BRUZZ - editie 1777

Page 10

HUBERT PETRE, JURIST EN MEDEOPRICHTER VAN CHARTA21

Wat maakte u dan kwaad? PETRE: De avondklok, om te beginnen. Om

jonge mensen te treffen, strafte men de hele bevolking. Daarenboven is die in Brussel en Wallonië nog uitgebreid, terwijl we in België met exclusieve bevoegdheden werken. Omdat de federale regering bevoegd is voor zo’n avondklok, zijn de gewesten per definitie niet bevoegd. Toch heeft men dit allemaal laten passeren. Men is met de coronamaatregelen

terroristen te pakken, stelt men, en opnieuw: wie kan daartegen zijn? Maar je kunt ervan uitgaan dat dit – net zoals met de ANPR-camera’s – ook voor andere zaken zal worden gebruikt. Trouwens, het Grondwettelijk Hof heeft de Belgische staat daarvoor al op de vingers getikt, waarna die staat meteen een copy-pastewetsvoorstel heeft ingediend, en de Liga voor Mensenrechten opnieuw moest gaan procederen. Ze hebben opnieuw gelijk gekregen.

“Ook ik heb geapplaudisseerd voor de zorg. Ik neem niemand iets kwalijk voor de eerste lockdown. Maar is het nu niet tijd om zoiets via wetten te regelen?” HUBERT PETRE Charta21

BRUZZ | INTERVIEW

ook nooit naar het parlement gegaan. Die zijn genomen op basis van een wet die daar niet voor dient, maar voor rampen en overstromingen bedoeld is.

PETRE: Dat is om verschillende redenen een

Dwingende maatregelen waren snel nodig. De volksgezondheid was in gevaar. PETRE: Begrijp me niet verkeerd, ook ik heb op

straat staan applaudisseren voor de zorg. Ik neem niemand iets kwalijk voor de eerste lockdown. Maar deze crisis duurt nu bijna twee jaar. Is het dan niet stilletjes aan tijd om zoiets via wetten te regelen?

Er is nu toch de pandemiewet? PETRE: Die is pas geactiveerd en biedt onvoldoende

garanties. We zullen zien wat ervan komt.

Onze grondrechten en privacy worden nog op andere manieren bedreigd. Zo besliste de federale regering onlangs de ANPR-camera’s, waarvan ik eigenlijk dacht dat ze alleen de nummerplaat scanden, ook te gebruiken tegen gsm-gebruik achter het stuur. PETRE: Dat is zeer verontrustend. Het mechanisme

is altijd hetzelfde. Eerst zijn ze bedoeld voor terroristen, nu om mensen te beletten om te telefoneren achter het stuur. Ook daarvan kun je zeggen: wie kan daartegen zijn, verkeersveiligheid is belangrijk. Maar wat is het volgende: de camera’s gebruiken om te zien wie de vuilnisbakken op de verkeerde avond buitenzet?

Wat verontrust u nog? PETRE: De vingerafdrukken op de identiteitskaart.

En de telecomwet die na de aanslagen is aangepast, en die stelt dat alle metadata van ons telefoonverkeer (met wie je wanneer gebeld of berichten hebt uitgewisseld, red.) automatisch een jaar lang worden bijgehouden. Om pedofielen en 10

Zet je speurders zo geen hak? Zij gebruiken die data om bijvoorbeeld moordonderzoeken te voeren. Door het arrest valt een belangrijk instrument weg.

I

24 NOVEMBER 2021

drogargument. Want hoeveel moordzaken worden opgelost omdat men communicatie onderschept? En hoeveel mensen moet je bespieden om één moordenaar te vangen? Duizend? Honderdduizend? De hele bevolking? Men zegt “het zijn slechts metadata”, maar met artificiële intelligentie maakt het nauwelijks uit. Mensen zijn zich onvoldoende bewust wat een gamechanger big data en machine learning zijn. Omgekeerd: hoeveel misdaden worden er mogelijk gemaakt omdat men achterpoortjes inbouwt die ook door malafide personen kunnen worden gebruikt? Het palmares van de Belgische overheid in verband databescherming is daarenboven ronduit rampzalig. Ik geef de sleutels van mijn huis ook niet aan mensen die ze op een cafétafel achterlaten. En over het principe: er zijn altijd moorden geweest en er zullen er altijd zijn. Dat is nog geen reden om de hele bevolking als verdachten te behandelen.

Nog zaken waar u aan denkt? PETRE: (op dreef) Er is de gezichtsherkennings-

software, waarvan de politie met klem ontkende dat ze die gebruikt had, maar waarvan minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) later, na een lek aan de website Buzzfeed, toch moest toegeven dat die getest is. En wat te denken van het wetsvoorstel van Koen Geens en Servais Verherstraeten (beiden CD&V). Daardoor zouden mensen bij sommige misdaadzaken verplicht kunnen worden om DNA af te staan, ook weer om pedofielen en terroristen te

kunnen pakken. Zelfs al is er geen enkele bewijslast of geen aantoonbare band met het strafonderzoek.

Wat is daarop tegen? Als het onderzoek zo geholpen wordt? PETRE: Je gaat eraan voorbij dat er fouten gebeuren

én het leidt niet tot een beter beleid. Het is een illusie te denken dat je dat bereikt door iedereen te surveilleren. We zijn alle instrumenten aan het opzetten om tot Chinese toestanden te komen. Maar wij zijn China toch niet? Wij zijn toch een democratie?

Er is toch de Gegevensbeschermingsautoriteit, de opvolger van de vroegere privacycommissie, die mee waakt? PETRE: Ook daar lopen allerhande zaken niet goed.

Zo is Frank Robben als gedelegeerd bestuurder van eHealth belast met zaken die extreem privacygevoelig zijn, en zet hij grote datasystemen op poten. Maar hij is ook lid van de Gegevensbeschermingsautoriteit. Hij is dus rechter en partij tegelijk. Daar