Page 1

Editie winter 2015 » Thema: Zorg bij dementie

HWWzorgkrant De HWWzorgkrant wordt uitgegeven door Haagse Wijk- en Woonzorg www.hwwzorg.nl/zorgkrant

Mevrouw Bijsterveld en begeleidster Anne Hendrikse tijdens de Zwementiemiddag in zwembad Overbosch

4

Vrijwilligers Atie schrijft levensverhalen

Foto: Freek van Arkel

Themanummer Dementie is moeilijk en verdrietig voor de persoon die ermee kampt. Maar ook voor de naasten die voor hem of haar zorgen is het naast alle emoties veelal een zware belasting. Er niet meer alleen voor te hoeven staan kan lucht en ruimte geven. Veel medewerkers bij HWW zorg werken dag in, dag uit met en voor mensen met dementie. Wat de meerwaarde is van die professionaliteit laten we u graag zien in dit themanummer.

‘Dementie hoeft niet te betekenen dat het leven niet leuk meer is’ Actief en in beweging blijven Dementie is een verzamelnaam voor aandoeningen van het brein. Wat begint met een beetje vergeetachtigheid kan eindigen in een situatie waarin iemand zijn partner of kinderen niet meer kent. Mensen met dementie kunnen worden opgenomen in een verpleeghuis wanneer zij niet meer voor zichzelf kunnen zorgen. Deze groep cliënten is heel divers en heeft uiteenlopende behoeften. Daarom heeft HWW zorg verschillende woonmogelijkheden voor deze groeiende groep. Een rondgang langs een drietal verpleeghuizen toont de variatie. De Stromenhof: net als vroeger, net als thuis ‘Wat heb ik jou lang niet gezien!’, roept een mij onbekende oude dame enthousiast. Ik ben net een van de huiskamers binnengestapt van De Stromenhof, een kleinschalig verpleeghuis van HWW zorg. ‘Ja, gezellig hè, ik ben er weer!’ antwoord ik opgewekt. Ze lacht en gaat verder met aardappelen schillen. De Stromenhof is een moderne kleinschalige woonomgeving die vier jaar geleden is geopend. In vijf woongroepen biedt het huisves-

Alzheimer Cafés Ervaringen uitwisselen onder deskundige begeleiding

ting aan in totaal dertig mensen met dementie. Elke woongroep heeft een eigen huiskamer. De bewoners hebben een eigen kamer met badkamer. Het ligt vlakbij het centrum, in een wijk die prachtig gerenoveerd is. Hoewel De Stromenhof nieuwbouw is, doet de inrichting aan vroeger denken. Die is aangepast aan de bewoners. Locatiemanager Corry Lagadeau legt uit: ‘Mensen met dementie hebben behoefte aan een vertrouwde omgeving. Daarom kan iemand hier zijn kamer inrichten met eigen spullen. Ook de huiskamers zijn in de stijl van destijds. Zo ontstaat er een harmo-

Maak kennis met Esther Gaasenbeek

nieuze sfeer.’ De Stromenhof ligt in een huur- en koopwoningencomplex. De cliënten wonen tussen de “gewone” mensen. Het enige verschil is het slot op de deur, want De Stromenhof is een gesloten instelling. Dat vinden de bewoners niet erg, vertelt Corry, want zij zeggen: ‘Dat slot is er niet voor mij, maar voor de anderen.’ De cliënten gaan regelmatig naar buiten. Het stadscentrum is goed bereikbaar en er is een actieve wandelclub in De Stromenhof. ‘Als iemand dementie krijgt, is dat triest voor zijn naasten’, zegt Corry. ’Maar dementie hoeft niet te betekenen dat het leven niet leuk meer is. Integendeel, we hebben hier veel lol met elkaar. De buitenwereld vergeet wel eens dat mensen met dementie in een andere wereld leven en dat we die niet voor hen moeten invullen. De cliënten hebben het naar hun zin,

zeggen ze, en doen van alles: van fitness tot gespreksgroep. Een keer per maand komen de peuters uit het kinderdagverblijf hiertegenover op bezoek. Dat vinden de bewoners leuk. Maar een uurtje is genoeg. En dan samen tafel dekken of aardappelen schillen voor de maaltijd die we samen koken. Net als vroeger thuis.’ De Eshoeve: meer vrijheid en ruimte ‘Ik kan niet zonder mijn kastje’, zegt de oude dame parmantig. ‘Als ik dat niet heb, vind ik het niet leuk hier. Dan wil ik terug naar huis. Ik loop graag rond. Maar ik ga niet naar buiten hoor. Ik ben een echte thuiszitter, mijn hele leven al.’ De Eshoeve is een ruim huis in Scheveningen, vlakbij de duinen en de zee. Locatiemanager Barbara Kanters noemt het een woongemeenschap: ‘Mensen met dementie wonen hier met elkaar. En ondertussen krijgen zij de zorg en behandeling die zij nodig hebben.’ De Eshoeve heeft sinds kort een halfopen afdeling voor mensen met dementie. Als de

'Een goed huis voor moeder' Cliëntenraadsleden Harry en Jan vertellen

» Pagina 2

» Pagina 3

» Pagina 3

Op pad met Sijtje Bouricius» Pagina 4


HWWzorgkrant » Winter 2015 » Thema: Zorg bij dementie

Overzicht van de HWW zorg-locaties waar zorg bij dementie wordt aangeboden: De Eshoeve Doorniksestraat 150-152 2587 AZ Den Haag Telefoon: (070) 306 47 00 Houtwijk / Het Westlandpaviljoen Architect Duikerstraat 19 2552 ZV Den Haag Telefoon: (070) 397 21 21 Moerwijk / Hofje van Weldam Twickelstraat 120 2531 RB Den Haag Telefoon: (070) 372 62 00 Op de Laan / Binnenhof en Buitenhof Laan van Meerdervoort 110-112 2517 AS Den Haag Telefoon: (070) 375 13 00 De Schildershoek Jacob Catsstraat 325 2515 GK Den Haag Telefoon: (070) 305 43 05

Intens genieten van je eigen muziek van vroeger

VERVOLG

Foto: Eva Collette

De Stromenhof Scheldestraat 76 A 2515 TG Den Haag Telefoon: (070) 379 36 10

'Dementie hoeft niet te betekenen dat het leven niet leuk meer is'

arts denkt dat een cliënt het aankan en zijn naasten toestemming geven, mag hij of zij van de afdeling af en door het huis lopen. Barbara: ‘Als je iemand met dementie vraagt wat hij het ergste vindt, zeggen de meesten: het verlies van mijn vrijheid. Veel mensen schamen zich ervoor. Voor cliënten in de eerste fase van dementie is het vaak niet eens nodig. Door actief en in beweging te blijven, vertragen zij het proces van achteruitgang.’ Veel mensen die eerst op de gesloten afdeling zaten, zijn nu naar de halfopen afdeling verhuisd. En zijn daar heel gelukkig. Er is in huis van alles te doen, vertelt Barbara: ‘We hebben zes dagen in de week twaalf uur activiteitenbegeleiding: ’s ochtends een-op-een en ’s middags zijn er groepsactiviteiten, zoals film kijken of bakken. Mensen kiezen zelf wat ze leuk vinden. Verder hebben we wellnessfaciliteiten, workshops en een herensoos waar je er eentje mag opsteken, een pilsje kan pakken en een biljartje kan leggen. Het Grand Café is ook favoriet. Veel cliënten zijn blij als ze er met hun familie een kopje koffie kunnen drinken of uit eten kunnen gaan.’ Ook biedt De Eshoeve sinds een halfjaar aan cliënten die hiervoor in aanmerking komen,

een GPS-systeem aan. Dit is een klein kastje dat iemand om zijn nek draagt en waarmee hij gelocaliseerd kan worden op Google Maps. De bewoner kan één, twee of drie zones van het huis afgaan. Als te ver wordt gegaan, krijgt de receptie van De Eshoeve een signaal. Het systeem is ontwikkeld in samenwerking met TNO. De Eshoeve is het eerste huis in Nederland dat dit aanbiedt. Ook hiervoor geldt dat iemand in aanmerking komt als de specialist ouderengeneeskunde, psycholoog, zorg, cliënt en familie er de toegevoegde waarde van inzien. ‘De mensen die nu zo’n kastje dragen vinden het fijn’, vertelt Barbara. ‘Ze hebben hun vrijheid en dus hun waardigheid terug. Daar draait het om.’ Het GPS project in De Eshoeve is genomineerd voor de Smart Homes Award, als een van de drie uitblinkers die domoticaprojecten van de toekomst naar een hoger plan tillen. Houtwijk: Zwementie en muziek Nu er steeds meer mensen met dementie komen, komt er ook steeds meer kennis over de aandoening. In verpleeghuis Houtwijk doet teamleider Mario de Wit literatuuronderzoek naar dementie en verzamelt kennis hierover onder zijn collega’s. Hij werkt nauw samen met het lectoraat Psychogeriatrie van De Haagse

Hogeschool en ontwikkelt scholingen voor de medewerkers. Zijn ambitie is om alle kennis over dementie te bundelen en te gaan delen, zodat de zorgprofessionals steeds beter kunnen aansluiten bij de behoeften van mensen met dementie. ‘Er is altijd een reden voor bepaald gedrag’, zegt hij. ‘Als je erachter kunt komen door goed te luisteren, te vragen en te observeren, kun je je eigen gedrag daarop aanpassen en werkelijk iets voor iemand betekenen.’ Sommige mensen met dementie zijn onrustig, zitten de hele tijd aan hun kleren te plukken of hebben een enorme loopdrang. Die moeten hun energie kwijt. Houtwijk heeft lange gangen om in te lopen en ligt prachtig in het groen. Mevrouw Bijsterveld heeft zin in haar wekelijkse duik. Met hulp van begeleidster Anne Hendrikse laat zij zich voorzichtig in het zwembad zakken. Heerlijk drijven in het warme water. Zij ontspant. Voor de zwemliefhebbers is er het project Zwementie: studenten van de Haagse Hogeschool zwemmen een ochtend in de twee weken met een aantal cliënten, vertelt Mario. ‘Dat is feest. De mensen genieten er enorm van. Erop uit. Naar zwembad Overbosch.

Lekker warm water, een beetje badderen, waar je zin in hebt. De dames zitten de volgende dag bij de kapper. Want zo’n zwembad hè, is niet goed voor je kapsel!’ Een oude dame zit met gesloten ogen in een stoel. Ze draagt een koptelefoon. In haar oor klinkt klassieke muziek, precies de muziek waar ze vroeger zo van hield. Ze geniet intens in haar eigen wereld. Muziek is ook een manier om mensen met dementie blij te maken. Houtwijk is een van de eerste huizen die met iRemember werkt. In de huiskamers staat Radio Remember aan, een soort Sky Radio voor ouderen, waar de hits uit hun jonge jaren voorbijkomen. Voor de huidige generatie zijn dat de Stones, de Beatles en Elvis Presley. Ze vinden het heerlijk om daarnaar te luisteren. ‘Bij alle mensen in verpleeghuis Houtwijk onderzoeken we welke muziek ze echt mooi vinden en dat zetten we op een iPod', vertelt Mario. 'Zo kunnen ze altijd naar hun favoriete muziek luisteren. Als ik iemand zo stilletjes zie genieten, ben ik heel tevreden!’

www.hwwzorg.nl/zorgkrant

» Alzheimer Cafés

2

Het Alzheimer Café is geen kroeg of restaurant, maar een maandelijkse informele bijeenkomst voor mensen met dementie, hun naasten en belangstellenden. Bezoekers kunnen hier in alle openheid met elkaar praten over een leven met dementie onder leiding van een deskundige gespreksleider. De bijeenkomsten starten meestal met een inleiding door een deskundige, de vertoning van een film of een lezing. Daarna kunnen de bezoekers ideeën, informatie en ervaringen uitwisselen. Tijdens elk Alzheimer Café staat een thema centraal, bijvoorbeeld: Vergeetachtigheid of dementie? Hoe wordt de diagnose gesteld? Dementie en bewegen. Of er komt een mantelzorger aan het woord. Iedereen die

vragen heeft over dementie kan bij het Alzheimer Café terecht. U hoeft zich niet aan te melden en de toegang is gratis. Alzheimer Nederland heeft meer dan 200 Alzheimer Cafés in heel Nederland en enkele Alzheimer Theehuizen, waar de voorlichting in het Turks of Marokkaans wordt gegeven. De afdeling Haaglanden heeft Cafés op verschillende locaties in Den Haag, bijvoorbeeld Centrum, Loosduinen, Haagse Hout, Escamp en Scheveningen. Het volgende Alzheimer Café Scheveningen bijvoorbeeld vindt op 6 januari 2016 plaats vanaf 19.30 uur. Het thema is die avond ‘Dementie en bewegen’. Voor meer informatie kunt u kijken op www.alzheimer-nederland.nl/hulp-enadvies.aspx


HWWzorgkrant » Winter 2015 » Thema: Zorg bij dementie

» Interview

» Kennismaken Esther Gaasenbeek Activiteitenbegeleidster

‘Een goed huis voor moeder’ Wonen in De Schildershoek en De Stromenhof Voor hun moeders kozen ze een verpleeghuis van HWW zorg. De moeder van Harry Bogers ging wonen in De Schildershoek; de moeder van Jan de Booij verhuisde naar De Stromenhof. Beide heren zijn lid van de cliëntenraden van de huizen, die de belangen van de cliënten daar behartigen.

Foto: Eva Collette

De Schildershoek: gezellig huis Harry Bogers komt sinds 1996 in De Schildershoek, een multicultureel verpleeghuis in de Schilderswijk. Dat was vijf jaar eerder geopend. ‘Het is een warm huis’, vertelt hij. ‘Het was een prima plek voor mijn moeder. De medewerkerszijn vriendelijk en deskundig; sommigen lopen net zo lang mee als ik. Als er iets is, word je direct geholpen. Er is een actieve activiteitenbegelei-

Fitness in De Stromenhof

Harry Bogers

Foto: Eva Collette

ding en goede faciliteiten, zoals een beweegtuin (het Olga Commandeurplein). Verder kun je er lekker eten. Doordat er veel mensen uit verschillende culturen onder een dak wonen, zijn er veel feestdagen te vieren. Niet dat mijn moeder daar destijds veel aan had, zij was dementerend. Maar er hing en hangt een prettige sfeer. Toen zij overleed in 1999, ben ik gebleven. Het is moeilijk om in De Schildershoek mensen voor de cliëntenraad te krijgen en ik vind het leuk en belangrijk werk om te doen. Het gaat om zaken die iedereen raken, zoals de toekomst van de woonzorg, voeding en schoonmaak.’

Folders over wonen met dementie in Houtwijk, Moerwijk en Op de Laan

De Stromenhof: een soort familie Zo groot als De Schildershoek is, zo bescheiden van opzet is De Stromenhof, een modern kleinschalig verpleeghuis van HWW zorg in Rivierenbuurt, vlakbij het centrum van Den Haag. Het is vier jaar geleden geopend. In 2012 kwam de moeder van Jan de Booij er wonen. ‘Naar een verpleeghuis gaan was voor haar onbespreekbaar totdat ze ondervoed en uitgedroogd in het ziekenhuis belandde. Toen duidelijk werd dat ze niet meer terug naar huis kon, ben ik gaan zoeken naar een woonvorm die bij haar past. Mijn moeder heeft behoefte aan een eigen plek en het idee van een grote instelling met weinig privacy stond haar tegen. Toen ik bij toeval De Stromenhof ontdekte, waar ze een eigen kamer en badkamer kon krijgen, wist ik dat dit haar plek kon worden. De administratie was zo geregeld en ze kon heel snel intrekken. Ik heb het gevoel dat ze hier goed zit, ook nu ze verder achteruitgaat. De medewerkers zijn heel aardig, er is aandacht en de zorg is uitstekend. Het huis bestaat uit vijf wooneenheden van zes cliënten. Elke wooneenheid heeft een eigen huiskamer, waar iedereen elkaar ontmoet. Er is een team vaste medewerkers; fijn voor mensen met dementie. Ze leeft er in een soort familie.’

Foto: Eva Collette

Onbekend maakt onbemind Beide heren verbazen zich erover dat De Stromenhof geen enorme wachtlijst heeDoordat het in een hoge flat zit met woningen

Jan de Booij

Foto: Eva Collette

eromheen, valt het niet op. Harry Bogers: ‘Ik vind het een luxe huis, dat past bij deze moderne tijd. Geen traditioneel verpleeghuis, maar heel iets anders. Ik zou iedereen aanraden om er eens te gaan kijken.’

Folder over zorg bij dementie

Meer weten? Over alle drie de locaties is een handige folder verschenen. Bel (070) 379 33 00 en we sturen u graag een folder toe.

Wilt u deze folder ontvangen? Bel (070) 379 33 00 en we sturen u graag een exemplaar toe.

Hoe lang werk je voor HWW zorg? ‘In het Zorghuis dr. W. Drees ben ik begonnen in 2002 als VIG’er (Verzorgende Individuele Gezondheidszorg). Na een autoongeluk in 2003 werd de zorg te zwaar voor mij. Ik heb binnen HWW zorg stage gelopen bij activiteitenbegeleiders en raakte enthousiast. Bij afdeling de Twickel in woonzorgcentrum Moerwijk kon ik in 2005 terecht op de dagbehandeling (nu groepsbegeleiding genoemd). In 2012 werd ik door de locatiemanager gevraagd in het Hofje van Weldam te komen. Daar werk ik met veel plezier voor 16 uur per week. Wat trekt je aan in het werk? ‘In de zorg is het erg druk, maar in mijn functie heb je meer tijd om aandacht te besteden aan individuele bewoners. Heel prettig vind ik het om met bewoners de snoezelruimte in te gaan, dat is echt mijn kindje. Die ruimte heb ik zelf ingericht met allerlei spullen die ik via sponsors heb gekregen, waaronder een muziekinstallatie, muziektrilwaterbed en een lichtgevend gordijn. Wat is snoezelen? ‘Een activiteit in een sfeervol verlichte ruimte waar zachte muziek klinkt en de zintuigen geprikkeld worden: gehoor, gezicht, reuk, smaak en tast. Op het muziektrilwaterbed kunnen bewoners ontspannen en genieten van mooie muziek die ze door de trillingen in het bed ook voelen. Ook kunnen ze hier een hand- of voetmassage krijgen en alle mooie lichtjes bekijken. De ruimte kan ook door collega’s van andere huizen worden gebruikt. Zo kunnen ze hun bewoners ook laten genieten. Neem wel van tevoren contact met mij op via e.gaasenbeek@hwwzorg.nl of via de receptie van woonzorgcentrum Moerwijk (telefoon: 070 – 372 62 00). Ook vrijwilligers om bij deze activiteit te helpen zijn van harte welkom! Zo kan er nog meer gebruik worden gemaakt van de snoezelruimte. Boodschap aan collega’s? ‘Dat ze ook tijdens de zorg kunnen snoezelen, door bijvoorbeeld bij het wassen de bewoner aan de zeep te laten ruiken. Of ’s morgens een muziekje opzetten bij het opstaan. Via het Stimuleringsfonds schaffen we cdspelers aan. De familieleden van de bewoners wordt gevraagd de favoriete muziek op een USB-stick te zetten, zodat we dat aan kunnen zetten. Is dat geen mooi begin van de dag?’

www.hwwzorg.nl/zorgkrant

Oriënteert u zich op de woon- en zorgmogelijkheden voor iemand met dementie in uw omgeving? Het is dan goed om te weten dat HWW zorg, naast het overige aanbod, op een drietal locaties bijzondere en kleinschalige HWW zorg heeft een nieuwe folder uitgegeafdelingen heeft met een eigen karakter. ven, getiteld Zorg bij dementie. Hierin wordt uiteengezet wat onze casemanagers dementie Nieuw in Houtwijk is het Westlandpaviljoen. kunnen betekenen. Welke op maat gemaakte Een stukje Westland aan de rand van ondersteuning zij kunnen bieden aan cliënten Den Haag. Westlanders met dementie wonen en mantelzorgers. hier samen met mensen uit hun eigen Het is ingrijpend als bij uzelf of een familielid leefomgeving. Of neem het Hofje van Weldam dementie wordt vastgesteld. Iemand die heel in Woonzorgcentrum Moerwijk. Of de goed voor zichzelf kon zorgen, wordt steeds woonvoorziening Binnenhof en Buitenhof in meer afhankelijk van de hulp van anderen. Woonzorgcentrum Op de Laan. Stuk voor stuk Met een casemanager dementie staat u er niet met een prettige eigen atmosfeer. meer alleen voor.

Wat houdt je werk in? ‘Met de vijftien bewoners van het Hofje van Weldam (een verpleegunit voor cliënten met dementie in woonzorgcentrum Moerwijk) doe ik activiteiten als zingen, bewegen, spelletjes, het lezen van de krant, themagesprekken etc. Ik probeer voor iedereen iets leuks te bedenken, passend bij hun belevingswereld. Heel blij ben ik met vrijwilligster Jannie Hagebeek die mij hierbij vaak helpt. Verder heb ik regelmatig overleg.’

3


HWWzorgkrant » Winter 2015 » Thema: Zorg bij dementie

» Medewerkers

De praktijk van alledag

Op pad met Sijtje Bouricius, casemanager dementie

‘De afwisseling maakt dit werk leuk’

Sijtje Bouricius

Collega-casemanagers

Geduld en creativiteit

Vers geperst sap Foto’s: Eva Collette

‘In mijn baan als leidinggevende bij de thuiszorg miste ik het contact met de cliënt. Ik reageerde dan ook meteen toen er een vacature kwam voor een casemanager dementie. In januari 2007 ging ik als eerste casemanager bij HWW zorg aan de slag vanuit verpleeghuis De Eshoeve. Inmiddels zijn we met vier casemanagers dementie in heel Den Haag actief. We zetten ons ervoor in dat mensen met dementie zolang mogelijk veilig thuis kunnen blijven wonen. Dat doen we onder andere door zorg, dagactiviteiten, vervoer of een boodschappendienst te regelen en door mantelzorgers met raad en daad bij te staan. Ouderen worden inmiddels standaard doorverwezen naar een casemanager als de diagnose dementie is gesteld. Mijn collega’s en ik hebben het dan ook razend druk.’

» Vrijwilligers

‘Ik bezoek dagelijks met de fiets twee à drie cliënten. De rest van de tijd ben ik druk met regelwerk voor cliënten en hun mantelzorgers. Ik werk veel samen met mensen van de dagbehandeling, wijkzorg, maatschappelijk werkers, het ouderenwelzijnswerk, huisartsen en vele anderen. Het meest intensief is het overleg met een psycholoog en een specialist ouderengeneeskunde van HWW zorg. Regelmatig bespreken we cliënten en kijken hoe ze het beste kunnen worden ondersteund. Dat is erg leerzaam voor mij. De kennis over dementie is sowieso nog volop in ontwikkeling. Ik ben blij dat HWW zorg deze kennis met scholing wil vergroten bij de eigen medewerkers. Erg belangrijk voor de kwaliteit van de zorg nu mensen met dementie steeds vaker thuis blijven wonen.’

‘De afwisseling maakt dit werk leuk. Ik krijg steeds met andere mensen te maken die telkens weer om een andere benadering vragen. Vaak is er in het begin wantrouwen bij de cliënt. Je ziet ze denken: “Wat wil die vrouw van mij? Wil ze me laten opnemen?” Bij de een is dat wantrouwen zo weg, bij de ander duurt het wat langer. Mensen beseffen vaak ook niet dat ze aan het dementeren zijn en hulp nodig hebben. Het vraagt om veel geduld en creativiteit om dit patroon te doorbreken. De bureaucratie en starheid waarmee je soms te maken krijgt als je een indicatie voor een cliënt aanvraagt is minder leuk. Het geeft voldoening als het dan toch lukt om de voorziening te regelen.’

Onmisbaar in de huizen

Colofon

Een leven in fragmenten: levensverhalen van dementerenden

www.hwwzorg.nl/zorgkrant

4

De HWWzorgkrant is een uitgave van de afdeling Communicatie van Haagse Wijk- en Woonzorg Redactie Jürgen Burkhardt, Eva Collette, Bernard Derksen, Anneke de Lange en Leslie Voerman

Met vrijwilliger Atie Minimaal een keer per week fietst vrijwilligster Atie door de duinen naar verpleeghuis De Eshoeve. Zij schrijft daar levensverhalen voor dementerende bewoners. Een levensverhaal vertelt een persoonlijke levensgeschiedenis. Het levensboek is daar het tastbare resultaat van. Bij Haagse Wijk- en Woonzorg (HWW zorg) wordt de methode ‘wonen en werken met een verhaal’ gehanteerd. Dit wil zeggen dat medewerkers werken aan de hand van de verhalen van de bewoners. Deze verhalen worden ook verwerkt in het zorgleefplan en komen bij het evalueren van de zorg terug in gesprekken met bewoners en hun familie. Atie is juriste en heeft jaren processtukken opgesteld en met gerechtelijke instanties gecorrespondeerd. Daarna wilde zij op een heel andere manier leren schrijven en volgde een cursus levensverhalen. Atie: ‘Ik begon met het schrijven van een levensverhaal voor de moeder van een vriendin. Later heb ik de vrijwilligerscoördinator van De Eshoeve gebeld en ben ik gaan schrijven voor dementerende bewoners. Bij het eerste gesprek met de bewoner is de psycholoog van De Eshoeve er meestal bij. Zij kan aangeven waar ik rekening mee moet houden. Soms is het beter om bijvoorbeeld niet over de oorlog te praten. Ik zoek naar aanknopingspunten en probeer te vragen naar gevoelens en ervaringen, maar niet elke bewoner is nog in staat om een mening te

‘Eén mevrouw was zo achterdochtig dat ze de deur bijna niet voor me opendeed. Het heeft maanden geduurd tot dit veranderde, maar toen vertrouwde ze me ook volkomen. Daar was ik erg blij mee, want die mevrouw woonde alleen en had met niemand in de omgeving contact. Er kunnen dan veel dingen fout gaan als het geheugen achteruitgaat. Ook de omgang met mantelzorgers is trouwens steeds weer anders. De een heeft behoefte aan informatie over dementie, de ander vooral aan begrip. Zoals de mevrouw die mij verwent met versgeperst sap en koekjes en ondertussen haar hart bij me uitstort.’

Bladmanagement Anneke de Lange Redactieadres Binckhorstlaan 303, 2516 BC Den Haag, anneke.de.lange@hwwzorg.nl Tekst Jürgen Burkhardt, Noël Houben, Marieke Keur Tekst & Advies en Anneke de Lange Basisontwerp, art direction en vormgeving Brienen & Baas Grafische en Interactieve Media

Een levenslange herinnering vormen of iets te vinden. Vaak vertelt een bewoner feiten en/of voorvallen uit het verleden. Meestal blijkt uit de manier waarop het verteld wordt iets van de gevoelens of de impact ervan. Ik schrijf alle verhalen op en maak er echt een heel persoonlijk boek van. Het is fijn om zoveel aandacht te kunnen geven.’ Er zijn voorbeeldvragen geformuleerd voor de gesprekken. Andere hulpmiddelen zijn themaboeken met platen erin waarop de bewoner ziet waar het gesprek over gaat. En ook de themakaarten, met aan de ene kant een foto en aan de achterzijde vragen voor de vrijwilliger, kunnen meehelpen bij het optekenen van het verhaal. Atie: ‘Laatst was er een vrouw die niet meer kon praten. Dan kijk ik verder: wat maakt die

Foto: Eva Collette mevrouw die mevrouw en waar gaat ze van stralen? Ik ben met haar naar het verhalenmuseum gegaan, waar allemaal voorwerpen staan van vroeger. Zij ging achter de naaimachine zitten en later kwam haar moederhart boven toen ze de wandelwagen zag. Daar wilde ze mee lopen. Dat vond ik zo mooi! ‘ ‘Als het boek af is, krijgt de familie of mantelzorger het natuurlijk ook te zien. Voor hen is het mooi om te zien wat eruit is gekomen. Het is een levenslange herinnering.’ Meer weten over levensverhalen? Leestip: Marie-Elise van den Brandt - van Heek; Wout Huizing: In gesprek met mensen met dementie, de kracht van persoonlijke verhalen (ISBN 9789036807487).

Fotografie Eva Collette en Freek van Arkel Illustratie Carro Drukwerk Oranje van Loon De HWWzorgkrant is bestemd voor alle cliënten en familie/vertegenwoordigers, vrijwilligers en medewerkers van Haagse Wijk- en Woonzorg. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of gekopieerd zonder schriftelijke toestemming van Haagse Wijk- en Woonzorg. De HWWzorgkrant verschijnt een aantal keer per jaar. Voor zorgvragen en het aanmelden van cliënten bel (070) 379 33 00.

Hwwzorg zorgkrant winter 2015 issuu  

Informatieblad van HWW zorg over haar dienstverlening.

Hwwzorg zorgkrant winter 2015 issuu  

Informatieblad van HWW zorg over haar dienstverlening.