Issuu on Google+

een uitgave van buma•s te mra z omer 2012

Sun Studio na de ratrace

Acda en de Munnik  General counsel Anja Kroeze  Anneke van Giersbergen  Buma Music in Motion  BCMM en Johan van der Voet  Verkiezingen en auteursrecht  Algemene Ledenvergadering in beeld


SEPTEMBER 2012 | 20 ’S-HERTOGENBOSCH

20| SEPTEMBER 2012 ’S-HERTOGENBOSCH

CONFERENTIE EN FESTIVAL VOOR DE HOLLANDSE MUZIEK BUMA-LEDEN BETALEN € 40,- (I.P.V. € 65,-) REGISTREER NU VIA WWW.BUMA.NL/BUMA-LEDEN


n In dit nummer van buma•stemra magazine

18

Anneke van Giersbergen Ze werd bekend met The Gathering, was vervolgens Aqua de Annique, en is nu gewoon Anneke van Giersbergen, de zangeres die met haar progrock dwars door Europa tourt én kinderliedjes schrijft.

10 Acda en de Munnik

22 Anja Kroeze

14 BCMM en Johan van der Voet

En verder  4 Evenementen Buma Cultuur: Buma NL • 6 Update • 16 Verslag

Ze namen hun nieuwe album op in de Sun Studio, daar waar Elvis begon. De cd kwam direct hoog in de albumcharts, en het duo trok weer volle zalen in de theaters. Een interview.

De voorzitter van de beroepsvereniging voor multimedia­ componisten spreekt zich uit over de ontwikkelingen in zijn vakgebied.

Ze is de nieuwe general counsel van Buma/Stemra en zwaait de scepter over de afdeling van 52 miljoen: RTV/Kabel. We stellen Anja Kroeze aan u voor.

n Colofon buma•stemra magazine© is een uit­ gave van auteursrechten­organisatie Buma/Stemra. Het magazine verschijnt vier keer per jaar en wordt gezonden aan meer dan twintig­ duizend componisten, tekst­dichters en muziek­uitgevers in Neder­land en daarbuiten die hun auteurs­rechten hebben toevertrouwd aan Buma/Stemra. Daarnaast wordt Buma Stemra Magazine gelezen door ruim duizend gebruikers van muziek en door functionarissen bij overheid en media.

Buma Music in Motion • 21 Thuiskopie • 25 Verkiezingsprogramma’s 28 Verslag Algemene Ledenvergadering • 32 Buma/Stemra presenteert… Karsu

Redactieadres Vereniging Buma/Stichting Stemra Afdeling Communicatie & PR Postbus 3080, 2130 KB Hoofddorp Tel. 023 799 7999, Fax 023 799 7777 redactie@bumastemra.nl

­Erlings, Hannah de Maat, Monique Paauw, Rudolf Riegen, Erik Verzijl (Buma/Stemra), Boudewijn Hage­ mans, Paul Westgeest (Buma Cultuur)

Hoofdredactie Frank Helmink (Buma/Stemra - Buma Cultuur)

Coverfoto Bob Bronshoff

Redactie en redactiemanagement Erk Willemsen en Mark van Schaick (Keijser 18 Mediaproducties bv), Erik de Boer (Boardroom), Bas

Druk Grafisch Bedrijf Tuijtel Aan deze editie werkten verder mee Miranda Fieret, Vincent van der Horst en Jan van der Plas

Eindredactie Tineke van Brederode

Vormgeving Marcel Willemsen, Keijser 18 Mediaproducties bv (ontwerp), Gilles Graafland, Lisbeth van Lintel, Marjorie Brink­ huis, LandGraphics bv (lay-out)

Advertentieacquisitie Keijser 18 Mediaproducties bv Ronald Willemsen Tel. 020 675 5308 Fax 020 531 2019 ronald@k18.nl

Publicatie van artikelen is toe­ gestaan, mits met bronvermelding en na toestemming van de uitgever. © 2012 Buma/Stemra www.bumastemra.nl Lezers van Buma Stemra Magazine ­worden van harte uitge­nodigd te ­reageren op de onderwerpen in het magazine. U kunt dit doen door een mailtje te sturen naar redactie@bumastemra.nl.

zomer 2012 buma•stemra magazine

3


buma•stemra magazine evenementen

Buma NL - d  onderdag 20 september

Evenementen Buma Cultuur Buma NL  In en rond Theater aan de Parade, ’s-Hertogenbosch, do 20 september De derde editie van Buma NL vindt opnieuw plaats in Den Bosch en pakt allerlei thema’s bij de kop die spelen rondom het Hollandse lied. Bovendien wordt in een muziek­festival hét talent van dit moment gepresenteerd.

Conferentie en festival voor de Hollandse muziek • Conferentie

Panelleden bekend Het conferentieprogramma van Buma NL gaat dit jaar over nieuwe kansen en perspectieven voor het Hollandse repertoire. Diverse conferentieonderwerpen waren al bekend bij het ter perse gaan van dit magazine. Volg nieuws over het volledige programma op www.buma.nl.

Eric van Tijn

Uitreiking Buma NL Awards 2011

4

buma•stemra magazine zomer 2012

• H  oe kunnen muziekauteurs zich nu en in de toekomst promoten bij de belangrijke spelers in het genre? Panel met onder anderen Eric van Tijn, Raymond van Vliet (Cloud 9 Music), Brian Dessaur (Strengholt Music Group) en Mark Bremer (Universal Music Publishing). •  Hoe zet je nieuw talent in de markt?  Panel met Dennis Erhardt (Cloud 9 Music), Adrie van den Berk (BME Bookings / Berk Music Productions) en Ludo Voeten (Rocket). •  Wat zijn de beste nieuwe wegen om inkomsten uit liedjes en optredens te genereren?  Panel met Tom Peters ( NRGY Music) en Robin van Beek (8ball Music)


Buma Cultuur ondersteunt en promoot het Nederlands muziekauteursrecht in zowel Nederland als in de belangrijkste exportmarkten voor de Nederlandse muziek. Het doel is enerzijds het aandeel op de Nederlandse markt te vergroten en anderzijds een hogere inkomstenstroom door het gebruik van Nederlands muziekauteursrecht op buitenlandse markten te stimuleren. Buma Cultuur organiseert daartoe jaarlijks diverse evenementen, waaronder Amsterdam Dance Event, Buma NL en Eurosonic Noorderslag. Het komend half jaar vindt een aantal belangrijke evenementen plaats. Vooraankondigingen van Amsterdam Dance Event, Buma Rotterdam Beats en Eurosonic Noorderslag staan op de Updatepagina’s vermeld. Op deze pagina’s een introductie op Buma NL.

in de komende maanden Agenda vanaf half oktober Muzikantendag on Tour - Sittard, 6 oktober 2012 - ‘s-Hertogenbosch, 13 oktober 2012 Amsterdam Dance Event - Amsterdam, 17 t/m 21 oktober 2012 Buma Rotterdam Beats - Rotterdam, 16-17 november 2012 Eurosonic Noorderslag - Groningen, 9 t/m 12 januari 2013

Mike Breeuwer

In de volgende editie van Buma Stemra Magazine volgt meer nieuws over deze evenementen van Buma Cultuur.

• Muziekfestival

• Awardshow

De besten van het Hollandse lied

Tijdens het festival presenteert bekend en nieuw talent zichzelf aan publiek en professionals.

Onderdeel van Buma NL is de Buma NL Awardshow, speciaal voor de Hollandse muziek. Tijdens de Buma NL Awardshow worden de artiesten en auteurs uit het Hollandse segment onderscheiden. Er worden awards uit­gereikt in onder meer de categorieën: Beste Zangeres, Beste Zanger, Beste Auteur, Beste Nieuwkomer, Beste Video en Beste Groep.

Dennis Erhardt

Aico Lind

Met showcases van nieuw talent

Frans Duijts is dit jaar ambassadeur van Buma NL

Buma NL vindt plaats op donderdag 20 september 2012 in en rond Theater aan de Parade in ’s-Hertogenbosch. Het is een gezamenlijk initiatief van Buma Cultuur en Buma. Buma NL wordt geproduceerd door Brand New Live.

Exclusief Buma/Stemra Arrangement Buma/Stemra leden betalen geen € 65,(late registratie deadline) maar € 40,-. Daarmee heb je toegang tot het volledige dag- en avondprogramma. REGISTREER NU VIA www.buma.nl/buma-leden www.buma.nl

zomer 2012 buma•stemra magazine

5


buma•stemra magazine update

Meld je aan voor Eurosonic Noorderslag

Want het is zomer!

Frank Helmink Directeur Buma Cultuur Manager Pr & Communicatie Buma/Stemra

Eurosonic Noorderslag is Europa’s belangrijkste con­ ferentie en showcasefestival, gericht op livemuziek. De volgende editie van Eurosonic Noorderslag vindt plaats van 9 januari tot en met 12 januari 2013 in Groningen. De organisatie verwacht, naast vele duizenden festival­ gangers, 3200 professionals uit de Europese muzieksector. Het evenement presenteert optredens van bijna 300 Nederlandse en Europese acts op meer dan 30 verschil­ lende podia. Bands die in aanmerking willen komen voor een optre­ den op Eurosonic of Noorderslag 2013 kunnen zich tot 1 september 2012 aanmelden via Eurosonic-noorderslag.nl. Na Frankrijk, Duitsland, Italië, Zweden, België, Noorwegen, Nederland en Ierland wordt in 2013 Finland focusland van Eurosonic Noorderslag. De registratie voor de conferentie van Eurosonic Noorderslag 2013 is inmiddels geopend. Als je je voor 11 oktober registreert, betaal je € 270,-, tot 13 december € 310,- en daarna € 375,-. Eurosonic Noorderslag, Groningen, 9 t/m 12 januari 2013 www.eurosonic-noorderslag.nl

Mike Breeuwer

De enige maand waarin Buma Cultuur geen evenement organiseert, en een mooi moment om langzamerhand eens te gaan nadenken over wat er in vijftig jaar promotie Nederlands copyright is veranderd. Vanaf 1962 ondersteunt en promoot Buma – eerst via Conamus en nu via Buma Cultuur – haar eigen componisten in de strijd om – legaal – muziekgebruik. De komende maanden zal het heugelijke feit van dat 50-jarig bestaan veelvuldig voorbijkomen in de media, en uiteraard ook in dit magazine. Terug naar onze tijden: die zijn soms roerig. Tijdens de interessante Algemene Ledenvergadering, twee maanden geleden, hebben we vanuit Buma/Stemra al een aantal innovaties kunnen presenteren. De nieuwe portal en de Buma Song Tracker app zijn daar slechts twee voorbeelden van. En deze zomermaanden wordt er hard gewerkt aan meer en betere service voor onze leden, en aan een serie verhalen over hoe Buma/Stemra nou eigenlijk met uw geld omgaat. Per categorie wordt duidelijk uiteengezet hoe wij innen en hoe we uitkeren. Deze uitingen presenteren we op de website, op de nieuwe Facebook-pagina van Buma/Stemra, en uiteraard op de portal. Over die Facebook-pagina gesproken, dit is een plek waar we onze leden en aangeslotenen een extra mogelijkheid willen bieden tips en opmerkingen door te geven. Op de website en in dit magazine geven we u in deze en de volgende editie natuurlijk ook alle informatie over de komende najaarsevenementen van Buma Cultuur: Buma NL, Amsterdam Dance Event en Buma Rotterdam Beats. En met als laatste nieuwtje dat de Harpen dit jaar niét tijdens een live-uitzending op televisie worden uitgereikt. Eind van het jaar zullen drie Gouden Harpen uitgereikt worden. Hoe? Dat maken we graag in de volgende editie van dit magazine bekend.

Andys Skordis

Buma Toonzetters Prijs voor Andys Skordis Andys Skordis is met zijn compositie The deeper you go...the deeper you go...the deeper you go...deeper you go...you go...you? winnaar van de Buma Toonzetters Prijs 2012 geworden. Op 23 juni ontving deze componist van Cypriotische afkomst de prijs ter waarde van € 10.000,- uit handen van Buma Cultuur-directeur Frank Helmink. De internationale vakjury, onder voorzitterschap van dirigent Lucas Vis, kwalifi­ ceerde het werk als beste Nederlandse compositie van het vorige seizoen. De prijs werd uitgereikt tijdens de vijfde editie van Toonzetters in het Muziekgebouw aan ’t IJ. Het werk werd uitgevoerd door leden van het Residentie Orkest en Vocaallab. Het strijkkwartet Zapp 4 ontving de Sena Performers Toonzetters Prijs ter hoogte van € 10.000,-. Eerder deze week was al bekend geworden dat dit ensemble was uit­ geroepen als winnaar van de prijs voor de uitvoerenden van het, volgens de uit Neder­ landse programmeurs bestaande vakjury, mooiste programma van het afgelopen jaar. www.toonzetters.nl

6

buma•stemra magazine zomer 2012


releases

door Erik Verzijl

Hans la Faille - Showbizz Blues (boek; VIP, Utrecht) De staat van dienst van drummer Hans la Faille liegt er niet om: Cuby + Blizzards, Sweet d’Buster en Herman Brood waren bands waar hij van achter de drumkit zijn ogen en oren goed de kost heeft gegeven. In dit nostalgisch verhaal geeft La Faille een aardig ankedotisch beeld van de Nederpop/blues door de jaren heen. Overigens is hij nog steeds actief met zijn eigen Showbizz Bluesband.   Susanne Alt - How To Kiss (eigen beheer) Het vijfde album alweer van de (oorspronkelijk Duits) saxafoniste Susanne Alt. Een mix van eigen werk en covers (o.a. Marvin Gaye) met voor het eerst ook een eigen vocale track. Het levert een zomers album op van funky bop tot sfeervolle smooth ballads. Een toegankelijk album dat een groot publiek verdient.   The Greater Good - The Greater Good (Stockfish Records) Als je drie singer-songwriters een tijd in een studio opsluit, levert dat dan een fijne plaat op? Wel in het geval van Dennis Kolen (Rotterdam), Shane Alexander (VS) en Eugene Ruffolo (idem) die een folky cd hebben gemaakt die in alles de sfeer ademt van Laurel Canyon in de seventies. Het geheel is meer dan de som der delen, want hoewel de soloalbums van de heren niet onverdienstelijk zijn, weet men hier elkaar tot grote hoogte te inspireren.   TJ Kong & Modular K - Dream Cargoes (Poker Flat) Erwin van Moll aka TJ Kong heeft zijn batterij vintage synthesizers weer tevoorschijn gehaald, en deze keer samen met Modular K (Gijs Janssen) een deephouse cd uitgebracht op het label Poker Flat. Een album dat je moeiteloos de dansvloer doet opgaan, maar net zo goed thuis prima te beluisteren is.   Leonor Jonker - No Future Nu (boek; Lebowski Publishers) Historica Leonor Jonker beschrijft in dit boek op een boeiende manier de impact van de punk op de Nederlandse cultuur vanaf 1978. Jonker trekt het verhaal breder door ook de invloeden te beschrijven in de mode en beeldende kunst, en laat zien dat de do it yourself-mentaliteit doorleeft tot in het digitale tijdperk van de 21ste eeuw. Various artists - Dijkdoorbraak (boek+4cd; Universal) Dit door Tjerk Lammers samengestelde ‘soundbook’ kan natuurlijk nooit een definitief overzicht geven van de Nederlandse rockmuziek van de afgelopen vijftig jaar, maar doet wel een zeer verdienstelijke poging. Ruim tachtig tracks, van de Tielman Brothers via de Earring en Vandenberg naar Within Temptation: veel gevestigde namen, maar ook vaak wat minder bekende tracks waardoor het een voor iedere muziekfan aantrekkelijk geheel is geworden.   Kensington - Vultures (eigen beheer) Ongetwijfeld had de band in Engeland al op de cover van de NME gestaan. Maar in Nederland zijn wij niet zo hyperig. Deze band verdient echter alle lof voor dit ambitieuze tweede album. Gebleven zijn de catchy popsongs, maar het heeft allemaal net wat meer diepgang, net wat meer body, en daarom staat Kensington terecht op diverse zomerfestivals.

Mike Breeuwer

Ellen ten Damme - Het Regende Zon (CNR) Na haar Nederlandstalige debuut Durf Jij…? is deze tweede cd weer een stap vooruit. Naast teksten van Ilja Pfeijffer, Remco Campert en Harry Mulisch is Ellen ten Damme nu zelf verantwoordelijk voor het geschreven materiaal en alle muziek. Het is altijd lastig om deze teksten niet als kleinkunst maar als popmuziek te laten klinken, maar hierin slaagt ze met verve!

Gerard van Maasakkers en Egbert Derix

Annie M.G. Schmidtprijs voor Egbert Derix en Gerard van Maasakkers “Het winnende lied van de Annie M.G. Schmidtprijs 2011 raakte de juryleden diep. Ze kregen kippenvel van het lied, mooier applaus is er niet”, aldus het juryrapport over de winnaar van de 20ste Annie M.G. Schmidtprijs. Zomaar Onverwacht van Egbert Derix en Gerard van Maasakkers is “een ontroerend lied dat getuigt van het leven (…), gedragen door een prachtige melodie en een originele akkoordengang.” De prijs is een initiatief van Buma Cultuur en het Amsterdams Kleinkunst Festival en is ingesteld om het beste lied te bekronen dat in het voorgaande jaar is uitgevoerd in een Nederlands theater. De prijs van € 3.500,- met het bronzen borstbeeld van Annie M.G. Schmidt, gemaakt door Frank Rosen, is beschikbaar gesteld door Buma Cultuur. De jury bestond dit jaar uit Cor Bakker, Frank van Pamelen, Nel Oskam, Marjolein Touw, en Jacques Klöters (voorzitter).

Data Buma Rotterdam Beats De derde editie van het twee jaar geleden met veel succes gestarte Buma Rotterdam Beats, het internationale zakenplatform en showcasefestival voor onder meer hiphop, r&b, soul, reggae en dubstep, zal dit jaar plaatsvinden op 15, 16 en 17 november. Het driedaagse evenement slaat met panels, workshops, de State Awards en optredens een brug tussen verschillende subgenres. Als je je voor 6 september regis­ treert, kost registratie 90 euro, daarna tot 1 november 110 euro; walk-upregistratie kost 130 euro. Wil je een show­ case aanbieden, ga dan naar de website en vul het deelname­ formulier in.

Buma Rotterdam Beats, Rotterdam, 15 t/m 17 november 2012

www.bumarotterdambeats.nl

zomer 2012 buma•stemra magazine

7


buma•stemra magazine update

Update Buma Song Tracker app In de iTunes App Store en de Android Market is de nieuwe versie van de Buma Song Tracker app beschikbaar. Met deze app kunnen componisten, artiesten en uitgevers volgen of en hoe vaak songs op de belangrijkste radiozenders worden gedraaid. Nieuw aan de app is dat de vormgeving aangepast is aan de Buma/Stemra-huisstijl, dat hij ook beschikbaar is voor niet-leden en dat het aanmelden eenvoudiger is geworden. De app volgt vooralsnog het muziekgebruik van songs op de grootste landelijke radiozenders, maar het ligt in de lijn der verwach­ ting dat dit in de toekomst wordt uitgebreid. Geïnteresseerden downloaden de app in de iTunes App Store. Vervolgens hoeven ze zich alleen aan te melden, waarna ze via e-mail een gebruikers­ naam en wachtwoord krijgen toegestuurd. Ook voor Android. www.itunes.com, www.market.android.com

- advertentie -

Dope D.O.D. op 9 ETEP-festivals

Het European Talent Exchange Program (ETEP) is een initiatief van Stichting Noorderslag om de circulatie van Europees repertoire te stimuleren op festivals en radio, en in media in heel Europa. Onlangs maakte ETEP de balans op en Dope D.O.D. is de meest succesvolle act sinds januari. Ze zijn geboekt op negen Europese festivals, waaronder Sziget in Hongarije, The Great Escape in de Groot-Brittannië, en op Dour en Les Nuits in België. www.etep.nl

Druk bezochte Jazzdag Met soms afgeladen zalen in LantarenVenster, Hotel New York en Kantine Walhalla waren de 24 showcases op de Jazzdag in Rotterdam een groot succes. Nederlandse en buitenlandse professionals, waaronder een delegatie uit focusland Denemarken, hadden een uitstekende netwerkdag, bezochten soms informatieve dan weer enerverende panels, en maakten de lancering van Djazz.tv mee, vanaf heden selectief te ont­ vangen en na de zomer door het hele land 24 uur per dag op de kabel te bekijken. Er werd gesproken over nieuwe financieringsvormen en media­ kansen. Daarnaast bood het matchmakingprogramma de mogelijkheid voor het opdoen van nieuwe contacten met nationale en internationale jazzprofessionals. Bijzonder was het optreden van het Willem Breuker Kollektief, waarna de weduwe van Willem Breuker, Olga Zuiderhoek, de rechten van de bladmuziek van zijn werken overhandigde aan Donemus. Eerder op de dag nam Jan Willem Luyken en zijn North Sea Jazzteam de Jazz Industry Achievement Award in ontvangst, wegens de grote verdiensten van het festival voor het complete jazzwerkveld. www.jazzdag.nl

8

buma•stemra magazine zomer 2012


Hein van de Ree met Annie de Reuver (95)

Let Us Entertain You De NVPI brengt jaarlijks een magazine uit waarin de stand van zaken van de entertainment­ industrie onder de loep genomen wordt. Directeur-voorzitter Paul Solleveld roept politiek Den Haag op verder te kijken dan haar neus lang is en de nood­ zaak van adequate bescherming van het auteursrecht in te zien: “De bestrijding van nepartikelen is volledig geaccepteerd. Als het om de bestrijding van diezelfde illegaliteit op internet gaat, wordt het ineens moeilijker, zoals de discussies rondom ACTA, het blokkeren van The Pirate Bay, en de speerpuntenbrief ‘Auteursrecht 20@20’ laten zien. Dan heet handhaving ineens censuur en wordt ‘vergeten’ dat de bescherming van intellectueel eigendom een grondrecht is.” Het jaarmagazine bevat een aantal opiniërende artikelen en interviews van en met mensen die de industrie en het gesternte waaronder deze werkt kennen en er ook nog eens kritisch naar kijken. Het magazine wordt toegezonden aan relaties van NVPI en is voor belangstellenden gratis te verkrijgen bij NVPI, online te lezen of te downloaden. www.nvpi.nl

Annie de Reuver Onlangs vond in Kievietsdal de 10de editie plaats van Buma Lounge, een bijeenkomst voor auteurs die de leeftijd van zestig zijn gepasseerd. Maar liefst 180 Buma-leden waren aanwezig, waaronder Gert Timmerman en Bas van Toor. Annie de Reuver kreeg een plaats aan tafel naast Hein van der Ree. Inmiddels is ze 95 jaar oud, maar still going strong, zoveel werd de directievoorzitter wel duidelijk! Ze vertel­ de over haar debuut in 1934 (!) met de Ramblers. Na de oorlog treedt ze toe tot The Skymasters. In de jaren vijftig wordt ze regelmatig uit­ geroepen tot beste zangeres van Nederland. Vanaf de jaren zestig legt ze zich toe op plaatproductie en ontdekt ze diverse sterren, zoals Pierre Kartner en Ben Cramer. In 1987, op haar zeventigste, produceert ze nog de hit Kleine Jodeljongen voor Manke Nelis.

Eerste namen ADE bekendgemaakt De zeventiende editie van het Amsterdam Dance Event (ADE), ’s werelds meest toon­aangevende conferentie en grootste showcase­festival voor elektronische muziek, vindt dit jaar plaats van 17 tot en met 21 oktober. Het vijfdaagse evenement verwacht voor de komende editie ruim 160.000 festival- en 3000 conferentiebezoekers uit meer dan 60 landen. Onlangs maakte het ADE de eerste conferentieonderwerpen bekend. ‘The Game-Changers’, met Electric Daisy’s Pasquale Rotella, Beatport’s Matthew Adell, en Sensation-oprichter Duncan Stutterheim, ‘How to Create a Publishing Powerhouse’, met Imagem Music’s André de Raaff, en keynote speeches van Turntable.fm en Cashmusic, en Matt Black (Coldcut, Ninja Tune), die zijn licht laat schijnen over 25 jaar elektronische muziekhistorie. Het Amsterdam Dance Event wordt georganiseerd door Stichting Amsterdam Dance Event, een initiatief van Buma.

Betribes.com

Amsterdam Dance Event, Amsterdam, 17 t/m 21 oktober 2012 www.amsterdam-dance-event.nl

Ferry Corsten op ADE

zomer 2012 buma•stemra magazine

9


n profiel

Sun Studio na de ratrace

Thomas Acda en Paul de Munnik A e/d M, ofwel Acda en de Munnik vertrokken voor hun nieuwe album ’t Heerst naar Memphis, waar ze in de beroemde Sun Studio hun plaat opnamen. Daar, op de heilige grond waar ook Jerry Lee Lewis, Elvis Presley en Johnny Cash opnamen, ontstonden spontaan nieuwe nummers. “De simpelheid, de ruimte tussen de instrumenten is belangrijk.” - door Miranda Fieret

H

et is zondagavond. Thomas Acda en Paul de Munnik hebben een tafeltje geconfisqueerd in de foyer. De Munnik nipt van zijn wijn, Acda zit aan de Cola light. “Ik moet aan mijn lijn denken”, zegt hij, terwijl hij aan zijn sporthorloge friemelt. “Ja, gaaf ding hè, van Nike. Kom ik alvast in de stemming om te sporten.” Het is nog stil in het theater. De stilte voor de storm: de voorstelling is volledig uitverkocht. “Daar zijn we wel dankbaar voor. We merken dat theaters nog

10

buma•stemra magazine zomer 2012

steeds heel blij zijn als we komen spelen – dat voelt goed. Het zou vervelend zijn als je merkt dat wat je doet niet meer aanslaat”, vindt De Munnik. De theatervoorstelling ’t Heerst is gebaseerd op hun eigen belevenissen in Memphis. Twee vrienden worden op reis door Amerika overvallen door een tornado. Als de wind is gaan liggen, blijken ze terechtgekomen in een decor van de stilte ná de storm. Wat volgt is wachten en hopen gevonden te worden. “We zijn in eerste instantie theatermakers”, zegt het duo resoluut, “daar

maken we de muziek voor. Als het meekan op de radio, dan is dat mazzel hebben.” Acda en De Munnik houden de bron in de gaten. Acda: “Natuurlijk is Parkpop, Pukkelpop of wat voor ‘pop’ dan ook leuk, maar het blijft een uitje. We hebben wel een tijdje gedacht dat we het groter moesten aanpakken; een band erbij en daarmee optreden. Maar we zijn geen popsterren.” Toch brengen ze – totaal tegen de stroom in – hun album uit en starten tegelijkertijd met de theatertour. “De platenmaatschappij verklaarde ons voor gek. Eerst


“Soms word ik midden in de nacht wakker. Dan weet ik ineens hoe het gaat klinken”

Bob Bronshoff

promotie en dan pas de cd in de verkoop, dat was de regel. Maar nu doen we gewoon wat we zelf willen en dat ding verkoopt als een debiel.”

Eigen beheer ’t Heerst is het eerste album dat in eigen beheer verschijnt. Na hun vertrek bij Universal Music vonden de heren het tijd om alles zelf te gaan doen. “Onze strategie is dat we gebrek aan strategie hebben”, vindt De Munnik. “We hebben twintig jaar in een ratrace

gezeten. Er wordt altijd wel aan je getrokken: ‘We missen een hit’ of ‘Ik wil een nummer als Het Regent Zonnestralen’ en dat soort onzin. Dat horen we nu gelukkig niet meer”, vult Acda aan. Al ziet De Munnik ook de voordelen van een externe platenmaatschappij. “Je hoeft niet bang te zijn dat je album geen aandacht krijgt, daar zorgen ze wel voor.” Toch hebben ze geen spijt van hun beslissing. De Munnik: “Wij hebben geen gigantisch reclamebudget en kunnen dus niet concurreren met de

‘t Heerst is het eerste door A e/d M in eigen beheer uitgegeven album.

promotiecampagnes van grote maatschappijen. De helderheid dat je op zo’n manier niet gaat winnen, geeft rust. We houden het simpel en dat werkt ook. De Wereld Draait Door vraagt ons aan tafel, Alain Clark twittert dat hij zo graag naar ons album luistert. Bovendien hebben we de mazzel dat we twee seizoenen in de theaters staan. We zijn er altijd, en dicht bij ons publiek.” Ondanks het feit dat ze hun album in eigen beheer hebben uitgebracht, regelt een tussenpersoon alles met Buma/  Stemra. “Onze tussenpersoon heeft

zomer 2012 buma•stemra magazine

11


Bob Bronshoff

n profiel Acda en de Munnik

contact met Buma. Dat gaat heel vlot, de lijntjes zijn kort. Maar het allerleukste van Buma is natuurlijk de post die we krijgen. Grappig genoeg krijgen we twee keer de afrekening. Heerlijk is dat, daar hebben we echt twee keer lol van. Nu we het erover hebben, volgens mij moeten we binnenkort weer post krijgen.”

Memphis De keuze om naar Memphis te gaan om ’t Heerst op te nemen, was snel gemaakt. Acda leunt achterover, doet z’n armen over elkaar: “De tweekoppige directie was het unaniem eens dat we in de Sun Studio de plaat moesten opnemen.” Thomas Acda was er eerder op vakantie geweest en kreeg een rondleiding in de befaamde studio. Toen hij erachter kwam dat daar nog steeds de

mogelijkheid was om op te nemen, was het idee geboren. De Munnik: “We hebben allebei een gezin en dan is het moeilijk om tussendoor tijd te vinden om muziek te maken. Daarom kiezen we ervoor om ons af te zonderen. Een andere tijdzone helpt dan enorm.” Het duo is niet alleen naar Memphis gegaan, de hele band ging mee. “Vaak wordt er met studiomuzikanten gewerkt, dat doen wij niet. Het is juist onderdeel van de lol om met z’n allen te gaan.” Ter plekke zijn er zelfs nog wat liedjes ontstaan. “We hebben nog twee liedjes van Thomas in de lobby van het Pea­body Hotel vertaald. Thomas schreef ze ­tijdens zijn vakantie in het Engels, vandaar. Hij Die Slentert is nog in de studio geschreven.” Het idee voor deze ode aan Amsterdam ontstond al in Nederland, toen Acda een column van Twan Huys

Het begin Thomas Acda (6 maart 1967) en Paul de Munnik (30 september 1970) ontmoeten elkaar in 1989 voor het eerst op de Kleinkunstacademie te Amsterdam. In de kelder van het gebouw aan de Keizersgracht maken ze voor het eerst samen muziek. Twee jaar later gaan ze met het theaterprogramma Waarom Zweeg Sam? de planken op. In 1993 maken ze de afstudeerproductie Spectacle Coupé. Hiermee winnen ze de Pisuisse Prijs, een aanmoedigingsprijs voor veelbelovend talent.

12

buma•stemra magazine zomer 2012

“’t Heerst is een album geworden waar liedjes heel erg zijn uitgekleed. Het is rauwer, directer” De band Naast Thomas Acda en Paul de Munnik maakt David Middelhoff al vanaf het eerste album in 1997 vast deel uit van de band. Drummer Kasper van Kooten en toetsenist Diederik van Vleuten spelen mee op de eerste vier albums. Sinds 2002 vervullen gitarist en toetsenist JB Meijers en drummer Dave van Beek hun rollen.

in de VARA-gids las. “Hij vond dat er geen mooie nieuwe nummers over Amsterdam zijn; dat er continu wordt teruggegrepen naar liedjes als Tulpen uit Amsterdam. Toen ik dat las, was ik al begonnen met schrijven.”

Chemie Sommige nummers moeten rijpen. Er wordt over nagedacht, het wordt weer even weggelegd. “Het is net als zo’n vlekkentest in het leger”, vindt Acda. “Je moet er opeens iets in zien. Soms word ik midden in de nacht wakker. Als ik dan al neuriënd ga plassen, weet ik ineens hoe het gaat klinken. David heeft bijvoorbeeld nog drie van die nummers liggen.” Acda en de Munnik worden tijdens de theatershow live bijgestaan door (bas)gitarist David Middelhoff. Inmiddels schrijven ze allemaal de nummers. Er is geen echte taakverdeling, die was er nooit. Acda:


Discografie • Acda en de Munnik (1997) • Zwerf On (1997) • Naar Huis (1998)

Bob Bronshoff

“Dan schrijf ik weer een tekst, dan Paul weer. Of we pakken de gitaar erbij, en voor je het weet heb je vijf melodieën. Het is steeds een andere werking.” Acda en De Munnik zien elkaar wel minder dan in de begintijd. “Het gaat net zoals bij stelletjes die al twintig jaar bij elkaar zijn. We hebben dus steeds minder seks.” De Munnik moet lachen. Want ook al zijn ze meer dan twintig jaar bij elkaar, de chemie is nog steeds aanwezig. “Vroeger zagen we elkaar elke dag. Dan spraken we af in de kroeg om nog even wat ideeën door te nemen. Nu hebben we allebei een gezin, zien we elkaar vooral als we bezig zijn met een nieuw album of theaterprogramma.”

• Live in de Orangerie (1999) • Op Voorraad (1999) • Hier Zijn (2000) • Live met het Metropole Orkest (2001) • Trilogie (2002) • Groeten uit Maaiveld (2002)

• Liedjes van Lenny (2004) • Adem, Het Beste van Acda en de Munnik (2005) • Nachtmuziek (2007) • Jouw Leven Lang bij Mij (2009) • ’t Heerst (2012)

zaten we daar, twee uur lang in het donker. We moesten kaarsen gebruiken om de weg naar het toilet te vinden.” De mannen konden dan ook niet de verleiding weerstaan om net als in de film Twister op pad te gaan, op jacht naar een echte orkaan. “In Arkansas hebben we er een gezien. Dat was echt gigantisch. We hebben er nog een foto van geveild voor Serious Request.” ­Gelukkig voelden de twee zich nog ­redelijk veilig in hun Ford 150: een echt Amerikaanse bak. “Heerlijke auto was dat, alsof je gewoon thuis op de bank zat.” Hun vaste lunchadres had het alleen minder goed getroffen. “De plaatselijke Taiwanees verwende ons enorm. Emmers soep kregen we. Vooral ­Thomas”, zegt De Munnik lachend, “volgens mij had ze een oogje op hem.” “Verschrikkelijk ongemakkelijk”, vult Acda aan. “Op het laatst wist ik echt niet waar ik kijken moest.” De heren hadden uiteindelijk een goed excuus om niet meer te komen. “Het golfplaten dak was er afgewaaid. Heel raar om te zien, maar voor de mensen die daar wonen is het dagelijkse kost.”

Navrijen in Brussel Na hun tijd in Memphis zijn ze voor de laatste puntjes op de i naar Brussel gegaan. “Daar zijn we in het verleden vaker geweest om nummers op te nemen. We kennen de mensen, en soms is

het lekker om een beetje na te vrijen”, vertelt De Munnik. “Geef Me Al Je Armen en Kop Van Zuid hebben we daar uiteindelijk opgenomen.” In hun theatershow ’t Heerst komen de liedjes van het gelijknamige album allemaal langs. Alsof je even bij ze bent in Memphis, op weg naar de studio waar je muzikale helden óók zijn geweest. Het decor van de show zit vol ver­ rassingen. Overal is wat te zien. Met oog voor de kleinste details – zoals het schoentje van de heks uit The Wizzard of Oz – is het decor nauwgezet opgebouwd. Dan ziet de toeschouwer wie Acda en de Munnik zijn: theatermakers met verdomd veel muzikaal gevoel. “Nee”, blikken de artiesten weer even terug. “Wij zijn geen popmuzikanten. Wij gaan niet à la Lady Gaga in de ­touwen hangen, wij hebben geen vuurwerk. Wij zijn slechts theatermakers die in een nagel als Nederland leven.” 

foto ANP

Twister Het duo koos de Sun Studio vooral vanwege zijn verleden. Jerry Lee Lewis, Elvis Presley en Johnny Cash: namen die tot de verbeelding spreken. “De simpelheid, de ruimte tussen de instrumenten is belangrijk in de nummers. Het is een album geworden waar liedjes heel erg zijn uitgekleed. Het is rauwer, directer.” In de show hebben ze hun ­ervaringen in Memphis verwerkt. Elke dag, steevast na de lunchpauze, ging het weeralarm. “Raar dat die tornado’s ­altijd na de lunch kwamen. Dat heeft wel voor wat oponthoud gezorgd. Dan

zomer 2012 buma•stemra magazine

13


n interview

“We zijn een goede gesprekspartner van Buma/Stemra geworden”

Johan van der Voet en de Hij is de voorzitter van de BCMM, de Beroepsvereniging voor Componisten Multimedia. Hij deed regelmatig van zich spreken op de ledenvergaderingen en vertelt aan Buma Stemra Magazine met verve over zijn vereniging en de ins en outs van de beroepspraktijk van de leden van zijn vereniging. - door Erk Willemsen

I

n zijn geanimeerde lezing op Buma Music in Motion deed J­ ohan van der Voet het publiek een hele serie tips aan de hand over hoe zij met onlinemiddelen op een aardige, handige manier geld kunnen verdienen met het copyright van hun c­ omposities. Hij stond daar als ervaren multimedia­ componist die de kneepjes van het vak kent. In zijn andere hoe­danigheid, die van voorzitter van de BCMM, spreken we hem voor Buma Stemra Magazine over de relatie van mediacomponisten met het auteursrecht, de opdrachtgevers en Buma/Stemra. Hoe is de BCMM tot stand gekomen? “We zijn een goede gesprekspartner van Buma/Stemra geworden, maar dat was een paar jaar geleden nog niet zo. In de Algemene Ledenvergaderingen van 2007 en 2008 zijn we begonnen met het stellen van kritische vragen om een aantal zaken aan de kaak te stellen. In eerste instantie vonden we geen gehoor. Toen besloten we ons beter te gaan organiseren. Van de 24 Buma/ Stemra bestuursleden was er één multi­ mediacomponist – nou, dat is dan vech­ ten tegen de bierkaai, dat begrijp je. En dat terwijl mediacomponisten meer dan 25 procent van de omzet van Buma ­genereren, we élke dag bezig zijn met ­muziek componeren, heel veel werken schrijven, en elke dag op televisie en ­radio te horen zijn. Als je dan nog niet mag meepraten word je opstandig. “We hebben aangegeven dat dat an­ ders moest. Men was daar echter op dat moment nog niet klaar voor. Toen heb­ ben we toch een aantal bestuurders in

14

buma•stemra magazine zomer 2012

het bestuur gekregen. Ik ben me er heel erg van bewust dat Buma heeft moeten wennen aan onze beroepsgroep. Maar dat is gelukkig voorbij en daar ben ik blij om. Bij de directie en de medewer­ kers zie je dat er een omslagpunt is be­ reikt. Nu laten ze blijken dat ze graag met ons willen werken. We doen mee aan het Auteursoverleg, bijvoorbeeld, samen met Palm, Geneco, en een aan­ tal anderen. Daar praten we mee over de service aan de leden, de klachten­ afhandeling, de portal.”

Bemiddelende rol “We zijn inmiddels ook gestart met een informeel overleg over de games­ problematiek. Wij kunnen misschien een bemiddelende rol tussen Buma en de gamesfabrikanten vervullen, opdat ieders omzet daarbij gebaat zal zijn. We hebben ook goed contact met Buma Cultuur. Ook over Buma Music in Mo­ tion hebben we goed overleg gevoerd.” Gaan jullie bij de aanstaande bestuurs­ verkiezing proberen zo veel mogelijk media­ componisten in het bestuur te krijgen? “Wij zij geen club met oogkleppen op. Bij de bestuursverkiezing in de herfst zullen we natuurlijk voor ons belang opkomen, maar zodanig dat er een representatief bestuur komt. Wij vinden het belangrijk dat er diversiteit is. Dus pop én klassiek én media. Er moet sprake zijn van evenredige ver­tegenwoordiging. Het ziet ernaar uit dat we een correcte vertegenwoordiging krijgen in het bestuur en hopelijk ook in de ledenraad.”

BCMM is in 2009 opgericht met en door de steun van het MIMM (Muziek Instituut Multi Media) en is vervolgens gefuseerd met Stichting Tune, waardoor BCMM de op een na grootste beroepsvereniging van componisten is geworden. www.bcmm.nl

Wat onderscheidt de mediacomponist van andere componisten? “Ten eerste krijgen wij geen subsidies. Ten tweede staan we niet op een podium. En ten derde: onze muziek wordt meestal niet uitgevoerd door artiesten. Dat leidt ertoe dat wij met een heel groot deel van de muziekindustrie ­weinig van doen hebben. Daarom is contractrecht voor ons heel belangrijk. Omdat we minder afzetgebieden hebben dan andere componisten, is de relatie met uitgevers voor ons een heikel punt.”

Gedwongen publishing Johan van der Voet maakt zich met de BCMM ook sterk voor zaken die niet binnen het terrein liggen waar Buma/Stemra over gaat: “Een van onze speerpunten op dit moment is wat wij ‘gedwongen publishing’ noemen. In ruil voor het verkrijgen van een opdracht om muziek te maken voor een media-uiting, worden wij geacht ons auteursrecht via publishing over te dragen aan de omroep of aan een radiostation. Daarbij komt dan nog dat ons gevraagd wordt onze rechten weg te tekenen. Dat wil zeggen: normaal krijgt de uitgever eenderde deel van de auteursrechtvergoeding en de auteur tweederde deel. Opdrachtgevers vragen ons echter bij het afsluiten van het con­ tract via een kickback een percentage van dat twee derde aandeel aan hen terug te storten. We hebben contracten gezien waar je vanaf tien procent tot zelfs negentig procent tegenkomt. Dat is kwalijk, want heel veel componisten


BCMM

Fred van Diem

“Wij vinden het ­belangrijk dat er ­diversiteit is. Dus pop én klassiek én media”

krijgen een minimale productie­ vergoeding en zijn juist afhankelijk van de opbrengst uit dat auteursrecht. Dat Buma-auteursdeel zou eigenlijk nooit vervreemd mogen worden.”

Meetekenen “Maar daar stopt het niet. Er is ook het meetekenen. Dat betekent letterlijk: ik componeer de muziek, maar mijn opdrachtgever eist dat hij voor 50 procent als medecomponist wordt op­ gevoerd. Dan is de auteur dus 50 procent kwijt aan de man die hem de opdracht heeft gegeven. “Er is natuurlijk een grijs gebied. Je hebt ‘opdrachtgevers’ die meepraten, zeggen dat de muziek hier een daar aangepast moet worden, maar die vaak tevens bemiddelaar zijn tussen de componist en de echte opdrachtgever, namelijk hun eigen klant. Maar moet je die tussenpersoon dan zien als com­ ponist? In mijn visie is het de taak van publishers om te bemiddelen tussen

opdrachtgever/klant en componist. Maar die ­bemiddelaar zegt dan weer dat hij de publishingrechten al kwijt is aan de klant, en vindt dat hij ook er­ gens van moet leven. Auteursrecht is daarmee een financieel product gewor­ den.En de bottom line is dat de compo­ nist onder aan de voedselketen staat. “In onze vakbondsrol willen we het werkveld van de individuele mediacom­ ponisten beschermen. Maar wij mogen geen standaardtarieven publiceren van

de NMa. Als beroepsgroep mogen we niet een minimum aangeven. Maar als we een klacht bij de NMa indienen t­egen de gedwongen publishing, zegt de NMa dat het niet schadelijk is voor de consu­ ment en dat het daarom wordt toegestaan. En wij staan in de kou. Wij kunnen ons niet verdedigen tegen de machtige om­ roepen. Ook de bekende componisten, die tot nu toe een goede onderhandelings­ positie hadden, merken nu dat die markt enorm onder druk staat.” 

De multimediale compositie BCMM beschrijft op haar website wat een ‘multimediale compositie’ is en omschrijft haar doelstelling: “Onder multimediale compositie wordt verstaan alle muziek die gemaakt wordt als onderdeel van een groter geheel van media, zoals bijvoorbeeld film, televisie, games, websites, commercials, theater, dans, kunstinstallaties, ringtones, en alles wat zich de komende jaren nog meer zal aandienen waarbij in context geschreven muziek benodigd is. BCMM stelt zich tot doel de inhoudelijke waarde van het inmiddels niet meer weg te denken cultuurgoed van multimediale composities in stand te houden of, liever nog, te vergroten. Daarmee samenhangend probeert de vereniging een dreigende financiële uitholling van de wereld van multimediale compositieopdrachten te voorkomen door middel van breed georiënteerde activiteiten.”

zomer 2012 buma•stemra magazine

15


n Buma Cultuur evenement

Conferentie en awardshow voor mediacomponisten

Buma Music in Motion De tweede editie van Buma Music in Motion werd bijgewoond door de crème de la crème van de Nederlandse multimediacomponisten. Interessante panels en keynotes, netwerksessies en een awarduitreiking maakten deze editie tot een groot succes. - door Erk Willemsen, foto’s Mike Breeuwer

E

n daar zaten dan achter één tafel vijf man die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor héél véél van de mediamuziek die dagelijks tot ons komt. De ‘godfathers onder de opdrachtcomponisten’, zoals presentatrice Lexter Woodley ze noemde. In het panel Composing for Advertising, Film and TV: Getting Started vertelden zij over de ins en outs van de muziekmediawereld anno 2012. Over de sterk groeiende markt, vooral aan de aanbodkant. Stephen Emmer (maker van de tunes voor onder meer RTL Boulevard, RTL 7 en – voorheen – het NOS Journaal): “Toen ik begon, was ik ongeveer de enige. Nu verdringen de

16

buma•stemra magazine zomer 2012

componisten zich om de opdrachten uit het veld.” En: “Zorg dat je je specialiseert, word geen jack of all trades, master of none. Ik krijg zo vaak aanbiedingen van componisten die zeggen alles te kunnen, van barok tot dubstep, maar daar heb ik niet zoveel aan.” Martijn Schimmer (maker van de tunes voor onder meer De Wereld Draait Door en The Voice of Holland) gaf aan dat hij er bepaald niet op achteruit is gegaan sinds zijn muziek voor The Voice in 149 landen klinkt. Daarvoor heeft hij wel zijn rechten goed moeten regelen. Sander van Maarschalkerweerd (managing director Sizzer Amsterdam met klanten als Audi, BMW en Canon) en Hans Brouwer

(Massive Music, met klanten als Coca-Cola, Volkswagen en Heineken, met vestigingen over de hele wereld) vertellen over delicate klant-componistverhoudingen. Brouwer: “Sander en ik zijn tussenpersonen tussen klant en componist. Wij praten met de klant en kiezen de juiste componist bij de opdracht.” Paul van Brugge (filmcomponist) gaf aan dat het in de filmwereld natuurlijk heel anders werkt dan in de reclamewereld: de band met de regisseur is daar de leidende factor. www.buma-music-in-motion.nl

Buma Music in Motion is een initiatief van Buma


1

Buma Music in Motion, conferentie en awardshow voor mediacomponisten en producenten, vond 24 mei 2012 plaats in Pakhuis de Zwijger, Amsterdam. Het evenement bood overdag een uitgebreid programma met tal van workshops, keynotes en levendige discussies over muziekgebruik in de media. ’s Avonds werden de Buma Music in Motion Awards uitgereikt aan de beste mediacomponisten van Nederland.

3

2

5

4

Muziek voor games is hot. Een van de succesvolste componisten op dit vlak is Ari Pulkkinen. Hij maakte de muziek voor Angry Birds, de game app die inmiddels meer dan 650 miljoen keer is gedownload. Hij gaf in een ­systematische keynote de do’s en don’ts voor de game-componist aan. ­Vooral: “Als je gamecomponist wilt zijn, moet je zelf fanatiek gamer zijn, ­anders kun je het wel schudden.”

1

2

Sizzer’s Sander van Maarschalkerweerd verzamelt visitekaartjes.

HKU-student Richard de Vries kreeg de BMIM Talent Award overhandigd. Jurylid Bram Schouw licht toe: “De winnende compositie had een eigenzinnig geluid en viel met name op in haar opbouw. Door juist gas terug te nemen op het moment dat de spanning in de scène stijgt, wist de componist de scène te laten intrigeren.” De winnaar is voortgekomen uit een landelijke competitie onder compositie- en sounddesignopleidingen. Voor de

3

competitie dienden de studenten een compositie te maken voor een scène uit de populaire BNN-serie Van God Los. Tijdens BMIM kregen de studenten professionele feedback en konden ze hun compositie eventueel nog verder bewerken. In een vlammend, los gesproken betoog tipte multimediacomponist Johan van der Voet 42 mogelijke inkomstenstromen die je als mediacomponist kan implementeren om geld te verdienen met je muziek.

4

De BMIM Industry Award werd uitgereikt aan muziekproductiebedrijf Studio De Keuken (componist Geert van Gaalen). Het is een vakprijs voor beste componist of bedrijf van Nederland. Hij maakte muziek voor campagnes van Philips (Obsessed with Sound), ALS, Adidas, Sire, Centraal Beheer, Bol.com, MTV, Lexus, de Consumentenbond en vele anderen. Zie www.studiodekeuken.nl

5

zomer 2012 buma•stemra magazine

17


Anneke

“Ik praat met fans, zet handtekeningen op shirts en cd’s. Ik probeer het persoonlijker te maken”

18

buma•stemra magazine zomer 2012


n profiel

“Het is meebuigen met de tijdgeest”

van Giersbergen Begin dit jaar bracht ze het album Everything Is Changing uit, ze tourt als een bezetene binnen én buiten Europa en neemt ook tijd om gastoptredens te doen op internationale releases. Alsof dat nog niet genoeg is, won Anneke van Giersbergen onlangs de Okapi liedprijs voor het nummer Ik Ga Slapen. - door Vincent van der Horst

O

p de website van Van Giersbergen is een video met het tourschema voor de Europese tour te zien. Een rode pijl vliegt over de kaart langs verschillende steden, waarbij opvalt dat de zangeres praktisch elke dag van de tour op de planken staat. Wanneer we haar aan de telefoon hebben is ze neergestreken in Wenen, Oostenrijk. “Gisteren hadden we toevallig één dag vrij”, vertelt Van Giersbergen. “Dit is mijn eerste headline-tour sinds ik solo ben, en het gaat echt supergoed. Mijn laatste plaat Everything Is Changing wordt ook goed opgepikt. Ik ben erg happy, het gaat gesmeerd.”

“Toen ik uit The Gathering stapte en solo ging, was het eerste wat ik deed een bandnaam verzinnen. Ik denk dat ik een beetje verlegen was. Agua de Annique, dat begreep niemand. Ik sprak mensen die niet wisten dat ik daarachter zat. Na vier platen dacht ik: dit is eigenlijk onzin. Ik heb een band­ naam, maar eigenlijk ben ik gewoon Anneke van Giersbergen. Toen ik de bandnaam liet vallen, voelde het echt alsof ik met de billen bloot ging, terwijl er niets is veranderd. Ik werk met dezelfde mensen. Nu ik alles van me

Discografie Als Anneke van Giersbergen en Agua de Annique • Air (2007) • Pure Air (2009) • In Parallel (met Anathema’s Danny Cavanagh, 2009) • In Your Room (2009) • Live in Europe (2010) • Everything Is Changing (2012)

heb afgeschud, heb ik het idee dat het nu veel duidelijker is voor veel mensen.”

Okapi liedprijs Naast stevig rocken op podia wereld­ wijd, tourt Van Giersbergen door het land met kindertheatervoorstelling De Beer Die Geen Beer Was. Van Giersbergen en drummer Martijn Bosman schreven een reeks liedjes bij de vertaling van het kinderboek The Bear That Wasn’t van Frank Tashlin.

Agua de Annique

Eva Grosso

Het is nu vijf jaar geleden dat Anneke van Giersbergen uit de populaire gothic­ metal/progrockband The Gathering stapte. Een verandering waar mensen aan moesten wennen, volgens Van Giersbergen. “Veel mensen dachten dat ik wel terug zou gaan naar The ­Gathering. Nu, het laatste jaar, denk ik dat het duidelijk is dat ik doorga op deze manier. Ik merk dat ik voorbij een kantelpunt ben dat oude fans weer terugkomen en ik ook een nieuw publiek aanboor. De pers geeft me ook altijd wel goede aandacht, maar op de een of andere manier pakt het nu meer dan ooit.” Met Everything Is Changing brengt Van Giersbergen voor het eerst een plaat uit onder haar eigen naam, dit maal zonder de noemer Agua de Annique.

zomer najaar 2011 2012 buma•stemra magazine

19


n profiel Anneke van Giersbergen

Anneke van Giersbergen en Martij n Bosman wonnen de Okapi liedpri js voor Van Giersbegens Ik Ga Slapen.

Tekenen van platencontract bij PIAS

“Ik merk dat ik voorbij een kantelpunt ben dat oude fans weer terugkomen en ik ook een nieuw publiek aanboor” 

De liedjes verschenen ook als album, en het duo won in mei de Okapi liedprijs voor het nummer Ik Ga Slapen. “Ik vind het echt ontzettend leuk dat we deze prijs gewonnen hebben. Voor mij is het de eerste serieuze theaterproductie die ik maak, en om dan gelijk iets te winnen is natuurlijk geweldig.” Kindertheater was een totaal andere ervaring voor Van Giersbergen. “Ik mag acteren, ik werk met een regisseur en het is voor kinderen. Het is allemaal nieuw voor me, maar zo leuk.”

Keiharde plaat In 2009 werkte Van Giersbergen al mee aan de plaat Addicted van de ­Canadese zanger, metalgitarist en muzikale dui­ zendpoot Devin Townsend. “Ik werk nu ook mee aan zijn nieuwe plaat Epicloud. Ik heb, net als bij Addicted, weer heel veel zang en koortjes op­genomen. Het wordt echt een epische, mooie maar keiharde plaat. Daarom ben ik

De april-mei-junitour van Anneke van Giersbergen bracht haar in Duitsland, Frankrijk, Spanje, Italië, Hongarije, Slowakije, Zwitserland, Oostenrijk, Roemenië en Polen

ook zo’n grote fan van Devin. “Ik heb drie dagen opgenomen in Canada, waarna ik bij terugkomst in Nederland direct twee kindervoor­ stellingen op één ochtend had. Bij Devin had ik erg hard en vooral veel gezongen, en even later speel ik om 11 uur s’ ochtends weer De Beer met honderdzestig kinderen voor mijn neus. Ik ben dol op die afwisseling, het is zo allesomvattend. Bij theater moet je op een bepaalde plek iets zeggen, drie stappen lopen naar een plek waar een lampje aangaat… Rock ’n’ roll is een gitaar omhangen en er gewoon voor gaan. Het is ontzettend leuk om dit allemaal te combineren.” Met verschillende projecten, gast­ optredens en theatervoorstelling heeft Van Giersbergen het druk genoeg. Het bijhouden van haar zaken voor Buma/ Stemra laat ze dan ook aan anderen over. “Voor mij is Buma/Stemra een hele fijne instantie die ervoor zorgt dat ik inkomsten heb van wat ik doe. Het is

Gastmuzikant Anneke van Giersbergen is, naast haar eigen solocarrière, ook een veelgevraagd gastmuzikant. Ze is te horen op platen van onder meer Within Temptation, Ayreon, Anathema, Novembers Doom en Moonspell, en nam het nummer Als Je Ooit Nog Eens Terug Kan op met leden van Racoon, Bløf en Kane. In 2011 werkte ze mee aan Lorrainville, een band, ontstaan door een online-spel dat producer Guido Aalbers speelde op Facebook. Na het spelen van Make Your Own Album Cover besloot Aalbers een band op te zetten bij zijn zelfontworpen albumhoes. Vervolgens meldden een flink aantal bevriende muzikanten zich aan om het album te maken. Van Giersbergen leverde de muziek en de tekst aan voor de track 4 Years en verzorgde vocalen op het album.

fijn dat er een instantie is die daarvoor zorgt. Het leuke is ook wanneer ik een nieuwe plaat uitbreng, dat ik merk dat mijn eerdere soloplaten en de platen van The Gathering ook weer gaan lopen: van die golfjes van inkomen, erg leuk om te zien, en om te krijgen.”

Persoonlijker Illegale downloads en filesharing ziet Van Giersbergen als een uitdaging om mee om te gaan. “De consequentie is voor ons als artiesten niet fijn, omdat we geen platen meer verkopen. Maar omdat we als artiesten bij voorbaat al creatief zijn, vind ik dat we op een creatieve manier met de situatie om moeten gaan. Het is meebuigen met de tijdgeest. Dat gaat in alle lagen, ook de cd-verkoop. Toen ik nog in The Gathering zat was iedereen net begon­ nen met het branden van cd’s, ook in Zuid-Amerika. We speelden daar onze grootste shows voor vijfduizend mensen die elke track meezongen, maar we heb­ ben daar slechts een paar honderd platen verkocht. De cd’s werden als een gek geshared, maar ze kochten wel allemaal een concertkaartje en na het optreden een T-shirt. Dus, ja, by all means!” Van Giersbergen is zelf na een ­op­treden vaak bij haar merchandisestandje te vinden. “Ik praat met fans, zet handtekeningen op shirts en cd’s. Ik probeer het persoonlijker te maken. Op deze manier, maar ook met social media als Facebook en Twitter, heb je veel inniger contact met de mensen die je volgen. Het is leuk dat dingen op deze manier weer persoonlijker worden tussen artiesten en de fans.”  www.annekevangiersbergen.com

20

buma•stemra magazine zomer 2012


n achtergrond

Gerechtshof veroordeelt bevriezing stelsel

Thuiskopie in het nieuws

I

n maart hebben naburige rechten­ organisatie NORMA, de vakbon­ den FNV KIEM en de Ntb en een aantal musici en acteurs een hoger beroep tegen de Nederlandse Staat ­gewonnen. De bevriezing van het thuis­ kopiestelsel in 2006 werd door de rech­ ter veroordeeld. Solv Advocaten schrijft in hun nieuwsbrief: “Het Gerechtshof Den Haag vindt dat uit Europese wet­ geving en rechtspraak volgt dat op de Staat de verplichting rust er voor te ­zorgen dat rechthebbenden een zo­

De thuiskopie­ vergoeding werd tussen 1991 en 2007 geïnd en verdeeld door het Thuiskopiefonds.

genoemde billijke compensatie ontvan­ gen voor thuiskopieën, die het nadeel compenseert dat rechthebbenden lijden als gevolg van het maken van thuisko­ pieën. Die billijke compensatie wordt nu niet ontvangen, aldus het Hof, door­ dat de Staat de hoogte van de thuiskopie­ vergoeding heeft bevroren en daarnaast digitale audiospelers en digitale video­ recorders buiten beschouwing heeft ­gelaten. Daardoor heeft de Staat in strijd met hogere regelgeving gehandeld en is de Staat bovendien gehouden de

geleden schade te vergoeden. De hoogte van die schade wordt in een aparte ­procedure vastgesteld.” Ondertussen is de aanwijzing van Stichting de Thuiskopie voor de inning en verdeling van de thuiskopie­ vergoeding per 3 juni 2012 verlengd voor een periode van ‘ten hoogste’ vijf jaar. Daarmee geeft de Staatssecretaris aan dat tussentijdse beëindiging van de aanwijzing mogelijk is, als de wettelijke regeling binnen vijf jaar zou worden aangepast. 

- advertentie -

zomer 2012 buma•stemra magazine

21


“Ik denk dat niemand beseft met hoeveel factoren en elementen we als Buma/Stemra rekening moeten houden”

22

buma•stemra magazine zomer 2012


n achtergrond

De nieuwe general counsel

Anja Kroeze September 2011 is Anja Kroeze benoemd tot general counsel van Buma/Stemra. Zij werd daarmee eindverantwoordelijk voor alle juridische zaken. Tegelijkertijd werd ze manager RTV/Kabel en sindsdien beheert ze de grootste inkomensstroom van Buma/Stemra, afgelopen jaar goed voor bijna 52 miljoen. Een interview ter introductie. - door Erk Willemsen, foto’s Fred van Diem

Z

e is juriste, inmiddels elf jaar werkzaam voor Buma/Stemra, en in september 2011 benoemd tot general counsel, als opvolger van Cees van Rij. Op bezoek in haar prettige kantoor, met uitzicht op de op Schiphol landende vliegtuigen, is de eerste invalshoek van het gesprek juist die term. Anja Kroeze legt uit: “Een general counsel is simpelweg gezegd de hoogste juridische persoon in een bedrijf. Bij Buma/Stemra is dat natuurlijk heel belangrijk, want wij verkopen auteursrecht. Ik ben daarnaast ook manager van de juridische afdeling én manager van de afdeling RTV/Kabel. Dat deed Cees van Rij het laatste jaar ook naast zijn functie als general counsel, en ik heb ook die functie van hem overgenomen. “Dat is een hele klus, ja. Maar gelukkig hebben we een hele leuke, relatief nieuwe en jonge juridische afdeling, met zeven juristen en een secretaresse. En op RTV/Kabel zit een uitstekend afdelingshoofd, Gerie Meier, met wie ik een heel goede samenwerkingsrelatie heb. Bij die afdeling gaat het om heel veel geld. Op dat vlak doe ik ook veel samen in het directieoverleg met Hein en Wieger (Hein van de Ree, directievoorzitter, en Wieger Ketellapper, directeur Algemene Zaken; red.). Ik ben voor samenwerking en overleg! Iedereen is even belangrijk. Tegelijkertijd is niemand onmisbaar, zo is het óók.” Wat zijn de speerpunten in je beleid voor de komende tijd?

Anja Kroeze maakt, sinds ze in september 2011 het roer overnam van Cees van Rij, onderdeel uit van de directie Buma/Stemra, met de benoeming tot general counsel, samen met directievoorzitter Hein van der Ree, directeur Algemene Zaken Wieger Ketellapper en bestuurssecretaris Hans Eijkelenboom. Anja Kroeze werkte zes jaar in de advocatuur, maakte daarna een ‘uitstapje’ naar Nozema en kwam elf jaar geleden bij Buma/ Stemra terecht, meteen bij de juridische afdeling: “Ik had niet gedacht dat ik zo lang hier zou werken, maar telkens doet zich weer een nieuwe uitdaging voor.”

“Buma/Stemra heeft de afgelopen tien jaar heel veel bereikt op het organisatieniveau, met outsourcen en innovatieprocessen, en met het integreren van de ontwikkelingen op onlineniveau. De komende jaren moeten we ons gaan focussen op hoe we als organisatie straks klaar zijn voor Europa. De onlineontwikkelingen zijn voor de Europese Commissie aanleiding om structuren te willen herzien. Je hoort de commissie niet zeggen dat er straks nog maar enkele sociétés overblijven, maar we moeten er wel waakzaam voor zijn dat onze inkomensstroom op peil kan blijven, en dat we ook online een belangrijke speler blijven. Dat is in het belang van onze rechthebbenden. Wat betreft online hebben we nog wel even de tijd. We hebben goed contact met de Commissie, met de behandelend ambtenaar. Gisteren ben ik daar nog geweest. En we hebben nog vier jaar de tijd: over twee jaar is er pas een richtlijn, en voordat het echt in Nederland komt is het nog weer twee jaar verder.”

Back to the basics “Om te zorgen dat je klaar bent voor de toekomst, moet je maken dat je een rol speelt in het proces. Daarbij gaat het heel erg om techniek; om investeringen en capaciteit. De grote sociétés in Europa hebben op dat gebied al samenwerkingsverbanden en hebben veel geïnvesteerd. Wij zijn de grootste van

de kleinsten, maar zij zijn écht een stuk groter. Om dat bij te houden moeten wij back to the basics, zorgen dat we nog beter uitdragen wat we doen voor de rechthebbenden, bijvoorbeeld. Daarom hebben we ook de commentaar­ afdeling aangepast.” In feite zit je met deze job altijd tussen twee vuren: de omroepen en kabelmaatschappijen willen zo min mogelijk afdragen, de rechthebbenden willen zo veel mogelijk over­gemaakt krijgen. “Ja, onze klanten zijn zowel de gebruikers als de rechthebbenden. Bij de gebruikers moet je de waarde van het auteursrecht goed zien over te brengen. Als je een brood bij de bakker koopt, moet je geld geven voordat je het brood in je handen hebt. Dat is een fysiek product. Dat heb je bij cd’s dan nog wel, maar bij muziek op radio en tv voelt het toch anders. Iemand kan het gaan doen zonder te betalen en dat dóen ook heel veel mensen, jammer genoeg. Het is de kunst auteursrecht te verkopen als een product met meerwaarde. Waar je echt iets aan hebt. En veel gebruikers vinden dat ook en gaan dat langzamerhand ook steeds beter zien. Natuurlijk zijn de gebruikers niet altijd blij, en het is ook een onderhandelingsspel. Maar wij proberen de relatie wel zo goed mogelijk te houden.” Hoe gaan die onderhandelingen in z’n werk? “In principe gaan we eens per drie jaar om tafel. Juist op dit moment zijn we weer met alle rtv-partijen in gesprek. 

zomer 2012 buma•stemra magazine

23


n achtergrond Anja Kroeze

“Als je hier aan het werk bent, zie je dat íedereen ervoor gaat”

 Dat doen we met een nieuwe vereniging, de Rodap, een samenwerkingsverband van producenten, omroepen en distributeurs die op Nederland gerichte programma’s maken en uitzenden. Twaalf zenders, die onder RTL, SBS en de Publieke Omroep vallen, doen daar nu aan mee. Zij bundelen hun krachten omdat ze denken dat ze soms te veel betalen. Aan de andere kant zit dan het collectief van rechthebbenden, dus naast Buma, ook Sena, Norma, et cetera.”

Geschillenkamer “Er wordt altijd gezegd dat Buma een machtspositie heeft, maar de andere partij is vaak ook een machtsblok. De rechthebbenden kunnen blij zijn met zo’n vertegenwoordiging als Buma tegenover zo’n machtsblok als Rodap. Een individueel rechthebbende zou nooit voor elkaar kunnen krijgen wat wij bewerkstelligen aan voorwaarden en tarieven. “Wij mogen trouwens geen misbruik maken van onze monopoliepositie. Daar let de NMa op. We zijn gebonden aan mededingingsrechtregels. Omroepen zouden dus naar de NMa kunnen stappen als ze vinden dat wij oneigenlijk

24

buma•stemra magazine zomer 2012

gebruik maken van die monopolistische positie. In de toekomst komt er een geschillenkamer, met als onderdeel een speciale instantie voor tariefbepaling. De NMa kijkt naar de tarieven die in het buitenland worden betaald en vindt onze tarieven conform internationale maatstaven. De omroepen zijn trouwens helemaal niet onwillig voor auteursrecht te betalen. Ze doen dat al twintig, dertig jaar volgens dezelfde basisprincipes: een percentage van de omzet, afhankelijk van de muziek die je gebruikt.” Hoe zie je de toekomst voor Buma/Stemra? “Uiteindelijk zullen er steeds meer inkomsten uit online gaan binnenkomen. Voor dit moment is het zo dat er op internet nog veel minder verdiend wordt met muziek dan via andere platforms, dus kun je op je vingers natellen dat ook de waarde van auteursrecht daar op dit moment nog lager is. Ik weet zeker dat dat gaat veranderen in de komende tien, twintig jaar. Straks gaat alles via één lijntje: Apple TV, Google TV. Heet het dan nog online of is het kabel? Alles gaat door elkaar lopen. Dus wij van onze kant moeten ervoor zorgen dat je dat goed op orde hebt. Zowel aan de rechthebbendenkant, zodat die weet wat die kan verwachten,

als aan de gebruikerskant. “De materie waar Buma/Stemra zich mee bezighoudt is enorm ingewikkeld. Juist nu, nu op alle fronten alles in beweging is. Ik denk dat niemand beseft met hoeveel factoren en elementen we rekening moeten houden. Ik vind het wel eens jammer dat er vanuit de buiten­wereld wat makkelijk tegenaan gekeken wordt. Soms lijkt het wel alsof wij hier maar een beetje zitten te rommelen, maar dat is absoluut niet het geval! Er werken hier bijna tweehonderd mensen die naar beste eer en geweten en volle inzet hun werk doen. Als je hier aan het werk bent, zie je dat íedereen ervoor gaat.” Als er in het najaar een gekozen bestuur komt, denk je dat dat een kentering in zal zetten? “We zijn een vereniging, en de democratie heeft z’n werk gedaan. En dat is een heel goede ontwikkeling. Ik zie dat heel positief. Ik hoop dat het de organisatie ten goede komt en dat het zal leiden tot minder aanvallen van buitenaf. We staan open voor alle kritiek! We mogen trots zijn op Buma/Stemra. En vanuit die trots kunnen we onze vereniging sterker maken en onze organisatie moderniseren.” 

RODAP Om de bescherming van rechten over audiovisuele producties verder te versterken, is Buma/Stemra betrokken bij de onderhandelingen met de Vereniging Rechtenoverleg Distributie Audiovisuele Producties (RODAP). Het is een samenwerkingsverband van op Nederland gerichte omroepen en distributeurs die lid zijn van NLKabel, plus Tele2, KPN en Glashart. Rodap wil met de betrokken CBO’s (naast Buma/Stemra ook Agicoa, Lira, Norma, Pictoright, Sena en Vevam) één regeling sluiten voor alle vormen van vastlegging, openbaarmaking en terbeschikkingstelling door de leden in de gehele keten. Om juridische procedures over de complexe openbaarmakingsvraag te voorkomen, wil ze dit doen met een overeenkomst met economische uitgangspunten. Het gaat om de lineaire doorgifte van de zenders, om Uitzending Gemist en om extra activiteiten tegen betaling, zoals video-on-demand.

NMa De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) zorgt ervoor dat de concurrentie tussen Nederlandse bedrijven naar de regels verloopt. Ze bestrijdt kartelafspraken, gaat misbruik van machtsposties tegen en toetst de concentratie van bedrijven.


n achtergrond

Auteursrecht in verkiezingsprogramma’s en het standpunt van Buma/Stemra

De landelijke verkiezingen staan voor de deur. Buma/Stemra vraagt de politieke partijen zes punten in acht te nemen met betrekking tot het auteursrecht. Wat vinden de verschillende partijen er zelf van in hun conceptverkiezingsprogramma’s?

B

ij het ter perse gaan van deze editie van Buma Stemra Magazine hadden vijf van de grotere politieke partijen hun conceptverkiezingsprogramma’s gepubliceerd, die door de congressen van de partijen in de loop van de zomer goedgekeurd moeten gaan worden. Het CDA rept met geen woord over auteursrecht en aanverwante zaken, en pleit wat betreft cultuur voor diversiteit met aandacht voor amateurkunst en volkscultuur, naast het ondersteunen van toptalent. ChristenUnie is niet per definitie tegen een downloadverbod en vindt ook dat filtering door providers mogelijk moet zijn. PvdA, Groen Links en SP zijn tegen

een downloadverbod en hebben expliciet op het auteursrecht gerichte passages in hun verkiezingsprogramma’s opgenomen. Wat betreft cultuur­financiering kiest ChristenUnie voor minder subsidie en meer ‘creatieve financiering’: “Financieringsvormen zoals garantieregelingen of leningen die na aflossing opnieuw aan anderen kunnen worden verstrekt kunnen startende getalenteerde kunstenaars helpen hun beroepspraktijk op te bouwen.”

PvdA De PvdA wil het internet vrijhouden: “Daarom stemden we ook tegen het ACTA-verdrag. We gaan ons inspannen

ACTA ACTA staat voor Anti-Counterfeiting Trade Agreement, ofwel een ‘handelsovereenkomst ter bestrijding van namaak’. Het verdrag biedt een internationale standaard voor de handhaving van het intellectueel eigendomsrecht.

voor een moderner auteursrecht. Het sluit niet meer aan bij de gedigitaliseerde maatschappij. Repressieve maatregelen tegen burgers zijn geen oplossing. Geen downloadverbod, maar onderzoek naar nieuwe betaal- en distributiemodellen voor artiesten. Het stimuleren van cultuur gaat boven het vervolgen van gewone mensen. Het blokkeren van websites hoort daar dus niet bij. Aanbieders van internet mogen informatie niet filteren of blokkeren. Het beginsel van netneutraliteit moet daarom strikt gehandhaafd worden.”

Groen Links ‘Open cultuur’ en ‘digitale vrijheid’ zijn de kernwoorden van Groen Links: “Eenieder heeft recht op het hele internet, zonder filters of blokkades. Het antipiraterijverdrag ACTA wordt niet ondertekend. Er komt geen downloadverbod. Hyperlinken en embedden blijft vrij. Nederland gaat werken aan 

zomer 2012 buma•stemra magazine

25


n achtergrond Auteursrecht in verkiezingsprogramma’s

Zes standpunten van Om de politieke partijen te onder­steunen in hun standpuntvorming met betrekking tot auteursrecht heeft Buma/Stemra zes punten opgesteld die ze verwezenlijkt zou willen zien door politiek Den Haag, ten bate van de aangesloten auteurs en uitgevers.

een eigentijds auteursrecht dat werkt ten bate van makers en niet ten koste van gebruikers. Het huidige auteursrecht sluit te slecht aan op de digitale samenleving. De makers moeten kunnen rekenen op een redelijke vergoeding voor hun creatieve werk, zonder de digitale vrijheid in te perken. Daartoe wordt onder meer de thuiskopie­heffing gehandhaafd. Ook wordt de positie van zelfstandige auteurs en uitvoerend kunstenaars versterkt, en de ontwikkeling van eerlijke verdienmodellen gestimuleerd. Onderdeel daarvan is de versterking van de positie van makers in het auteursrecht tegenover uitgevers, producenten en collectieve beheersorganisaties, onder meer door het auteursrecht bij leven onoverdraagbaar, en exclusieve licenties periodiek opzegbaar te maken. Het auteursrecht gaat meer ruimte bieden aan creatief hergebruik van werken (remixen).”

SP De SP formuleert kort: “Vrij internet verdraagt zich moeilijk met een downloadverbod. Dat willen we dus niet. Maar creatieve makers van bijvoorbeeld films en muziek hebben natuurlijk wel recht op een vergoeding voor hun werk. We gaan dat in goed overleg via het bestaande systeem van heffingen op dragers en media regelen. We wijzen het ACTA-verdrag af, omdat hierin te weinig oog is voor de publieke belangen van velen, en te veel voor de economische belangen van weinigen.” 

26

buma•stemra magazine zomer 2012

De inleiding op die zes punten luidt als volgt: “Er zijn mensen die muziek maken terwijl je nooit een geluid van ze zult horen: muziekauteurs. Zij zijn degenen die aan de wieg staan van het succes van de artiesten die hun werk uitvoeren. De muziek waarvan wij genieten is door hen bedacht. Net als anderen hebben zij recht op een vergoeding voor hun werk, als dat wordt gespeeld, gezongen of vastgelegd. Dankzij de Auteurswet bepaalt de auteur wat er met zijn creaties gebeurt. De rechten van de auteurs worden collectief beheerd door de collectieve beheersorganisaties (CBO’s). Zij innen de vergoedingen voor muziekgebruik, kijken welke rechthebbenden er recht hebben op een vergoeding doordat hun werk uitgevoerd is, en verrichten de betalingen aan deze rechthebbenden. Middels licensering wordt door Buma/Stemra, als vertegenwoordiger van het collectief van makers en uitgevers, afspraken gemaakt met de verspreiders en gebruikers van muziek over voorwaarden waaronder dat kan gebeuren, zoals de vergoeding die daar tegenover staat.” Auteursrechten, de collectieve bescherming daarvan, de verspreiding van materiaal

en de inkomsten in de creatieve sector staan onder druk. Dat levert bedreigingen op voor de werkgelegenheid in de creatieve industrie en voor de culturele diversiteit. Buma/Stemra komt op voor de belangen van onder meer de 21.000 auteurs, componisten en uitgevers van muziek die daarvoor rechtstreeks bij haar zijn aan­ gesloten en richten zich tot de politieke partijen met zes punten van groot belang.

1. Downloadverbod Bescherm het auteursrechtelijk materiaal op internet: verbied het downloaden van niet-geautoriseerd materiaal. Makers horen een vergoeding te krijgen voor hun werk. Nieuwe initiatieven met legaal, geautoriseerd werk kunnen niet concurreren met websites die geen rechten afdragen. Toelichting: Rechthebbenden kunnen alleen hun rechten doeltreffend handhaven als er een wettelijk verbod is op downloaden uit illegale bron. Daarmee hebben zij een instrument om sites die muziek aanbieden zonder dat componisten en tekstdichters een redelijke vergoeding ontvangen voor hun werk, tot stoppen te dwingen. Van alle muziek die in Nederland


Buma/Stemra wordt gedownload, komt nog steeds circa vijfentachtig procent uit illegale bron. Wij blijven de noodzaak van het tegengaan van (gebruik van) illegale content benadrukken. Sámen met de bevordering van bedrijfsmodellen waarmee geregelde verspreiding van content op internet mogelijk is. Zo hebben we inmiddels al zestig platforms van een licentie voorzien, waaronder iTunes, Spotify en YouTube.

2. Thuiskopieheffing Behoud het stelsel van thuiskopieheffing. Volgens de Auteurswet mogen consumenten voor eigen oefening, studie of gebruik een kopie maken van auteursrechtelijk beschermde werken. Daartegenover staat een billijke vergoeding voor de makers op dragers. Een opheffing van het stelsel betekent een onaanvaardbare daling in inkomsten, maar ook inbreuk op het ver­trouwen dat een maker moet kunnen hebben dat zijn materiaal beschermd is. In Nederland is het thuiskopiestelsel in 2006 ‘bevroren’: er hoefde geen ver­ goedingen meer te worden betaald voor thuiskopieën die werden gemaakt op ‘nieuwe’ dragers zoals mp3-spelers en harddiskrecorders; dragers die worden gebruikt voor het downloaden van beschermd materiaal. Omdat er steeds minder lege cd’s en dvd’s verkocht worden, krijgen rechthebbenden steeds minder vergoeding uitbetaald voor de thuiskopieën die in Nederland nog steeds en in groten getale worden gemaakt. Daarbij gaat het niet alleen om het op mp3-spelers

of harddisks vastleggen van content van het internet, maar ook cd’s en dvd’s worden op die manier bijvoorbeeld geleend en vastgelegd op mp3-spelers, iPods, et cetera. Het Gerechtshof in Den Haag heeft gezegd dat de Nederlandse Staat het besluit tot bevriezing van het thuiskopiestelsel niet had mogen nemen, omdat dit in strijd is met Europese regelgeving. Auteursrecht is een exclusief recht. Het feit dat makers zeggenschap hebben over wat er met hun content gebeurt en rechten blijven houden op dat wat ze gecreëerd hebben, biedt ze zekerheid. De thuiskopie is een beperking op die rechten. Dat is prima, maar dan moet daar voor de auteurs wel een billijke vergoeding tegenover staan. Als de thuiskopieheffing wordt opgeheven, wordt aan dat beginsel kwaad gedaan. Er is dan geen enkele reden meer om niet toe te staan dat auteursrechtelijk beschermd materiaal eindeloos vermenigvuldigd mag worden. De thuiskopieregeling moet dan ook blijven bestaan. Afschaffen is ook niet nodig; immers, als er minder of niet meer wordt gekopieerd, dan wordt er ook minder of niet meer betaald.

3. Nederlandse muziek Bescherm de Nederlandse muziek op de Europese markt. De huidige ontwikkelingen leiden, als we niet uitkijken, tot een Europese markt met een zeer beperkt aantal aan­bieders met veel macht. Kleiner repertoire, zoals het Nederlandse, moet

daar een plek tussen houden. Bescherm de culturele diversiteit in Europa.

4. Geen cultuurbezuinigingen Bezuinig niet verder op cultuur. Veel van onze leden worden de dupe van bezuinigingen in de culturele sector. Een verdere verlaging van de budgetten voor cultuur gaat ten koste van creativiteit, waaronder het maken van vele soorten muziek. Het is slecht voor de Nederlandse economie.

5. Creatieve industrie Erken dat muziek een belangrijk onderdeel is van de creatieve industrie en betrek muziek bij het topsectorenbeleid. Muziek levert een belangrijke bijdrage aan de nationale economie. Muziek zorgt weer voor andere creatieve uitingen.

6. Private investeringen Stimuleer de mogelijkheden voor private investeerders in de Nederlandse film- en muziekindustrie. De Nederlandse filmmuziek heeft het moeilijk omdat landen om ons heen betere mogelijkheden bieden voor private investeerders, onder de voorwaarde dat er lokaal wordt ingekocht. Nederlandse producenten wijken daarom uit naar het buitenland.  Deze zes punten van Buma/Stemra zijn uitgewerkt en ter beschikking gesteld aan de politieke partijen en downloadable via www.bumastemra.nl.

zomer 2012 buma•stemra magazine

27


n achtergrond

Nieuw bestuursmodel aanvaard, verkiezingen in najaar

Algemene Ledenvergadering vraagt om democratie Met de benodigde twee derde meerderheid is de ledenvergadering van Buma/Stemra akkoord gegaan met nieuwe statuten waarin het nieuwe bestuursmodel en tal van andere belangrijke kwalitatieve verbeteringen zijn vastgelegd. De ALV vroeg om een gekozen bestuur en ledenraad en zal die in het najaar gaan kiezen. - Jan van der Plas, foto’s Fred van Diem

I

n de extra Algemene Leden­ vergadering in februari stemden de leden en aangeslotenen al in met de nieuwe koers, waarbij Buma en Stemra voortaan één geza­ menlijk bestuur krijgen dat het beleid formuleert en de verantwoording voor de totale organisatie draagt, en een ledenraad waarin de belangen­ vertegenwoordiging een plaats heeft. De reguliere Algemene Ledenver­ gadering van 16 mei is nu akkoord

gegaan met de statuten waarin dit nieuwe bestuursmodel is vastgelegd. Een belangrijk moment, zo benadrukte interim-bestuursvoorzitter Leo de Wit. “Dit gaat op alle fronten verbetering geven.”

Heldere uitspraak De bestuursvoorzitter memoreerde de commotie die de afgelopen tijd rondom Buma/Stemra is ontstaan. Aan de

vooravond van de ledenvergadering verscheen het rapport van het onder­ zoek van het College van Toezicht naar aanleiding van het incident rond het voormalig bestuurslid Jochem Gerrits. “Het College constateert dat er niets is gebleken van niet-integer handelen door de organisatie. Gerrits is op geen mo­ ment betrokken geweest bij het behan­ delen van de vordering van Melchior Rietveld. Juist dit verwijt is de organi­ satie veel gemaakt en ik ben blij dat het rapport hierover een heldere uitspraak doet. Dat is een compliment aan de medewerkers waard.”

Wensen ingewilligd Ook in de verdere inhoud van het rapport kan het bestuur van Buma/ Stemra zich goed vinden. “Wij onderschrijven dat de behandeling van de klacht achteraf gezien efficiënter had gekund en kunnen ons ook geheel vinden in de aanbevelingen over de klachtenafhandeling en de bestuurlijke inrichting van Buma/Stemra. Met het nieuwe bestuursmodel komen we, op enkele later nog te regelen details na, volledig tegemoet aan de wensen van het College.”

Kleiner maar efficiënter De digitale platforms leveren inmid­ dels enorm veel gebruiksgegevens aan,

28

buma•stemra magazine zomer 2012


Directievoorzitter Buma/Stemra Hein van der Ree

die allemaal verwerkt moeten worden in een administratief systeem. “Daarbij gaan we samenwerken met de zuster­ organisaties in het buitenland. Daarin kunnen we een flinke slag maken. Stemra wordt kleiner, maar ook effi­ ciënter.” Van invloed op de resultaten van Buma/Stemra in de komende jaren zal zijn dat de rechtenorganisaties niet meer mogen beleggen met het geld dat in de wachtkamer staat. “In het ver­ leden hebben we dat altijd met succes gedaan. In het vervolg mogen we dat geld alleen nog op de bank zetten.”

Doorzichtiger repartitie Belangrijke vorderingen heeft Buma/ Stemra de afgelopen tijd gemaakt bij het doorzichtiger maken van de repar­ titie. Hein van der Ree: “We gaan voor elke rubriek duidelijk uitleggen hoe de uit te keren bedragen tot stand komen. Er komt binnenkort een nieuwe portal die dat veel inzichtelijker maakt, met overzichtelijke grafieken in plaats van cijferlijsten. En alle overzichten worden downloadbaar als csv-bestand.” De afdeling die de klachten afhandelt is inmiddels gereorganiseerd. ‘Er is nu geen achterstand meer in de registratie, en de behandeltermijn is aanzienlijk bekort. Daar waar het langer duurt dan drie maanden wordt de directie op de hoogte gebracht.” 

Buma-omzet licht gegroeid – Stemra-omzet blijft afnemen Directeur Hein van der Ree presenteerde tijdens de Algemene Ledenvergadering de jaar­ cijfers over 2011. De omzet van Buma kwam uit op 142,9 miljoen euro, een bescheiden groei ten opzichte van het jaar ervoor. ‘De Nederlandse radio- en televisiestations hebben het goed gedaan. Dat weerspiegelt zich in het uitvoeringsrecht. Ook zagen we groei in de inkomsten uit het buitenland en de online licensing. Daartegenover staan dalingen bij de horeca en de kabel.’ De omzet van Stemra bedroeg 32,1 miljoen euro, een daling van zo’n tien procent. “Een rechtstreeks gevolg van de dalende cd-verkopen en het gebrek aan handhaving van het auteursrecht op het internet. De onlinedistributie via iTunes, YouTube en Spotify groeit weliswaar snel, maar nog lang niet voldoende om het verlies goed te maken. Ook de opbrengst van de thuiskopievergoeding wordt minder. Die compensatie is er alleen voor opneembare cd’s en dvd’s. De markt is inmiddels verschoven richting spelers met een harde schijf, maar die vallen tot nu toe niet onder de regeling. De rechter heeft nu bepaald dat er ten onrechte geen vergoeding is ingevoerd voor mp3-spelers en harddisk­ recorders, maar het zal op z’n minst nog jaren duren voordat we hier de resultaten van gaan zien.” Percentuele omzetverdeling Buma 2011 1,0% 8,3% 9,0% 36,3%

8,3% 12,3%

14,2% 10,5%

Uitvoeringsrecht Online Licensing Uitvoeringsrecht Buitenland Horeca Verkoopruimten Kabel

Podia

Werkruimten

Uitvoeringsrecht Radio & TV

Distributie Buma Auteursrechten in miljoenen € 140 120 110 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

11,6 39,0 60,4

2007

11,3

10,4

10,2

9,6

43,6

43,3

46,5

43,8

68,0

69,9

67,4

70,3

2008

2009

2010

2011

Uitkering aan Fonds voor culturele en sociale doeleinden Buitenlandse organistaties Leden en Deelnemers

zomer 2012 buma•stemra magazine

29


n achtergrond Jaarvergadering  Interim-bestuursvoorzitter Buma/ Stemra Leo de Wit

Financieel directeur Buma/ Stemra Wiegel Ketellapper

Fiat op jaarrekening De toelichting van Van der Ree en financieel directeur Wieger Ketellapper oogstte bijval van de leden. Kritische kanttekeningen waren er echter volop bij de vergoeding van 700 duizend euro die vertrekkend directeur juridische zaken Cees van Rij eind vorig jaar ontving bij de beëindiging van zijn arbeidsovereenkomst. Interim-bestuursvoorzitter Leo de Wit benadrukte dat beide partijen hebben afgesproken inhoudelijk geen mededelingen te doen. “Over de hoogte van het bedrag kan ik melden dat daarbij is uitgegaan van de formule die de kantonrechter bij ontslag hanteert. Ik begrijp dat de leden moeite heb­ ben met het uitgeven van zo’n bedrag zonder dat daar een inhoudelijk verhaal tegenover staat. Ik zal proberen bij de volgende vergadering toch met een nadere toelichting te komen.” Met deze toezegging kreeg de jaarrekening uiteindelijk toch het fiat van de meerderheid van de ledenvergadering.

Pete Philly Cas Hieltjes (Go To The Zoo)

ALV goed bezocht Dit jaar werd de ALV met ruim 170 aanwezige stemgerechtigden opmerkelijk goed bezocht. Meer dan in andere jaren was ook de jonge garde aanwezig. Zo werden onder anderen Marike Jager, Simon Akkermans (C-Mon & Kypski), Pete Philly, Pieter Perquin , Janne Schra (Room Eleven, Schradinova), Torre Florim (De

30

buma•stemra magazine zomer 2012

Janne Schra (Schradinova), met naast haar Torre Florim (De Staat)

Staat), Tjeerd Bomhof (Voicst, Dazzled Kid) en het voltallige Go Back To The Zoo gespot. Een kwestie van betrokkenheid en bezorgdheid, zo legde zanger-gitarist Cas Hieltjes van de laatstgenoemde band uit. “Wij zijn in belangrijke mate afhankelijk van onze auteursrechten. Ons hoef je het belang van Buma/Stemra niet uit te

leggen. Maar als we in het land optreden, krijgen we ook regelmatig kritische vragen en opmerkingen over de incidenten. Dan sta ik met m’n mond vol tanden, want die zijn niet uit te leggen. Daarom zijn we ook hier: om ervoor te zorgen dat dit soort dingen nooit meer gebeurt.”


n column

Relatie met gebruikers Ook richting de klanten is Buma/Stemra bezig met een verbeterslag. Van der Ree: “De buitendiensten van Sena en Buma zijn inmiddels samengevoegd in S.C.A.N.. Bedrijven krijgen dus niet meer twee organisaties over de vloer. Zelf hebben we onze tarieven nog eens tegen het licht gehouden en zo veel mogelijk opgehangen aan objectieve parameters, zoals het aantal vierkante meters, het aantal werknemers en de omzet. Daar waar mogelijk is er onderscheid in tarieven, bijvoorbeeld voor optredens, dj’s en achtergrondmuziek, zodat onze klanten ook ervaren dat het redelijk is. Aan de andere kant zijn we artiesten rechtstreeks gaan benaderen met de vraag waar ze hebben opgetreden en welk repertoire daar ten gehore is gebracht. Op die manier proberen we met name de markt van de bedrijfsfeesten beter in kaart te brengen.”

Bestuursverkiezingen in najaar Erwin Angad-Gauer van de vakbond voor musici, de Ntb

16

mei was alweer mijn vijfde Algemene Ledenvergadering. Een belangrijke dag, omdat het een mooi moment was waar ik de kans kreeg om aan de achterban (u) te laten zien waar we als organi­ satie mee bezig zijn. Ondanks het feit dat we het af­gelopen jaar over aandacht niet te klagen hebben gehad, ging die toch vooral naar incidenten. En daarin gaat de rode draad van waar we bij Buma/ Stemra mee bezig zijn geheel verloren. En zonder in herhalingen te willen vallen met het artikel over de AVL dat vanaf pagina 28 tot hiernaast loopt, kan ik u melden dat we als organisatie flink in beweging zijn. Ik denk dat vriend en vijand zullen zien dat we de afgelopen jaren niet stil hebben gezeten. Vergeleken met twee jaar geleden zijn er gigantische stappen gezet. Niet alleen in de processen in de organisatie, maar ook op het gebied van meer in het oog­ springende zaken als de website, de Song Tracker app, Airplay Claim, de portal, et cetera. We blijven altijd kritisch, maar we liggen wel op schema. En dat is belangrijk, om ook in de toekomst uw belangen te kunnen blijven vertegenwoordigen in deze veranderende wereld. Er is een hele nieuwe generatie auteurs met eigen ideeën en wensen. Deze groep auteurs zal in de toekomst het draagvlak van de organisatie gaan vormen. Mooi was het om een aantal van hen voor het eerst op de Algemene Ledenvergadering welkom te mogen heten. Auteurs als Marike Jager, Simon Akkermans (C-Mon & Kypski), Pete Philly, Perquisite, Janne Schra (Schradinova), Torre Florim (De Staat), Tjeerd Bomhof (Voicst, Dazzled Kid) en het voltallige Go Back To The Zoo. Mensen die kritisch zijn op hun vereniging, maar die ook het belang van een sterk Buma/ Stemra zien en daaraan bij willen dragen. Dat geeft mij heel veel vertrouwen en zin in de toekomst. Samen met u blijven bouwen aan een sterk, modern en toekomst­bestendig Buma/Stemra. Hein van der Ree Directievoorzitter Buma/Stemra

zomer 2012 buma•stemra magazine

Rob Becker

Het voorstel om tegelijk met de statuten de personele samenstelling van het bestuur en de ledenraad meteen in te vullen kreeg tijdens de ledenvergadering niet de benodigde tweederde meerderheid. “Als je nieuwe spelregels hebt, ga je niet meer een bestuur kiezen volgens de oude. Dan organiseer je ook verkiezingen voor een heel nieuw bestuur”, zo verwoordde Erwin Angad-Gaur van de van de vakbond voor musici, de Ntb, de tegenstand. Dit betekent dat dit najaar opnieuw een Algemene Ledenvergadering bijeen wordt geroepen om het bestuur en de ledenraad te kiezen. 

Nieuwe generatie

PS.

31


Buma/Stemra presenteert...

Karsu

van klassiek, jazz en pop, vermengd met Turkse en andere world music-invloeden. Dat ze al sinds haar veertiende op de planken staat is te horen aan haar ervaren, soms zelfs doorleefde stem. Haar eigen composities verraden haar brede muzikale achtergrond. In het nieuwe seizoen start ze een tweede theatertour, gaat ze in augustus op tour met het Ricciotti Ensemble in Turkije, gaat ze concerten doen in ­Indonesië, Thailand, België en Duitsland, en staat ze 29 november opnieuw in Carnegie Hall, New York.

Fatih Karaman

Van de piano in het Turkse restaurant van haar ouders in Amsterdam naar Carnegie Hall, New York. Toen ze eenmaal ontdekt werd toen ze 19 jaar oud was – De Wereld Draait Door en Pauw & Witteman hielpen weer een handje mee – ging het razendsnel. Met een lange theatertour nog in de benen, is de nu 22-jarige Karsu Dönmez aan haar eerste studioalbum bezig. De live­registratie van haar concert in het Muziekgebouw aan ’t IJ, Live aan ’t IJ, had al veel succes. Het album bevat een doorsnee van haar eigen repertoire, een bundeling


Buma Stemra Magazine zomer 2012