Issuu on Google+

Cymdeithas Tai Bro Myrddin

Llawlyfr y Preswylwyr Y cyfan y mae angen i chi ei wybod am fyw yn eich cartref


Cadwer y llawlyfr hwn mewn rhywle diogel lle gellwch gyfeirio ato’n hawdd. Llawlyfr Cymdeithas Tai Bro Myrddin ydyw, a rhaid peidio â mynd ag ef o’r eiddo.

Os ydych yn cael anhawster i ddeall gwybodaeth ysgrifenedig, gellwch gael y ddogfen hon mewn print bras, Braille, Moon, sain neu ieithoedd eraill dim ond gofyn. Croesewir cyfathrebu drwy gyfrwng y Gymraeg neu’r Saesneg.

 Mae’r llawlyfr hwn yn cyfeirio at bolisïau Cymdeithas Tai Bro Myrddin, y gellir gweld copi ohonynt yn adran Gwasanaethau’r Preswylwyr o’n gwefan. Bydd angen i chi gofrestru i gael mynediad i’r adran hon o’n gwefan. Cysylltwch â ni os gwelwch yn dda a byddwn yn anfon manylion mewngofnodi a chyfrinair personol atoch. Fel arall, gellwch gael manylion am ein polisïau drwy gysylltu â’n swyddfa.

Cymdeithas Tai Bro Myrddin Heol Glien, Ystâd Ddiwydiannol Cillefwr, Tre Ioan, Caerfyrddin SA31 3RB Rhif ffôn 01267 232714 Ffacs 01267 238107 E-bost info@bromyrddin.co.uk

www.bromyrddin.co.uk


Llawlyfr y Preswylwyr 2008 Cynnwys 1 Cymdeithas Tai Bro Myrddin 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

Croeso i’ch cartref newydd Manylion am Fro Myrddin Nodau Ein sefydliad Cyfranddeiliaid Oriau Swyddfa

2

Bro Myrddin a’n preswylwyr

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10 2.11

Ymgynghori â’r preswylwyr Eich hawl i gael gwybodaeth Cyfle cyfartal Cwynion Iawndal Cofrestr Tai Gyffredin a’r Polisi Gosod Cyffredin Trosglwyddo tenantiaeth Cydgyfnewid Aseiniad Perthynas yn chwalu Cadw gwybodaeth yn gyfrinachol a Dadlennu Gwybodaeth

9 9 10 10 11 11

15 16 17 18 18 19 20 20 21 21 21

3 Eich hawliau a’ch cyfrifoldebau 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10

Pa fath o denantiaeth sydd gennyf? Sicrwydd deiliadaeth Symud allan Olyniaeth Gorlenwi Os gofynnwn i chi symud i gartref arall Yr hawl i gymryd lletywyr/is-osod Meddiannu heb ganiatâd a sgwatwyr A allaf brynu fy nghartref? Perchnogaeth cartref cost isel

25 26 26 27 27 28 28 29 29 29


4

Eich rhent a thaliadau eraill a godir

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

Sut y pennir eich rhent Y tâl a godir am wasanaeth Sut mae talu’ch rhent Budd-dal Tai Grant Cefnogi Pobl Cael anhawster i dalu’ch rhent? Trethi dw^ r Treth y Cyngor

5

Gwaith atgyweirio a Chynnal-a-Chadw

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15

Ein rhwymedigaethau ni o ran gwaith atgyweirio Eich cyfrifoldebau chi Archwiliadau Diogelwch Blynyddol Gwaith atgyweirio y codir tâl amdano Gwaith addurno Rhoi gwybod bod angen gwneud gwaith atgyweirio Yr hawl i gael gwaith atgyweirio wedi’i wneud Difrod i eiddo Rhagofalon difrod rhew Pibau wedi byrstio Cyddwysiad Gwresogyddion symudol nwy neu baraffin Larymau tân a synwyryddion mwg Mewn achos o dân Awgrymiadau ar ail-addurno’ch cartref

6

Byw yn eich cartref

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.10 6.11

Anghenion arbennig/anabledd Yswiriant Allweddi Diogelwch Gwaredu sbwriel Sw^ n a phoendod arall Aflonyddu Anifeiliaid anwes Gerddi Parcio ceir Rhedeg busnes

33 34 35 36 36 37 37 38

41 42 43 43 44 44 45 46 46 47 47 48 49 49 50

53 53 54 54 55 55 56 56 57 57 57


Atodiadau A:

Targedau ymateb o ran gwneud gwaith atgyweirio

61

B:

Yr hawl i wella’ch cartref

63

C:

Contractwyr argyfwng

65

D:

Cyfeiriadau defnyddiol

66

E:

Safonau Gwasanaeth: Cyflwyniad Rheoli tenantiaeth Trais yn y cartref Eiddo gwag Gofal cwsmer Cyngor ar faterion tai Atgyweirio tai Cydraddoldeb mewn materion tai Ymddygiad gwrthgymdeithasol Ôl-ddyledion rhent Rheoli ystadau Gwaith ar eich cartref Cymorth sy'n gysylltiedig â thai Aflonyddu hiliol Cynnwys y preswylwyr

76 78 80 81 83 86 87 89 90 92 94 96 98 100 102


adran 1

Cymdeithas Tai

Bro Myrddin


Cymdeithas Tai Bro Myrddin

1.1

Croeso i’ch cartref newydd!

Paratowyd y llawlyfr hwn i fod o gymorth i chi yn ystod eich tenantiaeth gyda Chymdeithas Tai Bro Myrddin. Mae’n cynnwys gwybodaeth bwysig sy’n ymwneud â’r canlynol:    

Cymdeithas Tai Bro Myrddin

1.

eich cartref eich tenantiaeth eich hawliau eich cyfrifoldebau

Rydym yn argymell eich bod yn darllen y Llawlyfr hwn adeg ei dderbyn a’i gadw mewn man diogel gan y bydd angen i chi gyfeirio ato o bosibl yn y dyfodol. Os bydd unrhyw newidiadau sy’n effeithio ar eich tenantiaeth, e.e. newidiadau yn y ddeddf neu faterion eraill sy’n ymwneud â’ch tenantiaeth, byddwn yn rhoi diweddariad i’r Llawlyfr hwn yn ôl y gofyn. Os ydych am eglurhad am unrhyw un o’r pwyntiau a gynhwysir yn y Llawlyfr, cofiwch gysylltu â’n swyddfa. Hefyd mae’r Llawlyfr yn cynnwys rhestr o gyfeiriadau defnyddiol sefydliadau a all roi cyngor arbenigol i chi ar amrediad o faterion. Gellir gweld y rhestr hon yn Atodiad D ar ddiwedd y llawlyfr.

1.2

Manylion am Fro Myrddin

Cymdeithas ddi-elw yw Cymdeithas Bro Myrddin sydd wedi’i chofrestru gyda Chynulliad Cenedlaethol Cymru (a elwir hefyd yn Gynulliad Cymru), ac a ariennir yn bennaf gan Gynulliad Cymru. 

9


Cymdeithas Tai Bro Myrddin

Rydym yn atebol i Gynulliad Cenedlaethol Cymru am yr arian a wariwn, am safonau ein hadeiladau, ac am y gwaith cyffredinol a wneir gennym o reoli a bod yn atebol i’r preswylwyr ac i’r ymgeiswyr. Mae’r Gymdeithas yn gweithredu yn ôl rheolau elusennol. Hefyd rydym wedi’n cofrestru gyda’r Gymdeithas Ddiwydiannol a Darbodus, a rhaid i ni gadw at reolau’r corff hwnnw.

1.3

Nodau

Ein nod yw darparu llety am renti fforddiadwy i bobl sydd angen cartref ac sy’n methu â fforddio prynu ty^. Mae’r llety hwn yn cynnwys tai ar gyfer pobl sydd ag anghenion arbennig, megis yr henoed, y rhai sydd â nam corfforol a’r rhai sy’n gwella o salwch meddwl. Yn ogystal â chynnig tai ar rent, gallwn gynnig tai cost isel ar werth drwy wahanol fentrau a anelir yn bennaf at y rhai sy’n prynu am y tro cyntaf. Hefyd gallwn roi’r cyfle i berchennog-feddiannwr oedrannus gael llety mwy priodol. Os ydych am fwy o fanylion, cysylltwch os gwelwch yn dda â’n swyddfa.

1.4

Ein sefydliad

Rheolir y Gymdeithas gan Fwrdd Rheoli sy’n cynnwys aelodau gwirfoddol a etholir gan y cyfranddalwyr. Y Bwrdd sy’n penderfynu ar bolisïau cyffredinol ac yn sicrhau bod staff y Gymdeithas yn glynu at y polisïau hynny. Maent yn dod ag amrywiaeth o sgiliau pwysig i’r Gymdeithas. Mae rhestr o enwau Aelodau presennol y Bwrdd ar ein gwefan neu gellir cael copi o’r rhestr o’n swyddfa dim ond gofyn. Mae Cadeirydd ac Is-Gadeirydd gan y Bwrdd, ac o dan reolau’r Gymdeithas, gall y Bwrdd gael hyd at 10 o aelodau ychwanegol a benodir. Os oes mwy o ymgeiswyr na’r nifer o lefydd sydd ar gael, cynhelir etholiad yn ein Cyfarfod Blynyddol Cyffredinol. Hefyd gall y Bwrdd gyfethol aelodau ychwanegol. Mae rheolwyr a staff Bro Myrddin yn atebol i’r Bwrdd. Pennaeth y staff yw’r Prif Weithredwr, sydd hefyd yn Rheolwr Cyllid. Y Prif Weithredwr sy’n gyfrifol am y cyfrifon a’r gyllideb, yn ogystal â chael cyllid preifat ar gyfer y rhaglen ddatblygu sydd gan y Gymdeithas.

10


Y Rheolwr Gwasanaethau Tai sy’n gyfrifol am ddelio â rhenti, gosod eiddo, ceisiadau i gael eu cynnwys ar y rhestr aros ac i drosglwyddo i gartref arall, a materion tenantiaeth o ddydd i ddydd heblaw am waith cynnal-a-chadw. Y Rheolwr Gwasanaethau Corfforaethol sy’n gyfrifol am redeg y swyddfa. Yn cynorthwyo’r Tîm Rheoli mae nifer o swyddogion a gyflogir yn y gwahanol adrannau. Gellir gweld rhestr o Aelodau cyfredol y Staff ar ein gwefan, neu gellir cael copi o’r rhestr o’n swyddfa dim ond gofyn.

1.5

Cymdeithas Tai Bro Myrddin

Y Rheolwr Datblygu a Chynnal-a-chadw sy’n gyfrifol am ddatblygiadau newydd, gwaith atgyweirio o ddydd i ddydd, gwaith cynnal-a-chadw sydd wedi’i gynllunio a gwaith cylchol.

Cyfranddeiliaid

Rydym yn rhedeg cynllun cyfranddeiliaid, sy’n agored i bob un o’n preswylwyr. Gellwch brynu cyfranddaliad gwerth £1 yn y Gymdeithas, ac am hynny byddwch yn derbyn tystysgrif cyfranddaliad fydd yn rhoi’r hawl i chi bleidleisio yn ein Cyfarfod Blynyddol Cyffredinol. Mae rhagor o fanylion ar gael ar ein gwefan neu o’n swyddfa.

1.6

Oriau swyddfa a manylion cysylltu

Mae ein swyddfa ar agor o ddydd Llun i ddydd Iau o 8.45yb-4.15yp ac ar ddydd Gwener o 8.45yb-4.00yp. Cyfeiriad y swyddfa yw: Heol Glien Ystâd Ddiwydiannol Cillefwr Tre Ioan Caerfyrddin SA31 3RB Rhif ffôn: 01267 232714 Ffacs: 01267 238107 Ebost: info@bromyrddin.co.uk Gwefan: www.bromyrddin.co.uk 

11


Cymdeithas Tai Bro Myrddin

Gellir gwneud ymholiadau ynghylch gwaith cynnal-a-chadw, gwaith atgyweirio neu waith gwella, yn ddi-dâl ar ein rhif ffôn di-dâl ar 0800 316 9602. Neu gellwch ffonio rhif ein prif swyddfa a nodir uchod, gwasgu’r rhif 2 ar gyfer cynnal-a-chadw ac atebir eich galwad gan ein tîm Cynnal-achadw. Os oes gennych ymholiadau ynghylch materion tai, h.y. rhenti, gosod eiddo, poendod cymdogion, ymholiadau yngly^ n â rhestri aros ac ati, yna ffoniwch rif y brif swyddfa uchod, gwasgwch 1 ar gyfer tai ac atebir eich galwad gan ein tîm Tai. Os ydych am roi gwybod y tu allan i oriau arferol y swyddfa am waith atgyweirio sydd angen ei wneud, yna ffoniwch rif ein prif swyddfa a gadewch neges ar y peiriant ateb. Os oes angen i chi wneud galwad am waith cynnal ARGYFWNG y tu allan i oriau swyddfa, yna ffoniwch Llinell Gofal Cyngor Sir Caerfyrddin ar 01558 824283 fydd yn trefnu bod gwaith atgyweirio argyfwng yn cael ei wneud. Am restr o’n rhifau ffôn galwadau argyfwng gweler Atodiad C. Mae croeso i bobl ymweld â’n swyddfa unrhyw adeg yn ystod oriau swyddfa. Fodd bynnag, os dymunwch drafod mater penodol, cynghorir chi i wneud apwyntiad i sicrhau bod yr aelod cywir o staff ar gael pan fyddwch yn ymweld.

12


adran 2

Bro Myrddin a’n

preswylwyr


Bro Myrddin a’n preswylwyr

2.1

Ymgynghori â’r preswylwyr

Credwn ei bod yn bwysig sicrhau yr ymgynghorir yn llawn â’n preswylwyr pan fwriedir newid polisi neu weithdrefn a fyddai’n effeithio’n sylweddol arnynt.

Bro Myrddin a’n preswylwyr

2.

Gwnawn yn siw^ r eich bod yn cael gwybod am unrhyw gynigion newydd, a’r modd y cymerwyd eich barn i ystyriaeth. Ymgynghorwn â’n preswylwyr drwy arolygon ysgrifenedig, ymweliadau neu gyfarfodydd. Ymgynghorir yn ffurfiol yn ogystal â grwpiau preswylwyr ystadau lle bo’r grwpiau hyn ar gael, a rhoddir cyfle iddynt ddylanwadu ar benderfyniadau sy’n effeithio ar eu hystâd. Anogwn y preswylwyr i ffurfio grwpiau o gynrychiolwyr preswylwyr, a rhoddwn help i chi gyda’r ariannu a’r gwaith gweinyddol, a gallwn gynnig ystafell gyfarfod i chi os dymunwch. Mae ein Fforwm Preswylwyr wedi’i sefydlu ers sawl blwyddyn bellach, ac mae’n cyfarfod yn rheolaidd â’r staff i drafod materion sy’n effeithio ar breswylwyr. Mae’r Fforwm yn cymryd rhan mewn adolygu polisïau a gweithdrefnau, ac yn rhoi adborth cyson ar y modd y darperir gwasanaethau. Rai blynyddoedd yn ôl aethpwyd ati i ddatblygu Compact Preswylwyr mewn partneriaeth â’n Fforwm Preswylwyr. Cytundeb gwirfoddol yw’r compact rhwng Bro Myrddin a’n preswylwyr sy’n amlinellu’r modd y gellwch fod â rhan yng ngwaith y Gymdeithas a chael dweud eich dweud yngly^ n â’r gwasanaethau a ddarperir gennym. 

15


Bro Myrddin a’n preswylwyr

Gellir cael manylion am y Compact o’n swyddfa ac ar ein gwefan. Cyn hir bydd gennym strategaeth Cyfranogiad Preswylwyr yn lle’r Compact, a dosberthir copi o’r strategaeth hon i bob preswylydd, a hefyd bydd copi ar gael o’n swyddfa ac ar ein gwefan. Mae’r Gymdeithas hefyd yn aelod o TPAS (Cymru), y Gwasanaeth Ymgynghorol Cyfranogiad Tenantiaid (Cymru). Rydym yn sicrhau bod ein staff a’r Bwrdd yn mynychu cyrsiau hyfforddiant ar gyfranogiad tenantiaid, ac rydym yn rhoi cymorth i ariannu preswylwyr i fynychu seminarau a chynadleddau. Rydym yn frwd yn annog preswylwyr i gymryd diddordeb a chymryd rhan yn y gwaith o reoli’r Gymdeithas, a chroesewir a gwerthfawrogir barn y preswylwyr bob amser. Mae aelodau o blith y preswylwyr wedi bod ar y Bwrdd Rheoli ers dyddiau cynnar y Gymdeithas. 

Rydym hefyd yn rhedeg cynllun sy’n rhoi hawl i’r preswylwyr brynu cyfranddaliad am £1 yn y Gymdeithas i ddod yn gyfranddalwyr sydd â’r hawl i bleidleisio yn y Cyfarfod Blynyddol Cyffredinol.



Cynhaliwn arolygon barn yn gyson ymhlith y preswylwyr i gael adborth am ansawdd y gwasanaeth a ddarperir gennym.



Mae pob preswylydd yn derbyn copi o adroddiad blynyddol y Gymdeithas ac o’r llythyr newyddion a gyhoeddir deirgwaith y flwyddyn.



Ymgynghorir â’n Fforwm Preswylwyr ar amrywiaeth eang o faterion, gan gynnwys materion sy’n ymwneud â pholisïau’r Gymdeithas a’r modd y darparwn ein gwasanaethau.

2.2 Eich hawl i gael gwybodaeth Fel preswylydd, mae hawl gennych gael gwybodaeth am ein gwaith ac am ein perfformiad. Mae hyn yn cynnwys y rhent a godir am wahanol fathau o eiddo, pa mor gyflym y cyflawnwyd y gwaith atgyweirio, lefelau ôl-ddyledion rhent, pa mor gyflym y gosodwyd neu yr ailosodwyd cartrefi, a’r categorïau o bobl a gafodd gartref.

16


Mae’r wybodaeth hon am berfformiad ar gael mewn sawl un o’n cyhoeddiadau rheolaidd, gan gynnwys y Cynllun Perfformiad Blynyddol, ein llythyr newyddion i’r Preswylwyr a’r Adroddiad Blynyddol. Rydym yn ymrwymedig i wneud yn siw^ r ein bod yn darparu’r gwasanaethau gorau posibl sy’n cyrraedd ac yn rhagori ar ein disgwyliadau. Rydym bob amser yn chwilio am ffyrdd o wella’n gwasanaethau, drwy wneud adolygiadau cyson o’n gwasanaethau a monitro o ddydd i ddydd y modd y darparwn ein gwasanaethau. Hefyd rydym yn adolygu ein polisïau yn gyson.

Bro Myrddin a’n preswylwyr

Mae’n ofynnol i ni hefyd roi gwybodaeth gyffredinol am eiddo gwag.

Croesewir eich sylwadau ar y gwasanaethau a ddarparwn, a byddwn yn cymryd y sylwadau hyn i ystyriaeth wrth ystyried sut ellir gwella’r gwasanaethau hynny.

2.3 Cyfle Cyfartal Ein nod yw sicrhau yr ymdrinnir ag ymgeiswyr a phreswylwyr yn deg ac yn ddiduedd bob amser ym mhob agwedd o’n gwaith. Nid ydym yn gwahaniaethu ar sail rhyw, tueddfryd rhywiol, tarddiad ethnig, anabledd, crefydd na statws HIV. Rydym yn monitro ein rhestr aros a’n gosodiadau o ran rhyw, tarddiad ethnig ac anabledd i sicrhau nad ydym yn gwahaniaethu yn uniongyrchol nac yn anuniongyrchol yn erbyn grw^ p penodol. Mae’n groes i’r gyfraith o dan Ddeddf Cysylltiadau Hiliol 1976 i wahaniaethu yn erbyn person ar sail hil. Mae hawl gan bersonau anabl o dan Adran 25 o Ddeddf Gwahaniaethu ar sail Anabledd 1995 i gyflwyno cwynion am wahaniaethu i’r Llys Sirol. Os credwch ein bod wedi gwahaniaethu yn eich erbyn, a fyddech gystal â rhoi gwybod i ni yn ddiymdroi, a byddwn yn ymchwilio i’ch cwyn yn llawn.

17


Bro Myrddin a’n preswylwyr

2.4 Cwynion Ein nod yw darparu gwasanaeth o’r safon uchaf i’n preswylwyr, ac anogwn chi i roi gwybod i ni os oes unrhyw achos gennych dros fod yn anfodlon â’r Gymdeithas neu ein staff. Mae gwybod beth yw’r cwynion yn gymorth i ni werthuso a gwella ein gwasanaeth i chi. Os oes gennych achos i gwyno, rhowch wybod i ni os gwelwch yn dda, a gorau oll os yn ysgrifenedig, drwy anfon eich cwyn at reolwr yr adran dan sylw. Caiff pob cwyn ei chofnodi, ei monitro a’i defnyddio i wella’r gwasanaethau a ddarparwn. Os ydych yn anhapus â’r ymateb, dylech ysgrifennu at y Prif Weithredwr. Bydd panel o aelodau’r Bwrdd wedyn yn ystyried eich cwyn, ac yn cynnal ymchwiliad llawn. Os ydych yn dal yn anhapus ar ôl dilyn gwahanol gamau’r weithdrefn fewnol o ddelio â chwynion, gellwch gyfeirio’r mater at yr Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus yng Nghymru. Gellwch gael crynodeb o’n polisi ymdrin â chwynion ar ein gwefan neu gellir cael copi o’n swyddfa dim ond gofyn.

2.5 Iawndal O bryd i’w gilydd mae preswylwyr yn gymwys i dderbyn iawndal. Mae hyn fel arfer yn codi mewn achosion lle’r ydym wedi methu â chynnal safon foddhaol o wasanaethau neu gyfleusterau. Gellir gweld manylion ein Safonau Gwasanaethau yn Atodiad E. Os na fedrwch ddefnyddio’r cyfan o’ch cartref oherwydd diffyg, efallai bod hawl gennych i gael iawndal. Efallai hefyd y byddwch â’r hawl i gael iawndal os nad ydych yn derbyn rhai gwasanaethau neu gyfleusterau hanfodol am gyfnod annerbyniol o hir. Mae’r gwasanaethau hyn yn cynnwys dw^ r twym a/neu oer, trydan, golau, coginio neu lanweithdra. Nid yw diffygion sy’n gyfrifoldeb cwmni gwasanaeth penodol yn gymwys i dderbyn iawndal oddi wrth Bro Myrddin.

18

Mae’n bosibl hefyd bod hawl gennych i gael iawndal oherwydd methiant yn y gwasanaethau rheoli, megis methiant i ymchwilio i gw^ yn neu i gadw at derfynau amser penodol.


Os oes arnoch arian i ni, e.e. ôl-ddyledion rhent, costau Llys, neu unrhyw daliadau eraill, byddwn yn tynnu’r swm hwnnw allan o swm yr iawndal sy’n daladwy i chi.

Bro Myrddin a’n preswylwyr

Mae’n rheidrwydd arnoch yn ôl eich cytundeb tenantiaeth i gynnal eich eiddo mewn cyflwr da a glân, a gadael swyddogion a chontractwyr y Gymdeithas i mewn i’ch eiddo er mwyn ei archwilio a gwneud unrhyw waith atgyweirio. Os ydych wedi torri’r amodau hyn, ni fyddwch yn gymwys i gael iawndal am golli cyfleusterau neu wasanaethau hanfodol fydd yn deillio o hynny.

Gellir gweld manylion ein polisi iawndal ar ein gwefan neu gellir cael copi o’n swyddfa dim ond gofyn.

2.6 Cofrestr Tai Gyffredin a’r Polisi Gosod Cyffredin Ers Ionawr 2001 mae Bro Myrddin wedi bod yn rhan o Gofrestr Tai Gyffredin Sir Gaerfyrddin, ynghyd â’r Cyngor Sir a thair o Gymdeithasau Tai eraill. Golyga’r Gofrestr mai ond un ffurflen gais y mae angen i ymgeiswyr ei llenwi i gael eu hystyried gan unrhyw un o’r landlordiaid cymdeithasol yn y Sir. Ers Ionawr 2006, cymerwyd hyn gam ymhellach, ac mae’r landlordiaid bellach wedi cytuno i ddefnyddio’r un Polisi Gosod, sy’n golygu un cyfanswm pwyntiau i bob ymgeisydd. Fel darparwr tai cymdeithasol a ariennir o’r pwrs cyhoeddus, rhaid i ni sicrhau bod ein tai yn cael eu gosod i’r rhai sydd fwyaf mewn angen. Defnyddiwn system pwyntiau sydd yn ein galluogi i osod ymgeiswyr yn ôl blaenoriaeth. Mae hyn yn cymryd nifer o wahanol ffactorau i ystyriaeth megis cyflwr eu cartref presennol, problemau meddygol neu gymdeithasol, sicrwydd tenantiaeth, incwm ac ati. Adolygir y system pwyntiau yn rheolaidd, a gellir cael eglurhad o’r modd y mae’r system yn gweithio o’n swyddfa. Mae’r polisi hwn ar y cyd yn golygu nad oes angen i ni bellach osod cyfran (a arferai fod yn 50%) o’n heiddo i bobl y mae’r cynghorau lleol yn eu henwebu, gan fod pob ymgeisydd yn awr yn dod o’r un rhestr aros.

19


Bro Myrddin a’n preswylwyr

2.7 Trosglwyddo tenantiaeth Rydym yn deall y gall fod adegau pan fyddwch angen neu’n dymuno symud ty^. I gynorthwyo yn hyn o beth, ein nod yw gosod canran penodol o’n heiddo bob blwyddyn i breswylwyr presennol sy’n trosglwyddo o gartref arall Bro Myrddin. Os dymunwch drosglwyddo i gartref arall, dylech gysylltu â’n Hadran Dai a llenwi’r ffurflen gais briodol. Byddwch wedyn yn mynd ar y rhestr blaenoriaeth yn ôl yr angen am dy^ yn yr un modd â phob ymgeisydd arall. Fel arfer, byddwch ond yn cael eich ystyried ar gyfer trosglwyddo (ac eithrio mewn achosion o frys eithriadol) os ydych wedi byw yn eich cartref presennol am flwyddyn. NI fyddwch yn cael eich ystyried ar gyfer trosglwyddo os oes gennych ôlddyledion rhent neu os yw eich cartref mewn cyflwr gwael. Mae crynodeb o’r Polisi Gosod Cyffredin sy’n rhoi mwy o fanylion am y modd yr ydym yn ymdrin â cheisiadau am drosglwyddo, ar gael ar ein gwefan neu o’n swyddfa.

2.8 Cydgyfnewid Mae hawl gennych gyfnewid eich tenantiaeth drwy gydaseiniad â thenant unrhyw dy^ cyngor neu dy^ cymdeithas tai yng ngwledydd Prydain. Dim ond ar sail benodol iawn y gallwn wrthod caniatâd, a gall yr Adran Dai egluro hynny i chi. Os dewch ar draws rhywun sy’n barod i gyfnewid â chi, rhaid i chi yn gyntaf ysgrifennu atom yn rhoi manylion am y bwriad i gyfnewid. RHAID I CHI BEIDIO â gwneud unrhyw drefniadau pendant hyd nes y derbyniwch ein caniatâd ysgrifenedig. Noder os gwelwch yn dda nad cyfnewid cartref yn unig y byddwch yn ei wneud ond cyfnewid y denantiaeth ei hun. Mae hyn yn golygu os ydych yn denant Diogel ac yn cyfnewid â thenant Sicr, byddwch yn dod yn denant Sicr (ac fel arall).

20


Ac eithrio pan fyddwch yn ymarfer eich hawl i gydgyfnewid (gweler 2.8 uchod), nid oes hawl gennych i aseinio eich tenantiaeth i berson arall. Fodd bynnag, fe all Llys orchymyn i’r denantiaeth gael ei haseinio fel rhan o achos priodasol neu er lles y plant.

2.10 Perthynas yn chwalu Yn anffodus, mae perthynas weithiau yn chwalu ac o’r herwydd mae un partner (gyda phlant neu heb blant) angen ei ailgartrefu. Ein nod yw delio ag ailgartrefu mewn modd sensitif pryd bynnag y bo hynny’n bosibl, yn unol â’n meini prawf arferol sy’n seiliedig ar angen am dy^ .

Bro Myrddin a’n preswylwyr

2.9 Aseiniad

Gallwn hefyd roi gwybod i chi am gyrff gwirfoddol neu statudol a all gynnig help a chyngor o bosibl gyda’ch problemau.

2.11 Cadw Gwybodaeth yn Gyfrinachol a Dadlennu Gwybodaeth Mae Bro Myrddin yn cadw cofnodion manwl yn ysgrifenedig ac ar gyfrifiadur yngly^ n â’ch tenantiaeth. O’r herwydd, rydym wedi’n cofrestru o dan Ddeddf Diogelu Data 1998 fel un sy’n dal data penodol, yn ffeiliau ysgrifenedig ac ar gyfrifiadur, sy’n ymwneud â phreswylwyr ac ymgeiswyr. Dadlennir y wybodaeth hon dim ond ar sail ‘angen-gwybod’, ac mae pob aelod o staff yn ymwybodol o’r angen am gadw gwybodaeth yn gyfrinachol. Gellir cael crynodeb o’n polisi ar gyfrinachedd a dadlennu gwybodaeth ar wefan y Gymdeithas neu gellir cael copi o’n swyddfa dim ond gofyn.

21


adran 3

Eich hawliau a’ch

cyfrifoldebau


Eich hawliau a’ch cyfrifoldebau

Bydd aelod o staff yn egluro eich cytundeb tenantiaeth i chi cyn i chi ei lofnodi. Unwaith eich bod wedi llofnodi’r cytundeb tenantiaeth, ni ellir ei newid heb eich cytundeb ysgrifenedig. Yr unig eithriad i hyn yw newidiadau yn eich rhent. Fel arfer adolygir eich rhent yn flynyddol yn unol â’r lefelau a bennir gan Lywodraeth Cynulliad Cymru.

3.1

Eich hawliau a’ch cyfrifoldebau

3.

Pa fath o denantiaeth sydd gennyf?

Os ydych wedi bod yn denant gyda Chymdeithas Tai Bro Myrddin ers cyn y 15fed o Ionawr 1989, rydych yn denant Diogel. Os dechreuodd eich tenantiaeth ar neu ar ôl y 15fed o Ionawr 1989, mwy na thebyg eich bod yn denant Sicr. Os nad ydych yn siw^ r, edrychwch ar dudalen flaen eich Cytundeb Tenantiaeth. Bydd y dudalen hon yn dweud wrthych pa fath o denantiaeth sydd gennych. Mae nifer sylweddol o hawliau statudol gan denantiaid Diogel (h.y. hawliau yn ôl y gyfraith). Mae llai o hawliau statudol gan denantiaid Sicr, ond mae cymdeithasau tai yn rhoi hawliau ychwanegol drwy gontract iddynt o dan warant preswylwyr, ac mae’r hawliau hyn yn rhan o’ch cytundeb tenantiaeth gyda’r Gymdeithas. Ers mis Mawrth 1998, mae tenantiaethau newydd (ac eithrio trosglwyddo tenantiaeth) wedi bod yn denantiaethau prawf ar ffurf tenantiaeth sicr am gyfnod byr o 12 mis. Ar ddiwedd y cyfnod o 12 mis, oni bai bod unrhyw achos difrifol wedi digwydd o dorri’r cytundeb tenantiaeth, bydd eich tenantiaeth prawf yn newid yn denantiaeth sicr llawn. Os penderfynwn beidio â rhoi tenantiaeth i chi, dywedir wrthych beth yw’r rheswm am hynny, a chewch yr hawl i apelio.

25


Eich hawliau a’ch cyfrifoldebau

3.2 Sicrwydd deiliadaeth Pa fath bynnag o denantiaeth sydd gennych, cyn belled â’ch bod yn byw yn yr eiddo fel eich unig gartref neu brif gartref, mae gennych sicrwydd deiliadaeth ac ni all y Gymdeithas eich gorfodi i adael eich cartref cyn y dyddiad y daw’r denantiaeth i ben (os oes dyddiad) heb gael Gorchymyn Llys. Dim ond ar sail rhesymau penodol a restrir yn Neddf Tai 1985 (tenantiaid Diogel) a Deddf Tai 1988 (tenantiaid Sicr), fel y’i diwygiwyd gan Ddeddf Tai 1996, ac a nodir yn eich cytundeb tenantiaeth, y gall y Llys ddod â’ch tenantiaeth i ben. Os yw’r Gymdeithas yn bwriadu dwyn achos cyfreithiol yn eich erbyn, rhaid i’r Gymdeithas gyflwyno ‘Rhybudd o’r bwriad i adfeddiannu’ i chi, gan roi 28 diwrnod o rybudd cyn y gellir cychwyn ar y camau hyn. Dim ond fel y cam eithaf y byddwn yn ceisio troi tenantiaid o’u cartrefi, pan fydd achos o dorri’r cytundeb tenantiaeth a bod yr ymdrechion i ddatrys y broblem wedi methu. Mae gan bob preswylydd hawl i apelio cyn i unrhyw achos Llys ddechrau. Os nad ydych yn byw bellach yn yr eiddo fel eich cartref, byddwch yn colli eich sicrwydd tenantiaeth.

3.3

Symud allan

Os dymunwch ddod â’ch tenantiaeth i ben, rhaid i chi roi o leiaf bedair wythnos o rybudd ysgrifenedig i ni. Bydd hyn yn rhoi amser i ni ddod o hyd i denant newydd i’r eiddo. Disgwylir i chi adael yr eiddo yn lân, yn wag ac mewn cyflwr da. Codir tâl arnoch am symud unrhyw gelfi, nwyddau personol neu sbwriel a adewir ar ôl gennych. Archwilir eich cartref cyn i chi adael, a rhaid fydd unioni unrhyw ddiffygion sy’n gyfrifoldeb i chi. Os bydd raid i ni gyflawni’r gwaith ein hunain, codir tâl arnoch am hynny.

26


Noder os gwelwch yn dda bod tenantiaeth bob amser yn dod i ben ar ddydd Sul, ac os na fyddwch wedi dychwelyd yr allweddi i ni erbyn 10yb y bore canlynol (h.y. fore Llun), codir rhent arnoch am gyfnod pellach.

3.4 Olyniaeth Pan fydd tenant farw, gall ei briod ef/hi fel arfer fod yn olynydd i’r denantiaeth cyn belled â’i fod ef/hi wedi byw yn yr eiddo am 12 mis. Gall oedolyn arall o’r teulu hefyd o bosibl fod yn olynydd.

Eich hawliau a’ch cyfrifoldebau

Dylech ddarllen eich mesurydd trydan cyn i chi adael (a mesurydd nwy os oes un), a rhoi gwybod i’r cyflenwyr perthnasol beth yw’r darlleniad terfynol. Hefyd dylech roi gwybod i’r Bwrdd Dw^ r.

Nodir y manylion yn eich cytundeb tenantiaeth ac yn ein polisi ar olyniaeth, sydd ar gael ar wefan y Gymdeithas neu o’n swyddfa dim ond gofyn.

3.5

Gorlenwi

Mae eich cytundeb tenantiaeth yn nodi’r nifer uchaf o bobl sydd â’r hawl i fyw yn eich cartref. Os credwch bod eich cartref yn orlawn, dylech gysylltu â’n Hadran Dai. Os yw’r cartref yn dod yn orlawn, mae’n ddyletswydd gyfreithiol arnom i roi gwybod i’r awdurdod lleol a chymryd camau i ddelio â’r sefyllfa. Mewn nifer o achosion (megis gorlenwi yn digwydd oherwydd bod y plant yn hy^ n, neu lle bo maint y teulu wedi cynyddu), y cam mwyaf priodol o weithredu yw trosglwyddo’r preswylydd. Mewn achosion eraill, megis lle bo’r preswylydd wedi achosi’r gorlenwi oherwydd ei fod wedi cymryd lletywr, gofynnir i’r preswylydd ddod â’r gorlenwi i ben. Gellir cael golwg ar ein polisi ar Orlenwi ar ein gwefan neu gellir cael copi o’n swyddfa dim ond gofyn.

27


Eich hawliau a’ch cyfrifoldebau

3.6 Os gofynnwn i chi symud i gartref arall Unwaith y byddwch wedi symud i fyw i’ch cartref newydd, gobeithiwn y byddwch yn mwynhau byw yno am gyhyd ag y dymunwch. Serch hynny, mae rhai amgylchiadau prin lle byddem yn gofyn i chi symud i gartref arall. Yr amgylchiadau hynny yw: 

Os dymunwn gyflawni gwaith mawr ar yr eiddo ac yn methu â gwneud hynny tra’ch bod chi’n byw yno. Yn yr achos hwn, byddai hawl gennych ddychwelyd i’ch cartref gwreiddiol unwaith y byddai’r gwaith wedi’i gwblhau.



Os yw’r eiddo â chyfleusterau arbennig (megis i’r anabl) nad oes eu hangen bellach arnoch chi na’ch teulu.



Os yw preswylydd (heblaw am briod) wedi olynu’r denantiaeth ac yn tan-feddiannu (h.y. bod yr eiddo yn fwy nag sydd ei angen arno ef/hi.)

Ym mhob achos, mae’n rhaid i ni gael eiddo addas arall ar eich cyfer.

3.7

Yr hawl i gymryd lletywyr/is-osod

O dan delerau eich cytundeb tenantiaeth, gellwch gymryd lletywr neu isosod rhan o’r eiddo. Fodd bynnag, cyn i chi wneud, rhaid i chi roi gwybod i ni am eich bwriad fel y gallwn: 

gyflawni ein dyletswydd gyfreithiol o sicrhau na fydd eich eiddo yn orlawn



gwneud yn siw^ r nad ydych yn creu is-denantiaeth Sicr (gan na chaniateir hynny).

NI chewch is-osod yr eiddo yn gyfan. Os ydych yn derbyn unrhyw fudd-daliadau (gan gynnwys Budd-dal Tai), dylech hefyd ymgynghori â’r Cyngor a/neu’r Asiantaeth Budd-daliadau, gan ei bod yn bosibl yr effeithir ar swm eich budd-dal os ydych yn cymryd lletywr i mewn neu’n is-osod.

28


Efallai eich bod wedi cael caniatâd i aros yn un o’n heiddo gan denant nad yw bellach yn byw yn yr eiddo. Yn yr achos hwn, nid oes hawl gyfreithiol gennych barhau i fyw yno. Byddwn yn ystyried yr holl amgylchiadau, ac o bosibl y byddwn, mewn amgylchiadau eithriadol, yn penderfynu cynnig tenantiaeth brawf i chi. Fel arall, rhoddir rhybudd i chi adael yr eiddo. Sgwatwyr yw pobl sydd erioed wedi cael caniatâd i fod yn yr eiddo. Os ydych yn amau bod sgwatwyr wedi dod i mewn i’ch cartref yn eich absenoldeb, cysylltwch â’r Heddlu a’r Gymdeithas yn ddi-oed. Gellir cymryd camau cyfreithiol wedyn i gael gwared arnynt.

Eich hawliau a’ch cyfrifoldebau

3.8 Meddiannu heb ganiatâd a sgwatwyr

3.9 A allaf brynu fy nghartref? Mae hawl gan denantiaid Diogel, ac eithrio’r rhai mewn tai lloches a rhai mathau eraill o eiddo sydd wedi’u heithrio, i brynu eu cartref eu hunain am bris gostyngol. Os dymunwch wybod mwy, cysylltwch â ni os gwelwch yn dda i gael taflen egluro a ffurflen. Nid oes yr un hawliau gan denantiaid Sicr. Fodd bynnag, mae hawl gyfreithiol gan rai tenantiaid Sicr i brynu. Cysylltwch â ni os gwelwch yn dda os dymunwch gael rhagor o wybodaeth neu os dymunwch wybod a ydych yn gymwys i brynu’ch cartref neu beidio.

3.10 Perchnogaeth cartref cost isel Gallwn gynnig tai ar werth am gost isel drwy amrywiol fentrau a anelir at brynwyr tro cyntaf. Cysylltwch â’r swyddfa os gwelwch yn dda am ragor o wybodaeth.

29


adran 4

Eich rhent a

thaliadau eraill


Eich rhent a thaliadau eraill

Ein nod yw pennu rhenti ar lefelau sy’n fforddiadwy i breswylwyr ar incwm isel, ond sy’n ddigon i dalu costau’r Gymdeithas.

4.1

Sut y pennir eich rhent

Mae’r modd y pennir eich rhent yn dibynnu ar y math o denantiaeth sydd gennych.

Eich rhent a thaliadau eraill

4.

Y Swyddog Rhenti sy’n pennu rhent Tenantiaid Diogel. Y Gymdeithas sy’n pennu rhenti pob math arall ar denantiaeth yn unol â meincnodau Llywodraeth Cynulliad Cymru. Tenantiaid Diogel yn unig: 

Pan fydd y Gymdeithas yn adolygu eich rhent, rhaid i’r Gymdeithas wneud cais i’r Swyddog Rhenti am godi’r rhent. Ni ellir codi eich rhent mwy nag unwaith mewn dwy flynedd. Bydd cyfle gennych leisio’ch barn ar y rhent arfaethedig wrth y Swyddog Rhenti cyn y pennir y rhent newydd.



Os nad ydych yn cytuno â’r rhent a bennwyd gan y Swyddog Rhenti, gellwch apelio i Dribiwnlys Eiddo Preswyl a all naill ai ostwng, codi neu gadarnhau penderfyniad y Swyddog Rhenti.



Gall y Gymdeithas hefyd apelio, ond yr unig bryd y bydd yn gwneud hynny yw pan fydd y rhent a gofrestrir gan y Swyddog Rhenti yn dra gwahanol i’r rhenti a gofrestrwyd yn flaenorol ar gyfer eiddo tebyg sydd ym mherchnogaeth y Gymdeithas. 

33


Eich rhent a thaliadau eraill

Pob math arall ar Denantiaeth: Y Gymdeithas sy’n pennu rhenti Tenantiaid Sicr a Thenantiaid Sicr Cyfnod Byr (Prawf), ac fe’u hadolygir yn flynyddol. Wrth bennu rhenti byddwn yn cymryd costau’r Gymdeithas i ystyriaeth, gan gynnwys ad-daliadau benthyciadau a neilltuo arian ar gyfer gwaith atgyweirio mawr yn y dyfodol. Pennir rhenti yn unol â meincnodau cyfredol Cynulliad Cenedlaethol Cymru. Wrth bennu rhenti eiddo unigol, cymerir i ystyriaeth maint, math, lleoliad a chyflwr yr eiddo, yn ogystal â’r amwynderau lleol. Ein nod bob amser yw pennu rhenti y gall pobl ar incwm isel eu fforddio.

4.2 Y tâl a godir am wasanaeth Mae rhai o’n heiddo (e.e. fflatiau mewn blociau cymunedol) yn derbyn gwasanaethau a rennir gan nifer o breswylwyr. Codir tâl ychwanegol, a elwir yn Dâl Gwasanaeth, am y gwasanaethau hyn. Ymhlith y gwasanaethau a ddarperir y codir tâl amdanynt mae:       

gwresogi a goleuo ardaloedd cymunedol glanhau ardaloedd cymunedol garddio; cynnal llefydd chwarae gwaith cynnal-a-chadw ac atgyweirio offer diffodd tân a systemau mynediad drws cysylltu’r system larwm cymunedol â’r ganolfan rheoli argyfwng, ac atgyweirio/cynnal-a-chadw cloch larwm cynnal ac uwchraddio erialau teledu cymunedol unrhyw wasanaeth arall a rennir

Os darperir unrhyw un o’r gwasanaethau hyn gyda’ch llety, bydd eich rhent gros yn cynnwys tâl gwasanaeth. Cyfrifir y tâl gwasanaeth hwn ar sail yr union gostau dros y 12 mis blaenorol, ac o bosibl cynhwysir swm i dalu am gynnydd a ragwelir yn y costau hynny. Mae’r tâl a godir am wasanaeth i grw^ p arbennig o gartrefi yn cael ei rannu’n gyfartal rhwng pob preswylydd ar y safle.

34


Er bod rhenti Tenantiaid Diogel yn cael eu hadolygu bob dwy flynedd, bydd y tâl gwasanaeth yn dal i gael ei adolygu bob blwyddyn, a byddwch yn cael gwybod am unrhyw newid yn eich tâl gwasanaeth. Mewn achos o anghydfod yngly^ n â’ch tâl gwasanaeth, gellwch gysylltu â’r Tribiwnlys Prisio Lesddaliadau ar 029 2023 1687, neu gallech chi ysgrifennu atynt i'r cyfeiriad canlynol: 1st Floor West Wing, Southgate House, Wood Street, Cardiff CF10 1EW.

Eich rhent a thaliadau eraill

Bydd eich llythyr am y cynnydd yn y rhent blynyddol yn cynnwys dadansoddiad o’r modd y cafodd y tâl gwasanaeth ei gyfrif. Byddwn bob amser yn cymryd barn y preswylwyr i ystyriaeth ar y math o wasanaethau ac ansawdd y gwasanaethau a ddarperir wrth benderfynu ar y gwasanaethau a ddarperir yn y dyfodol a’r tâl a godir am y gwasanaethau hynny.

4.3 Sut mae talu’ch rhent Mae sawl ffordd o dalu’ch rhent. Gellwch ddewis y dull mwyaf cyfleus i chi o’r rhestr isod:  



 

talu’n uniongyrchol o’ch cyfrif banc neu gymdeithas adeiladu drwy Ddebyd Uniongyrchol defnyddio’ch cerdyn talu rhent Allpay mewn unrhyw Swyddfa’r Post a sawl man arall sy’n arddangos yr arwydd PayPoint, PAYzone™ neu e-dalu defnyddio’ch cerdyn Allpay i dalu dros y ffôn drwy ddefnyddio cerdyn debyd drwy alw 0870 770 0472 unrhyw adeg o’r dydd neu dros y Rhyngrwyd ar www.allpayments.net talu arian parod, siec neu archeb bost yn bersonol yn ein swyddfa (oriau arferol y swyddfa yn unig) talu drwy’r post gyda siec neu archeb bost (noder os gwelwch yn dda na all y Gymdeithas dderbyn sieciau ôlddyddiedig)

NODER OS GWELWCH YN DDA BOD POB RHENT YN DDYLEDUS YMLAEN LLAW. Os yw’n well gennych dalu’ch rhent bob wythnos, rhaid ei dalu erbyn y dydd Llun (am yr wythnos sy’n dilyn). 

35


Eich rhent a thaliadau eraill

Os yw’n well gennych dalu’n fisol, rhaid gwneud y taliad ar y 1af o bob mis am y mis sy’n dilyn.

4.4 Budd-dal Tai Os ydych yn derbyn Cymorth Incwm, fel arfer byddwch yn gymwys i dderbyn Budd-dal Tai llawn, fydd yn ddigon i dalu’r rhent yn gyfan. Os nad ydych yn derbyn Cymorth Incwm ond bod eich incwm yn isel ac mai ond ychydig o arian sydd gennych wrth gefn, efallai y byddwch yn gymwys i dderbyn Budd-dal Tai llawn neu rannol, yn dibynnu ar eich amgylchiadau personol chi. Gallwn eich cynghori yngly^ n â hyn. Os ydych yn dymuno gwneud cais am Fudd-dal Tai dylech gysylltu â Chyngor Sir Caerfyrddin a gofyn am y ffurflenni angenrheidiol. Gofynnir i chi roi manylion am eich teulu, incwm y teulu, a’r cartref sydd gennych. Gofynnir i’r Gymdeithas gadarnhau eich rhent a dyddiad dechrau eich tenantiaeth. Os ydych yn gweithio, gofynnir i chi efallai gyflwyno eich papur cyflog neu gadarnhad arall o’ch incwm gan eich cyflogwr, ac os ydych yn hunangyflogedig, gofynnir i chi o bosibl ddarparu cyfrifon i gadarnhau eich incwm. Os ydych yn derbyn Budd-dal Tai, byddwn yn eich annog i gael y Cyngor i dalu’r budd-dal yn uniongyrchol i’r Gymdeithas. Os ydych yn cael Budd-dal Tai, mae’n bwysig iawn eich bod yn rhoi gwybod i’r Cyngor yn ddi-oed am unrhyw newid yn eich incwm neu yn eich teulu. Fel arall gallech gael eich hun yn gorfod talu arian yn ôl i’r Cyngor os yw’r Cyngor yn penderfynu ei fod wedi talu budd-dal nad oeddech â hawl i’w dderbyn bellach.

4.5 Grant Cefnogi Pobl Mae rhai o’n preswylwyr yn gymwys i dderbyn cymorth ariannol i’w cynorthwyo gyda’u hanghenion tai. Cafodd y modd y telir y cymorth hwn sy’n ymwneud â thai ei newid rai blynyddoedd yn ôl.

36


Y math o gefnogaeth a gynigir yn ein heiddo ni yw darparu system larwm gymunedol a glanhau ffenestri unigol yn yr eiddo hwnnw. Os ydych angen y math hwn o gymorth a’ch bod yn derbyn Budd-dal Tai, byddwch yn awtomatig â’r hawl i dderbyn Grant Cefnogi Pobl. Os nad ydych yn gymwys i dderbyn Budd-dal Tai a’ch bod yn dymuno gwneud cais am gymorth ariannol i dalu am y costau hyn, a fyddech gystal â gofyn am ffurflen gais.

Eich rhent a thaliadau eraill

Hyd at fis Mawrth 2003 ariannwyd y cymorth hwn drwy’r Budd-dal Tai, ond ers y 1af o Ebrill 2003 mae’r cymorth hwn wedi’i ariannu drwy Grant newydd Cefnogi Pobl.

4.6 Cael anhawster i dalu’ch rhent? Eich cyfrifoldeb chi yw gwneud yn siw^ r eich bod yn talu’ch rhent yn llawn ac ar amser. Ni allwn fforddio gadael i ôl-ddyledion rhent bentyrru, a dibynnwn ar ein preswylwyr i dalu eu rhent yn rheolaidd. OS CEWCH ANHAWSTER I DALU’CH RHENT, COFIWCH ROI GWYBOD I NI YN DDIYMDROI. Mae’n bosibl nad ydych yn derbyn pob budd-dal lles y mae hawl gennych i’w dderbyn. Os felly gallwn roi cyngor i chi yngly^ n â budd-daliadau, a’ch cysylltu â ffynonellau eraill o gymorth posibl. Mae rhestr o gyfeiriadau defnyddiol yn Atodiad D. Ein nod yw ymdrin â chydymdeimlad â phob preswylydd sydd ag ôlddyledion rhent ac ystyried eu hamgylchiadau yn llawn. Y cam olaf un fydd cymryd camau cyfreithiol i adfeddiannu eich eiddo. Gellir gweld ein polisi ar Ôl-ddyledion Rhent ar ein gwefan neu gellir cael copi o’n swyddfa.

4.7 Trethi dwr ^ Chi sydd yn gyfrifol am dalu trethi dw^ r eich cartref. Dw^ r Cymru sy’n pennu’r tâl, fydd yn rhoi gwybod i chi beth yw’r union swm sy’n daladwy. Mae trethi dw^ r yn daladwy i’r Bwrdd Dw^ r, a gellir ei dalu mewn rhandaliadau.

37


Eich rhent a thaliadau eraill 38

4.8 Treth y Cyngor Chi sydd yn gyfrifol am dalu Treth y Cyngor i’ch Cyngor Sir. Byddant yn rhoi gwybod i chi ym mha Fand Treth y mae eich cartref a faint yn union yw swm y Dreth sy’n daladwy. Gellir talu Treth y Cyngor mewn rhandaliadau. Mae Treth y Cyngor yn seiliedig ar deulu sy’n cynnwys o leiaf ddau o bobl. Os ydych yn byw ar eich pen eich hun, cewch ostyngiad o 25% yn awtomatig. Mae system budd-daliadau ar wahân ar gyfer Treth y Cyngor, a gall y rhai sy’n gymwys gael ad-daliad hyd at 100% o’r dreth, yn dibynnu ar amgylchiadau personol yr unigolyn.


adran 5

Gwaith Atgyweirio a

chynnal-a-chadw


Gwaith Atgyweirio a Chynnal-a-chadw

5.1

Ein rhwymedigaethau ni o ran gwaith atgyweirio

Fel eich landlord, mae’n ddyletswydd gyfreithiol arnom i gyflawni gwaith atgyweirio penodol i’ch cartref pan fydd angen gwneud y gwaith hwn. Ni sydd yn gyfrifol am sicrhau bod y tu allan i’ch cartref a’r adeiladwaith yn gyffredinol mewn cyflwr da. Gall hyn gynnwys: 

Y to, walydd allanol, drysau allanol, siliau ffenestri, clicied ffenestri, cortyn ffenestri a fframiau ffenestri, gan gynnwys y paentio a’r addurno allanol.



Walydd mewnol, sgertins, drysau a fframiau drysau, bachau, cloeon, pyst drws, trothwyon, blychau post, dolenni drysau, lloriau (ond nid gorchuddion llawr) a nenfydau, gwaith plastro (ond nid paentio ac addurno).

Gawith Atgyweirio a Chynnal-a-chadw

5.

Hefyd ni sy’n gyfrifol am gadw’r gosodiadau sy’n cyflenwi dw^ r, nwy a thrydan ar gyfer glanweithdra ac ar gyfer gwresogi’r cartref a’r dw^ r, mewn cyflwr da. Gall hyn gynnwys:    

Basnau, sinciau, baddonau, toiledau, systemau tynnu dw^ r ty^ bach, a phibellau gwastraff. Weirin trydan, pibellau nwy a dw^ r a thapiau. Gwresogyddion dw^ r a gofod, llefydd tân a thanau gosod. Socedi a ffitiadau golau.

Mae Bro Myrddin yn berchen ar nifer o fflatiau a maisonettes, a byddwn yn cymryd gofal rhesymol i gadw mynedfeydd, neuaddau, staerau, lifftiau, tramwyfeydd, tyllau sbwriel ac unrhyw rannau eraill a rennir, mewn cyflwr da. 

41


Gawith Atgyweirio a Chynnal-a-chadw

Ein nod bob amser yw cyflawni gwaith atgyweirio gynted ag y bo modd, a hynny o fewn amserau ymateb y cytunwyd arnynt. Bydd yr amser a gymerir i gwblhau gwaith atgyweirio unigol yn dibynnu ar:   

y math o waith atgyweirio sydd angen ei wneud, e.e. Argyfwng, Brys neu Achlysurol pa mor gyflym y gall ein contractwyr gael mynediad i’ch cartref a yw’r cydrannau sydd eu hangen i gwblhau’r gwaith ar gael

Gweler Atodiad A am fanylion pa waith atgyweirio sy’n cael ei gynnwys yn waith Argyfwng, Brys ac Achlysurol ac am yr amserau ymateb i’r gwahanol fathau hyn o waith atgyweirio.

5.2 Eich cyfrifoldebau chi Er mai Bro Myrddin yw eich landlord, nid y ni sy’n gyfrifol am bob gwaith atgyweirio. Eich cyfrifoldeb chi yw rhai atgyweiriadau, ac mae’r rhain yn cynnwys:  

          

42

Addurno y tu fewn i’ch cartref, gan gynnwys llenwi mân graciau mewn plastr Atgyweirio unrhyw ddifrod a achoswyd yn fwriadol neu drwy esgeulustod ar eich rhan chi, aelod o’ch teulu neu ymwelydd Gosod erialau teledu (ac eithrio lle darperir erial teledu cymunedol) Torri gwaelod y drws i redeg dros garped Cael clo newydd os ydych yn colli’ch allweddi Plymio peiriannau golchi neu olchwyr llestri Pen cawod, plygiau a chadwyni ar sinciau, baddonau a basnau ymolchi Cwpwrdd ystafell ymolchi, rheiliau llieiniau, dalwyr papur ty^ bach, drych Plygiau, bylbau golau, tiwbiau a ffitiadau golau Newid ffiwsiau’r ty^ Gwaedu rheiddiaduron Clirio sinc sydd wedi blocio Gwydr wedi cracio neu wedi torri


Dibynnwn arnoch i roi gwybod am ddiffygion yn ddi-oed a rhoi mynediad i’n contractwyr fel y gellir cwblhau’r gwaith atgyweirio o fewn yr amserlen y cytunwyd arni. Pan fyddwch yn gadael yr eiddo, a fyddech gystal â sicrhau bod yr eiddo’n lân, yn gymen, wedi’i addurno i safon resymol, a bod pob eiddo diangen wedi’i glirio (gan gynnwys unrhyw beth yn yr atig). Os ydych yn gadael unrhyw eitemau diangen ar ôl yn yr eiddo, byddwn yn codi tâl arnoch am y gost o’u clirio.

5.3

Archwiliadau Diogelwch Blynyddol

Mae’n ofynnol yn ôl y gyfraith i Fro Myrddin wasanaethu offer nwy ac olew a thanau glo bob 12 mis.

Gawith Atgyweirio a Chynnal-a-chadw

Rhaid i chi gymryd pob rhagofalon i arbed difrod i’r eiddo gan dân, rhew, pibau dw^ r wedi rhewi neu ddraeniau wedi blocio.

Byddwn ni neu ein Contractwyr Gwresogi yn cysylltu â chi unrhyw adeg hyd at ddeufis cyn dyddiad y gwasanaeth blynyddol i drefnu mynediad. Mae’n bwysig eich bod yn trefnu mynediad fel y gellir gwneud y gwasanaeth. MAE’R OFFER YN EICH EIDDO YN CAEL EI WASANAETHU BOB BLWYDDYN ER MWYN SICRHAU EICH DIOGELWCH CHI GAN Y GALL CARBON MONOCSID LADD. Mae methu â chaniatáu mynediad i wasanaethu’r offer yn eich cartref yn torri ar amodau’ch tenantiaeth, a gallai hyn arwain at ddwyn achos cyfreithiol yn eich erbyn.

5.4 Gwaith atgyweirio y codir tâl amdano Os taw ni sy’n gwneud gwaith atgyweirio sy’n rhan o’ch cyfrifoldeb chi fel preswylydd, codir tâl arnoch am y gwaith hwnnw. Os oes angen gwneud unrhyw waith atgyweirio oherwydd difrod, camddefnydd neu esgeulustod ar eich rhan chi, eich teulu neu ymwelwyr, ein polisi yw codi tâl arnoch am y gost lawn o gyflawni’r gwaith. Cewch gyfle i wneud y gwaith eich hun cyn pen cyfnod penodol o amser ac i safon y cytunwyd arno. 

43


Gawith Atgyweirio a Chynnal-a-chadw

Os nad yw’r gwaith atgyweirio wedi’i gwblhau o fewn yr amser hwn neu os nad yw’r gwaith i’r safon ofynnol, byddwn yn trefnu bod ein contractwyr yn cwblhau’r gwaith atgyweirio. Os yw hyn yn digwydd, codir tâl arnoch am y gost lawn o wneud yr atgyweirio. Noder y canlynol yn arbennig os gwelwch yn dda:

5.5



Os cawn wybod bod difrod wedi’i wneud yn eich eiddo, byddwn yn gofyn i chi drwsio’r difrod o fewn cyfnod penodol o amser ac i safon y cytunwyd arno. Os na fyddwch yn gwneud hyn, efallai y byddwn ni’n cyflawni’r gwaith ar eich rhan ac yn codi tâl am ei wneud.



Byddwn yn cwblhau’r gwaith atgyweirio o fewn ein hamserau ymateb arferol.



Cesglir y tâl am gyflawni’r gwaith atgyweirio ar ôl cwblhau’r gwaith.



Yn dibynnu ar yr amgylchiadau, byddwn yn ymdrin â chasglu’r ddyled â chydymdeimlad. Byddwn yn ystyried pob achos yn unigol.

Gwaith addurno

Chi sy’n gyfrifol am gadw y tu mewn i’ch cartref mewn cyflwr da a glân o ran y gwaith addurno. Nodir rhai awgrymiadau ar ail-addurno ar ddiwedd yr adran hon. Ein nod yw ail-addurno y tu allan i’ch cartref, ac unrhyw ardal gymunedol, bob pum mlynedd.

5.6 Rhoi gwybod bod angen gwneud gwaith atgyweirio Mae sawl ffordd o roi gwybod bod angen gwneud gwaith atgyweirio: 

44

Ysgrifennwch atom gan roi gymaint o fanylion am y broblem ag sy’n bosibl. Mae angen i ni wybod eich enw, cyfeiriad, rhif ffôn (os oes gennych un), lleoliad y gwaith atgyweirio, pa mor ddrwg yw’r broblem, ac amser pan ellir cael mynediad i wneud y gwaith atgyweirio.


Ffoniwch ni yn ystod oriau swyddfa ar y rhif ffôn di-dâl 0800 316 9602, gan roi’r manylion a nodir uchod. (Ar gyfer problemau cynnal-a-chadw nad ydynt yn rhai brys, mae gwasanaeth ateb galwadau awtomatig i dderbyn galwadau y tu allan i oriau swyddfa ar 01267 232714.)



Ymwelwch â’n swyddfa i roi gwybod am y broblem.



Ymwelwch â’n gwefan a chliciwch ar “Cofnodi gwaith atgyweirio”, sydd yn yr Adran Preswylwyr.

Os oes angen i chi roi gwybod am WAITH ATGYWEIRIO ARGYFWNG y tu allan i oriau swyddfa, ffoniwch Gwasanaeth Llinell Gofal Cyngor Sir Caerfyrddin ar 01558 824283.

Gawith Atgyweirio a Chynnal-a-chadw



Nid hwn yw’r rhif os ydych yn amau bod nwy yn gollwng. OS YDYCH YN GWYNTO NWY, DYLECH DDATGYSYLLTU’R NWY YN Y PRIF GYFLENWAD NWY A FFONIO TRANSCO YN DDI-OED AR 0800 111999. Peidiwch ag ysmygu na throi’r golau ymlaen. Unwaith eich bod wedi rhoi gwybod i TRANSCO, dylech wedyn roi gwybod i ni.

5.7 Yr hawl i gael gwaith atgyweirio wedi’i wneud Os ydych wedi rhoi gwybod am waith atgyweirio sydd angen ei wneud ac nad ydym wedi cyflawni’r gwaith cyn pen 21 diwrnod heb reswm da, gellwch gael y gwaith wedi’i wneud mewn rhai amgylchiadau ar ein traul ni. Rhaid i’r gwaith atgyweirio hwn beidio â chosti mwy na £500 i gyd, ac yn un sy’n debygol o effeithio’n andwyol ar eich iechyd a diogelwch os na chyflawnir y gwaith o fewn yr amser penodedig. Er mwyn gallu ymarfer eich Hawl i gael Gwaith Atgyweirio wedi’i wneud, rhaid i chi ddilyn y weithdrefn a nodir yn Neddf Tai 1988. Gellir cael manylion o’n swyddfa neu ar ein gwefan.

45


Gawith Atgyweirio a Chynnal-a-chadw

5.8 Difrod i eiddo Os ydych yn achosi difrod i’ch cartref (yn ddamweiniol neu yn fwriadol), neu os oes angen gwneud gwaith atgyweirio oherwydd camddefnydd gennych chi, chi fydd yn atebol am dalu’r gost o wneud y gwaith atgyweirio. Os na fedrwch dalu am y gwaith atgyweirio yn syth, fe fyddwn ni’n trefnu i’r gwaith gael ei wneud ac i chi ein had-dalu yn wythnosol. Os achosir difrod yn fwriadol gennych chi, aelod o’ch teulu neu ymwelydd a wahoddwyd i’ch eiddo, mae hyn yn achos difrifol o dorri amodau’r denantiaeth, a rhoddir gwybod i chi y gallai unrhyw ddigwyddiad tebyg arall olygu y byddwn yn cymryd camau cyfreithiol yn eich erbyn.

5.9 Rhagofalon difrod rhew Pan fydd yn rhewi mewn tywydd oer, gall hynny achosi difrod difrifol i danciau dw^ r, pibau, sestonau, sinciau a basnau wrth i’r dw^ r rewi ac ymchwyddo. Weithiau ni fyddwch yn ymwybodol o’r difrod hyd nes bod y pibau wedi dadlaith a bod y dw^ r yn llifo o’r pibau neu offer sydd wedi rhewi. Dylech gymryd y rhagofalon isod i ddiogelu’ch cartref a’r cynnwys yn ystod tywydd oer: 

Cadwch eich cartref mor gynnes â phosibl.



Gwnewch yn siw^ r eich bod yn gwybod ble i ddod o hyd i’r tap rheoli’r prif gyflenwad dw^ r neu’r stopfalf, a sut mae ei droi i ffwrdd. Os nad yw’n gweithio’n iawn, rhowch wybod i ni.

Os oes raid i chi adael eich cartref am fwy nag wythnos pan allai’r tywydd fod yn oer a bod perygl y gall rewi’n galed, dylech hefyd:

46



Draenio’r dw^ r i gyd o’r holl system drwy gau’r stopfalf ac agor pob tap tan i’r dw^ r redeg allan i gyd. Cofiwch beidio â gadael tra bod y tapiau yn dal ar agor rhag ofn bod y pibau gwastraff wedi rhewi a bod y dw^ r yn gorlifo. Cofiwch gau’r tapiau cyn i chi adael eich cartref.



Fflysiwch y toiled a rhowch halen i lawr y toiled.




Trowch y stopfalf arno unwaith yn rhagor a gwnewch yn siw^ r bod y dw^ r yn rhedeg yn iawn o bob tap.



Rhowch y gwres canolog ymlaen. Os gwelwch nad yw’n cynhesu, trowch y system i ffwrdd a rhowch wybod i ni.

5.10 Pibau wedi byrstio Os oes piben wedi byrstio gennych: 

Trowch y gwres canolog i ffwrdd a’r system dw^ r twym.



Trowch y dw^ r i ffwrdd yn y stopfalf.



Agorwch bob tap i ddraenio’r dw^ r o’r system gynted ag y bo modd i arbed y dw^ r rhag gorlifo eich cartref.



Edrychwch i weld o ble y daw’r dw^ r.



Rhowch wybod i Fro Myrddin fel y gallwn drefnu i wneud gwaith atgyweirio argyfwng.

Gawith Atgyweirio a Chynnal-a-chadw

Pan ddychwelwch adref:

Os yw’r dw^ r wedi bod yn gollwng drwy bwynt golau ar y nenfwd neu swîts, PEIDIWCH â rhoi’r golau ymlaen. Rhowch wybod i ni yn ddiymdroi fel y gallwn sicrhau bod y goleuadau yn ddiogel i’w defnyddio.

5.11 Cyddwysiad Gall cyddwysiad beri difrod i’ch dillad, dillad gwely, gorchuddion llawr, addurniadau a hyd yn oed adeiladwaith eich cartref. Mae’n achosi llwydni i dyfu, yn smotiau du fel arfer, ar walydd, nenfydau ac ar bethau eraill. Cynhyrchir cyddwysiad pan fydd aer twym llaith yn cwrdd â wynebau oer megis ffenestri, nenfydau, walydd a lloriau. Fel arfer gellir arbed hyn rhag digwydd neu o leiaf leihau ei effaith drwy wresogi ac awyru priodol. 

47


Gawith Atgyweirio a Chynnal-a-chadw

Mae coginio, cael baddon a golchi dillad i gyd yn cynhyrchu ager, ac mae gwresogyddion nwy a pharaffin cludadwy hefyd yn cynhyrchu anwedd. Gall y rhain i gyd gyfrannu at gyddwysiad. Er mwyn arbed cyddwysiad rhag digwydd, dylech ddilyn y canllawiau canlynol:  



  

Cadwch ystafelloedd yn ddigon twym ac wedi’u hawyru’n ddigonol. Cadwch ddrws y gegin ar gau wrth goginio, rhowch gaeadon ar sosbenni, a defnyddiwch yr echdynnydd os oes un gennych. Cadwch y drws ar gau a’r ffenestr ar agor wrth olchi a sychu dillad. Peidiwch â defnyddio sychdaflwr (heblaw am gyddwysydd) oni bai bod y bibell awyru yn gollwng yr anwedd y tu allan i’r adeilad. Wrth gael bath neu gawod, caewch ddrws yr ystafell ymolchi ac agorwch y ffenestr ar ôl i chi orffen. Mewn tywydd oer, defnyddiwch wresogyddion cefndir. Peidiwch â defnyddio gwresogyddion nwy neu baraffin cludadwy.

Os oes problemau cyddwysiad parhaus gennych na ellwch eu rheoli, cofiwch gysylltu â ni.

5.12 Gwresogyddion symudol nwy neu baraffin NI CHANIATEIR i chi ddefnyddio gwresogyddion symudol nwy neu baraffin heb ein caniatâd gan y gallant fod yn berygl tân, yn ogystal ag achosi problemau cyddwysiad difrifol. Chi fydd yn atebol am unrhyw ddifrod a achosir i eiddo Cymdeithas Tai Bro Myrddin drwy ddefnyddio gwresogyddion nwy potel neu baraffin. Os ydych yn cael problemau i wresogi’ch cartref, cysylltwch os gwelwch yn dda â’n hadran Cynnal-a-chadw am gymorth a chyngor.

48


Caiff synwyryddion mwg eu gosod ym mhob un o’n heiddo i’ch diogelu chi a’ch teulu. RHAID I CHI BEIDIO dan unrhyw amgylchiadau dynnu’r batris allan o’r synwyryddion mwg. Caiff systemau larwm tân eu gosod lle bo hynny’n ofynnol yn ôl y ddeddf er diogelwch y preswylwyr. Fel arfer lleolir y panel rheoli mewn cyntedd cymunedol ar y llawr gwaelod, a bydd y synwyryddion mwg yn eich fflat wedi’u cysylltu â’r system larwm gymunedol. Mae’r synwyryddion yn sensitif a gall mwg coginio neu fwg trwchus ysmygu fod yn ddigon i ganu’r larwm. A fyddech gystal felly â chadw drws eich cegin ar gau pan fyddwch yn coginio, a pheidiwch ag ysmygu yn uniongyrchol o dan synhwyrydd mwg.

Gawith Atgyweirio a Chynnal-a-chadw

5.13 Larymau tân a synwyryddion mwg

Os yw’r larwm yn canu, dylech bob amser gymryd bod tân go iawn. Os yw’n larwm diachos, a fyddech gystal â rhoi galwad ffôn i ni gynted ag y bo modd fel y gallwn anfon peiriannydd allan i wneud yn siw^ r bod y larwm yn gweithio’n iawn. Rhaid i chi beidio â fandaleiddio na difrodi’r panel rheoli i stopio’r larwm rhag canu. Os credwch bod y larwm yn ddiffygiol, a fyddech gystal â chysylltu â’r Tîm Cynnal-a-chadw fel y gallwn ymchwilio i’r mater.

5.14 Mewn achos o dân 

Deialwch 999 a gofynnwch am y Frigâd Dân.



Caewch y drysau a’r ffenestri os yn bosibl i arbed y mwg rhag lledu.



Rhybuddiwch eraill yn yr adeilad ac ewch allan.



PEIDIWCH BYTH ag arllwys dw^ r dros y tân os mai offer trydan, braster coginio, olew neu wirodydd sydd ar dân.

Am wybodaeth a chyngor di-dâl ar atal tân, cysylltwch â’ch Gwasanaeth Tân ac Achub lleol ar 0800 169 1234.

49


Gawith Atgyweirio a Chynnal-a-chadw

5.15 Awgrymiadau ar ail-addurno’ch cartref Mae llwyddiant addurno yn dibynnu i raddau helaeth ar y gwaith paratoi a wneir cyn cychwyn ar y paentio a’r papuro. Mae hyn yn golygu glanhau’r holl wynebau sydd i’w paentio yn drwyadl, llenwi craciau neu dyllau, a rhwbio’r wyneb i lawr â phapur garw. Gwaith pren Cyn paentio dros bren sydd eisoes wedi’i baentio, rhaid rhwbio’r gwaith paent i lawr yn drwyadl â phapur garw neu ei drin â chodwr paent o’r siop ac yna ei rwbio i lawr i roi sylfaen da i’r paent newydd. Os ydych yn defnyddio codwr paent o’r siop, cofiwch ddilyn y cyfarwyddiadau yn ofalus a gwnewch yn siw^ r bod digon o aer yn llifo drwy’r ystafell pan fyddwch yn ei ddefnyddio. Fel arfer, mae un haen o got isaf ac un neu ddwy got uchaf yn ddigon, ond efallai y bydd angen rhagor os ydych yn paentio dros liw tywyll neu liw llachar â lliw goleuach. Darllenwch y cyfarwyddiadau ar y tun cyn cychwyn, gan nad oes angen cot isaf ar rai paentiau. Wrth baentio ffenestri, mae’n bwysig eich bod yn cadw’r ffenestr ar agor yn ystod y gwaith paentio. Peidiwch â chau’r ffenestr tan bod y paent wedi sychu’n iawn, a chymerwch ofal i beidio â phaentio dros unrhyw glicied diogelwch na chyfyngwyr agor. Nenfwd a’r walydd Mae paent emylsiwn o safon dda fel arfer yn addas ar gyfer pob ystafell. Dylai un neu ddwy haen fod yn ddigon, yn dibynnu ar gyflwr y wyneb. Gwnewch yn siw^ r bod y wyneb yn lân heb saim cyn i chi ddechrau paentio, a llenwch unrhyw graciau neu dyllau. Mewn ystafelloedd ymolchi a cheginau, argymhellir defnyddio paent emylsiwn finyl y gellir ei olchi. Dylai dwy haen fod yn ddigon. PEIDIWCH BYTH â phaentio dros y synhwyrydd mwg, gan y bydd yn achosi i’r synhwyrydd beidio â gweithio a thrwy hynny yn rhoi eich bywyd chi, a bywyd eraill, mewn perygl. Defnyddio Artecs Peidiwch os gwelwch yn dda â rhoi artecs ar walydd eich eiddo, gan fod y math hwn o orffeniad yn hynod anodd i gael gwared arno.

50


adran 6

Byw yn eich

cartref


Byw yn eich cartref

6.1

Anghenion arbennig/anabledd

Os oes gennych anabledd neu anghenion arbennig eraill, gallwn eich rhoi mewn cysylltiad â phobl a all eich helpu.

Byw yn eich cartref

6.

Os ydych yn dod yn anabl ac angen cymhorthion neu addasiadau arbennig i’ch helpu i ymdopi yn eich cartref, dylech gysylltu â’r therapydd galwedigaethol yn eich adran Gwasanaethau Cymdeithasol lleol. Os yw’r Therapydd Galwedigaethol yn eich hysbysu bod angen gwneud gwaith mawr, megis gosod cawod, dylech gysylltu â’n tîm Cynnal-a-chadw yn y lle cyntaf am gyngor ar sut ellwch o bosibl gael grant. Fel arall, efallai y gallwch drosglwyddo i gartref mwy addas os dyna fyddai orau gennych. Dylid trafod unrhyw gais am drosglwyddo gyda’n Tîm Tai.

6.2 Yswiriant Eich cyfrifoldeb chi yw gwneud yn siw^ r bod yswiriant digonol gennych ar gyfer cynnwys eich cartref. Mae cynllun yswiriant cynnwys cartref ffafriol ar gael yn benodol ar gyfer preswylwyr cymdeithasau tai ac eiddo awdurdod lleol. Os dymunwch brynu’r yswiriant hwn, bydd angen i chi gysylltu â’r cwmni yswiriant yn uniongyrchol. Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar ein gwefan neu o’n swyddfa. Mae’r Gymdeithas yn yswirio adeiladwaith eich cartref, ond nid yw’r achosion canlynol wedi’u cynnwys: 

Colli neu ddifrod i’ch celfi, eiddo a’ch meddiannau personol, ac eithrio lle gellir dangos bod Bro Myrddin wedi bod yn esgeulus. 

53


Byw yn eich cartref



Difrod a achosir i’ch meddiannau gan breswylydd arall, e.e. drwy adael i ddw^ r y bath orlifo i’r fflat oddi tano.

Os ydych yn dioddef colli neu ddifrod i’ch eiddo sydd yn eich barn chi yn fai arnom ni, rhaid i chi wneud hawliad yn ysgrifenedig, a byddwn ni yn ei gyfeirio ymlaen at ein hyswirwyr. Bydd yr yswirwyr ond yn talu’r hawliad os ydynt wedi’u boddloni mai ni oedd yn esgeulus ac yn atebol yn ôl y gyfraith am y golled.

6.3 Allweddi Nid ydym yn cadw allweddi sbâr ar gyfer ein heiddo, ac eithrio ar gyfer drysau cymunedol, ac felly ni allwn eich gadael i mewn os cewch eich cloi allan. Eich cyfrifoldeb chi yw gwneud yn siw^ r bod allwedd sbâr gennych i’ch cartref ac y cedwir hi mewn lle diogel. Efallai y dymunwch adael allwedd sbâr gyda chyfaill, perthynas neu gymydog rhag ofn y bydd argyfwng. Os ydych yn colli’r allweddi i’ch cartref, eich cyfrifoldeb chi yw cael cloeon newydd. Os gofynnwch i ni gael cloeon newydd i chi, byddwn yn codi tâl arnoch am y cloeon ac am y gwaith o’u gosod.

6.4 Diogelwch Eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau y cedwir eich cartref, eich teulu a’ch eiddo personol yn ddiogel. Cofiwch gadw’ch drysau a’ch ffenestri ar glo bob amser. PEIDIWCH BYTH â gadael i ddieithriaid i mewn i’ch cartref oni bai eu bod yn gallu profi pwy ydynt. Mae cardiau adnabod gan bob un o’n staff a’n contractwyr. Hefyd bydd gan ein contractwyr – oni bai eich bod wedi gofyn am un i wneud gwaith argyfwng i chi – archeb gwaith swyddogol Bro Myrddin. Mae staff nwy, trydan, dw^ r a’r Cyngor a’r heddlu i gyd yn cario cerdyn adnabod, a dylech bob tro ofyn am weld y cerdyn adnabod cyn gadael iddynt ddod i mewn i’ch cartref. Os ydych yn amau mai’r galwr yw’r person go iawn y mae’n honni ei fod, dylech gysylltu â’r sefydliad y mae’n hawlio ei gynrychioli i gadarnhau pwy ydyw.

54


6.5 Gwaredu sbwriel A fyddech gystal â gwaredu eich sbwriel yn ofalus, gan y gall sbwriel a llefydd cadw biniau sbwriel sy’n anniben fod yn berygl i iechyd drwy ddenu plâu a phryfed (e.e. llygod mawr, llygod bach, colomennod ac ati).

Byw yn eich cartref

Os ydych yn byw mewn bloc o fflatiau, gwnewch yn siw^ r os gwelwch yn dda bod y drws cymunedol yn cael ei gadw ar glo. Os oes gennych system ffôn-mynediad, PEIDIWCH BYTH â gadael pobl i mewn i fflatiau eraill.

Os ydych yn cael problem gyda phryfed neu blâu eraill yn y cartref, dylech gysylltu ag adran Iechyd yr Amgylchedd eich cyngor lleol. (Gweler Atodiad D, Cyfeiriadau Defnyddiol).

6.6 Sw ^ n a phoendod arall Un o amodau eich Cytundeb Tenantiaeth yw nad ydych chi, aelodau’ch teulu na’ch ymwelwyr a wahoddwyd i’ch cartref yn achosi sw^ n nac unrhyw boendod arall i breswylwyr eraill. Dylech wneud pob ymdrech i gadw’r sw^ n i lawr gymaint ag y medrwch, megis peidio â gosod y teledu, offer stereo ac ati ger gwahanfuriau. Mae’n arbennig o bwysig eich bod yn cadw’r sw^ n i lawr rhwng 11 yr hwyr a 7.30 y bore. Os yw eich cymdogion yn peri sw^ n sy’n tarfu arnoch, dylech gael gair â hwy yn y lle cyntaf, gan mae’n bosibl nad ydynt yn sylweddoli eu bod yn peri poendod. Os yw’r poendod yn parhau, dylech roi gwybod am y broblem i’n Hadran Dai. Gallech hefyd gwyno yn uniongyrchol i Swyddog Iechyd yr Amgylchedd yn y Cyngor, sydd â hawliau cyfreithiol i ddelio â phoendod sw^ n. Noder os gwelwch yn dda y gellir ond cymryd camau o weithredu pan fernir bod y poendod sw^ n yn ddifrifol ac yn gyson. Ein nod bob amser yw delio’n deg ac yn ddiduedd â phob ochr mewn achosion o anghydfod rhwng preswylwyr a chwynion yn erbyn cymdogion. Lle bo’n bosibl, byddwn yn ceisio cyflafareddu, a chydnabod bod yn rhaid i ni orfodi amodau’r denantiaeth. 

55


Byw yn eich cartref

Mae copi o’n polisi ac o’r daflen sy’n egluro’r modd yr ydym yn ymdrin ag ymddygiad gwrthgymdeithasol ar gael ar ein gwefan neu o’n swyddfa.

6.7 Aflonyddu Ni fydd Bro Myrddin yn goddef unrhyw ffurf ar aflonyddu, pu’n a yw’n deillio o gefndir hil, rhyw, hunaniaeth rywiol neu unrhyw achos arall. Byddwn yn cymryd camau i ddelio ag achosion yn ddiymdroi ac mewn modd sensitif, gan gynnig y cymorth a’r cyngor priodol. Os credwch eich bod yn dioddef o gael eich aflonyddu, dylech ddwyn y mater i sylw ein Hadran Dai fydd yn ymchwilio i’r mater yn ddiymdroi. Ni fyddwn yn cymryd unrhyw gamau mewn ymateb i gw^ yn heb yn gyntaf ymgynghori â’r person(au) sy’n dioddef aflonyddu. Os yw’r digwyddiad yn arbennig o ddifrifol, efallai y bydd angen i ni gyfeirio’r mater at ein cyfreithwyr i ddwyn achos cyfreithiol yn erbyn y sawl sy’n achosi’r aflonyddu. Lle bo difrod neu ymosodiad troseddol wedi digwydd, byddwn yn rhoi pob cymorth i’r dioddefwr ddwyn achos cyfreithiol os bydd angen. Os teimlwch na allwch barhau yn eich cartref, byddwn yn ystyried eich symud fel mater o flaenoriaeth. Fe all fod oedi fodd bynnag cyn bod ty^ addas yn dod yn wag.

6.8 Anifeiliaid anwes Rhaid i chi bob amser gael ein caniatâd ysgrifenedig yn gyntaf cyn cadw ci, cath neu anifail anwes arall a all achosi poendod i’ch cymdogion. Wrth benderfynu ai rhoi caniatâd neu beidio i chi gadw anifail anwes, byddwn yn ystyried maint eich cartref, y math o gartref sydd gennych, a’i leoliad. Noder os gwelwch yn dda os ydych rywdro yn gwneud cais i symud i gartref arall, efallai na chaniateir i’ch anifail anwes symud gyda chi os nad yw’r eiddo newydd yn addas i gadw anifeiliaid. Fel arfer, ni chaniateir cadw ci neu gath mewn eiddo sydd â mynedfa gymunedol, nac mewn cartref heb ardd, ac eithrio ar gyfer ci tywys i’r deillion neu gi clyw sydd wedi’i hyfforddi’n arbennig i arwain y byddar.

56


Os caniateir chi i gadw anifail anwes a’i fod wedyn yn achosi perygl neu boendod i gymdogion, efallai y bydd gofyn i chi ddod o hyd i gartref arall iddo. Mae copi o’n polisi ar anifeiliaid anwes ar ein gwefan neu gellir cael copi o’n swyddfa dim ond gofyn.

Byw yn eich cartref

Yn yr un modd â Chyngor Sir Caerfyrddin, nid ydym yn caniatáu preswylwyr i gadw mwy nag un ci mewn unrhyw eiddo.

6.9 Gerddi Os oes gardd breifat gennych, eich cyfrifoldeb chi yw cadw’r ardd yn daclus a chymen heb sbwriel. Ni sydd yn gyfrifol am gynnal y ffensys, y walydd terfyn a’r llwybrau. Hefyd ni sy’n gyfrifol am gynnal gerddi cymunedol mewn blociau o fflatiau a llecynnau glas cymunedol ar rai safleoedd eraill. Yn yr achosion hyn, adenillir y gost o gynnal y gerddi drwy godi tâl gwasanaeth a gynhwysir yn eich rhent.

6.10 Parcio ceir Os oes lle parcio wedi’u neilltuo’n benodol i’ch eiddo chi, yna a wnewch chi barcio’ch car yno os gwelwch yn dda er mwyn arbed blocio mynedfa i’r gwasanaethau brys neu i breswylwyr anabl. Mae’r lleiniau parcio i’w defnyddio’n UNIG i barcio ceir a ddefnyddir. Ni ddylid eu defnyddio i barcio ceir heb dreth neu heb yswiriant, nac ar gyfer cyflawni gwaith trwsio ceir. Gofynnir i chi symud eich cerbyd os yw’n peri poendod sw^ n neu boendod gweledol.

6.11 Rhedeg busnes Un o amodau eich cytundeb tenantiaeth yw nad ydych yn rhedeg busnes o’ch cartref heb gael ein caniatâd ysgrifenedig yn gyntaf.

57


atodiadau

A. Targedau ymateb o ran gwneud gwaith atgyweirio B. Yr hawl i wella’ch cartref C. Contractwyr argyfwng D. Cyfeiriadau defnyddiol E. Safonau Gwasanaeth


Mae pob gwaith atgyweirio o ddydd i ddydd yn cael ei gategoreiddio yn Argyfwng, Brys neu Achlysurol drwy ddefnyddio canllawiau Llywodraeth y Cynulliad. Ein nod yw cwblhau’r gwaith o fewn yr amserau targed sydd gennym ar gyfer ymateb i alwadau. Rhoddir blaenoriaeth bob amser i’r gwaith atgyweirio sydd o’r brys mwyaf. Rhestrir isod y gwaith atgyweirio ym mhob categori a’r targedau amser ymateb: Targed ymateb gwaith ARGYFWNG: 24 awr  Pibau wedi blocio  Draeniau wedi blocio  Nam ar y trydan (lle mae perygl i ddiogelwch)  Y system wresogi wedi torri i lawr yn llwyr (yn y gaeaf)  Nwy yn gollwng neu fethiant yn y cyflenwad (cysyllter â Transco ar 0800 111999)  Risg i ddiogelwch  Toiledau (os na ellir ei ddefnyddio ac mai ond un sydd yn yr eiddo)  Ffenestri wedi torri (eu bordio yn unig)  Difrod a achosir gan dân (gwaith atgyweirio i wneud yr eiddo yn ddiogel) Targed ymateb gwaith BRYS: 7 diwrnod calendr  Diffygion trydan lle nad oes perygl y funud honno ^ r twym  Methiant y system gwresogi a/neu’r cyflenwad dw (os nad yw’n dod dan yr uchod)  Goleuadau yn yr ardaloedd cymunedol  Y to’n gollwng  Atgyweiriadau i’r nenfwd ^ r yn gollwng (yn araf)  Dw  Pibellau gorlifo  Atgyweirio toiled, sinc, baddon a basn ymolchi  Cafnau yn gollwng  Cerrig pafin/llwybr yn rhydd  Canllawiau staer/grisiau 

Atodiad A: Targedau ymateb o ran gwneud gwaith atgyweirio

Atodiad A: Targedau ymateb o ran gwneud gwaith atgyweirio

61


Atodiad A: Targedau ymateb o ran gwneud gwaith atgyweirio

Targed ymateb gwaith ACHLYSUROL: 21 diwrnod calendr  Atgyweirio unedau cegin  Drysau neu ffenestri nad ydynt yn ffitio’n iawn  Atgyweirio ffensys a ietiau  Atgyweirio ffaniau echdynnu  Teils rhydd ar y wal  Cloch drws ddim yn gweithio  Tyllau pryfed  Gwydr wedi cracio (lle nad oes perygl i bobl neu eiddo) BYDD LARYMAU MWG AC OFFER NWY, OLEW A GLO YN CAEL EU GWASANAETHU BOB BLWYDDYN. Mae dyletswydd arnom yn ôl y gyfraith i sicrhau y gwneir y gwaith archwilio hanfodol bwysig hwn, a RHAID i chi sicrhau bod ein contractwyr yn gallu cael mynediad i’ch cartref. EICH DIOGELWCH CHI SYDD GENNYM MEWN GOLWG WRTH SICRHAU BOD YR OFFER YN EICH EIDDO YN CAEL EI WASANAETHU BOB BLWYDDYN GAN Y GALL CARBON MONOCSID LADD. Mae methu â chaniatáu mynediad i wasanaethu’r offer yn eich cartref yn torri ar amodau’r denantiaeth, a gallai arwain at ddwyn achos cyfreithiol yn eich erbyn. Targed ymateb i waith cylchol: O leiaf bob 5 mlynedd  Ail-addurno’r tu allan  Ail-addurno’r ardaloedd cymunedol Am bob gwaith atgyweirio a gwblhawyd, byddwn yn gofyn am eich barn yngly^ n â safon y gwaith a gyflawnwyd, ac am ymagwedd y contractwyr fu’n ymdrin â’ch gwaith. Mae eich ymatebion yn ein galluogi i sicrhau bod ein gwasanaeth cynnal-a-chadw yn boddloni’ch disgwyliadau ac yn rhoi gwerth da am arian.

62


Mae hawl gennych i wneud gwelliannau i’ch cartref, ond rhaid i chi ofyn am ein caniatâd yn gyntaf. Byddwn yn ystyried pob cais yn ôl ei haeddiant, ond ni roddir caniatâd i waith fyddai’n gwneud eich cartref yn llai diogel neu fyddai’n lleihau gwerth eich cartref. ‘Gwelliant’ yw unrhyw newid neu ychwanegiad i’ch cartref, gan gynnwys gosodion, ffitiadau a gwasanaethau. Ni allwn heb reswm da wrthod caniatâd i chi wneud gwelliannau, ond digon posibl y gwneir rhai amodau, megis bod y gwaith yn cael ei wneud i safon briodol.

Rhenti ar ôl gwneud gwelliant Mae’n bosibl y codir y rhent yr ydych chi (neu eich olynydd cyfreithiol) yn ei dalu os ydych yn gwneud gwelliant sy’n costi arian i’r Gymdeithas ei gynnal.

Atodiad B: Yr hawl i wella’ch cartref

Atodiad B: Yr hawl i wella’ch cartref

Caniatâd Cynllunio a Rheoliadau Adeiladu Chi sy’n gyfrifol am gael unrhyw ganiatâd rheoliadau adeiladu a chynllunio sydd eu hangen ar gyfer y gwaith y bwriadwch ei wneud ac am dalu unrhyw dâl sy’n ofynnol. Bydd y Cyngor yn dweud wrthych a oes angen caniatâd neu beidio i wneud y gwaith arfaethedig ac yn rhoi ffurflenni cais i chi.

Iawndal am welliannau Ar ddiwedd eich tenantiaeth, efallai y gallwch hawlio iawndal am welliannau yr ydych wedi’u gwneud i’ch cartref, cyn belled â’ch bod wedi cael ein caniatâd ymlaen llaw. Bydd swm yr iawndal yn dibynnu ar ba mor bell yn ôl y gwnaed y gwelliant. Ni fyddwch yn derbyn cost lawn y gwelliant, gan y byddwn yn ôldynnu swm am ddibrisiant. Os oes hawl gennych i dderbyn iawndal, telir yr iawndal hwnnw pan ddaw eich tenantiaeth i ben. Os bydd arnoch arian i ni e.e. ôl-ddyledion rhent, ôldynnir y swm hwnnw o swm unrhyw iawndal sy’n ddyledus i chi. 

63


Atodiad B: Yr hawl i wella’ch cartref

Telir iawndal o bosibl am y canlynol: Gwelliant

Amcangyfrif o Oes y Gwelliant (blynyddoedd)

Baddon neu gawod Basn ymolchi Toiled Sinc cegin Cypyrddau cegin Cypyrddau gosod yn yr ystafell ymolchi Arwynebau gwaith yn y gegin Gwresogi gofod neu ddw^ r Falfiau rheiddiadur thermostatig Inswleiddio eitemau plymwaith Inswleiddio llofftydd Inswleiddio rhwng wal ddwbl Diddosi rhag drafft Gwydro dwbl/eilaidd Ailweirio neu ddarparu pw^ er/goleuadau neu ffitiadau eraill trydan Mesurau diogelwch (ac eithrio larymau lladron)

12 12 12 10 10 10 10 12 7 10 20 20 8 20 15 10

Os ydych yn torri eich cytundeb tenantiaeth a bod eich tenantiaeth yn dod i ben drwy orchymyn Llys, ni fydd hawl gennych fel arfer i gael unrhyw iawndal am welliannau a wnaed gennych i’ch cartref.

64


Argyfwng cynnal-a-chadw y tu allan i oriau swyddfa Os oes argyfwng gennych yn eich cartref pan fo’n swyddfa ar gau, mae dau rif ffôn gennych i’w ffonio: Pob argyfwng nwy galwch Transco ar

0800 111999 Argyfwng system gwresogi nwy ac olew – a phob argyfwng arall – galwch Gwasanaeth Llinell Gofal Cyngor Sir Caerfyrddin ar

Atodiad C: Contractwyr argyfwng

Atodiad C: Contractwyr argyfwng

01558 824283

65


Atodiad D: Cyfeiriadau defnyddiol

Atodiad D: Cyfeiriadau defnyddiol AWDURDODAU LLEOL Cyngor Sir Caerfyrddin (Tai, Gwasanaethau Cymdeithasol, Iechyd yr Amgylchedd, Budd-dal Tai, Treth y Cyngor) Neuadd y Sir, Caerfyrddin SA31 1JP Pob adran – Ffôn: 01267 234567 Gwefan: www.sirgar.gov.uk Ebost: information@carmarthenshire.gov.uk Cyngor Tref Caerfyrddin (Goleuadau Stryd) Neuadd Ddinesig San Pedr, Sgwâr Nott, Caerfyrddin SA31 1PG Ffôn: 01267 235199 Ebost: enquiries@carmarthentowncouncil.gov.uk Cyngor Tref Llanelli (Goleuadau Stryd) Yr Hen Ficerdy, Sgwâr Neuadd y Dref, Llanelli SA15 3DD Ffôn 01554 774352 Ebost: enquiries@llanellitowncouncil.gov.uk Cyngor Sir Benfro (Tai, Gwasanaethau Cymdeithasol, Iechyd yr Amgylchedd, Budd-dal Tai, Treth y Cyngor) Neuadd y Sir, Hwlffordd, Sir Befro SA61 1TP Pob adran – Ffôn: 01437 764551 Gwefan: www.pembrokeshire.gov.uk Ebost: enquiries@pembrokeshire.gov.uk ASIANTAETHAU TAI/CANOLFANNAU CYNGHORI Cymdeithas Tai Hafan 5-6 Heol y Frenhines, Caerfyrddin SA31 1JR (Yn cynnig tai i wragedd sy’n dioddef trais yn y cartref ac i wragedd eraill sengl sy’n agored i niwed) Ffôn: 01267 225555 Gwefan: www.tai-hafan.co.uk Ebost: enquiries@tai-hafan.co.uk

66


AWDURDODAU STATUDOL/CYFLEUSTODAU CYHOEDDUS Asiantaeth Budd-daliadau Swyddfeydd Lleol: Adeiladau’r Goron, Sgwâr Neuadd y Dref, Llanelli SA15 3TH Ffôn: 01554 876000

Atodiad D: Cyfeiriadau defnyddiol

Shelter Cymru Llinell Gymorth frys: 0808 800 4444 Gwefan: www.sheltercymru.org.uk Swyddfa Leol: Blwch Post 52, Caerfyrddin SA31 1YW Ffôn: 01267 229206 Oriau agor: Dydd Llun i Ddydd Gwener 10yb – 2yp

Llys Afon, Stryd y Parc, Rhydaman SA18 2NT Ffôn: 01269 815500 Gwefan: www.dwp.gov.uk www.jobcentreplus.gov.uk Asiantaeth Cynnal Plant Ffôn: 0845 7133133 Gwefan: www.csa.gov.uk Heddlu Dyfed-Powys Pencadlys yr Heddlu, Blwch Post 99, Llangynnwr, Caerfyrddin SA31 2PF Ffôn: 0845 330 2000 Ffacs: 01267 234262 (24-awr) 01267 222185 (Galwadau heblaw rhai brys) Minicom: 01267 226140 Gwefan: www.dyfed-powys.police.uk Ebost: ContactCentre@Dyfed-Powys.pnn.police.uk Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru 1 Ffordd yr Hen Gae, Pen-coed CF35 5LJ Ffôn: 0845 601 0987 (pris galwad leol) Gwefan: www.ombudsman-wales.org.uk

67


Atodiad D: Cyfeiriadau defnyddiol

AELODAU SENEDDOL Adam Price AS Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr (Plaid Cymru) Swyddfa’r Etholaeth: Swyddfa Plaid Cymru yn Rhydaman, 37 Stryd y Gwynt, Rhydaman SA18 3DN Ffôn: 01269 597677 Ffacs: 01267 591334 Swyddfa San Steffan: Ty^ ’r Cyffredin, Llundain, SW1A 0AA Ffôn: 0207 219 5021 Ffacs: 0207 219 3705 Ebost: pricea@parliament.uk Nia Griffith AS Llanelli (Plaid Lafur) Swyddfa’r Etholaeth: 6 Heol y Frenhines Victoria, Llanelli SA15 2TL Ffôn: 01554 756374 Ffacs: 01554 741183 Swyddfa San Steffan: Ty^ ’r Cyffredin, Llundain, SW1A 0AA Ffôn: 0207 219 6102 Ffacs: 0207 219 4560 Ebost: griffithn@parliament.uk Nick Ainger AS Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro (Plaid Lafur) Swyddfa’r Etholaeth: Gwaith Lôn y Fferi, Lôn y Fferi, Doc Penfro SA71 4RE Ffôn: 01646 684404 Ffacs: 01646 686900 Swyddfa San Steffan: Ty^ ’r Cyffredin, Llundain, SW1A 0AA Ffôn: 0207 219 2241 Ffacs: 0207 219 2690 Ebost: aingern@parliament.uk

68


Gellwch ysgrifennu at Aelod Cynulliad eich Etholaeth neu unrhyw un o’r Aelodau Rhanbarth o’r Cynulliad yn: Cynulliad Cenedlaethol Cymru Bae Caerdydd, Caerdydd CF99 1NA Cyfeiriadau swyddfa leol a manylion cysylltu â phob un o’ch Aelodau Cynulliad yw: Nicholas Bourne AC Aelod Rhanbarth o’r Cynulliad (Plaid Geidwadol) Canolbarth a Gorllewin Cymru Cymdeithas Ceidwadwyr Aberhonddu a Maesyfed 4a Lion Yard, Aberhonddu, Powys LD3 7BA Ffôn: 01874 624796 (swyddfa leol) Ffôn: 029 2089 8351 (Cynulliad Cenedlaethol Cymru) Ebost: nicholas.bourne@wales.gov.uk

Atodiad D: Cyfeiriadau defnyddiol

AELODAU’R CYNULLIAD

Angela Burns AC Aelod Etholaeth o’r Cynulliad (Plaid Geidwadol) Gorllewin Caerfyrddin a De Penfro Rhos y Dref, Heol Moorfield, Arberth SA67 7AG Ffôn: 01834 860102 (swyddfa leol) Ffôn: 029 2089 8384 (Cynulliad Cenedlaethol Cymru) Ebost: angela.burns@wales.gov.uk Alun Davies AC Aelod Rhanbarth o’r Cynulliad (Plaid Lafur) Canolbarth a Gorllewin Cymru 32 Heol Las, Caerfyrddin SA31 3LE Ffôn: 01267 238306 (swyddfa leol) Ffôn: 029 2089 8300 (Cynulliad Cenedlaethol Cymru) Ebost: alun.davies@wales.gov.uk

69


Atodiad D: Cyfeiriadau defnyddiol

Nerys Evans AC Aelod Rhanbarth o’r Cynulliad (Plaid Cymru) Canolbarth a Gorllewin Cymru 52 Heol Awst, Caerfyrddin SA31 3AL Ffôn: 01267 234467 (swyddfa leol) Ffôn: 029 2089 8286 (Cynulliad Cenedlaethol Cymru) Ebost: nerys.evans@wales.gov.uk Helen Mary Jones AC Aelod Etholaeth o’r Cynulliad (Plaid Cymru) Llanelli Ty^ Bres, Heol Bres, Llanelli SA15 1UA Ffôn: 01554 774393 (swyddfa leol) Ffôn: 029 2089 8274 (Cynulliad Cenedlaethol Cymru) Ebost: helen-mary.jones@wales.gov.uk Rhodri Glyn Thomas AC Aelod Etholaeth o’r Cynulliad (Plaid Cymru) Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr Talar Wen, 37 Stryd y Gwynt, Rhydaman SA18 3DN Ffôn: 01269 597677 (swyddfa leol) Ffôn: 029 2089 8715 (Cynulliad Cenedlaethol Cymru) Ebost: rhodri.thomas@wales.gov.uk Joyce Watson AC Aelod Rhanbarth o’r Cynulliad (Plaid Lafur) Canolbarth a Gorllewin Cymru Cynulliad Cenedlaethol Cymru Bae Caerdydd, Caerdydd CF99 1NA Ffôn: 029 2089 8614 (Cynulliad Cenedlaethol Cymru) Ebost: joyce.watson@wales.gov.uk

70


Age Concern Cymru Pencadlys: 029 2043 1555 Swyddfa leol: 8 Stryd Murray, Llanelli, Sir Gaerfyrddin SA15 1DZ Ffôn: 01554 784080 Dydd Llun i Ddydd Iau 9yb – 4yp Dydd Gwener 9yb – 3.30yp Gwefan: www.ageconcernsirgar.org.uk Ebost: info@ageconcernsirgar.org.uk Cymdeithas y Groes Goch Brydeinig Ty^ Villiers, Llys Siarter, Ffordd Phoenix, Llansamlet, Abertawe SA7 9FS Ffôn: 01792 772146 Gwefan: www.redcross.org.uk Ebost: swwales@redcross.org.uk

Atodiad D: Cyfeiriadau defnyddiol

GRWPIAU CYMORTH A CHEFNOGAETH

Gwasanaeth Tân ac Achub Am wybodaeth a chyngor DI-DÂL ar Ragofalon Tân, galwer 0800 169 1234. Llinell Genedlaethol AIDS a Iechyd Rhyw Gwasanaeth ffôn 24-awr di-dâl a chyfrinachol am gyngor ar HIV/AIDS, iechyd rhyw, STD’s, gwasanaethau lleol, clinigau a gwasanaethau cynnal. Gwasanaethau cyfieithu ar gael i siaradwyr ieithoedd lleiafrifoedd ethnig y DU. Ffôn di-dâl: 0800 567 123 (codir tâl am alwadau ar ffôn symudol) Ar agor 7 diwrnod yr wythnos, 24 awr y dydd Prism (Gwasanaeth Cynghori ar Gyffuriau ac Alcohol) Gwefan: www.prism-online.org Ebost: support@prism-carmarthenshire.org.uk Swyddfa leol: Ty^ ’r Goedwig, Heol y Bragdy, Caerfyrddin SA31 1TF Ffôn: 01267 231634 5a Llawr Cyntaf, Stryd Cowell, Heol Abertawe, Llanelli SA15 1UU Ffôn: 01554 741636

71


Atodiad D: Cyfeiriadau defnyddiol

Cyd-ddeall (Anawsterau perthynas) Ffôn: 08451 304 016 Gwefan: www.relate.org.uk Samariaid Llinell gyswllt 0845 790 9090 Gwefan: www.samaritans.org.uk Ebost: jo@samaritans.org.uk GWASANAETHAU CYFLEUSTODAU SWALEC Llinell frys toriad yn y cyflenwad trydan: 0800 052 5252 neu 0800 052 0400 Nwy Cymru (Argyfwng) Ffôn: 0800 052 0130 Asiantaeth yr Amgylchedd Ffôn Llifogydd (rhybuddion llifogydd diweddaraf): Ffôn 0845 988 1188 Rhif hysbysu am lifogydd neu argyfwng amgylcheddol: 0800 807060 Dw^ r Cymru Blwch Post 690, Caerdydd CF23 5WL Ffôn: 0800 052 0145 0800 052 0130 (24 awr y dydd, 7 diwrnod yr wythnos) Minicom: 0800 052 4125 Gwefan: www.dwrcymru.co.uk Ebost: enquiries@dwrcymru.com

72


Cymdeithas Clefyd Alzheimer Gwefan: www.alzheimers.org.uk Llinell gymorth genedlaethol: 0845 300 0336 Cyswllt lleol: Ty^ Bran, Llangynog, Caerfyrddin SA33 5DA Ffôn: 01267 211220 Barnardo’s Cymru Llys Trident, Heol East Moors, Caerdydd CF24 5TD Ffôn: 029 2049 3387 Gwefan: www.barnardos.org.uk/wales Swyddfa leol: Swyddfa De Orllewin Cymru Barnardo’s Cymru Swyddfeydd Llawr Uchaf, 11 Heol y Coleg, Abertawe SA1 5AF Ffôn: 01792 463357

Atodiad D: Cyfeiriadau defnyddiol

CYRFF GWIRFODDOL

Cymorth ar Bopeth Gwefan: www.citizensadvice.org.uk Am gyngor ar lein ymweler â: www.adviceguide.org.uk/wales Swyddfeydd lleol: 113 Heol Awst, Caerfyrddin SA31 3AP Ffôn: 01267 234488 Oriau agor: Dydd Llun i Ddydd Gwener, 10yb – 1yp a 2yp – 4yp 4a Stryd Cowell, Llanelli SA15 1UU Ffôn: 01554 759626 Oriau agor: Dydd Llun i Ddydd Gwener, 10yb – 1yp and 2yp – 4yp 14 Heol Iscennen, Rhydaman SA18 3BG Ffôn: 01269 591091 Oriau agor: Dydd Llun, Dydd Mawrth, Dydd Iau a Dydd Gwener (ar gau ar Ddydd Mercher), 10.30yb – 12.30yp Crossroads (Cynllun gweinydd gofal) 18 Heol Spilman, Caerfyrddin SA31 1JY Ffôn: 01267 220046 Gwefan: www.crossroads.org.uk

73


Atodiad D: Cyfeiriadau defnyddiol

MIND Llinell Wybodaeth: 0845 766 0163 (Dydd Llun i Ddydd Gwener 9.15yb – 5.15yp) Gwefan: www.mind.org.uk Mind, Canolfan y Prior, 132B Heol y Prior, Caerfyrddin SA31 1LR Ffôn: 01267 222990 Mind Llanelli, 46 Stryd Thomas, Llanelli SA15 3JF Ffôn: 01554 752751 Llinell Gymorth Clefyd Motor Neurone Cyswllt Clefyd MN: 0845 762 6262 Gwefan: www.mndassociation.org Ebost: mndconnect@mndassociation.org Cymdeithas Multiple Sclerosis Llinell Gymorth Ddi-dâl: 0808 8008000 Gwefan: www.mssociety.org.uk Cangen Sir Gaerfyrddin (yn cyfarfod yn fisol): 01559 370001 NSPCC Llinell Gymorth Diogelu Plant: 0808 800 5000 Childline: 0800 1111 (llinell gymorth ddi-dâl i rai dan 18 oed) Gwefan: www.nspcc.org.uk Ebost: help@nspcc.org.uk RSPCA Llinell Hysbysu am Greulondeb (24 awr): 0300 1234 999 Llinell Gofyn am Gyngor: 0300 1234 555 (Dydd Llun i Ddydd Gwener 9yb – 5yp) Gwefan: www.rspca.org.uk RSPCA – Canolfan Anifeiliaid Llys Nini Penller-gaer, Abertawe SA4 9WB Ffôn: 01792 229435 Ar agor bob dydd (ac eithrio Dydd Mercher) o 11.00yb – 3.45yp

74


Papur Llafar y Deillion 1 Heol Pen-sarn, Caerfyrddin SA31 2BT Ffôn: 01267 230527 Cymorth i Fenywod Gwefan: www.womensaid.org.uk Ebost: all@womensaid.org.uk Dyffryn Aman: 01269 597474 (Lloches 24 awr) Caerfyrddin: 01267 234725 (Lloches 24 awr a Llinell Gymorth) Llanelli: 01554 741212 (Lloches 24 awr)

Atodiad D: Cyfeiriadau defnyddiol

SCOPE Llinell Gymorth Ymateb Scope ar gyfer Parlys yr Ymennydd: 0808 800 3333 (Dydd Llun i Ddydd Gwener 9yb hyd 7yp a Dydd Sadwrn 10yb i 2yp) Gwefan: www.scope.org.uk Ebost: response@scope.org.uk

Canolfan Hysbysrwydd Cymorth i Fenywod 17 Heol y Sgubor, Caerfyrddin SA31 1DD Ffôn: 01267 238410 Mae rhestr gyfredol o Aelodau’r Bwrdd ac aelodau’r Staff ar ein gwefan neu ar gael o’n swyddfa dim ond gofyn.

75


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Cyflwyniad

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Cyflwyniad Rydym yn ymrwymedig i ddarparu gwasanaethau o’r radd flaenaf i’n preswylwyr. Ein nod bob amser yw darparu gwasanaeth y gallwn ni fod yn falch ohono ac y byddwch chi yn ei werthfawrogi. Er mwyn llwyddo i wireddu hyn, rydym wedi cyflwyno Safonau Gwasanaeth sy’n amlinellu safon a lefel y gwasanaeth y dylech ddisgwyl ei dderbyn oddi wrthym. Mae’r Safonau Gwasanaeth hyn wedi’u paratoi drwy ymgynghori â’n Fforwm Preswylwyr, ein staff ac Aelodau ein Bwrdd, ac maent yn cwmpasu’r meysydd canlynol:              

Rheoli tenantiaeth Trais yn y cartref Eiddo gwag Gofal cwsmer Cyngor ar faterion tai Atgyweirio tai Cydraddoldeb mewn materion tai Ymddygiad gwrthgymdeithasol Ôl-ddyledion rhent Rheoli ystadau Gwaith ar eich cartref Cymorth sy’n gysylltiedig â thai Aflonyddu hiliol Cynnwys y preswylwyr

Unioni sefyllfa Ein nod bob amser yw darparu’r gwasanaeth gorau o fewn ein gallu, ond rydym yn cydnabod y gall pethau fynd o chwith o bryd i’w gilydd. Os digwydd hyn, neu os ydych yn anhapus â’r gwasanaeth a ddarparwyd gennym, cofiwch roi gwybod i ni fel y gallwn unioni’r sefyllfa. Gellwch wneud hyn dros y ffôn, drwy’r e-bost neu drwy lythyr neu drwy ymweld â’n swyddfa yn bersonol.

76


Gellir cael copi o’r Ffurflen Gwyno o’n swyddfa neu gellir ei lawr-lwytho o’n gwefan ar www.bromyrddin.co.uk os dyna sydd orau gennych.

Angen gwybodaeth neu gyngor? Bydd ein tîm o staff ymroddedig yn hapus i gael gair â chi a rhoi pa wybodaeth neu gyngor bynnag a all fod ei (h)angen arnoch. Gellwch gysylltu â ni:

drwy alw 01267 232714 (Ymholiadau cyffredinol a materion tai) 0800 316 9602 (RHADFFON atgyweiriadau) Dydd Llun i Ddydd Iau, 8.30yb – 4.30yp Dydd Gwener, 8.30yb – 4.00yp

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Cyflwyniad

Nid oes raid gwneud cwyn yn ysgrifenedig, ond efallai y byddai ysgrifennu atom neu lenwi’n Ffurflen Gwyno yn fwy hwylus i chi gan fod hyn yn gymorth i osgoi dryswch wrth ymdrin â’ch cwyn.

drwy e-bostio info@bromyrddin.co.uk drwy ysgrifennu at Cymdeithas Tai Bro Myrddin Ystâd Ddiwydiannol Cillefwr Tre Ioan Caerfyrddin SA31 3RB Croesewir ymwelwyr i’n swyddfa: Dydd Llun i Ddydd Iau, 8.45yb – 4.15yp Dydd Gwener, 8.45yb – 3.45yp

77


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Rheoli tenantiaeth 78

Rheoli tenantiaeth BMSS01 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Byddwn  yn rhoi Llawlyfr a Chytundeb Tenantiaeth i bob preswylydd newydd. Byddwn yn egluro’r rhain i chi ac yn ateb unrhyw gwestiwn a all fod gennych. 

yn trefnu ymweliad dilynol â phob preswylydd newydd 1 mis ar ôl symud i mewn i wneud yn siw^ r eich bod yn hapus gyda’ch cartref newydd ac i drafod unrhyw faterion y dymunwch eu codi.



yn ymgynghori â chi yngly^ n ag unrhyw newidiadau i’ch Cytundeb Tenantiaeth neu’r gwasanaeth yr ydych yn ei dderbyn oddi wrthym.



yn ysgrifennu atoch mewn iaith glir, gan sicrhau bod llythyrau yn hawdd i’w darllen a’u deall. Os ydych yn ysgrifennu atom yn Gymraeg, byddwn yn eich ateb yn Gymraeg.



yn ymweld â chi i drafod materion ym mhreifatrwydd eich cartref os dymunwch.



os yn briodol, yn eich cyfeirio at sefydliadau a all roi cyngor i chi yngly^ n â chymorth sy’n gysylltiedig â thai.



ymateb cyn pen 24 awr i adroddiadau am eiddo a adawyd yn wag.



ymchwilio i bob achos o dorri’r Cytundeb Tenantiaeth sy’n cael eu dwyn i’n sylw.



ystyried pob cais os dymunwch wneud newidiadau neu welliannau i’ch cartref. Byddwn yn ateb gyda phenderfyniad cyn pen 14 o ddiwrnodau calendr. Ni fyddwn yn afresymol yn gwrthod caniatâd.


yn ateb gyda phenderfyniad cyn pen 28 o ddiwrnodau calendr os ydych yn gwneud cais am gyd-gyfnewid (h.y. cyfnewid cartref) â phreswylydd arall.



yn ateb gyda phenderfyniad i chi cyn pen 28 o ddiwrnodau calendr os ydych yn gwneud cais i olynu (cymryd drosodd) tenantiaeth.



ymchwilio i bob achos o feddiannu anghyfreithlon a chymryd camau priodol yn ddiymdroi i sicrhau y caiff y meddianwyr eu symud oddi yno.



yn rhoi cymorth a chyngor diduedd i chi os ydych mewn anghydfod gyda chymydog.

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Rheoli tenantiaeth



79


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Trais yn y cartref 80

Trais yn y cartref BMSS02 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Byddwn yn cynnig cyngor a chymorth cyffredinol i chi os ydych yn dioddef trais yn y cartref ac yn eich rhoi mewn cysylltiad â sefydliadau eraill a all helpu. Byddwn  yn cynnig cyfweliad preifat gydag aelod o’r staff. Ni fydd angen gwneud apwyntiad, er efallai y bydd angen i chi aros nes bod ystafell gyfweld yn rhydd, fel y gellwch gael gair â rhywun yn breifat. 

yn cynnig staff o’r un rhyw â chi i roi cyngor a chynnal cyfweliadau.



yn cadw popeth a ddywedwch yn gyfrinachol bob amser.



yn cynnig cymorth gan ein staff i’ch galluogi i ystyried eich opsiynau.



yn cynnig triniaeth deg waeth beth yw eich oed, rhyw, ethnigrwydd, anabledd neu dueddfryd rhywiol.



yn eich rhoi mewn cysylltiad â sefydliadau eraill lle bo hynny’n briodol, gan gynnwys rhoi rhifau ffôn i chi.


BMSS03 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Ein nod yw ail-osod eiddo gwag cyn pen 7 diwrnod calendr. Gadael eich cartref  Os penderfynwch adael un o’n heiddo, byddwn yn rhoi cyngor i chi yngly^ n â’r canlynol Rhoi digon o rybudd i ni ddiweddu eich tenantiaeth Gadael eich eiddo yn lân ac yn gymen Rhent a thaliadau gwasanaeth sy’n ddyledus Trosglwyddo’ch allweddi. 

Os oes rheswm gennym dros gredu bod eiddo wedi’i adael yn wag, byddwn yn ymchwilio i’r mater cyn pen 24 awr.



Os ydych wedi achosi difrod i’r eiddo, byddwn yn codi tâl arnoch am y gost o atgyweirio’r difrod.



Os ydych yn gadael sbwriel, rwbel neu gelfi, byddwn yn codi tâl arnoch am gael gwared arnynt.

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Eiddo gwag

Eiddo gwag

Eiddo gwag  Byddwn yn sicrhau bod eiddo yn ddiogel ac yn saff tra’n wag. 

Byddwn yn sicrhau bod unrhyw sbwriel, rwbel neu gelfi a adawyd mewn eiddo gwag a gerddi yn cael eu clirio.



Byddwn yn sicrhau y cyflawnir pob gwaith atgyweirio ar sail iechyd a diogelwch, o leiaf, yn ein heiddo cyn eu gosod.



Bydd pob crefftwaith a wneir ar ein heiddo o safon uchel. Os ydych o’r farn nad yw’r gwaith a wnaed yn cyrraedd y safon uchel hon, byddwn yn ymchwilio’n llawn i’r achos. 

81


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Eiddo gwag 82



Lle bo angen gwneud gwaith atgyweirio nad yw’n hanfodol i’r tu allan i’r eiddo, byddwn yn rhoi gwybod i chi am y gwaith hwn cyn i chi symud i mewn i’r eiddo.



Os ydych wedi cael cynnig eiddo ac am wybod pryd fydd yr allweddi ar gael i chi gael golwg ar yr eiddo, byddwn yn rhoi amcan i chi o’r dyddiad.



Caiff gerddi sy’n weddol fawr, wedi gordyfu neu wedi’u hesgeuluso eu dwyn yn ôl i gyflwr hawdd ei reoli a derbyniol.



Pan fyddwch wedi cael cynnig eiddo, byddwn yn mynd gyda chi i gael golwg arno.

Arwyddo am eiddo  Byddwn yn rhoi copi i chi o’ch Cytundeb Tenantiaeth a Llawlyfr y Preswylwyr. 

Byddwn yn rhoi Pecyn Croeso i chi fydd yn cynnwys eitemau ar gyfer y “diwrnod symud”, gwybodaeth sy’n benodol am eich eiddo chi (e.e. sut mae eich system gwresogi yn gweithio ac ati) a gwybodaeth am wasanaethau lleol.



Lle bo eiddo mewn cyflwr gwael o ran addurno, byddwn yn cynnig lwfans i chi i’ch helpu i brynu deunydd addurno.



Byddwn yn rhoi cyngor i chi yngly^ n â thalu rhent, yswiriant, ac yngly^ n â gwneud cais am fudd-dal tai.


BMSS04 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Chi, ein cwsmeriaid, sydd wrth galon ein gwasanaeth. Pa bryd bynnag y byddwn yn cynllunio mentrau newydd, rydym yn ymgynghori â phreswylwyr unigol ac â Fforwm Preswylwyr Bro Myrddin. Rydym bob amser yn croesawu eich barn a’ch sylwadau yngly^ n â gwella ein gwasanaethau. Gan fod lles ein cwsmeriaid o’r pwys mwyaf i ni, rydym yn pennu safonau ar gyfer y gwasanaethau a ddarperir gennym. Rydym wedi llunio cyfres o daflenni sy’n egluro’r gwasanaeth y gellwch ddisgwyl ei dderbyn oddi wrthym. Cymorth a Gwybodaeth  Byddwn yn cydnabod i ni dderbyn cwyn cyn pen 5 diwrnod calendr, ac yn rhoi ymateb llawn ysgrifenedig cyn pen 21 diwrnod calendr. 

Rydym yn darparu amrediad eang o wybodaeth, ac yn ymrwymedig i fod yn agored yngly^ n â’r wybodaeth a gedwir gennym. Mae hawl gennych weld y wybodaeth a gedwir gennym amdanoch.



Mae ein staff wedi’u hyfforddi i ymdrin â’ch ymholiadau yngly^ n â thai.



Rydym yn pennu targedau ar gyfer delio â galwadau ffôn. Byddwn yn ymdrechu i gyrraedd y targedau hyn.



Byddwn yn ateb llythyron cyn pen 5 diwrnod calendr neu’n anfon cydnabyddiaeth os nad yw hynny’n bosibl.



Anelwn at gadw at apwyntiadau. Os na fedrwn wneud hynny, byddwn yn rhoi gwybod i chi. 

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Gofal cwsmer

Gofal cwsmer

83


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Gofal cwsmer

Cwrteisi a Thegwch  Bydd ein staff yn gwrtais ac yn gyfeillgar pa bryd bynnag y byddant yn siarad â chi. 

Bydd ein staff yn rhoi eu henw wrth ateb y ffôn.



Byddwn yn ymdrin â’ch ymholiad yn gwbl gyfrinachol.



Ymdrinnir â chi yn deg ac yn ddiduedd, a byddwn yn eich trin chi yn yr un modd ag y byddwn ni yn disgwyl cael ein trin gan eraill.



Anelwn at ddarparu’r un safon uchel o wasanaeth i bob un o’n preswylwyr.

Safon y Gwasanaethau  Drwy weithdrefnau Gwelliant Parhaus, adolygir ein Safonau Gwasanaeth yn flynyddol drwy gynnwys y cwsmeriaid yn y broses. 

Byddwn yn monitro safon ein gwasanaethau ac yn eu cymharu â’r gwasanaethau a ddarperir gan eraill.



Byddwn yn ymgynghori’n eang drwy gynnal arolygon barn i sicrhau bod ein gwasanaethau yn ateb eich gofynion.



Byddwn yn parhau i ddangos ein hymrwymiad i ddarparu gwasanaethau o safon drwy gynnal y safonau ansawdd y llwyddwyd i’w cyrraedd a’u hasesu yn annibynnol drwy Fuddsoddwyr mewn Pobl a thrwy ddulliau eraill.

Cydraddoldeb ac Amrywiaeth  Byddwn yn cymryd i ystyriaeth anghenion pob un o’r amrywiol grwpiau o bobl a wasanaethwn.

84



Ni fyddwn yn goddef gwahaniaethu o unrhyw fath.



Mae ein staff yn ymwybodol o’r Ddeddf Gwahaniaethu ar sail Anabledd a byddant yn cymryd hyn i ystyriaeth bob amser.


Mae mynedfa yn ein swyddfa i’r anabl, a lle parcio i’r anabl.



Mae’r holl wybodaeth sydd gennym ar gael yn hwylus yn y Gymraeg, ac mae siaradwr Cymraeg ar gael bob amser.



Os ydych yn ysgrifennu atom yn Gymraeg, byddwn yn anfon ateb atoch yn Gymraeg.



Gellir darparu gwasanaeth cyfieithu-ar-y-pryd a gwasanaeth cyfieithu ysgrifenedig i gwsmeriaid os nad y Gymraeg neu’r Saesneg yw eu hiaith gyntaf.



Gellir cael yr holl wybodaeth sydd gennym mewn print bras, Braille, Moon, sain neu ieithoedd eraill, dim ond gofyn.

Eich cyfrifoldebau chi  Byddwch yn foneddigaidd ac yn gwrtais wrth siarad gyda’n staff. 

Ni oddefir iaith anweddus a sarhaus. Mae hynny’n annheg i’n staff ac i gwsmeriaid eraill. Bydd y staff yn rhoi’r ffôn i lawr, neu’n gofyn i chi adael os bydd yr iaith anfoesgar yn parhau.



Darllenwch y wybodaeth yr anfonwn atoch chi, a rhowch y wybodaeth y gofynnwn i chi ei rhoi i ni. Bydd hyn yn gymorth i ni ddarparu gwasanaethau yn fwy effeithlon.



Cadwch yr apwyntiadau a wnawn gyda chi neu rhowch wybod i ni ymlaen llaw am unrhyw newid. Byddwch yn amyneddgar os gwelwch yn dda. Anelwn at gadw amserau aros i gyn lleied â phosibl.

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Gofal cwsmer



85


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Cyngor ar faterion tai

Cyngor ar faterion tai BMSS05 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Byddwn yn rhoi cyngor ar faterion tai i bob cwsmer i’w galluogi i fanteisio i’r eithaf ar eu cyfle i gael ty^. Lle bo’n briodol, byddwn yn gwneud hyn drwy eu rhoi mewn cysylltiad â sefydliadau eraill a all helpu. Byddwn ^ n â materion tai ac  yn rhoi cyngor i chi yngly yn rhoi gwybod i chi am y dewisiadau sydd gennych o ran cael ty^. Mae gwybodaeth ar gael o’n swyddfa, dros y ffôn neu ar ein gwefan. 

yn cynnig cyfweliad preifat gyda Swyddog Tai i drafod eich opsiynau o ran cael ty^. Rydym yn cynnig system o drefnu apwyntiad, er hwylustod i chi, ond mae aelod o’n Tîm Tai ar gael bob amser i drafod eich anghenion.



yn rhoi gwybodaeth i chi ar y dewisiadau sydd gennych o ran cael ty^, sef gwybodaeth sy’n hawdd i’w deall ac sydd ar gael mewn gwahanol fformatau.



yn cadw popeth a ddywedwch yn gwbl gyfrinachol bob amser.



yn cynnig triniaeth deg waeth beth yw eich oed, rhyw, ethnigrwydd, anabledd neu dueddfryd rhywiol.

Yr ydym  yn tanysgrifio i Linell Iaith. Mae’r gwasanaeth hwn ar gael i gwsmeriaid os nad y Gymraeg neu’r Saesneg yw eu hiaith gyntaf.

86



yn cynnig gwasanaeth cwbl ddwyieithog. Mae siaradwr Cymraeg ar gael bob amser i ymdrin â’ch ymholiadau.



yn rhoi gwybodaeth i chi am landlordiaid cymdeithasol eraill yn yr ardal sy’n cynnig tai, ac yn rhoi manylion i chi am sut i gysylltu â hwy.


BMSS06 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Pan fyddwch yn rhoi gwybod i ni bod angen gwneud gwaith atgyweirio, ein nod yw cwblhau’r gwaith i safon uchel ac o fewn yr amser a bennir yn ein Llawlyfr y Preswylwyr. Pan fyddwch yn rhoi gwybod i ni bod angen gwneud gwaith atgyweirio byddwn  yn ceisio gweld beth yw hyd a lled y gwaith os yw’n waith digon syml. 

yn cynnig apwyntiad lle bynnag y bo hynny’n bosibl. Serch hynny, digon posibl y byddwn yn cael golwg ar geisiadau am waith atgyweirio y tu allan i’r eiddo heb fod angen i chi fod yn bresennol. Cofiwch roi gwybod i ni os ydych yn methu â chadw apwyntiad.



os yw’r gwaith atgyweirio yn waith dyrys neu os oes angen cyngor technegol arnoch, yna byddwn yn trefnu apwyntiad i Swyddog Gwasanaethau Technegol ymweld â’ch cartref.



yn rhoi dyddiad i chi fydd yn darged i ni gwblhau’r gwaith.



yn rhoi gwybod i chi os mai chi sy’n gyfrifol am y gwaith atgyweirio neu’r gost o gyflawni’r gwaith.



yn cysylltu â chi os oes raid i ni ganslo’r gwaith atgyweirio neu’r trefniadau o gael golwg ar y gwaith sydd angen ei wneud gan egluro pam y mae’n rhaid i ni wneud hynny.



yn gwneud apwyntiad i gyflawni Gwiriadau Diogelwch/ Gwasanaethau.

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Atgyweirio Tai

Atgyweirio Tai

Pan fyddwn yn ymweld â chi i gyflawni gwaith atgyweirio i’ch cartref, byddwn  yn dangos prawf adnabod i chi cyn mynd i mewn i’ch cartref. 

87


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Atgyweirio Tai



yn sicrhau y cedwir at drefniadau’r apwyntiad.



yn cymryd gofal o’ch cartref a’ch meddiannau a’u diogelu rhag difrod neu niwed.



yn gadael eich eiddo yn lân ac yn gymen.



yn gwneud yn siw^ r nad yw deunydd adeiladu ac offer yn achosi perygl.



yn rhoi rhybudd i chi am sw^ n neu aflonyddu y byddwn yn debygol o’i wneud, a chadw hynny i gyn lleied â phosibl.



yn clustnodi unrhyw waith atgyweirio ychwanegol sydd ei angen pan fyddwn yn ymweld.



yn sicrhau bod y gwaith yn cael ei gyflawni i safon uchel.



yn rhoi gwybod i chi bob hyn a hyn sut mae’r gwaith yn dod yn ei flaen.



yn gadael cerdyn galw os nad ydych gartref, fydd yn cynnwys y rhifau ffôn perthnasol ar gyfer cysylltu.

BETH AM DDEFNYDDIO’N RHIF RHADFFON 0800 316 9602 I ROI GWYBOD AM WAITH ATGYWEIRIO SYDD ANGEN EI WNEUD? NEU CYSYLLTWCH Â’R LLINELL GOFAL AR 01558 824283 I ROI GWYBOD AM WAITH ATGYWEIRIO BRYS Y TU ALLAN I’N HORIAU SWYDDFA ARFEROL.

88


BMSS07 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Ein hymrwymiad i chi  Perchir pob un o’n cwsmeriaid, a gellwch ddisgwyl cael eich trin yn deg gan bob un o’n staff waeth beth yw eich oed, hil, rhyw, anabledd neu dueddfryd rhywiol. 

Gwnawn bopeth o fewn ein gallu i sicrhau nad oes unrhyw wahaniaethu yn digwydd o fewn ein cymdogaethau. Rydym yn eich annog yn frwd i roi gwybod i ni am unrhyw achos o wahaniaethu.



Mae mynediad i gadeiriau olwyn i’n swyddfa a chyfleusterau parcio i’r anabl.



Rydym yn deall y bydd rhai o’r ymwelwyr â’n swyddfa yn dod â phlant bach gyda hwy, felly mae casgliad bach o deganau ar gael yn ardal y dderbynfa.



Byddwn yn defnyddio iaith glir yn ein llythyron ac yn ein taflenni.



Mae’n holl wybodaeth ar gael yn ddwyieithog, ac mae siaradwr Cymraeg ar gael bob amser i ymdrin â’ch ymholiadau.



Byddwn yn darparu gwybodaeth mewn print bras, Braille, Moon, sain ac mewn ieithoedd eraill, dim ond gofyn.



Rydym yn tanysgrifio i Linell Iaith. Mae’r gwasanaeth hwn ar gael i gwsmeriaid os nad y Gymraeg neu’r Saesneg yw eu hiaith gyntaf.



Mewn achos lle’r ydych yn dioddef aflonyddu difrifol ac yn dymuno symud cartref, byddwn yn eich cynorthwyo lle bynnag y bo’n bosibl.

Digwyddiad hiliol yw unrhyw ddigwyddiad sydd ym marn y dioddefwr neu unrhyw berson arall yn hiliol.

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Cydraddoldeb mewn materion tai

Cydraddoldeb mewn materion tai

89


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Ymddygiad gwrthgymdeithasol 90

Ymddygiad gwrthgymdeithasol BMSS08 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Mae eich cytundeb tenantiaeth yn nodi bod rhaid i chi beidio ag achosi diflastod, tarfu na bod yn boendod i bobl sy’n byw, yn gweithio neu’n ymweld ag ardal eich cartref. Beth yw Ymddygiad Gwrthgymdeithasol?  Ymddygiad sy’n achosi neu sy’n debygol o achosi poendod neu ddiflastod, aflonyddu, dychryn neu ofid. 

Mae enghreifftiau yn cynnwys y canlynol ymhlith pethau eraill: cerddoriaeth uchel, geiriau neu ymddygiad ymosodol neu sarhaus, aflonyddu hiliol neu rywiol, gwerthu neu feddu ar gyffuriau, difrod troseddol.

Sut allwn fod o gymorth  Byddwn yn cychwyn ymchwilio i’r mater gynted ag y medrwn ond bob tro cyn pen 7 diwrnod calendr o dderbyn eich cwyn. 

Fel rhan o’n hymchwiliad, byddwn yn cysylltu â chi i drafod eich cwyn. Cysylltir â chi o bosibl dros y ffôn mewn achosion o gwynion llai difrifol.



Byddwn yn trafod y sefyllfa a’ch cynghori ynghylch yr hyn y gellir ei wneud a’r hyn na ellir ei wneud.



Byddwn yn trefnu unrhyw gymorth sydd ei angen.



Efallai y gofynnir i chi gadw dyddiadur o’r hyn sy’n digwydd.



Byddwn yn gweithio gyda chi i geisio datrys eich problem ac egluro yn glir yr hyn sy’n digwydd bob cam o’r ffordd.




Ceisio datrys unrhyw anghydfod rhwng cymdogion.



Ystyried cymryd camau cyfreithiol yn erbyn unrhyw un sy’n parhau i ymddwyn mewn modd gwrthgymdeithasol.



Diogelu tystion ymhob modd posibl.



Gweithio gyda’r heddlu i atal cymdogion rhag achosi poendod.



Gweithio gyda phreswylwyr i wneud eich cymdogaeth yn lle da i fyw.

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Ymddygiad gwrthgymdeithasol

Ein hymrwymiad i chi  Ymchwilio i bob cwyn o ymddygiad gwrthgymdeithasol yn ddiymdroi.

91


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Ôl-ddyledion rhent 92

Ôl-ddyledion rhent BMSS09 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Ein nod yw gweithio mewn ffordd gadarn ond teg a rhoi cyngor ariannol doeth i’r preswylwyr sydd ag ôlddyledion, a chynnig cynlluniau ymarferol o ad-dalu’r dyledion. Byddwn yn cynnig cyngor a chymorth i’r preswylwyr hynny sy’n methu â thalu eu rhent, a chymryd camau cadarn yn erbyn y rhai hynny nad ydynt yn talu. Byddwn  yn rhoi datganiad rhent i chi bob chwarter, sy’n rhoi manylion am y rhent yr ydych wedi’i dalu, unrhyw daliadau eraill i mewn i’ch cyfrif (gan gynnwys Budd-dal Tai) a balans eich cyfrif. 

yn rhoi datganiad i chi o’ch cyfrif rhent, os gwneir cais am ddatganiad.



yn ymateb i ymholiadau neu gwynion yngly^ n â’ch cyfrifon rhent cyn pen 7 diwrnod calendr.



yn sicrhau bod cyfrifon rhent yn cael eu rheoli’n effeithlon a sicrhau y cymerir camau priodol.



yn darparu gwybodaeth hawdd i’w deall ar yr hyn fydd yn digwydd os yw’ch cyfrif yn ôl-ddyledus, a ble mae cael cymorth.



yn rhoi cyngor i chi i’ch helpu i dalu’ch ôl-ddyledion.



yn cynnig sawl ffordd i chi o dalu’ch rhent a rhoi gwybodaeth i chi ar sut i dalu’ch rhent.



yn cysylltu â chi i drafod eich cyfrif cyn cymryd unrhyw gamau cyfreithiol.


yn eich cyfeirio at Shelter Cymru neu’r Ganolfan Cyngor ar Bopeth os oes angen cyngor mwy arbenigol arnoch ar dalu dyledion neu ar fudd-dal lles i’ch helpu i gael yr incwm mwyaf posibl.



yn cytuno gyda chi ar gynlluniau rhesymol o ad-dalu er mwyn eich galluogi i ad-dalu eich ôl-ddyledion.



yn ysgrifennu atoch mewn Saesneg neu Gymraeg clir. Bydd ein llythyron yn hawdd i’w darllen a’u deall.



yn ymweld â chi i drafod materion yn breifat yn eich cartref eich hun os dyna’ch dymuniad.



yn egluro Budd-dal Tai i chi a’ch cynorthwyo i wneud hawliad. Eich helpu i ddeall beth fydd yn digwydd os yw eich ôl-ddyledion rhent yn cynyddu.

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Ôl-ddyledion rhent



93


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Rheoli ystadau 94

Rheoli ystadau BMSS10 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Ein nod yw sicrhau y gall preswylwyr fwynhau heddwch eu cartrefi a’u cymdogaethau, a derbyn gwasanaeth prydlon, cwrtais ac effeithlon gan y gymdeithas tai. Byddwn  yn mynd i’r afael ag unrhyw faterion sy’n ymwneud â’ch cymdogaeth y mae ein staff yn eu nodi neu sy’n cael eu dwyn i sylw’n staff. 

yn dwyn adroddiad ar unrhyw faterion i sylw’r asiantaeth briodol gan gynnwys Cyngor Sir Caerfyrddin, cynrychiolwyr preswylwyr, Heddlu Dyfed Powys a phartneriaid eraill.



yn cychwyn ar ymchwiliad i sylwadau neu gwynion a wnaed yngly^ n â’ch ystâd cyn pen 5 diwrnod gwaith o’r adeg y cysylltwyd â ni.



yn ymchwilio i unrhyw achos o dorri’r cytundeb tenantiaeth a chymryd camau priodol.



yn cael gwared ar unrhyw graffiti tramgwyddus gynted ag y bo modd i wella golwg eich ardal.



yn sicrhau bod ein Timau Tai a Chynnal-a-chadw yn ymweld â safleoedd yn gyson.



yn ysgrifennu atoch mewn Saesneg neu Gymraeg clir, gan sicrhau bod llythyron yn hawdd i’w darllen a’u deall.



yn ymweld â chi i drafod materion ym mhreifatrwydd eich cartref os dyna’ch dymuniad.



yn ymgynghori â chi yngly^ n â gwelliannau i’ch ardal.


yn ymgynghori â chi yngly^ n â’r modd y darperir ein gwasanaethau rheoli ystadau.



yn gweithio gyda Grw^ p Gweithredu Partneriaeth Diogelwch Cymunedol Sir Gaerfyrddin ar Atal Troseddau Cerbydau, i sicrhau bod cerbydau sydd wedi’u gadael yn cael eu symud gynted ag y bo modd.



yn rhoi gwybodaeth am y gwasanaethau rheoli plâu a ddarperir gan Gyngor Sir Caerfyrddin ar drin plâu megis llygod mawr, llygod bach a gwenyn meirch.



Byddwn yn monitro gwaith y contractwyr sy’n cyflawni’r gwaith glanhau adeiladau, glanhau ffenestri, gwasanaethu a monitro offer diffodd tân, a gwaith cynnal-a-chadw tiroedd i sicrhau eu bod yn darparu’r gwasanaeth y gallwn ei ddisgwyl oddi wrthynt.

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Rheoli ystadau



95


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Gwaith ar eich cartref 96

Gwaith ar eich cartref BMSS11 (f2) Adolygwyd fis Tachwedd 2007 Pan fyddwn yn gwneud gwaith ar eich cartref, gallwch ddisgwyl i Gymdeithas Tai Bro Myrddin a’n Partneriaid Adeiladu:  wrth osod unedau mawr newydd, gadael i’r preswylwyr ddewis pa fath o unedau y dymunant, lle bo hynny’n bosibl. 

rhoi rhifau ffôn i chi gysylltu yn ystod y dydd a thu allan i oriau swyddfa.



rhoi prawf adnabod cyn mynd i mewn i’ch cartref.



rhoi cymorth i chi symud celfi os na fedrwch chi wneud hynny.



sicrhau eich bod yn cadw’n gynnes ac yn gyffyrddus gydol yr amser y gwneir y gwaith.



rhoi cymorth i chi godi carpedi/gorchudd llawr, os na fedrwch chi wneud hynny.



sicrhau bod y gwaith yn cael ei wneud i safon uchel.



defnyddio deunyddiau o safon uchel bob amser a weithgynhyrchwyd i’r Safon Brydeinig neu Ewropeaidd priodol.



cyflawni’r holl waith tra’ch bod yn dal i fyw yn eich cartref. Lle nad yw hyn yn bosibl, byddwn yn rhoi llety arall dros-dro i chi nes bo’r gwaith wedi’i gwblhau.



darparu gwres dros-dro i’r prif ystafelloedd os oes angen.



talu sylw arbennig i bobl sydd ag anghenion arbennig.


gadael yr eiddo yn lân ac yn gymen.



gwneud arolygon cyson i fonitro ansawdd y gwasanaeth.



rhoi gymaint o rybudd â phosibl i chi o’n bwriad i gyflawni gwaith ar eich cartref a rhoi gwybod i chi y dyddiad y targedir i gwblhau’r gwaith.

Sut ellwch chi ein helpu?  Os bernwch nad yw’r crefftwaith yn eich cartref yn foddhaol, rhowch wybod i gynrychiolydd Cymdeithas Tai Bro Myrddin fel mater o frys. 

Rhowch wybod i ni os gwelwch yn dda os bernwch na ddeliwyd â chi mewn modd cwrtais.



Cadwch yr apwyntiadau a wneir gennym gyda chi neu rhowch wybod i ni os na fedrwch wneud hynny.

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Gwaith ar eich cartref



97


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Cymorth sy’n gysylltiedig â thai 98

Cymorth sy’n gysylltiedig â thai BMSS12 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Ein nod yw sicrhau y gall preswylwyr gael cymorth sy’n gysylltiedig â thai, lle bo hynny’n briodol, i’w galluogi i fyw yn eu cartrefi a’u cymdogaethau gydag urddas ac annibyniaeth. Yr hyn y gellwch ei ddisgwyl oddi wrthym ^ n, sy’n 55  Mae’r mwyafrif o’n cartrefi i bobl hy oed a throsodd, yn gartrefi sy’n cynnwys y cyfle i ddefnyddio system larwm cymunedol. 

Os nad yw’r cyfle hwnnw gennych ar hyn o bryd i fanteisio ar y system, byddwn yn eich cynorthwyo i gael mynediad i larwm cymunedol, gan wneud cais am arian ar eich rhan os yn briodol.



Mae Llinell Gofal Cyngor Sir Caerfyrddin yn cynnig gwasanaeth monitro ac ymateb 24 awr y dydd, ac mae’r llinell hon â’r offer diweddaraf un sydd ei angen i sicrhau bod pob galwad gan gwsmeriaid yn cael eu derbyn a’u trafod gynted ag y bo modd.



Lle rhoddir gwybod i’r Llinell Gofal bod offer yn ddiffygiol, byddant yn ymateb i ymchwilio i’r broblem cyn pen 24 awr.



Bydd ein gwasanaeth yn ymateb i’ch anghenion sy’n newid.



Byddwn yn gweithio mewn partneriaeth â’r Gwasanaethau Cymdeithasol, y Byrddau Iechyd Lleol, y Gwasanaethau Iechyd a’r Sector Gwirfoddol i helpu i ddarparu gwasanaethau effeithlon i’n preswylwyr yn eu cartrefi eu hunain. Byddwn yn gweithio gyda’r Bartneriaeth Cefnogi Pobl yn Sir Gaerfyrddin a Sir Benfro, sy’n darparu’r cyllid ar gyfer gwasanaethau cymorth sy’n gysylltiedig â thai.


Ein nod yw hyrwyddo urddas, annibyniaeth, diogelwch, cyfrinachedd, dewisiadau, hawliau, preifatrwydd, cyfle cyfartal a lles ein cwsmeriaid.



Byddwn yn ymateb i geisiadau gan ein preswylwyr am addasiadau ar raddfa fach i’w cartrefi, megis gosod canllawiau bychan a dolenni, rheilenni ychwanegol ar risiau, a grisiau hanner, cyn pen 4 wythnos.



Os oes problem symud mwy difrifol gennych, byddwn yn eich cyfeirio at adran y Therapydd Galwedigaethol o’r Gwasanaethau Cymdeithasol i drefnu cael asesiad llawn.

Rhif y Llinell Gofal: 01558 824283 (24 awr)

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Cymorth sy’n gysylltiedig â thai



99


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Aflonyddu hiliol

Aflonyddu hiliol BMSS13 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Rydym yn ymrwymedig i fynd i’r afael ag aflonyddu hiliol. Mae unrhyw un sy’n aflonyddu’n hiliol yn torri eu hamodau tenantiaeth, a byddwn yn cymryd camau yn erbyn eu tenantiaeth. Cydnabyddwn bod aflonyddu hiliol yn broblem ddifrifol. Os ydych chi neu aelod o’ch teulu yn dioddef aflonyddu hiliol, byddwn yn ymchwilio i’r achos yn fanwl ac yn gwneud popeth o fewn ein gallu i ddod â’r aflonyddu i ben. Digwyddiad hiliol yw unrhyw ddigwyddiad sydd ym marn y dioddefwr neu unrhyw berson arall yn hiliol. Mae aflonyddu yn cynnwys nid yn unig ymosodiadau corfforol ar bersonau a difrod i eiddo, ond hefyd cam-drin geiriol a math arall ar ymddygiad sy’n amddifadu pobl rhag mwynhau heddwch eu cartrefi ar sail hil. Os ydych yn dioddef UNRHYW ffurf ar aflonyddu hiliol, cofiwch gysylltu â ni i roi gwybod am y digwyddiad. Beth allwn ni ei wneud i helpu  Byddwn yn ymdrin â chwyn am aflonyddu hiliol fel cwyn ddifrifol, a bydd Swyddog Tai yn cael gair â chi ar yr un diwrnod ag y gwnewch eich cwyn.

100



Byddwn yn cael gwared ar unrhyw graffiti sy’n tramgwyddo ac yn atgyweirio unrhyw ddifrod a wneir i’ch eiddo fel blaenoriaeth.



Mae pwyntiau ail-gartrefu ychwanegol ar gael i’r rhai hynny sy’n dioddef aflonyddu hiliol ac sydd angen cartref arall.


Byddwn yn cymryd camau yn erbyn y rhai sy’n aflonyddu’n hiliol. Gall hyn gynnwys: Cymryd camau i gael gwaharddeb Cymryd camau i feddiannu Gweithio mewn partneriaeth â’r Heddlu i ddwyn achos troseddol Gweithio gyda’r Bartneriaeth Diogelwch Cymunedol i gael Gorchymyn Ymddygiad Gwrthgymdeithasol (ASBO).



Byddwn yn cysylltu â phob partner priodol i sicrhau bod y rhai sy’n dioddef aflonyddu hiliol yn derbyn y cymorth priodol, ac yr ymdrinnir â’r rhai sy’n cyflawni’r weithred o aflonyddu hiliol yn gyflym ac yn effeithiol.

Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Aflonyddu hiliol



101


Atodiad E: Safonau Gwasanaeth – Cynnwys y preswylwyr

Cynnwys y preswylwyr BMSS14 (f1) Adolygwyd fis Ebrill 2007 Rydym yn ymrwymedig i roi cyfle gwirioneddol i’n preswylwyr ddylanwadu ar y modd yr ydym yn darparu’n gwasanaethau, a thrwy eich cynnwys chi, i ddatblygu gwasanaethau sy’n diwallu eich anghenion ac yn rhagori ar eich disgwyliadau. Byddwn  yn ymgynghori â’n preswylwyr ar faterion sy’n effeithio ar eu cartrefi, ac â’r gymuned ehangach ar y gwasanaeth a ddarperir gennym. 

yn cyflwyno gwybodaeth i’r preswylwyr mewn iaith glir gyda chyfieithu ar gael, os gofynnir, i’w helpu i gymryd rhan.



yn ymchwilio i wahanol ddewisiadau, heblaw am grwpiau ffurfiol o breswylwyr, i sicrhau bod cynifer o breswylwyr ag sy’n bosibl yn cael y cyfle i fod â rhan ar ba lefel bynnag sy’n addas iddynt hwy.



yn cefnogi preswylwyr sy’n dymuno ffurfio Grwpiau Preswylwyr.



yn manteisio i’r eithaf ar y cyfleoedd i breswylwyr gael hyfforddiant, a hwyluso hyfforddiant ar y cyd â staff ac Aelodau’r Bwrdd lle bo hynny’n briodol.



yn cael adborth gan breswylwyr, fel grwpiau ac fel unigolion.



yn cefnogi’r Fforwm presennol i Breswylwyr drwy’r adnoddau sydd ar gael, gan gynnwys: cyllideb flynyddol mân dreuliau sgiliau ac amser gweithwyr ac Aelodau’r Bwrdd cyfle i ddefnyddio ystafell gyfarfod ar gyfer cynnal cyfarfodydd



102

yn annog preswylwyr yn frwd i ymuno â’r Fforwm ac i gymryd rhan.


Residents Handbook Welsh