Issuu on Google+

IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA}

1 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


КОМПОНЕНТА 1

КОМПОНЕНТА 2

КОМПОНЕНТА 3

КОМПОНЕНТА 4


КРЕИРАЊЕ РАБОТНИ МЕСТА

9-71СТР.

РАЗВИВАЊЕ НА КАПАЦИТЕТИТЕ НА ПАРТНЕРИТЕ

72-76СТР.

КРЕИРАЊЕ НА ПОЛИТИКИ

77-80СТР.

ПУБЛИКАЦИИ ИЗДАДЕНИ ОД БСЦ БИТОЛА

81-86СТР.


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

ПОРАКА ОД ДИРЕКТОРОТ И оваа година чекоревме кон многу успеси, постигнавме уште поголеми резултати и остварувавме постојан напредок. Оддржавме голем број на нови обуки, организиравме многу настани, поддржавме многу нови компании, континуирано трудејќи се секогаш кога ви треба нашата поддршка да ви ја обезбедиме. Во измината година секогаш нашата работа како и претходно ја вршевме професионално, со голема посветеност, почитувајќи го она што вие го работите и што сакате да го постигнете. Залагајќи се за раст и развој на економијата во Битола и Пелагонискиот регион, заедно со нашите партнери успеавме да бидеме водич на промените и да креираме клима за поддршка на многу мали и средни претпријатија. Многу млади луѓе кај нас ја најдоа потребната поддршка – надоградувајќи се преку обуки, отворајќи си сопствен бизнис, продолжувајќи со дејноста на веќе постоечкиот, односно постојано усовршување и напредување. Секогаш пред нас ги гледаме новите хоризонти на нови и

поголеми успеси и секогаш се гордееме на секој ваш напредок. Овај извештај сведочи за нашата работа, за се што ние постигнавме во измината година, односно како се надоградуваме постојано и како сигурно чекориме кон успехот заедно со вас. Пред вас имате спектар на големиот број на активности кои ги остваривме и се што реализиравме во текот на целата година. Благодарение на вас, на вашата доверба, се искачуваме многу скалила погоре во нашата работа и знаеме дека вие сте оние кои не поддржувате во она што ние се залагаме. И во иднина продолжуваме со истото темпо, остварувајќи ги нашите амбиции за ваш успех. Вам ви ја поклонуваме и понатаму довербата, ние секогаш ќе бидеме да ја понудиме нашата поддршка како и досега. Уште похрабро ја отвараме вратата на вашите можности и ви овозможуваме да растите во светот на бизнисот.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


БСЦ Битола/Бизнис Инкубатор Розита Талевска-Христовска Директор на БСЦ Битола, r.hristovska@bscbitola.org; Биљана Гинова Асистент b.ginova@bscbitola.org;

Сузана Трајковска-Кочанковска Менаџер s.trajkovska@bscbitola.org; Ѓорѓи Рафајловски Асистент g.rafajlovski@bscbitola.org;

Никола Ѓорески Асистент n.goreski@bscbitola.org;

Дејан Спасевски Асистент d.spasevski@bscbitola.org;

Јован Сталевски Волонтер j.stalevski@bscbitola.org; Маја Марјановиќ Волонтер m.marjanovic@bscbitola.org;

Елена Стојановска Волонтер e.stojanovska@bscbitola.org; Михајло Митковски Волонтер m.mitkovski@bscbitola.org.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA}

ПР РВ РО ОДЕ ЕНД ДЕН НА БИЗНИС ИНКУБАТОР БИТОЛА „Во чест на оние кои се осмелиле да сонуваат“ – ова е движечкото мото со кое Бизнис Инкубаторот на 3-ти Ноември го прослави своето едногодишно постоење. А тие кои сонуваат имаат визија пред себе, знаат за што постојат. Инкубаторот ја има таа визија и претставува доказ дека со многу напорна работа, неизбежен е успехот. Една година на огромен број успеси, можности, движење по нагорна линија и сигурни чекори кон остварување на своите цели. Се организира целодневна роденденска програма исполнета со голем број настани, а на свеченоста за прославата присуствуваа голем број на гости. Роденденот го честита и градоначалникот на општина Битола, Владимир Талески, кој во својот говор истакна дека преку поддршка на вакви институции градот ја исполнува и законската обврска за создавање услови

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

7


{BIZNIS START AP P CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

за економски развој. Инкубаторот во својата работа досега има поддржано 74 фирми, не само просторно, туку и виртуелно, нудејќи им огромен број на услуги кои се потребни за една компанија да заживее и да напредува континуирано во бизнисот. Вмрежувањето е клучно за компаниите, затоа што на тој начин, тие стануваат дел од мозаикот во деловниот свет, за да можат преку соработката, да го откриваат најдобриот пат кон развој на нивниот бизнис. Сите компании кои се поддржани од Инкубаторот успеваат да го реализираат својот сон, да го претворат во реалност, затоа што се осмелиле да сонуваат и ја добиле поддршката во клучен момент кога таа најповеќе им била потребна. Прославата на роденденот беше дел од програмата за празникот на градот – 4ти ноември, па затоа присутни беа и гости од збратимените градови Епинал, Франција и Бурса, Турција. Во контекст на роденденот, десет најдобри компании добија награда во вид на диплома и на опремена мини канцеларија. Со многу нови идеи за во иднина, со многу нови амбиции Инкубаторот ја продолжува својата успешна работа и понатаму, поддржувајќи уште многу нови бизниси и креирајќи околина во која тие ќе имаат само простор за успех. BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


КРЕАЦИЈА КОМПОНЕНТА 1 КРЕИРАЊЕ РАБОТНИ МЕСТА

9


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 ПРОМОЦИЈА

Се она што работиме, се залагаме да биде на одличен начин испромовирано со цел секој од вас да има информација за нашите активности и на тој начин да може да земе активно учество во истите. Притоа нашата промоција во оваа 2009та година се одвиваше преку најразлични кампањи, каде се трудевме на најдобар можен начин да ви ја доближиме нашата работа и да излеземе во пресрет на вашите барања. Притоа покрај тоа што нашите флаери и други промотивни материјали ги презентиравме на многу места, одржавме и многу промотивни кампањи за да претставиме што работиме и што е актуелно во одреден период од годината. На тој начин привлековме многу нови наши клиенти, нови наши соработници и постигнавме нови успеси. Нашите тимови за промоција одеа во различни градови, институции, факултети, бизнис објекти, дури до врата на сите кои беа цел на овие промотивни активности. Се делеа флаери, постери, приврзоци со логоата на БСЦ Битола, тефтерчиња, пенкала, папки...се она каде што може да добиете информации за БСЦ Битола. Свесни за се поголемата електронска комуникација меѓу луѓето и продорот на социјалните медиуми во секојдневната комуникација и интеракција меѓу сите нас, покрај нашата официјална веб страна, креиравме наши социјални мрежи на Фејсбук и Твитер. Се со цел, приближување до местата каде би можеле да се сретнеме и искомуницираме.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ОБУКИ ЗА2009 БИЗНИС ВЕШТИНИ 2009

ОБУКИ ЗА БИЗНИС ВЕШТИНИ 2009

11 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


ОБУКИ ЗА БИЗНИС ВЕШТИНИ

{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

Бизнис вештините се клучни за секој кој сака да влезе во светот на бизнисот. Без поседување на овие клучни вештини никој не може да функционира успешно и да остварува позитивни резултати во неговата работа. Знаејќи ги овие факти Бизнис старт ап центарот како и секогаш, така и во 2009-та година, со своите обуки излегуваше во пресрет на барањата на клиентите за усовршување на нивните бизнис вештини. Одржани беа два циклуси на обуки за развој и стекнување на бизнис вештини и тоа: 1) мај – јули 2009 2) септември – декември 2009 Обуките се одржуваа во технички опремени и комплетно уредени простории на локации во Битола, Прилеп и Охрид, кои дополнително нудат можност за користење на безжичен интернет и простор за кафе паузи и закуски. Секоја обука што ја понудивме, опфаќаше најразлични сегменти од областа на бизнисот, надополнувајќи се една со друга и на тој начин градејќи целина за бизнис вештините кои треба да ги поседува успешната бизнис личност. Сите кои ги посетија овие обуки, понесоа со себе огромно знаење кое понатаму се покажува клучно за развој на нивната кариера и нивниот бизнис. Обуките за бизнис вештини се основата од која се гради секој успех во светот на бизнисот. Затоа сме и ние тука-да го отвориме патот кон нови можности и нови знаење за успешен влез и опстојување во лавиринтот на бизнисот.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJОБУКИ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ЗА БИЗНИС СЕКТОР

Обуките за бизнис сектор, слично како и обуките за бизнис вештини се од огромна важност за секој што сака да ја сфати суштината и тајната за успех во бизнисот. Ваквите обуки за бизнис сектор спроведени во 2009-та година од страна на Бизнис старт ап центарот се одлично конципирани во мали групи и професионални обучувачи кои на најдобар можен начин им ја приближија основата на успешноста во бизнисот. Обуките за бизнис сектор им ја покажаа на нашите клиенти шансата за тоа како да успеат, како мудро да се снајдат во сите препреки што ги креира бизнисот и како да бидат предводници на промените. Овие обуки опфатија најразлични сектори и им понудија на менаџерите на компаниите најразлични решенија за нивните предизивици. Со посетата на овие обуки кои детално се разработени во понатамошниот текст, многу учесници го постигнаа нивото на потребни вештини за успешна работа во бизнис секторот и издвојување пред останатите, оставајќи ја далеку зад себе конкуренцијата.

13 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN 2009 {BIZNIS START CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 СТАТИСТИКА НАIZVE[TAJ РЕАЛИЗИРАНИТЕ ОБУКИ ВОAP 2009 ГОДИНА

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA}

15 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN ОБУКИ IZVE[TAJВО 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 РЕАЛИЗИРАНИ 2009

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA}

НАЈПОСЕТЕНИ ОБУКИ ЗА 2009 Во продолжение следи опис на дел од обуките кои беа најпосетени и предизвикаа најголем интерес кај учесниците во текот на 2009та година: GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

17


ИНТЕНЗИВНА ОБУКА ЗА СТЕКНУВАЊЕ И РАЗВОЈ НА БИЗНИС ВЕШТИНИ

{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

Повеќе од 200 учесници го искажаа своето задоволство од знаењето и искуството што го добија присуствувајќи на некоја од десетте реализирани обуки за стекнување и развој на бизнис вештини. Методата на искуствено учење (ЦЕФЕ) која се применува во забрзаната обука за стекнување и равој на бизнис вештини дава огромен придонес да учесниците на доста интересен начин, преку игри и симулации ги доловат реалните ситуации од бизнисот. Ваквиот начин на обуки овозможува многу лесно и пристапно да се разработат клучните проблеми при водењето на бизнис во Македонија и пошироко. Темите опфатени со оваа обука се: Индивидуални претприемачки карактеристики; Развој на менаџерски

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA}

вештини; Маркетинг стратегии; Развој и истражување; Бизнис планирање(изработка на бизнис план и финансиски план). Во 2009 година овој тип на обука се применуваше во двата циклуси на обуки за стекнување на бизнис вештини, при што, учесниците кои аплицираа со свои бизнис планови на натпреварите за најдобар бизнис план во 2009 доаѓаа и ги надградуваа своите вештини за понатамошно успешно водење на свој бизнис.

19 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 ИЗРАБОТКА НА БИЗНИС ПЛАН

Ефективен, реален и издржан бизнис план може да ја направи разликата помеѓу успех и пропаст на еден бизнис. Затоа целта на оваа обука е да учесниците доживеат успех преку разбирање на посебноста на еден бизнис план – што е она што го одвојува од другите планови, кои се неговите елементи и што треба еден добар план да содржи. Обуката го објаснува процесот на преточување на бизнис идејата во бизнис план и изработка на финансискиот дел кој е основа на секој бизнис план. На обуката се учи и како да се користи бизнис планот пред банките и како да се презентира најдобро пред друга финансиска институција. После завршувањето на обуката учесниците ќе можат одлично да го користат својот бизнис план како водич во нивниот бизнис.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNISПРЕЗЕНТАЦИЈА START AP CENTAR BITOLA} КАКО ДО УСПЕШНА

НА БИЗНИС ПЛАН ПРЕД КОМИСИЈА

Обуките за стекнување на презентациски вештини им помогаат на учесниците подобро да ги претстават нивните бизнис планови пред жири комисијата во рамките на Бизнис план натпреварот или пак пред други релевантни фактори (банкари, инвеститори, финансиери, кредитни референти). Во нив се истакнуваат неколку значајни точки и совети кои се круцијални за подготовка пред презентации и за време на презентацијата: - Третирајте ја презентацијата како и секое друго интервју, - Подгответе се за вашето презентирање, - Бидете точни на закажаната средба - Бидете прикладно облечени. Целта на успешната презентација на бизнис план е претприемачот да биде подготвен да го одбрани својот бизнис план.

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

21


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNISНА START AP CENTAR ПРАКТИЧНА ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА БИЗНИС ПЛАНBITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

Бизнис планот произлегува од фазата на планирање која опфаќа комплетно бизнис испитување, правење на одлуки за понатамошно работење, креирање на операциони планови и составување на финансиски одлуки за како понатаму вашиот бизнис план да успее.Неговата имплементација е процес кој треба да соодветствува меѓу организациските активности и ресусри со целите на компанијата. Просто речено, реализацијата на бизнис планот треба да ги спроведе предвидените акциони планови, да спроведе сметководство, да ги прегледа и измери резултатите од работењето и да ги награди оние кои допринеле за достигнување на посакуваните цели. Обуката за практична имплементација на бизнис план придонесува да се идентификуваат и разберат факторите кои водат до можни проблеми во фазата на реализација, и помогаат да се избегнат или идентификуваат овие замки. Наредниот период од реализацијата на бизнис планот треба да се посвети на постојани мерења, пресметки, прегледи и доколку е потребно, корекции во акциските планови.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} СЕЗОНСКА ПРОДАЖБА

Поради растечкиот притисок што го доживува еден продавач во денешната сложена економија, оваа предизвикувачка професија станува се поконкурентна. Но многу просперитетни продавачи ја немаат солидната основа и разбирање за корените на продажниот процес. На оваа дводневна обука за претставување на уметноста на продажбата, на продавачите им се претставија алатки и техники коишто се потребни за да го достигнат успехот во продажбата и да ги подобрат перформансите на своето работење, методи што помагаат да се откријат претходно занемарените можности за регрутирање на нови купувачи и практични и клучни совети за тоа како да го зајакнете бизнисот.

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

23


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 ВОДИЧ ЗАGODI[EN УСПЕШЕНIZVE[TAJ НАСТАП2009 НА САЕМ

Презентациите на саеми се дел од промовирањето на секој бизнис. Ако успеете да постигнете одлична промоција на некој саем, тогаш сте дале огромен придонес за развој на вашиот бизнис. Оваа обука е за ваше успешно презентирање на локалните, регионални саеми (EXPO Битола, Локум Фест) во соработка со регионалната Стопанска комора во Битола. Учесниците се запознаваат со формалниот и неформалниот дел на еден саем. Формалниот во смисла на процедурите, изложување и одржување на експонати, материјали. Неформалниот дел пак се однесува на тоа како да преговарате со клиентите, говорот на телото, пораките кои треба да се пренесат со една единствена цел вие да го освоите најголемиот дел од пазарот.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ИСТРАЖУВАЊЕ НА ПАЗАРОТ

За да се води успешен бизнис, мора да се познава пазарот целосно. Темелното истражување на пазарот може да донесе голем број на информации за потрошувачите, индустријата и конкурентите. Во почетната фаза на бизнисот, тоа одредува колку идеjата е остварлива. Како што се проширува бизнисот, истражувањето се користи за да се состави маркетинг план, да се одреди таргет групата и да се диференцира производот или услугата, и да се бараат нови можности за проширување. Предизвикот на многу претприемачи е да го направат ова со мал буџет. Затоа на обуката се опфатија темите: анализа на маркетинг средината, определување на големина и потенцијал на пазарот, профилирање на купувачите (сегментација), споредба со конкуренцијата, процес на маркетинг истражувањето, извори на податоци (примарни & секундарни) и др.

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

25


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 ОДНОСИ СОIZVE[TAJ ЈАВНОСТА (PR)

“If I was down to my last dollar, I’d spend it on public relations.” Bill Gates

Зошто се толку важни односите со јавноста и што можете да добиете со оваа обука. Односите со јавност вклучуваат многу активности за создавање на препознатлив имиџ на вашата фирма. Оваа обука ви помага одлично да го менаџирате текот на информациите од вашиот бизнис. Најпрво учесниците се запознаваат со поимите од областа на односите на јавноста, совладување на основните вештини за однесувањето со медиумите (соопштенија, прес конференции, интервју), креирање на соодветна медиумска презентација за сопствената работа, создавање на сопствена мрежа на медиумски поддржувачи, согледување на потребата од градење на соодветна позитивна клима кон медиумите.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


МАРКЕТИНГ СТРАТЕГИИ, БРЕНДИРАЊЕ И ПРОДАЖБА

IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA}

Секој претприемач во одреден момент од водењето на својот бизнис може да се запраша дали маркетингот ги заслужува напорите и трошоците. Одговорот е едноставен. Дури и најскромните маркетинг инвестиции остваруваат придобивки, меѓу кои: градење на сликата во очите на клиентите, бренд, привлекување нови корисници, развивање на бизнисот како резултат на задоволните купувачи, градење на цврсти и квалитетни односи со клиентите од кои, зависи бизнисот. Маркетинг обуката ги разработи: маркетинг истражувањето, преку кое се покажува како се осознаваат детали за корисниците, пазарот и конкуренцијата; развој на производот, формирањето на цените, брендирањето; дистрибуирање на производот што го прави достапен за корисниците и рекламирањето, промоциите и одн��сите со јавноста кои водат кон продажбата која го забрзува развивањето на вашиот бизнис. Како што се менуваат потребите на пазарот и во насока на нивно задоволување се увиде дека циклусот на маркетингот продолжува одново и одново...

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

27


HR - КАКО ДА ИЗБЕРАМ КАДАР?

{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

Оспособување на учесниците да управуваат со човечките ресурси во организацијата и усовршување на целиот процес на селекција на кадар во една компанија со помош на алатките и техниките кои се најефективни и се применуваат. За таа цел на учесниците на обуката им беше акцентирана подготовката на изборот, развој на стратегија и самиот избор како процес. Во рамките на обуката беа опфатени процес на регрутација и селекција, планирање на изборот на кадар, финансиска подготовка, процес на предселекција, оценка на биографии и писма за намери, интервју, нивна структура, тестирања, примена и видови. BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJМЕНАЏЕРСКИ 2009 {BIZNIS STARTВЕШТИНИ AP CENTAR BITOLA}

Добро менаџирање на компанијата е со примена на модерните техники и алатки за управување, а исто така и со добро разбирање на вработените и колегите и запознавање на себе си до патот кон ефикасен менаџер. Обуката имаше цел да ги оспособи членовите на менаџерските тимови за покренување на нов развоен циклус или за промена на организациската култура. Во рамките на обуката беа опфатени темите: менаџмент и трендови на менаџирање, карактеристики на ефикасен менаџер, бизнис етика и имиџ на менаџерот (професионализам), организациска структура (разбирање и толкување), управување со човечки потенцијал во компанијата, техники на делигирање и др. Обуката е поддржана од страна на Министерството за Економија на Република Македонија. GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

29


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 ДОДЕЛУВАЊЕ СЕРТИФИКАТИ

ЗА УЧЕСНИЦИТЕ ВО ДВАТА ЦИКЛУСИ НА ОБУКИ ВО 2009 ГОДИНА

БСЦ Битола на своите учесници на двата циклуса на обуки за стекнување и развој на бизнис вештини, им додели сертификати за успешно завршени обуки кои се издадени и препознаени од БСЦ Битола и Холандската невладина организација, СПАРК. Во програмата која БСЦ Битола ја имаше на Локум фест, во старата битолска чаршија, ги поканивме сите наши учесници од циклусот на обуки одржани во периодот јануари-јули 2009 и им беа доделувани сертификатите за успешно завршени обуки. Втората свеченост за доделување на сетификати за успешно завршени обуки и за најдобри компании поддржани од БСЦ и Бизнис Инкубатор се одржа за време на прославата на првиот роденден на Бизнис Инкубатор на 03 ноември 2009 година. BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN ГО IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS РАЗВОЈОТ START AP CENTAR BITOLA} БСЦ БИТОЛА ПОДДРЖУВА

НА ЖЕНСКОТО ПРЕТПРИЕМНИШТВО

Жените се помалку застапени меѓу македонските сопственици на бизнис. Ова значи дека има многу жени во Македонија кои би можеле да ги користат сите бенефиции водејќи сопствен бизнис, но истовремено нивната незастапеност во претприемничкиот свет значи дека македонската економија трпи голема реална загуба. На Република Македонија и нејзините региони им недостига еден од битните ресурси. Во Пелагонискиот регион Центарот за развој на бизниси – Битола преку неговите активности и програма се стреми кон промоција и поддршка на женско претприемништво. Според нашите податоци 25% од 98 жени вклучени во досегашните Натпревари за најдобар бизнис план организирани од БСЦ Битола, започнале сопствен бизнис. Друг интересен податок е дека 56 % од вкупниот број на учесници на обуките за бизнис вештини беа жени со сопствена бизнис идеја. Тие беа обучени за идни претприемачи и на долг рок, се надеваме дека нивната бизнис идеја ќе ја спроведат во пракса и ќе ја претворат во одржлив бизнис. GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

31


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

Нова насока на соработка беше воспоставена во текот на есента 2009, со ТАМ-БАС програмата, со цел да се промовира и поттикне женското претприемништво во регионот. Во прилог ви го претставуваме нивниот извештај за обуката во Битола... „Во текот на 2009 година, ТАМ - БАС програмата во Македонија ја разви Иницијативата Жени во Бизнис преку организирање работилници за поттикнување и развој на женското претприемништво во Македонија. Првата работилница беше организирана во Битола, во соработка со локалниот партнер, Центарот за развој на бизниси - БСЦ Битола и СПАРК. Локалниот партнер имаше огромен придонес како за наоѓање на учесници, така и за организацијата. Учесниците (33) беа жени главно од Битола и Прилеп. Две третини од нив веќе водеа свој бизнис, главно мали и средни бизниси, додека една третина беа жени што планираа да започнат свој бизнис. Поголемиот дел од нив, веќе имаа бизнис идеја, додека некои беа без точно дефинирана идеја. Обуката на скала од 1 до 5 беше оценета со 4,66.“ Еве некои коментари од учесниците: „ Многу корисно, откога само се подготвувам да станам менаџер“ ; „Добив многу корисно знаење за започнување на сопствен бизнис“; „Одлично“; „Многу добро, се разбудив“; “Комплименти за обучувачите, организаторот БАС и за сите учесници на работилницата“.... BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA}

БИЗНИС ПЛАН

33 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA}ПЛАН GODI[EN IZVE[TAJ 2009 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 БИЗНИС НАТПРЕВАР

Центарот за развој на бизниси, БСЦ Битола и во 2009та година им помагаше на младите претприемачи од 18-40 години како да отворат нов или да го развијат својот постоечки бизнис. Учесниците на Бизнис план натпреварот единственото што требаше да го направат е да дојдат во БСЦ Битола и да го донесат својот бизнис план или бизнис идеја, која со помош на БСЦ Битола се преточуваше во бизнис план. Од оваа година фокусот на работа на БСЦ Битола беше проширен и кон постоечките бизниси со млади менаџери, со што им се помагаше на компаниите да го прошират и развијат својот бизнис. Оваа година БСЦ Битола, за прв пат организираше два циклуси на натпревари за најдобар бизнис план. Учесниците претежно доаѓаа од Пелагонискиот регион (Битола, Прилеп, Охрид). Беа поднесени рекордни 151 бизнис планови, од кои што во првиот циклус (март – јули) 48 и во вториот (септември – декември) 103 бизнис планови. За квалитетот и оценувањето на бизнис плановите беше задолжено стручно жири кое беше составено од истакнати претставници од бизнис секторот во регионот, партнерските организации и експерти во областа на бизнис планирањето. Во првиот циклус, комисијата беше составена од 5 претставници на банкарскиот, јавниот и приватниот бизнис сектор додека во вториот циклус комисијата беше составена од 7 претставници на банкарскиот, јавниот, приватниот и невладиниот сектор. BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ПРЕЗЕНТАЦИЈА НА2009 БИЗНИС ПЛАНОВИ

ПРЕД ЖИРИ КОМИСИЈА 2009

Стручното жири ги оценуваше бизнис плановите според критеримуите кои се наложени од БСЦ Битола: квалитет на бизнис план, лични и тимски квалитети и мотиви на носителите на бизнис планот, пазарните можности, бизнис моделот на правење профит, финансиска самоодржливост, придонес за локалната економија и личната презентација на носителот на бизнис планот. За таа цел БСЦ Битола организираше три обуки за како најлесно и самоуверено учесниците да го презентираат својот бизнис план пред жири комисијата. На наша радост, повеќето учесници обмислено се подготвија да дадат одговори на сите прашања од жири комисијата и визуелно да го привлечат нивното внимание за повисока оценка.

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

35


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

Топ листа на прворангирани бизнис планови Според оценката и мислењето на стручното жири во 2009 година бизнис плановите беа рангирани според следниот редослед:

Бизнис план натпревар 2009 - прв циклус

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA}

Бизнис план натпревар 2009 - втор циклус

37 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} БИЗНИС ИНКУБАТОР

БИЗНИС ИНКУБАТОР

39 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ИНКУБАТОР GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 БИЗНИС

Бизнис Инкубаторот и во 2009-та година продолжи со својата успешна работа, остварувајќи уште поголеми резултати. Поддржани се 74 компании од најразлични сектори, се одржаа консултации и менторинг за компаниите учесници на Бизнис План Натпреварот од 2008 година, потоа за новите учесници на Бизнис План Натпреварот од првиот циклус, се организираа обуки за бизнис сектор, се зеде учество на Форумот за малопродажба на Скопски саем, Локум Фест Битола, најразлични саеми-Ден на Потпелистерски производи-Трново,„Саем на претприемништво“ Крагујевац, “Бизнис База“-Белград, ЗЕПС Зеница, се одржаа 3 информативни сесии за ISO/HACCP стандарди итн. Бизнис Инкубаторот им понуди на своите клиенти можност да се развиваат и да напредуваат во бизнисот, да бидат предводници на промените и да знаат како успешно да ги пребродуваат пречките. Благодарение на заедничката соработка на Инкубаторот со своите клиенти се постигнаа одлични резултати и оваа 2009та година, како мотив за BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA}

понатамошни уште поголеми успеси. Бизнис Инкубаторот и во 2009-та година беше постојано тука до своите компании, нудејќи им ја поддршката во секој момент кога тие чувствуваа дека им е најпотребна. Преку обуките, всушност компаниите ги стекнуваа потребните вештини за опстанок, развој на нивниот бизнис и следење на новите трендови. Со обучувачи - експерти во својата област компаниите имаа ретка можност на обуките, специјално наменети за потребите на бизнис секторот да ги слушнат новитетите во нивната област на работа и секако најдобрите начини за нивна успешна примена. Покрај обуките, со консултациите на компаниите им се помогна да застанат цврсто зад мисијата која ја имаат, да напредуваат, да се промовираат преку поддршка за изработка на веб страни, промотивни материјали, учество на саеми, конференции, форуми и многу други начини. Самиот процес на инкубација без разлика дали се работи за новоформирани или веќе постоечки компании подразбира пат по кој заеднички се движиме, пат кој секој нов ден ни отвара можности за тоа како да бидеме подобри од претходниот, како да бидеме до нашите компании, за тие да се чувстуваат сигурни дека имаат на кого да им ја поклонат довербата и сигурно да настапат во денешната динамична бизнис околина.

41 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[ENНА IZVE[TAJ {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ВИРТУЕЛНИ СТАНАРИ БИЗНИС2009 ИНКУБАТОР БИТОЛА

43 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 КОМПЛЕТНО СЛЕДЕЊЕ НА {BIZNIS РАЗВОЈОТ

НА КОМПАНИИТЕ ПРЕД И ПО САМАТА РЕГИСТРАЦИЈА И во 2009-та година како во претходните две години, се изработија голем број на бизнис планови за оние што сакаа да земат учество на Бизнис план натпреварот, се исплатија 13 микрокредити и се рефундираа средства за регистрација на новоотворените компании. Рефундирањето на средствата за регистрација на компаниите претставува огромна помош за секоја од нив, затоа што всушност претставува помош при нивните почетоци, при нивните први чекори, а секако во тие моменти поддршката им е најпотребна. На стартот во бизнисот тие во нас и оваа 2009-та година видоа сигурен пријател кој ќе им помогне успешно да истрчаат по патеката, знаејќи дека Инкубаторот им стои на располагање за раст на нивниот бизнис. Тука се секако и микрокредитините линии-финансиската поддршка која е еден од главните столбови за развој на компаниите. Преку овие кредитни линии всушност, истите постигнаа успех во реализацијата на нивните финансиски планови. Сето ова Инкубаторот им го овозможи на своите компании, радувајќи се на нивните успеси кои и оваа измината година не изостанаа.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ПРОГРАМА ЗА КОФИНАНСИРАЊЕ

НА СТАНДАРДИ ISO/HACCP Преку програмата за кофинансирање на стандарди ISO/ HACCP во 2009 година, конкурентноста на пазарот преку имплементирањето на стандардите, ја зголемија 9 компании, со вкупна вредност на поддршката од 48 090 евра.Ваквата помош при имплементацијата на стандардите е од огромно значење за компаниите кои ги воведуваат овие стандарди, затоа што со помош на Бизнис Инкубаторот ги воведоа стандардите кои ќе им овозможат напредок во нивната дејност. Преку програмата за кофинансирање, многу компании кои ги поддржа Бизнис Инкубаторот, успеаја да ја зголемат нивната конкурентност на пазарот, да изградат знак на препознатливост пред останатите и секако да привлечат голем број на нови клиенти. Со оваа поддршка и во 2009-та година, компаниите кои ги имплементираа стандардите ISO/ HACCP постигнаа значителни резултати во нивната работа – издвојувајќи се пред конкуренцијата. Клиентите имаа во нив поголема доверба дека услугите и производите кои ги нудат се синоним за квалитет и сигурност и дека нема да погрешат доколку ги одберат нив од останатите кои постојат на пазарот. Додека пак Инкубаторот се гордее на нивните успеси, гледајќи дека поддршката која им ја понуди преку кофинансирање за воведување на овие стандарди вроди со плод и истите успешно функционираат помеѓу нивната конкуренција и проширување на нови пазари како на домашниот пазар, така и на странските пазари. GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

45


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 КОНСУЛТАЦИИ И МЕНТОРИНГ

Консултациите за компаниите кои ги поддржува Инкубаторот се неизбежен дел од нивното успешно функционирање. Истите редовно се одржуваат и им помагаат на компаниите во нивната секојдневна работа. Тие им даваат насоки како да се справат со тековните проблеми, како да ги предвидуваат и креираат промените и како да се справат со конкуренцијата. Преку консултациите на компаниите им се овозможува да работат успешно, да се развиваат и да напредуваат. Преку менторингот пак им се овозможува на компаниите професионално да се развиваат во дејноста која ја работат. Менторингот за нив претставува одличен начин како да ја подобрат својата работа и во соработка со менторите да ги применуваат советите за развој на нивниот бизнис. Во првата половина од 2009-та година се одржаа консултации и менторинг за компаниите BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA}

КОНСУЛТАЦИИ И МЕНТОРИНГ

учесници на бизнис план натпреварот во 2008 година. На 2 и 3 октомври Бизнис Инкубаторот го одржа првиот циклус на консултации за подобрување на бизнис плановите на новите кандидати за учесници на вториот циклус на Бизнис План Натпреварот во 2009-та година. Консултантите се сретнаа со голем број на кандидати кои потоа учествуваа на вториот циклус од Бизнис План Натпреварот и работеа во насока на разработка и доработка на нивните бизнис концепти и планови. На 16-ти октомври Инкубаторот организираше средби исто така со апликантите за натпреварот од Охрид. Учесниците имаа можност да се сретнат со професионални консултанти и разговараа за подобрување и реализирање на нивните бизнис планови, со цел поуспешен настап на натпреварот. Еднодневните консултации ги опфатија темите: финансии, маркетинг и проекција на бизнис план.

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

47


{BIZNIS START AP P CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

РАБОТИЛНИЦИ

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS ИНЖЕНЕРИНГ START AP CENTAR BITOLA} ОРГАНИЗАЦИСКИ

ПРОДАЖНИ ТЕХНИКИ И ПРЕГОВАРАЧКИ ВЕШТИНИ Во рамките на активностите на Бизнис Инкубаторот, а во соработка со D2ЕM Consulting – Скопје, на 23 и 24 март 2009 во просториите на Инкубаторот се одржаа две работилници на тема: * Организациски инженеринг * Продажни техники и преговарачки вештини Компаниите - учесници на работилниците: СЕТТЕ, Њу медиа Корпорејшн, Солар крафт и Гера Ком Софт кои се корисници на услугите на Инкубаторот, имаа можност на работилниците специјализирани спрема нивните бизнис потреби, да изнаоѓаат решенија за поефикасно работење и делување. На овие работилници, учесниците имаа одлична можност да се запознаат поблиску со темите кои се обработуваа, и тоа не само со нивните основи, туку со сите нови трендови кои се јавуваат во истите. Се работи за динамични области во кои компаниите треба постојано да ги следат новитетите, за да успеваат на пазарот. А Бизнис Инкубаторот токму преку овие работилници им даде единствена шанса да влезат во тој свет и истите да ги применуваат во нивната дејност. Секако на крајот впечатоците беа одлични, учесниците потенцираа дека токму тука ги слушнаа важните страни на овие теми и како да се носат со предизвиците кои произлегуваат во нивната работа.

Михаил Китановски и Зорица Масникоса беа тренери/консултанти на двете работилници.

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

49


ПРОМОЦИЈА НА КОМПАНИИТЕ

{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

Промоцијата на компаниите поддржани од Инкубаторот во 2009та година продолжи преку поддршка за изработка на веб страни за компаниите, печатени материјали, учество на конференции и семинари, форуми, снимање на видео рекламни спотови итн. Како дел од промотивната кампања што Бизнис Инкубаторот ја подготвува за учесниците на Бизнис План Натпреварот, на 18 и 19 Септември екипата на националната телевизијаНаша ТВ снимаше промотивни спотови со членовите на Бизнис Инкубаторот. Спотовите се емитуваа на Наша ТВ во рамките на првото македонско реално шоу САМ СВОЈ ГАЗДА и претставуваа одличен начин за промоција на компаниите не само на локално туку и национално ниво. Промоцијата на секоја компанија е од голема важност во градењето на нејзиниот имиџ, нејзината репутација. Без промоција всушност, компаниите се никој и ништо. Затоа Инкубаторот во рамките на својата програма, инвестира во промоција на компаниите кои ги поддржува, со цел тие да бидат препознатливи на пазарот и да изградат сопствен бренд. Разновидните начини преку кои Инкубаторот во 2009-та година ја помагаше промотивната кампања на компаниите, создадоа соодветен простор за реализација на нивните креативни идеи како да се претстават во светот на бизнисот и каков впечаток да стекнат пред клиентите и партнерите за нивната работа. Затоа Инкубаторот може гордо да каже дека и во 2009-та година, преку ваквата поддршка за промоција, со задоволство го следеше растот на компаниите, односно како градат успех врз успех, одлично промовирајќи се на пазарот. BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ФОРУМ ЗА МАЛОПРОДАЖБА

Две компании поддржани од страна на Бизнис Инкубаторот, Академија за тенис Павловски и Нинком Малини-компанија за производство на малини на 28 Ноември учествуваа на Форум за Малопродажба кој се одржа на Скопски Саем. На форумот свое предавање имаше еден од најуспешните бизнис луѓе во светот Michael Bergdahl, човекот кој раководел со Wal-Mart и на кој CNN му го додели епитетот “гуру” за зголемување на обртот и растот. Двете компании имаа ретка можност да учествуваат на ваквиот форум и да ги слушнат тајните на успешниот бизнис модел за малопродажба и дистрибуција, кои го направија Wal-Mart најголем и најпрофитабилен малопродажен ланец. Овој податок зборува самиот за себе за големината и значењето на ваквиот форум. Двете компании поддржани од Инкубаторот стекнаа непроценливи информации за тоа како да делуваат во денешната бизнис средина, да ги предвидвидат потребите на модерниот купувач, да го унапредат дистрибуцискиот и малопродажен ланец и многу други актуелни бизнис теми. По завршувањето на форумот, компаниите-учесници беа воодушевени и првите нивни зборови беа: “Токму тука ги слушнавме тајните на продажбата кои во иднина дефинитивно ќе ги примениме“.

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

51


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

УЧЕСТВО НА БИЗНИС-САЕМИ

BIZNIS B BIZN BI IZ ZN NIS SS START TA T ART AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA B


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} МЕЃУНАРOДНА МАНИФЕСТАЦИЈА

„КРАГУЕВАЦ - ЕВРОПСКИ ПРЕТПРИЕМАЧКИ ГРАД” Во рамките на меѓународната манифестеција „Крагуевац - Европски претприемачки град “, која беше организирана за време на 1-та Европска недела на претприемништвото, во периодот од 7-9-ти Мај, Бизнис Инкубаторот – Битола заедно со своите компании поддржани од негова страна, зедоа активно учество во програмите на европското обележување на „Деновите на претприемништвото“. Воедно, во рамките на саемските активности, на Меѓународниот „Саем на претприемништво“,кој што се оддржуваше во Саемска Хала „Шумадија“ во Крагуевац, учествуваа приближно 60 претприемачи од Србија, Црна Гора, Македонија и Босна и Херцеговина. Компаниите поддржани од Инкубаторот имаа уникатна можност да се стекнат со значајно искуство во начинот на претставување на саеми од регионален и меѓународен карактер. Воедно, претставниците на компаниите остварија и голем број на нови контакти и потенцијални нови соработници со што ќе имаат и огромен потенцијал за брз и успешен развој на сопствените бизниси. Учеството на овај саем им помогна на компаниите да се вмрежат со други компании од регионот и на тој начин да се промовираат, градејќи простор за нови партнерства, а со тоа и напредок во бизнисот. Самата бројка на учесници на саемот покажува за неговата големина и важност за развој на регионот-а секако тука компаниите поддржани од Инкубаторот го покажаа нивниот квалитет и капацитет за давање на придонес во тој развој. GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

53


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 МИНИ САЕМ НА КОМПАНИИ ПО ПОВОД ПРОСЛАВАТА НА РОДЕНДЕНОТ

НА БИЗНИС ИНКУБАТОРОТ На 3-ти Ноември на прославата на својот прв роденден на Инкубаторот се одржа мини саем на компаниите кои ги поддржува. Меѓу присутните компании свој штанд имаа и компанијата за производство на ПВЦ дограма „Алу Клип“, тениската академија „Павловски“, ИТ компаниите „Nova Solutions“ и „X3M Labs“, пекарата „Пикасу ЕМ“ и фризерското студио „Ане“ од Прилеп. На овај саем тие можеа да се презентираат пред гостите и да покажат како успешно работат. Саемот беше одбележување на едногодишната напорна работа на Инкубаторот и сите резултати кои ги постигна. Големиот број на присутни беа презадоволни од организацијата на саемот и од она што го презентираа компаниите. За тоа како тие компании опстануваат во бизнисот, додаваат: „Опстануваме поради упорната работа. Моментално економската ситуација не е најсјајна, но ова е една од можностите компаниите да се промовираат, да се привлечат нови клиенти и да се остварува профит“. Саемот им помогна на компаниите да ја презентираат својата работа пред присутните, односно да привлечат нов бран на клиенти. Тоа што се одржуваше на денот на роденденот на Инкубаторот, всушност ја потенцира и одбележа неговата успешна работа во 2009-та година, која секако се мери преку успехот на компаниите кои ги поддржува. BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START APБАЗА CENTAR BITOLA} САЕМ: БИЗНИС

ВО БЕЛГРАД

Бизнис Инкубаторот во периодот од 26 до 28 Ноември 2009 год. учествуваше на саемот Бизнис База во Белград, заедно со три свои компании: Motion Universe, која работи во областа на анимациите, филм, мултимедија, понатаму X3M Labs од областа на графички дизајн и мултимедија и компанијата Кеско Аву специјализирана за електро материјали. Овај саемска саем е дел од белградскиот саем-најголема манифестација во Југоисточна Европа. Годинава саемот имаше над 270 излагачи. Агендата беше исполнета со многу настани поврзани со претприемништво, како значењето на интелектуалната сопственост за иновациони потфати и конкурентност, како да се стане лидер на пазарот во пет чекори, анализа на иновативноста и конкурентноста на секторот на мали и средни претпријатија, напредни алатки за тестирање на бизнис идеи/инвестиции како и многу други теми кои се од огромно значење за развој и поддршка на претприемништвото. Саемот го посетија на 10 000 посетители, а трите компании имаа можност благодарение на Инкубаторот да бидат дел од ваков настан од големи размери, кои понатаму им отвори нови знаења и контакти од деловниот свет.

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

55


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 САЕМ: ЗЕПС ЗЕНИЦА

6 компании членки на Бизнис Инкубаторот – Битола учествуваа на 16-тиот по ред општ саем во Зеница, Босна и Херцеговина. Нова Солутионс во заеднички проект со Њу медиа корпорејшн го претставија првиот Македонски електронски саем „МАК ЕКСПО“, Алу Клип ги претстави своите изработки од ПВЦ дограма, Нов Декор И Визија Мебел ги претставија своите произодни програми на мебел и Пикасу ЕМ своите пекарски производи. Овој саем траеше од 06-11 октомври 2009. Ова е еден од најголемите саеми во Босна и Херцеговина на кој активно зедоа учество околу 500 компании. Компаниите претставници од Центарот за развој на бизниси од Битола беа претставени во кругот каде што се претставуваа околу 25 компании од четирите БСЦ центри од регионот. Постигнатиот резултат беше успешно остварување на контакти од локалниот пазар и презентација на производите кои што ги нудат компаниите поддржани од Бизнис Инкубаторот – Битола, како и можноста за остварување на потенцијални партнерства со компании од регионот.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR САЕМ: ДЕН НА BITOLA}

ПОТПЕЛИСТЕРСКИ ПРОИЗВОДИ – ТРНОВО На покана на организаторите – општина Битола и групата за рурален развој, Бизнис Инкубатор - Битола зеде учество на вториот Саем на потпелистерски производи во село Трново. На големиот верски празник Пресвета Богородица зедоа учество повеќе од 40 тина излагачи, локални фармери, производители и угостители од потпелистерските села. Учесниците на саемот ги претставија старите традиционални рецепти, а беа промовирани и сместувачките капацитети во потпелистерскиот регион, со цел, поттикнување на руралниот туризам. Во овој контекст зеде учество и „Вила Дихово“, сместувачки капацитет во село Дихово, кои се поддржани од Бизнис Инкубатор. Бизнис Инкубатор и БСЦ Битола ги претставија своите услуги, публикации и промотивни материјали од компаниите кои ги поддржуваме. Имаше голем интерес од присутните посетители меѓу кои и градоначалникот на општина Битола и неговите соработници кои меѓудругото го пофалија досегашното наше работење со желба за идна продлабочена соработка.

57 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 САЕМ: ЛОКУМ ФЕСТIZVE[TAJ ‘09

Во рамките на Битфест Битола, по трет пат во срцето на старата градска чаршија на Битола се одржа фестивалот кој ги спојува локалната традиција и модерното живеење - Локум Фест. Бројни компании и здруженија на граѓани ги претставија своите производи и услуги. Центарот за развој на бизниси БСЦ Битола и Бизнис Инкубаторот како поддржувачи и учесници на овогодинешниот фестивал на промотивните штандови ги презентираа своите цели и активности. Главно на бројните посетители им беа делени промотивни флаери и презентирани публикациите кои се издадени од БСЦ Битола. Во рамките на учеството беше одржан и настан за доделување на сертификати на учесниците кои успешно ги завршија обуките организирани од БСЦ Битола. Исто така, со промотивна поддршка од Бизнис Инкубаторот, компаниите „Нов Декор“ – Битола, „Пикасу Ем“ – Битола и фризерско студио „АНЕ“ – Прилеп се претставија на фестивалот. Овие успешни компании од Бизнис План Натпреварот 2008 ги претставија своите производи и услуги, и остварија бројни контакти со посетителите.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ITOLA}

УСПЕШНИ ПРИКАЗНИ

59 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

Ајхан Небиоски машински техничар, сопственик на “Алу Клип”-Битола, фирма која се занимава со изработка и монтажа на ПВЦ и алуминиумска дограма „Од работа нема срам. Јас сум сопственик на фирма, директор, што велат, ама не ми е срам и јас да застанам со моите вработени и да работам рамо до рамо со нив. Работата да биде завршена брзо, квалитетно и навремено – тоа им е важно на моите муштерии, а важно ми е и мене” – го започнува разговорот Ајхан Небиоски. Тој е машински техничар и е сопственик на фирмата за изработка и монтажа на ПВЦ и алуминиумска дограма „Алу Клип” во Битола. Кажува дека седум години го работел овој занает за други газди. Стекнал големо искуство, научил доста работи, запознал голем круг на луѓе, се стекнал со голем број пријатели, но работејќи сфатил и нешто друго. „Заклучив дека сум слабо платен за мојот ангажман и мојата стручност. Добро ја знаев мојата работа и бев убеден дека ако можам да работам за други, ќе можам дури и подобро да работам за себе. Почнав од нула, сам со сите неизвесности кои ги носи приватниот бизнис, а сега имам тројца вработени и планирам да се проширувам“. Фирмата „Алу Клип” постои од 2005 година, но за неа нема да слушнете од некоја бомбастична телевизиска или радио реклама. „Јас работам исклучиво по препорака. Сметам дека доволна реклама е ако кажам дека сум поставувал дограма на повеќе поголеми објекти – на еден хотел во Струга, во хотелот „Амбасадор” во Битола, ресторанот „Корзо”, објектот “Евроазија” на Широк Сокак, а да не зборувам за приватните куќи и станови. Ги има многу“. BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ITOLA}

Ајхан е еден од ретките мајстори на својот занает кој освен на квалитетот знае да внимава и на нешто друго – на времето на своите муштерии. „Свесен сум за потребата да се цени времето. Еве, јас прв стартувам со поставувањето на алуминиумската и ПВЦ дограмата на објектите, а по мене доаѓаат другите мајстори. Ако јас задоцнам со мојата работа, автоматски ја кочам работата на останатите. Кога ме плаќаат за мојата работа, нормално е да очекуваат навреме и квалитетно да ја завршам“. Квалитетно и навремено ја завршил и работата во Бизнис Старт-ап Центарот во Битола при реновирањето на објектот. „Дојдов тука како и обично, со препорака. Го сработив она што се бараше од мене и сите беа задоволни од мојата работа. А потоа тие, луѓето од БСЦ ме поттикнаа да направам бизнис- план и да учествувам на нивниот конкурс. Одлично поминав“. На презентацијата на бизниспланот Ајхан успеал да ги убеди членовите на комисијата дека средствата, односно кредитот што би го добил, ќе го употреби за проширување на својот бизнис. „Максимално ќе го искористам, пред се за да обезбедам поголем простор за работа и за набавка на нови машини и материјали. Доаѓам и на консултациите и обуките, но не само за да ширам познанства, туку и за нешто да научам, зашто сакам да го проширам мојот бизнис. Благодарение на БСЦ, се разбира“. GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

61


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

Игор Мишевски, од Кратово, дипломиран електротехнички инженер, сопственик на „Нова Солушн“ Битола

„Секој клиент на Бизнис Старт-ап центарот или на Бизнис Инкубаторот во Битола е приказна сам за себе. Секој бара и добива различни бенефити од БСЦ. Мене најголем бенефит ми е што го имам БСЦ како клиент. Тој е моја референца. Секој може да ја види нивната веб-страна и со тоа да го види квалитетот на мојата работа, поточно на мојата фирма - Нова Солутионс“. Така зборува Игор Мишевски, дипломиран електротехнички инженер. Станал битолски зет и во Битола останал да живее. Не затоа што така сакала сопругата, туку затоа што тука нашол работа. „На почеток работев во невладина организација, а формирав сопствена фирма за да можам да си ги плаќам придонесите за здравствено и пензиско осигурување. Работев на разни проекти од невладиниот сектор, а еве денеска сум независен во својата работа“. Игор е директор на „Нова Солутионс“ - фирма која функционира од 2007 година. Нуди решенија за интернет страни, почнувајќи од одржување и развој на веб-страни, електронски бизнис, електронска трговија, електронско учење и интернет маркетинг, односно промоција на веб-страните на интернет и со тоа зголемување на бројот на посетители на страната. „Она што ја и издвојува „Нова Солутионс“ од останатите е одржувањето на веб-страните. Ние им нудиме на фирмите одржување на нивните веб-страни,односно постојано ажурирање со нови податоци и информации. Клиентите, кои ги имаме

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ITOLA}

од цела Македонија, се задоволни, затоа што на овој начин добиваат уште една можност за промоција на нивните активности“. Истражувањата кажуваат дека во моментот поголемиот дел од фирмите во Македонија гледаат со недоверба во можноста да се промовираат преку веб-страна. Од друга страна пак, интернетот доста брзо се развива, што значи дека се поголем е бројот на потенцијалните клиенти на тие фирми кои би ја посетиле нивната вебстрана. „Тие интернет посетители сакаат секогаш на веб-страната да видат нешто ново, нешто различно, зашто ако нештото го виделе претходно сигурно нема да се навратат повторно на него. Ние го нудиме тоа новото“. Во „Нова Солутионс“ засега е вработен само Игор, а останатите се ангажирани по проекти и работат на процент по договор на дело. Засега добро функционираат. „Има доста голема конкуренција во мојата работа. Некој би рекол нелојална, но за мене нелојална конкуренција не постои. Ние сме сегментирани во еден дел каде што може да се рече дека нема голема конкуренција – електронски бизнис, електронско учење, интернет маркетинг. Тука се уште има голем пазар и нема доволно покриеност. Изработката на веб-страната не ја сметаме како

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

63


{BIZNIS START AP P CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

сегмент во кој се натпреваруваме. Тоа е само еден мал дел од целата работа“. Игор посебно се задржува на интернет маркетингот кој дава доста позитивни резултати. „Конкретно со Бизнис Старт-ап Центарот, кој е клиент на мојата фирма, последниот месец успеавме да го зголемиме бројот на посетители за 270% што е голема бројка.“ Но, БСЦ -Битола за него не е само клиент. За него Центарот е стимул за зголемување на неговата работа и место за започнување на нови соработки. Како учесник на Конкурсот за најдобар бизнис-план и влегувањето во првите десет најуспешни ги користи и останатите погодности кои БСЦ ги нуди. Има можност да добие кредит, но вели дека сега нема потреба од него. Затоа пак има потреба од разните консултации и обуки на кои редовно е присутен, а ја користи и можноста да ја промовира својата фирма преку БСЦ. „Посебно проектот МАК-ЕКСПО кој го работам со една партнерска фирма. Тоа е првиот електронски саем во Македонија, платформа на која компаниите можат да ги претставуваат своите производи, а кој наскоро и официјално ќе го промовираме“. Ете, така продолжува уште една успешна приказна на еден млад човек во која БСЦ - Битола замешал свои прсти.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ITOLA}

„Со тенисот се заразив како момче на десетгодишна возраст, кога станав член на Тенискиот клуб во Битола. Низ животот се занимавав со многу професии – машински техничар, информатичар-електроничар, раководител на погон за пластични шишиња...Ама знаете, тенисот беше моја преокупација цело време“. Знаејќи го тоа, не сме премногу изненадени од желбата на Златко Павловски да ја отвори првата Академија за тенис во Битола. Идејата за Академија за тенис Златко ја носел во себе добри 8-9 години. Извесен период работел во приватни тениски клубови во Скопје како тренер и спортски директор.Ја правел комплетната организација на клубовите, почнувајќи од прием на членови, нивно пријавување, одјавување, работа со тренери, организација на турнири на домашно и меѓународно ниво, клубски натпревари.. „Кога се вратив во Битола, состојбата во Тенискиот клуб во Битола беше очајна. Постоечките тениски терени беа обраснати со трева, запуштени. Така решив да почнам да ја реализирам мојата долгогодишна идеја и да отворам Академија за тенис, но никако да згасне посточкиот Тениски клуб во Битола“. Златко појаснува дека Академијата „Павловски” ќе биде еден вид спонзор на Тенискиот клуб “Битола”. Сите активности ќе бидат во клубот, а сервисот ќе го прави Академијата за тенис. „Јас ќе ја организирам целата работа и се надевам дека ќе има резултати. Ќе одиме на систем членарина во Академија за тенис

Златко Павловски машински техничар, сопственик и директор на Академија за тенис “Павловски”- Битола

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

65


{BIZNIS START AP P CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

„Павловски”. Сите членови на Академијата ќе бидат и членови на Тенискиот клуб, бидејќи такви се формите на организација во Македонската тениска федерација” појаснува Златко. Со враќањето на Златко во родниот град се оспособија тениските терените во Градскиот парк и во ОУ „Елпида Караманди”, а се обезбедија и услови за зимско тренирање. „Зимските тренинзи беа во хала на фабриката за текстил “Битолатекс” која за жал повеќе не можеме да ја користиме. Се надевам дека следната 2010 година со кредитот што ќе го добијам од Бизнис Старт–ап Центарот, каде на бизнисплан натпреварот го освоив второто место, ќе успееме да направиме сопствена тениска сала“. Кога зборува за конкурсот на БСЦ, Златко низ смеа кажува дека комисијата била изненадена, бидејќи прв пат се случило да имаат бизнис план од областа на спортот. „Тоа можеби беше и моја предност, зашто сите останати конкурираа со бизниси од областа на производството. Ги убедив да гласаат за мојата компанија и гласаа“. Златко, кој стана и станар на Бизнис инкубаторот, сега има можност мирно и во детали да го реализира својот бизнис план, без импровизации, зашто Академијата за тенис „Павловски” ќе биде еден вид семеен бизнис.„Моите деца се исто така големи љубители на тенисот како спорт. Син ми е студент на Факултетот за физичка култура во Скопје, а ќерката е тениски тренер со интернационално ниво 1. Сите тројца имаме и дозволи за тениски судии и ги покриваме сите активности во областа на тенисот“. ГЕМ, СЕТ И МЕЧ ЗА ПАВЛОВСКИ. BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA}

„Јас сум медицински менаџер, нешто што како поим, но и како професија во Македонија е ново. Наједноставно, мојата професија можам да ја објаснам како управител во медицински субјект во било кој тип” кажува Борче Василевски, кој зад себе има седумгодишно искуство во приватното здравство. Бил управител во два дијагностички центри во Битола, а од 2009 година и регионален менаџер за „Неуромедика” во Македонија. „Паралелно со тоа ја отворив Приватната здравствена установа –биохемиска лабораторија “Битолска лабораторија”. Идејата на Борче била да направи приватен здравствен субјект од типот биохемиска лабораторија, која ќе им дава услуги на сите жители во Битола по цени како во јавно здравство, без разлика дали се работи за негови матични пациенти или не. „Гледав како јавното здравство се труди да го стави здравството во јавниот сектор во услуга поблиску до пациентите и се замислив – зошто тоа да не го направи и некој приватен субјект. Зошто да не? Секој бизнис со добра математика е економски издржан. Единствено треба да се внимава на квалитетот кога се работи со такви цени. Но, кога ќе го најдете решението, да имате квалитет и квантитет, лесно се опстојува“. Во „Битолска лабораторија” се работи транспарантно. Не се крие бројот на пациентите, нити цената на услугите. „Првиот месец имавме 320 пациенти, што за нас беше изненадување во позитивна смисла. Големата бројка се должи пред се на нашата политика

Борче Василевски медицински менаџер, сопственик на Приватна здравствена установа – биохемиска лабораторија “Битолска лабораторија” -Битола

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

67


{BIZNIS START AP P CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

на работа , да им се ставиме директно на располагање на пациентите“. Борче кажува дека ги одредиле таргет групите, склучиле договор со Здружението на пензинери од Битола, на чии членови им даваат и бесплатни услуги за испитување на некои параметри, а тим на лабораторијата ги посетува пациентите и дома. „Не наплаќаме повеќе од она што е потребно, а работиме квалитетно. Анализите на секој пациент ги работиме 2 до 3 пати, што е како да даваме реклама на медиум, од проста причина што сметаме дека најдобрата реклама е – од уста во уво. А ќе се сложите, тоа е најдобриот начинот на комуникација во Битола“. „Битолска лабораторија” сега има двајца вработени, со тенденција да се зголемува нивниот број. До крајот на 2009 ќе отвори уште една експозитура, што значи работни места за уште еден биохемичар и еден лаборант. Понатаму планот е да се премине на специјалистичка дејност, а тука веќе започнува улогата на Бизнис Старт-ап Центарот во Битола. „Бизнис-планот со кој конкурирав на натпреварот на БСЦ беше за усовршување на мојот бизнис, односно план за отворање на специјалистичка биохемиска лабораторија каде во најбрз временски рок ќе ги вршиме сите испитувања. Паралено со тоа, планираме заедно со Приватната поликлиника “Неуромедика” на др.Јовица Угриновски од Скопје, да отвориме поликлиника во Битола каде како рамноправен партнер ќе се јави

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ITOLA}

и Битолска лабораторија” кажува Борче, кој за Конкурсот за бизнис план на БСЦ – Битола разбрал од личните контакти кои ги имал со вработените во Центарот, од рекламниот материјал кој е распослан низ целиот град, и секако, преку интернет. „Размислував дали е паметно да се пријавам на конкурсот за најдобар бизнис план. На крајот увидов дека попусто сум го трошел времето во размислување, од проста причина што во Македонија во овие времиња, особено гледано од економски аспект, многу тешко ќе најдете некој кој ќе ви подаде рака. БСЦ Битола токму тоа го прави. Успеа да не приближи до банките и да ни помогне. Нивните кредити, условите кои нам ни ги даваат се буквално оние кои нам ни се единствено решение“. Борче, со влегувањето во првите десет најдобри бизнис планови, доби можност за користење кредит, а вели дека максимално ќе ги искористи сите останати бенефиции што ги дава БСЦ. „Совети, одлични консултанти, врски во сферата на маркетингот – сето тоа нам ни е потребно. БСЦ е нитката. Тој е најдобриот претприемач, зашто сите претприемачи допираат до БСЦ, а потоа БСЦ оди до приемачите, оние кои се успешни и веќе работат“.

69 GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

„Мој сон, уште од мали години, беше да имам креативна работа врзана со доста луѓе. Сакав да ги разубавувам луѓето, да ги направам задоволни со својот изглед, со фризурата. Сакав да имам сопствен бизнис, да го развијам до степен на бренд во градот во кој живеам, но за мене и мојата работа да се слушне и пошироко“. Некогаш желбите тешко се остваруваат, но со малку повеќе напор се е можно. Желбите на Анета Мицкоска од Прилеп полека стануваат стварност. Пред 12 години Анета започнала да го изучува фризерскиот занает кај познатиот мајстор, фризерот Јовица, кој веднаш кај неа препознал исклучителен талент. И, како секој добар учител, надежниот ученик го зел под свое крило. „Ги посетував курсевите кои тој ги одржуваше, работев во неговиот салон и бидејќи ја ценеше мојата работа, ме ангажира во неговиот салон. За кратко време имав доста задоволни муштерии“ кажува Анета и напоменува дека по паузата, која ја направила за да се посвети на своите децата, на семејството, сега повторно продолжува. Но на скалило погоре. Сега не како помошник, туку како сопственик на Фризерско студио. Благодарение на средствата што ги добила аплицирајќи на конкурсот на Агенцијата за вработување, во својот дом опремила Студио и од октомври 2008 има своја регистрирана фирма. Тогаш слушнала и за Бизнис старт-ап центарот во Битола, за можностите и услугите што ги нуди, и без двоумење својот бизнисплан го пријавила, го презентирала и еве, сега очекува кредит кој ќе го искористи за доопремување на фризерскиот салон и набавка на препарати за нега на косата. Нешто на што секој добар фризер

Анета Мицкоска сопственик на е а Фризерско Фр зерс о студио „Ане“ Прилеп

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} ITOLA}

посветува посебно внимание. Доста и помогнале и обуките и консултациите. Таа сега размислува како бизнисмен со долгогодишно искуство. „Јас ја сакам косата, го сакам секое влакно. На моите муштерии сакам да им понудам врвна услуга. Вложувам труд, но сакам да им понудам и квалитет. Задоволни се од фризурите кои им ги правам, но за да има добра фризура треба да има квалитетно влакно. А за квалитетно влакно треба квалитетни препарати. Затоа започнав да соработувам со позната француска фирма која произведува препарати за нега на косата што ќе допринесе за привлекување на повеќе муштерии“ кажува Анета. „Квалитетни шампони, силиконски капки, лакови и боја за коса... Се што е потребно, за луѓето, кога ќе излезат од мојот салон, да бидат задоволни и да дојдат повторно“. Ете така прилепчани, благодарение на Бизнис старт- ап центарот од Битола, ќе добијат класа фризерско студио и мајсторфризер за кого надалеку ќе се слуша.Зашто целта на Анета е да се искачува уште погоре. „Не знам дали има врв оваа професија, но ако има сакам да го достигнам. Тоа ми е целта“.

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

71


РАЗВОЈ КОМПОНЕНТА ОН 2 РАЗВИВАЊЕ НА КАПАЦИТЕТИТЕ НА ПАРТНЕРИТЕ BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


РАБОТИЛНИЦИ: ПРОГРАМА ЗА РАЗВОЈ НА НАСТАВНИОТ КАДАР Центарот за развој на бизниси БСЦ Битола заедно Универзитетот „Св. Климент Охридски“ Битола и во соработка со професорот Доналд Ропс од Холандија, и во текот на 2009та година продолжија со Програмата за развој на наставниот кадар (Teacher Development Trajectory).Учесници во овој проект се професори и асистенти професори од факултетите на Универзитетот „Св. Климент Охридски“ Битола. Во текот на 2009та година се одржаа 4 работилници од кои последната беше во рамките на студиската посета во Холандија. Третата и четвртата работилница од проектот се одржаа на 09ти и 10ти март, 2009 година, во Прилеп. Учесниците работеа на темите„студии на случај (case study)“ и „игра според улоги (role play)“. Петтата работилница се одржа на 15ти јуни 2009 година во Битола. Тема на работилницата беше: „Обучување за претприемнички компетенции“. Шестата работилница се одржа на 26ти октомври 2009 во Амстердам, Кралство Холандија. Темата на работилницата беше „поврзување на училницата и средината преку соучесничко истражување“. Работилницата беше дел од студиската посета на универзитети и институции во Кралството Холандија од 25-30 октомври 2009 год. Во рамките на студиската посета, се посетија Универзитетот ИнХоланд во Амстердам, Технолошкиот центар „Лајден“ во Лајден и Конференцијата„Дали на претприемачите им е потребна поддршка“ во Ротердам. Со студиската посета на Кралството Холандија, се затвори проектот Програма за развој на наставниот кадар (Teacher Development Trajectory). GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

73


ОБУКА ЗА ПАРТНЕРСКИТЕ ИНСТИТУЦИИ: ЕДУКАЦИЈА НА КРЕАТИВНИ ПРОФЕСИОНАЛЦИ ОДЕЊЕ ВО ЧЕВЛИТЕ НА СИТЕ ИГРАЧИ ВО РАНАТА ФАЗА НА ФИНАНСИРАЊЕ Организацијата SPARK, заедно со Бизнис старт-ап центри од Битола, Бар, Крагуевац и Зеница организираа обука за партнерските институции на БСЦ центрите. Обуката се одржа во Хотел Радика, Леуново, Македонија од 21 до 23 септември 2009 година, додека темата на обуката беше “Едукација на креативни професионалци - Одење во чевлите на сите играчи во раната фаза на финансирање”. Обучувач на обуката беше Сем Сезак, виш соработник во New Vantage Group, Виена, Австрија. Учесници на обуката беа претставници од партнерските институции на Бизнис старт-ап центрите од Битола, Бар и Крагуевац. Учесници од Македонија беа партнерските институции на БСЦ Битола: Регионалната Стопанска Комора Битола, Агенцијата за поддршка на претприемништвото на Р.М. и Регионалниот центар за поддршка на претпријатија. Целите на обуката беа: 1. Учесниците да се запознаат со различни опции за финансирање претприемачи (за микрофинансирање, ангел инвестиции, капитал и други). 2. Да се разбере како изгледа да се биде приватна компанија инвеститор. 3. Да ги научат како да се подигне во раната фаза акционерски капитал и кои се добрите и лошите страни.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


КОНФЕРЕНЦИЈА ЗА РАЗВОЈ НА БИЗНИСОТ: ПРЕТПРИЕМИШТВО И ИНОВАЦИИ

Центарот за развој на бизниси БСЦ Битола заедно со своите партнерски институции Регионалната Стопанска Комора Битола и Агенцијата за поддршка на претприемништвото на Р.М., на 13 и 14 ноември 2009 година присуствуваа на меѓународната конференција „Конференција за развој на бизнисот: претприемиштво и иновации“, во организација на БСЦ Зеница и Универзитетот од Зеница. преку 150 На Конференциијаа учествуваа претставници на владини институции, агенции за унапредување на претприемништвото, приватен сектор, невладини организации, 4те БСЦ центри од регионот и други релевантни институции од БиХ, Србија, Македонија, Црна Гора и Словенија. Конференцијата ја отвори амасадорот на Кралството Холандија во БиХ, Sweder van Voorst tot Voorst. Овогодинешната конференција, имаше и научноистражувачки карактер со цел да од економско и научно-технолошки аспект се разгледааат клучните развојни проблеми со кој се сретнува секторот на мали и средни претпријатија и да понудат препораки за нивно отклонување како и да се воспостави регионална соработка и размена на најдобри искуства во оваа област меѓу земјите на Балканот.

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

75


КОНФЕРЕНЦИЈА ЗА РАЗВОЈ НА ПРЕТПРИЕМНИШТВОТО – ED 2009 “Дали претприемачите имаат потреба од поддршка”? Митовите и основаноста на претприемничкото образование и создавањето бизнис. Поради зголемената потреба за внимание и одржлив развој на спроведување и евалуација на програмите за претприемништво SPARK, INHolland и Triodos Facet организираа Конференција „Дали претприемачите имаат потреба од поддршка”? - Митовите и основаноста на претприемничкото образование и создавањето бизнис. Конференцијата се одржа во ИнХоланд Универзитетот во Ротердам 29-30 Октомври 2009та година. Менаџерскиот тим на БСЦ Битола заедно со претставник од Општина Битола и 14 професори и асистенти од Универзитетот „Св. Климент Охридски“ од Битола (кои беа дел од студиската посета на Програмата за развој на наставен кадар) присуствуваа на Конференцијата. Конференцијата имаше цел да се подобри интеракцијата помеѓу експерти, креатори на политики, претприемачи и истражувачи во полето на образованието за претприемништво и создавање бизнис.Конференцијата вклучуваше: • 29 октомври: Семинари и интерактивни работилници; • 30 октомври: Здобивање на искуство преку посети на местото и опсежни дискусии. BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


КРЕАЦИЈА КОМПОНЕНТА 3 КРЕИРАЊЕ ПОЛИТИКИ GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009


ГЛОБАЛНАТА КОНФЕРЕНЦИЈА ЗА МЛАДИТЕ ПРЕТПРИЕМАЧИ

„ПРИДОНЕСИ. НАУЧИ. ПОВРЗИ СЕ. Биди дел од растењето и зајакнувањето на младите претпријатија, вработување и развој на младите. “ Ова е мотото на конференцијата „Global Youth Enterprise Conference“ која се одржа во Вашингтон, САД, на 29ти и 30ти септември 2009год., на која учествуваше Директорката на Бизнис Старт Ап Центарот Розита Талевска Христовска. Повеќе од 300 луѓе учествуваа од 45 земји да разменуваат информации и идеи во два интензивни дена. Учесници беа лекари, едукатори, спонзори, политичари, адвокати, провајдери за техничка помош, обучувачи и млади претприемачи. Интерактивните сесии и мрежни активности беа со цел да се обезбедат повеќе можности за здобивање на нов технички капацитет, воспоставување нови партнерства, добивање нови средства, пристап до финансирањето, и запознавање со луѓе со кои би можело да се соработува. BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


ИНФОРМАТИВНА СЕСИЈА ЗА ПОДИГНУВАЊЕ НА ИНОВАТИВНОСТА НА ФИРМИТЕ

На 3-ти Ноември во хотел „Милениум“ - Битола и 4-ти Декември во хотел Милениум во Охрид во организација на Бизнис Старт Ап Центарот и Бизнис Инкубаторот-Битола, се одржа информативна сесија на тема: „Подигнување на иновативноста кај фирмите во соработка со компании кои највисоко котираат на светските рамки“. Во текот на сесијата беше претставена важноста на сертификацијата, се изврши претставување на сертификационото тело „Bureau Veritas“и кои сертификати се потребни на секоја компанија за да биде успешна. Беа поканети и зедоа говор професионалци од оваа област, компании кои ги споделија своите искуства со во ведување на ISO/HACCP стандардите, а беа прикажани и софтверските решенија за ваквите стандарди. Менаџерот на Инкубаторот Сузана Трајковска Кочанковска во текот на својата презентација на одличен начин ја прикажа огромната поддршка на БСЦ Битола во стандардизацијата, лиценцирањето и имплементацијата на стандардите на многу од компаниите кои соработуваат со Инкубаторот. Голем број на компании присуствуваа на конференцијата, а БСЦ Битола и Инкубаторот уште еднаш успешно покажаа колку е важна иновативноста преку воведувањето на стандардите и ги поттикнаа присутните компании секоја промена да ја гледаат како шанса, а не како закана во нивниот бизнис. GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

79


РАЗМЕНА НА ИСКУСТВА ВО ИНТЕРНАЦИОНАЛНИ РАМКИ

Градот Скопје, како партнер на европскиот проект PAMLED, кој е фокусиран за развој на град-град партнерства за нови пристапи во локалниот економски развој и поддршка на бизнисот, со гостите од Либан и Италија го посетија Бизнис Инкубаторот – Битола. При посетата беа презентирани искуствата, работењето, активностите и предизвиците на БСЦ Битола пред гостите од Скопје, Прато (Италија) и Сил Ел Фил (Либан). Исто така, и претставници од холандската невладина организација СНВ (SNV) го посетија Бизнис Инкубаторот Битола со цел можности за идна соработка.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


ПУБЛИКАЦИИ

КОМПОНЕНТА 4 ПУБЛИКАЦИИ ИЗДАДЕНИ ОД БСЦ БИТОЛА GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

81


Пишувањето на CVи пропратно писмо е топ приоритет за секој кој сака да го достигне посакуваното работно место и да биде успешен во својата кариера. Свесни за важноста на овие вештини, Центарот за развој на бизниси ја издаде и публикацијата „Трикови за пишување CV и пропратно писмо“. На интересен начин се доловуваат сите важни техники за едно CV да го привлече вниманието на работодавецо��. Исто така книгата нуди и многу корисни совети за совршена подготовка на секој за успешно интервју. BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


Земајќи ги во предвид потребите на малите почетни бизниси опфатени со програмата на Центарот за развој на бизниси и Бизнис Инкубаторот произлезе публикацијата „Прирачник за изработка на бизнис план“ за почетни бизниси. Во неа на многу пристапен начин е објаснета важноста на бизнис планот за сите оние кои го имаат стремежот и намерата за постигнување на цели насочени кон усовршување на нивната бизнис кариера.

GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

83


Outsourcing-от е тренд кој најповеќе е раширен кај информационата технологија, но се повеќе станува актуелен и кај другите индустрии. За да се понуди помош и да се излезе во пресрет на потребите за самовработување на високо образовните кадри што имаат познавање на странски јазици, работа на компјутер и современи технологии е издаден пакет од четири публикации Вовед во outsourcing. Целта на првиот прирачник од оваа серија за започнување на работа како freelancer е да ја прикаже од поблиску ваквата работа и нејзините предности. Вториот содржи одлични совети за составување на резиме, како едно моќно средство на маркетинг кое ќе му послужи на секој во барањето на работа. Што претставува интелектуалната сопственост, оригиналноста и нејзината заштита претставуваат дел од третиот прирачник за авторско право, а четвртиот нуди доста добри познавања за проектниот менаџмент и како да се биде успешен проектен менаџер.

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


Како резултат на обуките со реномирани обучувачи се издаде и пакет од пет книги за „Техники за продажба и развивање на преговарачки вештини“, „Прирачник за бизнис планирање“, „Како да се рекламирате“, „Развој на менеџерски вештини“, „Маркетинг Микс“. Истите претставуваат најдобар водич и патоказ за едни од клучните вештини кои се потребни за секој бизнис, како и за професионално усовршување на секоја личност. Практичноста, лесниот стил на пишување и корисноста ги прават овие книги да бидат одлична можност за секој кој ги чита да може многу побрзо да навлезе во светот на бизнисот и да ги препознае предизвиците. GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL REPORT 2009

85


{BIZNIS START AP P CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

Благодарници до БСЦ Битола и Бизнис Инкубатор Битола

“ Tie [to se pla[at da ne padnat, nema nikoga[ da poletaat “ Им благодариме на сите соработници кои ни доделија признаници, статуетки и благодарници. Ние сме горди на сите Вас, бидејќи взаемно помагајќи си растеме заеднички и успесите се поголеми. BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


GODI[EN IZVE[TAJ 2009 - ANNUAL NUAL REPORT 2009


{BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009 {BIZNIS START AP CENTAR BITOLA} GODI[EN IZVE[TAJ 2009

BIZNIS START AP CENTAR BITOLA - BUSINESS START-UP CENTER BITOLA


Годишен извештај 2009