Page 1

– ­about –

jip broeks


introductie

jip broeks Pretty Old Models is een modellenb Pretty Old Models is een modellenureau opgericht begin januari 2013. bureau dat in januari 2013 werd Op dit moment heeft het bureau vier opgericht. Op dit moment heeft het v bureau vier vrouwelijke modellen ro in haar bestand, de jongste is 59, uwelijke modellen in de leeftijdscatede oudste 72 jaar. gorie van 59 t/m 72 jaar.

3

fotografe & eigenaresse van pretty old models

Pretty Old Models heeft op dit moment vier modellen: Marleen, Bep, Beryl en Vakil. Vier vrouwen die ik viavia ontmoet heb en in korte tijd beter heb leren kennen. Voor mij is het belangrijk in mijn werk dat ik echt contact met mijn modellen heb. Ik wil weten wie ze zijn, wat ze doen en hoe ze in elkaar zitten. In de afgelopen maanden heb ik mijn modellen veel gezien, en hebben ze me keer op keer verwonderd. Het zijn vrouwen die stuk voor stuk iets te vertellen hebben, maar bovenal over een enorme levensblijheid bezitten die ik herken in mijzelf. Ze geven me een gevoel van rust, laten me zien hoe je nog kunt doen wat je wilt, hoe oud je ook bent. Hoe je nog aan kunt trekken wat je wilt, zolang jij er zelf maar achter staat. De vrijheid en bijna kinderlijke onbevangenheid heeft mij verrijkt, en ik hoop dat ik dit door middel van hun persoonlijke verhalen ook op u over kan brengen.

pretty old models

Pretty Old Models is ontstaan vanuit mijn fascinatie voor de vitaliteit, levenswijsheid en schoonheid van de wat oudere vrouw. Je ziet in deze tijd zo veel piepjonge meisjes als model in de modewereld, terwijl de meeste van hen nog maar zo weinig van de wereld hebben gezien. Naar mijn mening kunnen mijn modellen naast een voorbeeldfunctie ook een grote inspiratiebron zijn voor velen. Vanuit dat idee ben ik mijn bureau gestart.


beryl

beryl 59 jaar

4

eigen ding Mijn vader is piloot geweest. Hij nam mij en mijn zus mee over de hele wereld, met het idee: ik laat jullie alles zien. Ik denk dat dat wel bepalend is geweest voor mij, ik geloof dat ik ook veel van hem heb. Hij was een heel open, sociaal mens. Ooit moest hij een visum invullen voor zijn werk als piloot, waarbij hij moest kiezen: zwart of wit. Maar hij kraste beide door en schreef: ‘human’. Dat herken ik in mezelf: die vechtersmentaliteit, je eigen ding doen. Ik was geen makkelijk kind voor mijn moeder. Hing er meer dan één exemplaar van hetzelfde kledingstuk in een winkel, dan wilde ik het niet. Op de middelbare school zette dat door. Dan kocht ik bijvoorbeeld allemaal maillots die ik doormidden knipte, zodat ik twee verschillend gekleurde benen had. Nu kan dat allemaal, maar toen was dat heel vreemd. Ik moest zelfs een keer voor de klas komen, de leraar wilde me een beetje voor schut zetten. En toen ik laatst een reünie van de mms-tijd had zeiden ze: ‘Je was toen al zo gek en nu nog steeds.’

schuren tegen het schoolsysteem

pretty old models

Ik zat altijd met breipennen in mijn hand. Het was een soort verslaving. Zoals andere mensen niet kunnen stoppen met roken, zo kon ik niet stoppen met breien. En dus werd ik breiontwerpster – autodidact, de enige opleiding die ik heb gehad is de kweekschool. Ik heb altijd geschuurd tegen het hele schoolsysteem; vind het een raar idee dat iedereen via zo’n dun deurtje moet passen. Ik heb ook zitten klungelen hoor, maar uiteindelijk komt het wel. Bij mij ging het eigenlijk via allemaal verschillende baantjes, dat is in deze tijd veel moeilijker. Wat vooral belangrijk is, is om dingen aan te grijpen, je eigen weg te kiezen. Er gaan sowieso dingen mis, maar dat hoort erbij. Af en toe moet je een beetje bluffen. Het leuke is dat je op die manier steeds met een ander soort mensen werkt. Volgens mij is dat heel goed, anders raak je zo narrow minded. Ik doe alles, ik blijf er jong bij. Zo heb ik laatst nog een cursus textiel printen gedaan in Brighton, en wil ik binnenkort in Londen een cursus broderie gaan doen.


beryl

beryl

6

7 pretty old models

pretty old models


beryl

beryl

Ik heb een heel klein balkonnetje. Als ik gewerkt heb ga ik vaak, als uitlaatklep, groente kweken. Ik ben geen gezondheidsfreak, maar ik eet wel bewust. Ik hou ook van een patatje op z’n tijd, maar ach, zolang je maar gevarieerd eet, en met mate. Vlees eet ik slechts af en toe. Ik hou meer van vis, soepen en salades: licht verteerbaar en fris. Vroeger had ik regelmatig last van mijn buik. Nu probeer ik vijf keer per dag een kleinere maaltijd te eten, daar voel ik me veel beter bij. Je moet er alleen niet te streng mee omgaan, maar voor jezelf een vorm zien te vinden. Ik gebruik die momenten om echt even te gaan zitten en staren, mijn hoofd leeg te maken althans, dat te proberen. Het is de beste manier om even afstand van je werk te nemen, zodat je er later weer fris tegenaan kijkt.

walhalla aan kleding

8

Vanaf mijn dertiende, veertiende heb ik altijd tweedehands gekocht en ik heb alles bewaard. Ik heb een walhalla aan spullen, heb alle stijlen doorlopen. Het grappige van nu is dat je alles terug ziet komen: de plateaus van dertig jaar geleden, de boerinnenlook, veertiger jaren oorlogsjurkjes... Toen Jip (de fotograaf, red.) een kijkje nam tussen mijn kleding schaamde ik me dood: al die spullen! Eigenlijk heb ik de laatste vijf jaar niet eens echt kleren gekocht. Vroeger moest ik elke dag iets anders aan. Dat heb ik niet meer zo. Hoewel ik het leuke aan kleding wel vind dat je je zo anders kunt voelen. Zo ga je bijvoorbeeld heel anders lopen als

je hoge hakken draagt. Het is een soort spel, voor jezelf en naar anderen toe. Zo grappig ook hoe kleur door de tijd heen anders gewaardeerd wordt. De ene keer vinden mensen een bepaald paars kledingstuk ‘hééél mooi’, een tijd later noemen ze het ineens ‘ordinair’. Mijn eigen stijl verandert ook wel. Ik ben gek op heftige prints, maar waar ik ze vroeger combineerde, zou ik er nu een dragen en de rest effen houden. Dingen op mijn hoofd, zo’n Afrikaanse toeter bijvoorbeeld, dat zou ik ook niet meer doen. Ik kies nu eerder voor niet al te ingewikkeld. Vroeger kon ik mezelf in een kokkerrok wringen. Dat heb ik laatst weer eens geprobeerd. Ik moest zo om mezelf lachen op de fiets. Het liefst zou ik in een peignoir met sloffen over straat gaan.

lasten en lusten In relaties heb ik altijd geëist dat je ook je eigen leven hebt, dat je niet bezitterig wordt. Mijn vriend Peter, die ook helemaal maf is, en ik zijn al dertig jaar samen. Hij is grafisch ontwerper en doet bijvoorbeeld al het grafisch werk voor Lowlands. Dat legt hij hier dan allemaal neer en dan gaan we er een beetje over brainstormen, heel leuk. Ik voel me dan net een kind. We hebben andere dingen altijd belangrijker gevonden dan het kopen van een duur huis. Reizen bijvoorbeeld. Vooral nu met de crisis ben ik daar blij om, we hebben weinig vaste lasten. Het liefst maken we stedentrips. New York is te gek: vijf dagen met de fiets, maffe tenten opzoeken, en tweedehandsmarkten. Wat veel mensen niet lijken te zien is dat je in de drukte ook je rust kunt vinden. Op het platteland word ik juist onrustig.

9

hoofd leegmaken

pretty old models

Peter speelt in een garagerockband: Claw Boys Claw. Hij vroeg me steeds mee naar optredens, maar als ik mee ga dan wil ik ook iets doen - niet zomaar een beetje als groupie erbij hangen. Dus nu doe ik hun lichtshows. Dat gaat met steeds gecompliceerdere computerprogramma’s, maar het is zo leuk om even in zo’n andere wereld dan ‘de mode’ te zitten. En om ook hierin met kleur bezig te zijn - heerlijk! Op zo’n dag gaan we om twee uur ‘s middags weg, en zijn we om drie uur, half vier ‘s nachts weer thuis. Twintig jaar geleden was dat no problem, nu heb ik een dag nodig om bij te komen omdat mijn lijf helemaal stijf is. Maar dat is niet erg, dat zij zo, ik moet er ook om lachen hoor. Ik dacht er never nooit over na, over die leeftijdskwestie. Door dit project ben ik wel anders gaan kijken: die kids zullen wel denken, d’r komt een omaatje het licht doen! Zo stond ik laatst in de rij bij de wc en ineens zag ik mezelf, als omaatje tussen die fantastische jonge meiden. Leuk trouwens om die gesprekken een beetje te volgen. Natuurlijk verandert er veel, maar ik herken ook een heleboel. Het enige dat ik soms jammer vind is dat het zo’n geregeld leven is nu. Er wordt veel minder gedurfd, lijkt wel. Ik haat het om te vergelijken, zo van: vroeger was alles beter, maar toch ben ik blij dat ik toen leefde: zonder Facebook of computer - luisteren naar verhalen op de radio, zodat je je eigen ideeën kon vormen.

pretty old models

omaatje in paradiso


beryl

‘Ik ben nooit zo met leeftijd bezig. Vriendinnen zeiden wel eens: ‘O jee, 30’, ‘O jee, 40’, met het idee dat daarna alles ophield. Ik zag juist steeds weer nieuwe kansen. Op een gegeven moment houdt het op, dat weet ik ook wel, maar dat kan iedere dag gebeuren. Dus: grijp de dag! Eigenlijk zijn de enige confronterende momenten de keren dat ik foto’s van mezelf zie; die rimpels enzo. Maar ik vind het heftiger dat mensen dat proberen weg te strijken. Wat ik ook niet begrijp is waarom je korter haar zou nemen, of je anders zou gaan kleden. Hoezo mag je als je oud bent geen lang haar meer? Natuurlijk, als het er niet uitziet moet je het niet doen, maar anders moet je het echt laten zien! Prachtig juist, die vrouwen met zo’n hele grijze bos. Ik ben Engelse van oorsprong, en misschien ga ik als ik tachtig ben ook wel die kant op: met roze of paars haar. Met de band kom ik op de gekste plaatsten in Nederland. De mensen daar zijn vaak zóóó truttig. Dan denk ik: Beryl, je hoort bij de 1%. Het lijkt of veel oudere mensen het al hebben opgegeven. Daar krijg ik het zelf een beetje benauwd van. Als Peter en ik langs een bejaardenhuis komen zeggen we tegen elkaar: dat kan toch helemaal niet, dat wij daar komen te zitten? Maar wie weet... Kom vooral nog eens terug over twintig jaar, haha! Het verbaast me echt dat mensen zo met leeftijd bezig zijn. Je moet gewoon genieten, kom op! En natuurlijk doet ieder dat voor zich, op z’n eigen manier. Fijn als iemand blij is met z’n huisje en z’n tuintje, maar ik krijg het bij dat idee toch wel een beetje benauwd. Vooral als ik twee mensen van 26, 27 zie met hun nieuwe auto en hun nieuwe huis.

Ik vind het jammer dat als je wil dansen, dat alles pas om een uur ‘s nachts begint. Dat trek ik niet altijd. We gaan wel veel naar bandjes, de film, het terras op of uit eten. Maar qua uitgaan vind ik het moeilijk hoor. Vroeger deed ik dat best veel. Ik heb trouwens ook een beetje moeite met het massale. Maar ik mis het wel: ik zou elke dag wel willen dansen. Ik ben er gek op, ook op tapdansen. Laatst dacht ik: waarom doe ik dat eigenlijk niet meer? Dus daar ben ik weer aan begonnen. Het leuke is dat je daarmee ook weer andere mensen leert kennen. Dat houdt je fris, het triggert je, net zoals boeken of musea dat doen. Behalve tapdansen doe ik niet aan sport. Bewegen doe ik trouwens wel hoor, lopen, fietsen, zwemmen; ik vind het allemaal fijn. Ik heb wel een sportschoolperiode gehad, maar dan keek ik naar mezelf en dacht ik: wat zit je daar nou op die loopband? Dat heb ik wel overgehouden aan de periode waarin ik behoorlijk ziek was: dat ik af en toe even uit mezelf kan stappen. 11

10

stappen en uit jezelf stappen

pretty old models

pretty old models

beryl

gewoon genieten


vakil

vakil 13

65 jaar

Er is een documentaire over mijn leven gemaakt: Midlife Twist. Door – potverdorie, ik ben zo slecht met namen aan het worden - Niki Boomkens. Zij filmde drie mensen die na hun vijftigste een twist hebben gemaakt. Een man die dokter was en nu stukadoor, een man die PR-adviseur was in de kunstwereld en nu als monnik leeft, en mij. Ik ben na mijn vijftigste model geworden, per ongeluk. Mijn dochter was zestien en wilde model worden. Ze mocht een shoot komen doen bij de Megafestatie. Als moeder ga je dan mee. Mensen van de Nederlandse Haarmodelijn zagen me lopen en spraken me aan: ‘Zou je niet met onze shows mee willen doen?’ Ik was verbaasd, ik dacht dat ik daar te oud voor zou zijn. En ik vreesde voor mijn haar. Ik heb altijd lang haar gehad, dus mijn eerste vraag was: ‘Wat ga je daarmee doen?’ ‘We gaan eerst een casting doen, om te zien of u wel kunt lopen’, zeiden ze. ‘Geen punt, dansen kan ik wel’, was mijn antwoord. En zo is het begonnen, met het meelopen van een aantal van hun shows. Ze kwamen bij me terug. Of ik tien dagen naar Curaçao wilde, voor hun blad. Nou, daar zeg je geen nee tegen, toch? Ze hebben daar wel een stuk van mijn haar afgeknipt, daar was ik een beetje boos over. Waarom zou je je haar afknippen na je veertigste? Afschuwelijk! Mijn haar is mijn kracht. Toen ze het afknipten, zeiden ze: ‘Kijk, staat een stuk jonger!’ Jonger? Ik vond juist dat ik er een vrouw door werd! Ik heb het meteen weer aan laten groeien. De volgende stap was meedoen in een commercial, ook van de Nederlandse Haarmodelijn. Op een gegeven moment begonnen mensen te vragen bij welk bureau ik stond ingeschreven. Maar ik stond helemaal nergens ingeschreven. Toen bleek dat bureaus juist op zoek waren naar oudere vrouwen. Inmiddels sta ik al vijftien jaar ingeschreven.

pretty old models

modellencarrière


beryl

beryl

14

15 pretty old models

pretty old models


16

beryl

clown zijn

Ik zou graag eens een keer in Vogue staan, al was het om een statement te maken. Het gebeurt te weinig, oudere vrouwen in modebladen. Ik wil laten zien: jongens, waarom neem je daar niet gewoon een oudere vrouw voor? Veel vrouwen, zeker in Amsterdam, zien er nog heel goed uit. Ik heb wel tijdens Amsterdam Fashion Week een show voor Emily Hermans gelopen. Met haar ga ik binnenkort weer werken. Tijdens Berlijn Fashion Week zou ik ook lopen, voor Miranda… eh, met een Griekse achternaam (Konstantinidou, red), maar dat is op het laatste moment afgezegd, omdat ze toch weer de oudere modellen eruit hebben gegooid. Net als laatst: ik had een hele leuke shoot met Mart Visser-kleren, maar ook zij zijn verder gegaan met jongere modellen. Ik vind dat er een heel onwezenlijk beeld wordt neergezet met al die jonge meisjes. Terwijl juist oudere vrouwen het geld hebben om die kleding te kopen. Wordt er eens een oudere vrouw gekozen, dan is het vaak om een truttig beeld neer te zetten, of een typische carrièrevrouw. Oudere vrouwen kunnen ook heel levendig zijn, of een mooi figuur hebben waar je kleren leuk op kunt hangen. In de buitenlandse modellenwereld, zoals in België of Duitsland, speelt leeftijd niet zo’n grote rol. Bij Nederlandse modellenbureaus wordt je leeftijd vermeld, val je in een categorie. Terwijl ik qua uiterlijk amper veranderd ben, val ik nu ik 65 ben ineens in een categorie waarbij ik voor gehoorapparaatadvertenties word gevraagd, terwijl het toen ik vijftig was vooral om fashion draaide. Niet dat ik het heel erg vind hoor; ik maak van alles een spel. Ik acteer ook, en eigenlijk vind ik dit ook theater. Ik zie het als een rol die je speelt.

Ik blijf werken tot mijn dood. Naast het modellenwerk, werk ik als beeldend kunstenaar, yogadocent en clown. Al die dingen bij elkaar maken dat het leuk is. Ik heb in mijn eentje vier kinderen opgevoed, waaronder een verstandelijk gehandicapte dochter. Eigenlijk heb ik een licht karakter, maar ik merkte dat dat aan het ondersneeuwen was. Ik raakte mijn blijheid kwijt en begon me af te vragen: hoe vind ik mijn oorspronkelijkheid terug? Ik zag een advertentie van de Nederlandse Clownsschool, deed auditie, en werd tot mijn grote verrassing nog aangenomen ook. Op die school heb ik geleerd om weer helemaal oorspronkelijk te worden. In dat clownspak kun je alles maken, mag je lekker aan de burgemeester z’n ketting zitten. Natuurlijk heb ik in mijn normale kleren wat meer boundaries, maar het maakt wel dat ik vrijer ben geworden.

17

vakil

gehoorapparaatadvertenties

voor de spiegel Tot wanneer ik door ga met modellenwerk? Tot ze me te lelijk vinden. In Amerika heb je modellen van tachtig. Mijn modellenbureau zei: ‘Nou Vakil, zo word jij ook!’ Plastische chirurgie en dergelijke, dat gaan we niet doen. Ik vind mensen er over het algemeen niet mooier op worden. Maar ik sta soms ook wel voor de spiegel hoor. Potverdorie, denk ik dan. Zitten er daar óók weer een paar! Zijn ze nou gek geworden?! Maar ach, we accepteren het voor wat het is. Dure crèmes gebruik ik niet. Dat werkt niet hoor. Nee, het enige dat ik doe is wassen, douchen. Ik doe niks in mijn haren, alleen heel licht wat make-up: oogjes, lippen. Wel ga ik af en toe naar de schoonheidsspecialiste, dan voel ik me weer lekker schoon.

pretty old models

Het fijne aan ouder worden is dat je jezelf veel meer gaat accepteren. Als je jong bent zie je vooral de dingen die er niet zijn, dingen die je niet hebt. Nu houd ik me veel meer bezig met wat er wel is, dingen die ik wél heb. Ik vond mezelf nooit echt mooi. Als ik op mijn dertigste een foto zag van toen ik twintig was, dan vond ik mezelf daarop veel mooier. Als ik op mijn veertigste een foto van toen ik dertig was zag, dan dacht ik: o, ik was toen best mooi. En zo ging dat door, ik bleef foto’s van tien jaar geleden mooier vinden. We zijn allemaal zo onzeker, uiterlijk wordt toch belangrijk gevonden. Nu ben ik veel rustiger. Je accepteert de dingen meer voor wat ze zijn. Je moet niks meer, maar mág.

pretty old models

onzekerheid en acceptatie


vakil

in rollen rollen De meeste dingen overkomen mij toevallig. Alles komt altijd op mijn pad, ik word altijd gevraagd. Ook voor de rollen die ik heb gespeeld. Zo heb ik meegedaan in een film die werd vertoond tijdens het Filmfestival Rotterdam: Vestiaire. Daarin speelde ik een deftige dame met een jonge minnaar. Niet verkeerd, dat begrijp je! En Michel van der Aa heeft een film gemaakt die werd vertoond op de achtergrond bij een celloconcert: Up-Close. In die film speelde ik een oudere vrouw die totaal in de war was. Daar ben ik ook trots op. Ik zou best meer willen spelen, maar daar moet ik weer in rollen. We zien wel. Misschien ben ik wel een heel lui mens; ik doe nergens moeite voor, alles valt mij toe. Toen ik drie maanden op de yogaopleiding zat zei mijn leraar: ‘Er is daar plek voor je, om les te geven.’ En zo geschiedde. Dat ik pas net aan de opleiding begonnen was maakte blijkbaar niet uit.

gezond maar niet saai

18

Ik ben een ochtendmens; sta rustig om zes, zeven uur op. In de zomer wat sneller. Dus voor mij is het heel natuurlijk om op tijd naar bed te gaan: rond half elf, elf uur. Ik ben geen wild figuur die uitgaat, nooit geweest ook. Maar ik geloof niet dat ik saai ben hoor. Eigenlijk leef ik van nature heel gezond. Ik drink niet – nou ja, af en toe een glaasje rode wijn, rook niet, en bewegen vind ik gewoon prettig. Ik wandel veel, zwem als het nodig is, zit op pilates en ik geef dus yogales. Een uur per week, want ik wil niet teveel vastzitten in een ritme. Daar heb ik geen zin meer in. Ik wil openstaan voor wat komt. Qua eten: ik ben vegetarisch. Al heel lang. Ik heb nooit van vlees gehouden, maar at het vroeger wel, want dat heette dan ‘gezond’. Wat was ik opgelucht toen het niet meer hoefde! De laatste vijf jaar eet ik wel af en toe vis, om de vitamine E die erin zit. Maar dan gaat het wel van: o shit, ik moet weer eens vis eten.

uitstekend alleen Er zijn wel wat oudere mannelijke modellen. Met een van hen werk ik regelmatig: een aantrekkelijke man, maar innerlijk niet zozeer. De meeste oudere

mannen vind ik niet zo interessant. En eigenlijk zijn het ook meestal jongere mannen die op me vallen. Maar ja, dan zitten er vaak weer allemaal toestanden aan vast; zijn ze getrouwd of zo. Áls het gebeurt, dan gebeurt het per accident. En zo niet, dan is het ook prima. Ik voel me uitstekend alleen. Ik heb ontzettend veel vrienden: veel jongere, maar ook oudere. Natuurlijk is het fijn als je met gelijkgezinden bent, maar ik kan met veel mensen omgaan. Ik heb zo’n rechttoe-rechtaanbuurvrouw, zij vindt mij een geitenwollensokkenvrouw, maar we waarderen elkaar, kunnen alles tegen elkaar zeggen. Als je elkaar maar ruimte geeft.

van chic tot hippie Er zijn wat dingen die ik niet meer zou dragen, zoals minirokjes. Ik draag wel vrij korte rokjes hoor, maar dan bijvoorbeeld met een legging eronder. Je moet het niet overdrijven, vind ik. En als de boel zou gaan blubberen en bobbelen, dan zou ik dat ook niet meer doen. Maar het moet niet truttig worden, absoluut niet. Van veel van die algemene doorsneedingen houd ik niet. Ik koop voornamelijk tweedehands. Mijn stijl is niet heel duidelijk, dat gaat van verschrikkelijk chic tot ontzettend hippieachtig. Het kan ook dat ik me gedurende de dag verkleed. Dat ik denk: ach gut, toch wat te donker, ik doe wat vrolijkers aan.

heel spiritueel Ik ga graag naar artfilms, concerten en musea. Ik ben in veel dingen geïnteresseerd – niet in politiek, helaas. Maar wel in kunst en psychologie, en ik ben heel spiritueel. Vakil is ook een spirituele naam. Het betekent beschermengel. Mooi hè? Het komt vanuit het Soefisme. Dat is als het ware de esoterische kant van de Islam. De Islam kennen we als dogmatisch. Soefi zijn juist vrijdenkers, het tegenovergestelde, eigenlijk. Het gaat uit van het idee dat alle godsdiensten in een bepaald tijdperk gelijk hadden, maar dat bepaalde ideeën ook bij een bepaalde tijd horen. De absolute waarheid bestaat niet. Er zijn heel veel waarheden, veel gezichtspunten. Het draait om respect voor elkaar, om vereniging. Ik ben al een jaar of 25 Soefi en ben er ook leraar in geweest. Inmiddels ben ik geen actief lid meer, maar de essentie zal ik altijd aanhangen.

pretty old models


marleen

Marleen indonesië

21

65 jaar

Mijn vader was een zeeman, een avonturier. Ik was de jongste van drie kinderen, en mijn moeder was dus meestal alleen thuis met ons. Op een gegeven moment, ik was toen drie jaar, zei ze tegen mijn vader: ‘Waarom probeer je niet eens iets aan de wal?’ Maar een baantje in Nederland, dat was niks voor mijn vader. Dus werd het Indonesië. Mijn moeder kwam uit een dorp, maar ze deed het wel: met drie kinderen op de boot, veertien dagen lang, zonder enig idee wat haar te wachten stond. Mijn moeder was een kanjer hoor - een zelfstandige vrouw, die uiteindelijk negentig jaar geworden is. Ze heeft daar in Indonesië een peuterschool opgericht. Bovendien organiseerde ze er allerlei festiviteiten voor kinderen. Ondertussen moesten mijn broers en ik naar een internaat. Dat was niet zo leuk. Ik sliep met zes meisjes op een kamer, maar voelde me toch heel alleen. Een keer in de maand mochten we naar huis en dat was dan echt fantastisch. Na acht jaar raakte mijn moeder ineens weer zwanger. Om die reden zijn we terug naar Nederland gegaan: wij kwamen in Amsterdam terecht, mijn vader ging de zee weer op.

Na mijn middelbare school wilde ik naar de kunstacademie. Het oriëntatiejaar was leuk, maar ik vond mezelf toch niet geschikt. Via een advertentie vond ik een baan als assistent bij interieurarchitect Kho Liang Ie. Ik ben daar altijd nog heel blij mee. Hij is iemand die mijn leven behoorlijk gevormd heeft. Als een vaderfiguur bijna, die me iets leerde - mijn eigen vader heb ik natuurlijk veel moeten missen. Bij Ie waren altijd kunstenaars. En hij nam me overal mee naartoe, leerde me kijken. Het is door hem dat ik kunstgeschiedenis ben gaan studeren. Ook liet hij me een cursus steno volgen bij Schoevers, en ik mocht mijn rijbewijs halen. Ik moest hem dan rondrijden, en kreeg daarvoor hele mooie, leren handschoentjes van hem. Zie je het voor je, zo’n meisje van achttien? Ik voelde me zo trots. Na de onthulling van een heel groot beeld van hem gingen we lunchen in Rotterdam. Hij vroeg: ‘Wat wil je nou heel graag hebben?’ ‘Aardbeien met slagroom’, zei ik zonder nadenken. Binnen vijf minuten stond er een schaal aardbeien met slagroom voor m’n neus. Heel typerend. Of hij liet me stoelen testen die hij gemaakt had. Dan mocht ik daar een tijdje in zitten en voelde ik me heel belangrijk.

pretty old models

vaderfiguur


beryl

beryl

22

23 pretty old models

pretty old models


Tijdens mijn studie werkte ik in de horeca, en zo leerde ik Beryl kennen. We gingen veel uit met z’n vieren: Beryl, ik en onze partners. Het waren avonden waarop we pijn in onze kaken hadden van het lachen. Het leven was zo spannend. We zijn toch van een bepaalde generatie, er gebeurde veel in die tijd. We gingen daarin mee, en dat heeft ons denk ik wel gemaakt tot wat we nu zijn. Later heb ik met een vriendin een bedrijfje opgericht: Dutch Art Promotion. Dan gingen we met een busje langs bedrijven om kunst te verkopen. Het was precies in de tijd dat bedrijven weer echt kunst wilden kopen, dus dat ging heel goed. Weer wat later ben ik bij het Prins Bernhard Cultuurfonds terecht gekomen. Daar heb ik twintig jaar lang met heel veel plezier gewerkt, maar op een gegeven moment dacht ik: nu moeten jongeren dat maar overnemen, ik heb nog zo veel te doen. Samen met mijn toenmalige man had ik een huisje gekocht in Portugal. Het idee was om daar workshops te gaan geven. Uiteindelijk zijn we gescheiden, na 28 jaar. Daarmee kreeg het leven ineens een hele andere wending, maar dat is ook mooi. Het huis hebben we nog steeds, en inmiddels zijn we wel zover dat we daar met z’n drietjes heen kunnen gaan: mijn ex-man, mijn dochter en ik. Niet voor altijd hoor; ik ben heel erg verknocht aan Amsterdam. Ik hou erg van natuur en van de zee, maar om daar nou te vestigen...

Ik was zesendertig toen mijn dochter geboren werd. De vriend die ik daarvoor had wilde absoluut geen kinderen, en ik wilde het ook niet in m’n eentje. Maar toen kwam ik mijn ex-man tegen. Die zei al heel snel: ‘Ik wil een kind met jou.’ Bijzonder. We gingen vaak racefietsen samen. Op een gegeven moment zijn we op vakantie gegaan naar Frankrijk. Op de terugweg gingen we langs bij vrienden in Parijs en daar is het geloof ik gebeurd. Doodeng vond ik het. We kenden elkaar toen ook nog niet zo lang. Ik zorgde overdag voor Len, als mijn ex aan het werk was. En als ik ‘s avonds ging werken, dan zorgde hij voor haar. Een traditionele moeder ben ik nooit geweest. We hadden een huis met een atelier, er speelden vaak bandjes en iedereen kwam bij ons langs. We namen Len vaak mee op de racefiets. Ook op vakantie, in Portugal. Dan kampeerden we en als we ‘s avonds laat nog gingen eten, dan lag zij bij ons op schoot. Ik heb haar achteraf wel eens gevraagd of ze dat raar vond, of vervelend. Maar nee, zij vond het heel normaal. Ze heeft er geen trauma aan overgehouden, haha.

Ik hou ontzettend van reizen, van andere culturen. Ik ben ook niet bang om alleen te gaan. Ik ben heel nieuwsgierig en sta, denk ik, erg open voor nieuwe mensen en dingen. Dat heb ik van mijn ouders meegekregen, maar ik denk dat het internaat en de vele verhuizingen, ook binnen Indonesië, net zo goed een rol hebben gespeeld. Dat betekent vaak wisselen, vaak afscheid nemen. Zo heb ik een instelling ontwikkeld van: ik pas me wel aan, dan komt het goed. Maar dat is natuurlijk niet altijd zo. Op een gegeven moment, rond mijn achtentwintigste, liep ik daar wel tegenaan. Ik kwam erachter dat ik nooit zo mezelf kon zijn. Ik probeerde yoga, van dit en van dat, ik testte alles wat me een soort rust in mijn hoofd zou kunnen geven. Het was in de periode dat mijn eerste lange relatie over ging en mijn vader net was overleden. Nu weet ik het allemaal even niet meer, dacht ik. Het was een soort van eenzaamheid die je niet kunt onderschrijven. Ik ben in therapie gegaan, later nog een keer, en ik ben heel blij dat ik dat gedaan heb.

marleen

altijd aanpassen

24

werk versus vrije tijd

jonge vrienden

Ik werk twee dagen in de week in het Stedelijk Museum, een dag in een kledingwinkel, en ik doe de PR voor de stichting Libre Foundation. Toen ik nog een vaste baan had moest ik altijd vroeg op. Die regelmaat heb ik nog steeds, maar ik vind het fijn om af en toe uit te slapen, en dat hoeft niet altijd per se in het weekend te zijn. Ik kan me niet voorstellen dat ik niet meer zou werken, maar na drie dagen werken wil ik wel even lekker op de bank. Een beetje lezen, of achter de computer. Ik heb ook Facebook; ik vind het leuk om contact te hebben. En ik zoek vaak dingen op op kunstgebied, wil graag op de hoogte blijven van wat er speelt. Qua uitgaan: ik ga graag naar concerten, het liefst in Paradiso: Dr. John, Claw Boys Claw, de voorstelling Nina Simone (A)live... Op festivals, zoals het North Sea Jazz Festival of het 5 mei-festival, zie je mij ook. Thuis heb ik ook altijd muziek aan. Soul, jazz, rock, maar ook klassiek. Dan ga ik vanzelf in m’n eentje door de kamer dansen. Mijn moeder zei altijd: ‘Kind, doe niet zo gek!’ Maar het geeft me een heel vrij gevoel. Ik dans heel erg graag, heb ook salsales gevolgd in Cuba met mijn vriendin Lia. Met feestjes vind je ons altijd op de dansvloer. Ik wacht wel altijd even hoor, sta er niet als eerste. Vroeger wel. Ik weet eigenlijk niet waarom dat veranderd is. Misschien moet ik het gewoon maar weer doen!

Werken doe ik met jong en oud, dat geeft me veel energie. Ik vind het heel leuk om jonge mensen te helpen, om ze te ondersteunen - dat je iets door kunt geven. En ook in mijn vrije tijd heb ik graag jonge mensen om me heen, zoals de vrienden van mijn dochter. We voelen ons thuis bij elkaar, komen ook in dezelfde cafés. Het zijn zulke sprankelende, leuke, inspirerende mensen, daar geniet ik heel erg van. Van mijn vriendinnen ben ik sowieso de oudste, dat scheelt met de meesten wel zo’n zes tot acht jaar. Ik was daarom de eerste die een kind kreeg. En daarna wilden ze ineens, hop-hop, allemaal, haha. Ook mijn nieuwe vriend is negen jaar jonger. Of andere dingen belangrijker worden in een relatie, naarmate je ouder wordt? Nee. Mijn vriend en ik hebben een diepe vriendschapsbasis, maar dat heb ik altijd belangrijk gevonden. Ik ben nooit zo’n eendagsvlieg geweest. Je kunt leuk uitgaan met mensen en het gezellig hebben, maar vertrouwen en je prettig bij elkaar voelen vind ik veel belangrijker.

25

moeder zijn

65

pretty old models

Als ik zie staan ‘65’, dan denk ik huh, hoe kan dat nou? Zo gek vind ik dat. In mijn geest voel ik het niet. Maar heel af en toe denk ik ineens: o, ik heb nog maar zo kort te leven. Als je jong bent heb je nog alles voor je. Ik heb nu het gevoel: jezus, ik moet alles er nog uithalen, heel erg genieten. Er zijn de laatste jaren heftige dingen gebeurd, en misschien is het juist daarom dat ik realiseer dat ik wel met beide benen in het leven moet staan. Ik heb tenslotte zoveel mooie vrienden, en een hele lieve dochter. Met mijn levenservaring zou ik ook niet eens meer zo heel jong willen zijn. Qua uiterlijk? Mijn huid verandert, maar ertegen vechten heeft geen zin. Dat vind ik ook zonde van mijn tijd. Ik vind het wel een natuurlijk iets dat je wat meer aandacht aan je uiterlijk besteedt naarmate je ouder wordt. Mijn moeder was ook zo. Je moet het een beetje helpen, jezelf wat beter verzorgen. Maar borsten op laten vullen, of botox, nee, zo ver zou ik niet gaan. Ik vind uitstraling belangrijker dan het feit dat alles strak is.

pretty old models

marleen

nog zo veel te doen


bep

bep

kattig zwart

27

72 jaar

Nadat ik vorige week klaar was met de fotoshoot, ben ik nog even in Amsterdam blijven hangen. Mét het roze haar dat de visagist me had gegeven. Ik vond het wel leuk hoor, maar het was zo transparantig. Ik zou het geloof ik nog wat steviger aanzetten. Onnatuurlijke haarkleuren, zoals rood, vind ik niet mooi, tenzij het echt extravagant is. Ik heb vanaf mijn achttiende al witte plukken in mijn haar. Dat is toch vreselijk saai, vanaf je achttiende met hetzelfde haar? Een keer was ik bezig in mijn atelier en viel mijn oog op de zwarte acrylverf. Ik deed wat met mijn handen door mijn haar, keek in de spiegel en dacht: zo, wauw, wat gaaf, dat wil ik wel! Het maakt zo lekker kattig. Je ziet ook mensen met alleen zo’n zwarte pluk. Alsof het gewoon echt is; dat je grijs bent, behalve die ene pluk. Dat wil ik niet hè, dat vind ik niet leuk. Ik liet het dus helemaal zwart verven. Nou, het leek net een psychologisch onderzoek, waar ik mee bezig was. Met zwart haar kreeg ik veel meer respect, werd er meteen naar me geluisterd. Ik vond het een heel prettige ervaring.

Ik hoorde laatst van een vriendin van toen, dat haar ouders me zo’n vreemd kind vonden. Mijn vader en moeder waren eigenlijk de enigen die alles leuk vonden. Die namen soms ook gekke dingen voor me mee. Zo droeg ik altijd mannenhoeden en colberts, met een das, en een overhemd – los. Dat draag ik trouwens nog steeds. Ik was een hippie in m’n tijd. Dat bestond toen nog niet. Met staarten opzij en bovenop mijn hoofd, en twee verschillende wollen kousen: een blauwe en een rode. Je had nog geen maillots. Ik dacht toen: ik wou dat ik van gewone dingen hield. Maar het was een stem in me. Ik moest het doen. Zo had ik een Montgomery-jas, houtje-touwtje, maar dan wel drie maten te groot. Dat vond ik leuk. En ik was een Juliette Gréco-fan. Regende het, dan liet ik mijn haar sluik en nat hangen. Dan voelde ik me zó mooi… De vriend die ik toen had liet me staan toen ik er zo uitzag. Die dorst niet meer.

pretty old models

hippiekind


beryl

beryl

28

29 pretty old models

pretty old models


bep

Eigenlijk is het met kleding net als met kunst: het gaat om het veranderen van de werkelijkheid, je eigen interpretatie eraan geven. Dat de tijd anders wordt, dat vind ik leuk. Kijk die Japanse tieners - dat is toch geweldig, hoe zij alles combineren? Jullie zijn in de basis al vrijer opgevoed. Die clichés, dat gaat jullie niet meer gebeuren. Ja, of dat hele oma-plaatje dat nu bestaat moet tegen die tijd weer in de mode zijn. Mode kent natuurlijk heel veel herhaling. Maar ik heb het laatst toevallig gevraagd bij de kapper: ze hebben nog één permanentkap! Er zijn er ook ineens heel veel oudere vrouwen die stijl haar hebben nu. Zo leuk vind ik dat!

Toen een meneer laatst een opmerking maakte over mijn uiterlijk zei ik: ‘Waarom doet u ook niet eens wat kleur aan, op zo’n zomerse dag?’ ‘Waarom zou ik dat doen?’ vroeg hij. ‘Nou,’ zei ik ‘het is alleen al leuk dat een ander tegen je aankijkt.’ Ik begrijp het gewoon niet. Er zijn heel veel grauwe mensen. Keurige mensen. En als het niet keurig is, dan is het meteen ordinair. Er zijn nu van die vrouwen, die willen dolgraag panterprintjes aan. Iets dat ze vroeger niet aan dorsten, denk ik, en dan willen ze dat nu inhalen. Als een soort second youth. Ik denk dat iedereen in Schagen weet wie ik ben, door hoe ik eruit zie. Maar het kleurt ook de stad. Dat mensen me passeren en achterom kijken. Dan ga ik heel pontificaal lopen. Laatst sprak een man me aan. ‘Schandelijk, schandelijk’, zei hij. Niet dat dat een klap in m’n gezicht was hoor - ik heb als kunstenaar een dikke huid gekweekt. Mensen manipuleren. Dat is het moeilijkste van dit vak: je moet je harden, echt bij jezelf blijven. Mensen zijn nu eenmaal snel jaloers, dat blijf je houden.

gedichten van kleur

pretty old models

Als je je werk (Bep is kunstenaar, red.) later terugziet, ga je zien dat er een draad in zit. Vroeger heb ik een beetje Cobra-achtig gewerkt. Later ben ik overgegaan op collageachtig werk, collage gecombineerd met schilderen. Maar ik hou niet van canvas, dat is allemaal al zo geweest. Ik gebruik het wel, maar ik beplak het dan graag eerst. Ik laat iets ontstaan, en daar overheen ga ik dan weer verder werken. Ik kan heel lang zoeken naar kleuren die als een gedicht bij elkaar horen voor wat ik wil zeggen. Ook met kleding ben ik altijd op zoek naar niet-voor-de-handliggende combinaties. Ik hou van het niet-traditionele, kan daarom ook moeilijk slagen. In normale winkels stoor ik me zelfs erg als ik overal hetzelfde zie. Een zaakje als Jutka & Riska, waar ik laatst was, vind ik veel leuker. Daar zit zoveel verrassends in. We kijken sowieso vaak bij second hand-shops, ook voor werk. En ik ben altijd op zoek naar bijzondere beenbedekking - ik heb een enorme verzameling leggings met drukke prints, die vind ik daar ook. Verder draag ik vaak zwart. Dat vind ik stevig, in combinatie met mijn haar. En dan houd ik van grove kettingen erbij. Die maak ik zelf, ik heb er een hele serie van. Als ik ergens ben en ik zie een ketting met goeie kralen - niet van plastic, minstens van glas moet het zijn, dan koop ik die. Vervolgens knip ik ‘m door en knoop ik een nieuw exemplaar aan elkaar.

oudere jongeren Met Hans ben ik geloof ik al dertig jaar samen. We hebben elkaar ontmoet in de beeldende kunst, dat is fantastisch. Dat hij twaalf jaar jonger is heeft, denk ik, te maken met hoe ik in het leven sta. Verschil in leeftijd speelt geen rol. We hebben ook veel levendige, jeugdige vrienden. Zulke leuke mensen - een van hen is bijvoorbeeld een geweldige rocker. Het zijn oudere jongeren en jongere ouderen, zoals Van Kooten & De Bie het omschrijven. Ik vind het fijn als oude mensen ook een toevoeging kunnen zijn. Ik denk dat mensen dat ook steeds meer gaan inzien, dat dat kan. Leeftijd is iets pragmatisch. Je staat er niet bij stil - ik ben geen 72. Ik moest ook altijd nadenken over hoe oud ik was. Dan ging ik rekenen, vanaf 1940. Soms word je wel met je leeftijd geconfronteerd. Doordat mensen ernaar vragen, of als je wordt opgeroepen voor een borstonderzoek. Zit ik daar, met allemaal ouwe mensen in die kar. Maar naarmate ik langer mensen ken die oud zijn, ga ik wel anders kijken. Oude vrouwen kunnen vaak juist iets heel meisjesachtigs hebben.

pretty old models

30

grauwe mensen en dikke huiden

31

bep

clichés


beryl

bep

gedichten van kleur Als je je werk (Bep is kunstenaar, red.) later terugziet, ga je zien dat er een draad in zit. Vroeger heb ik een beetje Cobra-achtig gewerkt. Later ben ik overgegaan op collageachtig werk, collage gecombineerd met schilderen. Maar ik hou niet van canvas, dat is allemaal al zo geweest. Ik gebruik het wel, maar ik beplak het dan graag eerst. Ik laat iets ontstaan, en daar overheen ga ik dan

Toen een meneer laatst een opmerking maakte over mijn uiterlijk zei ik: ‘Waarom doet u ook niet eens wat kleur aan, op zo’n zomerse dag?’ ‘Waarom zou ik dat doen?’ vroeg hij. ‘Nou,’ zei ik ‘het is alleen al leuk dat een ander tegen je aankijkt.’ Ik begrijp het gewoon niet. Er zijn heel veel grauwe mensen. Keurige mensen. En als het niet keurig

is, dan is het meteen ordinair. Er zijn nu van die vrouwen, die willen dolgraag panterprintjes aan. Iets dat ze vroeger niet aan dorsten, denk ik, en dan willen ze dat nu inhalen. Als een soort second youth. Ik denk dat iedereen in Schagen weet wie ik ben, door hoe ik eruit zie. Maar het kleurt ook de stad. Dat mensen me passeren en achterom kijken. Dan ga ik heel pontificaal lopen. Laatst sprak een man me aan. ‘Schandelijk, schandelijk’, zei hij. Niet dat dat een klap in m’n gezicht was hoor - ik heb als kunstenaar een dikke huid gekweekt. Mensen manipuleren. Dat is het moeilijkste van dit vak: je moet je harden, echt bij jezelf blijven. Mensen zijn nu eenmaal snel jaloers, dat blijf je houden. oudere jongeren

pretty old models

Met Hans ben ik geloof ik al dertig jaar samen. We hebben elkaar ontmoet in de beeldende kunst, dat is fantastisch. Dat hij twaalf jaar jonger is heeft, denk ik, te maken met hoe ik in het leven sta. Verschil in leeftijd speelt geen rol. We hebben ook veel levendige, jeugdige vrienden. Zulke leuke mensen - een van hen is bijvoorbeeld een geweldige rocker. Het zijn oudere jongeren en jongere ouderen, zoals Van Kooten & De Bie het omschrijven. Ik vind het fijn als oude mensen ook een toevoeging kunnen zijn. Ik denk dat mensen dat ook steeds meer gaan inzien, dat dat kan. Leeftijd is iets pragmatisch. Je staat er niet bij stil - ik ben geen 72. Ik moest ook altijd nadenken over hoe oud ik was. Dan ging ik rekenen, vanaf 1940. Soms word je wel met je leeftijd geconfronteerd. Doordat mensen ernaar vragen, of als je wordt opgeroepen voor een borstonderzoek. Zit ik daar, met allemaal ouwe mensen in die kar. Maar naarmate ik langer mensen ken die oud zijn, ga ik wel anders kijken. Oude vrouwen kunnen vaak juist iets heel meisjes-

33

32

Eigenlijk is het met kleding net als met kunst: het gaat om het veranderen van de werkelijkheid, je eigen interpretatie eraan geven. Dat de tijd anders wordt, dat vind ik leuk. Kijk die Japanse tieners - dat is toch geweldig, hoe zij alles combineren? Jullie zijn in de basis al vrijer opgevoed. Die clichés, dat gaat jullie niet meer gebeuren. Ja, of dat hele oma-plaatje dat nu bestaat moet tegen die tijd weer in de mode zijn. Mode kent natuurlijk heel veel herhaling. Maar ik heb het laatst toevallig gevraagd bij de kapper: ze hebben nog één permanentkap! Er zijn er ook ineens heel veel oudere vrouwen die stijl haar hebben nu. Zo leuk vind ik dat!

pretty old models

clichés

weer verder werken. Ik kan heel lang zoeken naar kleuren die als een gedicht bij elkaar horen voor wat ik wil zeggen. Ook met kleding ben ik altijd op zoek naar niet-voor-de-hand-liggende combinaties. Ik hou van het niet-traditionele, kan daarom ook moeilijk slagen. In normale winkels stoor ik me zelfs erg als ik overal hetzelfde zie. Een zaakje als Jutka & Riska, waar ik laatst was, vind ik veel leuker. Daar zit zoveel verrassends in. We kijken sowieso vaak bij second hand-shops, ook voor werk. En ik ben altijd op zoek naar bijzondere beenbedekking - ik heb een enorme verzameling leggings met drukke prints, die vind ik daar ook. Verder draag ik vaak zwart. Dat vind ik stevig, in combinatie met mijn haar. En dan houd ik van grove kettingen erbij. Die maak ik zelf, ik heb er een hele serie van. Als ik ergens ben en ik zie een ketting met goeie kralen - niet van plastic, minstens van glas moet het zijn, dan koop ik die. Vervolgens knip ik ‘m door en knoop ik een nieuw exemplaar aan elkaar. grauwe mensen en dikke huiden


Colofon fotografie Jip Broeks

Voor oma Uyt den Bogaard

tekst Britte Kramer www.brittekramer.com

grafisch ontwerp Jeffrey Grin www.beklad.nl

drukwerk Repro van de Kamp

oplage 50 stuks

credits Modeserie ‘Beryl’ Styling Emma Jeras i.s.m. Beryl Haar & visagie Els Versluis (Colourfool Agency) Modeserie ‘Bep’ Styling Haar & visagie

Anne Maartje Gerritsen Michelle Voogd (Colourfool Agency)

Modeserie ‘Marleen’ Styling Sophie de Groot Haar & visagie Els Versluis (Colourfool Agency) Modeserie ‘Vakil’ Styling Sophie de Groot Haar & visagie Emma Blok

Voor het tot stand komen van dit project spreek ik graag mijn dank uit aan: Bep, Beryl, Marleen, Vakil, kabk afdeling fotografie, Wilbert Vane, Isabella Willemse, Marit de Quaasteniet, Gerard Broeks, Karin Uyt den Bogaard, Karlijn Broeks, Jules Broeks, Hans Cornel


PRETTY OLD MODELS  

Interviews for a KABK project by Jip Broeks