Page 9

9

SJÓGVUR & FÓLK — #4

Nýskipan í fiskivinnuni krevur minni óvissu og størri semju Við verandi uppskoti um ‘Fyrisiting av sjó­feingi’ versnar kappingar­førið hjá tí føroysku vinnuni munandi—hon skal virka undir verri kørmum enn vinnan í granna­londunum og fær størri ótrygg­ leika, við upp­ boðs­sølu, hægri til­feingis­g jøldum og verri treytum við­ víkjandi ognar­skapi og fígging.

Stefan í Skorini, stjóri í Føroya Reiðarafelag; Fiskiskip við bryggju í Kollafirði (niðanfyri).

andi at arbeiða væl saman í toymi. Og hetta er galdandi ikki bara inni á gólvinum men eisini eisini uttan fyri bygn­ ing­in í sambandi við landing, lossing og annað. Vit hava sera vælvirkandi toymi, bæði inni í virkinum og uttanfyri, og eis­ ini eitt tætt og sera gott sam­ starv við Samskip, ið tekur sær av flutningi og goymslu.” Ton hevur gjøgnum árini arbeitt saman við millum

ann­að mong­u m verkfrøðing­ um og teknik­ a r­ u m. Hann byrjaði á fiskavirki sum 16 ára gamal, áðrenn hann sum 18 ára gam­a l fór til skips við frysti­t rol­a ra. Har arbeiddi hann nógv við fryst­a r­u m og lærdi við tíð­ini alt um frysti­ virking av fiska­vør­um; hann hevur m.a. ver­ið við til at des­ igna og plan­leggja frá grund­ ini og seta upp frysti­skip­anir fyri nýggjar frystitrolarar hjá

P&P. Men hvussu er at bú­ leik­ast í Føroyum 280 dagar um árið? “Mær dámar ógvuliga væl her,” sigur hann; “eg trívist í fiskivinnu umhvørvi. Tað minn­ir meg um gamlar dagar tá ið eg vaks upp og gevur eina sterka motivatión.” “Vit eru stolt av virkinum her í Kollafirði. Og tey ið vilja vita meira um okkum eru altíð væl­kom­in at vitja.”   []

MARIA OLSEN

Samanumtik ið met­i r Reið­a ra ­felagið at Løg ­t ingið Fylg jandi byggir á hoyr­ings­ eig­u r at vísa varsemi tá ið skriv frá Før­oya Reiðarafelag um­fatandi broytingar verða til Vinnunevndina. gjørd­ar. Talan er um tað triðja lóg­ar­uppskotið sum er til við­ ANDSSTÝRISmaðurin gerð­ar, og fleiri broytingar eru í fiskivinnumálum legði gjørd­a r í mun til tað fyrsta tann 14. september fram upp­skotið; men framvegis er upp­skot til løg ­t ings­lóg um neyð­ugt við fleiri broytingum. fyri­sit­ing av sjó­feingi, og tað Tá slík lógaruppskot verða merk ­i st at upp­skotið ikki við­g jørd í Løgtinginum, er hev­ u r verið við­ g jørt í eini týð­a ndi at Løgtingið kennir til­gongd har hoyrings­partar all­a r avleiðingarnar til fuln­ gera viðmerking­a r framman­ ar. Fleiri viðurskifti í hesum und­an. Fleiri viðurskifti í upp­ lógar­uppskoti eru framvegis skotinum eru framvegis ó­greið. ikki lýst nóg væl, ella eru so Stefan í Skorini

L

MARIA OLSEN

goymsl­una í samráð við Sam­ skip fyri at fáa størri goymslu­ orku,” sigur Ton Friss­en. “Hetta samstarv inniber m.a. at Samskip, um­framt at reka teirra egnu frost­goymslu har, eisini rekur hesa nýggju sum vit eiga.” Síðan byrjan seint í 2009 og til ídag hevur P&P Faroe Pelagic framleitt meira enn 400.000 tons av frystari vøru. “Fólkið er altumráðandi,”

MIÐSAVNAN Reglurnar um miðsavnan í

fiskivinnuni hava ein sera týð­ andi leiklut í lógaruppskotin­ um, tí tær gera av í hvønn mun feløgini kunnu taka lut í up­ pboðssølu av rættindum, og harvið hvønn møguleika fel­ øgini hava fyri menning kom­ andi árini. Tí er umráðandi at full greiða er fingin á av­ leiðingunum, áðrenn lógar­ uppskotið verður samtykt. Tíverri eru eingi dømi ella útrokningar, sum vísa av­ leið­ing­a rn­a r av hesum mørk­ um í viðmerkingunum. Ikki er greitt, hvussu hesi mørk skulu roknast, og tí er torført at meta um avleiðingarnar. Heldur ikki er greitt hvussu toskajavnvirði verða gjørd upp, tí henda kunngerð skal lýsast seinni. Ein annar trupulleiki við mark­inum fyri tey samlaðu rætt­ i ndini er at lógin ikki legg­u r upp fyri sveiggjum í kvot­um hjá ávísum bólkum, og hvussu hesi ávirka rættind­ ini hjá einstøkum reiðaríum í mun til ta samlaðu føroysku

heild­a r­k votuna. Um upp­sjóv­ ar­kvot­urnar hækka nógv eitt ár, hækkar tann lutfalsligi part­ urin hjá hesum skipum enn meira í mun til toska­javn­virði av teimum samlaðu før­oysku kvotunum. Sveiggini í toska­ javnvirðinum hjá ein­støk­um reiðaríum kunnu tí verða heilt stór frá ári til ár. Lóg­in leggur bert upp fyri at reiðarí kunnu fara upp um avmark­ing­ina orsak­að av broyttum toska­ javn­virð­um, men ikki orsakað av sveiggjum í sjálvum kvot­ un­um. Hetta er sera óheppið og ger tað at kalla ómøguligt at meta um avleiðingarnar av hesum marki. Útrokningar hjá Reiðarafelagnum vísa at eitt reiðarí kann hækka og lækka fleiri prosentstig í mun til antitrust markið frá ári til ár orsa­ kað av sveiggjandi kvotum. Viðvíkjandi anti-trust upp á 35 prosent fyri ymisk­ ar bólkar av fiskiskapi, skal vísast á at fleiri enn 40 skip lut­taka í botnfiskiskapi undir Før­oy­u m, meðan umleið 15 skip luttaka í botnfiskiskapi utt­an fyri føroyskan sjógv. Tó er tað sama anti-trust markið gald­andi, hóast viður­skift­ini í hesum bólkum eru ógvu­ liga ymisk viðvíkjandi tali á lut ­tak ­a rum. Tí eru sak­l igar orsøk­ir til at hækka anti-trust mark­ ið fyri fiski­ skap eftir botn­fiski og skeljadjór­um ut­ tan fyri før­oysk­an sjógv. Ein onnur avleiðing av regl­u m um miðsavnan er at størri reiðarí verða forðað í at seta váðafúsan kapital í verk­ ætl­an­ir hjá smærri reið­a rí­um

legg­u r Ton Frissen afturat. “Vit hava eina flata organis­ at­ión, har eg sum stjóri eisini telj­ist millum arbeiðsfólkið; tað vil eg vísa við at vera á arbeiðs­plássinum millum tey. Tað hevur avgerandi týdning fyri trivnað og effektivitet at øll fáa at vita hvat ið krevst fyri at gera arbeiðið til lítar, og skilja tilgongdina, hvussu tingini hanga saman á virkin­ um, og hví tað er so umráð­

mik­ ið ógreið at Løgtingið ikki hevur møguleika at meta um avleiðingarnar. Reiðarafelagið mælir til at gera broytingar á hesum økjum: • Parturin um uppboðs­ sølu eigur at endurskoðast og mink­ast; • Miðsavnan—ógreiðar ásetingar og ómøguligt at meta um avleiðingarnar; o Mælt verður ístaðin til eitt mark fyri miðsavnan; • Markið fyri uppboðs­ sølu av toski og hýsu eigur at hækk­a; o Eingin reyður tráður fyri hvussu boðið verður út fyri fiski­skap í t.d. Barentshav­in­ um, Flemish Cap og botnfisk und­ir Føroyum; • Leinging av rættindum er ótrygg; • Ásetingarnar um út­ lendsk­an ognarlut elva til iva um rættarstøðuna.

Sjógvur & Fólk — #4  
New