemaa ! e ig z z e je b Als 7 jaar 2 n a wereld. d meer

Oplossing: snoeptomaat

w10e.0e0t0jsoeo!rten apvpeenlsbinendjee


agenda Tegenwoordig plannen we de boel aardig vol, maar voor sommige leuke dagen móet je gewoon tijd maken! Daag je vrienden uit om met deze bijzondere dagen iets te doen: samen kokkerellen, je ouders verrassen of een leuk klassenproject.

JANUARI

OKTOBER

DO 4 Spaghetti Dag ZO 14 Kleed je Huisdier aan Dag ZA-ZO 27-28 Nationale Tuinvogeltelling

DI 16 Wereldvoedseldag (VN) VR 19 JOTA-JOTI WO 24 Nationale Boerenkool Dag DO 25 Internationale Pasta Dag WO 31 Halloween

NOVEMBER

FEBRUARI

Hele maand november: lees de hele maand over voeding met nederlandleest.nl ZA 3 Zeg Eens ‘Hoi’ Dag 5 t/m 6 Nationaal schoolontbijt MA 12 Internationale Dag van de Tongbreker ZA 24 Nationale verander je Wachtwoorden Dag DO 29 Sint Pannekoek

DECEMBER

ZO 9 Wereldlichtjesdag VR 21 Lelijke Kersttruien Dag

ZO 4 Zelfgemaakte Soep Dag ZA 24 Tortillachips Dag

MAART

DO 1 Nationale Complimentendag WO 14 Nationale Boomfeestdag MA-VR 19-23 Week van de Lentekriebels

OVEMBER donderdag 29 eNkoek! Sint pann naarbuiten013

pagina es! check de fb - en winacti to fo e k u le r voo

Like naarbuiten013 voor evenementen en Naar buiten! tips.

Profile for Buro DuPro

2018 Naar buiten! magazine herfst #(h)eerlijk eten  

15.000 exemplaren voor leerlingen in het primair onderwijs, hun ouders en leerkrachten rondom de thema's - sport en buitenactiviteiten - nat...

2018 Naar buiten! magazine herfst #(h)eerlijk eten  

15.000 exemplaren voor leerlingen in het primair onderwijs, hun ouders en leerkrachten rondom de thema's - sport en buitenactiviteiten - nat...

Profile for burodupro
Advertisement