Page 1

W przyszłym tygodniu

Rozpoczęcie roku w szkołach na terenie powiatu oraz bieżące informacje i wydarzenia

REKL AMA W CBR TEL . 662 061 355

CZWARTEK 3 WRZEŚNIA 2015 nakład: 5000 egz. ISSN: 2392-0998

1,49 zł

w tym 5% VAT nr 29/2015 (29)

T Y G O D N IK

R E G I O N U

B R O D N I C K I E G O

Nauka w szkole rozpoczęta

BRODNICA 1 września w Brodnicy pierwszy dzwonek zabrzmiał dla prawie 4 tys. uczniów szkół podstawowych. W nowym roku szkolnym 2015/2016 w szkołach ponadgimnazjalnych uczyć się będzie ponad 3 tysiące uczniów

Dzieci z brodnickiej jedynki na rozpoczęciu roku szkolnego W brodnickich szkołach podstawowych w ławkach zasiadło prawie 550 „pierwszaków”, w klasach pierwszych gimnazjów 340 uczniów. Z prawa do odroczenia obowiązku szkolnego dla sześciolatków do tej pory skorzystali rodzice 49 dzieci. We wszystkich szkołach miejskich zadbano o odnowienie części klas, uzupełnienie wyposażenia w sprzęt i pomoce dydaktyczne. Do brodnickich szkół podstawowych w czasie wakacji przekazane zostały dodatkowe pieniądze na zakup pomocy dydaktycznych dla

uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Każda szkoła otrzymała po 5 tys. zł na doposażenia gabinetów pomocy medycznej. Jeszcze we wrześniu ma dotrzeć do szkół podstawowych 27 tablic multimedialnych, co zakończy realizowany przez Urząd Marszałkowski w Toruniu projekt „wyposażenia wszystkich klas w szkołach podstawowych w nowoczesne tablice interaktywne wraz z oprogramowaniem”. Szkoły podstawowe czekają również na informacje o przyznaniu dodatkowych pieniędzy na zakup książek do bibliotek szkolnych

w ramach rządowego programu „Książki naszych marzeń”. Od 1 września Gimnazjum nr 1 kierowane będzie przez nowego dyrektora. Po odejściu na emeryturę dyrektora Zdzisława Kędzi, funkcję tę obejmie Jerzy Witkowski. Część brodnickich nauczycieli w czasie wakacji zadbała o swój awans zawodowy. Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego zdało 8 nauczycieli a 9 nauczycieli do końca sierpnia może uzyskać stopień nauczyciela dyplomowanego. W szkołach ponadgminazjalnych również rozpoczęto nowy rok szkolny. 74 uczniów z klas pierwszych zasiadło w ławkach III Liceum Ogólnokształcącego. W nowym roku szkolnym 2015/2016 w szkołach prowadzonych przez powiat uczyć się będzie ponad 3 tysiące uczniów. Prawie ośmiuset to uczniowie klas pierwszych, rozpoczynający naukę na etapie ponadgimnazjalnym. Ponad 200 słuchaczy uczęszczać będzie do szkół dla dorosłych w RCKPiU w Brodnicy. Więcej informacji z rozpoczęcia roku szkolnego w powiecie brodnickim w przyszłym numerze Tygodnika CBR.

POWIAT BRODNICKI

To były dożynki!

W ostatni weekend w powiecie brodnickim zapachniało świeżym chlebem i zbożem. Ruszyły tradycyjne korowody, a włodarze dzielili się z mieszkańcami chlebem przekazanym przez starostów dożynkowych. Były nagrody i odznaczenia dla rolników. Rozbrzmiewały dźwięki muzyki. Bawiono się do późnych godzin nocnych. Na

dożynki ściągnęły tłumy. Świętowali rolnicy z gminy Brzozie, Zbiczno, Jabłonowo, Brodnica i Świedziebnia. Przed nami dożynki gminne w Osieku 5 września i wojewódzkie w Kowalewie Pomorskim 6 września. (nał) Fot - Na dożynki powiatowe przybyły tłumy

Ostrożnie przy budowach

Tekst (nał) R E K LAMA

W związku z pracami przy budowie obwodnicy Brodnicy od dnia 1 września na nowo budowanym rondzie w ciągu ulic Kolejowej i Sikorskiego wykonawca wprowadza tymczasową organizacje ruchu. Natomiast 7 września w godz. nocnych 22.30 – 5.00 wprowa-

dzona zostanie tymczasowa organizacja ruchu na ul. Wiejskiej w Brodnicy. Wykonawca robót prosi o zachowanie ostrożności i podporządkowanie się znakom oraz osobom kierującym ruchem. Utrudnienia są także na odcinku Brodnica – Zbiczno przy nowo budowanej ścieżce rowerowej. Trwają tam prace związane z utwardzeniem nawierzchni ścieżki. Wysypywany jest i niwelowany żwir. W związku z tym ciężki sprzęt przemieszcza się i zawraca na drodze. Tu także należy zachować ostrożność. (nał)


2

AKTUALNOŚCI

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 3 września 2015

Pieniądze dla sołectw

i Brzozie nie mają wydzielonych funduszy sołeckich. W  szczególnej sytuacji znajduje się gmina Brzozie. – Jeszcze do końca 2016 r. realizujemy program naprawczy (po bankructwie gminy w  2004 r. red.) – mówi skarbnik gminy Ewa Piotrowicz – Po zakończeniu programu pomyślimy zapewne o funduszach sołeckich. Sołectwo chcące otrzymać środki z  tego funduszu musi na zebraniu wiejskim podjąć uchwałę co do wniosku o  przyznanie takich środków i  przekazać ten wniosek wójtowi. Ten ocenia go pod kątem poprawności sporządzenia i  uchwalenia, po czym przekazuje go radzie gminy która decyduje o jego dalszym losie. Rada nie musi przyjąć wszystkich wniosków sołectw. Uchwalając budżet może odrzucić wniosek sołectwa gdy uzna, że zadania które sołectwo chce realizować nie spełniają warunków określonych w ustawie o funduszu sołeckim. Pieniądze z funduszu sołeckiego mają służyć realizacji zadań gminy, które będą służyły poprawie życia mieszkańców. Przeznaczenie funduszu na inny cel spowoduje odrzucenie wniosku. – Fundusze sołeckie w znacznej mierze wydawane są na drogi.

POWIAT Fundusz sołecki, to część budżetu gminy o wydatkowaniu którego decydują bezpośrednio mieszkańcy danego sołectwa. Ma on służyć poprawie warunków ich życia. Z pośród 9 gmin naszego powiatu, trzy nie zdecydowały się jeszcze na wydzielenie tych funduszy

Gminy które wydzielają fundusze sołeckie w swoich budżetach przeprowadzają na ten temat szkolenia dla sołtysów. Na zdjęciu sołtysi z gminy Bobrowo na sierpniowym szkoleniu w GOK w Bobrowie O tym, czy fundusze sołeckie zostaną wydzielone z  budżetu gminy decyduje rada. Miała na to czas do końca marca 2015 r. Samorządom to się opłaca, bo mogą zyskać dodatkowe pieniądze z  budżetu państwa, które

w przypadku nie utworzenia funduszu nie przysługują. Wysokość tych bonusowych środków może wynieść od 20 do 40 proc. wykonanych wydatków. Na 40 proc. dofinansowanie mają szanse gminy o najniższych dochodach.

Pierwsze fundusze sołeckie wydzielone zostały w 2010 r., a  w  naszym powiecie w  2012 r. Pierwsza była gmina Górzno. Gmina Osiek również ma taki fundusz. W chwili obecnej jedynie gminy Świedziebnia, Bartniczka

Gównie na ich remonty i odśnieżanie, a także oświetlenie – mówi Irena Białowicz, skarbnik gminy Bobrowo – Wiele tu zależy od kreatywności sołtysa, rady sołeckiej, ale też i mieszkańców wsi. Z tych funduszy powstają np. wiaty przy świetlicach, kupowane są farby do pomalowania istniejących już placów zabaw, paliwo do kosiarek służących do utrzymania tych miejsc. Często też wieś przekazuje część tych środków działającym na ich terenie kołom gospodyń, czy ochotniczym strażom pożarnym. Często pojawiającym się wydatkiem jest też doposażenie w  sprzęt świetlic wiejskich, np. kuchenki. Niektóre wsie mają też tradycyjne już w  kalendarzu imprezy integracyjne, na które też przeznaczane są niewielkie środki z funduszu sołeckiego. Jeżeli wniosek sołectwa zostanie zaakceptowany, nie znaczy to, że sołtys, czy rada sołecka dostaną te pieniądze „do ręki”. Nadal pozostaną one w budżecie gminy i  dysponował nimi będzie wójt, ale w sposób wnioskowany przez mieszkańców danego sołectwa. Wysokość funduszu sołeckiego jest ustalana odrębnie dla każdej wsi i  zależy od liczby mieszkańców. Tekst i fot (magbet)

Kraj

Powiat brodnicki

Po stypendium lub zasiłek

Referendum już w niedzielę

W niedzielę od godz 6.00 do 22.00 będziemy mogli Urzędy miejskie i gminne od 1 września przyjmują wnioski o stypendia szkol- wyrazić swoje zdanie w trzech kwestiach, które są ne. Wsparcie finansowe należy się uczniowi, w którego rodzinie dochód na tematem ogólnopolskiego referendum. jedną osobę nie przekracza 456 złotych netto miesięcznie. Dokumenty trzeba Głosowanie zapowiedział jesz- cej niż połowa uprawnionych do złożyć do 15 września. cze podczas kampanii wyborczej głosowania. Jeśli ten warunek nie Uczniowie szkół publicznych i niepublicznych mogą od 1 września ubiegać się o  stypendium szkolne. Pomoc finansowa przysługuje uczniom znajdującym się w  trudnej sytuacji materialnej (dochód miesięczny na członka rodziny wynosi nie więcej niż 456 zł netto). Wniosek trzeba złożyć w Urzędzie Miejskim do 15 września, a w przypadku słuchaczy kolegiów nauczycielskich i kolegiów pracowników służb społecznych – do 15 października. Wniosek może złożyć samodzielnie uczeń (jeżeli jest pełnoletni), rodzic bądź opiekun albo dyrektor szkoły. Stypendia będą funkcjonowały na zasadzie refundacji. Oznacza to, że wydatki poniesione na cele edukacyjne

muszą być udokumentowane w formie rachunku, faktury, dowodu wpłaty. Warto o  tym pamiętać przy robieniu szkolnych zakupów. Stypendium szkolne może być przyznane na refundację zakupu podręczników, pomocy dydaktycznych, ubioru sportowego, zakupu posiłków w  stołówce szkolnej lub internacie, refundację zakupu biletów komunikacji publicznej (biletów miesięcznych), refundację opłat czesnego w  szkole ponadgimnazjalnej, zajęcia pozalekcyjne, zakup komputera i  oprogramowania i  inne refundacje związane z edukacją. Dla ucznia znajdującego się przejściowo w  trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzeń lo-

sowych, takich jak śmierć członka rodziny, nagła choroba członka rodziny, wypadek drogowy lub wypadek w szkole czy też pożar w  rodzinie ucznia, przewidziano zasiłek szkolny. O tę formę wsparcia można ubiegać się w  ciągu dwóch miesięcy od wystąpienia zdarzenia losowego. Wniosek o  przyznanie stypendium szkolnego można pobrać w urzędach zgodnych z miejscem zameldowania ucznia lub ze stron internetowych urzędów. Stypendia są ogólnopolską formą wsparcia, a  więc wnioski w wyznaczonych terminach mogą składać mieszkańcy wszystkich dziewięciu gmin powiatu i w swoich urzędach. Lidia Jagielska

W DOCHODZENIU ODSZKODOWAŃ PO WYPADKACH Tomasz Przybyszewski, 87-400 Golub-Dobrzyń, ul. Rynek 20, e-mail: biurotp@op.pl

DORADZTWO BEZPŁATNE! PŁATNOŚĆ WYŁĄCZNIE PO UZYSKANIU ODSZKODOWANIA POTRZEBUJESZ PROFESJONALNEJ POMOCY? DZWOŃ! tel. 608 380 227

R E K L A M A

BIURO DORADZTWA I POŚREDNICTWA

poprzedni prezydent Bronisław Komorowski. Obywatele będą mogli odpowiedzieć „tak” lub „nie” na trzy pytania: Czy jest Pani/Pan za wprowadzeniem jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej? Czy jest Pani/Pan za utrzymaniem dotychczasowego sposobu finansowania partii politycznych z budżetu państwa? Czy jest Pani/Pan za wprowadzeniem zasady ogólnej rozstrzygania wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika? Wynik referendum będzie wiążący, jeśli do urn pójdzie więTygodnik Regionu BRODNICKIEGO

Redakcja: 87-300 Brodnica ul. 18 stycznia 36 B tel. 662 061 319 e-mail: c.nalecz@wpr.info.pl Redaktor Naczelny: Celina Nałęcz Dział reklamy: tel. 662 061 355 e-mail: a.zielinska@wpr.info.pl

zostanie spełniony, będzie miało jedynie charakter opiniodawczy. W głosowaniu mogą wziąć udział Polacy, którzy ukończyli 18 lat, nie zostali pozbawieni praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu oraz nie zostali pozbawieni praw publicznych lub ubezwłasnowolnieni prawomocnym orzeczeniem sądu. Lokale wyborcze będą otwarte w godzinach 6.00-22.00. Co ciekawe, Państwowa Komisja Wyborcza w  dniu referendum nie będzie podawała danych o frekwencji. Oficjalne wyniki głosowania mają zostać ogłoszone w poniedziałek, 7 września, w godzinach popołudniowych. (ToB) Ogłoszenia drobne: 87-300 Brodnica ul. 18 stycznia 36 B tel. 662 061 355 Wydawca: Wydawnictwo Promocji Regionu Sp. z o.o. 87-400 Golub-Dobrzyń ul. Rynek 20 Druk: edytor Sp. z o.o. 10-364 Olsztyn, ul. Tracka 10 Redakcja nie zwraca tekstów niezamówionych oraz zastrzega sobie prawo do ich redagowania i skracania. Redakcja nie odpowiada za treść zamieszczonych ogłoszeń.


BRODNICA–CBR.PL

Aktualności    3

Czwartek, 3 września 2015

Klaudia się zabiła. Dlaczego? Pięć osób rannych BRODNICA Nastoletnia Klaudia popełniła samobójstwo Gmina Brodnica

tonąc w wodach jeziora Szczuckiego. Czy powodem tego desperackiego kroku był szantaż i rozsyłanie jej nagich zdjęć? To bada brodnicka prokuratura, a zrozpaczeni rodzice szukają świadków

Brodnicka prokuratura bada sprawę śmierci 18-letniej brodniczanki Klaudii, którą odnaleziono martwą w jeziorze Szczuckim o  czym pisaliśmy w  poprzednim numerze w artykule „Kaludia nie żyje”. – Sekcja zwłok Klaudii wykazała, że śmierć dziewczyny nastąpiła w wyniku zamachu na swoje życie poprzez utonięcie – mówi prokurator rejonowy w  Brodnicy Alina Szram. – Obecnie sprawa toczy się w kierunku, czy 18-latka została do tego nakłoniona bądź zmuszona poprzez drugą osobę, są bowiem ku temu przesłanki. Badana jest zawartość korespondencji internetowej i  telefoniczBrodnica

nej dziewczyny, w tym także dwa telefony, które pozostawiła wraz z butami i kurtką w łodzi na brzegu jeziora Szczuckiego. Prokuratura dla dobra śledztwa i z uwagi na tak zwane dane wrażliwe nie udziela żadnych informacji co do okoliczności zdarzenia – dodaje prokurator. Jakie są to więc przesłanki? Nieoficjalnie mówi się, że były chłopak dziewczyny ujawnił jej nagie zdjęcia. Starszy od zmarłej o  ok 10 lat zawodowy żołnierz nie mógł pogodzić się z  faktem, że dziewczyna zostawiła go dla innego mężczyzny. Podobno nastolatka w  noc przed tragedią spotkała się jeszcze z byłym chłopakiem. Po co się spotkali i co się wtedy wydarzyło, nie wiadomo. Natomiast tej nocy nowy chłopak dziewczyny miał otrzymać jej nagie zdjęcia. Wysłał mu je właśnie poprzedni chłopak dziewczyny. W  niedzielę w  dniu zaginięcia Klaudia według relacji bliskich była bardzo nieobecna i zamyślona. W końcu wyszła z domu pod pretekstem wizyty u  koleżanki. Jednak do żadnej się nie udała. Zamówiła natomiast taksówkę i  kazała się zawieźć nad jezioro.

To właśnie taksówkarz naprowadził policję na ostatni ślad. Był bowiem zdziwiony faktem, że dziewczyna mówiła, iż jedzie na spotkanie a nad jeziorem nikogo nie było. Stojąc już nad jeziorem Klaudia wysłała do przyjaciółki sms „Nie chce mi się żyć. On zniszczył moje życie”. Po czym poskładała swoje ubranie w kostkę, położyła na nim telefony i  weszła do jeziora. Klaudia nie umiała pływać, skazała się więc w ten sposób na śmierć. Własnie ze względu na te informacje i  domniemania prokuratura zabezpieczyła już telefony komórkowe dziewczyny oraz jej komputer. Powołany zostanie również biegły, który ma zająć się odzyskaniem utraconych danych. Natomiast zrozpaczeni rodzice śp. Klaudii Kazieczko, poszukują osób będących dnia 23 sierpnia po godzinie 18:00 nad jeziorem w  Szczuce. Poszukiwane jest m. in. małżeństwo, które prawdopodobnie przebywało w tym czasie, w tym miejscu. Wszelkie informacje prosimy kierować pod nr tel. 513 902 395. Tekst (nał)

Na nowo budowanym moście brodnickim przy ulicy Sienkiewicza już od kilkunastu dni nie ma żadnych robotników. Most został skończony, brodniczanie niecierpliwie czekają na otwarcie. Ma to nastąpić 3 września

i tworzące się korki. Jak mówiło się nieoficjalnie zwłoka wynikła z powodu … sezonu urlopowego osoby upoważnionej do przystawienia ostatniej, newralgicznej pieczęci na dokumentacji. Teraz Zarząd Dróg Wojewódzkich informuje, że nowa przeprawa zostanie otwarta dla ruchu w czwartek 3 września. Remont przeprowadzano dzięki dodatkowym środkom na inwestycje drogowe uruchomionym przez Urząd Marszałkowski

W niedzielę nad ranem w miejscowości Sobiesierzno pod Brodnicą, samochód osobowy w którym jechało 5 osób, uderzył w drzewo. Zarówno kierująca jak i pasażerowie BMW trafili z obrażeniami ciała do szpitali. Dwie młode kobiety walczą o życie.

Do wypadku doszło 30 sierpnia kilka minut po godz. 6.00 rano w Sobiesierznie. – Funkcjonariusz, który odebrał informację o  wypadku natychmiast na miejsce zdarzenia wysłał wszystkie służby ratunkowe – informuje rzecznik brodnickiej policji Agnieszka Łukaszewska. – Policjanci ruchu drogowego, którzy pojechali na miejsce zdarzenia zastali służby ratunkowe, które udzielały pomocy poszkodowanym. Funkcjonariusze wstępnie ustalili, iż kierująca BMW 26-letnia kobieta, na łuku drogi zjechała na prawe pobocze, a następnie straciła pa-

nowanie nad pojazdem i czołowo uderzyła w  drzewo po przeciwnej stronie jezdni. W wypadku rannych zostało 5 osób. Kierująca pojazdem oraz jedna z pasażerek (23 l. ) w ciężkim stanie zostały przetransportowane do szpitali w Toruniu i  Grudziądzu, gdzie lekarze walczą o ich życie. Pozostali pasażerowie, dwaj mężczyźni i kobieta w wieku od 20 do 26 lat trafili do szpitala na obserwację. Brodniccy policjanci wyjaśniają okoliczności i przyczyny tego zdarzenia. Tekst (nał) Fot. Policja Brodnica

Brodnica

W końcu otworzą most

W Brodnicy zakończyła się przebudowa mostu na Drwęcy w ciągu drogi wojewódzkiej nr 560 łączącej miasto z Rypinem i Sierpcem. Pierwotny termin otwarcia miał być po 15 sierpnia przed rozpoczęciem roku szkolnego. Od tego czasu na moście nic się nie działo, roboty bowiem zostały zakończone. Jednak most nie został otwarty, a  brodniczanie oczekują tego otwarcia z niecierpliwością ze względu na uciążliwość objazdów

w tym dwie ciężko

w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Zadanie obejmowało również przebudowę 600-metrowego fragmentu ulicy Sienkiewicza. Na jezdni ułożono ograniczającą hałas „cichą nawierzchnię”, wykonano też szczelny systemu odwodnienia, dzięki czemu woda z  jezdni nie jest odprowadzana bezpośrednio do Drwęcy. Zaprojektowano nowe energooszczędne oświetlenie oraz trwałe oznakowanie poziome i  pionowe. Nowy most jest przystosowany do przejazdu pojazdów o  masie do 40 ton. Powstał też szeroki oddzielony od jezdni barierą chodnik, który w momencie dobudowania ścieżek rowerowych będzie pełnił funkcję ciągu pieszorowerowego. Pod mostem pojawiły się półki umożliwiające ptakom zakładanie gniazd. Koszt realizacji inwestycji wyniósł 6 mln złotych. Tekst (nał)

Ściągnęli desperata z mostu

Interwencja jaką podjęli brodniccy policjanci w piątek w nocy wobec zdesperowanego mężczyzny uratowała mu życie. Policjanci udaremnili samobójczy skok

W nocy 28 sierpnia kilka minut po godz. 1.00 brodnicki dyżurny odebrał niepokojący telefon, w  którym zgłaszający poinformował, że chce popełnić samobójstwo. – Dyżurny z rozmowy z mężczyzną wywnioskował, że znajduje się on na kładce łączącej ul. Lidzbarską i Nad Drwęcą, po czym natychmiast wysłał tam patrole – informuje rzecznik brodnickiej policji Agnieszka Łukaszewska. – Funkcjonariusze potwierdzili dyżurnemu, że odnaleźli mężczyznę siedzącego na krawędzi mostu za barierką ochronną. Mężczyzna na widok policjantów zaczął krzyczeć, że jeżeli ktoś się do niego zbliży natychmiast skoczy. Policjanci do pomocy wezwali pogotowie oraz strażaków, którzy zabezpieczyli brzegi rzeki, a także

zwodowali ponton. – Mundurowi cały czas podtrzymywali rozmowę z desperatem, a  strażacy próbowali podpłynąć bliżej miejsca, w  którym stał 22-latek – relacjonuje policyjny rzecznik prasowy. – Mężczyzna na widok strażaków pochylił się nad przepaścią podpierając się rękoma o  krawędź mostu krzycząc, że skacze. Wtedy policjanci sierż.szt. Paweł Celiński, sierż. Łukasz Brodziński, sierż. Maciej Rosiński i  sierż. Marcin Krzemiński w  ostatniej chwili chwycili brodniczanina za odzież i wciągnęli go z powrotem na most. Jak się okazało, brodniczanin był pod wpływem alkoholu i trafił na badania do brodnickiego szpitala, po czym do wytrzeźwienia w policyjnym areszcie. Tekst (nał)


4

fotorelacja

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 3 września 2015

Nieśli plony w Brzoziu

GMINA BRZOZIE   Rolnicy z powiatu brodnickiego i gminy Brzozie w niedzielę hucznie świętowali. Były tradycyjnie niesione w korowodzie plony, odznaczenia i nagrody, a na koniec była zabawa

Przy wszystkich drogach dojazdowych do Brzozia, gdzie odbywały się tegoroczne dożynki powiatowo -gminne witały gości dożynkowe ozdoby. Mieszkańcy gminy Brzozie zaskoczyli inwencją twórczą i solidarnością w  dożynkowym przyozdabianiu dróg i  gospodarstw. Uroczystości rozpoczęto mszą w kościele parafialnym pw. Wszystkich Świętych w  Brzoziu, celebrowaną przez ks. kanonika Wiesława Wyszkowskiego. Po mszy tradycyjnie przez wieś ruszył korowód dożynkowy. Zgodnie z tradycją dożynkowy chleb z  mąki tegorocznych zbóż, nieśli starostowie dożynek powiatowych i  gminnych – Małgorzata Małkowska i Jacek Dubiela oraz Danuta Jankowska i  Jarosław Marchlewicz. Chleb przekazano gospodarzom gminy i powiatu – wójtowi Bogusławowi Błaszkiewiczowi oraz staroście Piotrowi Boińskiemu – aby dzielili sprawiedliwie, by każdemu starczyło. Podczas uroczystości dożynko-

wych odznaką Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi „Zasłużony dla Rolnictwa” odznaczono najlepszych rolników. Odznaczenie otrzymali Leszek Małecki – gmina Bartniczka, Grażyna Łapkiewicz – gmina Osiek, Mirosław Gaczyński – gmina Jabłonowo Pomorskie, Irena i  Jerzy Czarnowscy – gmina Bobrowo, Mirosław Frygier – gmina Górzno, Dariusz Wydrzyński – gmina Świedziebnia a także Bogumił Kozicki, Henryk Nowakowski, Adam Żuchliński, Piotr Wajsgerber, Benedykt Zero, Jan Seroczyński wszyscy z gminy Brzozie W  części oficjalnej uroczystości dożynkowej Starosta Brodnicki uhonorował wyróżniających się rolników z  powiatu brodnickiego. Wyróżnienia otrzymali Ewa i  Karol Bejgrowicz – gmina Osiek, Piotr Panek – gmina Bartniczka, Robert Tracz – gmina Zbiczno, Jadwiga Pulkowska – gmina Jabłonowo Pomorskie, Marzanna i Piotr Myślińscy – gmina Bobrowo, Piotr

Śmigiecki – gmina Górzno, Beata i Mirosław Giziewscy – gmina Świedziebnia, Henryk Kalinowski – gmina Brzozie. W  czasie festynu dożynkowego koncertowały zespoły: „Wszyscy Razem”, „Babylon”, zespół dziecięcy z  Brzozia oraz orkiestra parafialno-strażacka ze Świedziebni. Nie zabrakło również stoisk Kół Gospodyń Wiejskich z terenu gminy Brzozie, gdzie gospodynie serwowały przygotowane przez koła potrawy. – Potrawy są pyszne - mówi Anna Kleinowska z Brodnicy. - Specjalnie przyjechałam z Brodnicy na dożynki, bo wiedziałam, że wiejskie gospodynie pysznie gotują. Na dożynkach swoje stoiska wystawiały firmy z  branży rolniczej, a  także szkoły z  terenu powiatu. Wśród gości nie zabrakło włodarzy sąsiednich gmin, i miast, posłów, radnych, księży. Więcej zdjęć na naszej stronie internetowej brodnica-cbr.pl Tekst i fot. (nał)

Wójt Bogusław Błaszkiewicz przyjął chleb od starostów dożynek

Karla i Olgierd jako pierwsi przybiegli po baloniki

Panie z KGW Wielki Głęboczek serwowały smakołyki Na dożynki przybyły tłumy, w pierwszym rzędzie z chlebem starostowie dożynek

KGW Brzozie podczas dożynek

Wyróżnieni przez starostę rolnicy

Zwycięski w konkursie powiatowym wieniec z Grabówca w orszaku

Dzieci z gminy Brzozie podczas występu

Odznaczeni rolnicy z terenu powiatu brodnickiego


BRODNICA–CBR.PL

FOTORELACJA    5

Czwartek, 3 września 2015

Święto Plonów gminy Brodnica

GMINA BRODNICA W ubiegłą niedzielę – 30 sierpnia na placu szkolnym w Cielętach gmina Brodnica obchodziła swoje dożynki. Był tradycyjnie chleb i wieńce oraz zabawa Mszę odprawił proboszcz miejscowej parafii ks. Wojciech Szarmach. Podczas mszy kapłan podkreślał, że dzięki wielkiemu nakładowi pracy ziemia potrafi się odwdzięczyć, ale i niestety przynieść rozpacz. Zwrócił również się do rolników, żeby ziemię pielęgnowali zgodnie z  naturą mając na względzie nauki biologiczne. Po mszy starostowie dożynek Jolanta Olewnik i Jan Gosz-

ka przekazali na ręce wójta gminy – Edwarda Łukaszewskiego chleb dożynkowy, który następnie został rozdzielony i poczęstowano nim zgromadzonych na placu szkolnym. Podczas uroczystości miało miejsce zaprzysiężenie na nauczyciela mianowanego, wręczenie nagród od wójta uczniom, którzy osiągnęli bardzo dobre wyniki w nauce oraz nadanie medali „Zasłużeni dla rolnictwa”. Tuż

pod sceną można było obejrzeć wieńce dożynkowe z KGW Karbowo, Bartniki, Mszano, Gorczenica oraz Szczuka. Święto swoimi występami umiliły dzieci z  filialnej szkoły podstawowej w  Cielętach, chór gimnazjum w  Szczuce oraz zespoły folklorystyczne Karbowianie, Serenada, Czerwone Korale i Szczupanki. Tekst i fot . Cezary Rybarczyk

Starostowie dożynek

Wieńce dożynkowe

Ksiądz Wojciech Szarmach podczas nabożeństwa

Ksiądz podczas mszy poświęcił wieńce i chleb dożynkowy

Poczet flagowy wciągnął flagę na maszt

Przekazanie chleba dożynkowego na ręce wójta Tradycyjne dzielenie chleba dożynkowego

Mieszkańcy brali udział w zabawie

Wójt Edward Łukaszewski

Wręczenie medali „Zasłużony rolnik”


6

FOTORELACJA

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 3 września 2015

W Cichem z orkiestrą dętą

GMINA ZBICZNO Po mszy świętej w Cichem zrobiło się głośno. Tradycyjny korowód dożynkowy prowadziła orkiestra dęta. Potem był jej koncert, obchody dożynkowe i zabawa Dożynki gminno-parafialne w Cichem zorganizowano w  sobotę. Rozpoczęły się one mszą świętą, którą odprawili księża Bolesław Lichnerowicz, Kazimierz wierzbicki i Marek Skok. Po mszy uformował się tradycyjny korowód dożynkowy, który w rytmach orkiestry dętej przemaszerował na plac przy świetlicy wiejskiej, gdzie zaplanowano uroczystości

i zabawę. Po części oficjalnej, w  której powitano przybyłych gości, przekazano i  podzielono się chlebem nagrodzono rolników i wręczono medale strażakom. Swój koncert dała orkiestra dęta z  Kurzętnika. Na scenie wystąpiły lokalne zespoły ludowe Pokrzydowianki i Wesołe Kumoszki. W  swoich tańcach zaprezentowały się także dzieci

z zespołu szkół w Zbicznie. Podczas dożynek dzieci, a także dorosłych zabawiali animatorzy. Swoje stoiska wystawiły lokalne stowarzyszenia, Koła Gospodyń Wiejskich oraz sołectwa. Na koniec była zabawa z  zespołem Tropic i Aktiw. Więcej zdjęć na naszej stronie internetowej brodnica-cbr.pl Tekst i fot. (nał)

Uroczystości rozpoczęła msza święta

Po mszy przez centrum wsi przemaszerował korowód dożynkowy

Na scenie wystąpiły Wesołe Kumoszki

Pokrzydowianki pięknie się prezentowały w swoich strojach Podczas uroczystości nagrodzono rolników, na zdjęciu Sławomir Krzyżanowski z małżonką

Animatorzy prowadzili zabawę w której uczestniczyli także dorośli

Wójt Wojciech Rakowski dzielił się z mieszkańcami chlebem

Dzieci zabawiali animatorzy


BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 3 września 2015

FOTORELACJA    7

Świedziebnia świętowała

GMINA ŚWIEDZIEBNIA W sobotę w Świedziebni świętowano dożynki gminno-parafialne. Uroczystość rozpoczęła się od mszy dziękczynnej za tegoroczne plony. W czasie świeckiej części wręczono miejscowym rolnikom nagrody i odznaczenia. A potem była zabawa Po mszy w  miejscowym kościele parafialnym barwny korowód dożynkowy przemaszerował do parku. Starostowie dożynek którymi w  tym roku byli Magda Olwert z  miejscowości Michałki oraz Lech Wybult z  miejscowości Zduny, przekazali dożynkowy chleb gospodarzom gminy: wójtowi Szymonowi Zalewskiemu i  przewodniczącemu rady gminy

Maciejowi Cyrankowskiemu, którzy podzielili go między uczestników uroczystości. Następnie wręczono odznaczenia i podziękowania dla rolników. Odznaki „Zasłużony dla Rolnictwa” otrzymali: Andrzej Grochowalski, Zbigniew Grochowalski, Jerzy Juchnowski, Halina Laskowska, Janusz Nychnerowicz. Wyróżnienia dla rolników

Starostowie dożynek gminno-parafialnych Magda Olwert i Lech Wybult

od wojewody Ewy Mess wręczono: Ewie i Wiesławowi Bekerom, Katarzynie i  Jarosławowi Betlejewskim, Elżbiecie i  Andrzejowi Błażejewskim, Agnieszce i  Markowi Góreckim, Małgorzacie i Karolowi Kulwickim, Teresie i  Andrzejowi Narodzonkom, Bożenie i  Stanisławowi Piotrowskim, Annie i  Andrzejowi Skonieczkom, Andrzejowi Troskowi, Agnieszce i Grzegorzowi Zabłotnym. W  programie artystycznym nawiązującym do tradycji dożynkowych na ziemi dobrzyńskiej wystąpiły dzieci z  miejscowej szkoły, krótki koncert dała też orkiestra dęta. Dla dzieci przygotowano atrakcje w  postaci dmuchanych zjeżdżalni, trampolin oraz waty cukrowej i  prażonej kukurydzy. Na stoiskach kół gospodyń wiejskich można było się zaopatrzyć w  smakołyki, a  najbardziej obleganym było stoisko loterii fantowej. Po części oficjalnej rozpoczęła się biesiada dożynkowa i  zabawa taneczna, które trwały do późnych godzin nocnych.

Dzieci ze szkoły w Świedziebni przygotowały część artystyczną nawiązującą do tradycji dożynkowych na ziemi dobrzyńskiej

Sadownicy z gminy Świedziebnia nagrodzeni odznakami „Zasłużony dla Rolnictwa”

Tekst i fot. (magbet)

Mieszkańcy gminy bardzo licznie stawili się na uroczystości Wójt Szymon Zalewski dzielił dożynkowy chleb między przybyłych

Korowód dożynkowy poprowadziła orkiestra dęta

Po losy loterii fantowej ustawiła się długa kolejka

W parku wyrosły festynowe kramy, które cieszyły się zainteresowaniem

Honorowe miejsce w korowodzie przypadło gospodyniom, które wykonały dożynkowe wieńce


8

FOTORELACJA

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 3 września 2015

Jabłonowskie dożynki w Bukowcu

GMINA JABŁONOWO POMORSKIE   Z Lembarga do Bukowca przeszedł tradycyjny korowód dożynkowy, a w nim poczty sztandarowe i wyplatane wieńce. Potem były uroczyste obchody i wyczekiwana po żniwach zabawa W sobotę 29 sierpnia w  Bukowcu odbyły się Dożynki Parafialno-Gminne. Organizatorem uroczystości byli: Ks. Marcin Labuhn proboszcz parafii w  Lembargu,

Sołectwo Bukowiec na czele z sołtysem wsi Violettą Kowalską. Organizatorem był także burmistrz Miasta i Gminy Jabłonowo Pomorskie Przemysław Górski, przewod-

Starostowie tradycyjnie nieśli chleb

Orszak prowadziły poczty sztandarowe i strażacy

niczący Rady Miejskiej Krzysztof Kamiński, Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Jabłonowie Pomorskim oraz KGW Lembarg, KGW Bukowiec i KGW Mileszewy. Starostami tegorocznych dożynek parafialnych zostali: Barbara Lewandowska i Mirosław Muzalewski, natomiast starostami dożynek gminnych mianowano: Wiolettę Batko i Zbigniewa Żebrowskiego. W  uroczystości udział wzięli: ksiądz dziekan Grzegorz Tworzewski, ks. Marcin Labuhn, Przewodniczący Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego Ryszard Bober, starosta brodnicki Piotr Boiński, burmistrz Miasta i  Gminy Jabłonowo Pomorskie wraz ze swoim zastępcą Jędrzejem Kucharskim, skarbnik Miasta i Gminy Marzanna Fettke, przewodniczący Rady Miejskiej Krzysztof Kamiński wraz z  radnymi: Aleksandrą Juszkiewicz, Barbarą Bober, Katarzy-

ną Piórkowską, Mirosławem Gaczyńskim, Zenonem Śmigowskim, Romanem Maciąg, Zbigniewem Mikulicz, Markiem Berendt, Piotrem Dombrowskim, Kazimierzem Łukasik i Marcinem Olszewskim. Obecni na dożynkach byli także: radny powiatu brodnickiego Marek Buchalski, wójt gminy Bobrowo Paweł Klonowski, kierownik Banku Spółdzielczego oddział w  Jabłonowie Pomorskim Małgorzata Magalska, dyrektor Oddziału Banku Spółdzielczego w  Brodnicy Kazimierz Olszewski, dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury Justyna Prajs oraz kierownik Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w  Jabłonowie Pomorskim Mariola Olszewska. Dożynki w Bukowcu rozpoczęły się uroczystą mszą św. W Kościele Parafialnym w Lembargu, którą celebrowali ks. Proboszcz Marcin Labuhn oraz ks. Dziekan Grzegorz

Na scenie wystapił chór Lira

W orszaku pojawiły się tradycyjnie wieńce Nagrodzeni rolnicy

Na dożynkach w Bukowcu pojawiła się zabawna krówka

Nie zabrakło pieśni ludowych i dożynkowych

Tworzewski. Po mszy świętej dożynkowy korowód, w asyście zespołu Zamkowe Gosposie z Jabłonowa Zamek, przeszedł spod świetlicy wiejskiej na plac dożynkowy w Bukowcu, gdzie odbył się ceremoniał dożynkowy. Wręczono wyróżnienia zasłużonym rolnikom, certyfikaty starostom dożynek oraz podziękowania sponsorom. Dla uczestników dożynek panie z Kół Gospodyń Wiejskich: Bukowiec, Lembarg, Mileszewy, Konojady i  Buk Góralski przygotowały mnóstwo pyszności. Dla najmłodszych organizatorzy przygotowali darmowe atrakcje m. in. trampolinę i zjeżdżalnię. Na scenie zaprezentował się chór Lira, Złoty Kłos, Zamkowe Gosposie oraz Agata Berent. Do późnych godzin przygrywał zespół Cassis. Tekst (nał) Fot. nadesłane


REKLAMA    9

Czwartek, 3 września 2015

 

 

 



  



           

5<2./"!-1&5#"/ %-5.#67!

8.9





#75-."B?5#2< 1/&5#2<

/&.4"./"!-1&5#"/ %-5.#67!

8.9 /2#

8.9

 





#.$%$6

!"# $%&

 8.9 #&*!2<

!-:%/3/#&$A3./ =,&/

8.9 /?-@ &4%-*

#!"

/&4".!-&*!2.!*/33!7



;='(>* +"<%&/2-&#?5/@/31-=

'()* +%$,-*./ #01/2!/!"#"/&3./

 /3:#.3,&/

;''9 /&"#*!2

 !"# <"!-7 C='()* +1$35./ &$1/ <"!-7

      

                    


Czwartek, 3 wrzeœnia 2015

HITY DNIA

14:00 Tysi¹c i jedna noc

12:30 Imperium mi³oœci

06:15 Audycje referendalne - info 06:30 ¯urawie: stworzone do latania 07:30 Jaka to melodia? - rozrywka 08:00 Wiadomoœci 08:10 Pogoda poranna 08:15 Polityka przy kawie 08:35 Narodziny Solidarnoœci 08:40 Czas dla Ciebie. ¯yj aktywnie 08:55 Ranczo odc. 4 - serial 10:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 3 - serial 10:55 Wspania³e stulecie odc. 163 - serial 12:00 Wiadomoœci 12:10 Agrobiznes 12:25 Smaki polskie 12:40 Przepis dnia 12:50 Bliskie spotkania z hipopotamem - dokument 14:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 4 - serial 15:00 Wiadomoœci 15:10 Pogoda 15:20 Audycje referendalne - info 15:35 Program rozrywkowy - rozrywka 15:50 Wspania³e stulecie odc. 164 - serial 17:00 Teleexpress 17:15 Pogoda 17:25 Jaka to melodia? - rozrywka 17:55 Klan odc. 2780 - serial 18:30 Œwiat siê krêci 19:15 Przepis dnia 19:30 Wiadomoœci 20:00 Sport 20:06 PZU Festiwal Biegowy Krynica-Zdrój - lekkoatletyka 20:10 Bia³o-Czerwoni - magazyn 20:15 Pogoda 20:30 Ojciec Mateusz odc. 174 - serial 21:20 Sprawa dla reportera 22:20 Czerwone Gitary i pó³ wieku 23:25 Szpiedzy w Warszawie odc. 1, 2 - serial 01:15 Narodziny Solidarnoœci 01:20 Naszaarmia.pl 01:40 Sprawa dla reportera 02:35 Czerwone Gitary i pó³ wieku

05:45 M jak mi³oœæ odc. 885 - serial 06:45 Audycje referendalne - info 07:05 M jak mi³oœæ odc. 886 - serial 08:00 Pytanie na œniadanie 10:50 Barwy szczêœcia odc. 1310 - serial 11:30 Na dobre i na z³e odc. 8 - serial 12:30 Imperium mi³oœci odc. 3 - serial 13:25 Kabaret Moralnego Niepokoju - Galaktikos - rozrywka 14:35 Audycje referendalne - info 14:50 Imperium mi³oœci odc. 4 - serial 15:50 Panorama - kraj 16:05 Pogoda - kraj 16:10 Na dobre i na z³e odc. 604 - serial 17:10 Mayday - dokument 18:00 Panorama 18:35 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:50 Jeden z dziesiêciu - rozrywka 19:25 Barwy szczêœcia odc. 1310, 1311 - serial 20:40 Paranienormalni Tonight odc. 12 - rozrywka 21:45 Prokurator odc. 1 - serial 22:45 P³yn¹ce wie¿owce - dramat obyczajowy 00:25 Nadkomisarz Banks - film kryminalny 02:10 P³yn¹ce wie¿owce - dramat obyczajowy

20:00 Terminal 05:55 We dwoje odc. 13 - rozrywka 07:25 Dr House s. 3 odc. 19 - serial 08:25 S¹d rodzinny odc. 57 - serial 09:25 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 437 - serial 10:25 Chirurdzy odc. 2 - serial 11:25 Mango - Telezakupy 13:00 S¹d rodzinny odc. 58 - serial 14:00 Szpital odc. 200 - serial 15:00 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 438 - serial 16:00 Revolution s. 2 odc. 7 - serial 17:00 Prawo Agaty s. 6 odc. 1 - serial 18:00 Chirurdzy odc. 3 - serial 19:00 Dr House s. 3 odc. 20 - serial 20:00 Terminal - komedia romantyczna 22:40 Skazany na œmieræ s. 2 odc. 19 - serial 23:45 Duch - horror 02:10 Sekrety magii odc. 479 - rozrywka

08:35 Kacper i przyjaciele 06:00 Sekrety s¹siadów odc. 5, 6 - serial 07:00 Garfield Show odc. 48, 50 - serial 07:35 Kacper i przyjaciele odc. 40 - serial 08:00 Garfield Show odc. 3, 4 - serial 08:35 Kacper i przyjaciele odc. 43 - serial 09:00 Dom nie do poznania odc. 80 - rozrywka 10:00 Kotka odc. 3 - serial 11:00 Dzikie serce odc. 131 - serial 12:00 Detektywi w akcji odc. 19 - serial 13:00 Policjantki i policjanci odc. 83 - serial 14:00 STOP Drogówka 15:00 Dom nie do poznania odc. 81 - rozrywka 16:00 Kotka odc. 4 - serial 17:00 Dzikie serce odc. 132 - serial 18:00 Detektywi w akcji odc. 15 - serial 19:00 Policjantki i policjanci odc. 84 - serial 20:00 Braterstwo broni - dramat wojenny 23:15 Na linii wroga - film wojenny 01:00 Spadkobiercy odc. 24 - rozrywka 02:00 Goœæ "Wydarzeñ" 02:20 Tak czy nie 02:55 Rodzice na skraju za³amania nerwowego odc. 16 - serial

20:10 Na Wspólnej 05:50 Uwaga! 06:20 Mango - Telezakupy 07:25 Weso³owska i mediatorzy odc. 2 - serial 08:00 Dzieñ Dobry TVN 10:55 Kuchenne rewolucje s. 11 odc. 1 - rozrywka 12:00 Szko³a odc. 143 - serial 13:00 Szpital odc. 380 - serial 14:00 Ukryta prawda odc. 501 - serial 15:00 Szko³a odc. 144 - serial 16:00 Rozmowy w toku odc. 2475 - talk show 17:00 Ukryta prawda odc. 502 - serial 18:00 Szpital odc. 381 - serial 19:00 Fakty 19:35 Sport 19:45 Pogoda 19:50 Uwaga! 20:10 Na Wspólnej odc. 2131 - serial 20:50 Kuchenne rewolucje s. 12 odc. 1 - rozrywka 21:50 Ch³opaki nie p³acz¹ - komedia sensacyjna 23:55 ¯ony Hollywood s. 2 odc. 1 - dokument 00:55 Superwizjer 01:30 Uwaga! 01:55 Sekrety magii odc. 479 - rozrywka

20:00 Ratatuj

14:45 S³oiki 06:00 Nowy dzieñ z Polsat News 08:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 533 - serial 09:00 Malanowski i Partnerzy s. 11 odc. 589, 590 - serial 10:00 Dzieñ, który zmieni³ moje ¿ycie s. 3 odc. 106 - serial 11:00 Dlaczego ja? - serial 12:00 Pielêgniarki s. 4 odc. 154 - serial 13:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 534 - serial 14:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2121 - serial 14:45 S³oiki odc. 17 - serial 15:50 Wydarzenia 16:10 Pogoda 16:15 Interwencja 16:30 Malanowski i Partnerzy s. 14 odc. 726 - serial 17:00 Poznaj swoje prawa s. 1 odc. 4 - serial 18:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2122 - serial 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich odc. 387 - serial 20:05 Zdrady odc. 64 - serial 21:05 Przyjació³ki s. 6 odc. 63 - serial 22:05 Sara - film sensacyjny 00:15 Sydney White i siedmiu nieudaczników - komedia romantyczna 02:20 Tajemnice losu

13:40 Lawa

06:00 Niania s. 3 odc. 34 - serial

04:20 128 dni - dokument

06:30 Nash Bridges

08:15 Hava nagila - dokument

s. 5 odc. 88 - serial 07:30 Nash Bridges s. 5 odc. 89 - serial

09:20 Baczyñski - film biograficzny 10:40 Enak - dramat psychologiczny

08:30 Kontrakt na mi³oœæ

12:15 Nasz spis powszechny

odc. 15 - serial

odc. 1 - dokument

11:00 Santa Diabla odc. 42 - serial 12:00 Za g³osem serca odc. 59 - serial 13:00 Kontrakt na mi³oœæ odc. 16 - serial

12:40 Nasz spis powszechny odc. 3 - dokument 13:10 Studio R odc. 95 - dokument 13:40 Lawa - dramat historyczny

15:30 Arrow odc. 4 - serial

16:05 Hava nagila - dokument

16:35 Arrow odc. 5 - serial

17:10 Muka! - film krótkometra¿owy

17:35 13. posterunek

17:45 Wilcze dzieci - film animowany

s. 2 odc. 7, 8 - serial 19:00 Pingwiny z Madagaskaru odc. 109 - serial 19:30 Pingwiny z Madagaskaru odc. 110 - serial 20:00 Ratatuj - film animowany 22:10 Babylon A.D. - film sf 00:10 Kwarantanna II: Terminal - horror 01:55 13. posterunek s. 2 odc. 7, 8 - serial

19:55 Na œw. Wincentego - film krótkometra¿owy 20:00 Noise - film krótkometra¿owy 20:20 £owca jeleni - dramat wojenny 23:30 Wolne media w Afganistanie - dokument 00:40 Kawa i papierosy - komediodramat 02:25 Big Bang - film obyczajowy

„Ch³opaki nie p³acz¹” (2000r.) TVN 21:50 Kuba, przypadkowo wpl¹tuje siê w gangsterskie porachunki. Zgadza siê pomóc Oskarowi, przyjacielowi, w skorzystaniu z us³ug agencji towarzyskiej. Po upojnym wieczorze spêdzonym z dwiema dziewczynami w mieszkaniu wujka Oskara okazuje siê, ¿e ch³opcy s¹ niewyp³acalni.

„Braterstwo broni” (2004r.) TV 4 20:00 Opowieœæ powracaj¹ca do krwawych wydarzeñ, które rozgrywa³y siê w Korei w latach 1950-1953 i kosztowa³y ¿ycie ponad miliona ofiar. Na tle wojny domowej toczy siê dramatyczna historia dwóch braci, Jin-tae i Jin-seoka, którzy pod przymusem zostaj¹ wcieleni do armii i wys³ani na front.

12:25 Most na Renie 06:40 Powstañcy odc. 34 - dokument 06:45 Komunikaty Wojenne odc. 10 - dokument 06:55 Dziennik telewizyjny 07:40 Skazani na Owcz¹ Górê odc. 4 - dokument 08:20 Najpiêkniejsze zamki Francji odc. 1 - przyroda i podró¿e 09:25 Czas honoru odc. 75 - serial 10:15 Okrasa ³amie przepisy 10:50 Historia ¿ywa - dokument 11:25 Hitler i Niemcy. Chora namiêtnoœæ odc. 2 - dokument 12:25 Most na Renie - dramat wojenny 14:20 Ex libris 14:40 Eldorado - polowanie na legendê - dokument 15:45 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii - dokument 16:20 Sensacje XX wieku odc. 23 - dokument 17:25 Polskie Termopile - dokument 18:15 Czas honoru odc. 76 - serial 19:10 By³a sobie Ziemia odc. 11 - serial 19:45 Hitler i Niemcy. Chora namiêtnoœæ odc. 3 - dokument 21:00 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii - dokument 21:40 Sensacje XX wieku odc. 22 - dokument 22:40 Szerokie tory odc. 150 - dokument 23:10 Historia kryminalistyki odc. 5 - dokument 23:55 Drony - skrzyd³a œmierci - dokument 01:00 Polskie Termopile - dokument 01:55 Kobiety i wojna - dokument

06:00 Po stronie prawdy - dokument 07:00 Jan Pawe³ II i cud w Kostaryce - dokument 07:35 Ja g³uchy - dokument 08:00 Informacje dnia 08:15 Polski punkt widzenia 08:40 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 08:45 Jay Jay Odrzutowiec - serial 09:00 Przyroda i ludzie - przyroda 09:25 Na zdrowie 09:45 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 09:50 Nuty nadziei - dokument 10:00 Informacje dnia 10:15 Rozmowy niedokoñczone 11:25 Bioetyczny detektyw - dokument 11:45 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 11:50 Po có¿ s¹ nam œwiêci - dokument 12:00 Anio³ Pañski 12:03 Informacje dnia 12:20 Po stronie prawdy - dokument 13:20 Jan Pawe³ II i cud w Kostaryce - dokument 14:00 Po drugiej stronie s³oñca - film obyczajowy 15:20 Ja g³uchy - dokument 15:50 Pytasz i wiesz 16:00 Informacje dnia 16:10 Z wêdk¹ nad wodê w Polskê i œwiat 16:30 Szansa na dziecko - naprotechnologia - dokument 16:50 Przegl¹d katolickiego tygodnika "Niedziela" 16:55 Kartka z kalendarza - Powstanie Warszawskie 17:00 IX Ogólnopolska Pielgrzymka Rodziny Radia Maryja do Sanktuarium Œwiêtego Józefa w Kaliszu - dokument 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Œladami historii - dokument 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze - info 21:20 Informacje dnia 21:40 Polski punkt widzenia 22:00 Przyroda Ziemi Œwiêtej - dokument 22:55 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 23:00 Sanktuarium Matki Bo¿ej w Laus we Francji - dokument 23:50 Lusaka Bauleni - dokument


Pi¹tek, 4 wrzeœnia 2015

17:55 Klan

19:25 Rodzinka.pl

06:15 Audycje referendalne - info 06:30 Bliskie spotkania z hipopotamem - dokument 07:30 Jaka to melodia? - rozrywka 08:00 Wiadomoœci 08:10 Pogoda poranna 08:15 Polityka przy kawie 08:35 Czas dla Ciebie. Zdrowie 08:50 Dama w czarnym welonie odc. 12 - serial 10:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 4 - serial 10:55 Wspania³e stulecie odc. 164 - serial 12:00 Wiadomoœci 12:10 Agrobiznes 12:35 Przepis dnia 12:50 Niezwyk³e paj¹ki - dokument 14:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 5 - serial 15:00 Wiadomoœci 15:10 Pogoda 15:20 Audycje referendalne - info 15:35 Program rozrywkowy - rozrywka 15:50 Wspania³e stulecie odc. 165 - serial 16:45 Czekamy na Œwiatowe Dni M³odzie¿y - Kronika 17:00 Teleexpress 17:15 Pogoda 17:25 Jaka to melodia? - rozrywka 17:55 Klan odc. 2781 - serial 18:30 Œwiat siê krêci 19:15 Przepis dnia 19:30 Wiadomoœci 20:00 Sport 20:07 PZU Festiwal Biegowy Krynica-Zdrój - lekkoatletyka 20:08 Bia³o-Czerwoni - magazyn 20:10 Pogoda 20:25 Nigdy nie mów nigdy - komedia 22:20 Z³odziej marzeñ - thriller 00:00 Homeland odc. 1 - serial 01:05 Komornik - dramat obyczajowy 02:55 Kawalerskie ¿ycie na obczyŸnie - film obyczajowy

05:45 M jak mi³oœæ odc. 886 - serial 06:45 Audycje referendalne odc. 29 - info 07:05 M jak mi³oœæ odc. 887 - serial 08:00 Pytanie na œniadanie 10:55 Barwy szczêœcia odc. 1311 - serial 11:30 Na dobre i na z³e odc. 9 - serial 12:30 Imperium mi³oœci odc. 4 - serial 13:30 Gulbinowicz - dokument 14:35 Audycje referendalne - info 14:50 Imperium mi³oœci odc. 5 - serial 15:50 Panorama - kraj 16:10 Pogoda - kraj 16:15 Hity kabaretu odc. 1 - rozrywka 17:00 Najwiêksza porodówka œwiata odc. 90 - dokument 18:00 Panorama 18:35 Sport-telegram 18:45 Pogoda 18:50 Jeden z dziesiêciu - rozrywka 19:25 Rodzinka.pl odc. 155 - serial 20:00 Lataj¹cy Klub II - pas startowy - rozrywka 20:10 Kabaretowe Hity Lata 2015 odc. 1, 2, 3 - rozrywka 23:20 Prokurator odc. 1 - serial 00:10 Grimm odc. 19 - serial 01:00 Amerykañski gangster - dramat kryminalny

07:25 Detektywi 05:50 Uwaga! 06:20 Mango - Telezakupy 07:25 Detektywi odc. 759 - serial 08:00 Dzieñ Dobry TVN 10:55 Kuchenne rewolucje s. 11 odc. 2 - rozrywka 12:00 Szko³a odc. 144 - serial 13:00 Szpital odc. 381 - serial 14:00 Ukryta prawda odc. 502 - serial 15:00 Szko³a odc. 145 - serial 16:00 Rozmowy w toku odc. 2476 - talk show 17:00 Ukryta prawda odc. 503 - serial 18:00 Szpital odc. 382 - serial 19:00 Fakty 19:35 Sport 19:45 Pogoda 19:50 Uwaga! 20:00 Madagaskar - film animowany 21:50 Lara Croft Tomb Raider: Kolebka ¿ycia - film przygodowy 00:10 Kuba Wojewódzki s. 10 odc. 1 - talk show 01:15 Uwaga! 01:30 Sekrety magii odc. 480 - rozrywka 02:50 Rozmowy w toku odc. 2476 - talk show

18:00 Pierwsza mi³oœæ 06:00 Nowy dzieñ z Polsat News 08:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 534 - serial 09:00 Malanowski i Partnerzy odc. 591, 592 - serial 10:00 Dzieñ, który zmieni³ moje ¿ycie s. 3 odc. 107 - serial 11:00 Dlaczego ja? - serial 12:00 Pielêgniarki s. 4 odc. 155 - serial 13:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 535 - serial 14:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2122 - serial 14:45 S³oiki odc. 18 - serial 15:50 Wydarzenia 16:10 Pogoda 16:15 Interwencja 16:30 Malanowski i Partnerzy odc. 727 - serial 17:00 Poznaj swoje prawa s. 1 odc. 5 - serial 18:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2123 - serial 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich odc. 388 - serial 20:05 Sport 20:35 Niemcy - Polska - pi³ka no¿na 23:00 Omen - horror 01:15 Tajemnice losu

20:00 Street Dance 05:25 We dwoje odc. 14 - rozrywka 06:50 Mêski typ s. 2 odc. 9 - talk show 07:25 Dr House s. 3 odc. 20 - serial 08:25 S¹d rodzinny odc. 58 - serial 09:25 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 438 - serial 10:25 Chirurdzy odc. 3 - serial 11:25 Mango - Telezakupy

08:00 Garfield Show 06:00 Sekrety s¹siadów odc. 7, 8 - serial 07:00 Garfield Show odc. 51, 52 - serial 07:35 Kacper i przyjaciele odc. 41 - serial 08:00 Garfield Show odc. 5, 6 - serial 08:35 Kacper i przyjaciele odc. 44 - serial 09:00 Dom nie do poznania odc. 82 - rozrywka 10:00 Kotka odc. 4 - serial 11:00 Dzikie serce odc. 132 - serial

13:00 S¹d rodzinny odc. 59 - serial

12:00 Galileo Extra

14:00 Szpital odc. 201 - serial

15:00 Dom nie do poznania

15:00 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 439 - serial 16:00 Revolution s. 2 odc. 8 - serial 17:00 Prawo Agaty s. 6 odc. 2 - serial 18:00 Chirurdzy odc. 4 - serial 19:00 Dr House s. 3 odc. 21 - serial 20:00 Street Dance - film muzyczny 22:10 Duch - horror 00:35 Eksplozja - film sensacyjny

14:00 STOP Drogówka odc. 83 - rozrywka 16:00 Kotka odc. 5 - serial 17:00 Dzikie serce odc. 133 - serial 18:00 Pamiêtniki z wakacji odc. 41 - serial 19:00 Œwiatowe rekordy Guinnessa odc. 1 - rozrywka 20:00 Ognisty podmuch - film sensacyjny 22:55 Wyœcig œmierci: Frankenstein ¿yje - film sensacyjny 01:00 Tara - film erotyczny 02:45 Interwencja

HITY DNIA

20:00 Morderczy wystêp

„Nigdy nie mów nigdy” (2009r.) TVP 1 20:25 Ama Bilska jest perfekcjonistk¹. Odnosi sukcesy zawodowe jako "³owczyni g³ów" dla miêdzynarodowych korporacji, w ¿yciu prywatnym uznaje jedynie przelotne zwi¹zki. Marzy jednak o mi³oœci i za³o¿eniu rodziny, zw³aszcza ¿e kiedyœ zrezygnowa³a z dziecka.

06:00 Niania s. 3 odc. 35 - serial

07:35 Afisz kulturalny

06:30 Nash Bridges

08:20 Apple - historia marki

s. 5 odc. 89 - serial 07:30 Nash Bridges s. 5 odc. 90 - serial 08:30 Kontrakt na mi³oœæ odc. 16 - serial 11:00 Santa Diabla odc. 43 - serial 12:00 Za g³osem serca odc. 60 - serial 13:00 Kontrakt na mi³oœæ odc. 17 - serial 15:30 Arrow odc. 5 - serial

11:10 Za bia³ym murem - dramat obyczajowy 12:40 Tam, gdzie siê ludzie nie umawiali odc. 1 - dokument 13:00 Tam, gdzie siê ludzie nie umawiali odc. 2 - dokument 13:40 Echo - film krótkometra¿owy 14:15 Fantomas - komedia

17:30 13. posterunek

16:15 Apple - historia marki

19:00 Pingwiny z Madagaskaru odc. 110 - serial 19:30 Pingwiny z Madagaskaru odc. 111 - serial

Lew Alex jest g³ówn¹ atrakcj¹ ZOO. Widowiskowo potrz¹sa grzyw¹ i wspaniale ryczy, lecz nad polowanie przedk³ada porcjowane miêso. Uwielbia publicznoœæ, lubi wybieg z widokiem na park i dobrze siê czuje wœród przyjació³ – zebry Marty'ego, hipopotamicy Glorii i ¿yrafy Melmana.

- dokument 09:25 Big Bang - film obyczajowy

16:35 Arrow odc. 6 - serial s. 2 odc. 9, 10 - serial

„Madagaskar” (2005r.) TVN 20:00

20:30 Hañba

20:00 Morderczy wystêp

- dokument 17:15 Bebok - film krótkometra¿owy 18:00 Jesus Christ Superstar - musical 20:00 Informacje kulturalne

- film sensacyjny

20:25 Wieczór kinomana

21:55 Kontakt bezpoœredni

odc. 1 - kultura

- film sensacyjny 23:50 Uniwersalny ¿o³nierz: Dzieñ odrodzenia - film sf 02:05 13. posterunek s. 2 odc. 9, 10 - serial

20:30 Hañba - dramat obyczajowy 22:30 Zaz - Baloise Session 23:55 Informacje kulturalne 00:25 £owca jeleni - dramat wojenny

18:05 Czas honoru 06:40 Powstañcy odc. 35 - dokument 06:45 Komunikaty Wojenne odc. 11 - dokument 06:55 Dziennik telewizyjny 07:40 Skazani na Owcz¹ Górê odc. 5 - dokument 08:20 Eldorado - polowanie na legendê - dokument 09:25 Czas honoru odc. 76 - serial 10:15 Mak³owicz w podró¿y 10:50 Ko³o historii odc. 23 - dokument 11:30 Hitler i Niemcy. Chora namiêtnoœæ odc. 3 - dokument 12:35 By³em w Gestapo - dokument 13:25 Lwy Westerplatte 1989-96 - dokument 14:10 Polska i œwiat z histori¹ w tle odc. 50 - dokument 14:35 Piasek jest drapie¿nikiem - S³owiñski Park Narodowy - dokument 15:30 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii - dokument 16:00 Sensacje XX wieku odc. 22 - dokument 17:00 Pu³kownik D¹bek. Obrona Gdyni 1939 - dokument 18:05 Czas honoru odc. 77 - serial 19:00 By³a sobie Ziemia odc. 12 - serial 19:45 Ostatni korespondent - dokument 21:00 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii - dokument 21:40 Sensacje XX wieku odc. 130, 131 - dokument 22:40 Szerokie tory odc. 151 - dokument 23:15 17 dni wrzeœnia - dokument 23:45 Koniec lata - dokument 00:25 Pu³kownik D¹bek. Obrona Gdyni 1939 - dokument 01:35 Gdynia by³a pierwsza - dokument 02:35 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 148 - serial

06:55 Bitwa pod Grunwaldem 07:15 Uroczysta prezentacja obrazu "Bitwa pod Grunwaldem" 07:30 ¯ycie Matki Teresy z Kalkuty 07:55 Œwiat w obrazach 08:00 Informacje dnia 08:15 Polski punkt widzenia 08:40 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 08:45 ¯ycie Matki Teresy z Kalkuty 09:10 Z wêdk¹ nad wodê w Polskê i œwiat 09:35 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 09:45 Duc in altum 10:00 Informacje dnia 10:15 Teresa: Historia œwiêtej Teresy z Lisieux 11:55 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 12:00 Anio³ Pañski 12:03 Informacje dnia 12:20 Biesiada Œl¹ski Fajer 14:55 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 15:00 Modlitwa w Godzinie Mi³osierdzia z Koronk¹ do Bo¿ego Mi³osierdzia 15:20 Mocni w wierze 15:50 Pytasz i wiesz 16:00 Informacje dnia 16:10 Siódmy sakrament 16:35 Bitwa pod Grunwaldem 17:00 Na tropie 17:30 Reporta¿ dnia - dokument 17:55 Kartka z kalendarza - Powstanie Warszawskie 18:00 Anio³ Pañski 18:05 Informacje dnia 18:15 Westerplatte m³odych 18:55 Przegl¹d katolickiego tygodnika "Niedziela" 19:00 Warto zauwa¿yæ… w mijaj¹cym tygodniu 19:30 Parauszek i przyjaciele 19:45 Modlitwa z telefonicznym udzia³em dzieci 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Ocaliæ od zapomnienia 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Polski punkt widzenia 22:00 Król Dawid odc. 21 - serial 22:55 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 23:00 Grunwald 1410 - rys historyczny i znaczenie bitwy pod Grunwaldem - dokument


Sobota, 5 wrezœnia 2015

HITY DNIA

09:25 Kochany urwis 2

„Kac Vegas” (2009r.) TVN 21:40 Czterech kolegów wyrusza do Las Vegas, by œwiêtowaæ wieczór kawalerski jednego z nich. Rano budz¹ siê w hotelu z ogromnym kacem i uœwiadamiaj¹ sobie, ¿e niczego nie pamiêtaj¹. Najgorsze jest to, ¿e pan m³ody znikn¹³, w pokoju s³ychaæ p³acz dziecka, a w ³azience panoszy siê tygrys.

„Kraina lodu” (2013r.) Polsat 20:05 Królestwo Arendelle spowi³a wieczna zima. Jest to efekt czarów Królowej Œniegu, Elsy, która nie potrafi kontrolowaæ niezwyk³ych mocy. Na ratunek krainie wyrusza Anna, m³odsza siostra w³adczyni. W wyprawie towarzysz¹ jej mieszkaniec gór Kristoff, renifer Sven i pocieszny ba³wanek Olaf.

19:00 Lepiej póŸno ni¿ póŸniej 06:05 Szymon Majewski Show s. 12 odc. 12 - rozrywka 07:15 Mango - Telezakupy 09:20 Dr House s. 3 odc. 18 - serial 10:20 Dr House s. 3 odc. 19 - serial 11:20 Chirurdzy odc. 1 - serial 12:25 Prawo Agaty s. 5 odc. 11 - serial 13:25 Prawo Agaty s. 5 odc. 12 - serial 14:25 Street Dance - film muzyczny 16:35 Masz wiadomoœæ - komedia 19:00 Lepiej póŸno ni¿ póŸniej - komedia 21:45 Cztery wesela i pogrzeb - komedia 00:10 Batman: Pocz¹tek - film przygodowy

08:45 Psiak w trampkach 06:00 Stra¿nik Teksasu odc. 49 - serial 07:00 Garfield Show odc. 1, 2 - serial 07:35 Kacper i przyjaciele odc. 42 - serial 08:00 Garfield Show odc. 7 - serial 08:15 Kacper i przyjaciele odc. 45 - serial 08:45 Psiak w trampkach - komedia 10:50 Policjantki i policjanci odc. 81, 82 - serial 12:50 STOP Drogówka 13:50 Skarby III Rzeszy odc. 11 - dokument 14:20 Tajna historia XX wieku odc. 1 - dokument 14:50 Wymarzony luzer - komedia 16:55 Kacper - film fantastyczny 19:00 Galileo 20:00 Policjantki i policjanci odc. 83, 84 - serial 22:00 CSI: Kryminalne zagadki Miami odc. 54 - serial 23:00 Wyœcig œmierci: Frankenstein ¿yje - film sensacyjny 01:05 Wszystkie chwyty dozwolone - film sensacyjny

06:10 S³ownik polsko@polski 06:35 Pe³nosprawni - magazyn 06:55 Las story 07:20 Dzieñ dobry w sobotê 08:00 Rok w ogrodzie 08:30 Naszaarmia.pl 08:55 Wojsko Polskie - Modernizacja 09:25 Kochany urwis 2 - komedia 11:10 Sprawa dla reportera - dokument 12:00 Drzwi otwarte 12:40 Cudowny œwiat przyrody odc. 1, 2 - dokument 13:40 Okrasa ³amie przepisy 14:15 Pochwa³a ¿eglarstwa 14:45 Dama w czarnym welonie odc. 12 - serial 15:50 Downton Abbey s. 2 odc. 7 - serial 17:00 Teleexpress 17:20 Pogoda 17:30 Ojciec Mateusz odc. 174 - serial 18:35 Kabareton pod gwiazdami - Lidzbark 2015 - rozrywka 19:30 Wiadomoœci 20:01 Sport 20:05 PZU Festiwal Biegowy Krynica-Zdrój odc. 4 - lekkoatletyka 20:10 Pogoda 20:25 Komisarz Alex odc. 79 - serial 21:25 Hans Kloss. Stawka wiêksza ni¿ œmieræ - film wojenny 23:20 Transporter odc. 1 - serial 00:20 Glina odc. 13 - serial 01:20 Downton Abbey s. 2 odc. 7 - serial 02:25 Homeland odc. 1 - serial

14:00 Smokiem i mieczem

16:20 Zróbmy sobie wnuka 05:55 Co je po³¹czy³o? Najdziwniejsze pary œwiata odc. 1 - dokument

11:00 Na Wspólnej

12:50 Czarne chmury odc. 10 - serial 14:00 Familiada - rozrywka 14:40 Rodzinka.pl odc. 155 - serial 15:15 Lataj¹cy Klub II, czyli wieczór kabaretowy odc. 8 - rozrywka 16:05 S³owo na niedzielê 16:20 Zróbmy sobie wnuka - komedia 18:00 Panorama 18:30 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:55 Postaw na milion - kulisy - dokument 19:05 Postaw na milion - rozrywka 20:05 The Voice of Poland s. 6 odc. 1, 2 - rozrywka 22:15 Amerykañski gangster - dramat kryminalny

08:50 Wojciech Cejrowski - boso przez œwiat odc. 52, 53 - dokument 09:55 Wojciech Cejrowski - boso przez œwiat odc. 54, 55 - dokument 11:00 Dynamo: wiêcej ni¿ magia odc. 1 - dokument 12:00 Zaginiony medalion: przygoda Billy'ego Stone'a - film fantastyczny 14:00 Smokiem i mieczem - film przygodowy 16:00 Czi³a³a z Beverly Hills III - komedia 17:55 Bibliotekarze odc. 1 - serial 19:00 Bibliotekarze odc. 2 - serial 20:00 Terminator II: dzieñ s¹du - film sf 22:50 Kwarantanna II: Terminal - horror 00:40 American Pie: dom Beta - komedia 02:25 13. posterunek s. 2 odc. 1 - serial

odc. 2130, 2131 - serial 12:45 Taka robota odc. 1 - rozrywka 13:20 Parszywa dwunastka - film wojenny 16:20 Madagaskar - film animowany

08:35 Design odc. 26 - dokument 09:10 Parê osób, ma³y czas - dramat psychologiczny 11:05 Informacje kulturalne 11:30 Cappuccino z ksi¹¿k¹ 11:55 Pomniki historii odc. 4 - dokument 12:00 Ba³kañskie melodie - dokument 13:50 Jesus Christ Superstar - musical 15:45 Wydarzenie aktualne - dokument 16:20 Zbrodniarz, który ukrad³ zbrodniê - film kryminalny 18:10 Bezpoœrednie po³¹czenie - film obyczajowy 19:15 Królowe popu odc. 1 - dokument 19:40 Królowe popu odc. 2 - dokument 20:20 Nietykalni - komediodramat 22:20 Paul McCartney: Live Kisses 23:25 Raj: Mi³oœæ - dramat obyczajowy 01:35 Nietykalni - komediodramat

Detektywów odc. 13 - serial 10:10 Ewa gotuje 10:45 Tom i Jerry - film animowany 12:45 Tom i Jerry: Piraci i kud³aci - film animowany 14:45 S³oiki odc. 14 - serial 15:45 Trudne sprawy s. 10 odc. 532 - serial 16:45 Poznaj swoje prawa

19:00 Fakty 19:25 Sport 19:35 Pogoda 19:45 Uwaga! 20:00 Mam talent s. 8 odc. 1 - rozrywka 21:40 Kac Vegas - komedia 23:55 Ch³opaki nie p³acz¹ - komedia sensacyjna 02:10 Sekrety magii

16:20 Zbrodniarz, który ukrad³ zbrodniê

Detektywów odc. 11, 12 - serial 09:40 Scooby-Doo i Brygada

s. 12 odc. 1 - rozrywka

02:10 Szybcy i wœciekli - film sensacyjny

odc. 18, 19 - serial 08:40 Scooby-Doo i Brygada

18:00 Kuchenne rewolucje

01:55 Uwaga!

08:10 Informacje kulturalne

- dokument

odc. 2128, 2129 - serial 11:50 Na Wspólnej

01:00 Made in Polska

07:35 Afisz kulturalny

przez œwiat odc. 84, 85

07:40 JeŸdŸcy smoków

s. 6 odc. 4 - dokument 08:30 Dzieñ Dobry TVN

06:30 Dy¿ur s. 3 odc. 37 - dokument 07:50 Wojciech Cejrowski - boso

06:00 Nowy dzieñ z Polsat News

07:55 Kobieta na krañcu œwiata

08:00 Pytanie na œniadanie 10:50 Dom odc. 12 - serial

10:45 Tom i Jerry

05:50 Mango - Telezakupy

07:05 M jak mi³oœæ odc. 1152 - serial

06:00 Dy¿ur s. 3 odc. 36 - dokument 07:00 Taki jest œwiat

13:20 Parszywa dwunastka

odc. 481 - rozrywka

21:30 Druga wojna œwiatowa 06:42 Komunikaty Wojenne odc. 12 - dokument 06:50 Dziennik telewizyjny 07:35 Jak to dzia³a? 08:10 Nieznana Bia³oruœ odc. 70 - dokument 09:15 Czas honoru odc. 77 - serial 10:00 Powstañcy odc. 36 - dokument 10:10 Teo-ria smaku Teo Vafidisa 10:40 Gin¹ce cywilizacje odc. 1 - dokument 11:45 Ostatni korespondent - dokument 12:50 Magia sosnowego boru - dokument 13:35 Skarby czeskiego dziedzictwa narodowego odc. 1 - dokument 14:05 Szerokie tory odc. 69 - dokument 14:40 Wielka gra - rozrywka 15:45 Ko³o historii odc. 21 - dokument 16:25 Spór o historiê odc. 38 - dokument 17:00 Cafe Historia 17:25 Encyklopedia II wojny œwiatowej odc. 35 - dokument 18:00 Czas honoru odc. 78 - serial 19:05 By³a sobie Ziemia odc. 13 - serial 19:45 Drony - skrzyd³a œmierci - dokument 20:50 Przewodnik historyczny Bogus³awa Wo³oszañskiego odc. 2 - dokument 21:30 Druga wojna œwiatowa - dokument 22:30 Encyklopedia II wojny œwiatowej odc. 35 - dokument 23:00 ¯o³nierz nieznany odc. 2 - dokument 23:35 Nicolas Le Floch odc. 2 - serial 00:40 Niewiarygodne dzieje Pucharu Œwiata - dokument 01:50 Goryl, czyli ostatnie zadanie - komedia 02:55 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 150 - serial

odc. 1 - serial 17:45 Ch³opaki do wziêcia odc. 1, 2 - dokument 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich odc. 389 - serial 20:05 Kraina lodu - film animowany 22:05 Twoja twarz brzmi znajomo s. 4 odc. 28 - rozrywka 00:00 Noc rekinów - horror 02:00 Tajemnice losu

07:55 Œwiat w obrazach 08:00 Informacje dnia 08:15 Westerplatte m³odych - dla m³odzie¿y 08:55 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 09:00 L'Ile Bouchard. Sanktuarium Matki Bo¿ej Modlitewnej - dokument 10:00 Informacje dnia 10:15 Ocaliæ od zapomnienia - dokument 10:25 Przegl¹d tygodnika rodzin katolickich "ród³o" 10:30 Przegl¹d katolickiego tygodnika "Niedziela" 10:35 Polski punkt widzenia 11:00 Kropelka radoœci - dla dzieci 12:00 Anio³ Pañski 12:03 Informacje dnia 12:20 Warto zauwa¿yæ… w mijaj¹cym tygodniu 12:50 Kartka z kalendarza Powstanie Warszawskie - dokument 12:55 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 13:00 Dziêkczynienie w Rodzinie 18:00 Anio³ Pañski 18:05 Informacje dnia 18:15 Dziêkczynienie w Rodzinie 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Œladami historii - dokument 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Polski punkt widzenia 22:00 Œwiêta Barbara - dramat obyczajowy 23:55 Lusaka - City of Hope - dokument 00:00 Œwiat w obrazach


Niedziela, 6 wrzeœnia 2015

17:30 Komisarz Alex

12:20 Viva Las Vegas

06:35 My, wy, oni 07:05 Niez³omny Patron Polski - œw. Andrzej Bobola 08:00 Tydzieñ 08:30 Pawe³ z Tarsu - pojednanie œwiatów odc. 12 - dokument 09:15 Ziarno odc. 546 - dla m³odzie¿y 09:45 Nie ma jak Polska - przyroda i podró¿e 10:15 Festiwal Kultury Kresowej - Mr¹gowo 2015 10:40 Droga do zdrowia. Magazyn biegacza odc. 15 - magazyn 11:00 Œwiêto dziêkczynienia za plony na Jasnej Górze - info 14:00 Nigdy nie mów nigdy - komedia 15:55 Kryptonim Szef odc. 1 - rozrywka 17:00 Teleexpress 17:20 Pogoda 17:30 Komisarz Alex odc. 79 - serial 18:30 Jaka to melodia? - rozrywka 19:20 Wiadomoœci naukowe 19:30 Wiadomoœci 19:53 PZU Festiwal Biegowy Krynica-Zdrój odc. 5 - lekkoatletyka 19:55 Sport 19:58 Pogoda 20:05 Dziewczyny ze Lwowa odc. 1 - serial 21:05 Rolnik szuka ¿ony s. 2 odc. 1 - rozrywka 21:55 Wiadomoœci - wydanie specjalne 22:35 Ostatnia piosenka - melodramat 00:30 Jaka to melodia? - rozrywka 01:25 Determinator odc. 1, 2 - serial

05:45 Bliskie i groŸne spotkania Steve'a s. 2 odc. 49 - dokument 06:20 Tajemnice gór - dokument 06:55 M jak mi³oœæ odc. 1153 - serial 07:55 Barwy szczêœcia odc. 1308-1311 - serial 10:10 W królestwie roœlin z Davidem Attenborough odc. 1 - dokument 11:10 Wojciech Cejrowski - boso przez œwiat odc. 5 - dokument 11:40 Mak³owicz w podró¿y 12:20 Viva Las Vegas - komedia muzyczna 14:00 Familiada - rozrywka 14:40 The Voice of Poland odc. 1, 2 - rozrywka 16:30 Na dobre i na z³e odc. 604 - serial 17:25 Na sygnale odc. 65 - serial 18:00 Panorama 18:35 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:55 Paranienormalni Tonight - kulisy - rozrywka 19:05 Pielgrzymka do miejsc œmiesznych - kabaret NeoNówka odc. 1 - rozrywka 20:10 Szybcy i wœciekli - film sensacyjny 22:05 Paranienormalni Tonight odc. 12 - rozrywka 23:10 Historia jazzu odc. 1 - dokument 00:20 Wielkie kino - komedia 01:55 Czas honoru odc. 62, 63 - serial

15:40 Lara Croft Tomb Raider: Kolebka ¿ycia

09:45 Gdzie jest Nemo?

05:50 Mango - Telezakupy

06:00 Nowy dzieñ z Polsat News

07:55 Maja w ogrodzie

07:45 JeŸdŸcy smoków

08:25 Akademia ogrodnika 08:30 Dzieñ Dobry TVN 11:00 Kobieta na krañcu œwiata s. 7 odc. 1 - dokument 11:35 Co za tydzieñ 12:00 A¿ po sufit! odc. 1 - serial 13:00 Kto poœlubi mojego syna? s. 2 odc. 1 - rozrywka 14:00 Mam talent s. 8 odc. 1 - rozrywka 15:40 Lara Croft Tomb Raider: Kolebka ¿ycia - film przygodowy 18:00 Ugotowani s. 9 odc. 1 - rozrywka 19:00 Fakty 19:25 Sport 19:35 Pogoda

odc. 20 - serial 08:15 Turbo Fast odc. 1 - serial 08:45 Scooby-Doo i Brygada Detektywów odc. 15, 16 - serial 09:45 Gdzie jest Nemo? - film animowany 11:55 Dziennik cwaniaczka - komedia 13:45 Kraina lodu - film animowany 15:45 Twoja twarz brzmi znajomo s. 4 odc. 28 - rozrywka 17:45 Nasz nowy dom odc. 47 - rozrywka 18:50 Wydarzenia

19:45 Uwaga!

19:20 Sport

20:00 Aplauz, aplauz! odc. 1 - rozrywka

19:25 Pogoda

21:30 MasterChef s. 4 odc. 1 - rozrywka

20:05 Must be the music - tylko

23:00 Oszukaæ przeznaczenie - horror 01:00 Partnerki s. 3 odc. 14 - serial 02:00 Uwaga! 02:15 Sekrety magii odc. 482 - rozrywka

19:30 Pañstwo w pañstwie muzyka s. 10 odc. 96 - rozrywka 22:05 Transporter II - film sensacyjny 00:05 Zdrady odc. 64 - serial 01:05 Magazyn sportowy - magazyn

15:15 Szeryf z Randado 06:00 Szymon Majewski Show s. 12 odc. 13 - rozrywka 07:10 Mango - Telezakupy 10:15 Dr House s. 3 odc. 21 - serial 11:15 Chirurdzy odc. 2 - serial 12:15 Prawo Agaty s. 5 odc. 13 - serial 13:15 Prawo Agaty s. 6 odc. 1 - serial 14:15 Prawo Agaty s. 6 odc. 2 - serial

13:35 To nie ja, to kto inny 06:00 Stra¿nik Teksasu odc. 50 - serial 07:00 Garfield Show odc. 3, 4 - serial 07:35 Kacper i przyjaciele odc. 43 - serial 08:00 Garfield Show odc. 8, 9, 10 - serial 08:50 Kacper: szko³a postrachu odc. 1 - serial 09:20 Kacper - film fantastyczny 11:25 Galileo 12:25 Galileo

15:15 Szeryf z Randado - western

13:35 To nie ja, to kto inny - komedia

17:25 Terminal

15:30 Zagadki sfinksa - film sf

- komedia romantyczna 20:00 Batman: Pocz¹tek - film przygodowy 22:55 Rush odc. 1 - serial 23:55 Tajemnica œmierci - horror 01:35 Fringe: Na granicy œwiatów odc. 8 - serial 02:40 Sekrety magii odc. 482 - rozrywka

17:30 Wierna jak pies. Policjantki i policjanci - film obyczajowy 19:00 Galileo 20:00 Straszny film V - komedia 21:50 Kl¹twa Komodo - horror 23:45 Zasady walki III: Kara - film sensacyjny 01:35 Zagadki kryminalne odc. 12 - dokument 02:35 Mega Chichot - rozrywka

HITY DNIA

12:00 Tedi i poszukiwacze zaginionego miasta

18:10 Wielki Tydzieñ

06:00 Taki jest œwiat

07:35 Afisz kulturalny

07:00 Stawka wiêksza ni¿ ¿ycie

08:10 Informacje kulturalne

odc. 1 - serial 08:20 Biesiada na cztery pory roku odc. 1 - dokument 08:55 Na jedwabnym szlaku odc. 1, 2 - dokument 10:00 Wojciech Cejrowski. Boso - Meksyk/Paragwaj odc. 1, 2 - dokument 11:00 Gwiazdy lombardu s. 4 odc. 65 - dokument 11:30 Kontrola t³umu odc. 1 - dokument 12:00 Tedi i poszukiwacze zaginionego miasta - film animowany 14:00 Czi³a³a z Beverly Hills III - komedia 15:55 Bibliotekarze odc. 1 - serial 16:55 Bibliotekarze odc. 2 - serial 17:50 Ratatuj - film animowany 20:00 Agenci - film sensacyjny 22:15 Gor¹czka - dramat kryminalny 01:55 Spotkanie z ballad¹ odc. 3 - rozrywka 02:55 Dy¿ur odc. 7 - dokument

08:35 Dwa ksiê¿yce - film obyczajowy 11:05 Dotykaj¹c dŸwiêku: niezwyk³a podró¿ Nobuyukiego Tsuji - dokument 12:20 Informacje kulturalne 12:50 Kes - dramat obyczajowy 14:50 Design odc. 26 - dokument 15:30 Nagroda Literacka Gdynia - dokument 16:20 Koncert w Pary¿u 17:05 Pomniki historii odc. 4 - dokument 17:15 Studio Kultura - Niedziela z... 18:10 Wielki Tydzieñ - dramat obyczajowy 20:00 Tamara i mê¿czyŸni - komediodramat 22:05 Werka - dokument 23:05 The Wayne Shorter Quartet - koncert w Pary¿u 00:50 Kie³basa germañska - film krótkometra¿owy 01:15 Kuzynka Angelica - dramat obyczajowy

20:45 Goryl, czyli ostatnie zadanie 06:40 Komunikaty Wojenne odc. 13 - dokument 06:50 Dziennik telewizyjny 07:30 Jak to dzia³a? 08:05 Pawe³ z Tarsu - pojednanie œwiatów odc. 1, 2 - dokument 09:20 Czas honoru odc. 78 - serial 10:15 Okrasa ³amie przepisy 10:50 Gin¹ce cywilizacje odc. 2 - dokument 11:50 Staro¿ytni Rzymianie odc. 1 - dokument 13:00 Ludzie rzeki odc. 1 - dokument 14:00 Powstañcy odc. 37 - dokument 14:05 Szerokie tory odc. 56 - dokument 14:40 Nicolas Le Floch odc. 1, 2 - serial 16:50 Teatr historii 17:20 Encyklopedia II wojny œwiatowej odc. 36 - dokument 17:45 Ex libris 18:05 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 128 - serial 19:05 By³a sobie Ziemia odc. 14 - serial 19:40 Niewiarygodne dzieje Pucharu Œwiata - dokument 20:45 Goryl, czyli ostatnie zadanie - komedia 21:50 A potem nazwali go bandyt¹ - dokument 22:55 Encyklopedia II wojny œwiatowej odc. 36 - dokument 23:35 Nicolas Le Floch odc. 3 - serial 00:45 Chajtarma - Powrót - dramat wojenny 02:15 Przebudzenie - dokument 02:45 Czas honoru odc. 1 - serial

06:10 Józef z Egiptu odc. 1 - serial 07:15 Po có¿ s¹ nam œwiêci - dokument 07:25 Tam, gdzie Bóg p³acze - dokument 07:55 Œwiat w obrazach 08:00 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 08:05 Wielcy duchem - dokument 09:00 Trzy wyspy - trzy œwiaty - dokument 09:15 Przegl¹d tygodnika rodzin katolickich "ród³o" 09:20 Przegl¹d katolickiego tygodnika "Niedziela" 09:25 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 09:30 Msza Œwiêta z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 10:30 Letni obóz - film dla m³odzie¿y 12:00 Anio³ Pañski z Ojcem Œwiêtym Franciszkiem - info 12:20 Wieœ - to te¿ Polska 13:30 Sól ziemi 14:25 Przygody Kamili odc. 2 - film obyczajowy 16:00 Informacje dnia 16:10 Koncert ¿yczeñ 17:00 Tam, gdzie Bóg p³acze - dokument 17:30 Reporta¿ dnia - dokument 17:55 Kartka z kalendarza - Powstanie Warszawskie - dokument 18:00 Anio³ Pañski 18:05 Informacje dnia 18:15 Rozmowy niedokoñczone 19:25 Retrospekcja 19:30 Owca Aniela 19:45 Modlitwa z telefonicznym udzia³em dzieci 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Œladami historii - dokument 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Vatican Magazine 22:10 Jak my to widzimy 22:40 Józef z Egiptu odc. 1 - serial 23:45 Po có¿ s¹ nam œwiêci - dokument 00:00 Œwiat w obrazach

„Szybcy i wœciekli” (2001r.) TVP 2 20:10 Akcja rozgrywa siê w œrodowisku uczestników nielegalnych nocnych wyœcigów samochodowych organizowanych na ulicach Los Angeles. Policja podejrzewa, ¿e Dominic Toretto i jego grupa s¹ zamieszani w kradzie¿e ciê¿arówek.

„Ratatuj” (2007r.) TV Puls 17:50 Szczurek Remy chcia³by zostaæ szefem kuchni w jednej z wykwintnych paryskich restauracji. Obdarzony niezwyk³ym zmys³em powonienia i smaku Remy uwa¿a, ¿e ma ku temu wszelkie predyspozycje. Na nic zdaje siê presja rodziny, która najchêtniej widzia³aby go w roli œmietnikowego gryzonia.


Poniedzia³ek, 7 wrzeœnia 2015

HITY DNIA

14:00 Tysi¹c i jedna noc 06:30 Cudowny œwiat przyrody odc. 1, 2 - dokument 07:30 Jaka to melodia? - rozrywka 08:00 Wiadomoœci 08:15 Pogoda poranna 08:20 Polityka przy kawie 08:40 Czas dla Ciebie. Pasje 08:55 Ranczo odc. 5 - serial 10:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 5 - serial 10:55 Wspania³e stulecie odc. 165 - serial 12:00 Wiadomoœci 12:10 Agrobiznes 12:35 Przepis dnia 12:50 Niezwyk³e paj¹ki - dokument 14:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 6 - serial 14:50 Wiadomoœci naukowe 15:00 Wiadomoœci 15:10 Pogoda 15:20 Okrasa ³amie przepisy 15:50 Wspania³e stulecie odc. 166 - serial 17:00 Teleexpress 17:15 Pogoda 17:25 Jaka to melodia? - rozrywka 17:55 Klan odc. 2782 - serial 18:30 Œwiat siê krêci 19:15 Przepis dnia 19:30 Wiadomoœci 20:00 Sport 20:12 Pogoda 20:25 Rybka canero - teatr 22:00 Wybuch - dokument 23:00 Agent nr 1 - dramat wojenny 00:55 Filary Ziemi odc. 1 - serial 02:50 Notacje odc. 383 - dokument

20:00 Fatalne zauroczenie 05:25 We dwoje odc. 15 - rozrywka 06:50 Mêski typ odc. 1 - talk show 07:25 Dr House s. 3 odc. 21 - serial 08:25 S¹d rodzinny odc. 59 - serial 09:25 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 439 - serial 10:25 Chirurdzy odc. 4 - serial 11:25 Mango - Telezakupy 13:00 S¹d rodzinny odc. 60 - serial 14:00 Szpital odc. 202 - serial 15:00 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 440 - serial 16:00 Revolution s. 2 odc. 9 - serial 17:00 Prawo Agaty s. 6 odc. 3 - serial 18:00 Chirurdzy odc. 5 - serial 19:00 Dr House s. 3 odc. 22 - serial 20:00 Fatalne zauroczenie - film sensacyjny 22:30 The Following s. 2 odc. 5 - serial 23:35 Torque. Jazda na krawêdzi - film sensacyjny 01:25 Sekrety magii odc. 483 - rozrywka

17:05 Nie obwiniaj Facebooka 06:35 Coœ dla Ciebie 07:05 M jak mi³oœæ odc. 888 - serial 08:00 Pytanie na œniadanie 10:55 Barwy szczêœcia odc. 1311 - serial 11:35 Postaw na milion - rozrywka 12:35 Imperium mi³oœci odc. 5 - serial 13:35 Wojciech Cejrowski - boso przez œwiat odc. 1 - dokument 14:05 XVII Mazurska Noc Kabaretowa. Mr¹gowo 2015 odc. 1 - rozrywka 14:50 Imperium mi³oœci odc. 6 - serial 15:50 Panorama - kraj 16:00 Pogoda - kraj 16:05 Reporter Polski 16:35 Rodzinka.pl odc. 144 - serial 17:05 Nie obwiniaj Facebooka - dokument 18:00 Panorama 18:30 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:50 Jeden z dziesiêciu - rozrywka 19:25 Barwy szczêœcia odc. 1311, 1312 - serial 20:45 M jak mi³oœæ odc. 1154 - serial 21:40 Kulisy serialu "M jak mi³oœæ" - dokument 21:50 Tomasz Lis na ¿ywo 22:55 Tajemnice III Rzeszy odc. 1 - dokument 23:55 Skandal odc. 14 - serial 00:55 O mnie siê nie martw odc. 12 - serial 01:50 ród³o - film sf

19:00 Policjantki i policjanci 06:00 Sekrety s¹siadów odc. 9, 10 - serial 07:00 Garfield Show odc. 5, 6 - serial 07:35 Kacper i przyjaciele odc. 44 - serial 08:00 Garfield Show odc. 11, 12 - serial 08:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 2 - serial 09:00 Dom nie do poznania odc. 84 - rozrywka 10:00 Kotka odc. 5 - serial 11:00 Dzikie serce odc. 133 - serial 12:00 Detektywi w akcji odc. 15 - serial 13:00 Policjantki i policjanci odc. 84 - serial 14:00 STOP Drogówka 15:00 Dom nie do poznania odc. 85 - rozrywka 16:00 Kotka odc. 6 - serial 17:00 Dzikie serce odc. 134 - serial 18:00 Detektywi w akcji odc. 16 - serial 19:00 Policjantki i policjanci odc. 85 - serial 20:00 Œmieræ na 1000 sposobów odc. 12, 1 - dokument 21:00 Œwiatowe rekordy Guinnessa odc. 1 - rozrywka 22:00 Galileo 00:00 Spadkobiercy odc. 25 - rozrywka 01:00 STOP Drogówka 02:00 Graffiti 02:10 Tak czy nie 02:45 Niemcy - Polska - pi³ka no¿na

20:10 Na Wspólnej 06:20 Mango - Telezakupy 07:25 Detektywi odc. 760 - serial 08:00 Dzieñ Dobry TVN 10:55 Kuchenne rewolucje s. 11 odc. 3 - rozrywka 12:00 Szko³a odc. 145 - serial 13:00 Szpital odc. 382 - serial 14:00 Ukryta prawda odc. 503 - serial 15:00 Szko³a odc. 146 - serial 16:00 Rozmowy w toku odc. 2477 - talk show 17:00 Ukryta prawda odc. 504 - serial 18:00 Szpital odc. 383 - serial 19:00 Fakty 19:35 Sport 19:45 Pogoda 19:50 Uwaga! 20:10 Na Wspólnej odc. 2132 - serial 20:50 Weso³owska i mediatorzy odc. 3 - serial 21:30 Top Model s. 5 odc. 1 - rozrywka 22:30 Na jêzykach 23:30 Revolution odc. 10 - serial 00:30 Kamufla¿ s. 3 odc. 16 - serial 01:25 Co za tydzieñ 01:55 Uwaga! 02:20 Sekrety magii odc. 483 - rozrywka

06:30 Nash Bridges

09:30 Malanowski i Partnerzy 06:00 Nowy dzieñ z Polsat News 08:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 535 - serial 09:00 Malanowski i Partnerzy odc. 593 - serial 09:30 Malanowski i Partnerzy odc. 594 - serial 10:00 Dzieñ, który zmieni³ moje ¿ycie s. 3 odc. 108 - serial 11:00 Dlaczego ja? - serial 12:00 Pielêgniarki s. 4 odc. 156 - serial 13:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 536 - serial 14:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2123 - serial 14:45 S³oiki odc. 19 - serial 15:50 Wydarzenia 16:10 Pogoda 16:15 Interwencja 16:30 Malanowski i Partnerzy odc. 728 - serial 17:00 Poznaj swoje prawa s. 1 odc. 6 - serial 18:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2124 - serial 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich odc. 390 - serial 20:05 Studio Sport - studio sport 20:35 Gibraltar - Polska - pi³ka no¿na 22:45 Studio Sport - studio sport 23:00 Uniwersalny ¿o³nierz III: Reaktywacja - film sensacyjny 01:10 S³odka zemsta - komedia sensacyjna 02:45 Tajemnice losu

17:50 Melancholia

06:00 Niania s. 3 odc. 36 - serial

07:35 Afisz

06:30 Nash Bridges

08:15 Fabryka przebojów: zmienne

s. 5 odc. 90, 91 - serial 08:30 Kontrakt na mi³oœæ odc. 17 - serial 11:00 Santa Diabla odc. 44 - serial 12:00 Za g³osem serca odc. 61 - serial 13:00 Kontrakt na mi³oœæ odc. 18 - serial 15:30 Arrow odc. 6 - serial 16:35 Arrow odc. 7 - serial 17:35 13. posterunek s. 2 odc. 11 - serial 18:20 13. posterunek s. 2 odc. 12 - serial 19:00 Pingwiny z Madagaskaru odc. 111 - serial 19:30 Pingwiny z Madagaskaru odc. 112 - serial 20:00 CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas s. 3 odc. 3, 4 - serial 21:55 CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas s. 3 odc. 5 - serial 22:55 Terminator II: dzieñ s¹du - film sf 01:45 Taki jest œwiat 02:30 13. posterunek s. 2 odc. 11 - serial

oblicze przemys³u muzycznego - dokument 09:20 Zbrodniarz, który ukrad³ zbrodniê - film kryminalny 11:10 Studio Kultura - Niedziela z... 12:10 Sto lat Lucerno! Otwarcie jubileuszowego Festiwalu Muzycznego w Lucernie 14:05 Kuzynka Angelica - dramat obyczajowy 16:05 Fabryka przebojów: zmienne oblicze przemys³u muzycznego - dokument 17:10 Larp - film krótkometra¿owy 17:50 Melancholia - film sf 20:20 Imagine - komediodramat 22:15 Bandyta - dramat psychologiczny 00:00 Kojot - film krótkometra¿owy 00:40 Joanna - dramat wojenny 02:45 Imagine - komediodramat

„Terminator II: dzieñ s¹du” (1991r.) TV Puls 22:55 Terminator T-800, wojownik z przysz³oœci, robot w ludzkiej postaci, ma za zadanie uchroniæ od œmierci Sarê Connor i jej 10-letniego syna, Johna. Zgodnie z wiedz¹ wojowniczego cyborga pewnego dnia ch³opak poprowadzi ludzi do walki przeciw maszynom i oka¿e siê wybawc¹ Ziemi.

„Imagine” (2012r.) TVP Kultura 20:20 Instruktor echolokacji, przybywa do oœrodka dla niewidomych w Lizbonie, aby podj¹æ pracê z nowymi podopiecznymi. Mê¿czyzna wzbudza niepokój nietypowymi metodami, którymi uczy orientacji w przestrzeni. Porusza siê tak pewnie, ¿e uczniowie nie mog¹ uwierzyæ, ¿e on równie¿ nie widzi.

18:00 Wspania³e stulecie 06:40 Komunikaty Wojenne odc. 14 - dokument 06:50 Dziennik telewizyjny 07:35 Powrót do przesz³oœci odc. 1 - dokument 08:10 Piasek jest drapie¿nikiem - S³owiñski Park Narodowy 09:00 Powstañcy odc. 38 - dokument 09:10 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 128 - serial 10:10 Mak³owicz w podró¿y 10:40 Spór o historiê odc. 38 - dokument 11:20 A potem nazwali go bandyt¹ 12:30 Pieœni wojny - dokument 13:35 D¹browszczacy - dokument 14:10 Regiony z histori¹ - dokument 14:30 £abêdzi œpiew syren 15:30 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 16:00 Sensacje XX wieku odc. 130, 131 - dokument 17:05 Warszawa 1920. Portret zagro¿onego miasta - dokument 17:40 Flesz historii 18:00 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 129 - serial 19:05 By³a sobie Ziemia odc. 15 - serial 19:45 Pod w³adz¹ su³tanów odc. 1 - dokument 21:00 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 21:40 Sensacje XX wieku odc. 68, 69 - dokument 22:40 Staro¿ytni Rzymianie odc. 1 - dokument 23:55 Codzienny PRL odc. 3, 4, 5 - dokument 00:50 Warszawa 1920. Portret zagro¿onego miasta 01:25 Flesz historii 01:45 Pod pr¹d - dokument 02:55 Czas honoru odc. 3 - serial

06:00 Odkupienie - western 07:40 Jerash staro¿ytne miasto Jordanii - dokument 07:55 Œwiat w obrazach 08:00 Informacje dnia 08:15 Wieœ - to te¿ Polska 09:25 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 09:30 Vatican Magazine 10:00 Informacje dnia 10:15 Rozmowy niedokoñczone 11:30 Œladami historii - dokument 11:40 Po có¿ s¹ nam œwiêci - dokument 11:50 Retrospekcja 11:55 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 12:00 Anio³ Pañski 12:03 Informacje dnia 12:20 Sól ziemi 13:20 Koncert ¿yczeñ 14:10 G³os serca odc. 1 - serial 15:30 Jerash staro¿ytne miasto Jordanii - dokument 15:50 Pytasz i wiesz 16:00 Informacje dnia 16:10 Sanktuaria polskie - dokument 16:30 Tydzieñ z Ziemi Œwiêtej 16:50 Œwiadkowie - dokument 17:20 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 17:25 Kartka z kalendarza - Powstanie Warszawskie - dokument 17:30 Spotkanie Rodziny Radia Maryja w parafii œw. Miko³aja Biskupa w Grudzi¹dzu 19:30 Jezus - królestwo bez granic odc. 8 - serial 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Œladami historii - dokument 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Polski punkt widzenia 22:00 Odkupienie - western 23:45 Chcê ¿yæ - dokument


Wtorek, 8 wrzeœnia 2015

08:55 Ranczo

20:45 M jak mi³oœæ

06:30 Tajemnice ptaków odc. 1 - dokument 07:00 David Attenborough i cuda natury odc. 4 - dokument 07:30 Jaka to melodia? - rozrywka 08:00 Wiadomoœci 08:10 Pogoda poranna 08:15 Polityka przy kawie 08:40 Historia dla ciebie – pamiêæ.pl 08:55 Ranczo odc. 6 - serial 10:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 6 - serial 10:55 Wspania³e stulecie odc. 166 - serial 12:00 Wiadomoœci 12:10 Agrobiznes 12:35 Przepis dnia 12:50 Kozioro¿ec nubijski mistrz przetrwania - dokument 14:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 7 - serial 15:00 Wiadomoœci 15:10 Pogoda 15:20 Okrasa ³amie przepisy 15:50 Wspania³e stulecie odc. 167 - serial 17:00 Teleexpress 17:15 Pogoda 17:25 Jaka to melodia? - rozrywka 17:55 Klan odc. 2783 - serial 18:30 Œwiat siê krêci 19:20 Przepis dnia 19:30 Wiadomoœci 20:00 Sport 20:12 Pogoda 20:25 Armageddon - film katastroficzny 23:00 Genera³ bandytów odc. 2 - serial 00:05 Filary Ziemi odc. 1 - serial 02:05 Bajland - czarna komedia

06:35 Spotkanie - dokument 07:05 M jak mi³oœæ odc. 889 - serial 08:00 Pytanie na œniadanie 10:50 Barwy szczêœcia odc. 1312 - serial 11:30 Na dobre i na z³e odc. 10 - serial 12:35 Imperium mi³oœci odc. 6 - serial 13:30 Wojciech Cejrowski - boso przez œwiat odc. 54 - dokument 14:05 XVII Mazurska Noc Kabaretowa. Mr¹gowo 2015 odc. 2 - rozrywka 14:50 Imperium mi³oœci odc. 7 - serial 15:50 Panorama - kraj 16:05 Pogoda - kraj 16:10 M jak mi³oœæ odc. 1154 - serial 17:00 Przerwany lot 447 - dokument 18:00 Panorama 18:30 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:50 Jeden z dziesiêciu - rozrywka 19:25 Barwy szczêœcia odc. 1312, 1313 - serial 20:45 M jak mi³oœæ odc. 1155 - serial 21:40 Kulisy serialu "M jak mi³oœæ" - dokument 21:50 Magazyn Ekspresu Reporterów 22:55 Moje 600 gramów szczêœcia odc. 1 - dokument 23:45 Krew z krwi s. 2 odc. 3 - serial 00:40 Instynkt odc. 2 - serial 01:35 Magazyn Ekspresu Reporterów 02:40 Œwiat bez fikcji - dokument

21:30 A¿ po sufit! 05:50 Uwaga! 06:20 Mango - Telezakupy 07:25 Weso³owska i mediatorzy odc. 3 - serial 08:00 Dzieñ Dobry TVN 10:55 Kuchenne rewolucje s. 11 odc. 4 - rozrywka 12:00 Szko³a odc. 146 - serial 13:00 Szpital odc. 383 - serial 14:00 Ukryta prawda odc. 504 - serial 15:00 Szko³a odc. 147 - serial 16:00 Rozmowy w toku odc. 2478 - talk show 17:00 Ukryta prawda odc. 505 - serial 18:00 Szpital odc. 384 - serial 19:00 Fakty 19:35 Sport 19:45 Pogoda 19:50 Uwaga! 20:10 Na Wspólnej odc. 2133 - serial 20:50 Weso³owska i mediatorzy odc. 4 - serial 21:30 A¿ po sufit! odc. 2 - serial 22:30 Kuba Wojewódzki s. 10 odc. 2 - talk show 23:30 Superwizjer 00:05 Na jêzykach 01:05 Gra pozorów s. 2 odc. 9 - serial 02:05 Uwaga! 02:30 Sekrety magii odc. 484 - rozrywka

20:05 Hell's Kitchen - piekielna kuchnia 06:00 Nowy dzieñ z Polsat News 08:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 536 - serial 09:00 Malanowski i Partnerzy odc. 595, 596 - serial 10:00 Dzieñ, który zmieni³ moje ¿ycie s. 3 odc. 109 - serial 11:00 Dlaczego ja? - serial 12:00 Pielêgniarki s. 4 odc. 157 - serial 13:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 537 - serial 14:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2124 - serial 14:45 S³oiki odc. 20 - serial 15:50 Wydarzenia 16:10 Pogoda 16:15 Interwencja 16:30 Malanowski i Partnerzy odc. 729 - serial 17:00 Poznaj swoje prawa s. 1 odc. 7 - serial 18:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2125 - serial 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich odc. 391 - serial 20:05 Hell's Kitchen - piekielna kuchnia s. 4 odc. 31 - rozrywka 21:35 Skazane odc. 1 - serial 22:40 Bez litoœci s. 2 odc. 2 - serial 00:30 Trafiony typ - dramat obyczajowy 02:20 Tajemnice losu

20:00 Torque. Jazda na krawêdzi 06:40 W-11 - wydzia³ œledczy odc. 1061 - serial 07:25 Dr House s. 3 odc. 22 - serial 08:25 S¹d rodzinny odc. 60 - serial 09:25 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 440 - serial 10:25 Chirurdzy odc. 5 - serial 11:25 Mango - Telezakupy 13:00 S¹d rodzinny odc. 61 - serial 14:00 Szpital odc. 203 - serial 15:00 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 441 - serial 16:00 Revolution s. 2 odc. 10 - serial 17:00 Prawo Agaty s. 6 odc. 4 - serial 18:00 Chirurdzy odc. 6 - serial 19:00 Dr House s. 3 odc. 23 - serial 20:00 Torque. Jazda na krawêdzi - film sensacyjny 21:50 Eksplozja - film sensacyjny 00:20 Rush odc. 1 - serial 01:25 Sekrety magii odc. 484 - rozrywka

12:00 Detektywi w akcji 06:00 Sekrety s¹siadów odc. 11, 12 - serial 07:00 Garfield Show odc. 7, 8 - serial 07:35 Kacper i przyjaciele odc. 45 - serial 08:00 Garfield Show odc. 13, 14 - serial 08:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 3 - serial 09:00 Dom nie do poznania odc. 86 - rozrywka 10:00 Kotka odc. 6 - serial 11:00 Dzikie serce odc. 134 - serial 12:00 Detektywi w akcji odc. 16 - serial 13:00 Policjantki i policjanci odc. 85 - serial 14:00 STOP Drogówka 15:00 Dom nie do poznania odc. 87 - rozrywka 16:00 Kotka odc. 7 - serial 17:00 Dzikie serce odc. 135 - serial 18:00 Detektywi w akcji odc. 10 - serial 19:00 Policjantki i policjanci odc. 86 - serial 20:00 STOP Drogówka 21:00 Skarby III Rzeszy odc. 11 - dokument 21:30 Tajna historia XX wieku odc. 1 - dokument 22:00 Nietoperze - thriller 00:00 Spadkobiercy odc. 26 - rozrywka 01:00 Œmieræ na 1000 sposobów odc. 12 - dokument 01:30 Interwencja 01:50 Graffiti 02:00 Goœæ "Wydarzeñ" 02:20 Tak czy nie 02:55 Puncher - magazyn

HITY DNIA

19:00 Pingwiny z Madagaskaru

„Armageddon” (1998r.) TVP 1 20:25

Szef NASA i jego zespó³ odkrywaj¹, ¿e w stronê Ziemi zmierza olbrzymia asteroida. Jej zderzenie z planet¹ spowoduje zag³adê. Truman pospiesznie opracowuje plan ocalenia. Jego koncepcja zak³ada dotarcie do asteroidy promem kosmicznym i umieszczenie ³adunków nuklearnych.

06:00 Niania s. 3 odc. 37 - serial

07:35 Afisz kulturalny

06:30 Nash Bridges

08:10 Olmany - dokument

s. 5 odc. 91 - serial 07:30 Nash Bridges s. 5 odc. 92 - serial 08:30 Kontrakt na mi³oœæ odc. 18 - serial 11:00 Santa Diabla odc. 45 - serial 12:00 Za g³osem serca odc. 62 - serial

09:10 Harfa birmañska - dramat wojenny 11:25 Poeci odc. 12 - kultura 11:55 Co Ty wiesz o religii? 12:20 Po trochu wyci¹gane z lochu, czyli Archiwizja 12:40 Zofia Terne - muzyka 13:10 Po trochu wyci¹gane z lochu,

13:00 Kontrakt na mi³oœæ

czyli Archiwizja

odc. 19 - serial

13:15 Piosenki z programu

11:00 Santa Diabla odc. 45 - serial 12:00 Za g³osem serca odc. 62 - serial 13:00 Kontrakt na mi³oœæ odc. 19 - serial 15:30 Arrow odc. 7, 8 - serial 17:35 13. posterunek s. 2 odc. 13, 14 - serial 19:00 Pingwiny z Madagaskaru

„Pi³a II” (2005r.) TV Puls 23:50 Morderca Jigsaw prowadzi okrutn¹ zabawê z oœmioma wiêŸniami zamkniêtymi w jednym pomieszczeniu, sk³aniaj¹c ich do unikania pu³apek i wype³niania odra¿aj¹cych zadañ. Detektyw Eric Matthews bada okolicznoœci zbrodni.

14:05 Afrykañska królowa

odc. 112 - serial 19:30 Pingwiny z Madagaskaru odc. 113 - serial 20:00 CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas s. 3 odc. 6, 7, 8 - serial

"Wieczorny goœæ" 13:35 Po trochu wyci¹gane z lochu, czyli Archiwizja 14:05 Afrykañska królowa - film przygodowy 16:05 Olmany - dokument 17:00 Klara i Angelika - film obyczajowy 18:00 Drzazgi - komediodramat 20:00 Eurokultura odc. 49 - dokument 20:30 Ca³kowite zaæmienie - teatr 22:30 Pora umieraæ - dramat obyczajowy

22:50 Motyw odc. 2 - serial

00:30 Jedna scena

23:50 Pi³a II - horror

00:50 Wszystko, co kocham

01:40 13. posterunek s. 2 odc. 13, 14 - serial

- dramat obyczajowy 02:35 Poeci odc. 12 - kultura

17:10 Us³yszcie mój krzyk 06:40 Komunikaty Wojenne odc. 15 - dokument 06:50 Dziennik telewizyjny 07:35 Powrót do przesz³oœci odc. 2 - dokument 08:15 £abêdzi œpiew syren 09:15 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 129 - serial 10:10 KucinAlina 10:35 Powstañcy odc. 39 - dokument 10:45 Flesz historii 11:10 Pod w³adz¹ su³tanów odc. 1 - dokument 12:05 17 dni wrzeœnia - dokument 12:35 Co z t¹ Rosj¹? 13:10 Codzienny PRL odc. 3, 4, 5 - dokument 14:15 Magia sosnowego boru 14:55 Skarby czeskiego dziedzictwa narodowego odc. 1 - dokument 15:30 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 16:00 Sensacje XX wieku odc. 68, 69 - dokument 17:10 Us³yszcie mój krzyk 18:10 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 130 - serial 19:05 By³a sobie Ziemia odc. 16 - serial 19:45 Pod w³adz¹ su³tanów odc. 2 - dokument 21:00 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 21:35 Sensacje XX wieku odc. 116, 136 - dokument 22:40 Haracz szarego dnia - film wojenny 00:20 Us³yszcie mój krzyk 01:10 Ma³e ojczyzny odc. 27 - dokument 01:40 Historia kryminalistyki odc. 5 - dokument 02:25 Galeria pod strzech¹ odc. 3 - dokument 02:50 Czas honoru odc. 5 - serial

06:00 Orsza - dokument 06:25 Nowy kszta³t wiary - katolicyzm - dokument 07:15 Chingola - dokument 07:25 Patologia transformacji 07:55 Œwiat w obrazach 08:00 Informacje dnia 08:15 Polski punkt widzenia 08:35 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 08:40 Œwiadkowie - dokument 09:05 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 09:10 Nowy kszta³t wiary - katolicyzm - dokument 10:00 Informacje dnia 10:15 Jak my to widzimy 10:45 Tydzieñ z Ziemi Œwiêtej 11:05 Mocni w wierze 11:35 Œladami historii - dokument 11:40 Petra - tajemnicze miasto 12:00 Anio³ Pañski 12:03 Informacje dnia 12:20 Oratorium o Bronis³awie Markiewiczu 13:40 Chingola - dokument 13:55 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 14:00 Odkupienie - western 15:50 Pytasz i wiesz 16:00 Informacje dnia 16:10 Aktualnoœci akademickie WSKSiM 16:15 W góreckim domku ogrodnika 16:30 Przyroda i ludzie - przyroda 17:00 Patologia transformacji odc. 1 17:30 Reporta¿ dnia - dokument 17:55 Kartka z kalendarza - Powstanie Warszawskie 18:00 Anio³ Pañski 18:05 Informacje dnia 18:15 Rozmowy niedokoñczone 19:25 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 19:30 Ka¿dy maluch to potrafi 19:45 Modlitwa z telefonicznym udzia³em dzieci 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Œladami historii - dokument 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Polski punkt widzenia 22:00 Ksi¹dz Juliusz Chevalier 22:55 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 23:00 Orsza - dokument 23:30 Przyroda i ludzie - przyroda


Œroda, 9 wrzeœnia 2015

HITY DNIA

„Ja, ty i on” (2006r.) TVP 2 22:25 36-letni Randolph Dupree spêdza czas na imprezach, na które zarabia, chwytaj¹c siê dorywczych zajêæ. Z grona znajomych najwa¿niejszy jest dla niego Carl – przyjaciel i wzór. Gdy ten staje na œlubnym kobiercu z Molly, Dupree jest za³amany.

„Wróg u bram” (2001r.) TVN 7 20:00 Bitwa pod Stalingradem. ¯o³nierz Wasilij Zajcew, prosty pasterz, odznacza siê niezwyk³ym talentem strzeleckim. Oficer polityczny Dani³ow postanawia wykorzystaæ jego dar. Za jego spraw¹ szerz¹ siê w armii legendy o wyczynach niezwyk³ego snajpera, który podstêpnie eliminuje wrogów.

17:00 Prawo Agaty 05:25 We dwoje s. 2 odc. 1 - rozrywka 06:50 Mêski typ odc. 2 - talk show 07:25 Dr House s. 3 odc. 23 - serial 08:25 S¹d rodzinny odc. 61 - serial 09:25 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 441 - serial 10:25 Chirurdzy odc. 6 - serial 11:25 Mango - Telezakupy 13:00 S¹d rodzinny odc. 62 - serial 14:00 Szpital odc. 204 - serial 15:00 Sêdzia Anna Maria Weso³owska odc. 442 - serial 16:00 Revolution s. 2 odc. 11 - serial 17:00 Prawo Agaty s. 6 odc. 5 - serial 18:00 Chirurdzy odc. 7 - serial 19:00 Dr House s. 3 odc. 24 - serial 20:00 Wróg u bram - dramat wojenny 22:45 Fatalne zauroczenie - film sensacyjny 01:15 Pamiêtniki wampirów s. 2 odc. 9 - serial 02:15 Sekrety magii odc. 485 - rozrywka

17:00 Dzikie serce 06:00 Sekrety s¹siadów odc. 13, 15 - serial 07:00 Garfield Show odc. 9, 10 - serial 07:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 1 - serial 08:00 Garfield Show odc. 15, 16 - serial 08:35 Kacper: szko³a postrachu odc. 4 - serial 09:00 Dom nie do poznania odc. 88 - rozrywka 10:00 Kotka odc. 7 - serial 11:00 Dzikie serce odc. 135 - serial 12:00 Detektywi w akcji odc. 10 - serial 13:00 Policjantki i policjanci odc. 86 - serial 14:00 STOP Drogówka 15:00 Dom nie do poznania odc. 89 - rozrywka 16:00 Kotka odc. 8 - serial 17:00 Dzikie serce odc. 136 - serial 18:00 Detektywi w akcji odc. 8 - serial 19:00 Policjantki i policjanci odc. 87 - serial 20:00 Edison - thriller 22:05 Œmiertelna odwil¿ - horror 00:05 Spadkobiercy odc. 27 - rozrywka 01:05 Œmieræ na 1000 sposobów odc. 1 - dokument 01:35 Interwencja 01:55 Graffiti 02:10 Goœæ "Wydarzeñ" 02:30 Tak czy nie

17:55 Klan

21:45 Na sygnale

20:50 Weso³owska i mediatorzy

12:00 Pielêgniarki

06:30 Kozioro¿ec nubijski mistrz przetrwania - dokument 07:30 Jaka to melodia? - rozrywka 08:00 Wiadomoœci 08:10 Pogoda poranna 08:15 Polityka przy kawie 08:40 Czas dla Ciebie. Pasje 08:55 Ranczo odc. 7 - serial 09:55 Tysi¹c i jedna noc odc. 7 - serial 10:55 Wspania³e stulecie odc. 167 - serial 12:00 Wiadomoœci 12:10 Agrobiznes 12:25 Magazyn rolniczy 12:40 Przepis dnia 12:50 Tajemnicza salamandra plamista - dokument 14:00 Tysi¹c i jedna noc odc. 8 - serial 15:00 Wiadomoœci 15:10 Pogoda 15:20 Okrasa ³amie przepisy 15:50 Wspania³e stulecie odc. 168 - serial 17:00 Teleexpress 17:15 Pogoda 17:25 Jaka to melodia? - rozrywka 17:55 Klan odc. 2784 - serial 18:30 Œwiat siê krêci 19:15 Przepis dnia 19:30 Wiadomoœci 20:00 Sport 20:12 Pogoda 20:25 Kryptonim Szef odc. 2 21:25 Po prostu. Program Tomasza Sekielskiego 22:15 Sekta II - film sensacyjny 00:10 Genera³ bandytów odc. 2 - serial 01:05 Po prostu. Program Tomasza Sekielskiego 01:55 Notacje odc. 599 - dokument 02:10 Œwiat siê krêci

06:10 M jak mi³oœæ odc. 889 , 890- serial 8:00 Pytanie na œniadanie 10:50 Barwy szczêœcia odc. 1313 - serial 11:30 Na dobre i na z³e odc. 11 - serial 12:35 Imperium mi³oœci odc. 7 - serial 13:30 Wojciech Cejrowski - boso przez œwiat odc. 55 - dokument 14:05 XVII Mazurska Noc Kabaretowa. Mr¹gowo 2015 odc. 3 - rozrywka 14:50 Imperium mi³oœci odc. 8 - serial 15:50 Panorama - kraj 16:05 Pogoda - kraj 16:10 M jak mi³oœæ odc. 1155 - serial 17:05 Sekrety niemowlaków - dokument 18:00 Panorama 18:35 Sport-telegram 18:40 Pogoda 18:50 Jeden z dziesiêciu - rozrywka 19:25 Barwy szczêœcia odc. 1313, 1314 - serial 20:45 Na dobre i na z³e odc. 605 - serial 21:45 Na sygnale odc. 66 - serial 22:25 Ja, ty i on - komedia romantyczna 00:25 O mnie siê nie martw s. 2 odc. 26 - serial 01:25 Tryumf ducha - odbudowa World Trade Center - dokument 02:30 Nowa odc. 3 - serial

05:50 Uwaga! 06:20 Mango - Telezakupy 07:25 Weso³owska i mediatorzy odc. 4 - serial 08:00 Dzieñ Dobry TVN 10:55 Kuchenne rewolucje s. 11 odc. 5 - rozrywka 12:00 Szko³a odc. 147 - serial 13:00 Szpital odc. 384 - serial 14:00 Ukryta prawda odc. 505 - serial 15:00 Szko³a odc. 148 - serial 16:00 Rozmowy w toku odc. 2479 - talk show 17:00 Ukryta prawda odc. 506 - serial 18:00 Szpital odc. 385 - serial 19:00 Fakty 19:35 Sport 19:45 Pogoda 19:50 Uwaga! 20:10 Na Wspólnej odc. 2134 - serial 20:50 Weso³owska i mediatorzy odc. 5 - serial 21:30 Kto poœlubi mojego syna? s. 2 odc. 2 - rozrywka 22:30 ¯ony Hollywood s. 2 odc. 2 - dokument 23:30 Z³odziej ¿ycia - thriller 01:35 Kobieta na krañcu œwiata s. 7 odc. 1 - dokument 02:10 Uwaga! 02:35 Sekrety magii odc. 485 - rozrywka

06:00 Nowy dzieñ z Polsat News 08:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 537 - serial 09:00 Malanowski i Partnerzy odc. 597, 598 - serial 10:00 Dzieñ, który zmieni³ moje ¿ycie s. 3 odc. 110 - serial 11:00 Dlaczego ja? - serial 12:00 Pielêgniarki odc. 158 - serial 13:00 Trudne sprawy s. 10 odc. 538 - serial 14:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2125 - serial 14:45 S³oiki odc. 21 - serial 15:50 Wydarzenia 16:10 Pogoda 16:15 Interwencja 16:30 Malanowski i Partnerzy odc. 730 - serial 17:00 Poznaj swoje prawa s. 1 odc. 8 - serial 18:00 Pierwsza mi³oœæ odc. 2126 - serial 18:50 Wydarzenia 19:20 Sport 19:25 Pogoda 19:30 Œwiat wed³ug Kiepskich odc. 392, 470 - serial 20:40 Top chef s. 5 odc. 49 - rozrywka 22:10 Rinke za kratami odc. 1 - rozrywka 23:10 Bruno - komedia 00:45 Tajemnice losu

15:30 Arrow

13:55 S³oneczny zegar

06:00 Niania s. 3 odc. 38 - serial

07:35 Afisz kulturalny

06:30 Nash Bridges

08:10 Eurokultura

s. 5 odc. 92 - serial 07:30 Nash Bridges s. 5 odc. 93 - serial 08:30 Kontrakt na mi³oœæ odc. 19 - serial

odc. 49 - dokument 08:35 Gangster mi³oœci - dokument 09:50 Pora umieraæ - dramat obyczajowy 11:50 Wydarzenie aktualne - dokument

11:00 Santa Diabla odc. 46 - serial

12:20 Cappuccino z ksi¹¿k¹

12:00 Za g³osem serca

12:50 Studio Kultura - Rozmowy

odc. 63 - serial 13:00 To moje ¿ycie! odc. 1 - serial 15:30 Arrow odc. 8, 9 - serial 17:30 13. posterunek s. 2 odc. 15, 16 - serial 19:00 Pingwiny z Madagaskaru odc. 113 - serial 19:30 Pingwiny z Madagaskaru odc. 114 - serial 20:00 Bibliotekarze odc. 3 - serial 20:55 Bibliotekarze odc. 4 - serial 21:55 Gor¹czka - dramat kryminalny 01:15 Motyw odc. 2 - serial 02:15 Taki jest œwiat

13:30 Eurokultura odc. 49 - dokument 13:55 S³oneczny zegar - film obyczajowy 16:00 Gangster mi³oœci - dokument 17:10 Prosto z ¿ycia. Odezwij siê - teatr 18:00 Jedz i pij, mê¿czyzno i kobieto - komediodramat 20:20 Na krawêdzi - dokument 21:55 Przes³uchanie - dramat psychologiczny 00:05 Performance odc. 46 - kultura 00:45 Mój tydzieñ z Marilyn - film biograficzny 02:30 Faust - dramat obyczajowy

10:15 Mak³owicz w podró¿y 06:40 Komunikaty Wojenne odc. 16 - dokument 06:50 Dziennik telewizyjny 07:35 Powrót do przesz³oœci odc. 3 - dokument 08:10 Magia sosnowego boru - dokument 08:45 Skarby czeskiego dziedzictwa narodowego odc. 1 - dokument 09:25 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 130 - serial 10:15 Mak³owicz w podró¿y 10:45 Powstañcy odc. 40 - dokument 10:50 Przewodnik historyczny Bogus³awa Wo³oszañskiego odc. 3 - dokument 11:30 Pod w³adz¹ su³tanów odc. 2 - dokument 12:30 Haracz szarego dnia - film wojenny 14:05 Flesz historii 14:30 Najpiêkniejsze zamki Francji odc. 2 - przyroda i podró¿e 15:25 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii - dokument 16:00 Sensacje XX wieku odc. 116, 136 - dokument 17:10 Teatr historii 18:05 Wspania³e stulecie s. 3 odc. 131 - serial 19:05 By³a sobie Ziemia odc. 17 - serial 19:45 Pod w³adz¹ su³tanów odc. 3 - dokument 21:00 By³o, nie minê³o - kronika zwiadowców historii 21:35 Sensacje XX wieku odc. 139, 140 - dokument 22:45 Konnica - film przygodowy 00:55 Teatr historii 01:35 Powrót Majora - dokument 02:20 Ameryka - Nie daæ siê zabiæ - dokument 02:50 Czas honoru odc. 7 - serial

06:10 Ocalenie - film obyczajowy 07:35 W góreckim domku ogrodnika - dokument 07:55 Œwiat w obrazach 08:00 Informacje dnia 08:15 Polski punkt widzenia 08:40 S³owo ¿ycia - rozwa¿anie Ewangelii dnia 08:45 Ka¿dy maluch to potrafi - dla dzieci 09:00 Przyroda i ludzie - przyroda 09:30 Aktualnoœci akademickie WSKSiM 09:35 Sanktuaria polskie - dokument 09:55 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 10:00 Audiencja Generalna Ojca Œwiêtego Franciszka z Watykanu 11:10 Berlin - dokument 11:25 Œladami historii - dokument 11:35 W góreckim domku ogrodnika - dokument 11:50 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 12:00 Anio³ Pañski 12:03 Informacje dnia 12:20 Rêkopis b³ogos³awionych 14:00 Ksi¹dz Juliusz Chevalier - dokument 14:55 Orsza - dokument 15:20 Mahajanga - dokument 15:40 Marana - dokument 15:50 Pytasz i wiesz 16:00 Informacje dnia 16:10 Na zdrowie 16:30 Przyroda i ludzie - przyroda 17:00 Po stronie prawdy - dokument 18:00 Anio³ Pañski 18:05 Informacje dnia 18:15 Rozmowy niedokoñczone 19:25 Œwiêty na ka¿dy dzieñ 19:30 Jay Jay Odrzutowiec odc. 10 - serial 19:45 Modlitwa z telefonicznym udzia³em dzieci 20:00 Informacje dnia 20:20 Ró¿aniec 20:50 Œladami historii - dokument 21:00 Apel Jasnogórski z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na Jasnej Górze 21:20 Informacje dnia 21:40 Polski punkt widzenia 22:00 Ocalenie - film obyczajowy 23:30 Przyroda i ludzie - przyroda


PRAWO

Czwartek, 3 września 2015

DOBRZE TO WIEDZIEĆ Osoby po 75. roku życia zwolnione z opłat RTV Będzie bezpłatna pomoc prawna Od stycznia 2016 roku w Polsce będzie udzielana nieodpłatna pomoc prawna. Na wsparcie będą mogły liczyć osoby najuboższe, młodzi, seniorzy, kombatanci i weterani wojenni, posiadacze Karty Dużej Rodziny a także ofiary klęsk żywiołowych. Pomoc obejmuje m.in. poinformowanie o obecnym stanie prawnym, o przysługujących uprawnieniach, wskazanie rozwiązania problemu prawnego lub sporządzanie pism. W całym kraju powstanie 1,5 tys. punktów, w których obywatele będą mogli rozwiązywać problemy przez pięć dni w tygodniu, przez co najmniej cztery godziny dziennie. Ustawa jest wypełnieniem zapowiedzi Ewy Kopacz z zeszłorocznego exposé, w którym premier mówiła o zrealizowaniu programu „Prawo dla każdego”.

Prezydent podpisał nowelizację ustawy o opłatach abonamentowych. Według nowego prawa, osoby po 75. roku życia są automatycznie zwolnione z konieczności uiszczania opłat RTV. Operator pocztowy zajmujący się ściąganiem abonamentu będzie mógł, za pomocą udostępnionego rejestru PESEL, ustalić wiek abonentów. Nowelizacja wydłużyła także z 14 do 30 dni termin, jaki mają osoby uprzywilejowane na zgłoszenie w placówce pocztowej zmian, które mają wpływ na zwolnienie ich z obowiązku. Abonamentu nie płacą osoby zaliczone do I grupy inwalidzkiej, kombatanci będący inwalidami wojennymi lub wojskowymi oraz emeryci, którzy ukończyli 60 lat, a ich emerytura nie przekracza miesięcznie kwoty 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia.

Straże bez fotoradarów Od nowego roku straże miejskie i gminne nie będą mogły przeprowadzać kontroli fotoradarowej zarówno stacjonarnej, jak i mobilnej. To efekt podpisanych przez Andrzeja Dudę nowelizacji ustaw: prawo o ruchu drogowym oraz o strażach gminnych. Głównymi podmiotami posługującymi się urządzeniami do pomiaru prędkości mają być policja i Inspekcja Ruchu Drogowego. Problem fotoradarów wrócił w listopadzie ubiegłego roku, w związku z raportem przygotowanym przez Najwyższą Izbę Kontroli. Według instytucji, „zaangażowanie strażników gminnych i miejskich w obsługę fotoradarów, zwłaszcza przenośnych, jest podyktowane w wielu wypadkach nie tyle służbą na rzecz bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co przede wszystkim chęcią pozyskiwania pieniędzy do gminnej kasy.”

Pomoc dla rolników od października Nowe zasady wycinania drzew 28 sierpnia weszła w życie nowelizacja ustawy o ochronie przyrody. Zmiany dotyczą głównie usuwania i ochrony drzew. Konieczność uzyskania pozwolenia na wycinkę zależy teraz od wielkości obwodu pnia, a nie tak jak dotychczas, od wieku drzewa. Zgody nie wymaga wycinka drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza: 35 cm w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego oraz 25 cm w przypadku pozostałych gatunków drzew.

Tylko zdrowe jedzenie w sklepikach szkolnych Minister zdrowia podpisał rozporządzenie dotyczące grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w placówkach oświatowych a także wymagań, jakie muszą spełnić produkty stosowane w ramach żywienia zbiorowego w stołówkach w tych miejscach. Nowe przepisy mają pomóc szkołom w kształtowaniu prawidłowych nawyków żywieniowych u uczniów. – To rozporządzenie ma przede wszystkim wymiar edukacyjny. Ma nauczyć dzieci, szkoły i rodziny, na czym polega zdrowie i bezpieczne odżywianie – wyjaśnia resort. – Musimy dać wyraźny sygnał i wyeliminować ze szkoły tłuste, słone i słodzone pokarmy, które są główną przyczyną otyłości. Jeśli dziś nie nauczymy dzieci, jak prawidłowo się odżywiać, to za kilkanaście lat staniemy się społeczeństwem otyłych, schorowanych i nieszczęśliwych ludzi.

Rząd przyjął program pomocowy dla rolników i producentów rolnych, którzy ponieśli straty w wyniku suszy. Jednocześnie uznał, że nie ma powodów do ogłaszania stanu klęski żywiołowej. Do poszkodowanych gospodarzy trafi 488 mln złotych. O środki mogą ubiegać się gospodarstwa, których straty przekroczyły 30 proc. Dla właścicieli sadów i krzewów owocowych pomoc wyniesie 800 zł na hektar, dla pozostałych upraw 400 zł na hektar. O wsparcie można ubiegać się do końca września, składając wniosek do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pieniądze będą wypłacane od 10 października.

Cudzoziemcy kupią ziemię bez ograniczeń? W 2016 roku kończy się okres przejściowy w wolnym obrocie polską ziemią. Od maja przyszłego roku obcokrajowcy będą mogli kupować grunty bez ograniczeń, chyba że zostanie wprowadzona ustawa o ustroju rolnym. Dokument wciąż czeka na podpis prezydenta. Jeśli zostanie zaakceptowany, ziemia będzie łatwiej dostępna przede wszystkim dla tych, którzy chcą ją uprawiać, bowiem ustawa wprowadza m.in. obowiązek zamieszkiwana przez co najmniej pięć lat w danej gminie oraz obowiązek osobistego prowadzenia gospodarstwa. oprac. (ToB)

17


RF]Ä&#x2026;

18

ROLNICTWO

Czwartek, 3 wrzeĹ&#x203A;nia 2015

Odstawka bez stresu

DopĹ&#x201A;aty

ĹťYWIENIE Odstawienie cielaka od mleka matki powoduje u niego stres. Co zrobiÄ&#x2021;, by przebiegaĹ&#x201A;o sprawnie?

Wiele cielÄ&#x2026;t odstawia siÄ&#x2122; od krĂłw w czwartym miesiÄ&#x2026;cu Ĺźycia. OczywiĹ&#x203A;cie muszÄ&#x2026; one byÄ&#x2021; Wysiew

zdrowe i jeĹ&#x203A;Ä&#x2021; dziennie ok. kilograma tzw. startera. Jednym z  pomysĹ&#x201A;Ăłw, przebadanym w Wielkiej Brytanii, jest podawanie cielÄ&#x2122;tom do picia ciepĹ&#x201A;ej wody przez dwa dni po odstawieniu od mleka. OczywiĹ&#x203A;cie takie oszustwo nie zmyliĹ&#x201A;o natury. CielÄ&#x2122;ta â&#x20AC;&#x17E;pĹ&#x201A;akaĹ&#x201A;yâ&#x20AC;?, ale o wiele krĂłcej niĹź przy gwaĹ&#x201A;townym odstawieniu od matki. Najnowsze badania przeprowadzono takĹźe na rasach bydĹ&#x201A;a miÄ&#x2122;snego. OkazaĹ&#x201A;o siÄ&#x2122;, Ĺźe najlepszym sposobem na odstawienie cielaka od krowy byĹ&#x201A;o przedzie-

lenie ich na pastwisku ogrodzeniem w formie tzw. pastucha. ZwierzÄ&#x2122;ta widziaĹ&#x201A;y siÄ&#x2122;, choÄ&#x2021; nie miaĹ&#x201A;y ze sobÄ&#x2026; fizycznego kontaktu. Takie postÄ&#x2122;powanie miaĹ&#x201A;o zmniejszyÄ&#x2021; stres o 30 proc. Kolejna metoda wykorzystuje przyrzÄ&#x2026;d utrudniajÄ&#x2026;cy cielakom korzystanie z  wymion krowy, ale zezwala na bezpoĹ&#x203A;redni kontakt zwierzÄ&#x2122;cia z matkÄ&#x2026;. UrzÄ&#x2026;dzenia przypominajÄ&#x2026;ce kolczyki sÄ&#x2026; umieszczane na nosie cielÄ&#x2026;t. UniemoĹźliwiajÄ&#x2026; ssanie mleka matki. (pw)

W parach lepiej i bezpieczniej

Siew w podwĂłjnych rzÄ&#x2122;dach to nowy sposĂłb wysiewu kukurydzy. Liczba zwolennikĂłw tej metody roĹ&#x203A;nie, warto wiÄ&#x2122;c siÄ&#x2122; jej przyjrzeÄ&#x2021;. W tradycyjnym siewie ustawia siÄ&#x2122; siewnik tak, by nasiona spadaĹ&#x201A;y do gruntu w rzÄ&#x2122;dach odlegĹ&#x201A;ych od siebie o  ok. 70-75 cm. Siew w  podwĂłjnych rzÄ&#x2122;dach oznacza oddalenie ich o  ok. 20 cm, ale miÄ&#x2122;dzy tymi podwĂłjnymi rzÄ&#x2122;dami naleĹźy zachowaÄ&#x2021; 70-80 cm przerwy. Tego typu metoda sĹ&#x201A;uĹźy przede wszystkim lepszemu wykorzystaniu areaĹ&#x201A;u. TakĹźe wykorzystanie nasion jest o 30 proc. wiÄ&#x2122;ksze. Jak wyka-

zaĹ&#x201A;y amerykaĹ&#x201E;skie doĹ&#x203A;wiadczenia, siew w dwĂłch rzÄ&#x2122;dach zapewnia rĂłwnieĹź optymalnÄ&#x2026; ekspozycjÄ&#x2122; roĹ&#x203A;lin na sĹ&#x201A;oĹ&#x201E;ce. Roczne badania nad podwĂłjnym siewem przeprowadzono takĹźe w Polsce. Wyniki sÄ&#x2026; obiecujÄ&#x2026;ce. Za oceanem problemem farmerĂłw byĹ&#x201A;y porywiste wiatry, ktĂłre powodowaĹ&#x201A;y wyleganie kukurydzy. Szybko okazaĹ&#x201A;o siÄ&#x2122;, Ĺźe podwĂłjne rzÄ&#x2122;dy lepiej przeciw-

stawiaĹ&#x201A;y siÄ&#x2122; warunkom atmosferycznym. Najbardziej zadziwiajÄ&#x2026;ce okazaĹ&#x201A;o siÄ&#x2122; to, Ĺźe przy nowym rodzaju siewu systemy korzeniowe kukurydzy byĹ&#x201A;y bardziej rozbudowane niĹź w tradycyjnym. To szczegĂłlnie waĹźne w  naszym regionie, gdzie susza powoduje spore straty w plantacjach. Firmy produkujÄ&#x2026;ce sprzÄ&#x2122;t rolniczy oferujÄ&#x2026; juĹź siewniki przeznaczone do podwĂłjnego siewu. (pw)

Prawo

Kary rĂłwne dla wszystkich?

JeĹ&#x203A;li rolnik bezumownie uprawia paĹ&#x201E;stwowÄ&#x2026; ziemiÄ&#x2122;, zapĹ&#x201A;aci sporÄ&#x2026; karÄ&#x2122;. JeĹ&#x203A;li wszedĹ&#x201A;by na pole sÄ&#x2026;siada i zasiaĹ&#x201A; na nim zboĹźe, teĹź zapĹ&#x201A;aci, ale piÄ&#x2122;Ä&#x2021; razy mniej. SprawÄ&#x2026; tej dysproporcji zajÄ&#x2026;Ĺ&#x201A; siÄ&#x2122; juĹź Rzecznik Praw Obywatelskich. W caĹ&#x201A;ym kraju zdarzajÄ&#x2026; siÄ&#x2122; przypadki, Ĺźe rolnicy â&#x20AC;&#x201C; nie posiadajÄ&#x2026;c do tego tytuĹ&#x201A;u prawnego â&#x20AC;&#x201C; uprawiajÄ&#x2026; hektary naleĹźÄ&#x2026;ce

R E K LAMA

   

do paĹ&#x201E;stwa. Od niedawna muszÄ&#x2026; siÄ&#x2122; oni liczyÄ&#x2021; z karami w  wysokoĹ&#x203A;ci piÄ&#x2122;ciokrotnoĹ&#x203A;ci wywoĹ&#x201A;awczej wysokoĹ&#x203A;ci czynszu, ktĂłry byĹ&#x201A;by naleĹźny, gdyby nieruchomoĹ&#x203A;Ä&#x2021; byĹ&#x201A;a przedmiotem umowy dzierĹźawy. Agencja NieruchomoĹ&#x203A;ci Rolnych naĹ&#x201A;oĹźyĹ&#x201A;a juĹź pierwsze kary i szybko znaleĹşli siÄ&#x2122; ci, ktĂłrzy uwaĹźajÄ&#x2026;, Ĺźe sÄ&#x2026; one zbyt dotkliwe. Okazuje siÄ&#x2122;, Ĺźe w przypadku bezumownego korzystania z  gruntu osoby prywatnej, wysokoĹ&#x203A;Ä&#x2021; kary ustala siÄ&#x2122; na poziomie czynszu z  tytuĹ&#x201A;u korzystania z rzeczy na podstawie umowy, a nie w kwocie piÄ&#x2122;ciokrotnie wyĹźszej. MoĹźna powiedzieÄ&#x2021;,

Ĺźe paĹ&#x201E;stwo bardziej chroni grunt wĹ&#x201A;asny niĹź prywatny. Rolnicy zgĹ&#x201A;osili wiÄ&#x2122;c sprawÄ&#x2122; do Rzecznika Praw Obywatelskich. â&#x20AC;&#x201C; W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich, nie sposĂłb wskazaÄ&#x2021; racjonalnych argumentĂłw przemawiajÄ&#x2026;cych za tym, Ĺźe grunty bÄ&#x2122;dÄ&#x2026;ce w  zasobie Agencji NieruchomoĹ&#x203A;ci Rolnych powinny korzystaÄ&#x2021; z  silniejszej ochrony niĹź grunty naleĹźÄ&#x2026;ce do podmiotĂłw prawa prywatnego â&#x20AC;&#x201C; czytamy w wystÄ&#x2026;pieniu RPO. Pismo zostaĹ&#x201A;o skierowane do Ministerstwa Rolnictwa i  Rozwoju Wsi. O wynikach interwencji rzecznika poinformujemy. (pw) R E K LAMA







  

       

*RG]LQ\RWZDUFLD SRQSW 6RERWD WHO NRP 2IHUXMHP\ :\SRÄŞ\F]DQLHHOHNWURQDU]Ä&#x160;G]LRG]LHÄŞURERF]Ä&#x2026; PLHV]DQLHIDUEÄ&#x17E;FLHQQ\FKVDPRFKRGRZ\FKLW\QNyZ

Gdy nie wysiejemy

Z powodu suszy wielu rolnikĂłw znalazĹ&#x201A;o siÄ&#x2122; w nie lada tarapatach. Ci, ktĂłrzy realizujÄ&#x2026; programy rolnoĹ&#x203A;rodowiskowe, muszÄ&#x2026; wyrobiÄ&#x2021; siÄ&#x2122; w terminach siewu miÄ&#x2122;dzyplonĂłw i poplonĂłw. Nie jest to proste. Zgodnie z rozrzÄ&#x2026;dzeniem Ministra Rolnictwa i  Rozwoju Wsi z  marca tego roku, na obszarach uznanych za proekologiczne konieczne jest wysianie mieszanek w miÄ&#x2122;dzyplonie Ĺ&#x203A;cierniskowym do 20 sierpnia. Niestety, susza w wielu przypadkach uniemoĹźliwiĹ&#x201A;a speĹ&#x201A;nienie tego obowiÄ&#x2026;zku. Co moĹźna zrobiÄ&#x2021; w takiej sytuacji? Pierwszym wyjĹ&#x203A;ciem jest dokonanie zmiany elementu proekologicznego na miÄ&#x2122;dzyplon ozimy, ktĂłry moĹźe byÄ&#x2021; wysiany do 1 paĹşdziernika i utrzymywany do 15 lutego nastÄ&#x2122;pnego roku. Drugie rozwiÄ&#x2026;zanie polega na zmianie gatunku roĹ&#x203A;lin wysiewanych w mieszankach w miÄ&#x2122;dzyplonie Ĺ&#x203A;cierniskowym lub ozimym oraz zamianie dziaĹ&#x201A;ki, na ktĂłrej bÄ&#x2122;dzie Zabiegi agrotechniczne

utrzymywany obszar EFA. Rolnik, ktĂłry dokonaĹ&#x201A; takich korekt musi poinformowaÄ&#x2021; o tym kierownika powiatowego biura ARiMR, skĹ&#x201A;adajÄ&#x2026;c zmiany do wniosku o  przyznanie pĹ&#x201A;atnoĹ&#x203A;ci oraz oĹ&#x203A;wiadczenie o  powierzchni gruntĂłw proekologicznych. JeĹ&#x203A;li gospodarz nie jest w stanie wysiaÄ&#x2021; miÄ&#x2122;dzyplonu na skutek tzw. siĹ&#x201A;y wyĹźszej, takĹźe zgĹ&#x201A;asza to do ARiMR. NaleĹźy udowodniÄ&#x2021;, Ĺźe siew nie byĹ&#x201A; moĹźliwy np. ze wzglÄ&#x2122;du na suszÄ&#x2122;. Wystarczy do tego protokĂłĹ&#x201A; szacowania szkĂłd sporzÄ&#x2026;dzony przez komisjÄ&#x2122; gminnÄ&#x2026; albo pisemne oĹ&#x203A;wiadczenie potwierdzajÄ&#x2026;ce straty spowodowane suszÄ&#x2026;, podpisane przez dwĂłch Ĺ&#x203A;wiadkĂłw, ktĂłrzy nie sÄ&#x2026; domownikami rolnika. (pw)

PoĹźniwne wapnowanie

Po Ĺźniwach na wielu polach zabieliĹ&#x201A;o siÄ&#x2122; na skutek wapnowania. GĹ&#x201A;Ăłwny cel tego zabiegu to zmiana odczynu gleby, a przez to zwiÄ&#x2122;kszenie pobierania azotu, fosforu i mikroelementĂłw przez roĹ&#x203A;liny. Ziemia moĹźe posiadaÄ&#x2021; róşne odczyny pH. Na glebach torfowych, kwaĹ&#x203A;nych, jest on bardzo niski. Na niewielkim obszarze Polski wystÄ&#x2122;puje ziemia zasadowa o odczynie ok. 8,0. RoĹ&#x203A;liny najbardziej lubiÄ&#x2026; takÄ&#x2026; o pH wynoszÄ&#x2026;cym 6. Aby wiedzieÄ&#x2021; czy wapnowanie jest potrzebne, najlepiej wykonaÄ&#x2021; analizÄ&#x2122; pH gleby. SĹ&#x201A;uĹźÄ&#x2026; do tego kwasomierze. PomiarĂłw dokonujemy w  kilku miejscach pola. Wapnowanie przeprowadza siÄ&#x2122; zazwyczaj co kilka lat. Jak przed laty rolnicy orientowali siÄ&#x2122;, jaki odczyn ma ziemia? Korzystali ze wskazĂł-

wek natury. Szczaw oznaczaĹ&#x201A;, Ĺźe gleba jest kwaĹ&#x203A;na, a lucerna nerkowata wskazywaĹ&#x201A;a na odczyn zasadowy. Okres poĹźniwny jest optymalny do wykonania zabiegu wapnowania. Wapno musi trafiÄ&#x2021; na odpowiedniÄ&#x2026; glebÄ&#x2122; â&#x20AC;&#x201C; najlepiej wilgotnÄ&#x2026;. Nie naleĹźy go stosowaÄ&#x2021; w krĂłtkim odstÄ&#x2122;pie czasu (w tym samym roku) z  nawozami organicznymi, gĹ&#x201A;Ăłwnie z  obornikiem, bo nastÄ&#x2122;puje wĂłwczas zbyt szybki rozkĹ&#x201A;ad obornika i straty azotu sÄ&#x2026; znaczne. (pw)

Zaproszenie

Od sadzonek po karpie

20 wrzeĹ&#x203A;nia warto wybraÄ&#x2021; siÄ&#x2122; do Minikowa na JesiennÄ&#x2026; WystawÄ&#x2122; OgrodniczÄ&#x2026; poĹ&#x201A;Ä&#x2026;czonÄ&#x2026; z promocjÄ&#x2026; karpia Ĺ&#x203A;lesiĹ&#x201E;skiego. Pokaz organizuje KujawskoPomorski OĹ&#x203A;rodek Doradztwa Rolniczego. Podzielony jest na dwie czÄ&#x2122;Ĺ&#x203A;ci. Z pierwszej mogÄ&#x2026; skorzystaÄ&#x2021; miĹ&#x201A;oĹ&#x203A;nicy ogrodnictwa i sadownictwa. Na kiermaszu bÄ&#x2122;dÄ&#x2026; dostÄ&#x2122;pne sadzonki drzew, krzewĂłw i  bylin oraz cebulki kwiatĂłw. Ceny powinny byÄ&#x2021; umiarkowane, poniewaĹź produkty te oferowaÄ&#x2021; bÄ&#x2122;dÄ&#x2026; producenci. W  czÄ&#x2122;Ĺ&#x203A;ci ogrodniczej zaplanowano rĂłwnieĹź promocjÄ&#x2122; miodĂłw, sokĂłw i jabĹ&#x201A;ek oraz wystawÄ&#x2122; produktĂłw lokalnych. Do Minikowa mogÄ&#x2026; wybraÄ&#x2021; siÄ&#x2122; takĹźe miĹ&#x201A;oĹ&#x203A;nicy potraw z  karpia,

a konkretnie karpia Ĺ&#x203A;lesiĹ&#x201E;skiego. W Ĺ&#x161;lesinie dziaĹ&#x201A;a wielkie gospodarstwo rybackie ze stawami o  powierzchni aĹź 410 hektarĂłw. Karpie w  Minikowie bÄ&#x2122;dÄ&#x2026; filetowane, przyrzÄ&#x2026;dzane na wiele sposobĂłw, a nastÄ&#x2122;pnie podawane goĹ&#x203A;ciom do degustacji. 12 wrzeĹ&#x203A;nia w  Przysieku odbÄ&#x2122;dzie siÄ&#x2122; festyn â&#x20AC;&#x17E;Barwy lata, dary jesieniâ&#x20AC;?. W  programie m.in. degustacja potraw z ziemniaka, kiermasze, wystawa drobnego inwentarza i wystÄ&#x2122;py zespoĹ&#x201A;Ăłw ludowych. Festyn potrwa od 10.00 do 15.00. (pw)


Czwartek, 3 września 2015

Susza wymusza zbiory

UPRAWA Brak opadów przekonuje rolników do wcześniejszych zbiorów kukurydzy. Powodem nie jest jednak dojrzałość ziarna, a raczej zasychanie całych roślin. Czy warto zbierać wcześniej?

Kukurydzę kosi się zwykle we wrześniu lub październiku, ekstremalne warunki mogą jednak wpływać na termin zbioru Obecny rok nie jest korzystny dla roślin o długim okresie wegetacji. Niskie opady zimą nie uzupełniły niedoborów wody w  glebie. Marzec był słoneczny, co mocno wysuszyło górne warstwy ziemi. W maju i czerwcu odnotowano znacznie niższe opady w porównaniu do średniej z wielolecia. Lipiec w niektórych

regionach był wilgotny, jednak suchy i upalny sierpień pogłębił niedobory wody. Kukurydza siana na glebach słabszych lub w  opóźnionym terminie jest w  słabej kondycji. Z  kolei ta po międzyplonach ozimych często miała problemy z  równomiernymi wschodami. Pozostaje niska, a z czasem wy-

stąpiły problemy z zapylaniem i  zawiązywaniem kolb. Na niektórych polach kukurydze schną, mimo stosunkowo wczesnej fazy rozwojowej. Optymalnym terminem zbioru kukurydzy jest faza mlecznowoskowa ziarna, gdy całe rośliny mają 25-35 proc. SM. Wartość tę łatwo określić: po mocnym ściśnięciu sieczki ręka może być co najmniej wilgotna (35 proc. SM) do lekkiego wycieku soków (25 proc. SM). Dokonując oceny roślin, warto zwrócić uwagę na ich zapylenie. Jeżeli kolby rozwinęły się i  zostały zapylone (widoczne małe ziarna w  kolbie), warto poczekać na deszcz, chyba że większość liści już uschła. Jeżeli jednak zapylanie jest słabe, nie widać ziaren w kolbie lub występuje ich mało, warto przyspieszyć zbiór. Kolejnym krokiem oceny jest obserwacja zielonych liści na roślinie. Jeżeli przynajmniej liście

ROLNICTWO   19 Warto wiedzieć... • Kukurydza jest jedną z najczęściej uprawianych roślin w  Polsce. W  niektórych latach powierzchnia jej zasiewów bywa porównywalna z  jęczmieniem czy pszenżytem. Więcej w  Polsce uprawia się tylko pszenicy ozimej, żyta oraz mieszanek zbożowych. • Kukurydza wywodzi się z klimatu cieplejszego, jednak dzięki wielu modyfikacjom skrócono jej okres wegetacji. Przy okazji dobrze znosi okresy suszy, dzięki czemu można uzyskać wysokie plony biomasy, jak i  samego ziarna. Wysoka zawartość cukrów rozpuszczalnych umożliwia bardzo dobre zakiszanie masy. • Kiszonka z kukurydzy jest najważniejszą paszą objętościową w  żywieniu krów mlecznych. Rośliny zazwyczaj kosi się we wrześniu i w październiku (w zależności od terminu siewu i FAO danej odmiany). powyżej kolby są zielone, warto czekać ze zbiorem. Jeśli zostały mniej niż cztery zielone liście, a  łodyga zaczyna się odbarwiać, zbiór jest wręcz konieczny. W  skrajnych przypadkach, na niektórych polach, rośliny nie zawiązały kolb, a suche liście nakazują przyspieszenie zbiorów. Rolnicy, którzy siali różne odmiany na różnych glebach – co sprawia, że tylko część roślin jest już sucha – powinni przyspieszyć zbiory. Wówczas na dół pryzmy warto wrzucać kukurydzę najbardziej suchą, a na górę odmiany wilgotniejsze. Przeciek soków z  górnej warstwy przyczyni się do lepszego zakiszenia warstwy dolnej. Sucha kukurydza trudniej się ubija, dlate-

go sieczka powinna być pocięta drobniej, a pryzma dokładniej ubita. Rośliny wysuszone warto kosić do długości 8-10 mm, z kolei rośliny zielone na 15-18 mm. Dobrze również pomyśleć o  zastosowaniu zakiszaczy. Pozwoli to na szybszą zmianę pH, a także zmniejszy rozwój procesów tlenowych, takich jak pleśnienie. Obecny rok nie sprzyja kukurydzy, dlatego w  niektórych przypadkach nie można liczyć na wysoki plon energii. W tej uprawie nie liczy się ilość biomasy z  hektara, a  udział ziarna w  kiszonce, który decyduje o  energii. Wartość tegorocznej kiszonki prawdopodobnie będzie niska.

antyżywieniowych, mają bardzo ograniczone zastosowanie. Podobne ograniczenia dotyczą komponentów białkowych. Duży udział białek pochodzenia roślinnego, np. z poekstrakcyjnej śruty sojowej, może wywoływać u prosiąt reakcje alergiczne. Powoduje to wówczas intensywne biegunki. Komponenty roślinne cechuje wysoka zawartość włókna, co dodatkowo ogranicza ich stosowanie. Optymalny skład Znacznie lepszym źródłem białka dla kilkudniowych prosiąt są produkty pochodzenia zwierzęcego, tj. mączka rybna oraz pochodzenia mlecznego, tj. serwatka i  preparaty mlekozastępcze, które cechują się wysoką strawnością. – Prestarter musi być również zbilansowany pod względem witamin i  składników mineralnych – zauważa Karol Wysocki. – Szczególnie istotne jest zapewnienie optymalnych poziomów wapnia, fosforu, jodu i  żelaza. Bardzo ważną rolę w  prestarterach odgrywają również dodatki aromatyczne. Stanowią one dodatkową zachętę dla prosiąt, przez co zwiększają spożycie paszy. Natomiast udział dodatków probiotycznych i  zakwaszaczy w  mieszance działa stymulująco na mikroflorę przewodu pokarmowego. Ze względu na dość złożoną

recepturę zaleca się, by pierwszą paszą treściwą dla prosiąt była gotowa mieszanka przemysłowa. Pozorne oszczędności – Dodatkowo komponenty paszy są bardzo często poddane obróbce termicznej, takiej jak ekstruzja czy toastowanie. Poprawia to strawność paszy – dodaje ekspert żywieniowy. – W warunkach gospodarstwa na ogół nie jest możliwe przeprowadzenie takich zabiegów. Najczęściej popełnianym błędem w stosowaniu prestarterów jest zbyt późne rozpoczęcie ich podawania, a  wielu hodowców, szczególnie mniejszych, niestety w  ogóle ich nie stosuje. Powodem takiego stanu rzeczy jest z reguły oszczędność, ponieważ prestarter jest najdroższą paszą w  żywieniu trzody. Są to jednak tylko pozorne oszczędności, gdyż skutkiem takiego postępowania jest wydłużenie okresu odchowu. Dodatkowo prosięta nie karmione prestarterami są mniej odporne, pogarsza się stan ich zdrowia, przez co wzrasta liczba upadków. Rzutuje to również na cały okres tuczu, który ulega znacznemu wydłużeniu. Koszty związane z upadkami, leczeniem weterynaryjnym i  wyższym zużyciem paszy zazwyczaj znacznie przewyższają zaoszczędzoną kwotę.

(mf)

Hodowla

Zasadnicza rola pierwszej paszy

W początkowych tygodniach życia w organizmach prosiąt zachodzą bardzo intensywne zmiany. Dużym wyzwaniem dla hodowców jest dopasowanie mieszanki paszowej do stanu fizjologicznego zwierząt.

Pokarm lochy to głównie tłuszcz, woda i laktoza; w paszach stałych dominuje skrobia Podczas pierwszych dni życia prosięta przystosowują się do nowych warunków panujących w środowisku. Ich układ odpornościowy nie jest jeszcze rozwinięty, dlatego niezbędne przeciwciała pobierają od matki wraz z  siarą, która stanowi dla nich jedyne źródło pokarmu. Dobry czas Mleko lochy składa się głównie z  wody, laktozy oraz tłuszczu, natomiast w  paszach stałych dominuje skrobia. Prosięta w  krótkim czasie muszą przejść

drastyczną zmianę składu pobieranego pokarmu. Najmniejszy błąd popełniony w tym okresie przez hodowcę może nieść ze sobą poważne konsekwencje. – W pierwszych dniach życia prosiąt bardzo ważne jest rozpoczęcie stosowania pasz stałych – mówi Karol Wysocki, ekspert żywieniowy z  paszowej firmy Ewrol. – Mieszanki typu prestarter powinno się podawać już w 5-6 dniu. Błędem jest wprowadzanie tego typu pasz później niż pod koniec 2 tygodnia życia.

Zbożowa baza Rozpoczęcie szybkiego pobierania pasz treściwych sprzyja szybszemu rozwojowi układu pokarmowego. Ich wczesne pobieranie ma także korzystny wpływ na wydzielanie enzymów trawiących polisacharydy. Prestartery, podobnie jak pozostałe pasze, składają się głównie ze zbóż, jednak do ich produkcji w zasadzie nadaje się tylko pszenica i  kukurydza. Pozostałe zboża, ze względu na wyższą zawartość włókna i  substancji

(pb)


20

PORADY

Czwartek, 3 września 2015

Między głową a niebem MODA Dawniej nakrycia głowy były nieodłącznym elementem stroju kobiet. Włosy należało zawsze starannie uczesać, a następnie przykryć chustą, kapeluszem lub innym ówcześnie modnym przybraniem Modystki, czyli osoby zajmujące się dodatkami, szczególnie kapeluszami, miały ręce pełne roboty. Pierwsze kreatorki mody, takie jak Rose Bertin, zaczynały swoją karierę właśnie od wyrobu fantazyjnych nakryć głowy. Czasem kapelusz był malutki, przypinany na szpilkę, innym razem stanowił wielką i ciężką, bogato zdobioną konstrukcję. Za czasów Marii Antoniny na głowach arystokratek rozgrywały się scenki historyczne, polityczne lub naturalne. Ułożenie ich zabierało kilka godzin i wymagało zaangażowania wielu osób. Misterna fryzura w połączeniu z toczkiem lub kapelusikiem świadczyła o  elegancji i  pozycji społecznej aż do czasów II wojny światowej. Później nakrycie głowy przestało odgrywać tak wielką rolę, z  czasem mniejszą uwagę przywiązywano też do uczesania. Obecnie nakrycia głowy mają charakter użytkowy, służą do ochrony przed słońcem lub zimnem. Czasem chustą lub kapturem zakrywamy nieład na głowie. Dbając o  swój wizerunek – uważnie dobierając stroje, makijaż i  dodatki - kobiety lekceważą moc, jaką dają nakrycia głowy. Ciekawy element może wzbogacić stylizację, odmienić ją i uczynić wyjątkową. Zgadzam się, że czapki mają również wady - przede wszystkim psują fryzurę. W  dawnych czasach kobiety nie zdejmowały przybrania głowy w  pomieszczeniu, dziś trudno sobie wyobrazić spędzenie ośmiu godzin pracy w  kapeluszu. Zimą po zdjęciu czapki włosy są oklapnięte, czasem się elektryzują. Z  tego powodu wiele kobiet rezygnuje z nakrycia głowy nawet podczas mrozów. Kolejną wadą jest trudność w  utrzymaniu na miejscu kapelusza, zwłaszcza w  wietrzny dzień. Poza tym może on ograniczać widoczność, przeszkadzać w  prowadzeniu samochodu. Widok kobiety w misternym kapeluszu z  dwójką dzieci na zakupach może wywoływać uśmiech. Jednak wrażenie, jakie daje wykończenie stylizacji dobrze dobranym nakryciem głowy jest rekompensatą wszelkich niedogodności. Warto rozważyć kilka propozycji. Nakrycie głowy, jak każdy dodatek, wzbogaca i  odmienia stylizację. Zakładając, że w  co-

dziennych kontaktach międzyludzkich najbardziej eksponujemy twarz i górne części naszego ciała, nakrycie głowy będzie odgrywać większe znaczenie niż buty, którym przecież poświęca się bardzo dużo uwagi. To, czym zdecydujemy się upiększyć głowę, powinno pasować do trybu życia (musi być wygodne), twarzy i  reszty stylizacji. Elegancki płaszcz nie będzie dobrze wyglądał z  wełnianą czapą, natomiast toczek z woalką nie pasuje do sportowej kurtki. Dobrze dobrany beret może odmienić zeszłoroczny płaszcz, a dobrany do niego szal lub chusta pozwolą na zabawę kolorami i  inny wygląd każdego dnia.

Chusty Najprostszy i najbardziej dostępny sposób nakrycia głowy to chusta. Można ją zawiązać na wiele sposobów, np. nosić jako opaskę – zwiniętą chustą obwiązujemy głowę. Wiązanie może stanowić dodatkową ozdobę lub być ukryte z tyłu, pod włosami. To dobry sposób na ujarzmienie fryzury lub podniesienie włosów z tyłu głowy, w stylu pin up. Chustą można również zakryć całe włosy. Najpowszechniejsze wtedy jest wiązanie pod brodą (by uniknąć skojarzenia z  babuszką, można materiał przełożyć pod brodą i  zawiązać z tyłu szyi, jak gwiazdy kina lat 50.). Inny sposób to obwiązanie włosów na głowie, do tego warto używać większych i  bardziej strojnych materiałów, na przykład wykończonych frędzlami. Chusta będzie się pięknie prezentować na plecach lub na ramieniu. Kolejnym przykładem jest turban. Obwiązujemy całą głowę kilka razy. Takie wiązanie może

być bardzo eleganckie. Wszystko w zależności od rodzaju materiału i jego wielkości.

Kapelusze Ten rodzaj nakrycia głowy ma również wiele form. Kapelusze najczęściej kojarzą się ze słomkowymi, z dużym rondem. Na jesień polecam takie z  filcu. W  zależności od wysokości i szerokości ronda, kapelusz będzie skromniejszy lub bardziej strojny. Nie bez znaczenia są zdobienia. To zwykle wstążki lub tasiemki, które okalają rondo, mogą być dodatkowo zdobione kokardą lub inną ozdobą – wszystko zależy od naszej fantazji. Dobór odpowiedniego kapelusza to nie lada wyzwanie. W  celu dokonania właściwego zakupu polecam wizytę u  modystki, osoby zajmującej się wyrobem nakryć głowy. W  fachowym sklepie można dobrać odpowiedni fason do kształtu twarzy i figury lub zamówić coś specjalnie dla siebie. Toczki to kapelusze bez ronda, bardzo modne w  latach

60. Toczek może być duży, na cały obwód głowy, lub maleńki, przypinany do włosów spinką. Te ostatnie zyskały sympatię panien młodych i stanowią alternatywę dla welonów. Toczki mogą być zdobione, najczęściej woalką – welonikiem opadającym na czoło lub zakrywającym oczy. Toczek bardzo pasuje paniom z krótkimi fryzurami albo wysoko upiętymi włosami. Czapka Najpopularniejszym nakryciem głowy są czapki. Używamy ich od jesieni do wiosny. Zapewniają ciepło i chronią przed przeziębieniem. Opisanie wszystkich rodzajów czapek to trudne zadanie. Najczęściej spotykane są te wełniane, często z  pomponem. W ostatnich latach bardzo modne są czapki futrzane (z futra ekologicznego). Niezależnie od wielkości i  kształtu, ich zadaniem jest ochrona przed zimnem, mniejsze znaczenie ma wartość estetyczna. Jesienią również można nosić czapki, na przykład zrobione na szydełku, koronkowe. Pozwolą one na stworzenie romantycznego wizerunku i  odmienią codzienny look. Osobnym zagadnieniem są berety. To świetne uzupełnienie jesiennego wizerunku. Pasują zarówno do płaszcza, jak i  kurtki. Te klasyczne, filcowe z antenką, przywodzące na myśl

działaczki francuskiego ruchu oporu, doskonale prezentują się na długich i krótkich włosach. Nakrycia głowy to bogate źródło inspiracji i  dodatków, których nie trzeba ograniczać do butów, torebki i  biżuterii. Mogą nas chronić, ale przede wszystkim zdobić. Pozwalają na ujarzmienie fryzury lub czasową zmianę. Nie trzeba przecież farbować włosów, wystarczy obwiązać je chustą w wybranym kolorze, by na dzień z  brunetki zmienić oblicze na jaśniejsze. Kapelusze i  chusty to dodatkowy element do zabawy kolorami. Rozjaśnią i  rozweselą ciemne jesienne płaszcze i kurtki. Nie lekceważmy ich możliwości. Agata Zielińska fot. internet

Zaradna Pani Jesień w ogrodzie Jesienią możemy ożywić nasz gród, dodając nowe kwiaty – astry, wrzosy i  chryzantemy. Nie trzeba przekopywać rabatek. Wystarczy kupić sadzonki w małych doniczkach i te umieścić w koszykach po truskawkach. W  ten sposób możemy tworzyć wielobarwne kompozycje i  ozdobić nimi schody, balkony oraz altanki. Nowe rośliny będą nas cieszyć do pierwszych mrozów. Zawartość koszyczków łatwo wyrzucić, unikając konieczności usuwania martwych roślin następną wiosną.

Czytelnicy pytają – ekspert odpowiada Pytanie: Czy jest naturalny sposób na odświeżenie białych rzeczy pranych w pralce? Odpowiedź: Białe ubrania, szczególnie te prane w pralce, szybko szarzeją i tracą blask. By temu zapobiec, wystarczy do proszku do prania dodać trzy łyżki sody oczyszczonej lub szklankę soku z cytryny (sprawdza się również ocet winny). Sodę należy dodawać profilaktycznie do każdego białego prania. Pożółkłą biel wyczyścimy namaczając rzeczy w zsiadłym mleku (należy pozostawić na noc), później piorąc w ciepłej wodzie. Należy pamiętać, że do białego prania nie można dodawać kolorowych ubrań, nawet jasne barwniki mogą przełamać biel, która jest trudna do odzyskania. Agata Zielińska Na Państwa pytania czekamy pod adresem redakcja@wpr.info.pl


porady   21

Czwartek, 3 września 2015

Przygotowanie do jesieni ZDROWIE    Babie lato, szczególnie to ciepłe i pogodne, to czas by naładować akumulatory, które pozwolą oprzeć się jesiennemu przygnębieniu

Wrzesień jest miesiącem specjalnym. To czas przejścia

pomiędzy latem i jesienią. Kalendarzowo do 23 dnia mie-

siąca trwa lato, jednak powrót dzieci do szkoły, koniec sezonu urlopowego, coraz krótsze dni i chłodniejsze wieczory zwiastują nadejście kolejnej pory roku. Mamy babie lato. Nazwa wzięła się od nici pajęczych, które unoszą się w  promieniach słońca, porannej rosy i liści przebarwiających się na wszystkie odcienie czerwieni. Lato na talerzu To czas obfitości, szczególnie w  kuchni. Właśnie wtedy warzywa i  owoce są najokazalsze. Warto korzystać z  sezonowych skarbów i  wzbogacić nasz jadłospis w  dodatkowe witaminy. Dynie, kabaczki, cukinie to warzywa doskonałe na potrawki, zapiekanki i  sałatki. Wreszcie możemy się cieszyć pełnym smakiem tegorocznej marchwi i  innych warzyw korzeniowych. Rozpoczyna się festiwal owoców

Kobiety

Akcja DAJ WŁOS

Marta Turska-Grochocka na co dzień pracuje w świetlicy szkoły podstawowej w Lipnie. Nie jest pewna czy jej sąsiedzi znają jej pasję. O tym, kim jest świetnie wiedzą za to światowe koncerny zajmujące się produkcją farb i przyborów papierniczych.

Marta zajmuje się tworzeniem obrazów z papieru, farby i  wszystkiego, co akurat ją natchnie, na przykład elementów od zegarków. Jej podstawowe dziedziny to art żurnal, czyli artystyczny pamiętnik, przelewanie emocji i tworzenie abstrakcyjnych obrazów, LO (layout) – oprawa zdjęcia lub zdjęć na pojedynczym arkuszu papieru oraz ręcznie robione kartki okolicznościowe. Artystka traktuje swoją działalność bardzo osobiście, jej prace to przede wszystkim sposób na wyrażenie własnych emocji, a nie dzieła tworzone na pokaz.

skórę. By przygotować maseczkę ze śliwek, należy usunąć pestki z 2 dojrzałych owoców, rozgnieść je i  wymieszać z  ubitą pianą z jednego białka jaja. Maseczkę pozostawić na 15-20 minut i spłukać letnią wodą. Rodzinne wyprawy Późnym latem warto spędzać jak najwięcej czasu na świeżym powietrzu. Polecam spacery po lesie, by koniec wakacji nie był tak bardzo odczuwalny, nie powinniśmy rezygnować z  wycieczek w  ciekawe miejsca. Odwiedzajmy wystawy, okoliczne miasteczka i  festyny, których wczesną jesienią jest bardzo wiele. Wszelkie plenerowe imprezy jak dni ziemniaka, dożynki to wyśmienite okazje do spędzenia czasu z  rodziną i  zaopatrzenia domowej spiżarni w naturalne produkty na przykład miód czy chleb na zakwasie. Wrzesień jest również czasem metamorfozy. Czas pożegnać letnie sukienki, kostiumy plażowe i przygotować szafę na przyjęcie cieplejszych rzeczy. Warto to zrobić, nim udamy się na jesienne zakupy. (az) fot. internet

Społeczeństwo

Cuda na papierze

– Kreacja i plastyka towarzyszyły mi od zawsze. Nie wybrałam ich jako drogi zawodowej, jest to dla mnie sposób na odreagowanie emocji zebranych podczas dnia – opisuje. – Na co dzień pracuję w szkole z dziećmi i tam również wykorzystuję swoje pomysły. Uczniowie prawie codziennie rysują, wycinają, kleją. Przelewają swoje pomysły na papier, to sposób na ich edukację, rozwój. Zdolności plastyczne to niejedyne talenty lipnowianki – wspólnie ze znajomymi stworzyła zespół Embertune, w  którym śpiewa i pisze teksty. – Występujemy podczas akcji charytatywnych, ostatnio daliśmy koncert w  lokalnej pizzerni – mówi. – Nasza muzyka podobała się ludziom, co było bardzo pozytywne i dało nam mnóstwo satysfakcji.

– śliwki, gruszki i wszelkie odmiany jabłek są najsmaczniejsze w tym czasie. Owocowe kosmetyki Owoce i warzywa nadają się nie tylko do jedzenia. Możemy wykorzystywać ich bogactwo w  formie maseczek i  okładów, które odżywią skórę po  letnim opalaniu. Maseczki ze śliwek doskonale usuwają zaczerwienienia, a  gruszkowe regulują pracę gruczołów łojowych i matują cerę. Marta Malarska z  portalu jejswiat.pl poleca maseczkę z  gruszek. Pół dojrzałej gruszki rozgnieść z  łyżką jogurtu naturalnego, dodać płatki owsiane (najlepsze będą takie rozdrobnione w młynku do kawy). Mieszankę nałożyć na twarz, szyję i  dekolt na 15 minut. Po tym czasie, spłukać ciepłą wodą.  Na stronie snobka.pl możemy znaleźć recepturę na wykorzystanie śliwek  wzmacniających naczynka (śliwki zawierają dużo regulującej proces krzepnięcia krwi witaminy K i  uszczelniającej naczynka witaminy C), działających też antyrodnikowo, opóźniających starzenie oraz oczyszczających

Działalność Marty jest dowodem na to, że sztuka może być środkiem, a niekoniecznie celem twórcy. Jest sposobem na odreagowanie codziennych wrażeń i  emocji. Świat fantazji, jaki można odnaleźć w  pracach Marty – prezentuje go na swoim blogu – nie potrzebuje promocji, by dawać autorce satysfakcję. To ciekawa droga dla wszystkich ludzi, którzy potrzebują oderwania od rutyny. Autorka jest na tyle ceniona i  rozpoznawalna, że prowadzi warsztaty z  scrapbookingu – sztuki tworzenia niepowtarzalnych okładek na przykład na notesy, albumy do zdjęć. Uczestnikami tych spotkań są i  dzieci, i osoby dorosłe. – Zdziwiło mnie, gdy na moje zajęcia przyszły panie po sześćdziesiątce – przyznaje. – Bardzo mnie cieszy, kiedy ludzie, niezależnie od wieku, chcą odkrywać w sobie nowe talenty. Prace Marty można oglądać na stronie internetowej www.ja-majka.blogspot.com. W niedalekiej przyszłości planuje organizację kolejnych warsztatów, o  których będziemy informować czytelników. (az), fot. ja-majka

Fundacja Rak’n’roll od kilku lat zajmuje się pozyskiwaniem naturalnych włosów, z których tworzy darmowe peruki dla kobiet po chemioterapii. W naszym regionie akcja rozpoczęła się w  Rypinie, gdzie już od 4 lat salony fryzjerskie przekazują ścięte włosy na rzecz fundacji.

Daria Bruzdowska oddała włosy na rzecz kobiet chorych na raka W Golubiu-Dobrzyniu działania prowadzone są po raz pierwszy. Do współpracy przystąpiły

wszystkie salony fryzjerskie z miasta. Prowadzone są kampanie informacyjne na fejsbuku, w  prasie i  lokalnej telewizji. Efekt to 40 osób, które zdecydowały się na obcięcie włosów. Lokalne stowarzyszenie „Fabryka Kultury” angażuje się w  wydarzenie od początku, zgromadziła już sto sześćdziesiąt 25-centymetrowych warkoczyków, które zostaną przerobione na peruki dla kobiet po chemioterapii. W  Golubiu-Dobrzyniu akcja trwa do 30 listopada, co nie oznacza, że później nie można pomóc. Aktualną listę salonów można znaleźć na stronie Fundacji „Rak’n’roll” www.raknroll.pl Zapraszamy do współpracy salony fryzjerskie z  innych powiatów. (az) fot. Fabryka Kultury


22

ROZRYWKA

Czwartek, 3 września 2015

HOROSKOP

P O G O D A

Nie bacząc na weekendowe plany, postaraj się znaleźć czas na refleksję nad tym, w jakim momencie życia się znajdujesz. Wnioski mogą Cię mocno zaskoczyć. Nadchodzący tydzień może być wyjątkowym okresem dla Twojego uczuciowego związku.

Pierwsze kroki w kuchni, czyli uczniowie Zespołu Szkół w Kowalewie Pomorskim proponują…

Baran (21.03-21.04)

Wygląda na to, że historia zatoczyła krąg. Od Ciebie tylko zależy, w którą stronę pójdziesz. W wielu przypadkach nadchodzące tygodnie będą świętem miłości, czasem umacniania uczuć. To dobra pora na ślub, zawieranie nowych lub pielęgnowanie starych przyjaźni.

SOB. 05.09.15

Powinnaś trochę zwolnić i pomyśleć dwa razy, zanim zrobisz coś pod wpływem impulsu. Możesz teraz podpisywać umowy i finalizować projekty, co da Ci też prawo do świętowania sukcesów. Czekają Cię jednak napięcia, prowokując do nieprzemyślanych działań.

wodą i gotować. Włoszczyznę umyć, obrać, opłukać, pokroić na kawałki, dodać do gotujących się kości i zagotować. Wywar przecedzić. Koncentrat pomidorowy rozmieszać z niewielką ilością gorącego wywaru, dodać do całości. Przyprawić do smaku cukrem i solą, zagotować. Zupę czystą zawsze podajemy w bulionówce, np. z pasztecikiem. Smacznego!

NIEDZ. 06.09.15

Ryby (20.02-20.03)

Składniki: 25 dag kości wieprzowych lub wołowych 10 dag marchwi 5 dag pietruszki 5 dag selera 5 dag pora 7 dag koncentratu pomidorowego 10 g cukru 1,5 l wody Przygotowanie: kości umyć, rozdrobnić, zalać zimną

PT. 04.09.15

Zupa pomidorowa czysta dla początkujących kucharzy

Wodnik (20.01-19.02) Korzystny układ planet w Twoim horoskopie pomoże Ci stworzyć rzeczy piękne. Masz problemy z wyrażaniem uczuć, ale obecne wpływy astrologiczne pomogą Ci przełamać tą barierę. Ludzie oraz pewne sytuacje będą trafiać wprost do serca.

CZW. 03.09.15

Koziorożec (22.12-20.01)

PN. 07.09.15

Byk (20.02-21.05)

WT. 08.09.15

Nie cierpisz na nadmiar rozrywek. Pora więc odsunąć na dalszy plan pracę oraz obowiązki i skupić się na przyjemnościach. Może warto wybrać się gdzieś na długi weekend? Zamiast rozwijać karierę, powinieneś zadbać o życie towarzyskie.

Bliźnięta (22.05-22.06)

ŚR. 09.09.15

W obszarze miłości i partnerstwa rozpoczyna się pomyślny okres, który przyniesie romantyczne chwile i poprawę Twoich relacji z ludźmi. Tak to wygląda w teorii. Intuicja pomoże Ci rozpoznać osoby, które działają na Twoją niekorzyść lub żywią do Ciebie urazę.

Rak (22.06-22.07) Już dziś przymierzasz się do zmiany otoczenia albo czekasz na jakieś niezwykłe i ekscytujące zdarzenie. Rozmowa albo spotkanie da impuls do rozpoczęcia procesu życiowej transformacji. Oczywiście, może być i tak, że zainicjujesz go sam. Dojdziesz do wniosku, że pora pomyśleć o sobie.

Lew (23.07-23.08) Wenus pomoże Ci zdobyć parę dodatkowych punktów. A ponieważ znana jest z tego, że potrafi leczyć złamane serca i lubi godzić zwaśnionych kochanków, jest szansa, że dzięki jej korzystnemu wpływowi Twoje życie miłosne nabierze rumieńców.

Panna (24.08-23.09) Przygotuj się na przemianę wewnętrzną – będziesz miała inne niż dotąd oczekiwania. Tuż za nią pójdą przemiany w otaczającym Cię świecie. Być może w najbliższych dniach otrzymasz zaproszenie lub propozycję, która odmieni model Twojego życia. Niewykluczone, że sama będziesz inicjatorką zmian.

Waga (23.09-22.10)

Już niebawem otworzy się okno, przez które spojrzysz na szeroki świat. Być może wyjedziesz na krótko do nowego miejsca albo poznasz ludzi lub zdobędziesz informacje, dzięki którym poszerzy się Twoja wiedza i przybędzie Ci cennych doświadczeń.

KRZYŻÓWKA Pospolita morskaryba, drapieǏna, jadalna

Pisarz;"Lalka"

22

Strzelec (23.11-21.12)

Wpływy astrologiczne oznaczają rozwidlenie drogi zawodowej lub przybycie albo wyjazd kogoś z rodziny. Nie lubisz zmian. Czasem jednak trzeba zrobić wyjątek i pogodzić się z losem. Może się okazać, że to, przed czym tak się wzbraniałeś, da Ci radość i wspaniałe poczucie wolności.

NarzČd wzroku;Z tħczówkČ

Znawca Ameryki

Embrion

11

MajČtek wnoszony

Czųonkini narodu arabskiego

Zdrobnienieod: kuzyn

Polowanie

23

Zdrobniale odszaųas

alkoholZagųoby

22

4

NarzČd wzroku;Z tħczówkČ

16

Znawca Ameryki

Embrion

Brzmizzegara

James (1758Ͳ1831), amer.polityki dyplomata;5 prezydentUSA

11

Czųonkini narodu arabskiego

17

1 CzworokČt; ukoƑnik

Owad

Polowanie

16

23

8 4 DuǏy,silny pies;pies Salvadore bojowy

Mgųanadbagnem

17

Wzór, wcielenie(o. zdrowia)

Przywódca bandy,szajki

26

8 Browarbrzeski

12

Typlasu

Kolor jasnofioͲ letowy

20

21

Mgųanadbagnem

20

21

1

2

18

19

18

2 19

°C mm hPa km/h

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

DZIEŃ 19 0 1019 8

NOC 8 0 1020 11

°C mm hPa km/h

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

DZIEŃ 20 0 1025 14

NOC 9 0 1027 10

°C mm hPa km/h

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

DZIEŃ 24 0 1030 8

NOC 13 0 1019 10

°C mm hPa km/h

SUDOKU

ImiħǏeŷskieͲ imieniny 26.VII., 17.VIII.;imiħ Lipnickiej

6

Puszystau lisa

10

7

Barwa militarna

Grubadeska Puszystau

6

14

lisa

Jednostka oporu elektryͲ cznego

7 Wboksie: sierpowy

Dzianinana bluzki

18

18

19

14

Jednostka oporu elektryͲ cznego

19

Dzianinana bluzki

Stokwaųu, nasypu Stokwaųu, nasypu ziemnego ziemnego

NOC 10 0 1017 9

27

Grubadeska

Symbollantanu, l.a.57.

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

DZIEŃ 19 2,2 1016 10

Barwa militarna

24

24

12

Kolor jasnofioͲ letowy

1

13

Symbollantanu, l.a.57.

Dajestaųydochód

°C mm hPa km/h

27

Dajestaųydochód DuǏy,silny pies;pies bojowy

NOC 11 0 1013 11

Wboksie: sierpowy

Substancja uǏywanado zmniejszania tarcia powierzchniciaų

DuǏypokój

Owad

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

DZIEŃ 19 2,1 1010 12

15

15

Policzek

Specjalistaw Typlasu dziedzinielogiki

°C mm hPa km/h

10

Substancja ImiħǏeŷskieͲ uǏywanado imieniny 26 26.VII., zmniejszania tarcia 17.VIII.;imiħ Lipnickiej powierzchniciaų

13

Brzmizzegara

Browarbrzeski

NOC 11 0 1011 11

3

3 Rozbójnik morski, korsarz

DZIEŃ 20 2 1013 12

9 SamuelFinley (1791Ͳ1872), amer.wynalazca, zbudowaųtelegraf

Specjalistaw dziedzinielogiki

Wzór, wcielenie(o. zdrowia)

Policzek

DuǏypokój

MajČtek wnoszony

Salvadore

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

9 SamuelFinley (1791Ͳ1872), amer.wynalazca, zbudowaųtelegraf

CzworokČt; ukoƑnik

morskaryba, drapieǏna, jadalna

°C mm hPa km/h

Przywódca bandy,szajki

James (1758Ͳ1831), amer.polityki dyplomata;5 prezydentUSA

1

Rozbójnik morski, Pospolita korsarz Pisarz;"Lalka"

NOC 10 0 1013 13

PANORAMICZNA

Zdrobnienieod: kuzyn

Skorpion (24.10-22.11)

W nadchodzącym tygodniu życie pokaże, że dalsza podróż utartym szlakiem może tylko zaszkodzić Twoim interesom. Przy okazji stanie się jasne, że ukrywanie uczuć nie może trwać w nieskończoność. Po stronie plusów będziesz mógł zapisać fakt, że Twoja ciężka praca zostanie nagrodzona.

Zdrobniale odszaųas

alkoholZagųoby

temperatura: opady: ciśnienie: wiatr:

DZIEŃ 22 0 1013 13

25

StolicaPeru

25

2

2

StolicaPeru

5

5

3 20

3

4 21

20

5

6

22

23

4

21

5 22

7

8

6 24

25

23

9

10

7 26

24

8

11

9

12

27

25

26

27

13

10

14

11

15

12

16

17

13

14

15

64 8 4 95 6 2 7 2 4 1 758 8 6 2 8 7 7 9 2 3 7 2 3 582 9 8 1 73 5 1 3 5 8 6 743 9 16 17 4 1

1 4 6

7 8 2 1


kultura    23

Czwartek, 3 września 2015

Przypomną poetów piosenki Smutna dziewczyna WYDARZENIE 17 września rozpocznie się piąta edycja Przeglądu Twórczości Poetów Piosenki w Lipnie. Do kina z gitarą akustyczną Recenzja

– Ruszyliśmy trochę z przypadku – przyznaje Michał Gromada, koordynator i  pomysłodawca imprezy. – W  2011 roku miał być kręcony film dokumentalny o  Agnieszce Osieckiej, w  którym zostałyby wykorzystane fragmenty z  jednorazowej imprezy poświęconej jej twórczości. Okazało się, że film nie powstał, ale narodził się inny pomysł, aby co roku realizować wydarzenie ku pamięci Osieckiej. W  następnym roku przyjechała do nas jej córka Agata Passent, a od trzeciej edycji rozszerzyliśmy program także na innych, wybitnych autorów tekstów piosenek. Od 2011 roku przegląd odbywa się regularnie i przyciąga widzów

z całej Polski, a nawet z zagranicy. W  minionych latach w  lipnowskiej Nawojce pojawili się m.in. Agata Passent, Magda Umer, Dorota Osińska, a  podczas ubiegłorocznej edycji Anna Stankiewicz i Janusz Strobel przybliżyli twórczość Jonasza Kofty i Jana Wołka. Przegląd promuje także twórczość lokalnych artystów, którzy mają okazję zaprezentować się przed dużą publicznością. W tym roku impreza potrwa trzy dni. Rozpocznie się w czwartek, 17 września, o 18.00 od spotkania z  Marią Czubaszek (wstęp wolny), autorką tekstów, satyryczką, ostatnio znaną z  programu „Szkło kontaktowe” (na zdj.). Kolejny dzień przeglądu zostanie w  całości poświęcony lokalnym artystom. W piątek o 17.00 zaprezentuje się lipnowski zespół Znani i Lubiani w repertuarze Osieckiej, Kofty i Grechuty, a o 18.15 na scenę wyjdą młodzi aktorzy teatru Bene Nati z Lipna. Trzeciego dnia festiwalu, w sobotę o 18.00, wystąpią legendy polskiej sceny muzycznej – Alicja Majewska i  Włodzimierz Korcz. Artyści współpracowali z  największymi postaciami polskiej sceny muzycznej: Wojcie-

chem Młynarskim, Jeremim Przyborą i wspomnianą Osiecką. Mają na swoim koncie wiele przebojów takich jak: „Być kobietą”, „Jeszcze się tam żagiel bieli” czy „Odkryjemy miłość nieznaną”. Bilety na ten koncert kosztują 30 zł i można je nabyć w  sekretariacie Miejskiego Centrum Kulturalnego w Lipnie. – Udało nam się zaprosić artystów, którzy cieszą się szacunkiem ogólnopolskiej publiczności od wielu lat – dodaje Gromada. – Jestem przekonany, że koncert duetu Majewska-Korcz będzie prawdziwą ucztą dla miłośników piosenki z  dobrym tekstem. Cieszę się, że do Lipna przyjedzie także Maria Czubaszek. To niezwykła osoba, a podczas spotkania będziemy rozmawiać na temat jej twórczości. Mogę z dumą powiedzieć, że publiczność z roku na rok jest coraz większa i Przegląd Twórczości Poetów Piosenki na stałe wpisał się w  kalendarz najważniejszych wydarzeń kulturalnych regionu. Mam nadzieję, że mieszkańcy będą zadowoleni z tegorocznej edycji, na którą serdecznie zapraszam.

CO? GDZIE? KIEDY?

Tomasz Błaszkiewicz

Brodnica Kulturalną jesień warto zaplanować z Brodnickim Domem Kultury. 9 października w Brodnicy wystąpią popularni aktorzy m.in. Tomasz Stockinger, Michał Milowicz i Małgorzata Potocka w spektaklu „Randka w ciemno na dwie pary”. Bilety kosztują 70 zł. 13 listopada odbędzie się koncert Katarzyny Groniec. Wokalistka jest autorką takich przebojów jak „Dzięki za miłość” czy „Przetańczyłam już wszystko”. Bilety są dostępne w cenie 50 zł. Golub-Dobrzyń W piątek, 11 września, odbędzie się piknik pod hasłem „Pożegnanie lata”. Impreza ruszy już o 17.00. Mieszkańcy mogą liczyć na takie atrakcje jak: pokazy wozów policji i straży pożarnej, przejażdżki motorami oraz gry i zabawy sportowe. Dzieci z pewnością skorzystają z uciech wesołego miasteczka. W międzyczasie zostaną rozstrzygnięte konkursy pod patronatem miejscowych władz. Zagrają zespoły Altus i Deja Vu, a gwiazdą wieczoru będzie Mariusz Kalaga. Artysta wykonuje muzykę pop i country. Ma na swoim koncie kilkanaście albumów, w tym wydany w ubiegłym roku krążek „Ja wiem w kogo ja wierzę”. 19 września o 16.00 w sali widowiskowej Domu Kultury wystąpi jedna z najpopularniejszych grup satyrycznych w Polsce – kabaret Smile. Bilety w cenie 40 zł można nabyć bezpośrednio w sekretariacie domu kultury lub w internecie na stronach: biletynakabarety.pl i kupbilecik.pl. Wąbrzeźno Od 28 sierpnia w Wąbrzeskim Domu Kultury można oglądać ogólnopolską wystawę „Polska Walcząca”, przygotowaną przez Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku. Ekspozycja pokazuje okoliczności powstania i działania Polskiego Państwa Podziemnego podczas II wojny światowej. Wystawa będzie dostępna do 8 września. W Wąbrzeźnie już po raz trzeci został zorganizowany Miejski Plener Rzeźby, w którym biorą udział studenci z Wydziału Sztuk Pięknych UMK w  Toruniu. Podczas dwutygodniowych zajęć studenci nie tylko doskonalą umiejętności, ale także nawiązują współpracę z instytucjami promocji i kultury. Prace są prowadzone w Parku WDK im. Marii Skłodowskiej-Curie, gdzie 13 września zostanie otwarta wystawa podsumowująca ćwiczenia. Na piątek, 4 września, o 17.00 w WDK zaplanowano otwarcie wystawy fotograficznej Mirosława Radciniewskiego pt. „Lotnictwo – moja pasja”. Tematyka zdjęć dotyczy lotnictwa sportowego, wojskowego, a  także ludzi związanych z  lotnictwem. Fotografie zostały wykonane na Air Show Radom 2013 oraz podczas pokazów organizowanych przez aeroklub pomorski w Toruniu. W czwartek, 8 października, w WDK zaśpiewa jedna z największych gwiazd polskiej sceny muzycznej – Kamil Bednarek. Artysta wydał do tej pory dwa albumy, w tym tegoroczny krążek „Oddycham”. Bednarek jest autorem takich przebojów jak: „Cisza” i „Chwile jak te”. Bilety kosztują 35 zł i będą na nabycia w kasie WDK od początku września, a wstępne rezerwacje są już przyjmowane. Rypin 11-13 września na stadionie Miejskiego Ośrodka Sportu i  Rekreacji odbędą się dożynki powiatowe Agra. Podczas imprezy nie zabraknie emocji sportowych. W piątek o 16.30 mecz piłkarski rozegrają samorządowcy z Rypina i Lipna, a już w sobotni poranek (od 6.00) do rywalizacji staną wędkarze. O 10.00 wystartuje „III Dziecięcy Bieg Po Zdrowie”, a w południe o zwycięstwo powalczą dorośli biegacze. O 16.00 ruszą oficjalne uroczystości, tuż po nich zostanie rozegrany turniej „Wymiatacze”, który poprowadzi popularny prezenter telewizyjny Ireneusz Bieleninik. W niedzielne przedpołudnie o 11.00 odbędzie się uroczysta msza święta, podczas której zostaną poświęcone wieńce dożynkowe. Po południu ruszy blok artystyczny, w którym nie mogło zabraknąć wyborów Miss Agra. O dobrą zabawę zadbają zespoły Shantel i Akcent. (ToB)

Sharon Van Etten od kilku lat jest jedną z najbardziej cenionych wokalistek folk rockowych na świecie. Nie jest to jednak folk w tradycyjnym, osadzonym w polskiej kulturze rozumieniu.

Nie uświadczymy tutaj muzyki skocznej, z wpadającym w ucho refrenem spod znaku zespołów Enej czy Piersi. To folk polegający na opowiadaniu historii, czasami smutnych, za pomocą dwóch naturalnych elementów – wokalu i  gitary akustycznej. Folk, który w naszym kraju wciąż jest głęboką alternatywą. Tych naturalnych elementów u  amerykańskiej wokalistki jest jednak więcej. Wychodząc na scenę, Sharon nie gra. Jest autentyczna, włącznie ze stylem ubierania, a  więc nieco wyciągniętym swetrem i  fryzurą á la Kurt Cobain (Nirvana). To zadziwiające, że Amerykanie, którzy przemysł muzyczny – włącznie z jego aspektem marketingowym – opanowali do perfekcji, zaakceptowali i  docenili artystkę, której utwory nie są nastawione na podbicie list przeboR E K L A M A

Nawojka przyjadą legendy polskiej sceny muzycznej – Alicja Majewska i Włodzimierz Korcz. Interesująco zapowiada się też spotkanie z Marią Czubaszek

jów, a teledyski nie są zapisem jednej wielkiej imprezy. Na nowym albumie „Are We There” Sharon zawarła jedenaście osobistych historii. Płytę otwiera subtelny, zagrany niemal akustycznie „Afraid of Nothing”. W  podobnym klimacie osadzone są utwory „Our Love” oraz „Tarifa”. Artystka idealnie wyważyła proporcje. Zapomniała o  kilku poprzednich płytach, na których często musiała przebijać się przez ścianę dźwięku. Na nowej postawiła na swój największy atut, którym jest wokal, a instrumenty są tu jedynie dodatkiem. Oczywiście, czasami jest głośno, folk staje się rockiem np. w „Your Love Is Killing Me” czy „Every Time The Sun Comes Up”, a Sharon brzmi jak PJ Harvey z lat świetności. „Are We There” to płyta dla melancholików na długie jesienne wieczory. Nie jest to muzyka trudna czy niedostępna. Sharon Van Etten nagrała album przesiąknięty pięknymi kompozycjami, które docenią nie tylko wytrawni słuchacze. Sharon Van Etten – „Are We There” Jagjaguwar / 2014 (ToB)


24

HOBBY/OGŁOSZENIA

Czwartek, 3 września 2015

Zadania przygotowuje szkoła Mała Lingua w Kowalewie Pomorskim

MAŁA LINGUA To ogólnopolska sieć szkół języków obcych dla dzieci i młodzieży, która posiada w całej Polsce już prawie 100 oddziałów. Szkoła językowa Mała Lingua wyróżnia się autorską metodą nauczania języków obcych. Sieć Mała Lingua została wyróżniona tytułem Miejsca Odkrywania Talentów, ponieważ poza nauką języków wspiera swoich słuchaczy w rozwijaniu ich zainteresowań. Zapraszamy do poznawania świata i języków z Blabbersami w filii szkoły w Kowalewie Pomorskim!

Pomóż Baby Blabberowi policzyć przybory szkolne – policz je i połącz z odpowiednią cyfrą. Słowniczek: 1 – one 2 – two 3 – three 4 – four 5 – five 6 – six 7 – seven

Wyœlij z komórki og³oszenie do naszych tygodników 1. Wpisz w telefonie komórkowym dowolnej sieci SMS z treœci¹ og³oszenia. Zacznij od podania prefiksu AF.CBR (og³oszenie do Tygodnika Regionu Brodnickiego CBR), AF.CWA (og³oszenie do Tygodnika Regionu W¹brzeskiego CWA), AF.CGD (og³oszenie do Tygodnika Regionu Golubsko-Dobrzyñskiego CGD), AF.CLI (og³oszenie do Tygodnika Regionu Lipnowskiego CLI). Po spacji wpisz treœæ og³oszenia. 2. Prefiks musi byæ oddzielony spacj¹ od treœci og³oszenia – jest to warunek konieczny przyjêcia og³oszenia przez system. Maksymalna liczba znaków razem z prefiksem, znakami interpunkcyjnymi i spacjami w obrêbie jednego SMS-a wynosi 160. Treœæ SMS-a nie mo¿e zawieraæ polskich znaków (¹,æ,ê,³,ñ,ó,œ,¿,Ÿ). 3. Wyœlij SMS z treœci¹ og³oszenia pod numer 74886. Koszt SMS-a to 4,92 z³ brutto (4 z³ netto plus VAT 23%).Przyk³adowa ca³oœæ powinna wygl¹daæ tak: AF.CLI (spacja) Kupie samochod, tel. 123 456 789. 4. Otrzymasz od nas potwierdzenie otrzymania SMS-a o treœci: Dziêkujemy za przes³anie og³oszenia. Redakcja CLI (CWA, CGD lub CBR). 6. Na og³oszenia do wydania czwartkowego czekamy do poniedzia³ku do godz. 24.00. 7. Jeden SMS oznacza jednorazow¹ emisjê og³oszenia. Szczegó³owy regulamin wysy³ania i publikowania og³oszeñ przez SMS dostêpny jest na stronie internetowej www.GOLUB-CGD.PL


UrzÄ&#x2026;d Miasta Brodnica ul. Kamionka 23, 87-300 Brodnica Tel. (56) 493 03 00 UrzÄ&#x2026;d Miasta GĂłrzno ul. Rynek 1, 87-320 Tel. (56) 498 92 49 UrzÄ&#x2026;d Miasta JabĹ&#x201A;onowo Pomorskie ul. GĹ&#x201A;Ăłwna 28, 87-330 Tel. (56) 697 68 00 UrzÄ&#x2026;d Gminy Brodnica ul. Zamkowa 13A, 87-300 Tel. (56) 494 16 12

R E K LAMA

kom. R E K LAMA

UrzÄ&#x2026;d Gminy Zbiczno Zbiczno 140, 87-305 Tel. (56) 493 93 17

Pranie tapicerki auta Polerownie lakieru karoserii

R E K LAMA

UrzÄ&#x2026;d Gminy Bobrowo Bobrowo 27, 87-327 Tel. (56) 495 18 24

25

R E K LAMA

ZĹ OMOWANIE â&#x20AC;&#x201C; Autokasacja Wszystkie marki OSOBOWE- DOSTAWCZE- CIÄ&#x2DC;ĹťAROWE PĹ ACIMY NAJWIÄ&#x2DC;CEJ! ZaĹ&#x203A;wiadczenie do wyrejestrowania ODBIĂ&#x201C;R GRATIS! 510-503-510 ZatrudniÄ&#x2122; kucharza z doĹ&#x203A;wiadczeniem, 608048627. Kierowce C+E z doĹ&#x203A;wiadczeniem lub bez doĹ&#x203A;wiadczenia, ZatrudniÄ&#x2122; (Kraj) tel. 668 852 956 Sprzedam ziemiÄ&#x2122; 4ha Gmina ZbĂłjno tel. 608 131 361 ZatrudniÄ&#x2122; MechanikĂłw do naprawy maszyn produkcyjnych. Umowa o pracÄ&#x2122;, okolice Kowalewa Pomorskiego. Kontakt: 506 265 323 ZatrudniÄ&#x2122; PracownikĂłw na produkcjÄ&#x2122;. StaĹ&#x201A;e zatrudnienie, praca zmianowa, okolice Kowalewa Pomorskiego. Kontakt: 506 265 323 VW Transporter â&#x20AC;&#x201C; 1996 rok opony, akumulator â&#x20AC;&#x201C; nowe inne, stan â&#x20AC;&#x201C; idealny 230 000 km, 10000 zĹ&#x201A; tel. 601 319 627 Sprzedam kopaczkÄ&#x2122; do ziemniakĂłw, stan

R E K LAMA

Starostwo Powiatowe w Brodnicy ul. Kamionka 18, 87-300 Brodnica tel. (056) 495 08 00

bardzo dobry Tel. 515 193 804 Sprzedam mĹ&#x201A;ode pawie i indyki w róşnych kolorach, oraz kury i koguty rasy arakuana i marans tel. 602 439 671. Sprzedam rozrzutnik obornika Krone Ĺ&#x201A;ad. 4 tony, cyklop prod. polskiej, agregat uprawowy szer. 3,60 m na wysokiej sprÄ&#x2122;Ĺźynie z podwĂłjnymi waĹ&#x201A;kami, okolice Radomina tel. 605 475 996 Transport koni i krĂłw na terenie caĹ&#x201A;ego kraju. Atrakcyjne stawki. WypoĹźyczam przyczepÄ&#x2122; do przewozu koni. Tel 669 450 043 KamieĹ&#x201E; polny kupie w kaĹźdej iloĹ&#x203A;Ä&#x2021;, wĹ&#x201A;asny transport tel. 784 383 507

R E K LAMA

OGĹ OSZENIA DROBNE

INFORMATOR

UrzÄ&#x2026;d Gminy Osiek Osiek 85, 87-340 Tel. (56) 493 81 21

OGĹ OSZENIA

Czwartek, 3 wrzeĹ&#x203A;nia 2015

R E K LAMA

BRODNICAâ&#x20AC;&#x201C;CBR.PL

UrzÄ&#x2026;d Gminy Bartniczka ul. Bartniczka 8, 87-321 Tel. (56) 493 68 10 UrzÄ&#x2026;d Gminy Ĺ&#x161;wiedziebnia Ĺ&#x161;wiedziebnia 92A, 87-335 Tel. (56) 49 384 60

kom.

Pogotowie Ratunkowe w Brodnicyul. Wiejska 9, 87-300 Brodnica Tel. (56) 668 91 00 lub 999 Komenda Powiatowa Policji w Brodnicy ul. Zamkowa 13, 87-300 Brodnica Tel. (56) 491 42 00 lub 997 Komenda Powiatowa StraĹźy PoĹźarnej w Brodnicy ul. Sienkiewicza 23, 87-300 Brodnica Tel. (56) 495 06 00 lub 998 ZarzÄ&#x2026;d DrĂłg Powiatowych w Brodnicy ul. Wczasowa 46, 87-300 Brodnica Tel. (56) 498 28 59 Powiatowy UrzÄ&#x2026;d Pracy w Brodnicy ul. Ĺťwirki i Wigury 3, 87-300 Brodnica tel. (56) 697 06 81 UrzÄ&#x2026;d Skarbowy w Brodnicy ul. Sikorskiego 19, 87-300 Brodnica Tel. (56) 495 47 11

R E K LAMA

UrzÄ&#x2026;d Gminy Brzozie Brzozie 50, 87-313 Tel. (56) 491 29 10

REKL AMA W CBR Z A D Z W O Ĺ&#x192; TEL. 662 061 355 R E K LAMA

Lista placĂłwek, w ktĂłrych przyjmowane sÄ&#x2026; darmowe ogĹ&#x201A;oszenia drobne 1. Bartniczka â&#x20AC;&#x201C; Lewiatan â&#x20AC;&#x201C; Sklep SpoĹźywczy DELIKATES PLUS ul. Brodnicka 13 2. Bobrowo â&#x20AC;&#x201C; Sklep SpoĹźywczo-PrzemysĹ&#x201A;owy BoĹźena Irwan 3. Brodnica â&#x20AC;&#x201C; KsiÄ&#x2122;garnia Teresa GoĹ&#x201A;Ä&#x2122;biewska ul. Hallera 3/5 4. Brodnica â&#x20AC;&#x201C; Redakcja CBR ul. 18 Stycznia 36 B 5. Brzozie â&#x20AC;&#x201C; PPHU EDAM Adam Nisgorski â&#x20AC;&#x201C; Sklep Groszek 6. GĂłrzno â&#x20AC;&#x201C; Sklep SpoĹźywczo-PrzemysĹ&#x201A;owy KODI ul. Rynek 12 7. JabĹ&#x201A;onowo Pomorskie â&#x20AC;&#x201C; Salon Prasowy ul. GĹ&#x201A;Ăłwna 29 8. JabĹ&#x201A;onowo Pomorskie â&#x20AC;&#x201C; Salon Prasowy ul. Kolejowa 7a 9. Osiek â&#x20AC;&#x201C; Sklep WielobranĹźowy FART Halina JÄ&#x2122;tczak 10. Ĺ&#x161;wiedziebnia â&#x20AC;&#x201C; Kiosk Handlowy Renata SmoleĹ&#x201E;ska 11. Zbiczno â&#x20AC;&#x201C; Sklep SpoĹźywczo-PrzemysĹ&#x201A;owy Lidia Kendziorska, Joanna Ludwiczak Zbiczno 157

    $-'.*&/01-0234.1%

                !!  "  #$%&'()*%+ *, "    !"#$$$%!"&!'(%

 

     

R E K LAMA

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Brodnicy ul. Mickiewicza 1, 87-300 Brodnica Tel. (56) 498 47 69 Powiatowy Inspektorat Weterynaryjny w Brodnicy ul. WesoĹ&#x201A;a 22, 87-300 Brodnica Tel. (56) 493 46 03

kom. 692 980 805

Miejski OĹ&#x203A;rodek Pomocy SpoĹ&#x201A;ecznej ul. Ustronie 2, 87- 300 Brodnica Tel. (56) 498 49 33

kom. 795 442 745


26

FOTORELACJA

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 3 września 2015

Jubileusz firmy Vorwerk

BRODNICA Do wspólnego świętowania zaprosiła mieszkańców Brodnicy firma Vorwerk, która rozpoczęła działalność w naszym powiecie 25 lat temu Vorwerk Autotec Polska zatrudnia obecnie około tysiąca osób, z czego większości stanowią mieszkańcy naszego miasta i powiatu. Firma ta jest jedną z najbardziej nowoczesnych fabryk produkcyjnych w naszej części Europy, wytwarzającą komponenty gumowo-metalowe. Zaopatruje europejski przemysł motoryzacyjny. Dla uczczenia jubileuszu zorganizowano cały szereg imprez. W miniony piątek na brod-

nickim zamku, wyłącznie w swoim gronie bawili się pracownicy Vorwerku, a w tym samym czasie na podzamczu trwała impreza otwarta dla wszystkich chętnych. Dzień później pracownicy firmy, tym razem już z rodzinami piknikowali w Małym Leźnie. – Dzieciom najbardziej podobał się występ mimów – mówi Anna Kuźma. – Ja czekam na koncert zespołu Rozes. – Moja żona pracuje w Vorwerku już od kilku lat – opo-

wiada Arkadiusz z Brodnicy (nazwisko do wiadomości redakcji). – Wolałbym, żeby firma dała jakieś premie czy nagrody pracownikom, zamiast tak hucznie świętować. Do występów na podzamczu zaproszono: grupę estradową Flame, mimów, grupę cyrkową Bedekus, zespoły Do Dna, Rozes oraz Open Blues, który zakończył imprezę. Tekst i fot. (magbet)

Występ brodnickiej grupy cyrkowej Bedekus

Grupa estradowa Flame Na przedzamcze przyszły też rodziny pracowników firmy Vorwerk, którzy w tym czasie bawili się na zamku

Firma Vorwerk zaprosiła brodniczan do wspólnego świętowania

GMINA BRODNICA Pożegnanie lata w Szabdzie Sklep Mrówka zaprosił swoich klientów do wspólnego świętowania zakończenia wakacji. Z tej okazji przygotowano występy i konkursy. Najwięcej atrakcji przygotowano dla najmłodszych, których w miniony piątek od godz. 14 w wejściu do sklepu witała ludzkich rozmiarów mrówka – firmowa maskotka. Przeprowadzono kilka konkursów dla dzieci (rysunkowe, sprawnościowe) i dorosłych, w których wygrać było można kubki, różnego rodzaju lampki oraz oczywiście firmowe gadżety. (magbet), fot. nadesłane

Wyczekiwany przez dzieci występ mimów


BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 3 września 2015

społeczeństwo    27

Pożegnanie wakacji w Grzybnie

GMINA BOBROWO Na miejscowym boisku, w ostatnią sobotę sierpnia stowarzyszenie Horyzont oraz sołectwo Grzybno zorganizowały piknik rodzinny

Nagrodzeni w strzelectwie z organizatorami imprezy Kategoria Mężczyźni: Dariusz Sportowe zmagania rozpoczęto turniejem siatkówki plażowej, Szylkowski, Robert Sienkiewicz, Paw którym wystartowało sześć trzy- weł Orłowski. osobowych drużyn: Ciemna Strona Atrakcją dla dzieci i  dorosłych Mocy, Sąsiedzi, Pampeluna, Smerfy, był pokaz ratownictwa techniczneGrzybno oraz Horyzont. W każdym go przygotowany przez strażaków zespole musiała grać przynajmniej z Ochotniczej Straży Pożarnej z Niejedna kobieta. żywięcia. Druhowie zaprezentowali Końcowa klasyfikacja jak przy pomocy specjalistycznego w turnieju siatkówki plażowej: sprzętu hydraulicznego, tj. rozpieI miejsce Smerfy (Izabela Raku- racza kolumnowego oraz nożyc, siewicz, Justyna Maziarz-Malinow- wykonuje się dostęp do poszkodoska, Maciej Malinowski) wanego znajdującego się samochoII miejsce Ciemna Strona Mocy dzie. Pocięte auto podpalono, po (Agata Mielnik, Kamil Zagórski, Ce- czym oczywiście szybko ugaszono. zary Dylewski) Strażacy polali wodą również puIII miejsce Grzybno (Karolina bliczność, wywołując okrzyki zaCichewicz, Tomasz Rutkowski, Kry- chwytu najmłodszych i zgrozy tych nieco starszych. stian Olszewski) Dodatkowo pokaz modeli saTrzy pierwsze zespoły otrzymały dyplomy, puchary oraz piłki molotów przygotowali Damian i Daniel Wronkowscy z Grzybna. do siatkówki. Dla dzieci były konkursy z naDużym zainteresowaniem cieszyły się również zawody w  strze- grodami m. in. slalom z pachołkalectwie sportowym, które prze- mi, zabawy z  chustą animacyjną prowadzili Kazimierz Hurtak oraz czy malowanie kredą na kostce Mieczysław Chyliński. W  sumie wspomnień z  wakacji. Na wszystswoich sił w  tej konkurencji spró- kich uczestników pikniku czekały bowało prawie 50 osób. Dla najlep- kiełbaski z  grilla oraz grochówka szych przygotowano dyplomy oraz przygotowana przez Annę i  Konnagrody. stantego Jamrożych. Impreza zostaWyniki zawodów ła zorganizowana dzięki środkom w strzelectwie: własnym stowarzyszenia Horyzont Kategoria Junior: Szymon Miel- i sołectwa Grzybno oraz dofinansonik, Mikołaj Kłosowski, Bartosz Mo- waniu z budżetu gminy w ramach dzelewski. dotacji na upowszechnianie kultury Kategoria Kobiety: Danuta fizycznej. Łapkiewicz, Magdalena Orłowska, Wiesława Makowska. (magbet), fot. nadesłane

Uczestnicy turnieju siatkówki plażowej

Pokaz w wykonaniu OSP Nieżywięć

Gmina Bobrowo   Opóźnienia z powodu upału

gMINA Bobrowo   Powitali rok szkolny Jak w całej Polsce tak i  w  gminie Bobrowo powitano nowy rok szkolny. W  uroczystościach w  Szkole Podstawowej im. Mał-

gorzaty Sulek w Drużynach uczestniczyli przedstawiciele władz gminy z  wójtem Pawłem Klonowskim na czele. Niewielka sala gimnastyczna

tej szkoły nie pomieściła wszystkich rodziców, którzy przyszli w tym dniu ze swoimi dziećmi. Tekst i fot. (magbet)

W minionym tygodniu firma SKANSKA S.A. Przejęła plac budowy drogi wiodącej przez wieś Budy nad Jezioro Chojno. Przetarg rozstrzygnięto na początku lipca. Pierwotnie planowano wykonanie inwestycji do 25 września, lecz już około połowy sierpnia wykonawca powiadomił gminę o  przewidywanych opóźnieniach. Jak wyjaśniono, winne

są upały, a konkretnie spowodowane wysokimi temperaturami ograniczenia w dostawach prądu do zakładów produkujących masę bitumiczną. W  tej chwili na drodze prowadzone są prace ziemne, związane z niwelowaniem terenu. Tekst i fot. (magbet)


28

HISTORIA

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 3 września 2015

PIERWSZY DZIEŃ WOJNY W BRODNICY I OKOLICY

POWIAT  Gdy kończył się upalny czwartek 31 sierpnia 1939 roku i miasto powoli otulał łagodny mrok nocy, pewnie nikomu z  brodniczan nie przyszło do głowy, że obudzą się w dniu, który na zawsze przejdzie do historii państwa, ba – nowożytnego świata! Wkrótce miały nadejść czasy i wydarzenia do zrozumienia których nikogo nie przygotowało żadne doświadczenie życiowe…

Wczesny ranek 1 września 1939 roku dla wartowników strzegących dworca kolejowego w Jabłonowie Pomorskim z pozoru nie różnił się od poprzednich. No, może wczesnojesienna wilgotna mgła była nieco gęściejsza, co wzmagało poczucie przedłużającej się nocy. Większość żołnierzy Grupy Operacyjnej „Wschód” rozlokowanych wzdłuż linii kolejowej Grudziądz- Jabłonowo – Brodnica wciąż jeszcze spało w  swych przypadkowych kwaterach, lub bezpośrednio w  zagłębieniach polowych umocnień. Jeśli nie brać pod uwagę żołnierskiego chrapania, to wokół panowała kompletna, zatopiona w ciemnościach cisza. Około 4.30 wróciły znad granicy patrole i  zgodnie z  wcześniejszym rozkazem natychmiast zbudzono dowódcę Grupy Operacyjnej generała Mikołaja Bołtucia, a  potem wezwano na odprawę podległych mu oficerów dowodzących jednostkami Grupy: pułkownika Tadeusza Lubicza-Niezabitowskiego (dowódcę 4 Dywizji Piechoty), pułkownika Świtalskiego (dowódcę 16 Dywizji Piechoty), pułkownika Jana Szewczyka (dowódcę 208 pułku rezerwowego), pułkownika Karola Kumienieckiego dowódcę 67 pułku piechoty z  Brodnicy (działającego w  składzie 6 Dywizji, wraz z  Batalionami Obrony Narodowej „Brodnica” i  „Jabłonowo”), a  w  końcu oficera dowodzącego najbardziej na północ wysuniętą placówką, na styku rzeki Osy i Wisły– wtedy jeszcze mało znanego majora Stanisława Dobrzańskiego dowódcę baonu „Świecie” (późniejszego słynnego Hubala). Meldunki patroli były dość niepokojące, ponieważ na przedpolach wzdłuż całej powierzonej do ewentualnej obrony linii, zza kordonu granicznego z  Prusami dochodzi-

ły odgłosy wzmożonego ruchu ludzi i pojazdów. Ze względu na gęstą mgłę, a także mrok, obserwacja przy pomocy lornetek nic nie dała... Tymczasem po drugiej stronie granicy, niemal na wprost pozycji brodnickiego 67 Pułku Piechoty rozlokowanego w  okolicach Jabłonowa, dowódca niemieckiego XXI Korpusu Armijnego generał Nikolaus von Falkenhorst (z  pochodzenia śląski Polak, w młodości zmienił sobie nazwisko z Jastrzemski) czekał na rozkaz do inwazji. Dzięki ustaleniom wywiadu, doskonale wiedział, z kim za chwilę przyjdzie mu się zetrzeć i  jak mniej więcej rozlokowane są oddziały GO „Wschód”, ale zdawał sobie sprawę, iż ostatecznie dopiero pierwszy atak może ujawnić polskie szyki. Mrok i  mgła dodatkowo utrudniały rozpoznanie. W  dość wąskim klinie linii granicznej zaczynającym się od zachodu poniżej miejscowości Turmieje, przez Kisielice (Freystadt in Westpreußen), a niemal opartym wschodnim bokiem o  Biskupiec Pomorski (leżący jeszcze w Polsce) skoncentrował główne oddziały uderzeniowe. Miał ich wesprzeć ogień armat 526 Dywizjonu Artylerii. Ale sygnału bezpośredniego ataku jeszcze nie było. Von Falkenhorst nerwowo spoglądał na zegarek... Kilkadziesiąt kilometrów na północ, na trawiastym lotnisku pod Ornetą (Wormiditt) ostatnie bombowce Junkiers 88 kołowały na pozycje wyjściowe. Za sterami jednej z maszyn zasiadł młody leutnant luftwaffe Helmut Shmidt – późniejszy kanclerz RFN. Ostatni raz podświetlał mapę nawigacyjną z  naniesioną pozycją „Jabłonowo Pomorskie”. Z pewnością widział zaznaczone na niej krzyżujące się ważne li-

nie węzła kolejowego... ZACZĘŁO SIĘ! Nagle, tuż przed godziną 5 powietrze rozdarł potężny huk. Kilkadziesiąt dział niemieckiego 526 dywizjonu artylerii dalekonośnej plunęło ogniem, ogłaszając wojnę ledwo w parę minut po tym, gdy na Westerplatte uczynili to artylerzyści pancernika Schleswig-Holstein. Jedna salwa, druga, trzecia… Pociski ze świstem pomknęły w  kierunku polskich pozycji i  ... żaden nie trafił. Ustawiono za krótki zasięg, ale na szczęście nie miał kto korygować ognia, więc kolejne salwy także poszły w  łąki, płosząc jedynie stada wron. Jednak część salwy spadła dokładnie na tereny jeszcze półtora dnia wcześniej zajmowane przez polską 7 baterię pułku artylerii lekkiej, co oznaczało, że wróg krótko przed atakiem dokonał szczegółowego rozpoznania. O  godzinie 6 Polskie Radio Warszawa nadało słynny komunikat: „Tu Warszawa i wszystkie rozgłośnie polskiego radia. Dziś rano, o  godzinie piątej minut czterdzieści oddziały niemieckie przekroczyły granicę polską, łamiąc pakt o nieagresji. Zbombardowano szereg miast. Za chwilę usłyszą państwo komunikat specjalny. Uwaga, uwaga nadchodzi…” Kolejarze na brodnickiej stacji już dużo wcześniej wiedzieli, że się coś dzieje, ponieważ mieli telefoniczne wieści od kolegów z  Chojnic, którzy walczyli z  najazdem co najmniej od 4.30 rano (gdy na tamtejszą stację zamiast zapowiadanego niemieckiego pociągu tranzytowego wjechał … pancerny i wysadził desant), jednak wieści były tak chaotyczne i tak nieprawdopodobne, że dopiero komunikat radia uzmysłowił, iż tym razem nie ma mowy o  kolejnej prowokacji, a  wybuchła najprawdziwsza wojna. Kilkanaście minut później na pozycje żołnierzy majora Henryka Dobrzańskiego wyszło potężne uderzenie Niemców z  21 Dywizji Piechoty. Zmietli z  przedpola patrole Obrony Narodowej „Świecie” i jeszcze przed godz. 1000 plując ogniem dotarli do linii rzeki Osy próbując ją forsować. Tu jednak major Dobrzański miał dla nich przykrą niespodziankę w  postaci dobrze przygotowanych gniazd ciężkich karabinów maszynowych, zaś na sygnał czekała polska artyleria. Jej rozstawieni obserwa-

torzy szybko dostrzegli zwartą kolumnę niemieckiej piechoty, czołgów i samochodów, posuwającą się niemal regularnie do frontu. Gdy szturmujący Niemcy weszli w  nurt Osy, natychmiast ścięły ich długie serie ckm, „uzupełnione” przez celny ogień armatni dwóch dywizjonów artylerii lekkiej i  jednego ciężkiej, należących do 16 Dywizji Piechoty. Artylerzyści mieli ułatwione zadanie, ponieważ Niemcy weszli dokładnie w te punkty, które już wcześniej zostały wyliczone na ćwiczeniach. Piekielny huragan polskiego ognia w mgnieniu oka rozszarpał dziesiątki chłopaków z  Saksonii na krwawe strzępy, zaś ci, co ocaleli w panice odskoczyli od rzeki, wywołując spore zamieszanie w  szeregach. Major Dobrzański na razie triumfował, choć odpowiedź przyszła już po paru minutach, gdy tylko niemieccy obserwatorzy zorientowali się co do właściwego miejsca rozlokowania polskich baterii. Spadły na nie bomby i ogień kilku samolotów oraz naprędce skorygowana nawała armatnia z Kisielic. Tymczasem na wysunięte pozycje w  rejonie Mełna i  Radzynia, które w  części obsadzał także brodnicki 67 Pułk Piechoty runął atak kilku kolumn niemieckich ale już po kilkuset metrach utknął w  morderczym ogniu polskiej artylerii, lecz gdy do żołnierzy z  228 Dywizji Piechoty dołączyły czołgi i  samochody pancerne generał Bołtuć widząc przewagę wroga rozkazał wycofać się na wcześniej przygotowaną linię Jabłonowo –Bursztynowo – Boguszewo. Tu front na jakiś czas zastygł. Niemcy zdezorientowani twardą obroną, a także przyhamowani rozkazami swych wodzów wstrzymali natarcie, po czym rozpoczęli intensywne akcje rozpoznawcze. Nad brodniczanami pojawiły się samoloty zwiadowcze Luftwaffe. JUNKERSY NAD JABŁONOWEM Przedtem, służby meteorologiczne lotniska w Ornecie orzekły, że warunki pogodowe poprawiły się na tyle, iż można przeprowadzić uderzenie lotnicze. Natychmiast przekazano tę wiadomość do dowództwa. Błyskawicznie poderwano kilka kluczy bombowców, a  jeden z  nich, wśród których był Junkiers 88 obsadzony czteroosobową załogą dowodzoną przez Helmuta Shmidta skierował się na Jabłonowo Po-

morskie. Nad dworcem kolejowym pojawili się około godziny 7 rano (choć mogło to być nieco później - tu nie ma precyzyjnych danych). Na miejscu okazało się, że mgła jeszcze nie ustąpiła, nadto ze wzgórz odezwały się polskie karabiny maszynowe, co mocno utrudniło precyzyjne podejście. Efekt był taki, że pierwsze bombardowanie przeprowadzono ze znacznej wysokości, byle jak i na szczęście żadna z bomb nie trafiła w cel. W tym czasie, w samej Brodnicy był względny spokój. O  godzinie 6.00 odbyło się pierwsze nabożeństwo w  farze odprawione przez księdza wikarego. Przed mszą podał krótki komunikat, że „prawdopodobnie wybuchła wojna”. Dopiero o godzinie 8.00 przy pełnym kościele ksiądz proboszcz Walerian Ossowski poinformował wiernych o tym co mówiono w Radiu Warszawa, oraz przekazał komunikaty władz wojskowych dla cywilnej ludności miasta. Zarządził, iż wieczorne msze w  głównej intencji będą miały charakter mszy za ojczyznę. Podobnie postąpili proboszczowie większości parafii powiatu. Od wczesnych godzin rannych sołtysi i wyznaczeni oficerowie mobilizowali właścicieli zaprzęgów konnych aby wraz z wozami stawiali się w wyznaczonych punktach. Dotyczyło to głównie mieszkańców wsi leżących przy rubieżach obronnych, min.: Zbiczna, Cichego, gminy Jabłonowo. Już na miejscu przydzielano im zadania transportowe w  obsłudze wojska (dowóz amunicji, materiałów), lub włączano do kolumny sanitarnej. Tutejsi Niemcy nie wychodzili z domów, bo już rozniesiono pogłoskę (częściowo prawdziwą) o  prewencyjnych aresztowaniach największych sympatyków partii hitlerowskiej. Nasi policjanci dowodzeni przez starszego przodownika Bronisława Orzechowskiego otrzymali dodatkowe uzbrojenie oraz wyposażenie (m.in. maski przeciw gazowe) i  - jak to robili od siedmiu dni - wystawili dodatkowe posterunki przy komisjach poborowych, a  patrole obchodziły newralgiczne punkty miasta. Największy ambaras dział się na miejskim targowisku (punkt poborowy koni) i w Domu Katolickim, gdzie wyznaczeni wcześniej właściciele rowerów mieli zdać je na potrzeby wojska. Nie wszyscy chcieli to zrobić.


BRODNICA–CBR.PL

Od wczesnych godzin porannych do gmachu starostwa i Urzędu Miejskiego zgłaszali się umundurowani harcerze z  propozycjami zajęcia ich w systemie obrony. Część starszych, za których ktoś z urzędników mógł poręczyć zatrudniono jako gońców przy roznoszeniu kopert z  różnymi urzędowymi decyzjami, a inna grupa znalazła zatrudnienie przy paleniu akt (zaczęło się już od późnego popołudnia). Pomimo iż do miasta dotarły pierwsze wozy uchodźców z pobliskich terenów przygranicznych, to nie było widać jakichś nadzwyczajnych objawów paniki. Wielu kombatantów pierwszej wojny światowej, mających za sobą służbę w armii niemieckiej dowodziło, że jeżeli nawet dojdzie do zajęcia Brodnicy, to sytuacja nie będzie wiele gorsza od tej, jaka panowała w  trakcie zaboru, więc wspierając polskich wojaków należy spokojnie obserwować przebieg wypadków. DYWERSJA? Około godziny 10.00 przez centrum miasta przeszła pierwsza z  dwóch lub trzech (tu relacje są różne) dość osobliwych grup ludzi. Było to mniej więcej 30 cywilnych Niemców eskortowanych przez polskich strażników w  mundurach wojska. W  kolumnie rozpoznano tych, którzy jeszcze niedawno otwarcie prezentowali wrogą Polsce postawę, lub takich, których polski wywiad podejrzewał o współpracę z wrogiem np. Curta Höltzela właściciela dóbr Berkienek (Brzezinki), Lothara Strehlau ogrodnika z  Brodnicy, Gustawa Schmidta kupca z  Brodnicy, Emila Krauze rolnika z  Karbowa i wielu innych. Jednocześnie do miasta dotarła pogłoska, że w  kilku miejscach powiatu doszło do ostrzeliwania polskich oddziałów wycofujących się znad granicy. Zdradzieckie kule miały nadlatywać z  niektórych niemieckich zabudowań między innymi w  Brzoziu, Cichem, Karbowie, Żmijewie, ponadto jakaś wraża łapa uszkodziła niektóre linie telefoniczne, a trzeba wiedzieć, że wówczas pełniły one podwójnie wielką rolę, gdyż korzystały z  nich tzw. „punkty dozorowania”. Chodzi o to, iż tuż przed wybuchem wojny, w kilku dużych wsiach wyposażono grupy wybranych ludzi w  lornetki, by obserwowali przez nie przeloty samolotów. O swoich obserwacjach musieli przez telefony sołeckie meldować do odpowiedniego wydziału w starostwie. Ot, taka ludzka „stacja radarowa”. Trudno dziś zweryfikować skalę zjawiska, jednak nie mogły być to jedynie jakieś oderwane incydenty, ponieważ wywołały bardzo zdecydowaną (no właśnie – kto wie czy nie za bardzo zdecydowaną) reakcję, zwłasz-

HISTORia    29

Czwartek, 3 września 2015

cza ze strony żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza Państwa Polskiego. Ci już w godzinach przedpołudniowych podpalili pałac Höltzela w  Brzezinkach (a  następnego dnia, wczesnym rankiem spalili pałac i  sporą część gospodarczej zabudowy pałacu Abramowskich w  Jajkowie; sami Abramowscy tuż przed wybuchem wojny wyjechali – prawdopodobnie ostrzeżeni – do Prus, do pobliskiego Steckendorfu k. Iławy, własności brata Abramowskiego seniora), zaś w  lesie karbowskim rozstrzelali niemieckich gospodarzy z  Cichego Karla i Willego Witt (ojca i syna), choć o udział w dywersji byli jedynie pomawiani. Aresztowano wielu obywateli narodowości niemieckiej, na których padło podejrzenie o dywersję, lub znaleźli się na liście proskrypcyjnej przygotowanej tuż przed wojną przez polski wywiad. Do Brodnicy dotarły pierwsze poranne gazety. Były w nich rozmaite komunikaty, ogłoszenia mobilizacyjne, choć oczywiście żadna jeszcze nie podawała, iż rozpoczęła się wojna. Mało tego, bo popularny dziennik „Słowo Pomorskie” zamieścił niewielki felieton, w którym autor tegoż nabijał się z  Niemców, że grozili, gadali o wojnie błyskawicznej i proszę – jest 1 września, a tu Szkopów ani widu!... Pewnie dziwnie się to czytało. Jeszcze przed południem pojawiły się nad miastem samoloty zwiadowcze wroga wzbudzając… ciekawość mieszkańców. W pewnym momencie jedna z maszyn zniżyła lot i ostrzelała grupę obserwujących ją mężczyzn stojących na naddrwęcznej łące przy dzisiejszym moście drogowym (ul. Sienkiewicza). Na szczęście nikt nie został trafiony, zaś pociski jego karabinów maszynowych uszkodziły jedynie stary drewniany szałerek i  rozgoniły stado 15 gęsi, które akurat wypasał tam mój ojciec (wszystkie potem chwacko podreptały do swej budy przy ul. ks. Kujota). POLSCY PILOCI WCHODZĄ DO AKCJI W  południe nadkomisarz Czesław Kaczorowski – szef powiatowej policji przyjął meldunki od patrolu rowerowego, który powrócił z  objazdu kilku wsi, gdzie mieszkało najwięcej Niemców. Na razie nie było żadnych poważniejszych incydentów, choć przyprowadzono paru aresztantów – zbyt gorliwych miłośników Hitlera. Tymczasem na froncie generał Bołtuć już po wstępnym przeanalizowaniu sytuacji walczących wojsk uznał, iż jego zgrupowaniu na razie nie grozi bezpośredni atak na kierunku Jabłonowo – Brodnica (a  spodziewano się go od Kisielic – Biskupca Pomorskiego) w związku

z czym postanowił wesprzeć północny odcinek majora Henryka Dobrzańskiego, toczącego ciężkie walki z  forsującymi Osę Niemcami i kolumną ok 70 czołgów. Wczesnym popołudniem wydał rozkaz przygotowań do przegrupowania części żołnierzy brodnickiego 67 Pułku Piechoty, tak aby w każdej chwili byli gotowi uderzyć w bok niemieckich wojsk. Natarciem miał dowodzić pułkownik Lubicz-Niezabitowski. Potrzebne było lotnicze rozpoznanie, o  które zwrócono się do dowódcy 43 eskadry kapitana Władysława Dawidka. Akurat stacjonująca wcześniej na toruńskim lotnisku eskadra przeżywała dość ciężkie chwile, bo o 1300 dopadł ją zaskakujący atak 9 Junkersów osłanianych Messerschmitami 109. W  jego wyniku kompletnemu zniszczeniu uległy zabudowania lotniska (Niemcy zbombardowali je 50 kilogramowymi bombami burzącymi) i dowódca lotnictwa Armii Pomorze pułkownik Stachoń zdecydował o przeniesieniu części samolotów na inne miejsca. Pierwszy pluton 43 eskadry przenosił się właśnie na lotnisko „Katarzynka” (ok. 16 km od Torunia), gdy przyszedł rozkaz dokonania dwóch rozpoznań rejonu Nakła i  obszaru BrodnicaGrudziądz. Wystartowały dwie załogi: podporucznik Owczarek i  kapral pilot Andrzejewski nad Nakło, natomiast podporucznik Wieczorek wraz z  kapralem pilotem Jasińskim nad Brodnicę. Swojego R XIII pilot Jasiński poprowadził wprost na Jabłonowo, ale miał pecha, bo trafił akurat na niemiecką wyprawę bombową. Chcąc uniknąć starcia z  przeważającymi siłami wroga skręcił w  kierunku Brodnicy, jednak gdzieś w  okolicach Mileszew dopadły go Dorniery i niemal rozstrzelały. Dzielny kapral próbował jeszcze posadzić pokiereszowaną maszynę na podbrodnickiej łące. Nie dał rady. Rozbili się na polach Tivoli, tuż pod murami miasta. NADCHODZI NOC PO CIĘZKIM DNIU O  godzinie 18 na peryferie Jabłonowa znów spadły bomby lotnicze. Niemieckim lotnikom udało się jedynie minimalnie uszkodzić rozjazdy kolejowe, zaś jeden z  ciężkich pocisków rozwalił 1 peron, a także małą część dworca. Junkersy nadal wykonywały swe ataki z  wysokiego pułapu, bo trzy, lub cztery ciężkie karabiny maszynowe, wyposażone w  przeciwlotnicze celowniki, kierowane wprawnymi dłońmi polskich Pomorzaków skutecznie powstrzymywały ich przed schodzeniem niżej. W  samej Brodnicy, lotem błyskawicy rozeszła się pogłoska o upadku pobliskiej Lubawy. Uchodźcy opowiadali o  krwa-

wych walkach, jakie miały toczyć oddziały dowodzone przez generała Władysława Andersa. Prawda była taka, że Lubawa rzeczywiście została zajęta już 1 września, jednak oddziały Andersa – związane nowymi rozkazami – poza utarczkami granicznymi na razie nie podjęły jakiejś poważniejszej akcji, wycofując się na linię bunkrów. Niemcy też nie przejawili specjalnej ochoty do ataku na doskonale wcześniej rozpoznane umocnione polskie pozycje (tuż przed samą wojną, w Chojnicach kontrwywiad zatrzymał obywatela pochodzenia niemieckiego odbywającego służbę w wojsku polskim, u którego znaleziono fotografie i  rysunki m.in. podbrodnickich umocnień). Za to, od późnego popołudnia co chwila wybuchała strzelanina pomiędzy polskimi pogranicznikami, a  grupami cywilnych dywersantów operujących na całym terenie od rubieży z Prusami do Brodnicy. Jak wynika ze wspomnień brodniczan (m.in. p. Wojnowskiego) – w  Urzędzie Miasta pospiesznie palono niektóre dokumenty, inne pakowano szykując się do ewakuacji. Na placu przy gorzelni zgromadzono niewielką liczbę aresztowanych miejscowych Niemców i  jeszcze przed wieczorem poprowadzono ich w kierunku Rypina. Na przedpolu odcinka „Brodnica” patrole niemieckie próbowały odkryć zwartość polskiej obrony ostrożnie atakując w kierunku Nowego Miasta, a  także wzdłuż linii kolejowej prowadzącej do Iławy. Choć żołnierze Straży Granicznej dość późno dostrzegli skradających się Wehrachtowców, o  mało nie dając się kompletnie zaskoczyć, to jednak w porę zauważyli ich obserwatorzy 67 brodnickiego pułku piechoty i  ściągnęli na pomoc jedną kompanię kolarzy. Pewnie jeszcze nigdy nasi żołnierze nie jechali tak szybko rowerami po polnych drogach, w  każdym razie zdążyli! Rzuciwszy maszyny, z  biegu podjęli walkę, piekielnie celnym ogniem spędzając wroga z przedpola. Potem okopali się na miejscu i  snajperskim ogniem osłaniali prace dywizyjnych saperów, którzy dla odsłonięcia

pola ostrzału wykonali przewidziane w planie zniszczenia. Do niewielkich starć doszło pod Chroślami i Nowym Dworem. Wieczorem Dowódca Grupy Operacyjnej „Wschód” gen. Bołtuć miał już dość dobre rozeznanie sytuacji. Widać było, że główne niemieckie uderzenie koncentruje się na poszerzeniu stosunkowo niewielkiego wyłomu w pasie obrony 16 Dywizji Piechoty. Generał postanowił zlikwidować klin kontrnatarciem. W  sztabie GO „Wschód” błyskawicznie opracowano plan na dzień następny, zaś generał Bołtuć przedstawił go w formie rozkazu o  21.45. Postanowił w  nim ściągnąć wojsko ze słabo atakowanych odcinków obrony pod Brodnicą i  Jabłonowem, gdzie miała pozostać tylko minimalna osłona i po artyleryjskiej nawale całością sił uderzyć na niemiecki wyłom. Po zmroku żołnierze brodnickiego pułku ruszyli spod Jabłonowa w  kierunku Mełna. W  celu przyspieszenia marszu rekwirowano „po drodze” każdy samochód, a z Brodnicy ściągnięto dwa autobusy. Tymczasem na całym obszarze bronionym przez Samodzielną Grupę Operacyjną „Wschód” stygły ciała ponad 200 szeregowych, podoficerów i  oficerów Wojska Polskiego. Niemcy osłupieni twardą obroną (propaganda wciskała im, że mają przed sobą jedynie słabo uzbrojone oddziały) zbierali do obitych blachą skrzynek rozszarpane pociskami artyleryjskimi i  wielkokalibrową bronią maszynową trupy żołnierzy znad Osy. W  trawach dopalały się resztki ich rozbitych czołgów oraz pojazdów… Powoli zapadała pierwsza wojenna noc. Pogasły światła, mrok ogarnął wszystkie dzielnice i  tylko stara fara przez kolorowe szkła witraży emanowała niezwykle silne światło swych wszystkich świec, lamp, gromnic. Pod ostrym łukiem głównego portalu płynął nad miasto głęboki, uroczysty dźwięk organów i  śpiew zgromadzonych mieszczan – ...”Ojczyznę wolną racz zachować Panie...” Piotr Grążawski


30

SPORT

Naprzód w czołówce

PIŁKA NOŻNA Po wygranej z Piastem Złotniki Kujawskie piłkarze Naprzodu Jabłonowo awansowali na trzecie miejsce w tabeli IV ligi Niedzielny pojedynek w Jabłonowie Pomorskim zapowiadał się ciekawie. Goście w dotychczasowych trzech kolejkach wywalczyli 4 punkty i udowodnili, że są ekipą z którą należy się liczyć. Zawodnicy Rafała Gałuszewskiego mimo napiętego kalendarza gier ( środowy mecz Pucharu Polski z Elaną Toruń), obiecywali natomiast walkę od pierwszego gwizdka arbitra i tak też się stało. Początek spotkania należał jednak do przyjezdnych. W 3. minucie efektowną interwencją popisał się Wojciech Jaworski, broniąc zmierzające pod poprzeczkę uderzenie z okolic 16. metra. Kilkadziesiąt sekund później biało-niebiescy po kuriozalnym błędzie bramkarza Piasta objęli prowadzenie. Golkiper ze Złotników Kujawskich usiłował mocno wybić piłkę, ale

poślizgnął się na murawie, a futbolówkę przejął czujny Valentin Dah, który nie miał najmniejszych kłopotów z umieszczeniem jej w siatce. W 12. minucie kibice zgromadzeni na stadionie przy ulicy Słonecznej cieszyli się po raz drugi. Po zgraniu Daha i zbyt krótkim wybiciu piłki przez defensorów Piasta, gola efektownym wolejem zdobył Sebastian Brzóska. Do końca pierwszej połowy gospodarze w pełni kontrolowali przebieg widowiska, ale kolejnej bramki, mimo dobrych sytuacji Bały i Klonowskiego, zdobyć się nie udało. Po zmianie stron gra wyrównała się. Zawodnicy przebywali najczęściej w okolicach środkowej części boiska, a brak dokładności w zagraniach sprawiał, że sytuacji strzeleckich było bardzo mało. Na placu wyróżniał

się tylko Dah, który wielokrotnie potrafił zastawić piłkę i dograć ją dokładnie do dobrze ustawionych partnerów. W 68. minucie idealną okazję zmarnował Bała – po celnym dograniu Klonowskiego strzelał z 10 metrów, ale posłał piłkę minimalnie obok spojenia słupka z poprzeczką. Goście w końcówce zwietrzyli szansę na zdobycie gola kontaktowego i postanowili zaatakować odważniej defensywę Naprzodu. W 89. minucie po efektownym strzale głową dopięli celu, ale na wyrównanie zabrakło już czasu i biało-niebiescy mogli cieszyć się z kolejnego zwycięstwa w IV lidze. – W pierwszej połowie całkowicie zdominowaliśmy rywala, a po zmianie stron mecz się wyrównał. Przewaga przyjezdnych w końcówce wynikała z podświadomego oszczędzania sił przed zbliżającym się me-

Piłka nożna

Emocje we Włocławku

Zawodnicy Rol.Ko po emocjonującym meczu pokonali na wyjeździe Włocłavię Włocławek i z dorobkiem 9 punktów zajmują w ligowej tabeli miejsce czwarte Przed meczem faworytem rywalizacji w ramach 4. kolejki ligowych rozgrywek zdawali się być podopieczni trenera Łukasza Kaliszewskiego. Włocłavia po spadku z III ligi, również w niższej klasie radziła sobie fatalnie. Po trzech spotkaniach miała na swoim koncie 0 zdobytych punktów i bilans brakowy 2:10. Sobotni mecz dobrze rozpo-

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 3 września 2015

częli gracze z Konojad. Już w 8. minucie piłkę w siatce gospodarzy umieścił Arkadiusz Kozłowski i wydawało się, że przyjezdni będą mogli swobodnie kontrolować przebieg gry. Niestety nieporozumienie w szeregach defensywnych sprawiło, że Włocłavia w 28. minucie doprowadziła do remisu i takim rezultatem zakończyła się pierwsza część

spotkania. W drugiej połowie goście dominowali w środkowej części boiska, dłużej utrzymywali się przy piłce i wymieniali dokładniejsze podania, ale nie przekładało się to na liczbę klarownych sytuacji. W 62. minucie kibiców przyjezdnych po raz drugi ucieszył Kozłowski, ale ponowne prowadzenie wyraźnie zdekoncentrowało

czem w Pucharze Polski z Elaną Toruń – tłumaczył trener Rafał Gałuszewski. Naprzód ze wspomnianą Elaną zmierzył się w środę w Jabłonowie (mecz zakończył się po zamknięciu tego numeru CBR), a w najbliższej ligowej kolejce podejmie na wyjeździe Noteciankę Pakość, która po czterech rozegranych spotkaniach ma na swoim koncie 7 zdobytych punktów.

NAPRZÓD JABŁONOWO VS PIAST ZŁOTNIKI KUJ.

2

(2: 0)

1

Skład Jaworski – Brzóska, Golovatenko, Jaworski, Dah, Bała (78’ Strzelczyk), Klonowski (72’ Berendt), Kowalczyk, Rupiński (67’ Kwiatkowski), Sosnowski, Zapalski (67’ Prokopczyk)

Bramki

Tekst i fot. Kamil Lewandowicz

Dah 8’, Brzóska S. 12’

Aktualna czołówka tabeli IV ligi: Lp.

Nazwa

Punkty

1.

Unia Solec Kujawski

12

2.

Chemik Bydgoszcz

12

3.

Naprzód Jabłonowo

10

4.

Rol.Ko Konojady

9

5.

Zawisza II Bydgoszcz

9

6.

Pogoń Mogilno

8

7.

Notecianka Pakość

7

8.

Cuiavia Inowrocław

4

9.

Orlęta Aleksandrów Kuj.

4

10.

Piast Złotniki Kujawskie

4

graczy z Konojad, bowiem już kilkadziesiąt sekund później do remisu doprowadził Patryk Przybysz. Na szczęście Rol.Ko zdołało w końcówce meczu strzelić bramkę dającą zwycięstwo, a bohaterem drużyny został Patryk Stankiewicz. Wygrana pozwoliła na awans w ligowej tabeli na miejsce czwarte, tuż za Naprzodem Jabłonowo Pomorskie. W kolejnym ligowym meczu, właśnie na obiekcie w Jabłonowie, piłkarze trenera Kaliszewskiego zmierzą się z Orlętami Aleksandrów Kujawski. (kl)

WŁOCŁAVIA WŁOCŁAWEK VS ROL.KO KONOJADY

2

(1: 1)

3

Skład Rol.Ko: Siamuk – Jankowski, Katerla (77’ Wilmowicz), Kaźmierczyk, Koczur, Kozłowski (70’ Rogóż), Łupiński, Piskorski, Solonynko (79’ Płochacki), Stankiewicz, Talaśka

Bramki Kozłowski 8’, 62’, Stankiewicz 80’


BRODNICA–CBR.PL

Nokaut w Brodnicy

Piłka nożna Piłkarze Sparty w meczu czwartej kolejki III ligi pokonali na własnym boisku Kujawiankę Izbica Kujawska aż 7:1, a hat-tricka skompletował wprowadzony w drugiej połowie Marek Magdziński Mecz z  Kujawianką miał być dobrą okazją na przełamanie strzeleckiego impasu. Podopieczni trenera Macieja Grzybowskiego nie zdobyli bramki w inauguracyjnym meczu z  Lechem II Poznań, mimo licznych okazji nie zdołali również pokonać golkipera Polonii Środy Wielkopolskiej w  ubiegłym tygodniu. Drużyna z  Izbicy Kujawskiej w  dotychczas rozegranych spotkaniach nie zdobyła punktu, straciła natomiast aż 11 goli, dlatego w brodnickim starciu faworytem do końcowego triumfu zdawali się być żółto-czarni. Sobotni pojedynek rozpoczął się od minuty ciszy na cześć Jakuba Zabłockiego, byłego piłkarza brodnickiego klubu, który zmarł nagle w  wieku 31 lat. Przyczyną śmierci Jakuba był najprawdopodobniej zawał serca. Po chwili milczenia do zdecydowanych ataków przystąpili żółto-czarni. W  13. minucie bliski pokonania golkipera przyjezdnych był Krzysztof Kretkowski, lecz po jego strzale z  woleja futbolówka

sport   31

Czwartek, 3 września 2015

minimalnie minęła lewy słupek izbickiej bramki. Kilkadziesiąt sekund później snajper Sparty świętował już z kolegami pierwszą bramkę w  sezonie 2015/2016 – z  prawej strony dośrodkował Feter, a  Kretkowski uprzedził bramkarza i głową umieścił piłkę w  pustej bramce. Po chwili prowadzenie gospodarzy podwyższył Zalewski, który popędził w stronę pola karnego po otrzymaniu prostopadłego podania z  głębi pola i pewnie pokonał Damiana Wodnickiego. Spartanie nie zwalniali tempa. W  21. minucie kombinacyjną i efektowną akcję pomiędzy Kretkowskim, Yonedą i  Rutkowskim, wykończył ten ostatni, a piłkarze trenera Grzybowskiego cieszyli się po raz trzeci. Kilka minut przed przerwą arbiter Mateusz Gajewski z  Lipna dopatrzył się faulu jednego z  brodnickich defensorów, w okolicach 18. metrów od bramki Kamila Szewczyka. Do stojącej piłki podszedł Mateusz Lewandowski i  efektownym

strzałem nie dał Szewczykowi szans na skuteczną interwencję. Wydawało się, że po tym trafieniu goście pójdą za ciosem i będą starali się zdobyć gola kontaktowego, ale gospodarze szybko odzyskali trzybramkowe prowadzenie. W  doliczonym czasie pierwszej połowy Cezary Michalak dośrodkował w  pole karne do Piotra Lamki, ten odegrał do nadbiegającego Yonedy, a  Japończyk przyjął sobie piłkę na klatkę piersiową i  potężnym strzałem od poprzeczki zdobył czwartego gola dla brodniczan. Po zmianie stron błysnął wprowadzony w 65. minucie Marek Magdziński. Nowy napastnik Sparty kwadrans przed końcem meczu po raz pierwszy umieścił futbolówkę w  siatce, wykorzystując idealne zagranie Mariusza Śniecia. W  84. minucie po akcji Kretkowskiego z Janczakiem trafił do bramki z pięciu metrów po raz drugi, a w doliczonym czasie, po kolejnym dograniu Śniecia, Magdziński skompletował pierwsze-

go hat-tricka na trzecioligowych boiskach, potwierdzając opinie o swoim snajperskim instynkcie. Wysoka wygrana z Kujawianką Izbica Kujawska pokazała, że piłkarze Sparty potrafią szybko i  składnie operować piłką, mają zawodników kreujących grę oraz skutecznych napastników. We wtorek żółto-czarni w  ramach rozgrywek regionalnego Pucharu Polski podejmowali na własnym boisku czwartoligową ekipę Promienia Kowalewo Pomorskie (mecz zakończył się po zamknięciu tego wydania „CBR”), a  w  5. kolejce III ligi zmierzą się na wyjeździe ze Startem Warlubie. Start w dotychczasowych czterech spotkaniach zgromadził na swoim koncie 7 „oczek” i zapewne będzie bardziej wymagającym przeciw-

nikiem, aniżeli Kujawianka Izbica Kujawska. Tekst i fot. Kamil Lewandowicz Sparta Brodnica vs. Kujawianka Izbica Kujawska

7

(4: 1) Gole

Kretkowski 16’, Zalewski 19’, Rutkowski 21’, Yoneda 45’, Magdziński 75’, 84’,90’

Skład Sparta:

Szewczyk – Śnieć, Michalak, Lamka, Janczak, Feter (75’ Wiśniewski), Yoneda (60’ Stypczyński), Zalewski, Rutkowski (65’ Magdziński), Ciechowski (60’ Babiarz), Kretkowski

Aktualna czołówka tabeli III ligi po 4. kolejce: Lp.

Nazwa

Punkty

1.

Sokół Kleczew

12

2.

Jarota Jarocin

12

3.

Pelikan Niechanowo

9

4.

Warta Poznań

8

5.

Lech II Poznań

7

6.

Start Warlubie

7

7.

Unia Swarzędz

6

10.

Sparta Brodnica

4 (+ mecz zaległy)

W przerwie meczu zaprezentowali się młodzi zawodnicy ze szkółki Sparty W meczu nie zabrakło walki (z nr 2 Mariusz Śnieć)

Główkowe pojedynki zdominowali brodniczanie

1

Piłkarze Sparty mieli w sobotę wiele powodów do radości


32

SPORT

BRODNICA–CBR.PL

Czwartek, 3 września 2015

Rajdowi amatorzy

RAJDY SAMOCHODOWE Na starcie 19. Rajdu Brodnickiego stanęły 22 załogi, a w klasyfikacji generalnej triumfowali Michał i Anna Kozłowscy

Powiat

Nasi zwycięzcy Rozstrzygnęliśmy nasze konkursy dożynkowe. Jury wybrało najlepsze trzy zdjęcia nadesłane na konkurs „Żniwa w powiecie brodnickim”, a drogą losowania wyłoniliśmy zwycięzców konkursów „Herb powiatu” i „Nasze blachy” „Żniwa w powiecie brodnickim” W tym konkursie pierwsze miejsce zajęło zdjęcie pani Ewy Ziemby wykonane w Budach Choińskich. Drugie miejsce przyznano fotografii pani Weroniki Śmigieckiej wykonane w Gołkowie, a trzecie miejsce zajęło zdjęcie pani Anny Majkrzak wykonane w Małkach. „Herb Powiatu” W tym konkursie rozlosowano dwie nagrody i przypadły one Patrycji Domagalskiej (lat 10) ze Szczutowa oraz Julii Waruszewskiej (lat 11) z Małego Głęboczka.

Brodnicki rajd to jedna z najbardziej rozpoznawalnych imprez dla kierowców – amatorów. W tym roku impreza rozegrana została w ramach IV rundy Mistrzostw Okręgu i przyciągnęła na start 22 załogi, podzielone na cztery różne klasy (w zależności od mocy samochodu). Rywalizowano na blisko 70. kilometrowej trasie, która podzielona została na kilka pomiarowych odcinków specjalnych. W ubiegłych latach niejednokrotnie zawodnicy skarżyli się długie dojazdówki, czyli trasy pomiędzy mierzonymi trasami, stąd też idea by 19. Rajd Brodnicki odbywał się na obszarze jednej gminy. Nie zabrakło odcinków atrakcyjnych zarówno dla kierowców, jak i kibiców, którzy mogli podziwiać umiejętności rajdowców na odkrytych fragmentach w Augustowie, czy też Janówku. Impreza rozpoczęła się w sobotnie przedpołudnie krótkim sprawdzianem na brodnickim Dużym Rynku i w tym samym miejscu się zakończyła. – Postawiliśmy na zawody jednodniowe, bo w ubiegłych latach bywało tak, że nie wszyscy mogli wystartować w piątkowych prologach – tłumaczył jeszcze przed zawodami Jan Balcerak, dyrektor rajdu. Na starcie nie zabrakło reprezentantów brodnickiego rejonu m.in. Tadeusza Kulki i Marty Wajdy, Jakuba i Aleksandra Barana czy też Mateusza Bojanowskiego. W końcowej klasyfikacji imprezy zwyciężyli Michał i Anna Kozłowscy w samochodzie Mitsubishi Colt. Nieznacznie wyprzedzili Mateusza i Wojciecha Bojanowskich (Ford Fiesta) oraz Oskara Prusakowskiego i Karolinę Olszewską (Subaru Impreza). Tekst i fot. (kl)

„Nasze blachy” W tym konkursie wylosowaliśmy trzy zwycięskie kupony o numerach CBR 8S88, CBR 06J5 oraz CBR 5A17. Zwycięzców prosimy o kontakt z redakcją pod numerem tel. 662 061 319 w celu ustalenia terminów odbioru nagród rzeczowych. Sponsorami nagród byli Starostwo Powiatowe w Brodnicy, Teresa Gołębiewska księgarnia ul. Hallera Brodnica, Foto Express Janusz Kopiczyński ul. Farna 2 Brodnica, Auto Complex ul. 18 Stycznia Brodnica, Cerako Brodnica oraz Tygodnik CBR. (red)

Żniwa w Budach Choińskich zajęły pierwsze miejsce (fot. Ewa Ziemba)

Żniwa w Gołkowie zostały nagrodzone drugim miejscem (fot. Weronika Śmigiecka)

Czołówka klasyfikacji generalnej 19. Rajdu Brodnickiego: 1. Kozłowski Michał (pilot Kozłowska Anna) Mitsubishi Colt, pojemność 1800 2. Bojanowski Mateusz (pilot Bojanowski Wojciech) Ford Fiest, pojemność 1999 3. Prusakowski Oskar (pilot Olszewska Karolina) Subaru Impreza, pojemność 2000 4. Baran Jakub (pilot Baran Aleksander) Citroen Saxo, pojemność 1599 5. Skuracz Marcin (pilot Milewska Magdalena) Honda Civiv, pojemność 1493 6. Laskowski Tomasz (pilot Olszewski Oskar) Nissan Sunny, pojemność 1998 7. Dworak Rafał (pilot Treder Filip) Peugeot 206, pojemność 1587

Trzecie miejsce przypadło ujęciu żniw w Małkach (fot. Anna Majkrzak)

Cbr nr 29