Page 1

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ


²Ã¶ðPÉ

: ªÀÄPÀ̽UÁV – ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ¥ÀoÀå¥ÀĸÀÛPÀ

¯ÉÃRPÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀjPÀ®à£É

: ²æà ªÀÄAd¥Àà.©. gÁdå ¸ÀAAiÉÆÃdPÀgÀÄ, QæÃA AiÉÆÃd£É ¥sÁ.eÁAiÀiï £ÉqÀÄA¥ÀgÀA©¯ï PÁAiÀÄðPÁj ¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄ, ¨Éæqïì ¸ÀA¸ÉÜ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ ²æà f£ÀÄ ªÀiÁåxÀÆå AiÉÆÃd£Á ¤ªÁðºÀPÀgÀÄ, QæÃA AiÉÆÃd£É

ªÀÄÄR¥ÀÄl «£Áå¸À ªÀÄvÀÄÛ avÀæ eÉÆqÀuÉ

: ²æêÀÄw ¥À¤ªÀÄ®gï, ¨Éæqïì, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ

ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ

: ¨Éæqïì ¸ÀA¸ÉÜ -¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ

ªÉÆzÀ® ªÀÄÄzÀæt

: PÀ£ÀßqÀ DªÀÈwÛ 2018

¥ÀæPÀluÉUÉ ¸ÀºÁAiÀÄ

: AiÀÄĤ¸É¥sï

¥ÀæPÀluÉUÉ ¸ÀºÀªÀÄw ªÀÄvÀÄÛ ¨ÉA§® : PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀ, ¸ÁªÀðd¤PÀ ²PÀët E¯ÁSÉ, r.J¸ï.E.Dgï.n ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀæzsÁ£À PÁAiÀÄðzÀ²ðUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ ¸ÁªÀðd¤PÀ ²PÀët E¯ÁSÉ, PÀ£ÁlPÀ ¸ÀPÁðgÀ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ. ¥ÀæPÁ±ÀPÀgÀÄ

: ¨Éæqïì ¸ÀA¸ÉÜ -¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ, www.breadsbangalore.org

I


§zÀÄPÀĪÀ ºÀPÀÄÌ:- d£Àä ºÉÆAzÀĪÀ, fë¸ÀĪÀ, GvÀÛªÀÄ DgÉÆÃUÀå ¸ÉÃªÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ, ¥Ë¶ÖPÀ DºÁgÀ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ, MAzÀÄ ºÉ¸ÀgÀÄ ºÉÆA¢gÀĪÀ ºÁUÀÆ vÁ£ÀÄ MAzÀÄ zÉñÀzÀ ªÀÄUÀÄ JAzÀÄ UÀÄgÀÄw¹PÉƼÀÄîªÀ ºÀPÀÄÌ. gÀPÀëuÉAiÀÄ ºÀPÀÄÌ:- QgÀÄPÀļÀ, vÉÆAzÀgÉ, zÀ¨Áâ½PÉ, zËdð£Àå , »A¸ÉUÀ½AzÀ ºÁUÀÆ AiÀÄÄzÀÞ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAWÀµÀðUÀ½AzÀ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ. CªÀPÁ±À ªÀÄvÀÄÛ «PÁ¸À ºÉÆAzÀĪÀ ºÀPÀÄÌ :²PÀët ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ, ¸ÁªÀiÁfPÀ ¨sÀzÀævÉ, ©qÀĪÀÅ, ªÀÄ£ÉÆÃgÀAd£É ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁA¸ÀÌöÈwPÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼ÀÄ zÉÆgÉAiÀÄĪÀAxÀºÀ ºÀPÀÄÌ. ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ:- C©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀĪÀ, ¸ÁévÀAvÀæöå¢AzÀ EgÀĪÀ, ªÀiÁ»w ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ, ¸ÀAWÀnvÀgÁUÀĪÀ ºÁUÀÆ vÀ£ÀVµÀÖªÁzÀ zsÀªÀÄðªÀ£ÀÄß C£ÀĸÀj¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ. «±ÁæAw , Dl, ¸ÁA¸ÀÌöÈwPÀ PÀ¯É, ¸Á»vÀå, vÀ£Àß ªÀAiÀĹìUÉ vÀPÀÌ DmÉÆÃl, ªÀÄ£ÀgÀAd£É ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À°è AiÀiÁªÀÅzÉà vÁgÀvÀªÀÄå«®èzÉà ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ.

eÁUÀwPÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉAiÀÄ°è (UNCRC) £Á®ÄÌ UÀÄA¥ÀÄUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ¥ÀjZÉÑÃzsÀUÀ¼À EtÄPÀÄ £ÉÆÃl :-

¥ÀjZÉÒÃzsÀ

UÀÄA¥ÀÄUÀ¼ÀÄ §zÀÄPÀĪÀ ºÀQÌ£À UÀÄA¥ÀÄ

1, 3, 6,7,8,14,16, 18, 21, 24, 25, 26, 39

gÀPÀëuÉAiÀÄ ºÀQÌ£À UÀÄA¥ÀÄ

9, 10, 11, 19, 20, 21, 22, 23, 25, 26

C©üªÀÈ¢ÞAiÀÄ ºÀQÌ£À UÀÄA¥ÀÄ

13, 16, 17, 28, 29, 30, 32, 33, 34,36,37,38,39,40

¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀQÌ£À UÀÄA¥ÀÄ

2, 3, 4, 5, 12, 13, 15, 16, 30, 31

II


ªÀÄÄ£ÀÄßr ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 38 ªÀµÀðUÀ½AzÀ®Æ dUÀwÛ£À §ºÀ¼ÀµÀÄÖ gÁµÀÖçUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À «ZÁgÀªÁV CUÁzsÀªÁzÀ ¥ÀæZÁgÀ, ¥ÀjZÀAiÀÄ, eÁj ªÉÆzÀ¯ÁzÀ PÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁqÀÄvÁÛ §gÀÄwÛªÉ. ªÀÄPÀ̼À G½«UÁV C£ÉÃPÀ jÃwAiÀÄ QæAiÀiÁ²Ã® ºÉeÉÓUÀ¼À£ÀÄß eÁUÀwPÀ ªÀÄlÖzÀ°è ¸ÀĹÜgÀ C©üªÀÈ¢Þ UÀÄjUÀ¼ÀÄ J£ÀÄߪÀ ¥ÀæAiÀÄvÀßzÀ°èAiÀÄÆ ºÉÆgÀ ºÉÆ«Ää¸À¯ÁVzÉ. DzÀgÀÆ ««zsÀ ¸ÀAPÉÆïÉUÀ½AzÀ ªÀÄPÀ̼À «ªÀÄÄQÛ ªÀiÁvÀæ ªÀÄAzÀUÀwAiÀÄ°èAiÉÄà ¸ÁVzÉ. F C¸ÀªÀiÁ£ÀvÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆÃUÀ¯ÁqÀ¸À®Ä ¸Á«gÁgÀÄ ¸ÀAWÀ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀPÁðgÀUÀ¼ÀÆ PÀÆqÀ ¥ÀæAiÀÄwÛ¸ÀÄvÀÛ¯Éà EªÉ. °AUÁ£ÀÄ¥ÁvÀzÀ KgÀÄ¥ÉÃgÀÄ, ªÀÄPÀ̼À ªÀiÁgÁl ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁUÁtÂPÉ, ªÀÄPÀ̼À ªÉÄð£À CvÁåZÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¨Á®å «ªÁºÀUÀ½UÉ zÀÆqÀ®àqÀĪÀ ¸ÀAUÀwUÀ¼ÀÄ EA¢UÀÆ ¸ÀÄzsÁj¸ÀĪÀ jÃwAiÀÄ°è UÉÆÃZÀj¸ÀÄwÛ®è. ±ÉÊPÀëtÂPÀ C¸ÀªÀiÁ£ÀvɬÄAzÁV §ºÀĸÀASÁåvÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ±ÉæöÊPÀëtÂPÀ ºÁ¢AiÀÄ°è C£ÉÃPÀ K¼ÀĩüÀÄUÀ¼À£ÀÄß JzÀÄj¸ÀĪÀAvÁVzÉ. DzÀgÉ ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÀªÀÄä ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß C£ÀĨsÀ«¸ÀĪÀAvÁUÀ®Ä ²PÀët MAzÀÄ ªÀĺÉÆãÀßvÀ ¸ÉÃvÀĪÉAiÀiÁUÀ¨ÉÃQzÉ. 1989jAzÀ®Æ dUÀwÛ£ÁzÀåAvÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À «ZÁgÀªÁV ºÀ®ªÁgÀÄ jÃwAiÀÄ eÁj ¥ÀæQæAiÉÄUÀ¼ÀÄ ¸ÀPÁðgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀðd¤PÀ ªÀÄlÖzÀ°è £ÀqÉAiÀÄÄvÁÛ §gÀÄwÛªÉ. ¨sÁgÀvÀzÀ°è eÁUÀwPÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉÉ(UNCRC) eÁjUÉ §gÀĪÀ ªÉÆzÀ¯Éà ¨sÁgÀvÀzÀ°è 1986gÀ°è ¨Á® PÁ«ÄðPÀ ¥ÀzÀÞw (¤µÉÃzsÀ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀÄAvÀæt) PÁ¬ÄzÉ ( CLPRA )AiÉ Æ AzÀ Ä ¥À æ ¥ À æ x À ª À Ä ¨ÁjUÉ ªÀ Ä PÀ Ì ½ UÉ Æ Ã¸À Ì g À ª É Ã ¥À æ v É å ÃPÀ ª ÁV gÀ Æ ¥À Ä UÉ Æ AqÀ Ä eÁjUÉÆArvÁzÀgÀÆ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß JwÛ»rAiÀÄĪÀ°è F PÁ¬ÄzÉAiÀÄÄ CµÁÖV ¨É¼ÀPÀÄ Zɮ谮è. 2000£Éà E¸À«AiÀÄ°è ¨sÁgÀvÀªÀÅ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ D±ÀAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ eÁUÀwPÀ MqÀA§rPÉAiÀÄ D±ÉÆÃvÀÛgÀUÀ¼À£ÀÄß ¥Àæ¨sÀ® ¸ÀAUÀwUÀ¼À£ÁßV DzsÀj¹PÉÆAqÀÄ ¨Á®£ÁåAiÀÄ (¥ÉÆõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉ) PÁ¬ÄzÉ(JJ Act)AiÉÆAzÀ£ÀÄß eÁjUÉ vÀA¢zÉ. §½PÀ 2009gÀ°è ªÀÄPÀ̼À ²PÀëtzÀ ºÀQÌ£À PÁ¬ÄzÉ, (RTE) 2012gÀ°è ªÀÄPÀ̼À ªÉÄðPÀ ¯ÉÊAVPÀ ±ÉÆõÀuÉ vÀqÉ PÁ¬ÄzÉ(POCSO), 2015gÀ°è ªÀÄUÀzÉƪÉÄä wzÀÄÝ¥ÀrUÉÆAqÀ ¨Á®å«ªÁºÀ ¤µÉÃzsÀ PÁ¬ÄzÉ (CMPA) ºÁUÀÆ 2016gÀ°è ¨Á® Q±ÉÆÃgÀ PÁ«ÄðPÀgÀ (¤µÉÃzsÀ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀÄAvÀæt) PÁ¬ÄzÉ(Child & Adolescent Labour (Prohibition & Regulation Act-1986)UÀ¼ÀÄ ¤gÀAvÀgÀªÁV eÁjUÉ §A¢ªÉ. 2012jAzÀ ¨ÉAUÀ¼ÀÆj£À ¨Éæqïì ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ ªÀÄÄSÁAvÀgÀ QæÃA JA§ «£ÀÆvÀ£À AiÉÆÃd£ÉAiÉÆAzÀ£ÀÄß PÀ£ÁðlPÀ gÁdåzÀ 10 f¯ÉèUÀ¼À°è (¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ, ªÉÄʸÀÆgÀÄ, gÁªÀÄ£ÀUÀgÀ, avÀæzÀÄUÀð, zÁªÀtUÉgÉ, §¼Áîj, PÀ®ÄâVð, gÁAiÀÄZÀÆgÀÄ, ©ÃzÀgï ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁzÀVj) DgÀA©ü¸À¯ÁVzÀÄÝ, ®PÁëAvÀgÀ ªÀÄPÀ̽UÉ ºÀPÀÄÌUÀ¼À «ZÁgÀªÁV vÀgÀ¨ÉÃwAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃqÀ¯ÁUÀÄwÛzÉ. F PÉʦrAiÀÄÄ ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÉAiÀÄ ¥ÀæAiÀÄvÀßPÉÌ ¥ÉæÃgÀuÉ GAlÄ ªÀiÁqÀ®Ä £ÁA¢AiÀiÁUÀ°zÉ JA§ D±Á¨sÁªÀ£É £ÀªÀÄäzÀÄ. DzÀgÀÆ ªÀÄPÀ̼ÀÄ §ºÀÄ«zsÀªÁzÀ ±ÉÆõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ ¤®ðPÀëöåUÀ½UÉ §°AiÀiÁUÀÄwÛzÀÄÝ ºÀPÀÄÌUÀ¼À G®èAWÀ£É wêÀævÉgÉ£ÁV DUÀÄwÛgÀĪÀÅzÀÄ «µÁzÀªÉà ¸Àj. EAxÀºÀ ¸ÀA¢UÀÝ ¹ÜwUÀ¼À£ÀÆß CªÀ¯ÉÆÃPÀ£À ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÀªÀÄä ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß vÁªÉà CjvÀÄ ªÀÄPÀ̼À ¸ÀAgÀPÀëuÉ ªÀÄvÀÄÛ ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß JwÛ»rAiÀÄĪÀ PÁAiÀÄðzÀ°è vÉÆqÀV¹PÉƼÀî®Ä F ''ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÌUÀ¼ÀÄ - ªÀÄPÀ̼À PÉʦr'' ¸ÀºÀPÁjAiÀiÁUÀ°zÉ. F PÉʦrAiÀÄ£ÀÄß §¼À¹PÉÆAqÀÄ ±Á¯ÉUÀ¼À°è, ¨ÉÆÃzsÀ£Á PÉÃAzÀæUÀ¼À°è, ªÀ¸ÀwAiÀÄÄvÀ ¤®AiÀÄUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß vÀAiÀiÁj¸À§ºÀÄzÉA§ÄzÀÄ £ÀªÀÄä £ÀA©PÉ F PÀÈw¬ÄAzÀ ®PÁëAvÀgÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÀªÀÄä ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß vÁªÉà ¸ÀAgÀQë¸ÀĪÀ°è ¥ÉæÃgÀuÉAiÀÄ D±ÁQgÀtªÁUÀ°.

¥sÁ.eÁAiÀiï £ÉqÀÄA¥ÉgÀA©¯ï, J¸ï.r.©. PÁAiÀÄðPÁj ¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄ, ¨Éæqïì ¸ÀA¸ÉÜ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ.

III


PÀ 

£Á ð l

PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀ 4£Éà ªÀĺÀr, PÀȶ ¨sÀªÀ£À, £ÀÈ¥ÀvÀÄAUÀ gÀ¸ÉÛ, gÁt ZÀ£ÀߪÀÄä ªÀÈvÀÛ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ - 560 002. zÀÆgÀªÁt : 22115291/92, EªÉÄïï : kscpcr@gmail.com PÉ.J¸ï.¹.¦.¹.Dgï.

qÁ.PÀÈ¥Á CªÀÄgï D¼Àé »A¢£À CzsÀåPÀëgÀÄ PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ.

IV


PÀ 

£Á ð l

PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀ 4£Éà ªÀĺÀr, PÀȶ ¨sÀªÀ£À, £ÀÈ¥ÀvÀÄAUÀ gÀ¸ÉÛ, gÁt ZÀ£ÀߪÀÄä ªÀÈvÀÛ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ - 560 002. zÀÆgÀªÁt : 22115291/92, EªÉÄïï : kscpcr@gmail.com PÉ.J¸ï.¹.¦.¹.Dgï.

«±Àé¸ÀA¸ÉÜAiÀÄÄ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 29 ªÀµÀðUÀ¼À »AzÉAiÉÄà dUÀwÛ£À J¯Áè zÉñÀUÀ½UÀÆ C£ÀéAiÀĪÁUÀĪÀAvÉ ªÀÄÄA¢lÄÖgÀĪÀ “ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ”AiÀÄ£ÀÄß £ÁªÀÇ PÀÆqÀ M¦àPÉÆArzÉÝêÉ. ªÀÄPÀ̽UÉAzÉà gÀƦ¸À¯ÁUÀÄwÛgÀĪÀ DAiÀiÁAiÀÄ zÉñÀzÀ PÁAiÀÄð¤ÃwUÀ¼ÀÄ, PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À£ÀÄß PÀÆqÀ F ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉAiÀÄ eÁj ¥ÀæQæAiÉÄAiÀÄ°è UÀªÀĤ¸À¯ÉèÉÃPÀÄ. £ÀªÀÄä PÀÄlÄA§zÀ®èµÉÖà C®èzÉà ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ°è-¸ÀPÁðgÀ ªÀÄlÖzÀ°è ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¸ÀzÁ MqÁqÀĪÀ PÀĸÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ. 18 ªÀµÀð vÀÄA§ÄªÀ vÀ£ÀPÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ©ü£ÀßvɬĮèzÉà J¯Áè ªÀÄPÀ̽UÀÆ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ CUÀvÀåUÀ¼ÀÄ zÉÆgÀPÀ¯ÉèÉÃPÀÄ. ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ CUÀvÀåUÀ¼Éà ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÁVgÀÄvÀÛªÉAiÀiÁzÀÝjAzÀ J¼ÉAiÀĪÀAiÀĹì£À°è CªÀgÀ ªÀiÁ£À¹PÀ, ¸ÁªÀiÁfPÀ, ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ, ¨Ë¢ÞPÀ, ±ÁjÃjPÀ ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁµÁ ¸ÁªÀÄxÀåðzÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉUÀ½UÉ vÉÆqÀPÁUÀzÀAvÉ ºÁUÀÆ AiÀiÁªÀÅzÉà ¥Àæ¸ÀAUÀzÀ°èAiÀÄÆ PÀÆqÀ ªÀÄUÀÄ MvÀÛqÀPÉÌ M¼ÀUÁUÀzÀAvÉ £ÉÆÃrPÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ ºÁUÀÆ ªÀÄUÀÄ«£À ¨Á®åvÀ£ÀªÀ£ÀÄß CªÀgÀÄ ¸ÀzÁ C£ÀĨsÀ«¸ÀĪÀ ªÁvÁªÀgÀt ¤ªÀiÁðt ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ EA¢£À ¸ÀAQÃtð ¸ÀªÀiÁdzÀ CuÀvÀåªÉ¤¸ÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß JwÛ»rAiÀÄ®Ä ¸ÀºÁAiÀĪÁUÀĪÀ jÃwAiÀÄ°è ¸ÀPÁðgÀ, ¸ÀªÀiÁd, ¸ÀAWÀ-¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ, ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÉUÁV EgÀĪÀ ¸ÀA«zsÁ£À§zÀÞ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ §Ä¢ÞfëUÀ¼ÀÄ ««zsÀ DAiÀiÁªÀÄUÀ¼À°è ºÀ®ªÁgÀÄ jÃwAiÀÄ°è ¥ÀæAiÀÄw߸ÀÄwÛªÉAiÀiÁzÀgÀÆ EA¢UÀÆ ªÀÄPÀ̼ÀÄ C£ÉÃPÀ jÃwAiÀÄ dn® ¸ÀªÀĸÉåUÀ½UÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÁ®ÄUÀ½UÉ ¹®ÄPÀÄwÛgÀĪÀÅzÀÄ «µÁzÀ¤ÃAiÀÄ. EAxÀºÀ ¥ÀæAiÀÄvÀßUÀ¼À°è ¨ÉAUÀ¼ÀÆj£À ¨Éæqïì ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄÄ PÀ£ÁðlPÀ gÁdåzÀ 10 f¯ÉèUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼Éà ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß JwÛ»rAiÀÄĪÀAvÉ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß vÀAiÀiÁgÀÄ ªÀiÁqÀÄwÛzÁÝgÉ. ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ°è£À dªÁ¨ÁÝjAiÀÄÄvÀ d£ÀgÉà ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À eÁjUÉ ZÀ¼ÀĪÀ½AiÉÆÃ¥Á¢AiÀÄ°è ¥ÀæAiÀÄw߸ÀĪÀAvÉ ¥ÉæÃgÀuÉ GAlÄ ªÀiÁqÀÄwÛgÀĪÀ PÁAiÀÄð ±ÁèWÀ¤ÃAiÀÄ. ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ “ªÀÄPÀ̽UÁV- ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ” ¥ÀoÀå¥ÀĸÀÛPÀªÉÇAzÀ£ÀÄß ¸ÀgÀ¼ÀªÁV gÀa¹zÁÝgÉ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÁQðPÀªÁV aAw¸À®Ä ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀiÁ£À ºÁUÀÆ ¸ÀºÁzÀðvÉAiÀÄ ¸ÀªÀiÁdªÀ£ÀÄß PÀAqÀÄPÉƼÀî®Ä F ¥ÀĸÀÛPÀªÀÅ ¸ÀºÀPÁjAiÀiÁUÀ°zÀÄÝ, £Ár£À ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ½UÁV PÁAiÀÄð¤ªÀð»¸ÀÄwÛgÀĪÀ ¸ÀAWÀ-¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ d£À¸ÁªÀiÁ£ÀågÀÄ EzÀgÀ ¸ÀzÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀ ¥ÀqÉzÀÄPÉƼÀî° JAzÀÄ D²¸ÀÄvÀÛ ¸ÀPÁðgÀzÀ eÉÆvÉUÀÆr, DAiÉÆÃUÀ, AiÀÄĤ¸É¥sï ºÁUÀÆ ²PÀët E¯ÁSÉAiÀÄ ¨ÉA§®zÉÆA¢UÉ ºÀ®ªÀÅ ªÀµÀðUÀ¼À PÁAiÀÄðPÉëÃvÀæzÀ C£ÀĨsÀªÀzÀ DzsÁgÀzÀ ªÉÄÃ¯É ¨Éæqïì ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄÄ ºÉÆgÀvÀgÀÄwÛgÀĪÀ F ¥ÀoÀå¥ÀĸÀÛ¢AzÀ ºÀPÀÄÌ DzsÁjvÀ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÀÄ ¸ÀªÀiÁzÀ°è ºÉÆgÀºÉƪÀÄä° JAzÀÄ ±ÀĨsÀ PÉÆÃgÀÄvÉÛãÉ. ªÀÄPÀ̼À ¥ÀgÀªÁzÀ aAvÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß UÀnÖUÉƽ¸À®Ä ¸ÀzÁ ¸ÀºÁAiÀiÁ¸ÀÛ ¤ÃqÀÄvÁÛ §A¢gÀĪÀ AiÀÄĤ¸É¥sï ¸ÀA¸ÉÜUÉ C©ü£ÀAzÀ£ÉUÀ¼ÀÄ.

²æà ªÀÄj¸Áé«Ä. ªÉÊ. CzsÀåPÀëgÀÄ PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ.

V


VI


C©ü£ÀAzÀ£ÉUÀ¼ÀÄ PÀ£ÁðlPÀ gÁdåzÀ°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À eÁjUÁV ºÁUÀÆ ªÀÄPÀ̼À ¥Á®£É ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉUÁV ««zsÀ jÃwAiÀÄ UÀªÀÄ£ÁºÀðªÀÇ ªÀÄvÀÄÛ «£ÀÆvÀ£ÀªÀÇ DVgÀĪÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À°è ¸ÀPÁðj ºÁUÀÆ ¸ÀPÁðgÉÃvÀgÀ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ PÁAiÀÄðªÀÄdÕªÁVªÉAiÀiÁzÀgÀÆ gÁdåzÀ 10 f¯ÉèUÀ¼À°è PÀæªÀħzÀÞvɬÄAzÀ ºÀPÀÄÌ ¥Àæw¥ÁzÀ£Á ¥ÀæQæAiÉÄUÀ¼À£ÀÄß QæÃA JA§ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ ªÀÄÄSÁAvÀgÀ ¨Éæqïì ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄÄ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉƼÀÄîwÛgÀĪÀÅzÀÄ UÀºÀ£ÀªÁVgÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄ£ÉÆÃdÕªÁzÀ ¥ÀæAiÀÄvÀߪÁVzÉ JA§ÄzÀÄ £ÀªÀÄä £ÀA©PÉ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄ ¸ÀºÀ¨sÁVÃzÁgÀgÀÄ ºÀPÀÄÌ ¥Àæw¥ÁzÀ£ÉAiÀÄ°è vÉÆqÀUÀ®Ä G£ÀßvÀ ¥ÉæÃgÀuÉ vÀgÀĪÀ°è F AiÉÆÃd£ÉAiÀÄÄ ¥ÀæªÀÄÄR ¥ÁvÀæªÀ£ÀÄß ªÀ»¸ÀÄvÀÛzÉ. F ¥ÀæAiÀÄvÀß ¥sÀ®¥ÀæzÀªÁUÀ®Ä ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÄ®¨sÀªÁV CxÉÊð¹PÉƼÀî®Ä ªÀÄPÀ̽UÁV F PÀÈwAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆgÀvÀgÀ¯ÁVzÉ. ±Á¯ÉUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̽UÉ ¨ÉÆÃzsÀ£É ªÀiÁqÀ®Ä F ¥ÀoÀå¥ÀĸÀÛPÀ ¸ÀºÀPÁjAiÀiÁUÀ°zÉ. £ÀªÉÄä¯Áè ¥ÀæAiÀÄvÀßUÀ½UÉ ¨ÉA§°¹ ¨É£ÀÄß vÀlÄÖwÛgÀĪÀ qÁ£ï ¨ÉÆøÉÆÌà ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ ¥ÁæAvÀåzÀ ¥ÁæAvÁå¢üPÁjUÀ¼ÁzÀ ªÀAzÀ¤ÃAiÀÄ Fr. Joyce Thonikuzhiyil S.D.B EªÀjUÉ C©ü£ÀAzÀ£ÉUÀ¼ÀÄ. F PÀȦrAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀA¥ÀÆtðªÁV CªÀ¯ÉÆÃQ¹ ¸ÀÆPÀÛ ¸À®ºÉUÀ¼ÉÆA¢UÉ ªÀÄvÀÄÛ NgÉ PÉÆÃgÉUÀ¼À£ÀÄß ¸Àj¥Àr¸ÀĪÀÅzÀgÉÆA¢UÉ E¯ÁSÉAiÀÄ ªÀiÁUÀðzÀ±Àð£ÀzÀAvÉ ªÀÄÄ¢æ¹ G¥ÀAiÉÆÃV¸À®Ä C£ÀĪÀÄw ¤ÃrgÀĪÀ gÁdå ²PÀët ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£É ªÀÄvÀÄÛ vÀgÀ¨ÉÃw E¯ÁSÉAiÀÄ ¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ C¢üPÁjUÀ¼À vÀAqÀPÉÌ £ÀªÀÄä C©ü£ÀAzÀ£ÉUÀ¼ÀÄ. F PÉʦrAiÀÄ D¯ÉÆÃZÀ£É-¥ÀjPÀ®à£É-gÀZÀ£ÉAiÀÄ°è ¸ÀA¥ÀÆtðªÁzÀ ¥ÀæAiÀÄvÀߪÀ£ÀÄß ªÀiÁr CxÀð¥ÀÆtðªÁV gÀa¹PÉÆnÖgÀĪÀ QæÃA AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ gÁdå ¸ÀAAiÉÆÃdPÀgÁzÀ ²æà ©.ªÀÄAd¥Àà EªÀjUÉ PÀÈvÀdÕvÉUÀ¼ÀÄ. F ºÉÆwÛUÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆgÀvÀgÀĪÀ ¥ÀæQæAiÉÄAiÀÄ°è ¸ÀºÀPÀj¹zÀ ²æêÀÄw D£ï ªÉÄÃj, ²æà f£ÀÄ ªÀiÁåxÀÆå, ²æà ¨É¤ß CUÀ¹Ö£ï EªÀgÉ®ègÀÆ C©ü£ÀAzÁºÀðgÀÄ. F ¥ÀĸÀÛPÀªÀ£ÀÄß ºÁUÀÆ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï PÉʦrAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄÄ¢æ¹ gÁdåzÀ J¯Áè ±Á¯ÉUÀ½UÉ MzÀV¸À®Ä DyðPÀ ¸ÀºÁAiÀÄ ªÀiÁqÀĪÀ eÉÆvÉUÉ ºÀ®ªÁgÀÄ ªÀiÁ¥ÁðqÀÄUÀ½UÉ ªÀiÁUÀðzÀ±Àð£À ¤ÃrgÀĪÀ AiÀÄĤ¸É¥sï ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ ²æà ¸ÉÆäPÀÄnÖ ªÀÄvÀÄÛ ²æà PÉÆt® gÁWÀªÉÃAzÀæ ¨sÀmï EªÀjUÉ PÀÈvÀdÕvÉUÀ¼ÀÄ. ¥ÀoÀå¥ÀĸÀÛPÀzÀ CA±ÀUÀ¼À£ÀÄß CxÀð¥ÀÆtðªÁV UÀ滹 G¥ÀAiÉÆÃV¸À®Ä C£ÀĪÀÄw ¤ÃrgÀĪÀ PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀzÀ CzsÀåPÀëgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ, ¥ÁæxÀ«ÄPÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ËæqsÀ²PÀët E¯ÁSÉAiÀÄ ¥ÀæzsÁ£À PÁAiÀÄðzÀ²ðUÀ¼ÀÄ, DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ ºÁUÀÆ r.J¸ï.E.Dgï.n. AiÀÄ C¢üPÁjUÀ½UÉ C©ü£ÀAzÀ£ÉUÀ¼ÀÄ. F PÉʦrAiÀÄÄ PÉêÀ® ªÀåQÛUÀvÀ ¥ÀæAiÀÄvÀߢAzÀ gÀÆ¥ÀÄUÉƼÀîzÉà ««zsÀ ¸ÀPÁðj ºÁUÀÆ ¸ÀPÁðgÉÃvÀgÀ ¸ÀAWÀ-¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ ¥ÀæAiÀÄwß¹, ºÀAaPÉ ªÀiÁrgÀĪÀ ¸ÀAUÀwUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀĪÀ DUÀgÀªÁVzÉ. ¥ÀæªÀÄÄRªÁV AiÀÄĤ¸É¥sï, ¹.Dgï.n ¸ÀA¸ÉÜ, ¹PÀæA ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ ««zsÀ ¥ÀĸÀÛPÀUÀ¼À ¯ÉÃRPÀjUÉ ºÁUÀÆ ¹PÀæA ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ°è PÁAiÀÄðªÀÄUÀÕgÁVgÀĪÀ ²æêÀÄw ªÀiÁUÀðgÉÃmï ¸ÀA¥Àvï ºÁUÀÆ ¹.Dgï.n. ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ ¸ÀzÀ¸ÀåjUÉ PÀÈvÀdÐvÉUÀ¼ÀÄ. ±Á¯ÉUÀ¼À°è F ¥ÀĸÀÛPÀªÀ£ÀÄß C¼ÀªÀr¸À®Ä C£ÀĪÀÄw ¤Ãr ¨ÉA§°¹gÀĪÀ ¸ÁªÀðd¤PÀ ²PÀët E¯ÁSÉAiÀÄ DAiÀÄÄPÀÛgÀÄ, ¤zÉðñÀPÀgÀÄUÀ½UÉ C©ü£ÀAzÀ£ÉUÀ¼ÀÄ. F ªÀĺÀvÀé¥ÀÆtð ¥ÀæAiÀÄvÀߪÀ£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ AiÉÆÃd£Á ¸ÀzÀÄzÉÝñÀUÀ¼À£ÀÄß DzÀgÀ¢AzÀ M¦à-C¦à C£ÀĵÁ×£ÀUÉƽ¸À®Ä C£ÀĪÀÄw¹ C¼ÀªÀr¸À®Ä DzÉò¹ ¸ÀºÀPÀj¹gÀĪÀ PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀ, PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀiÁ£ÀªÀ ºÀPÀÄÌUÀ¼À DAiÉÆÃUÀ, f¯ÁèqÀ½UÀ¼ÀÄ, f¯Áè-vÁ®ÆèPÀÄ ºÁUÀÆ UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬ÄwUÀ¼ÀÄ, f¯Áè ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ WÀlPÀUÀ¼ÀÄ, ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt ¸À«ÄwUÀ¼ÀÄ, ¨Á®£ÁåAiÀÄ ªÀÄAqÀ½UÀ¼ÀÄ, ªÀÄPÀ̼À ¸Éßû ¥Éưøï WÀlPÀUÀ¼ÀÄ, C£ÀĵÁÖ£ÀUÉƽ¸À®Ä eÉÆvÉUÀÆr ¨ÉA§°¸ÀÄwÛgÀĪÀ ªÀÄ»¼Á ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À C©üªÀÈ¢Þ E¯ÁSÉ, ¸ÁªÀðd¤PÀ ²PÀët E¯ÁSÉ, ¥Éưøï E¯ÁSÉ, G¥À¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄUÀ¼ÀÄ, PÉëÃvÀæ ²PÀëuÁ¢üPÁjUÀ¼ÀÄ, PÉëÃvÀæ ¸ÀªÀÄ£ÀéAiÀiÁ¢üPÁjUÀ¼ÀÄ, ¹.Dgï.¦ ªÀÄvÀÄÛ ©.Dgï.¦.UÀ¼ÀÄ, ±Á¯Á ªÀÄÄSÉÆåÃ¥ÁzsÁåAiÀÄgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀºÀ²PÀëPÀgÀÄ, CAUÀ£ÀªÁr PÁAiÀÄðPÀvÉðAiÀÄgÀÄ ºÁUÀÆ ¸ÀéAiÀÄA ¸ÉêÁ ¸ÀAWÀ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼À ¥ÀzÁ¢üPÁjUÀ½UÉ C©ü£ÀAzÀ£ÉUÀ¼ÀÄ. ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À ²PÀëtªÀ£ÀÄß PÉÊUÉƼÀÄîªÀ ªÀÄÆ®PÀ ¸ÁPÁgÀUÉƽ¸À®Ä C«gÀvÀ ¥ÀæAiÀÄvÀß £ÀqɹgÀĪÀ 10 f¯ÉèUÀ¼À AiÉÆÃd£Á ¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄ, ¸ÀAAiÉÆÃdPÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁAiÀÄðPÀvÀðgÀ£ÀÄß £ÁªÀÅ £É£ÉAiÀÄÄvÉÛêÉ. PÉʦrAiÀÄ NgÉ-PÉÆÃgÉUÀ¼À£ÀÄß UÀªÀĤ¹ w¢Ý - wÃr CAwªÀÄ gÀÆ¥À PÉÆqÀ®Ä ¨ÉA§°¹gÀĪÀ J®èjUÀÆ PÀÈvÀdÕvÉUÀ¼ÀÄ.

¥sÁ.eÁAiÀiï £ÉqÀÄA¥ÉgÉA©¯ï, J¸ï.r.©. PÁAiÀÄðPÁj ¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄ, ¨Éæqïì ¸ÀA¸ÉÜ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ.

VII


¯ÉÃRPÀgÀ PÀÄjvÀÄ... ²æà ©. ªÀÄAd¥Àà ««zsÀ ¸ÀAWÀ-¸ÀA¸ÉÜUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ PÀ£ÁðlPÀ gÁdåzÀ°è 1996jAzÀ ¸ÀªÀiÁd ¸ÉêÁ PÁAiÀÄðªÀ£ÀÄß ªÀiÁqÀÄvÁÛ §gÀÄwÛzÁÝgÉ. ¸ÀªÀiÁdzÀ ««zsÀ ¸ÁªÀiÁfPÀ ¸ÀªÀĸÉåUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ ««zsÀ jÃwAiÀÄ PÁAiÀÄðZÀlĪÀnPÉUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉÆAqÀÄ d£ÀgÀ ªÉÄZÀÄÑUÉ ¥ÀqÉ¢zÁÝgÉ. aPÀ̪ÀÄUÀ¼ÀÆgÀÄ f¯ÉèAiÀÄ vÀjÃPÉgÉ vÁ®ÆèQ£À°è '«PÀ¸À£À' JA§ ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ ªÀÄÄSÁAvÀgÀ ¸ÀªÀiÁd ¸ÉÃªÉ DgÀA©ü¹zÀ EªÀgÀÄ ¨É¼ÀUÁ«AiÀÄ AiÀÄÄ£ÉÊmÉqï ¸ÉÆöAiÀÄ¯ï ªÉ¯ï¥sÉÃgï C¸ÉÆöAiÉÄñÀ£ï, ¹.J.¹.J¯ï-PÉ ªÀÄÆ®PÀ ¨ÉAUÀ¼ÀÆj£À C¥Áì, avÀæzÀÄUÀðzÀ «ªÀÄÄQÛ «zÁå ¸ÀA¸ÉÜ, ºÁUÀÆ zÁªÀtUÉgÉAiÀÄ qÁ£ï ¨ÉÆøÉÆÌà ¨Á®PÁ«ÄðPÀgÀ «ÄµÀ£ï ªÀÄÄAvÁzÀ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼À°è C«gÀvÀªÁV ¸ÉÃªÉ ¸À°è¸ÀÄvÁÛ §A¢gÀÄvÁÛgÉ. ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ¥ÀzÀÞw ¤ªÀÄÆð®£É, ¨Á®å«ªÁºÀ vÀqÉUÀlÄÖ«PÉ, ºÀPÀÄÌ ªÀAavÀ ªÀÄPÀ̼À ¥ÉÆõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉ, zÉêÀzÁ¹ ¥ÀzÀÞw vÀqÉ, Dgï.n.E. ªÀÄÆ®PÀ zÁR¯ÁzÀ ªÀÄPÀ̼À ¥ÉÆõÀPÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̽UÉ eÁUÀÈw, Mt¨sÀÆ«Ä C©üªÀÈ¢Þ, PÉgÉ ºÀƼÉvÀÄÛªÀ PÁAiÀÄð, ±Á¯Á ªÀAavÀ ªÀÄPÀ̽UÉ ¥ÉÆæÃvÁìºÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÉæÃgÀuÉ, d¯Á£ÀAiÀÄ£À C©üªÀÈ¢Þ PÁAiÀÄð, ªÀÄ»¼Á ¸À§°ÃPÀgÀt, ¸Àé-¸ÀºÁAiÀÄ ¸ÀAWÀl£É, ºÉZï. L. « ¨Á¢vÀ ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÉ ªÀÄvÀÄÛ F PÀÄjvÀÄ eÁUÀÈw ªÉÆzÀ¯ÁzÀ «ZÁgÀUÀ¼À°è C«gÀvÀªÁV ¸ÉÃªÉ ªÀiÁqÀÄvÁÛ §gÀÄwÛzÁÝgÉ. PÀ£ÁðlPÀ gÁdåzÀ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 25PÀÆÌ ºÉZÀÄÑ f¯ÉèUÀ¼À°è NqÁr J¸ï.r.JA.¹ ¥ÀzÁ¢üPÁjUÀ¼ÀÄ, ²PÀëPÀgÀÄ, CAUÀ£ÀªÁr PÁAiÀÄðPÀvÉðAiÀÄgÀÄ, ¸Àé-¸ÀºÁAiÀÄ ¸ÀAWÀzÀ ªÀÄvÀÄÛ AiÀÄĪÀPÀ ¸ÀAWÀzÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ, C¢üPÁjUÀ¼ÀÄ, d£À¥Àæw¤¢üUÀ¼ÀÄ, ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄ ¸ÀºÀ¨sÁVÃzÁgÀgÀÄ, ¥ÉÆõÀPÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̽UÉ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁ£ÀÆ£ÀÄ «ZÁgÀªÁV vÀgÀ¨ÉÃw ¤ÃqÀÄwÛzÁÝgÉ. ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ¥ÀzÀÞw «gÉÆâü DAzÉÆî£À-PÀ£ÁðlPÀ(CACL-K)zÀ°è gÁdå ¸ÀAAiÉÆÃdPÀgÁV ªÀiÁ£Àå ²æ PÉÆt® gÁWÀªÉÃAzÀæ ¨sÀmï EªÀgÀ ªÀiÁUÀðzÀ±Àð£ÀzÀ°è ¹.J.¹.J¯ï-PÉAiÀÄ ¸ÀºÀ ¸ÀAAiÉÆÃdPÀ£ÁVAiÀÄÆ, ²æà ªÁ¸ÀÄzÉêÀ ±ÀªÀiÁð, ²æà ªÀiÁåxÀÆå ¦ü°¥sï, ²æà eÁAiÀiï ªÀiÁ¯ÉÃPÀ¯ï, ²æà ®PÀë¥Àw, ²æà ªÀVÃð¸ï QèÃl¸ï, ¥sÁzÀgï PÀÄjAiÀiÁPÉÆøï, ²æà «±Àé¸ÁUÀgï, ²æà «PÀÖgï vÁªÉÇæÃ, ²æà ¨Á§ÄgÁeï, ²æà ªÁ¸ÀÄzÉêÀ vÉÆüÀ§A¢ü, ²æêÀÄw ¥ÀAPÀd PÀ®äoÀ, ²æÃ.F.¥Àæ¸À£Àß, qÁ.¤gÀAd£ÁgÁzsÀå, ¥sÁ. JqÀégïØ xÁªÀĸï, ¥sÁ. eÁeïð PÉÆ®±Á¤, ²æêÀÄw PÁvÁå¬Ä¤ ZÁªÀÄgÁeï, ²æêÀÄw ¸ÀÄavÀæ gÁªï, ²æà F. zsÀ£ÀAiÀÄAdAiÀiï E£ÀÆß ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ¸ÀªÀiÁd ¸ÉêÁ £ÁAiÀÄPÀgÀ ¥ÉæÃgÀuÉAiÉÆA¢UÉ ªÀÄvÀÄÛ ²æà Vjñï PÀĪÀiÁgï, ²æà ºÀjñï eÉÆÃV ªÉÆzÀ¯ÁzÀªÀgÀ eÉÆvÉ ««zsÀ ªÀÄd®ÄUÀ¼À°è ¸ÉêÉà ¸À°è¹ C£ÀĨsÀªÀ ºÉÆA¢zÁÝgÉ. ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 22 ªÀµÀðUÀ½AzÀ EªÀgÀÄ gÁdåzÀ MAzÀÄ ®PÀëPÀÆÌ ºÉZÀÄÑ ªÀÄPÀ̽UÉ ªÀÄvÀÄÛ 50 ¸Á«gÀPÀÆÌ ºÉZÀÄÑ ªÀAiÀĸÀÌjUÉ vÀgÀ¨ÉÃw £ÀqɹgÀÄvÁÛgÉ. EªÀgÀ F C£À£Àå ¸ÉêÉAiÀÄ£ÀÄß UÀÄgÀÄvÀgÀªÁV UÀÄgÀÄw¹ PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÀgÀªÁV ªÀÄ»¼Á ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À C©üªÀÈ¢Þ E¯ÁSÉAiÀÄ ªÀÄÄSÁAvÀgÀ PÉÆqÀªÀiÁqÀĪÀ “ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt ¸ÉêÁ gÁdå ¥Àæ±À¹Û”AiÀÄ£ÀÄß 2012gÀ°è WÀ£ÀªÉvÀÛ gÁdå¥Á®gÁzÀ ²æà ºÀA¸ÀgÁeï ¨sÁgÀzÁéeï ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄAwæªÀAiÀÄðgÀÄ ¤Ãr UËgÀ«¹gÀÄvÁÛgÉ. ¨Éæqïì ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄÄ C£ÀĵÁÖ£ÀUÉƽ¸ÀÄwÛgÀĪÀ QæÃA AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ gÁdå ¸ÀAAiÉÆÃdPÀgÁV ºÁUÀÆ zÁªÀtUÉgÉAiÀÄ qÁ£ï ¨ÉÆøÉÆÌà ¨Á®PÁ«ÄðPÀgÀ «ÄµÀ£ï£À°è f¯Áè ¸ÀAAiÉÆÃdPÀ£ÁVAiÀÄÆ ¥sÁ. eÁAiÀiï £ÉqÀÄA¥ÀgÀA©¯ï ªÀÄvÀÄÛ ¥sÁ. ¹j¯ï ¸ÀUÁAiÀÄgÁeï EªÀgÀ ªÀiÁUÀðzÀ±Àð£À ªÀÄvÀÄÛ ¤zÉÃð±À£ÀzÀ°è ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ¸ÉÃªÉ ªÀÄÄAzÀĪÀj¹zÁÝgÉ.

VIII


ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ eÁUÀwPÀ MqÀA§rPÉ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ vÀ0iÀiÁj ºÁUÀÆ ªÀÄPÀ̽UÀÆ ºÀPÀÄÌUÀ¼À CUÀvÀå«zÉ JA§ «ZÁgÀzÀ°è «±Àé ¸ÀªÀÄÄzÁ0iÀÄzÀ°è ¨É¼ÉzÀÄ §AzÀ aAvÀ£ÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥Àæ0iÀÄvÀßUÀ¼ÀÄ.   

    

¥ÉÇïÉAqï' zÉñÀ-1978 gÀ°è «±Àé ¸ÀA¸ÉÜUÉ ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÉUÁV ¥Àæ0iÀÄw߸À¨ÉÃPÉAzÀÄ PÉÆÃjPÉ EnÖvÀÄ. 1979 gÀ°è ªÀÄPÀ̽UÀÆ ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀÆ¥ÀzÀ°è K£É¯Áè EgÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ §gÀºÀ DgÀA¨sÀªÁ¬ÄvÀÄ. 43 ¸ÀzÀ¸Àå gÁµÀÖçUÀ¼À ¥Àæw¤¢üUÀ¼ÀÄ - 0iÀÄƤ¸É¥sï, L.J¯ï.N , 50 ¸ÀPÁðgÉÃvÀgÀ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ ¥ÀæªÀÄÄRªÁV r¥sÉ£ïì ¥sÁgï a®Øç£ï EAlgï £ÁåµÀ£À¯ï, gÉqÁبÁ£Áð, CªÉÄß¹Ö, ¸ÉÃªï ¢ a®Øç£ï ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ ¨sÁVUÀ¼ÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉUÉ gÀÆ¥ÀÅ PÉÆqÀ®Ä ¥ÁægÀA©ü¹zÀgÀÄ. 1989 gÀ°è «±Àé ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ ¸ÁªÀiÁ£Àå ¸À¨sÉ0iÀÄ°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA©rPÉ0iÀÄ PÀgÀqÀÄ ¥Àæw0iÀÄ£ÀÄß ªÀÄAr¹zÁUÀ ¸ÁªÀiÁ£Àå ¸À¨sÉ0iÀÄÄ MªÀÄävÀ¢AzÀ CAVÃPÀj¹vÀÄ. DgÀA¨sÀzÀ°è F MqÀA§rPÉ0iÀÄ£ÀÄß 61 gÁµÀÖçUÀ¼ÀÄ M¦àPÉƼÀî®Ä ªÀÄÄAzÉ §AzÀªÀÅ. CªÉÄÃjPÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÉÆêÀiÁ°0iÀiÁ zÉñÀUÀ¼ÀÄ PÉ®ªÀÅ vÁAwæPÀ PÁgÀtUÀ½AzÁV F MqÀA§rPÉ0iÀÄ£ÀÄß ¸À» ªÀÄÆ®PÀ M¦àgÀ°®è, DzÀgÉ vÁwéPÀªÁV M¦àPÉÆArzÀݪÀÅ - DzÀgÉ, EwÛÃZÉUÉ F zÉñÀUÀ¼ÀÆ PÀÆqÀ M¦àPÉÆArªÉ.. ¨sÁgÀvÀ 1992 r¸ÉA§gï 11 gÀAzÀÄ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ0iÀÄ£ÀÄß M¦à ¸À» ªÀiÁrzÉ. ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ dUÀwÛ£À 196 zÉñÀUÀ¼ÀÄ MqÀA§rPÉAiÀÄ£ÀÄß M¦àªÉ.

ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ gÀÆ¥ÀUÉÆAqÀ ªÉÄÊ°UÀ®Äè ! 1914–18 - dUÀwÛ£À ªÉÆzÀ®£Éà ªÀĺÁAiÀÄÄzÀÞ £ÀqɬÄvÀÄ. 1919

- ¸ÉÃªï ¢ a®Øç£ï ¥sÀAqï (SCF) ¥ÁægÀA¨sÀ (F ¸ÀA¸ÉÜ0iÀÄ MPÀÆÌlzÀ MvÁÛ¸É0iÀÄ ¥sÀ®ªÁV “ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À ¸À£ÀßzÀÄ” (Charter of the Rights of the child) gÀa£ÉUÉÆArvÀÄ)

1924

- ¸É¥ÉÖA§gï 26 gÀAzÀÄ - gÁµÀÖçUÀ¼À MPÀÆÌl (League of Na ons) F ¸À£ÀßzÀ£ÀÄß M¦àPÉÆArvÀÄ.

1945

- «±Àé¸ÀA¸ÉÜ ¥ÁægÀA¨sÀ.

1948

- ªÀiÁ£ÀªÀ ºÀPÀÄÌUÀ¼À WÉÆõÀuÉ. (EzÀgÀ°è ªÀÄPÀ̽UÀÆ ºÀPÀÄÌUÀ½ªÉ JAzÀÄ UÀÄgÀÄw¸À¯ÁVzÉ)

1959

- £ÀªÉA§gï 20 ªÀÄPÀ̽UÀÆ ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ¨ÉÃPÀÄ? JA§ «ZÁgÀªÀ£ÀÄß «±Àé ¸ÀA¸ÉÜ0iÀÄ ªÀĺÁ¸À¨sÉ0iÀÄÄ CAVÃPÀj¹vÀÄ.

1978

- ¥ÉÇïÉAqï zÉñÀzÀ ºÉýPÉ- ªÀÄÄA¢£À ¦Ã½UÉAiÀÄ ªÀÄPÀ̽UÉ ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ¤ªÀiÁðtªÁUÀ¨ÉÃPÀÄ.

1979

- “CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄPÀ̼À ªÀµÀð”ªÉAzÀÄ «±Àé ¸ÀA¸ÉÜ0iÀÄÄ WÉÆö¹vÀÄ.

1989

- «±Àé¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ ¸ÁªÀiÁ£Àå ¸À¨sÉAiÀÄ°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À CAVÃPÁgÀ.

1990

- ¸É¥ÉÖA§gï 2 CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼À ¥ÀnÖUÉ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ ¸ÉÃ¥ÀðqÉ.

1992

- r¸ÉA§gï 11, ¨sÁgÀvÀ zÉñÀªÀÅ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§ArPÉUÉ M¦à ¸À» ªÀiÁrzÉ.

IX


£É£À¦r :

• dUÀwÛ£À Cwà ºÉZÀÄÑ gÁµÀÖçUÀ¼ÀÄ M¦à ¸À» ªÀiÁrgÀĪÀ «±Àé ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ MqÀA§rPÉAiÉÄAzÀgÉ CzÀÄ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§ArPÉ ªÀiÁvÀæ (196 gÁµÀÖçUÀ¼À M¦àUÉ) • dUÀwÛ£À°è£À J¯Áè zÉñÀUÀ¼À ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ°è£À ¸ÀÆPÀÛ PÁ£ÀÆ£ÀÄ CA±ÀUÀ¼ÀÄ F MqÀA§ArPÉAiÀÄ°è CqÀPÀªÁVªÉ. • ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß gÀQë¸ÀĪÀ ¸ÀªÀÄUÀæ ªÀiÁ»w ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁUÀð¸ÀÆa zÁR¯É ªÉÆlÖ ªÉÆzÀ®¨ÁjUÉ «±ÀézÀ°è eÁjUÉ §A¢zÀÝgÉ CzÀÄ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ ªÀiÁvÀæ • UNCRC (United Na ons Conven on on the Rights of the Children) §AzÀ §½PÀ dUÀwÛ£À C£ÉÃPÀ gÁµÀÖçUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̽UÁV C£ÉÃPÀ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼À£ÀÄß wzÀÄÝ¥Àr ªÀiÁqÀÄwÛªÉ. ºÉƸÀ ºÉƸÀ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß gÀƦ¹ ªÀÄPÀ̽UÁV «±ÉõÀªÁV ºÉaÑ£À ºÀtPÁ¸À£ÀÄß §eÉmï£À°è «ÄøÀ°qÀ®Ä DgÀA©ü¹ªÉ. ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ ¤ÃwUÀ¼À£ÀÄß gÀƦ¹ªÉ. ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À eÁjUÁV DAiÉÆÃUÀUÀ¼À£ÀÄß C¹ÜvÀéPÉÌ vÀA¢ªÉ.

ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉAiÀÄ°è 54 ¥ÀjZÉÒÃzsÀUÀ½ªÉ. CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæªÀÄÄRªÁV 4 UÀÄA¥ÀÅUÀ¼À°è UÀÄgÀÄw¸À§ºÀÄzÁVzÉ. §zÀÄPÀĪÀ ºÀPÀÄÌ gÀPÀëuÉAiÀÄ ºÀPÀÄÌ CªÀPÁ±À ªÀÄvÀÄÛ «PÁ¸À ºÉÆAzÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ

Right to Life Right to Protection Right to Development Right to Participation

ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌ JAzÀgÉãÀÄ? • • • • • • •

ªÀÄUÀÄ«UÉ ¹UÀ¯ÉèÉÃPÁzÀÄzÀÄ ªÀÄPÀ̽AzÀ AiÀiÁgÉƧâgÀÆ PÀ¹zÀÄPÉƼÀî®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀ¢gÀĪÀÅzÀÄ G®èAWÀ£É ªÀiÁqÀ®Ä DUÀÀ¢gÀĪÀÅzÀÄ ¸Áé¨sÁ«PÀªÁV ¤gÁPÀj¸À®Ä ¨ÁgÀ¢gÀĪÀÅzÀÄ 0iÀiÁªÀÅzÀÄ £Áå0iÀÄ ¸ÀªÀÄävÀªÉÇà 0iÀiÁªÀÅzÀ£ÀÄß vÀqÉ»r0iÀįÁUÀzÉÆà ªÀÄPÀ̽UÉ CUÀvÀåªÁV PÉÆqÀ¯ÉèÉÃPÁzÀÄzÀÄ AiÀiÁªÀÅ¢zÉAiÉÆà CAxÀºÀ CA±ÀUÀ¼É®èªÀÇ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌ ! JAzÀÄ ¥ÀjUÀt¸À®àqÀÄvÀÛªÉ.

X


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ ¥Àj«r ¥ÀÄl ¸ÀASÉå 1) ¨sÁUÀ 1 CzsÁåAiÀÄ 1 CzsÁåAiÀÄ 2 CzsÁåAiÀÄ 3

£ÀPÀÄÌ £À°AiÀÄÄwgÀ° CPÀÌgÉAiÀÄAUÀ¼À¢ (§zÀÄPÀĪÀ ºÀPÀÄÌ) - ªÀÄPÀ̼ÉAzÀgÉ zÉêÀgÀ ¸ÀªÀiÁ£À - ªÀÄ£ÉUÉ ªÀÄPÀ̼Éà ¨sÁUÀå J®ègÀ ªÀÄ£ÉAiÀÄ®Æè - £ÀUÀÄvÁ ¨Á¼À° ªÀÄPÀ̼ÀÄ

06 09 11

2) ¨sÁUÀ 2 CzsÁåAiÀÄ 1 CzsÁåAiÀÄ 2 CzsÁåAiÀÄ 3

¨ÁqÀ¢gÀ° ºÉÆ£Àß PÀÄrUÀ¼ÀÄ (gÀPÀëuÉAiÀÄ ºÀPÀÄÌ) - ªÀÄPÀ̼ɮègÀÆ MAzÉà - PÀAzÀPÀ¢AzÀ ªÀÄA¢gÀzÉqÉUÉ - C¤µÀÖ ¥ÀzÀÞw-ªÀÄPÀ̼À CªÀ£Àw

14 17 18

3) ¨sÁUÀ 3 CzsÁåAiÀÄ 1 CzsÁåAiÀÄ 2 CzsÁåAiÀÄ 3

CgÀ¼À° ¨É¼ÀUÀ° - a°¦° aªÀÄä° (CªÀPÁ±À ªÀÄvÀÄÛ «PÁ¸À ºÉÆAzÀĪÀ ºÀPÀÄÌ) - £ÀlÄÖ ¨ÉÆîÄÖ ¸ÁPÀÄ-¸ÉèÃlÄ §¼À¥À ¨ÉÃPÀÄ - £À°AiÀÄ° PÀ°AiÀÄ° -£ÀAzÀ£À ªÀ£ÀªÁUÀ° - zÉúÀ ªÀÄ£À¸ÀÄì eÉÆvÉUÉ GªÀÄä¸ÀÄì ¥Àædé°¸À°

23 25 26

4) ¨sÁUÀ 4 CzsÁåAiÀÄ 1 CzsÁåAiÀÄ 2 CzsÁåAiÀÄ 3

¤ªÀð»¸ÀÄ ¤§ðAzsÀ«®èzÉ (¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ) - CAzÀPÁgÀ C½AiÀÄ° - C¤¹PÉAiÀÄÆ ªÉƼÀUÀ° - ªÀÄPÀ̼À ªÀiÁvÀÄ dUÀd¤vÀªÁUÀ° - ¸ÀzÁ ªÀÄÄAzÉ EgÀÄ - ªÀÄÄUÀļÀßUÉ £ÁAiÀÄPÀ

29 30 31


§zÀÄPÀĪÀ/fë¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ Right to Life dUÀwÛ£À J®ègÀÆ GvÀÛªÀÄ DºÁgÀ CzÀgÀ®Æè ¥Ë¶ÖPÀ DºÁgÀ ¸ÉêÀ£É, ªÁ¸À AiÉÆÃUÀå ªÀÄ£É, ±ÀÄzÀÞ ¤ÃgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ UÁ½, GvÀÛªÀÄ fêÀ£À ¥ÀzÀÞw ªÉÆzÀ¯ÁzÀ CUÀvÀåvÉUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄ®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀÄwÛ®è. ªÀiÁgÀPÀ gÉÆÃUÀUÀ¼À «gÀÄzÀÞ ZÀÄZÀÄѪÀÄzÀÄÝUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀqÉzÀÄPÉƼÀî®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀÄwÛ®è. AiÀÄģɸÉÆÌà ¸ÀA¸ÉÜAiÉÆAzÀÄ ¥ÀæPÀn¹zÀ ªÀgÀ¢AiÉÆAzÀgÀ°è PÀ£ÁðlPÀ gÁdåzÀ gÁAiÀÄZÀÆgÀÄ f¯ÉèAiÉÆAzÀgÀ°è £ÀqɹzÀ ¸À«ÄÃPÉëAiÀÄ°è 1 ®PÀë ªÀÄPÀ̼À°è 67,705 ªÀÄPÀ̼ÀÄ C¥Ë¶ÖPÀvɬÄAzÀ §¼À®ÄwÛzÀÝgÀÄ. CzÀgÀ®Æè 645 ªÀÄPÀ̼À ¹Üw aAvÁd£ÀPÀªÁVvÀÄÛ. 14 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ±ÉÃ. 68 ªÀÄPÀ̼ÀÄ »ÃUÉ §¼À®ÄwÛgÀĪÀÅzÀÄ PÀAqÀħA¢vÀÄ. «±ÀézÀ°è ¨sÁj ¥ÀæªÀiÁtzÀ°è ºÀ¹«£À ¸ÀªÀĸÉå¬ÄAzÀ §¼À®ÄwÛgÀĪÀ gÁµÀÖçUÀ¼À°è ¨sÁgÀvÀ 20£Éà ¸ÁÜ£ÀzÀ°èzÉ. zÀQët KµÁåzÀ°è ¨sÁgÀvÀPÉÌ ªÀÄÆgÀ£Éà ¸ÁÜ£À. D¥sÁϤ¸ÁÜ£À ªÉÆzÀ¯ÁzÀgÉ ¥ÁQ¸ÁÜ£À JgÀqÀ£Éà ¸ÁÜ£ÀzÀ°èzÉ. 1982gÀ°è ªÉÆzÀ® ¨ÁjUÉ ¨sÁgÀvÀzÀ PÉÃAzÀæ ¸ÀPÁðgÀ “gÁ¶ÖçÃAiÀÄ DºÁgÀ ¸À¥ÁÛºÀ” PÁAiÀÄðPÀæªÀĪÀ£ÀÄß WÉÆö¹vÀÄ.     

2011-'¥sÉÃrAUï ¸Áämïð ¥sÁgï ¢ ¸ÁÖmïð' 2012- '£ÀÆånæõÀ£ï CªÉÃgï£É¸ï Qà lÄ ºÉ°Ý £ÉõÀ£ï' 2013-'¥ÁæeÉPïÖ r£Àßgï zɪÀiï - PÀÄPï Fmï JAeÁAiÀiï' 2014-'¥ÉÆõÀPï DºÁgï - zÉñï PÁ DzsÁgï' 2015-'¨Élgï £ÀÆånæÃóµÀ£ï Qà lÄ qɪɮ¥ïªÉÄAmï' JA§ yêÀiïUÀ¼À£ÀÄß DºÁgÀ ¸À¥ÁÛºÀzÀ°è C¼ÀªÀr¹PÉƼÀî¯ÁVvÀÄÛ.

UÉÆèç¯ï ºÀAUÀgï EAqÉPïì ¥ÀæPÁgÀ ; 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18)

«±ÀézÁzÀåAvÀ ºÀ¹«¤AzÀ §¼À®ÄwÛgÀĪÀ ±ÉÃ.25 gÀµÀÄÖ d£ÀgÀÄ ¨sÁgÀvÀzÀ°èzÁÝgÉ. 5 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ±ÉÃ.44gÀµÀÄÖ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀAiÀĸÀÄì ªÀÄvÀÄÛ JvÀÛgÀPÉÌ ¸ÀjAiÀiÁzÀ vÀÆPÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢®è. ±ÉÃ.72gÀµÀÄÖ £ÀªÀeÁvÀ ²±ÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ±ÉÃ.52 gÀµÀÄÖ «ªÁ»vÀ ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀÄ C¤Ã«ÄAiÀÄ(gÀPÀۻãÀvÉ)¢AzÀ §¼À®ÄwÛzÁÝgÉ. ¥Àæw ªÀµÀð 13.50 ®PÀë ªÀÄPÀ̼ÀÄ C¥Ë¶ÖPÀvɬÄAzÀ ¸ÁªÀ£ÀߥÀÄàwÛzÁÝgÉ. ¥Àæw ªÀµÀð d¤¸ÀĪÀ 2.7 PÉÆÃn ²±ÀÄUÀ¼À ¥ÉÊQ ±ÉÃ.30gÀµÀÄÖ ªÀÄPÀ̼ÀÄ PÀrªÉÄ vÀÆPÀ ºÉÆA¢gÀÄvÁÛgÉ. ªÀÄzsÀå¥ÀæzÉñÀ (±ÉÃ.60), eÁRðAqï (±ÉÃ.56.5), ©ºÁgÀ (±ÉÃ.55.9), ªÉÄÃWÁ®AiÀÄ (±ÉÃ.48.8) ªÀÄvÀÄÛ bÀwÛøïUÀqÀ (±ÉÃ.47.3) F gÁdåUÀ¼ÀÄ ¨sÁgÀvÀzÀ°è Cwà ºÉZÀÄÑ C¥Ë¶ÖPÀ ¸ÀªÀĸÉAiÀÄ£ÀÄß JzÀÄj¸ÀÄwÛgÀĪÀ gÁdåUÀ¼ÁVªÉ. gÀPÀÛ »Ã£ÀvɬÄAzÀ §¼À®ÄªÀ 6-59 wAUÀ¼À ªÀAiÉÆêÀiÁ£ÀzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ PÀ£ÁðlPÀ ±ÉÃ.60.9 (gÁ¶ÖçÃAiÀÄ PÀÄlÄA§ DgÉÆÃUÀå ¸À«ÄÃPÉë ¥ÀæPÁgÀ) PÀrªÉÄ vÀÆPÀ ºÉÆA¢gÀĪÀ ªÀÄÆgÀÄ ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄPÀ̼À ¥ÀæªÀiÁt PÀ£ÁðlPÀ 35.2 ºÀÄnÖzÀ 4 ªÀµÀðzÉƼÀUÉ ªÀÄgÀt ºÉÆAzÀĪÀ ²±ÀÄUÀ¼À ¥ÀæªÀiÁt 19 (J¸ï.Dgï.J¸ï ªÀgÀ¢-2015) ²±ÀÄ ªÀÄgÀt ¥ÀæªÀiÁt PÀ£ÁðlPÀ 28 (MAzÀÄ ªÀµÀðzÉƼÀUÉ) -2015 gÀ J¸ï.Dgï.J¸ï. ¸À«ÄÃPÉë 5 ªÀµÀðzÉƼÀUÉ ¸ÁAiÀÄĪÀ ªÀÄPÀ̼À ¥ÀæªÀiÁt PÀ£ÁðlPÀ : 31 PÀ£ÁðlPÀzÀ°è ±Á¯É¬ÄAzÀ ºÉÆgÀVgÀĪÀ 5 jAzÀ 13 ªÀµÀðzÉƼÀUÉ EgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À ¥ÀæªÀiÁt : 122,138 (¨Á®PÀgÀÄ 65,991 ªÀÄvÀÄÛ ¨Á®QAiÀÄgÀÄ 56,147) 2014 gÀ ¥ÀæPÁgÀ. °AUÁ£ÀÄ¥ÁvÀ 2015-16 gÀ ¥ÀæPÁgÀ :PÀ£ÁðlPÀ 968 ¨sÁgÀvÀ : 933 0 ¬ÄAzÀ 6 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄPÀ̼À°è °AUÁ£ÀÄ¥ÁvÀ PÀ£ÁðlPÀ : 949 ¨sÁgÀvÀ : 914 0 ¬ÄAzÀ 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£ÀªÀgÀ°è °AUÁ£ÀÄ¥ÁvÀ : PÀ£ÁðlPÀ-960 ¨sÁgÀvÀ : 916 2011 gÀ d£ÀUÀtwAiÀÄ ¥ÀæPÁgÀ PÀ£ÁðlPÀzÀ°è ¨Á®PÁ«ÄðPÀgÀÄ : 2,49,432 2011 gÀ d£ÀUÀtwAiÀÄ ¥ÀæPÁgÀ «PÀ®ZÉÃvÀgÀ£ÀgÀÄ (CAUÀ«PÀ®gÀÄ) 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£ÀªÀgÀ°è 2,37,312 2015-16 gÀ°è PÀ£ÁðlPÀzÀ°è 10 jAzÀ 15 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄPÀ̼À°è ¨Á®å«ªÁºÀ £ÀqÉ¢gÀĪÀ ¥ÀæªÀiÁt : ±ÉÃ.10.3

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

01


gÁ¶ÖçÃAiÀÄ PÀÄlÄA§ DgÉÆÃUÀå ¸À«ÄÃPÉëAiÀÄ ¥ÀæPÁgÀ (2015-16gÀ ¥ÀæPÁgÀ PÀ£ÁðlPÀzÀ°è)             

°AUÁ£ÀÄ¥ÁvÀ : 979 ºÀÄnÖzÀ 5 ªÀµÀðzÉƼÀUÉ d£À£À £ÉÆÃAzÀuÉ DUÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À ¥ÀæªÀiÁt ±ÉÃ.94.9 ±ËZÁ®AiÀÄ ºÉÆA¢gÀĪÀ ªÀÄ£É CxÀªÁ PÀÄlÄA§UÀ¼ÀÄ ±ÉÃ.57.8 ¸ÁPÀëgÀgÀÄ UÀAqÀÄ : ±ÉÃ.85.1 ºÉtÄÚ : ±ÉÃ.71.7 10£Éà vÀgÀUÀwVAvÀ ºÉZÀÄÑ ±Á¯ÉUÉ ºÉÆÃVgÀĪÀ ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀÄ ±ÉÃ.45.5 18 ªÀµÀðzÉƼÀUÉ ªÀÄzÀĪÉAiÀiÁVgÀĪÀ ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀÄ ±ÉÃ.23.2 21 ªÀµÀðzÉƼÀUÉ ªÀÄzÀĪÉAiÀiÁVgÀĪÀ ¥ÀÄgÀĵÀgÀÄ ±ÉÃ.10.9 ªÀÄUÀĪÁVzÁÝUÀ¯Éà (15 jAzÀ 19 ªÀµÀðzÉƼÀUÉ) UÀ©üðtÂAiÀiÁV -vÁ¬ÄAiÀiÁVgÀĪÀªÀgÀÄ ±ÉÃ.7.8 5 ªÀµÀðzÉƼÀUÉ PÀrªÉÄ vÀÆPÀ ºÉÆA¢gÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ±ÉÃ.35.2 C¤«ÄAiÀiÁ(gÀPÀÛ »Ã£ÀvÉ)¢AzÀ §¼À®ÄwÛgÀĪÀªÀgÀÄ : UÀAqÀÄ: ±ÉÃ.18.2 ºÉtÄÚ ±ÉÃ.44.8 ºÉZï.L.«/Kqïì §UÉUÉ eÁÕ£À«gÀĪÀªÀgÀÄ : ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀÄ ±ÉÃ.9.5 ¥ÀÄgÀĵÀgÀÄ ±ÉÃ.26.3 UÀÄmÁÌ, UÁAeÁ, vÀA¨ÁPÀÄ §¼À¸ÀÄwÛgÀĪÀªÀgÀÄ : ªÀÄ»¼É-±ÉÃ.4.2 ¥ÀÄgÀĵÀgÀÄ ±ÉÃ.34.3 ªÀÄzÀå ªÀå¸À¤UÀ¼ÀÄ : ºÉtÄÚ ±ÉÃ.1.0 UÀAqÀÄ. ±ÉÃ. 29.3

PÀ£ÁðlPÀ gÁdåzÀ°è ¸ÀPÁðgÀªÀÅ §zÀÄPÀĪÀ ºÀPÀÌ£ÀÄß ¸ÁPÀgÀUÉƽ¸À®Ä C£ÀĵÁÖ£ÀUÉƽ¸ÀÄwÛgÀĪÀ QëÃgÀ ¨sÁUÀå, ªÀiÁvÀÈ¥ÀÆtð AiÉÆÃd£É, UÀ©üðtÂ-¨ÁtAwAiÀÄjUÉ ¥Ë¶ÖPÀ DºÁgÀPÁÌV ¨sÀvÉå «vÀgÀuÉ, d£À¤ ²±ÀÄ ¸ÀÄgÀPÁë AiÉÆÃd£É, CAUÀ£ÀªÁr PÉÃAzÀæUÀ¼À ¤ªÀðºÀuÉ, ±Á¯ÉUÀ¼À°è ªÀÄzsÁåºÀßzÀ ©¹AiÀÄÆl, ªÀÄ»¼Á ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À C©üªÀÈ¢Þ E¯ÁSɬÄAzÀ L.¹.r.J¸ï. AiÉÆÃd£É, ªÀiÁgÀPÀ gÉÆÃUÀUÀ¼À «gÀÄzÀÞ ªÀÄPÀ̽UÉ GavÀ ®¹PÉ, d£À£À ¥ÀæªÀiÁt ¥ÀvÀæ PÀqÁØAiÀÄ «vÀgÀuÉ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ £ÀªÀ £À«Ã£À AiÉÆÃd£ÉUÀ¼ÀÄ - PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼À ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß w½zÀÄPÉƼÀÀÄzÁVzÉ.

ªÀÄPÀ̼À ¹ÜwUÀwUÀ¼ÀÄ •

• • • • • • • • •

dUÀwÛ£À ¨Á®ªÀzsÀÄUÀ¼À°è ªÀÄÆgÀ£Éà MAzÀA±À ¨sÁgÀvÀzÀ°èzÁÝgÉ. zÉñÀzÀ d£À¸ÀASÉå0iÀÄ°è 11.5 PÉÆÃn ºÀ¢ºÀgÉ0iÀÄzÀ ºÉtÄÚªÀÄPÀ̽zÁÝgÉ. ±ÉÃ.73gÀµÀÄÖ ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ±Á¯Á ²PÀët ¥ÀÇwðUÉƽ¸ÀÄwÛ®è. 2011gÀ d£ÀUÀtw ¥ÀæPÁgÀ ±ÉÃ.41gÀµÀÄÖ d£À¸ÀASÉå 20 ªÀµÀðzÉƼÀV£ÀªÀgÀÄ. ±ÉÃ.50gÀµÀÄÖ 20-59gÀ ªÀ0iÉÆêÀiÁ£ÀzÀªÀgÀÄ. ±ÉÃ.9 gÀµÀÄÖ d£À¸ÀASÉå ªÀ0iÉÆêÀÈzÀÞgÀÄ. ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼À ¨Á®å «ªÁºÀ : 23% ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼À ¸ÁPÀëgÀvÁ ¥ÀæªÀiÁt : 68% ²±ÀÄ ªÀÄgÀt : 43 (1000PÉÌ) ªÀgÀzÀQëuÉ ¸ÁªÀÅ : 267 (2011) 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼À ªÉÄð£É zËdð£Àå ¥ÀæPÀgÀt: (2009) 9597

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

¥Àæ¥ÀAZÀzÀ Cw ºÉZÀÄÑ d£À¸ÀASÉå0iÀÄ (2017) gÁAPï ¥ÀnÖ: gÁåAPï

zÉñÀ

d£À¸ÀASÉå

1

aãÁ

141,05,90,318

2

¨sÁgÀvÀ

129,89,11,960

3

0iÀÄÄ.J¸ï.J

32,41,85,525

4

EAqÉÆãÉÃ‐ Áå

25,88,92,145

5

¨Éæf¯ï

20,54,65,256

6

¥ÁQ¸ÁÛ£À

19,13,45,869

7

£ÉÊfÃj0iÀiÁ

18,88,81,143

8

¨ÁAUÁèzÉñÀ

16,24,71,956

02


PÀ£ÁðlPÀzÀ PÉ®ªÀÅ ¸ÀAUÀwUÀ¼ÀÄ PÀ£ÁðlPÀzÀ d£À¸ÀASÉå = ¸ÀzÀåPÉÌ 6 PÉÆÃn 45 ®PÀë (2011) ªÀÄPÀ̼À ¸ÀASÉå = ¸ÀzÀåPÉÌ 2 PÉÆÃn 95 ®PÀë (2011) 0 ¬ÄAzÀ 6 ªÀµÀðzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ : 71,82,100 (2006) 6 jAzÀ 11 ªÀµÀðzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ : 58,47,808 (2006) 11 jAzÀ 14 ªÀµÀðzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ : 37,87,571 (2006) 14 jAzÀ 18 ªÀµÀðzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ : 45,20,384 (2006) UÀAqÀÄ: 98,36,548 ºÉtÄÚ : 92,71,089 (2006) °AUÁ£ÀÄ¥ÁvÀ : 1000 : 965(2001) / 918 (2015) §Ä¢Þ ªÀiÁAzÀågÀÄ : 1000 PÉÌ 10 «PÀ® ZÉÃvÀ£ÀgÀÄ : 1 ®PÀë 46 ¸Á«gÀ (2011-12) ºÉZï.L.« ¦ÃrvÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ : ¥Àæw 100 gÀ°è 3 C¥Ë¶ÖPÀvɬÄAzÀ £ÀgÀ¼ÀÄwÛgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ : ¥Àæw 03 ªÀÄPÀ̼À°è M§âgÀÄ PÁuÉAiÀiÁUÀÄwÛgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ : ¥Àæw ªÀµÀð 5000 ¸Á«gÀPÀÆÌ ºÉZÀÄÑ ªÀiÁgÁlPÉÌ M¼ÀUÁUÀÄwÛgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ : 1000PÉÌ 120QÌAvÀ®Æ ºÉZÀÄÑ Nr ºÉÆÃUÀÄwÛgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ : ¥Àæw ªÀµÀð 8,500PÀÆÌ ºÉZÀÄÑ

DWÁvÀPÁj CA±ÀUÀ¼ÀÄ :• • • • • • • • •

• • • • • • •

5-12 ªÀµÀðzÀ ªÀÄPÀ̼Éà ºÉZÁÑV ªÀAiÀĸÀÌjAzÀ £Á£Á jÃwAiÀÄ zËdð£ÀåPÉÌ M¼ÀUÁUÀÄvÁÛgÉ. ªÀÄÆgÀÄ ªÀÄPÀ̼À°è E§âgÀÄ ±ÁjÃjPÀ »A¸É C£ÀĨsÀ«¹gÀÄvÁÛgÉ. zÉÊ»PÀ »A¸É PÉÆlÖªÀgÀ°è ±ÉÃ. 88.6gÀµÀÄÖ ¥ÉÇõÀPÀgÉà DVzÁÝgÉ. ±ÉÃ. 65 ªÀÄPÀ̼ÀÄ ±Á¯ÉAiÀÄ°è wêÀæ jÃwAiÀÄ ²PÉëUÉ M¼À¥ÀnÖgÀÄvÁÛgÉ. »A¸ÉUÉ M¼ÀUÁzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ EvÀgÀjUÉ CzÀgÀ §UÉÎ AiÀiÁgÉÆA¢UÀÆ ¥Àæ¸ÁÛ¥À ªÀiÁqÀĪÀÅ¢®è. «±ÀézÀ ªÀÄPÀ̼À ¥Ë¶ÖPÁA±ÀzÀ PÉÆgÀvÉ EgÀĪÀ ¥Àæw ªÀÄÆgÀgÀ°è MAzÀÄ ªÀÄUÀÄ ¨sÁgÀvÀzÀ ¥ÀæeÉ. ¨sÁgÀvÀzÀ°è ºÀÄlÄÖªÀ ¥Àæw JgÀqÀ£É ªÀÄUÀÄ«£À ±ÀjÃgÀzÀ vÀÆPÀ wÃgÀ PÀrªÉÄ. £ÁªÉð, El°, ¸Éàãï, Væøï, L¯ÉðAqï zÉñÀUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼À ªÉÄð£À zËdð£Àå Cw PÀrªÉÄ. D¹ÖçAiÀiÁ, ¹éÃqÀ£ï, dªÀÄð¤, qÉ£ÁäPïð, L¸ï¯ÁåAqï, ¦ü£ï¯ÁåAqï ªÀÄvÀÄÛ £ÁªÉð zÉñÀUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̽UÉ ±ÁjÃjPÀ ²PÉë PÉÆqÀĪÀÅzÀ£ÀÄß ¤µÉâü¸À¯ÁVzÉ. »A¸ÉUÉ M¼ÀUÁzÀ ªÀÄPÀ̼À°è ±ÉÃ. 54.68 ¨Á®PÀgÀÄ. 5 ªÀµÀð ¥ÀÇgÉʸÀĪÀÅzÀgÉƼÀUÉ ¸ÁAiÀÄÄwÛgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ- 1000PÉÌ 53 ±Á¯ÉAiÀÄ®Æè E®èzÀ ¨Á®PÁ«ÄðPÀgÀÆ DVgÀzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ - 1000PÉÌ 41 PÀ£ÁðlPÀzÀ d£À¸ÀASÉåAiÀÄ JzÀÄgÀÄ ±ÉÃ.15.2gÀµÀÄÖ ¨Á®PÁ«ÄðPÀjzÁÝgÉ. ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ±ÉÃ.11gÀ¶ÖzÉ. dUÀwÛ£À°è 250 «Ä°AiÀÄ£ï ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¨Á®PÁ«ÄðPÀjzÁÝgÉ. (2011) zÀQët KµÁåzÀ°è ±ÉÃ.42.8gÀµÀÄÖ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¥ÁæxÀ«ÄPÀ ±Á¯ÉAiÀÄ°è G½AiÀÄÄwÛ®è. Erà dUÀwÛ£À°è 121.2 «Ä°AiÀÄ£ï ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¥ÁæxÀ«ÄPÀ ±Á¯É¬ÄAzÀ ºÉÆgÀUÀĽAiÀÄÄwÛzÁÝgÉ. (2015)

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

03


ªÀÄPÀ̼ÀÄ JAzÀgÉ 0iÀiÁgÀÄ?

1875 - ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¥ËæqsÀvÉAiÀÄ C¢ü¤AiÀĪÀÄ 1952 - UÀt C¢ü¤AiÀĪÀÄ 1955 - »AzÀÆ «ªÁºÀ C¢ü¤0iÀĪÀÄ 1956 - »AzÀÆ C¥Áæ¥ÀÛ ªÀAiÀĸÀÌgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÉÇõÀPÀgÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ 1960 - C£ÁxÁ®AiÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÉ zsÀªÀiÁð®AiÀÄUÀ¼À C¢ü¤AiÀĪÀÄ 2000- ¨Á®£ÁåAiÀÄ (¥ÉÇõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉ) PÁ¬ÄzÉ (2006, 2015gÀ°è wzÀÄÝ¥Àr0iÀiÁVzÉ) 2006- wzÀÄÝ¥Àr0iÀiÁVgÀĪÀ ¨Á®å «ªÁºÀ ¤µÉÃzsÀ PÁ¬ÄzÉ (18, 21) 2012 – ªÀÄPÀ̼À ªÉÄð£À ¯ÉÊAVPÀ zËdð£Àå vÀqÉ PÁ¬ÄzÉ 1986 ªÀÄvÀÄÛ (2016 wzÀÄÝ¥ÀrAiÀiÁVgÀĪÀ) ¨Á® ªÀÄvÀÄÛ Q±ÉÆÃgÀ PÁ«ÄðPÀ (¤µÉÃzsÀ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀÄAvÀæt) PÁ¬ÄzÉ EªÉ¯Áè PÁ£ÀÄ£ÀÄUÀ¼ÀÆ PÀÆqÀ 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À J®ègÀÆ “ªÀÄUÀÄ”/ “ªÀÄPÀ̼ÀÄ” JAzÀÄ zÀÈqsÀ¥Àr¸ÀÄvÀÛªÉ.

DzÀgÉ, 1860 1948 1951 1962 1951 1956 1958 1961 1986

- ¨sÁgÀwÃ0iÀÄ zÀAqÀ ¸ÀA»w (Indian Penal code) (7 ªÀµÀð) - PÁSÁð£ÉUÀ¼À C¢ü¤0iÀĪÀÄ (15 ªÀµÀð) - ©Ãr ªÀÄvÀÄÛ ¹UÁgï PÉ®¸ÀUÁgÀgÀ C¢ü¤0iÀĪÀÄ (14 ªÀµÀð) - ¸ÁjUÉ ªÉÆÃmÁgÀÄ PÉ®¸ÀUÁgÀgÀ C¢ü¤0iÀĪÀÄ (14 ªÀµÀð) - vÉÆÃlUÀ¼À PÁ«ÄðPÀgÀ C¢ü¤0iÀĪÀÄ(14 ªÀµÀð) - C£ÉÊwPÀ ªÀåªÀºÁgÀ vÀqÉ C¢ü¤0iÀĪÀÄ (16ªÀµÀð) - ªÁå¥Áj ºÀqÀUÀÄ C¢ü¤0iÀĪÀÄ (14 ªÀµÀð) - ªÀÈwÛ ²PÀët C¢ü¤0iÀĪÀÄ (14 ªÀµÀð) - ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ¥ÀzÀÞw (¤µÉÃzsÀ ªÀÄvÀÄÛ ¤0iÀÄAvÀæt) PÁ¬ÄzÉ (14 ªÀµÀð)

¨sÁgÀvÀzÀ F J¯Áè PÁ¬ÄzÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̼À ªÀ0iÀĸÀì£ÀÄß «©ü£ÀߪÁV ªÁåSÁ夸ÀÄvÀÛªÉ0iÀiÁzÀgÀÆ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ0iÀÄ£ÀÄß M¦àPÉÆAqÀ ªÉÄÃ¯É MqÀA§rPÉ0iÀÄ°è ºÉýgÀĪÀ «µÀ0iÀÄUÀ½VAvÀ «gÀÄzÀÞªÁzÀ CA±ÀUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ PÁ¬ÄzÉ-PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ½zÀÝgÉ CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß D zÉñÀ vÉUÉzÀÄ ºÁQzÀAvÉ0iÉÄà ¨sÁ«¸À¨ÉÃPÀÄ JA§ÄzÀ£ÀÄß MqÀA§rPÉAiÀÄÄ ¸ÀàµÀÖ¥Àr¸ÀÄvÀÛzÉ.

¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ°è ªÀÄPÀ̼À »vÀzÀȶÖUÁV MvÀÄÛPÉÆnÖgÀĪÀ D0iÀÄÝ ¥ÀjZÉÒÃzsÀUÀ¼À ªÀiÁ»w. - ¨sÁgÀvÀzÀ ¥ÀæwAiÉƧâjUÀÆ fë¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ EzÉ - ¨sÁgÀvÀzÀ°è ºÀÄnÖzÀ 6 jAzÀ 14 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄPÀ̼ɮèjUÀÆ ²PÀët ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ºÀPÀÄÌ. F ªÀAiÉÆêÀiÁ£ÀzÀ ªÀÄPÀ̽UÉ GavÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀqÁØAiÀÄ ²PÀëtªÀ£ÀÄß ¸ÀPÁðgÀ ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ. - C¥ÁAiÀÄPÁj PÉëÃvÀæzÀ°è ªÀÄPÀ̼À zÀÄrªÉÄ ¤µÉÃzsÀ ¥ÀjZÉÑÃzsÀ -24 - ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ¥ÉÇö¸ÀĪÀÅzÀÄ vÀAzÉ-vÁ¬ÄUÀ¼À dªÁ¨ÁÝj (E ªÀÄvÀÄÛ J¥sï) ¥ÀjZÉÑÃzsÀ -39 - ¨sÁgÀvÀzÀ°è d¤¹zÀ 14 ªÀµÀðzÉƼÀV£À J¯Áè ªÀÄPÀ̽UÉ ¸ÀA«zsÁ£À eÁjAiÀiÁzÀ 10 (gÁdå ¤zÉðñÀPÀ ¥ÀjZÉÑÃzsÀ -45 vÀvÀéUÀ¼ÀÄ) ªÀµÀðzÉƼÀUÉ GavÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀqÁØAiÀÄ ²PÀëtªÀ£ÀÄß ¸ÀPÁðgÀ PÉÆqÀ¨ÉÃPÀÄ. - ¨sÁgÀwÃ0iÀÄgÉ®èjUÀÆ ¸ÀªÀiÁ£ÀvÉ0iÀÄ ºÀPÀÄÌ EzÉ. ¥ÀjZÉÒÃzsÀ -14 - 0iÀiÁjUÀÆ 0iÀiÁªÀÅzÉà jÃw0iÀÄ vÁgÀvÀªÀÄå ªÀiÁqÀ¨ÁgÀzÀÄ. ¥ÀjZÉÒÃzsÀ -15 - ¨sÁgÀwÃ0iÀÄgÉ®èjUÀÆ C©ü¥Áæ0iÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁvÀ£ÁqÀĪÀ ºÀPÀÄÌ EzÉ. ¥ÀjZÉÒÃzsÀ -19 ¨sÁgÀwÃ0iÀÄgÉ®èjUÀÆ MAzÀÄ ¸ÀAWÀ-¸ÀA¸ÉÜ ¸Áܦ¸ÀĪÀ ¸ÁévÀAvÀæ÷å«zÉ. - ¨sÁgÀvÀzÀ°è ºÀÄnÖzÀªÀgÉ®ègÀÆ ¨sÁgÀwÃ0iÀÄ ¥ÀæeÉAiÉÄAzÀÄ UÀÄgÀÄw¸ÀÄvÀÛzÉ. ¥ÀjZÉÒÃzsÀ -05 ¥ÀjZÉÒÃzsÀ -39(¹) - ªÀÄPÀ̼À ¥ÀÅlÖ ºÁUÀÆ ªÀÄÄUÀÝ zÉúÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄ£À¸ÀÄìUÀ½UÉ WÁ¹0iÀiÁUÀĪÀ 0iÀiÁªÀÅzÉà zËdð£ÀåUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁqÀPÀÆqÀzÀÄ. ¥ÀjZÉÒÃzsÀ -39(J¥sï) - ªÀÄPÀ̽UÉ DgÉÆÃUÀå ¸ÉêÉ0iÀÄ£ÀÄß ¸ÀPÁðgÀ MzÀV¸À¨ÉÃPÀÄ. «PÁ¸À ºÉÆAzÀ®Ä CªÀPÁ±À ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ. - ªÀiÁgÁl ªÀiÁqÀĪÀÅzÀ£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ §®ªÀAvÀªÁV zÀÄr¹PÉƼÀÄîªÀÅzÀ£ÀÄß ¤µÉâü¹zÉ. ¥ÀjZÉÒÃzsÀ -23 - vÀªÀÄä zsÀªÀÄðªÀ£ÀÄß ¥Á°¸ÀĪÀ, ¥ÀæZÁgÀ¥Àr¸ÀĪÀ ¸ÁévÀAvÀæ÷å«zÉ. ¥ÀjZÉÒÃzsÀ -25

 ¥ÀjZÉÑÃzsÀ -21  ¥ÀjZÉÑÃzsÀ -21 'J'           

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

04


¨sÁgÀvÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

¨sÁUÀ 3

¸ÀªÀiÁ£ÀvÉAiÀÄ ºÀPÀÄÌ ¸ÁévÀAvÀæ÷åzÀ ºÀPÀÄÌ ±ÉÆõÀuÉAiÀÄ «gÀÄzÀÞzÀ ºÀPÀÄÌ zsÁ«ÄðPÀ ¸ÁévÀAvÀæ÷åzÀ ºÀPÀÄÌ ¸ÁA¸ÀÌöÈwPÀ ªÀÄvÀÄÛ ±ÉÊPÀëtÂPÀ ºÀPÀÄÌ ¸ÀA«zsÁ£ÁvÀäPÀ ¥ÀjºÁgÉÆÃ¥ÁAiÀÄUÀ¼À ºÀPÀÄÌ ²PÀët ªÀÄPÀ̼À ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ºÀPÀÄÌ

¨sÁgÀvÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ°è ¸ÀÆa¹gÀĪÀ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ PÀvÀðªÀåUÀ¼ÀÄ ¨sÁgÀvÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀªÀÅ ªÀÄÆ®vÀB PÀvÀðªÀåUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢gÀ°®è. 1970gÀ°è ¸ÀA«zsÁ£ÀPÉÌ 42£Éà wzÀÄÝ¥ÀrAiÀÄ£ÀÄß vÀgÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ PÀvÀðªÀåUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ°è C¼ÀªÀr¸À¯Á¬ÄvÀÄ. ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ 51(J) «¢üAiÀÄ°è 10 ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ PÀvÀðªÀåUÀ¼À£ÀÄß C¼ÀªÀr¸À¯ÁVzÉ. CªÀÅ F PɼÀPÀAqÀAwªÉ. 1) ¸ÀA«zsÁ£À ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ DzÀ±ÀðUÀ¼ÀÄ, ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ, gÁµÀÖçzsÀéd ªÀÄvÀÄÛ gÁµÀÖçVÃvÉAiÀÄ£ÀÄß UËgÀ«¸ÀĪÀÅzÀÄ. 2) ¸ÁévÀAvÀæöåPÁÌV ªÀiÁrzÀ gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ZÀ¼ÀĪÀ½AiÀÄ GzÁvÀÛ DzÀ±ÀðUÀ¼À£ÀÄß ¥Á°¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ gÀQë¸ÀĪÀÅzÀÄ. 3) ¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀªÀÄUÀævÉ, LPÀåvÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀð¨s˪ÀÄvÀéªÀ£ÀÄß JwÛ»rAiÀÄĪÀÅzÀÄ 4) PÀgÉ §AzÁUÀ gÁµÀÖç¸ÉêÉUÉ ¹zÀÞ«gÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÁætªÀ£ÀÄß MvÉÛ ElÄÖ zÉñÀªÀ£ÀÄß gÀQë¸ÀĪÀÅzÀÄ. 5) zsÀªÀÄð, ¨sÁµÀÉ, ¥ÁæzÉòPÀvÉ CxÀªÁ eÁw ¥ÀAUÀqÀUÀ¼À ¨sÁªÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß vÉÆgÉzÀÄ ¥ÀæwAiÉƧ⠨sÁgÀwÃAiÀÄgÀÆ ¸ÀºÉÆÃzÀgÀgÀAwgÀĪÀÅzÀÄ. 6) ¸ÀAAiÀÄÄPÀÛ ¸ÀA¸ÀÌøwAiÀÄ ¨sÀªÀå¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ£ÀÄß UËgÀ«¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁ¥ÁqÀĪÀÅzÀÄ. 7) CgÀtåUÀ¼ÀÄ, ¸ÀgÉÆêÀgÀUÀ¼ÀÄ, £À¢UÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀ£ÀåfëUÀ¼ÀÄ ¸ÉÃjzÀAvÉ £ÉʸÀVðPÀ ¥Àj¸ÀgÀªÀ£ÀÄß gÀQë¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ C©üªÀÈ¢Þ¥Àr¸ÀĪÀÅzÀÄ ºÁUÀÆ ¥ÁætÂUÀ¼À §UÉÎ C£ÀÄPÀA¥ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÄÝ CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÄzsÁj¸ÀĪÀÅzÀÄ. 8) ªÉÊeÁÕ¤PÀ, ªÀiÁ£À«ÃAiÀÄvÉ, ±ÉÆÃzsÀ£Á ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÄzsÁgÀuÁ ªÀÄ£ÉÆèsÁªÀªÀ£ÀÄß ¨É¼É¹PÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ. 9) ¸ÁªÀðd¤PÀ D¹ÛAiÀÄ£ÀÄß gÀQë¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ »A¸ÉAiÀÄ£ÀÄß vÀåf¸ÀĪÀÅzÀÄ. 10) ªÉÊAiÀÄÄQÛPÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀÄÆ»PÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À°è GvÀÌøµÀÖvÉAiÀÄ£ÀÄß vÉÆÃj¹ gÁµÀÖçzÀ G£ÀßvÀ ¥ÀæUÀwUÁV zÀÄrAiÀÄĪÀÅzÀÄ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

05


¨sÁUÀ 1 £ÀPÀÄÌ£À°AiÀÄÄwgÀ° CPÀÌgÉAiÀÄAUÀ¼À¢... CzsÁåAiÀÄ 1

(§zÀÄPÀĪÀ ºÀPÀÄÌ)

ªÀÄPÀ̼ÉAzÀgÉ zÉêÀgÀ ¸ÀªÀiÁ£À

WÀl£É 1 vÀÄA©UÉgÉ JA§ÄzÉÆAzÀÄ HgÀÄ. zÉêÀgÁd ºÁ¹UÉ »rzÀÄ ªÉÄÊvÀÄA¨Á EgÀĪÀ ªÀÄƼÉUÀ¼ÀÄ PÁtvÉÆqÀVªÉ. C¥Àà CªÀÄä E§âgÀÆ ¢£À¤vÀå dUÀ¼ÀªÁqÀÄvÁÛgÉ. ªÀÄÆgÉÆvÀÄÛ ºÉÆmÉÖ vÀÄA¨Á Hl«®èzÉà eÉÆ¥ÀrAiÉÆAzÀgÀ°è ªÁ¹¸ÀÄwÛgÀĪÀ F PÀÄlÄA§zÀ°è QvÀÄÛ w£ÀÄߪÀ §qÀvÀ£À. EªÀgÀ HgÀÄ £ÉÆÃrzÀgÉ AiÀiÁªÀ PÀqɬÄAzÀ £ÉÆÃrzÀgÀÆ UÀÄAr-UÉÆlgÉUÀ½gÀĪÀ gÀ¸ÉÛAiÀÄ°è PÀ¤µÀÖ LzÀÄ Q.«ÄÃ. £ÀqÉzÉà ºÉÆÃV ¸ÁjUÉ ¸ÀAZÁgÀ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. F PÀÄUÁæªÀÄzÀ°è C£ÀßzÁvÀ gÉÊvÀ, PÁ«ÄðPÀ C£ÁgÉÆÃUÀå¢AzÀ ºÁ¹UÉ »rzÀgÉ, vÀÄA§Ä UÀ©üðtÂUÉ ¥Àæ¸ÀªÀ ¸À«Äæ¹zÀÝgÉ CªÀgÀ UÀw ªÀÄÄVzÉà ºÉÆìÄvÀÄ. CªÀgÀÄ ªÀÄgÀ½ ªÀÄ£ÉUÉ §gÀĪÀªÀgÉUÀÆ CªÀgÀ EgÀÄ«PÉ C¸ÀàµÀÖªÉà ¸Àj. £Á£Áå £ÁAiÀÄÌ ªÀÄvÀÄÛ vÉƼÀa ¨Á¬Ä E§âgÀÆ C£ÀPÀëgÀ¸ÀÜgÁVgÀĪÀÅzÀjAzÀ CªÀjUÉ PÉêÀ® M§â£Éà ªÀÄUÀ EzÀÝgÀÆ ªÀÄUÀÄ ¥Ë¶ÖPÀ DºÁgÀ«®èzÉà DUÀ¯ÉÆà FUÀ¯ÉÆà ¸ÁAiÀÄĪÀ ¹ÜwAiÀÄ°è ªÀÄUÀÄ«zÉ. CAUÀ£ÀªÁr¬ÄAzÀ F ªÀÄUÀÄ«UÉ DºÁgÀ ¸ÁªÀÄVæ «vÀgÀuÉ ªÀiÁqÀÄwÛzÁÝgÉ. §qÀvÀ£À gÉÃSÉVAvÀ PɼÀVgÀĪÀ F PÀÄlÄA§PÉÌ £ÁåAiÀÄ¨É¯É CAUÀr¬ÄAzÀ®Æ ¸ÀPÁðgÀzÀ ¤UÀ¢üvÀ DºÁgÀ zsÁ£Àå ®©ü¸ÀÄwÛzÉ. DzÀgÀÆ ªÀÄUÀÄ«£À G¹gÀÄ FUÀ¯ÉÆà – DUÀ¯ÉÆà ¤AvÀÄ ºÉÆÃUÀĪÀ zÀĹÜw. ¨Á½£À ¢Ã¥À ªÀÄUÀÄ, zÉêÀgÀ gÀÆ¥À ªÀÄUÀÄ - ªÀÄPÀ̼À £ÀUÀĪÉà zÉʪÀ ¸ÀégÀÆ¥À.

ªÀÄPÀ̼À zÀÄrªÉÄ gÁµÀÖç PÀ¼ÀAPÀ “±ÉÆõÀuÉUÀ½AzÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß gÀQë¸ÉÆÃt-D¸ÀgÉUÀ½AzÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ¦æÃw¸ÉÆÃt”

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

06


ZÀlĪÀnPÉ: 1) F ºÁqÀ£ÀÄß PÀ°¬Äj ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀðd¤PÀjUÉ CjªÀÅ ªÀÄÆr¹j. gÉÆÃUÀ §AzÁvÀÄ eÉÆÃ¥Á£À !!! gÉÆÃUÀ §AzÁvÀÄ eÉÆÃ¥Á£À N gÀAUÀPÀÌ, N ¤AUÀPÀÌ, N wªÀÄäPÀÌ gÉÆÃUÀ §AzÁvÀÄ eÉÆÃ¥Á£À //¥À®è«// ªÀÄ£ÉAiÀÄ M¼ÀUÉ QlQ E®è/UÁ½ ¨É¼ÀPÀÄ ©Ã¼ÀAV®è ªÁ¸ÀzÀ ªÀÄ£ÉAiÀÄ° PÉÆnUÉ ªÀiÁr /¸ÉƼÉî, aUÀmÉ J®è ¸ÉÃj w£ÀÄߪÀ C£ÀßPÉ ¸ÉÃjPÉÆAqÀÄ ¤ªÀÄUÉ PÁ¬Ä¯É vÀgÀÄvÁªÀ¯ÉÆèà //gÉÆÃUÀ// ºÉÆ®zÀ PÉ®¸À ªÀiÁqÀÄwÛÃAiÀÄ/ PÉÊAiÀÄ PɸÀgÀÄ ªÀiÁqÉÆÌÃwÛÃAiÀÄ ºÉÆvÀÄÛ «ÄÃj ªÀÄ£ÉUÉ §AzÀgÉ PÉÊAiÀÄ vÉƼÉAiÀÄzÉ GtÄÚwÛÃAiÀÄ ªÉÄÊ¬Ä PÉÊ¬Ä UÁAiÀÄ DzÉæ CªÀÄä CAvÀ ¥ÀÆf¹ÛÃAiÀÄ //gÉÆÃUÀ// ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÄjUÉ PÁ¬Ä¯É DzÉæ /ªÀiÁgÀªÀÄä£À ¥ÀÆf¹ÛAiÀÄ D¸ÀàvÉæUÉ vÉÆÃgÉÆìââlÄÖ CAiÉÆßÃgï vÁAiÀÄvÀ PÀnÖ¹ÛÃAiÀÄ PÁ¬Ä¯É «ÄÃj ¸ÀvÀÄÛ ºÉÆÃzÉæ/ ºÀuÉ §gɺÀAvÀ UÉÆüÁrÛAiÀÄ //gÉÆÃUÀ// ¨ÁtAw ºÉAUÀ¸ÀÄæ ©APÀ ªÀiÁr/ ºÀ¸ÀÄ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄ ªÀÄgÉAiÀÄÄvÁÛgÉ JzÉAiÀÄ ºÁ®Ä PÀÄr¸ÉÆââlÄÖ /¨Á¬ÄUÉ ¨Ánè VqÀÄUÀÄvÁÛgÉ CªÀÄįï, ¥ÉgÉPïì, §Æ¸ïÖ CAvÀ /ªÉøïÖ ªÀiÁr PÀ¼ÉAiÀÄÄvÁÛgÉ //gÉÆÃUÀ// CzsÀðA§zsÀð ªÀiÁA¸À ¨ÉìĹ/ gÀÄa gÀÄa CAvÀ w£ÀÄßwÛÃAiÀÄ PÉÆPÉÌ, ¯Ár, dAvÀÄ ºÀļÀÄUÀ¼À/ DUÀgÀªÀAvÀÄ DUÀÄwÛÃAiÀÄ AiÀÄzÀé vÀzÀé gÉÆÃUÀ §AzÁUÀ/ zÉêÀgÀ PÁl C£ÀÄßwÛÃAiÀÄ //gÉÆÃUÀ// HgÀ ¸ÀÄvÀÛ ¸ÀéZÀÑ ¨ÉÃPÀÄ/ªÀÄ£É ªÀÄÄAzÉ VqÀªÀ £ÉqÀ¯ÉèÉÃPÀÄ ±ÀÄzÀÞ ¤ÃgÀÄ PÀÄrAiÀĨÉÃPÀÄ/«zÁå §Ä¢Þ PÀ°AiÀĨÉÃPÀÄ £ÀªÀÄä DgÉÆUÀå £ÁªÉà w¼ÉÆÌAqï D£ÀAzÀ¢AzÀ ¨Á¼À¨ÉÃPÀÄ. //gÉÆÃUÀ// 









ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ



gÀZÀ£É: UÁågÀAn gÁªÀÄtÚ

07


ZÀlĪÀnPÉ 2 1) F ªÉÄð£À WÀl£ÉAiÀÄ°è AiÀiÁªÀ vÀgÀºÀzÀ ºÀPÀÄÌ, AiÀiÁgÀ ºÀPÀÄÌ G®èAWÀ£ÉAiÀiÁVzÉ JAzÀÄ aPÀÌ UÀÄA¦£À°è PÀĽvÀÄ ZÀað¹ MAzÀÄ ¥ÉÃ¥Àgï£À°è ¥ÀnÖ ªÀiÁr «ªÀgÀuÉ ¤Ãrj. 2) ¤ªÀÄÆäj£À°è CxÀªÁ CPÀÌ ¥ÀPÀÌzÀ HgÀÄ, NtÂ, §qÁªÀuÉUÀ¼À°è C¥Ë¶ÖPÀvɬÄAzÀ §¼À®ÄwÛgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ¤ÃªÀÅ £ÉÆÃr¢ÝÃgÁ? EzÀÝgÉ CªÀgÀ ¹ÜwUÀw PÀÄjvÀÄ ªÀÄ£É ¨sÉÃn ªÀiÁr CªÀgÀ MAzÀÄ PÉÃ¸ï ¸ÀÖr vÀAiÀiÁj¹j.

3) ¤ÃªÀÅ ªÁ¹¸ÀÄwÛgÀĪÀ ¸ÀܼÀzÀ°è CAUÀ£ÀªÁr EzÉAiÉÄÃ? CAUÀ£ÀªÁrAiÀÄ°è ªÀÄPÀ̽UÉ ªÀAiÉÆêÀiÁ£ÀzÀ ¥ÀæPÁgÀ «vÀj¸ÀĪÀ DºÁgÀ ¥ÀzÁxÀðUÀ¼À §UÉÎ w½¢gÀÄ«gÁ? ¥Àæw¢£À CAUÀ£ÀªÁrAiÀÄ°è K£ÉãÀÄ w¤¸ÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄPÀ̽UÉ «vÀj¸À¨ÉÃPÀÄ JA§ ªÉÄ£ÀÄ ZÁmïð K£ÀÄ JAzÀÄ ¸À«ÄÃ¥ÀzÀ CAUÀ£ÀªÁrUÉ ¨sÉÃn ¤Ãr w½zÀÄPÉÆAqÀÄ ªÀÄgÀÄ¢£À ¤ªÀÄä ±Á¯ÉUÉ §AzÁUÀ J®ègÉÆqÀ£É ºÀAaPÉƽîj. 4) ªÀÄPÀ̽UÉ vÀUÀĮĪÀ ªÀiÁgÀPÀ gÉÆÃUÀUÀ¼ÀÄ AiÀiÁªÀŪÀÅ ? F PÀÄjvÀÄ QjAiÀÄ DgÉÆÃUÀå ¸ÀºÁAiÀÄQ(J.J£ï.JA.)AiÀÄgÀ£ÀÄß ¸ÀA¥ÀQð¹ ªÀiÁ»w ¸ÀAUÀ滹 vÀgÀUÀwAiÀÄ°è ¸ÉßûvÀgÉÆqÀ£É ºÀAaPÉƽîj. 5) ¤ÃªÀÅ ªÁ¹¸ÀĪÀ ¸ÀÄvÀÛ ªÀÄÄvÀÛ ¥Àj¸ÀgÀzÀ°è ®©ü¸ÀĪÀ ¥Ë¶ÖPÀ DºÁgÀ ¥ÀzÁxÀðUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀnÖ ªÀiÁrj? 6) EwÛÃZÉUÉ ¥ÀæZÀ°vÀ«gÀĪÀ ¥sÁåµÀ£ï DºÁgÀ ¥ÀzÁxÀðUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀnÖ ªÀiÁrj?

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

08


CzsÁåAiÀÄ 2

ªÀÄ£ÉUÉ ªÀÄPÀ̼Éà ¨sÁUÀå J®ègÀ ªÀÄ£ÉAiÀÄ®Æè..

WÀl£É 1 ºÀgÀ¥À£ÀºÀ½î ¥ÀlÖtzÀ¯ÉÆèAzÀÄ SÁ¸ÀV ±Á¯É, §qÀªÀÄPÀ̽UÉ DzÀåvÉ ¤ÃqÀĪÀ eÉÆvÉUÉ GvÀÛªÀÄ ²PÀët MzÀV¸ÀĪÀ ±Á¯É JA§ ºÉUÀνPÉAiÀÄÆ ±Á¯ÉVzÉ. F ±Á¯ÉUÉ ¦æAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¦æÃvÀªÀiï zÀA¥ÀwUÀ¼ÀÄ ¨sÉÃn ¤Ãr ±Á¯ÉAiÀÄ ¥Àj¸ÀgÀ EµÀÖªÁV CªÀgÀ E§âgÀÄ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ±Á¯ÉUÉ zÁR°¸ÀÄvÁÛgÉ. PÀĪÀiÁgÀ JA§ 6 ªÀµÀðzÀ ¨Á®PÀ£À£ÀÄß MAzÀ£Éà vÀgÀUÀwUÉ gÉÆût JA§ 4 ªÀµÀðzÀ ¨Á®QAiÀÄ£ÀÄß J¯ï.PÉ.f.UÉ zÁR°¹zÁÝgÉ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¸ÀAvÀ¸À¢AzÀ ±Á¯ÉUÉ ºÉÆÃV §gÀÄwÛzÀÝgÀÄ. vÁ¬Ä ¦æAiÀÄ ¥Àæw ¢£ÀªÀÇ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ±Á¯ÉUÉ PÀgÉzÀÄPÉÆAqÀÄ ºÉÆÃV ©qÀÄwÛzÀÝgÀÄ. ªÀÄ£ÉAiÀÄÄ ±Á¯ÉUÉ ¸À«ÄÃ¥ÀªÉà EzÀÄÝzÀjAzÀ ¥Àæw ¢£ÀªÀÇ ªÀÄzsÁåºÀß vÁ¬Ä ±Á¯ÉAiÀÄ §½ ºÉÆÃV ªÀÄPÀ̽UÉ Hl ªÀiÁr¸ÀĪÀÅzÀÄ vÀÄA¨Á£Éà EµÀÖªÁUÀÄwÛvÀÄÛ. JA¢£ÀAvÉ MAzÀÄ ¢£À CªÀÄä ªÀÄzsÁåºÀß vÀ£Àß ªÀÄPÀ̽UÉ Hl ªÀiÁr¸À®Ä ±Á¯ÉUÉ §AzÀ¼ÀÄ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ CªÀÄä£À£ÀÄß ºÀÄqÀÄQPÉÆAqÀÄ CªÀÄä.... CªÀÄä... JAzÀÄ Nr §AzÀgÀÄ. CªÀÄä ¨Á®PÀ£À£ÀÄß JwÛPÉÆAqÀÄ ªÀÄÄwÛqÀÄvÁÛ §AUÁgÀ.... ªÀÄÄzÀÄÝ.... eÁt.... a£Àß.... JAzÀÄ ºÉüÀÄvÁÛ ¥Àæ±ÀA¸ÀÄwÛzÀݼÀÄ. E§âgÀ£ÀÄß PÀgÉzÀÄPÉÆAqÀÄ ºÉÆÃV ¥ÁPïð£À°è Hl ªÀiÁqÀ¸À®Ä ¥ÁægÀA©ü¹zÀ¼ÀÄ. ¥ÁPïð£À°èzÀÝ ¥ÀæwªÉÄAiÉÆAzÀÄ EªÀgÀ PÀqÉAiÉÄà ªÀÄÄR ªÀiÁr PÀÄwÛUÉAiÀÄ°è “£À£ÀߣÀÄß G¥ÀAiÉÆÃV¹” JA§ £ÁªÀÄ¥sÀ®PÀªÀ£ÀÄß ºÁQPÉÆAqÀÄ ¤AwvÀÄÛ!! EªÀgÀÄ ªÀiÁqÀĪÀ J¯Áè ZÀlĪÀnPÉUÀ¼ÀÆ PÁtÄwÛzÀÝgÀÆ ¸ÀºÀ ¥ÀæwªÉÄAiÀiÁVzÀÝjAzÀ ªÀiÁvÀ£ÁqÀ®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀÄwÛgÀ°®è. CªÀÄä ¨Á®PÀ£À£ÀÄß vÀ£Àß vÉÆqÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É PÀÆj¹PÉÆAqÀÄ zÉÆqÀØ ¨ÁPïì£À°èzÀÝ w¤¸À£ÀÄß w¤ß¸ÀvÉÆqÀVzÀ¼ÀÄ. ¨Á®Q gÉÆûtÂAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀPÀÌzÀ¯Éèà ¸Àé®à zÀÆgÀzÀ°èzÀÝ ¨ÉAa£À ªÉÄÃ¯É PÀÆj¹ PÉÊUÉ aPÀÌzÉÆAzÀÄ ¨ÁPïì PÉ Æ lÄÖ wAr w£À Ä ßªÀ A vÉ ¸À Æ a¹zÀ ¼ À Ä . ¨Á®Q DlªÁrPÉÆAqÀÄ vÀ£ÀUÁUÀĪÀµÀÖ£ÀÄß w£ÀÄßwÛzÀݼÀÄ. vÀÄAmÁlzÀ°è w£ÀÄߪÁUÀ ©PÀ̽PÉ §AzÀÄ ¤ÃgÀÄ ¨ÉÃPɤ¹ CªÀÄä¤UÉ PÉýzÀ¼ÀÄ. CªÀÄä zÉÆqÀØ zsÀé¤AiÀÄ°è ¤zsÁ£ÀPÉÌ w£Àß®Ä DUÉÆâ¯Áé? ªÀÄUÀÄ«UÉ w¤ß¸ÀĪÁUÀ ¤AzÉÆAzÀÄ UÉÆüÀÄ..... vÀUÉÆà JAzÀÄ ¨Ál°AiÀÄ£ÀÄß PÉÊVvÀÄÛ PÀÄrzÀÄ ¨ÉÃUÀ PÉÆqÀÄ JAzÀÄ eÉÆÃgÀÄ zsÀé¤AiÀÄ°è ºÉýzÀ¼ÀÄ. ¸Àé®à zÀÆgÀzÀ¯Éèà E§âgÀÄ ªÀÄPÀ̼ÀÄ MAzÀÄ PÀqÉ PÀĽvÀÄ Hl ªÀiÁqÀÄwÛzÀÝgÀÄ. CªÀgÀÄ M§âjUÉƧâgÀÄ ªÀiÁvÀ£ÁqÀÄvÀÛ Hl w£ÀÄßwÛzÀÝgÀÄ. ¦æÃvÀAUÉ CªÀ£ÀªÀÄä Hl w¤ß¸ÀÄwÛzÀÄÝzÀ£ÀÄß £ÉÆÃrzÀgÀÄ. ¥ÀÄlÖ vÀAV ±ÀÈw vÀ£Àß CPÀ̤UÉ PÉýzÀ¼ÀÄ CPÀÌ CPÀÌ £ÀªÀÄUÉÃPÉ CªÀÄä §AzÀÄ Hl w¤ß¸ÀĪÀÅ¢®è ! £ÀªÀÄä CªÀÄä zÉêÀgÀ ºÀvÀæ ºÉÆÃVzÁݼÀAvÉ, £Á£Éà ¤£ÀUÉ CªÀÄä-C¥Àà J¯Áè JAzÀÄ CPÀÌ ®Qëöäà ¸ÀªÀiÁzsÁ£À¥Àr¹zÀ¼ÀÄ. vÀ£Àß vÀAVAiÀÄ PÀqÉAiÉÄà ºÉZÀÄÑ UÀªÀÄ£ÀºÀj¸À¨ÉÃPÁVzÀÝjAzÀ ®Qëöäà ¢£ÀªÀÇ HlªÀ£ÀÄß ¸ÀjAiÀiÁV w£ÀßzÉà gÀPÀÛzÀ PÉÆgÀvɬÄAzÀ §¼À®ÄwÛzÀݼÀÄ. DzÀgÀÆ F ºÀÈzÀAiÀÄ «zÁæªÀPÀ ¸ÀAUÀwAiÀÄ£ÀÄß ¨Á®Q AiÀiÁgÀ §½AiÀÄÆ ºÉýPÉƼÀî®Ä DUÀ¯Éà E®è. MAzÀÄ ¢£À ±Á¯ÉAiÀÄ°è DgÉÆÃUÀå E¯ÁSɬÄAzÀ ªÀÄPÀ̼À DgÉÆÃUÀå vÀ¥Á¸ÀuÉ £ÀqɸÀÄwÛgÀĪÁUÀ J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀAvÉ ®QëöäÃAiÀÄ£ÀÆß ¥ÀjÃPÉëUÉ M¼À¥Àr¹zÁUÀ ¨Á®QUÉ wêÀævÉgÀ£ÁzÀ gÀPÀۻãÀvÉ (C¤Ã«ÄAiÀÄ) PÁ¬Ä¯É EgÀĪÀÅzÀÄ ¥ÀvÉÛAiÀiÁV ªÀÄÄRå ²PÀëPÀgÀ£ÀÄß PÀgɹ ¨Á®QAiÀÄ vÀAzÉ-vÁ¬ÄAiÀÄ£ÀÄß ±Á¯ÉUÉ PÀgɸÀĪÀAvÉ ¸ÀÆa¹zÀgÀÄ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

09


DzÀgÉ F ¨Á®QUÉ vÁ¬Ä E®è, vÀAzÉAiÀÄÄ §zÀÄQzÀÝgÀÆ PÀÆqÀ ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ ªÀÄzÀÄªÉ ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ HgÀÄ©lÄÖ ºÉÆÃVzÁÝ£É. ªÀAiÀĸÁìzÀ CfÓAiÀÄÄ F ¨Á®Q ªÀÄvÀÄÛ FPÉAiÀÄ vÀAVAiÀÄ£ÀÄß ¥ÉÆö¸ÀÄwÛzÁÝgÉ JA§ «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß w½¹zÀgÀÄ. DUÀ ªÉÊzÁå¢üPÁjUÀ¼ÀÄ ¨Á®QAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄÄRåªÀÄAwæUÀ¼À DgÉÆÃUÀå²æà AiÉÆÃd£ÉAiÀÄr «±ÉõÀ ¥ÀjUÀt£É ªÀiÁr ¸ÀÆPÀÛ aQvÉì PÉÆr¸ÀÄvÁÛgÉ. aQvÉìAiÀÄ eÉÆvÉ D¥ÀÛ ¸ÀªÀiÁ¯ÉÆÃZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÆß PÀÆqÀ ªÀiÁr DºÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ «zÁå¨sÁå¸ÀzÀ ºÉÆuÉAiÀÄ£ÀÄß f¯Áè ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ WÀlPÀ vÉUÉzÀÄPÉƼÀÄîªÀAvÉ ²¥sÁgÀ¸ÀÄì ¥ÀvÀæ PÉÆlÄÖ PÀ½¸ÀÄvÁÛgÉ. £ÀAvÀgÀ F E§âgÀÆ ªÀÄPÀ̼À ¹ÜwUÀwUÀ¼À£ÀÄß ‘ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt ¸À«Äw'AiÀÄÄ ¥Àj²Ã°¹ ¸ÀPÁðj ¨Á®QAiÀÄgÀ ¨Á®ªÀÄA¢gÀzÀ°è 18 ªÀµÀðzÀªÀgÉUÉ ¥ÉÆõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉ MzÀV¸ÀĪÀAvÉ DzÉñÀ ¤ÃqÀÄvÁÛgÉ. ªÀÄÄUÀÝ ªÀÄPÀ̼À ªÉÆUÀzÀ°è ªÀÄAzÀºÁ¸À ªÀÄÆr »j»j »UÀÄÎvÁÛgÉ. ZÀlĪÀnPÉ :-

1) F ªÉÄð£À WÀl£ÉAiÀÄ£ÀÄß N¢zÀ £ÀAvÀgÀ ¤ÃªÀÅ E°è ªÀÄPÀ̼À AiÀiÁªÀ ºÀPÀÄÌ G®èAWÀ£ÉAiÀiÁVzÉ JAzÀÄ UÀÄgÀÄw¸ÀÄ«gÁ? 2) vÀgÀUÀwAiÀÄ°è J®ègÀÆ ªÀÈvÁÛPÁgÀªÁV PÀĽvÀÄPÉƽîj. ºÉZÀÄÑ ¸ÀASÉå¬ÄzÀÝ°è JgÀqÀÄ ªÀÄÆgÀÄ UÀÄA¥ÀÄUÀ¼ÁV «AUÀqÀ£ÉUÉÆAqÀÄ PÀĽvÀÄPÉƽîj. ¥ÀæwAiÉƧâgÀÆ vÀªÀÄä£ÀÄß vÁªÀÅ ¥ÀjZÀAiÀÄ ªÀiÁrPÉƽîj. ¥ÀæwAiÉƧâgÀÆ EµÀÄÖ ªÀµÀðUÀ¼À°è AiÀiÁªÀvÁÛzÀgÀÆ vÀÄA¨Á ¸ÀAvÉÆõÀªÁVzÀÝ PÀëtªÀ£ÀÄß £É£À¦¹PÉÆAqÀÄ D ¸ÀAUÀwAiÀÄ£ÀÄß ºÀAaPÉƽîj. 3) ¤ªÀÄä UÀÄA¥À£ÀÄß JgÀqÀÄ UÀÄA¥ÀÄUÀ¼ÁV «AUÀr¹j. MAzÀÄ UÀÄA¦£À J®èjUÀÆ vÀ£ÀßzÉà DzÀ ºÉ¸ÀgÀÄ EzÉ ªÀÄvÀÄÛ ºÀÄnÖzÀ ¢£ÁAPÀ«zÉ. CªÀgÀ JzÉAiÀÄ JqÀ¨sÁUÀzÀ°è MAzÀÄ aPÀÌ aÃn CxÀªÁ qÁæ¬ÄAUï ²Ãmï¤AzÀ PÀvÀÛj¹zÀ aPÀÌ vÀÄtÄPÀÄUÀ¼À°è CªÀgÀ ºÉ¸ÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ d£Àä ¢£ÁAPÀªÀ£ÀÄß §gÉzÀÄ ¦£ï¤AzÀ ºÁQPÉÆArgÀ¨ÉÃPÀÄ. ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ UÀÄA¦£À°ègÀĪÀ AiÀiÁgÉƧâjUÀÆ ºÉ¸ÀgÉà E®è! ºÀÄnÖzÀ ¢£ÁAPÀ UÉÆwÛ®è ! ºÁUÁV CªÀgÀÄ AiÀiÁªÀÅzÉà aÃn §gÉzÀÄ ºÁQPÉÆAr®è. JgÀqÀÆ UÀÄA¦£ÀªÀgÀÆ M§â UɼÉAiÀÄ CxÀªÁ UɼÀwAiÀÄ£ÀÄß eÉ Æ vÉ ªÀ i ÁrPÉ Æ ½î j . eÉ Æ vÉ A iÀ i ÁUÀ Ä ªÀ ª À g À Ä JzÀ Ä gÀ Ä UÀÄA¦£ÀªÀgÉà DVgÀ¨ÉÃPÀÄ. £ÀAvÀgÀ E§âgÀÆ ¥ÀjZÀAiÀÄ ªÀiÁrPÉƽîj. (ºÉ¸ÀgÀÄ, vÀgÀUÀw, HgÀÄ, PÉÃj, vÀAzÉ-vÁ¬Ä, CPÀÌ-vÀAV AiÀiÁjzÁÝgÉ, ºÀªÁå¸À, d£À䢣ÁAPÀ-EvÁå¢) 4) ºÉ¸Àj®èzÀ ªÀÄvÀÄÛ d£À䢣ÁAPÀ«®èzÀ UɼÉAiÀÄ/UɼÀwAiÀÄgÀ£ÀÄß ¥ÀjZÀ¬Ä¸ÀĪÁUÀ G½zÀªÀjUÉ AiÀiÁªÀ vÀgÀºÀzÀ C£ÀĨsÀªÀ D¬ÄvÀÄ JAzÀÄ ZÀað¹j. ¤ªÀÄä UÀÄA¦£À°è J®èjUÀÆ d£À£À ¥ÀæªÀiÁt ¥ÀvÀæ EzÉAiÉÄà JAzÀÄ SÁvÀj ªÀiÁrPÉƽîj. d£À£À ¥ÀæªÀiÁt ¥ÀvÀæªÀ£ÀÄß J°è PÉÆqÀÄvÁÛgÉ JAzÀÄ w½zÀÄPÉƽîj.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

10


CzsÁåAiÀÄ 3

£ÀUÀÄvÁ ¨Á¼À° ªÀÄPÀ̼ÀÄ

vÀAzÉ-vÁ¬ÄAiÀÄ ¥Á®£É ªÀÄPÀ̽UÉ ¸ÀªÀð±ÉæõÀÖ. CªÀgÀÄ PÉÆqÀĪÀ ¦æÃw, ªÉÄZÀÄÑUÉ, ªÁvÀì®å, ªÀĪÀÄPÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀºÀPÁgÀªÀ£ÀÄß AiÀiÁgÀÆ ¸ÀºÀ C¼ÉAiÀÄ®Ä ¸ÁzsÀåªÉà E®è. 1) C¥Àà eÁvÉæUÉ §mÉÖ PÉÆr¹zÀ PÀët 2) CªÀÄä JwÛ ªÀÄÄzÁÝr §AUÁgÀ, a£Àß, gÀ£Àß JAzɯÁè UÉÆtUÀÄvÁÛ C¥ÀÄàUÉ ¤ÃrzÀ ¸ÀªÀÄAiÀÄ 3) ¥ÀPÀÌzÀ ªÀÄ£ÉAiÀÄ UɼÀAiÀÄ-UɼÀwAiÉÆA¢UÉ DlªÁrzÀ UÀ½UÉ 4) ¨É½UÉÎ JzÀÝ PÀÆqÀ¯Éà CªÀÄä ©¹ ¤ÃgÀÄ PÁ¬Ä¹ ¸ÁߣÀ ªÀiÁqÀ¹ ªÀÄr §mÉÖ ºÁQ ¨ÁåUïUÉ wAr ¥ÁåPï ªÀiÁr ±Á¯ÉUÉ ºÉÆÃUÀĪÁUÀ GµÁgÀÄ ªÀÄUÀÄ JAzÀÄ mÁ mÁ ºÉüÀÄvÁÛ ªÀÄ£É ªÀÄÄAzÉ ¤AvÀ PÀët 5) ±Á¯Á UÀÄgÀÄUÀ¼ÀÄ vÀAzÉ vÁ¬ÄAiÀÄ£ÀÄß PÀgɹ ¤ªÀÄä ªÀÄUÀÄ vÀÄA¨Á ZÀ£ÁßV NzÀÄwÛzÀÄÝ ¤ÃªÀÅ »ÃUÉAiÉÄà ¸ÀºÀPÀj¹j JAzÀÄ ¤ªÀÄä ªÀÄÄAzÉ ºÉýzÁUÀ 6) ±Á¯ÉAiÀÄ°è vÀgÀUÀwAiÀÄ UÀÄgÀÄUÀ¼ÀÄ ¤ªÀÄä£Éßà ¨sÁµÀt ªÀiÁqÀ®Ä DAiÉÄÌ ªÀiÁrzÁUÀ 7) C¥Àà-CªÀÄä£À eÉÆvÉ aî »rzÀÄ ¸ÀAvÉUÉ ºÉÆÃV EµÀÖªÁzÀ PÁ¬Ä ¥À¯ÉåUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄ£ÉUÉ vÀgÀĪÁUÀ 8) gÁwæAiÀiÁzÀgÉ ¸ÁPÀÄ CªÀÄä ºÁ¹UÉ ºÁ¹ vÀ£Àß vÉÆý£À ¨ÉZÀÑ£ÉAiÀÄ C¥ÀÄàUÉAiÀÄ°è vÀ¯É £ÉêÀj¸ÀÄvÀÛ ¯Á° ºÁr ªÀÄ®V¹zÀ PÀët 9) ¨ÉÃgÉ HjUÉ ºÉÆÃUÀĪÁUÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß eÉÆvÉAiÀÄ°èAiÉÄà PÀgÉzÀÄPÉÆAqÀÄ ºÉÆÃUÉÆÃtªÉAzÀÄ C¥Àà¤UÉ CªÀÄä ºÉüÀÄwÛzÀÝ PÀët 10) ¤ªÀÄä ±Á¯ÉAiÀÄ°è ±ÀÄ®Ì PÀnÖ®èªÉAzÀÄ vÀgÀUÀwAiÀÄ ²PÀëPÀgÀÄ £ÉÆÃmï ¥ÀĸÀÛPÀzÀ°è §gÉzÀÄ PÀ¼ÀÄ»¹zÁUÀ C¥Àà ±Á¯ÉUÉ §AzÀ PÀÆqÀ¯Éà ±ÀÄ®Ì PÀnÖ ªÀÄ£ÉUÉ §AzÀ PÀët 11) C¥Àà PÉ®¸À ªÀÄÄV¹ ªÀÄ£ÉUÉ §gÀĪÁUÀ ¥Àæw¢£ÀªÀÇ K£ÁzÀgÀÆ MAzÀÄ w¤¸ÀÄ vÀAzÀÄ ªÀÄUÀÄ EzÀ£ÀÄß vÀUÉÆà JAzÀÄ PÉÊUÉ ElÖ UÀ½UÉ 12) ©Ã¢AiÀÄ°è DlªÁqÀĪÁUÀ AiÀiÁgÉÆà EvÀgÀgÀÄ ¤ªÀÄUÉ vÉÆAzÀgÉ PÉÆqÀ®Ä §AzÀÄ dUÀ¼À ªÀiÁr ºÉÆqÉAiÀÄ®Ä §AzÁUÀ CªÀÄä AiÀiÁPÉ ªÀÄUÀÄ«UÉ ºÉÆqÉAiÀÄ®Ä §gÉÆÃzÀÄ JAzÀÄ zÀ¨Á¬Ä¹ dUÀ¼À ªÀiÁrzÀ ¸ÀAzÀ¨sÀð. 13) ¤ªÀÄä vÀAzÉ CxÀªÁ vÁ¬Ä ¤ªÀÄä CjzÀÄ ºÉÆÃVgÀĪÀ §mÉÖUÉ vÉÃ¥É ºÁQ, GzÀÄjgÀĪÀ §l£ï ªÀÄvÉÛ ºÁQ CjzÀÄ ºÉÆÃVgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß ºÁQPÉƼÀî¨ÉÃqÀ ±ÉêÀiï DUÀÄvÀÛzÉ JAzÀÄ §Ä¢Þ ºÉýzÀ PÀët 14) vÀÄA¨Á ²ÃvÀªÁV £ÀgÀ¼ÀÄwÛzÁÝUÀ CªÀÄä ¸ÀÄqÀĪÀ ¤ÃjUÉ £ÉÆë£À QæÃA ºÁQ, ªÉÄÃ¯É gÀUÀÄÎ ºÉÆ¢¹ G¹gÀÄ vÉUÉzÀÄPÉƼÀÄîªÀAvÉ ªÀiÁrzÁUÀ ²ÃvÀ PÀrªÉÄAiÀiÁzÀ PÀët 15) Hj£À°è £ÀqÉAiÀÄÄwÛgÀĪÀ ¸ÀPÀð¸ïUÉ ºÉÆÃzÁUÀ C°è£À ªÀ¸ÀÄÛ ¥ÀæzÀ±Àð£ÀzÀ°è ¤Ã£ÀÄ EµÀÖ ¥ÀlÖ w¤¸ÀÄ, DnPÉUÀ¼À£ÀÄß vÉUÉzÀÄ PÉÆlÖ ¸ÀªÀÄAiÀÄ. ZÀlĪÀnPÉ 1 w½¸ÀĪÀ Dl.

: F ªÉÄð£À ¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼ÀÄ ¤ªÀÄUÉ ¸ÀAvÉÆõÀvÀgÀÄvÀÛªÉAiÉÆà CxÀªÁ zÀÄRBvÀgÀÄvÀÛªÉAiÉÆà JAzÀÄ

DlzÀ «zsÁ£À :- ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÈvÁÛPÁgÀªÁV PÀļÀÄvÀÄPÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ. ¥ÀæªÀvÀðPÀgÀÄ J®ègÀ PÉÊUÉ MAzÀÄ aPÀÌ ¥Àè-PÁqïð ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ. F ¥Àè-PÁqïð£À MAzÀÄ §¢AiÀÄ°è “¸ÀAvÀ¸À” JAzÀÄ ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ §¢AiÀÄ°è “zÀÄRB” JAzÀÄ §gÉ¢gÀ¨ÉÃPÀÄ. ¥ÀæªÀvÀðPÀgÀÄ MAzÉÆAzÀÄ ºÉýPÉAiÀÄ£ÀÄß eÉÆÃgÁV J®èjUÀÆ PÉý¸ÀĪÀAvÉ ºÉüÀ¨ÉÃPÀÄ. £ÀAvÀgÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÀ£Àß PÉÊ£À°ègÀĪÀ ¥Àè-PÁqïð C£ÀÄß JwÛ vÉÆÃj¹ vÀ£Àß C¤¹PÉ K£ÉAzÀÄ w½¸À¨ÉÃPÀÄ. ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV F ªÉÄð£À J¯Áè ºÉýPÉUÀ½UÀÆ “¸ÀAvÀ¸À” JA§ GvÀÛgÀ J®èjAzÀ®Æ §gÀÄvÀÛzÉ. £ÀAvÀgÀ UÀÄA¥À£ÀÄß 2-3 aPÀÌ UÀÄA¥ÀÄUÀ¼À£ÁßV ªÀiÁr PÀÆj¸À¨ÉÃPÀÄ. zÀÄRB vÀA¢gÀĪÀ ¤ªÀÄä aPÀÌ WÀl£ÉUÀ¼À£ÀÄß ºÉýPÉUÀ¼À£ÁßV vÀAiÀiÁj¹PÉÆAqÀÄ ¥ÀÄ£ÀB zÉÆqÀØ UÀÄA¥ÁV PÀĽvÀÄPÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ. EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄPÀ̼ÀÄ UÀÄA¥ÀÄ ¥ÀæPÁgÀ §AzÀÄ N¢ w½¸À¨ÉÃPÀÄ. ªÀÄPÀ̼À ªÀÄ£À¹ÜwAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄvÉÆÛªÉÄä ¥Àj²Ã°¸À®Ä ¥ÀæªÀvÀðPÀgÀÄ vÀ£Àß §½ MAzÀÄ ¥ÉÃ¥Àgï£À°è 10 ºÉýPÉUÀ¼À£ÀÄß ¹zÀÞ¥Àr¹PÉÆArgÀ¨ÉÃPÀÄ. F ºÉýPÉUÀ¼À°è ªÀÄzsÉå ªÀÄzsÉå zÀÄRB vÀgÀĪÀ ºÉýPÉUÀ¼ÀÆ EgÀ°.... EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæªÀvÀðPÀgÀÄ ºÉüÀĪÁUÀ CªÀgÀÄ CªÀgÀ §½ EgÀĪÀ ¥Àè-PÁqïð JwÛ »rAiÀĨÉÃPÀÄ. ¤ªÀÄä §½ EgÀĪÀÀ ºÉýPÉUÉ vÀ¢égÀÄzÀÞªÁzÀ ¥Àè-PÁqïð vÉÆÃj¹zÀgÉ ZÀZÉð £Àqɹj. MmÁÖgÉ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¸ÀAvÀ¸À¢AzÀgÀ®Ä K£ÉãÀÄ ¨ÉÃPÀÄ JAzÀÄ «µÀ¢ÃPÀj¹j.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

11


gÀPÀëuÉAiÀÄ ºÀPÀÄÌ Right to Protection gÀPÀëuÉ JA§ÄzÀÄ PÉêÀ® ¨ÁºÀåªÁV ªÀiÁvÀæªÀ®è DAvÀjÃPÀvÉAiÀÄ£ÀÆß M¼ÀUÉÆArgÀÄvÀÛzÉ. MAzÀÄ VqÀªÀ£ÀÄß ¨É¼À¸À¨ÉÃPÁzÀgÀÆ PÀÆqÀ £ÁªÀÅ J®èzÀ£ÀÆß UÀªÀĤ¸ÀÄvÉÛêÉ, AiÀiÁgÀÆ ºÁ¼ÀÄ ªÀiÁqÀ¢gÀ° JAzÀÄ ¨Éð ºÁPÀÄvÉÛêÉ, DUÁUÀ CzÀgÀ PÀqÉà UÀªÀÄ£ÀºÀj¸ÀÄvÉÛêÉ. CzÉà jÃw MAzÀÄ ªÀÄUÀÄ ¸ÀA¨sÀæªÀÄ¢AzÀ ¨É¼ÉAiÀĨÉÃPÁzÀgÀÆ PÀÆqÀ ªÀÄUÀÄ«£À ¸ÀªÀðvÉÆêÀÄÄR gÀPÀëuÉ CvÀåªÀ±ÀåPÀ. EA¢£À ¢£ÀªÀiÁ£ÀUÀ¼À°è zËdð£Àå, »A¸É, QgÀÄPÀļÀ, C¥ÀºÀgÀt, zÀÄgÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀ, C¥ÀºÁ¸Àå, DvÀäºÀvÉå, CvÁåZÁgÀ, ªÀiÁzÀPÀ ªÀå¸À£À, PÁ£ÀƤ£ÉÆqÀ£É ¸ÀAWÀµÀð, CAUÀPÀ¹, ¸ÁUÁtÂPÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁgÁl. ¤®ðPÉë, ¨Á®å«ªÁºÀ, ªÀÄAiÀiÁðzÀ ºÀvÉå, ¤¢ü§°, ¸À±À¸ÀÛçUÀ¼À §¼ÀPÉUÉ ¸ÉʤPÀ vÀgÀ¨ÉÃw E£ÀÆß ªÉÆzÀ¯ÁzÀ «ZÁgÀUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼Éà ºÉZÉÑZÀÄÑ §°AiÀiÁUÀÄwÛzÁÝgÉ. EªÀÅUÀ½AzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ gÀPÀëuÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀįÉèÉÃPÁzÀ CªÀ±ÀåPÀvɬÄzÉ. PÉêÀ® ªÀÄPÀ̽UÉ Hl-G¥ÀºÁgÀ ¤Ãr ªÀÄ®UÀ®Ä eÁUÀ, ¨ÉÃPÁzÀ ªÀåªÀ¸ÉÜUÀ¼À£ÀÄß MzÀV¹zÀgÀµÉÖà ¸Á®zÀÄ CªÀgÉÆA¢UÉ ¦æÃwAiÀÄ ªÀiÁvÀÄ, ªÀĪÀÄPÁgÀzÀ ¨ÉA§®, DvÀ䫱Áé¸À ºÉaѸÀĪÀ ¥ÉÆæÃvÁìºÀ, ºÀ¸À£ÀÄäR £ÀUÀÄ ªÀiÁ¸À¢gÀĪÀAxÀºÀ ¸ÀAvÉÆõÀ, zÀĨsÀð®UÉƽ¸ÀĪÀ gÉÆÃUÀUÀ¼À «gÀÄzÀÞ gÀPÀëuÉUÁV DgÉÆÃUÀå ¸ÉêÉ, zÀÄ£ÀðqÀvÉUÀ¼À£ÀÄß ªÉÄÊUÀÆr¹PÉƼÀîzÀAvÉ ªÀiÁUÀðzÀ±Àð£À, DvÀäºÀvÉåAiÀÄAxÀºÀ ºÉÃrvÀ£ÀzÀ PÀÈvÀåUÀ½UÉ Q«UÉÆqÀzÀAxÀºÀ DvÀ䫱Áé¸À, ¨Á®åºÀgÀtªÁUÀzÀAvÀºÀ ªÀiÁUÀðzÀ±Àð£ÀUÀ¼À£ÀÄß ºÉÃgÀ¼ÀªÁV zÉÆgÀQ¹PÉÆqÀ¨ÉÃPÁVzÉ. EAxÀºÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À PÀqÉUÉ ¨É¼ÀPÀÄ ZÉ®ÄèªÀ DAiÀÄÝ ¤zÀ±Àð£ÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ WÀl£ÁªÀ½UÀ¼À ºÀÆgÀtªÀ£ÀÄß F ¥ÀĸÀÛPÀzÀ “¨ÁqÀ¢gÀ° ºÉÆ£Àß PÀÄrUÀ¼ÀÄ” JA§ JgÀqÀ£Éà ¨sÁUÀzÀ°è C¼ÀªÀr¸À¯ÁVzÉ. F ¨sÁUÀzÀ°è ªÀÄPÀ̼ɮègÀÆ MAzÉÃ, PÀAzÀPÀ¢AzÀ ªÀÄA¢gÀzÉqÉUÉ, C¤µÀÖ ¥ÀzÀÞw ªÀÄPÀ̼À CªÀ£Àw JA§ CzsÁåAiÀÄUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ CjvÀÄPÉƼÀÀÄzÁVzÉ.

ªÀÄPÀ̼À ¹ÜwUÀwUÀ¼ÀÄ         

dUÀwÛ£À ¨Á®ªÀzsÀÄUÀ¼À°è ªÀÄÆgÀ£Éà MAzÀA±À ¨sÁgÀvÀzÀ°èzÁÝgÉ. zÉñÀzÀ d£À¸ÀASÉå0iÀÄ°è 11.5 PÉÆÃn ºÀ¢ºÀgÉ0iÀÄzÀ ºÉtÄÚªÀÄPÀ̽zÁÝgÉ. ±ÉÃ.73 gÀµÀÄÖ ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ±Á¯Á ²PÀët ¥ÀÇwðUÉƽ¸ÀÄwÛ®è. 2011gÀ d£ÀUÀtw ¥ÀæPÁgÀ ±ÉÃ.41 gÀµÀÄÖ d£À¸ÀASÉå 20 ªÀµÀðzÉƼÀV£ÀªÀgÀÄ. ±ÉÃ. 50gÀµÀÄÖ 20-59gÀ ªÀ0iÉÆêÀiÁ£ÀzÀªÀgÀÄ. ±ÉÃ.9gÀµÀÄÖ d£À¸ÀASÉå ªÀ0iÉÆêÀÈzÀÞgÀÄ. ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼À ¨Á®å «ªÁºÀ: - 23% ²±ÀÄ ªÀÄgÀt : 43 (1000 PÉÌ) ªÀgÀzÀQëuÉ ¸ÁªÀÅ : 267 (2011) 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼À ªÉÄð£É zËdð£Àå ¥ÀæPÀgÀt: (2009 - 9597)

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

12


£ÉÊd WÀl£É-zÀȱÀå ªÀiÁzsÀåªÀÄzÀ°è ªÀÄvÀÄÛ ¢£À¥ÀwæPÉUÀ¼À°è ¥ÀæPÀlªÁzÀ WÀl£É £ÁªÉð JA§ dUÀwÛ£À ¥ÀÄlÖ zÉñÀªÉÇAzÀgÀ°è MAzÀÄ PÀA¥À¤AiÉÆAzÀgÀ°è ªÁZïªÀÄ£ï DV PÉ®¸À ªÀiÁqÀÄwÛzÀÝ ªÀåQÛAiÀÄÄ gÀ¸ÉÛAiÀÄ°è M§â ªÀÄ»¼É vÀ£Àß ¸ÀéAvÀ ¥ÀÄlÖ ªÀÄUÀĪÉÇAzÀPÉÌ PÁgÀuÁAvÀgÀ¢AzÀ MAzÉgÀqÀÄ ¸Áj ºÉÆqÉAiÀÄĪÀÅzÀ£ÀÆß ªÀÄvÀÄÛ D ªÀÄUÀÄ eÉÆÃgÁV C¼ÀĪÀÅzÀ£ÀÄß UÀªÀĤ¸ÀÄvÁÛ£É. vÀPÀët D ªÀåQÛAiÀÄÄ C°è£À ¥ÉưøïUÉ ªÀiÁ»w w½¸À¯ÁV D ¸ÀܼÀPÉÌ §AzÀ ¥ÉưøÀgÀÄ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß gÀPÀëuÁ ªÀÄA¢gÀPÀÆÌ, ªÀÄ»¼ÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÉÆ°Ã¸ï «ZÁgÀuÉUÁV oÁuÉUÀÆ PÀgÉzÉÆAiÀÄÄåvÁÛgÉ. ªÀÄPÀ̽UÉ »A¸É ¤ÃqÀ¨ÁgÀzÀÄ JA§ CjªÀÅ ªÀÄÆr¹ ¸ÀtÚ ¥ÀæªÀiÁtzÀ zÀAqÀªÀ£ÀÄß ºÁQ ªÀiÁgÀ£ÉAiÀÄ ¢£À ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß DPÉUÉ M¦à¸ÀÄvÁÛgÉ. ¨sÁgÀvÀzÀ DAzÀæ¥ÀæzÉñÀzÀ ¥ÀÄlÖ ºÀ½îAiÉÆAzÀgÀ°è CzsÀð ªÀAiÀĸÀÄì PÀ¼É¢gÀĪÀ zÀA¥ÀwUÀ½UÉ MAzÀ£Éà vÀgÀUÀw NzÀÄwÛgÀĪÀ M§â¼ÀÄ ªÀÄUÀ¼ÀÄ EzÀݼÀÄ. CªÀ½UÉ £ÉgɺÉÆgÉ ªÀÄ£ÉAiÀÄ UɼÀwAiÀÄgÀÄ ZÀÆrzÁgÀ ºÁPÀĪÀÅzÀ£ÀÄß PÀAqÀÄ £Á£ÀÆ MAzÀÄ ¢£À ZÀÆrzÁgÀ ºÁPÀ¨ÉÃPÉA§ ºÀA§®ªÀ£ÀÄß ¥ÉÆõÀPÀgÉzÀÄgÀÄ ºÉüÀÄvÁÛ¼É. DzÀgÉ ¥ÉÆõÀPÀgÀÄ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁgÀtPÀÆÌ ZÀÆrzÁgÀ ºÁPÀ¨ÁgÀzÉAzÀÄ ¤§AzsÀ£É ªÀiÁqÀÄvÁÛgÉ. DzÀgÉ, MªÉÄä C¥Àà-CªÀÄä ¸ÀAvÉUÉ ºÉÆÃVzÁÝUÀ ¥ÀPÀÌzÀ ªÀÄ£ÉAiÀÄ UɼÀwAiÀÄ ZÀÆrzÁgÀªÉÇAzÀ£ÀÄß ¥ÀqÉzÀÄ zsÀj¹ RĶAiÀiÁV DlªÁqÀÄwÛgÀĪÀ ºÉÆwÛUÉ ¸ÀAvÉUÉ ºÉÆÃzÀ ¨Á®QAiÀÄ C¥Àà-CªÀÄä ¨ÉÃUÀ£Éà »AwgÀÄV §gÀÄvÁÛgÉ. ªÀÄUÀ¼ÀÄ zsÀj¹zÀ ZÀÆrzÁgÀ £ÉÆÃr PÉÆÃ¥ÀUÉÆAqÀ ¥ÉÆõÀPÀgÀÄ ¨Á®QAiÀÄ£ÀÄß ZÀ£ÁßV xÀ½¹ CªÁZÀå ±À§ÝUÀ½AzÀ ¤A¢¹ vÀ¯ÉPÀÆzÀ®Ä »rzÀÄ ªÀģɬÄAzÀ ºÉÆgÀUÉ J¼ÉAiÀÄÄvÁÛgÉ. J¼ÉAiÀÄĪÀ gÀ¨sÀ¸ÀPÉÌ ¨Á®QAiÀÄ vÀ¯ÉPÀÆzÀ®Ä ZÀªÀÄð ¸ÀªÉÄÃvÀ QvÀÄÛ §AzÀÄ gÀPÀÛ ¸ÉÆÃgÀÄwÛzÉ. AiÀiÁgÁzÀgÀÆ PÁ¥Ár JAzÀÄ ¨Á®Q QgÀÄZÀÄvÁÛ¼É. UÀªÀĤ¸ÀÄwÛzÀÝ M§â £ÁUÀjÃPÀ£ÀÆ D ¨Á®QAiÀÄ£ÀÄß gÀQë¸À®Ä ªÀÄÄAzÉ §gÀĪÀÅ¢®è.

2014

ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ½UÁV ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 144 zÉñÀUÀ¼À°è ºÉÆÃgÁl ªÀiÁr gÀ°è £ÉÆ¨É¯ï ±ÁAw ¥ÁjvÉÆõÀPÀ ¥Àæ±À¹Û ¥ÀqÉzÀ ²æà PÉʯÁ¸ï ¸ÀvÁåyð EªÀgÀ £ÀA©PÉUÀ¼ÀÄ:

 ¥Àæw ¨ÁjAiÀÄÆ £Á£ÉÆAzÀÄ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ©qÀÄUÀqÉ ªÀiÁrzÁUÀ £Á£ÀÄ zÉêÀgÀ §½ E£ÀßµÀÄÖ ¸À«ÄÃ¥ÀPÉÌ ºÉÆÃzÀAvÉ

¨sÁ¸ÀªÁUÀÄvÀÛzÉ.  ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ¸ÀªÀĸÉåAiÀÄ£ÀÄß £Á£ÀÄ £ÉÊwPÀ ¥ÀjÃPÉëAiÀiÁV £ÉÆÃqÀÄvÉÛãÉ. F jÃwAiÀÄ ¸ÁªÀiÁfPÀ C£ÁåAiÀĪÀ£ÀÄß JzÀÄj¸ÀĪÀ ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è £ÁªÀÅ vÉÃUÀðqÉAiÀiÁUÀ¯ÉèÉÃPÀÄ.  ±ÁAwAiÉÄA§ÄzÀÄ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ ªÀÄUÀÄ«£À ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ºÀPÉÌAzÀÄ £Á£ÀÄ w½AiÀÄÄvÉÛãÉ. F ºÀPÀÄÌ vÀ¦à¸À¯ÁUÀzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ zÉÊ«PÀªÁzÀzÀÄÝ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

13


¨sÁUÀ 2 ¨ÁqÀ¢gÀ° ºÉÆ£Àß PÀÄrUÀ¼ÀÄ (gÀPÀëuÉAiÀÄ ºÀPÀÄÌ) CzsÁåAiÀÄ 1. ªÀÄPÀ̼ɮègÀÆ MAzÉÃ.... WÀl£É 1 :- C¥Àtð vÀ£Àß vÀAzÉ-vÁ¬ÄAiÉÆA¢UÉ CfÓAiÀÄ HjUÉ ¨ÉùUÉ gÀeÉ PÀ¼ÉAiÀÄ®Ä §¸ï£À°è ºÉÆgÀqÀÄvÁÛ¼É. §¸ï£À°è M§âjUÉ gÀÆ.70 ¥ÀæAiÀiÁt zÀgÀ. PÀAqÀPÀÖgï nPÉmï ¥ÀqɬÄj JAzÁUÀ C¥Àtð vÀAzÉ 2 ¥Àįï MAzÀÄ D¥sï nPÉmï PÉÆr JAzÀÄ PÉüÀÄvÁÛgÉ. PÀAqÀPÀÖgï ¨Á®Q C¥Àtð¼À£ÀÄß ¤°è¹ £ÉÆÃr, F ¨Á®QUÉ eÁ¹Û ªÀAiÀĸÀÄì DVzÉ ¥sÀįï nPÉmï vÀUÉƽî JAzÀÄ dUÀ¼À ªÀiÁqÀÄvÁÛgÉ. DzÀgÉ, ¨Á®QAiÀÄÄ ¤dªÁVAiÀÄÆ 5£Éà vÀgÀUÀw NzÀÄwÛgÀÄvÁÛ¼É. ¨Á®QAiÀÄ vÀAzÉAiÀÄÄ AiÀiÁªÀÅzÀPÀÆÌ EgÀ° JAzÀÄ ¨Á®QAiÀÄ d£À£À ¥ÀæªÀiÁt ¥ÀvÀæ ªÀÄvÀÄÛ ±Á¯ÉAiÀÄ UÀÄgÀÄw£À aÃnUÀ¼À£ÀÄß eÉÆvÉAiÀÄ°è vÀA¢zÀÄÝ, CzÀ£ÀÄß vÉÆÃj¹zÁUÀ §¸ï£À°èzÀÝ ¥ÀæAiÀiÁtÂPÀgÀÄ PÀAqÀPÀÖgïUÉ ¨ÉÊzÀÄ ¸ÀĪÀÄä£ÁV¸ÀÄvÁÛgÉ. WÀl£É 2 :-gÀ¦üÃPï 8£Éà vÀgÀUÀw NzÀÄwÛzÀÝ£ÀÄ. C¥Àà UÁågÉÃeï£À°è PÉ®¸À ºÉZÀÄÑ EzÀÄÝzÀjAzÀ ªÀÄUÀ£À£ÀÄß ±Á¯ÉUÉ ¸ÀjAiÀiÁV PÀ¼ÀÄ»¸ÀÄwÛgÀ°®è. ¨ÉùUÉ gÀeÉ ªÀÄÄV¬ÄvÀÄ. ¨Á®PÀ D ±Á¯ÉUÉ ºÉÆÃUÀĪÀÅ¢®è... ¨ÉÃgÉ ±Á¯ÉUÉ £À£ÀߣÀÄß ¸ÉÃgÀ¹ JAzÀÄ C¥Àà¤UÉ PÉýzÁUÀ C¥Àà ºÀwÛgÀzÀ¯Éèà ¸ÀĪÀiÁgÀÄ JgÀqÀÄ Q.«ÄÃ. zÀÆgÀzÀ°èzÀÝ ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ ¸ÀPÁðj ±Á¯ÉUÉ zÁR°¸À®Ä ºÉÆÃzÀgÀÄ. C°è ¸ÀĪÀiÁgÀÄ gÀÆ.500 ¥ÀæªÉñÀ ±ÀĮ̪À£ÀÄß PÀlÄÖªÀAvÉ ¸ÀÆa¹zÀgÀÄ. DzÀgÉ C¥Àà AiÀiÁQæ ? ¸ÀPÁðj ±Á¯ÉAiÀÄ°è GavÀªÀ®èªÉÃ? JAzÀÄ ¥Àæ²ß¸ÀÄvÁÛgÉ. ªÀÄÄSÉÆåÃ¥ÁzsÁåAiÀÄgÀÄ 14 ªÀµÀðzÉƼÀV£ÀªÀjUÉ ªÀiÁvÀæ GavÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀqÁØAiÀÄ ²PÀët«zÉ. FUÀ ¤ÃªÀÅ ±ÀÄ®Ì ¥ÁªÀw¯ÉèÉÃPÀÄ JAzÀÄ ºÉýzÁUÀ C¥Àà ±ÀĮ̪À£ÀÄß ¥ÁªÀw¹ zÁR°¹zÀgÀÄ. WÀl£É 3 :- £ÀA¢UÁ« JA§ UÁæªÀĪÉÇAzÀgÀ°è ±Á¯ÉAiÀÄ PÉÆoÀrAiÉÆAzÀgÀ°è ªÀÄvÀ¥ÉnÖUÉ EnÖzÀÝgÀÄ. ¥ÉÆ°Ã¸ï ¥ÉÃzÉAiÉƧâgÀÆ C°è PÁªÀ®Ä PÁAiÀÄÄvÁÛ ¤AwzÀÝgÀÄ. Hj£À d£ÀgÉ®ègÀÆ M¨ÉÆâ§âgÁV C°èUÉ vÉgÀ½ ªÀÄvÀzÁ£À ªÀiÁqÀÄvÁÛ §gÀÄwÛzÀÝgÀÄ. 10£Éà vÀgÀUÀw NzÀÄwÛzÀÝ H«Äð¼À vÀ£Àß vÁ¬ÄUÉ CªÀiÁä £Á£ÀÄ §gÀÄvÉÛÃ£É £À£ÀUÀÆ NlÄ ºÁPÀ®Ä D¸ÉAiÀiÁUÀÄwÛzÉ J£ÀÄßvÁÛ¼É. DzÀgÉ CªÀÄä ¨ÉÃqÀ ªÀÄUÀÄ ¤£ÀUÉ ªÀÄvÀ ºÁPÀĪÀµÀÄÖ ªÀAiÀĸÁìzÀ ªÉÄÃ¯É ºÁPÀĪÉAiÀÄAvÉ JAzÀÄ ºÉý vÁ£ÉƧâ¼Éà ºÉÆÃV ªÀÄvÀzÁ£À ªÀiÁr §gÀÄvÁÛ¼É. WÀl£É 4 :- gÁªÀÄ£ÀUÀgÀ ¥ÀlÖtzÀ°è §¸ÀªÀ£ÀUËqÀ JA§ÄªÀªÀ£ÀÄ ©Ã¢ ©Ã¢ C¯ÉAiÀÄÄvÁÛ ¥ÉÆÃPÀj UɼÉAiÀÄgÉÆA¢UÉ ¸ÉÃj ªÉÆÃdÄ ªÀĹÛAiÀÄ°è vÉÆqÀVzÁÝ£É. MªÉÄä CªÀ£ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀ£À UɼÉAiÀÄjUÉ ¨ÉÊPï£À°è wgÀÄUÁqÀĪÀ D¸ÉAiÀiÁV AiÀiÁgÀzÉÆà ªÀÄ£É ºÀwÛgÀ ¤°è¹zÀÝ ¨É Ê PïªÉ Ç AzÀ £ À Ä ß PÀ z À Ä Ý CzÀ g À ° è z À Ý ¥É m É Æ æ à ¯ï J¯Áè SÁ°AiÀiÁUÀĪÀªÀgÉUÉ wgÀÄUÁr £ÀAvÀgÀ ¨ÉÊPïUÉ ¨ÉAQ ºÀaÑ ¸ÀÄlÄÖ ºÁPÀÄvÁÛgÉ. ªÁºÀ£ÀzÀ ªÀiÁ°ÃPÀ ¥Éưøï oÁuÉUÉ zÀÆgÀÄ ¸À°è¹ PÀ¼ÀĪÁVgÀĪÀ ¨ÉÊPï ºÀÄqÀÄQPÉÆqÀĪÀAvÉ PÉýzÁÝ£É. ¥ÉÆ°Ã¸ï ªÀÄÆ®PÀ F §¸ÀªÀ£ÀUËqÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÉßûvÀgÀÄ ¹Q̺ÁQPÉÆAqÀgÀÄ. «ZÁj¹zÁUÀ £Á£ÀÄ ¦.AiÀÄÄ.¹ ¥sÉïï DVzÉÝÃ£É JAzÀÄ ºÉýzÁUÀ ¥É Æ °Ã¸ï £À U À g À z À ªÀ Ä PÀ Ì ¼ À PÀ ¯ Áåt ¸À « ÄwAiÀ Ä ªÀ Ä ÄAzÉ ºÁdgÀÄ¥Àr¸ÀÄvÁÛgÉ. C°è «ZÁgÀuÉUÉ M¼À¥Àr¹, ºÀÄqÀÄUÀjUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ zÁR¯ÉUÀ¼À£ÀÄß ¥Àj²Ã°¹zÁUÀ DvÀ£À ªÀAiÀĸÀÄì 17 ªÀµÀð 9 wAUÀ¼ÀÄ 29 ¢£ÀUÀ¼ÀÄ JAzÀÄ w½zÀÄ §A¢vÀÄ. vÀzÀ £ÀAvÀgÀ ¸À«ÄwAiÀÄÄ 2 wAUÀ¼ÀªÀgÉUÉ EªÀgÀ£ÀÄß ¨Á®PÀgÀ ¨Á®ªÀÄA¢gÀzÀ°èqÀ®Ä ªÀÄvÀÄÛ 2 wAUÀ¼À £ÀAvÀgÀ ºÉaÑ£À «ZÁgÀuÉUÉ ¥Éưøï PÀ¸ÀÖrUÉ ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ JAzÀÄ DzÉò¹zÀgÀÄ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

14


ZÀlĪÀnPÉ: 1 1) ªÀÄPÀ̼ÉAzÀgÉ AiÀiÁgÀÄ ? AiÀiÁªÀ AiÀiÁªÀ jÃwAiÀÄ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¸ÀªÀiÁdzÀ°èzÁÝgÉ ? JAzÀÄ ZÀað¹ PÀ¥ÀÄà ºÀ®UÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É §gɬÄj ªÀÄvÀÄÛ N¢j. 2) F PɼÀV£À ¥ÀnÖAiÀÄ°è ªÉÄÃ¯É UÀÄjw¹gÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À°è AiÀiÁgÀÄ ZÉ£ÁßVzÁÝgÉ ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁgÀÄ ZÉ£ÁßV®è JAzÀÄ §gɬÄj.

ZÉ£ÁßVgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ

ZÉ£ÁßV®èzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ

3) £ÀªÀÄä zÉñÀzÀ°è ¨ÉÃgÉ ¨ÉÃgÉ zsÀªÀÄðUÀ½ªÉAiÀÄ®èªÉà CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß §gɬÄj ªÀÄvÀÄÛ CªÀgÀÄ ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV ªÀÄPÀ̽UÉ EqÀĪÀ ºÉ¸ÀgÀÄUÀ¼ÁªÀŪÀÅ ? JAzÀÄ ZÀað¹ §gɬÄj.

zsÀªÀÄð »AzÀÆ E¸ÁèA Qæ²ÑAiÀÄ£ï ¨ËzÀÞ eÉÊ£À ¹Sï ¥ÁgÀ¹

ºÉ¸ÀgÀÄ GzÁºÀgÀuÉ gÁªÀÄ, ¹ÃvÉ gÀ»ÃªÀiï, U˹AiÀiÁ eÁeïð, ªÉÄÃj £ÀgÉÃAzÀæ, ªÀiÁtÂPÀå ±ÀAPÀgï eÉÊ£ï, ¥Àæ«Ãuï eÉÊ£ï ZÉÆÃrðAiÀiÁ CªÀÄgï ¹AUï ¸ÉÆä vÀgÀ¥ÉÆÃgɪÁ®, CgÀÄt EgÁ¤

¤ªÀÄUÉ w½¢gÀĪÀ 4-5 ºÉ¸ÀgÀÄUÀ¼À£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹ §gɬÄj

ZÀZÉð :- ªÀÄUÀÄ«UÉ AiÀiÁªÀÅzÉà ºÉ¸ÀjlÄÖPÉƼÀî®Ä CªÀPÁ±À«zÉAiÉÄà ? CxÀªÁ vÀAzÉ-vÁ¬Ä AiÀiÁªÀÅzÉà ºÉ¸ÀjqÀ®Ä CªÀPÁ±À«zÉAiÉÄà ? ZÀlĪÀnPÉ 2 ¥ÀæªÀvÀðPÀgÀ vÀAiÀiÁj :- qÁæ¬ÄAUï ²Ãmï£À°è aPÀÌ aPÀÌ vÀÄtÄPÀÄUÀ¼À£ÀÄß PÀvÀÛj¹ vÀAiÀiÁj¹PÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ. F vÀÄtÄPÀÄUÀ¼À£Àß 8 ¸ÀªÀĨsÁUÀUÀ¼ÁV ªÀiÁrPÉƽî MAzÉÆAzÀÄ UÀÄA¦UÉ PÀvÀÛj¹gÀĪÀ vÀÄtÄPÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É »AzÀÆ, ªÀÄĹèA, Qæ²ÑAiÀÄ£ï, »AzÀÆ- PÀjAiÀÄ, ¨ËzÀÞ- ©½AiÀÄ, AiÀĺÀÆ¢ d¥Á¤AiÀÄ£ï, Qæ²ÑAiÀÄ£ï-CªÉÄÃjPÀ£ï, ²AiÀiÁ-¥ÁQ¸Áܤ JAzÀÄ ªÉÆzÀ¯Éà §gÉ¢gÀ¨ÉÃPÀÄ. £ÀAvÀgÀ, UÀÄA¥À£ÀÄß ªÀÈvÁÛPÁgÀªÁV ¤°è¹ ¨Á®PÀ-¨Á®QAiÀÄgÀ£ÀÄß ¥ÀævÉåÃQ¸À¨ÉÃPÀÄ. CªÀjUÉ aÃnAiÀÄ vÀÄtÄPÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ. »AzÀÆ aÃn ºÉÆA¢gÀĪÀªÀgÉ®ègÀÆ MAzÉà PÀqɬÄgÀĪÀAvÉ w½¹j. CzÀgÀAvÉ ªÉÄð£À 8 vÀgÀºÀzÀ UÀÄA¥ÀÄ ¥ÀævÉåÃQ¹j. £ÀAvÀgÀ AiÀiÁªÀ UÀÄA¦£À°è ºÉZÀÄÑ d£À«zÁÝgÉÆà CªÀgÀÄ ªÀiÁvÀæ DlªÁqÀÄvÁÛgÉ ! G½zÀªÀgÉ®èjUÀÆ CªÀPÁ±À«®è ! JAzÀÄ ¥ÀæPÀn¹j. ºÀ¸ÀÄ - ºÀÄ° DlªÉÇAzÀ£ÀÄß Dr¹j. £ÀAvÀgÀ ZÀZÉðUÉ ©r. CªÀgÀ C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß §gÉzÀÄ ¸ÀàµÀÖ¥Àr¹j. ªÀÄPÀ̼ɮègÀÆ MAzÉà JA§ ¸ÀAzÉñÀªÀ£ÀÄß «ªÀgÀªÁV w½¹j.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

15


ºÁr PÀ° - ºÁr w½ £ÀªÀÄä zÉñÀ ¨sÁgÀvÀ zÉñÀ ¨É¼ÀUÀ° ¨É¼ÀUÀ° »AzÀÆ ªÀÄĹèA PÉæöʸÀÛgÉ®è £ÀªÀÄäAiÀÄ ¸ÀºÉÆÃzÀgÀgÀÄ £ÀªÀÄäAiÀÄ ¸ÀºÉÆÃzÀgÀgÀÄ // ¥À®è«// §tÚ §tÚ ºÀÆUÀ¼ÀÄ PÀÆrzÀ ¸ÀÄUÀAzsÀ ªÀiÁ¯É £ÁªÀÅ §tÚ ¨ÉÃgÁzÀgÉãÀÄ ¸ÀÄUÀAzsÀ JAzÀÄ MAzÉÃ£É ¸ÀÄUÀAzsÀ JAzÀÄ MAzÉãÉ. //£ÀªÀÄä zÉñÀ//     UÀAUÉ AiÀĪÀÄÄ£É §æºÀä ¥ÀÄvÀæ PÀȵÀÚ PÁªÉÃj ¸ÉÃgÀĪÀªÀÅ ¸ÁUÀgÀzÀ°è ¤Ãj£À §UÉ MAzÉÃ£É ¤Ãj£À §UÉ MAzÉÃ£É //£ÀªÀÄä zÉñÀ// ¥ÀAeÁ¨ï ¸ÀºÉÆÃzÀgÀgÀÄ ¸ÀÄj¸ÉÆà gÀPÀÛ ¨sÁgÀvÀ gÀPÀÛ E§â¤AiÀÄ PÁ²äÃgÀ gÉÆÃd PÀtÂÚÃgÀÄ ¸ÀÄj¸ÉÆÃzÉÃPÉ PÀtÂÚÃgÀÄ ¸ÀÄj¸ÉÆÃzÉÃPÉ //£ÀªÀÄä zÉñÀ//     ¨sÁµÉ ªÀÄvÀÄÛ §zÀÄPÉÆà ¸ÀܼÀªÀÅ ¨ÉÃgÉ ¨ÉÃgÉAiÀiÁzÀgÉãÀÄ ºÀ¹ªÀÅ £ÉÆêÀÅ ¦æÃw ¸ÉßúÀ zÉñÀzÀ°è MAzÉÃ£É zÉñÀzÀ°è MAzÉÃ£É //£ÀªÀÄä zÉñÀ//    

eÁUÀwPÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ-1989. ¥ÀjZÉÒÃzÀ 02 AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß EvÀgÀjAzÀ ¨ÉÃgÉAiÀiÁV ¥ÀjUÀt¸À¨ÁgÀzÀÄ. ªÀÄUÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄUÀÄ«£À vÀAzÉ-vÁ¬Ä, ¥ÉÆõÀPÀgÀ eÁw, ªÀtð, °AUÀ, ¨sÁµÉ, ¥ÀæzÉñÀ, gÁdQÃAiÀÄ ¤®ÄªÀÅ, CAUÀªÉÊPÀ®åvÉ, ºÀÄlÄÖ, £ÀUÀgÀ, UÁæªÀÄ, §ÄqÀPÀlÄÖ, D¢ªÁ¹, »£É߯ÉAiÀÄ°è D ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß EvÀgÀ ªÀÄPÀ̽AzÀ ¨ÉÃgÉAiÀiÁV £ÉÆÃqÀ¨ÁgÀzÀÄ. J¯Áè ªÀÄPÀ̽UÀÆ MAzÉà ¨sÁªÀ£É¬ÄAzÀ ¨ÉgÉAiÀÄ®Ä CªÀPÁ±À ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ. vÀAzÉ – vÁ¬Ä CxÀªÁ ¥ÉÆõÀPÀgÀ ¸ÁÜ£ÀªÀiÁ£À, ¹zÁÞAvÀ, ¤®ÄªÀÅUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ £ÀA©PÉUÀ¼ÀÄ K£Éà EzÀÝgÀÆ CªÀÅUÀ¼À DzsÁgÀzÀ ªÉÄÃ¯É ªÀÄPÀ̽UÉ ²PÉë CxÀªÁ vÁgÀvÀªÀÄå ªÀiÁqÀĪÀAw®è. ºÁUÉãÁzÀgÀÆ DzÀ°è ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¸ÀÆPÀÛ PÀæªÀÄ PÉÊUÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ.

18 18 18 18 18 18 18 18

18 ªÀµÀðzÉƼÀV£ÀªÀgÉ®ègÀÆ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

16


CzsÁåAiÀÄ 2 – PÀAzÀPÀ¢AzÀ ªÀÄA¢gÀzÉqÉUÉ ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ £ÀUÀgÀzÀ°è ¸ÀÄ«ÄvÀæ gÁWÀªÀ£ï JA§ zÀA¥ÀwUÉ ªÀÄzÀĪÉAiÀiÁV ºÀ®ªÀÅ ªÀµÀðUÀ¼À £ÀAvÀgÀ MAzÀÄ ºÉtÄÚ ªÀÄUÀÄ d¤¹vÀÄ. zÀA¥ÀwUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÀÄlÄA§ ¸ÀzÀ¸ÀågÉ®ègÀÆ »j»j »VÎ ¸ÀAvÉÆõÀ¥ÀlÖgÀÄ. DzÀgÉ F ¸ÀAvÉÆõÀ §ºÀ¼ÀµÀÄÖ ¢£À G½AiÀÄ°®è. ºÀÄnÖzÀ ªÀÄUÀÄ §Ä¢ÞªÀiÁAzÀå JAzÀÄ 2 ªÀµÀðUÀ¼À £ÀAvÀgÀ w½¬ÄvÀÄ. ¨ÉøÀgÀUÉÆAqÀ PÀÄlÄA§ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ ¥ÀzÉà ¥ÀzÉà ªÀÄUÀÄ«UÉ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÄä¤UÉ CªÀªÀiÁ¤¸ÀÄwÛzÀÝgÀÄ. EAf¤AiÀÄjAUï ¥ÀzÀ«ÃzsÀgÉAiÀiÁVzÀÝ vÁ¬Ä vÀ£Àß UÀAqÀ¤AzÀ C£ÉÃPÀ QgÀÄPÀļÀUÀ¼À£ÀÄß C£ÀĨsÀ«¸ÀÄwÛzÀݼÀÄ. EzÀjAzÀ ¨ÉøÀvÀÛ vÁ¬Ä JgÀqÀÄ ¨Áj ªÀĺÀrAiÀÄ ªÉÄð¤AzÀ PɼÀPÉÌ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ©¸ÁrzÀ¼ÀÄ. ¸ÉPÀÄåjn UÁqïð ªÀÄvÀÄÛ £ÉgɺÉÆgÉAiÀĪÀgÀ eÁUÀgÀÆPÀvɬÄAzÀ ªÀÄUÀÄ ¸Á«£À zÀªÀqɬÄAzÀ ¥ÁgÁ¬ÄvÀÄ. ºÀwÛgÀzÀ ¥Éưøï oÁuÉUÉ PÀgÉ ªÀiÁr zÀÆgÀÄ ¸À°è¹zÀgÀÄ. «ZÁgÀuÉUÉ M¼À¥Àr¹zÁUÀ ªÀÄUÀÄ«£À §UÉÎ ¤gÁ¸ÀQÛ ºÉÆA¢gÀĪÀ «ZÁgÀ w½¬ÄvÀÄ. PÉÆ£ÉUÉ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ¸ÀPÁðgÀªÉà ¥ÀqÉzÀÄ «±ÉõÀ CUÀvÀåªÀżÀî ªÀÄPÀ̼À ªÀ¸Àw¤®AiÀÄPÉÌ zÁR°¹ DgÉÊPÉ ¤ÃqÀvÉÆqÀVvÀÄ. FUÀ F ¨Á®QAiÀÄÄ ¸ÀPÁðj ¸ÀÄ¥À¢ðAiÀÄ°è D±ÀæAiÀÄ ¥ÀqÉzÀÄ §zÀÄPÀÄwÛzÁݼÉ. PÀAzÀPÀ¢AzÀ ªÀÄA¢gÀzÉqÉUÉ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¸ÁUÀ¨ÉÃPÀ®èªÉà ? AiÀiÁgÀÆ E®èªÉAzÁPÀët ªÀÄPÀ̼À zÀÄgÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀ ¸ÀjAiÀÄ®è !!! ¸ÀPÁðgÀ ¸ÀzÁ ªÀÄPÀ̼À M½wUÁV ¸À£ÀßzÀÞªÁVzÉ.

««zsÀ ¸ÀAPÀµÀÖUÀ¼À°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÁgÀÄ JAzÀÄ w½¢zÉAiÉÄà ? ºÁUÁzÀgÉ ¥ÀnÖ ªÀiÁrj ªÀÄvÀÄÛ EAxÀºÀ ªÀÄPÀ̽UÉ ¥ÉÆõÀuÉUÁV EgÀĪÀ «±ÉõÀ ±Á¯ÉUÀ¼ÀÄ AiÀiÁªÀŪÀÅ ? JAzÀÄ w½zÀÄPÉƽîj. ¸ÀPÁðgÀ ªÀÄPÀ̼À ²PÀëtPÁÌV AiÀiÁªÀ AiÀiÁªÀ vÀgÀºÀzÀ ªÀ¸ÀwAiÀÄÄvÀ ±Á¯ÉUÀ¼À£ÀÄß £ÀqɸÀÄwÛzÉ JAzÀÄ ZÀað¹ w½¬Äj. F ±Á¯ÉUÀ½UÉ ¥ÀæªÉñÀ ¥ÀqÉAiÀÄ®Ä K£ÉãÀÄ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ JA§ÄzÀ£ÀÆß CjvÀÄPÉƽîj.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

17


CzsÁåAiÀÄ 3 :- C¤µÀÖ ¥ÀzÀÞw - ªÀÄPÀ̼À CªÀ£Àw

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

18


¨Á®å «ªÁºÀ ¤µÉÃzsÀ PÁ¬ÄzÉ-2015 2015 gÀ°è wzÀÄÝ¥ÀrUÉÆAqÀ ¨Á®å«ªÁºÀ ¤µÉÃzsÀ PÁ¬ÄzÉAiÀÄ ¥ÀæPÁgÀ 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ¨Á®Q ªÀÄvÀÄÛ 21 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ¨Á®PÀ EªÀgÀ£ÀÄß ¤²ÑvÁxÀð - ªÀÄzÀĪÉUÉ M¼À¥Àr¹zÀgÉ ²PÁëºÀð C¥ÀgÁzsÀªÁUÀÄvÀÛzÉ. MAzÀÄ ªÉÃ¼É £ÀqÉzÀ°è ºÀÄqÀÄUÀ - ºÀÄqÀÄVAiÀÄ ¥Á®PÀgÀÄ, ¥ÉÆõÀPÀgÀÄ, ¥ÀÄgÉÆûvÀgÀÄ, ªÀÄzsÀåªÀwðUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ ªÀÄzÀĪÉUÉ ¸ÁQëAiÀiÁzÀ J®èjUÀÆ 1 ®PÀë zÀAqÀ ªÀÄvÀÄÛ 2 ªÀµÀðzÀªÀgÉUÉ eÉ樀 ²PÉë «¢ü¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.

¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀA«zsÁ£À PÀ®A 39 (¹) ¥ÀæPÁgÀ

ªÀÄPÀ̼À  ªÀÄÄUÀÝ ºÁUÀÆ ¥ÀÄlÖ zÉúÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄ£À¸ÀÄìUÀ¼À£ÀÄß UÀªÀÄ£ÀzÀ°èlÄÖPÉÆAqÀÄ CªÀgÀ ªÉÄÃ¯É d£Àä ¤ÃrzÀ vÀAzÉ-vÁ¬ÄAiÀÄÆ ¸É à jzÀ A vÉ AiÀ i ÁgÀ Æ PÀ Æ qÀ zËdð£À å ªÀiÁqÀ¨ÁgÀzÀÄ.

¨sÁgÀwÃAiÀÄ zÀAqÀ ¸ÀA»vÉ (L.¦.¹) 1960 gÀ PÀ®A 372 ªÀÄvÀÄÛ 373 gÀ ¥ÀæPÁgÀ

C¥Áæ¥ÀÛ ªÀAiÀĹì£À ºÉtÄÚ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ªÉ Ê ±ÁåªÁnPÉ U É vÀ ¼ À Ä î ª À GzÉ Ý Ã ±À ¢ AzÀ PÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ CxÀªÁ ªÀiÁgÀĪÀÅzÀÄ ²PÁëºÀð C¥ÀgÁzsÀ.

F ºÁqÀ£ÀÄß C¨sÁå¸À ªÀiÁr QgÀÄ gÀÆ¥ÀPÀ ªÀiÁr C©üAiÀĤ¹j. EµÀÄÖ ¨ÉÃUÀ ªÀÄzÀÄªÉ AiÀiÁPÀªÁé F ¥ÀÄlÖ ºÀÄqÀÄVUÉ ¹ÃgÉ AiÀiÁPÉ ®AUÀ ºÁPÀªÁé //¥À®è«// UɼÀwAiÀÄgÉÆA¢UÉ PÀÆrPÉÆAqÀÄ PÀÄAmÁ©¯Éè DrPÉÆAqÀÄ / PÀzÀÄÝ w£ÀÄߪÀ¼ÀÄ ¹Ã¨ÉPÁ¬Ä ºÀuÁÚV®è E£ÀÆß PÁ¬Ä //EµÀÄÖ ¨ÉÃUÀ// PÀ°AiÀÄĪÀ ªÀAiÀĸÀÄ £À°AiÀÄĪÀ ªÀAiÀĸÀÄ ªÀÄ£À¹£À vÀÄA§ §tÚzÀ PÀ£À¸ÀÄ vÀAzÉ-vÁ¬ÄUÀ¼À MvÁÛAiÀÄPÉÌ ¨Á®åªÀ£ÉÃPÉ §°PÉÆqÀ¨ÉÃPÀÄ?     //EµÀÄÖ ¨ÉÃUÀ// J¼ÉUÀgÀĪÀ£ÀÄß §ArUÉ ©VzÀÄ J¼É JAzÀgÉ CzÀÄ J¼ÉAiÀÄĪÀÅzÉãÀÄ? zÉúÀ ªÀÄ£À¸ÀÄì §°AiÀÄĪÀ ªÉÆzÀ¯Éà PÀÆj¸À¨ÉÃr ºÀ¸ÉªÀÄuÉ ªÉÄÃ¯É       //EµÀÄÖ ¨ÉÃUÀ//

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

19


w½¬Äj .... ¥ÉÆõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉAiÀÄ CªÀ±ÀåPÀvɬÄgÀĪÀ, PÁuÉAiÀiÁzÀ, Nr§AzÀ, ©üPÁël£É ªÀiÁqÀÄwÛgÀĪÀ, ªÀiÁzÀPÀ ªÀå¸À£ÀPÉÌ §°AiÀiÁVgÀĪÀ, ºÁUÀÆ PÁ£ÀƤ£ÉÆqÀ£É ¸ÀAWÀµÀðzÀ°gÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ E£ÀÆß ªÀÄÄAvÁzÀ ¸ÀAPÀµÀÖUÀ¼À°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ¨Á®ªÀÄA¢gÀUÀ½UÉ ¥ÀæwAiÉƧâgÀÆ vÀ®Ä¦¸À§ºÀÄzÀÄ. ZÀlĪÀnPÉ 1 :- ¤ªÀÄä f¯ÉèAiÀÄ°è “ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt ¸À«Äw” ªÀÄvÀÄÛ “¨Á® £ÁåAiÀÄ ªÀÄAqÀ½” JA§ JgÀqÀÄ jÃwAiÀÄ ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÉAiÀÄ ¸À«ÄwUÀ½ªÉ. E°ègÀĪÀ CzsÀåPÀëgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀzÀ¸ÀågÀ zÀÆgÀªÁt ¸ÀASÉåUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAUÀ滹j. ¸ÀAPÀµÀÖzÀ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ PÀAqÀÄ §AzÀgÉ vÀPÀët EªÀjUÉ PÀgÉ ªÀiÁr w½¹j. ¸ÁzsÀåªÁzÀgÉ «¼Á¸À ¸ÀAUÀ滹 MªÉÄä F ¸À«ÄwAiÀÄ ¸À¨sÉ £ÀqÉAiÀÄĪÁUÀ ¨sÉÃn ¤Ãr «ÃPÀëuÉ ªÀiÁrj.

ZÀlĪÀnPÉ 2 : C) ¨Á®å «ªÁºÀ ¤µÉÃzsÀ, zÀĵÀàjuÁªÀÄUÀ¼ÀÄ, PÁ£ÀÆ£ÀÄ

ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ¸ÀAUÀwUÀ¼À£ÀÄß DzsÀj¹ MAzÀÄ £ÁlPÀªÀ£ÀÄß vÀAiÀiÁj¹ C©ü£À¬Ä¹ eÁUÀÈw ªÀÄÆr¹j. D) “¨Á®å «ªÁºÀ C¥ÀgÁzsÀ” PÀÄjvÀÄ ¥Àæ§AzsÀ §gÉzÀÄ ªÀÄAr¹j. E) ¨Á®å«ªÁºÀ, ªÀÄzÀÄªÉ ¤±ÀÑAiÀÄ w½zÀħAzÀ°è PÀÆqÀ¯Éà ªÀÄPÀ̼À ¸ÀºÁAiÀĪÁt 1098 ¸ÀASÉåUÉ PÀgÉ ªÀiÁr w½¹j. CxÀªÁ f¯Áè ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ WÀlPÀPÉÌ PÀgÉ ªÀiÁr w½¹j. F) ¤ªÀÄÆäj£À ±Á¯ÉAiÀÄ ªÀÄÄSÉÆåÃ¥ÁzsÁåAiÀÄgÀÄ, UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬ÄwAiÀÄ ¥ÀAZÁAiÀÄw C©üªÀÈ¢Þ C¢üPÁjUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ºÀwÛgÀzÀ ¥Éưøï oÁuÉAiÀÄ ¥Éưøï G¥À ¤jÃPÀëPÀgÀÄ ¨Á®å«ªÁºÀ ¤µÉÃzsÁ¢üPÁjUÀ¼ÁVzÁÝgÉ. EªÀjUÀÆ PÀÆqÀ zÀÆgÀÄ ¸À°è¹ ¨Á®å«ªÁºÀªÀ£ÀÄß vÀqÉUÀlÖ§ºÀÄzÀÄ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

20


CªÀPÁ±À ªÀÄvÀÄÛ «PÁ¸À ºÉÆAzÀĪÀ ºÀPÀÄÌ (C©üªÀÈ¢Þ ºÉÆAzÀĪÀ ºÀPÀÄÌ) Right to Development ¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄ°è£À ¥ÀæªÀÄÄR CA±ÀUÀ¼ÀÄ 1. ªÀiÁ£À¹PÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ 4. ¸ÁªÀiÁfPÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ

2. ¨sË¢ÞPÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ 5. ¨sÁµÁ ¸ÁªÀÄxÀðåzÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ

3. ±ÁjÃjPÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ

F ªÉÄð£À 5 ¥ÀæªÀÄÄR ¨É¼ÀªÀtÂUÉUÀ¼ÀÄ 18 ªÀ0iÉÆêÀiÁ£ÀzÉƼÀV£ÀªÀgÀ°è CvÀåAvÀ ªÉÃUÀªÁV ¨É¼ÀªÀtÂUÉ0iÀiÁUÀÄwÛgÀÄvÀÛªÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß ¸ÀA±ÉÆÃzsÀPÀgÀÄ, ªÀÄ£À±Á¸ÀÛçdÕgÀÄ ¸ÀàµÀÖ¥Àr¹gÀÄvÁÛgÉ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÄ£ÀÄPÀÄ®zÀ D±ÁPÀĸÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ. EªÀgÀ C©üªÀÈ¢Þ¬ÄAzÀ ªÀiÁvÀæ zÉñÀ ªÀÄvÀÄÛ dUÀvÀÄÛ ¸ÀA¥ÀzÀãjvÀªÁV G½AiÀÄ®Ä ¸ÁzsÀå. ªÀÄPÀ̼Éà zÉñÀzÀ ¸ÀA¥ÀvÀÄÛ. »ÃVzÀÆÝ PÀÆqÀ ªÀÄPÀ̼À ¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄ°è J®ègÀ ¥ÁvÀæªÀÇ CªÀ±ÀåPÀªÁVzÉ. vÀAzÉ-vÁ¬Ä, ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄ, ¸ÀAWÀl£ÉUÀ¼ÀÄ, ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀPÁðj AiÀÄAvÀæUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̽UÉ C©üªÀÈ¢Þ ºÉÆAzÀĪÀ ºÀPÀÌ£ÀÄß ¥Àæw¥Á¢¸À®Ä ¢lÖ ºÉeÉÓ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀPÁgÁvÀäPÀ ¨sÁªÀ£ÉUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆAzÀ¨ÉÃPÁVzÉ. ¨É¼ÀªÀtÂUÉ JA§ÄzÀÄ PÉêÀ® DPÁgÀ, GzÀÞ, JvÀÛgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ËAzÀAiÀÄðUÀ½UÉ ªÀiÁvÀæ ¹Ã«ÄvÀªÁV®è. ªÀÄPÀ̼À ªÀÄ£À¸ÀÄì ¥Àæ¥sÀÄ®èvɬÄAzÀ ¥Àædé°¸À¨ÉÃPÀÄ, zÉúÀªÀÅ ¥ÀæPÀÈw ¤AiÀĪÀÄzÀAvÉ «PÁ¸ÀªÁUÀ¨ÉÃPÀÄ, eÁÕ£ÀªÉA§ ªÀÄA¢gÀ ºÉÆA¨É¼ÀPÀÄ ºÉÆAzÀ¨ÉÃPÀÄ. D¯ÉÆÃZÀ£Á ®ºÀj, vÁQðPÀ aAvÀ£É ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁ£À«ÃAiÀÄ ªÀiË®åUÀ¼ÀÄ dUÀªÀÄV¸À¨ÉÃPÀÄ. DqÀĪÀ ªÀiÁvÀÄ, £ÉÆÃqÀĪÀ £ÉÆÃl ¥Àæ§ÄzÀÞvɬÄAzÀ PÀÆrgÀ¨ÉÃPÀÄ. ¨sÁµÁ »rvÀ, ¥ÀzÀ ¸ÀA¥ÀwÛ£À ªÀÈ¢Þ, M½vÀÄ-PÉqÀÄQ£À CjªÀÅ EªÉ®èªÀ£ÀÆß £ÀªÀÄä ªÀÄPÀ̼À°è PÁt¨ÉÃPÁzÀgÉ CªÀgÀ ªÀåQÛvÀé «PÀ¸À£ÀPÉÌ £ÁªÉ®ègÀÆ MvÀÄÛ PÉÆqÀ¯ÉèÉÃPÁzÀ CªÀ±ÀåPÀvɬÄzÉ. F ¸ÀAQÃtð ¸ÀªÀiÁdzÀ°è ªÀÄPÀ̼À ¨É¼ÀªÀtÂUÉ CxÀªÁ «PÁ¸À DUÀ¨ÉÃPÁzÀgÉ ªÀÄPÀ̽UÉ ²PÀët, NzÀÄ-§gÀºÀ, Dl-¥ÁoÀ, UÀtPÀAiÀÄAvÀæ PÀ°PÉ ªÀÄvÀÄÛ §¼ÀPÉ, ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ªÀgÀ¢UÀ¼À ¸ÁªÀiÁ£ÀåeÁÕ£À, ªÀÄ£ÀgÀAd£É, P˱À¯Áå©üªÀÈ¢Þ vÀgÀ¨ÉÃw, §zÀÄPÀĪÀ PÀ¯É, ¸ÁªÀiÁfPÀ jÃw-¤ÃwUÀ¼À CjªÀÅ ªÉÆzÀ¯ÁzÀªÀÅUÀ¼À£ÀÄß vÀÄA§ÄªÀ ¥ÀæAiÀÄvÀß DUÀ¯ÉèÉÃPÁVzÉ.  EA¢UÀÆ UÀAqÀÄ - ºÉtÂÚ£À £ÀqÀÄªÉ vÁgÀvÀªÀÄåvɬÄzÉ.  ¸ÀªÀiÁ£ÀvÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÁgÀĪÀ ¥ÀoÀåPÀæªÀÄUÀ¼À PÉÆgÀvÉ §ºÀ¼À¶ÖzÉ.  ¸ÀªÀiÁ£ÀvÉAiÀÄ£ÀÄß ¨ÉÆâü¸ÀĪÀªÀgÀÄ, JwÛ»rAiÀÄĪÀªÀgÉà C¸ÀªÀiÁ£ÀvÉAiÀÄ £ÀqÀªÀ½PÉ ¥ÀæzÀ²ð¸ÀÄvÁÛgÉ.  w£ÀÄߪÀ DºÁgÀ, GqÀĪÀ §mÉÖ, £ÉʸÀVðPÀ §tÚ, EqÀĪÀ ºÉ¸ÀgÀÄ, C£ÀĸÀj¸ÀĪÀ ¸ÁªÀÄfPÀ PÀlÄÖ¥ÁqÀÄUÀ¼ÀÄ EªÀÅUÀ¼À°è PÁtĪÀ vÁgÀvÀªÀÄåUÀ½AzÁV ªÀÄPÀ̼À ¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄ°è ªÀåvÁå¸ÀUÀ¼ÁUÀÄwÛªÉ.  °AUÀ ¸ÀªÀiÁ£ÀvÉAiÀÄ ²PÀët C¼ÀªÀrPÉ PÉêÀ® ¥ÀoÀåPÀæªÀÄzÀ°è ªÀiÁvÀæªÉà JzÀÄÝPÁtÄwÛzÉ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

21


 §Ä¢ÞªÀiÁAzÀå ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ªÀÄÄRåªÁ»¤UÉ vÀgÀĪÀ ¥ÀæAiÀÄvÀßUÀ¼À°è DzsÀĤPÀ aAvÀ£ÉAiÀÄ PÉÆgÀvÉ JzÀÄÝ PÁtÄwÛzÉ.

ªÀÄ£ÉÆÃgÉÆÃVUÀ¼À ¸ÀASÉå ºÉZÀѼÀªÁUÀÄwÛzÉ. ¨sÁµÉAiÀÄ »rvÀzÀ PÉÆgÀvɬÄAzÁV ««zsÀ ªÀĺÉÆãÀßvÀ PÉ®¸ÀUÀ¼À°è vÉÆqÀUÀĪÀÅzÀgÀ°è ªÀÄÄdÄUÀgÀ JzÀÄj¸ÀÄwÛgÀĪÀ ¸ÀAUÀwUÀ¼ÀÄ ºÉZÁÑUÀÄwÛªÉ.  ²PÀëtªÀÅ ¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄ, «PÁ¸ÀzÀ MAzÀÄ ¨sÁUÀªÁVzÀÝgÀÆ PÀÆqÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß PÉêÀ® ¥ÀoÀå¥ÀĸÀÛzÀ zÁ¸ÀgÀ£ÁßV¸ÀĪÀ ¥Àj¥ÁlÄ CPÀëgÀ¸ÀÜ PÀÄlÄA§UÀ¼À°èAiÉÄà AiÀÄvÉÃZÀѪÁUÀvÉÆqÀVzÉ.  ¸ÁªÀiÁ£Àå eÁÕ£ÀzÀ PÉÆgÀvÉ ¨sÀzÀæªÁUÀÄwÛzÀÄÝ, ¸ÀA§AzsÀUÀ¼À ªÀiË®åUÀ¼À£Éßà CjAiÀÄzÀªÀgÁV PÉêÀ® «¨sÀPÀÛ PÀÄlÄA§zÀ ¥ÉÆõÁPÀÄ zsÀj¸ÀĪÀªÀgÁV ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÀAiÀiÁgÁUÀĪÀÅzÀÄ ¸ÀªÀiÁdzÀ°è PÀAqÀħgÀÄwÛzÉ. ªÀÄPÀ̼À C©üªÀÈ¢ÞUÁV GavÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀqÁØAiÀÄ ²PÀët, PÀA¥ÀÆålgï ²PÀët, ¸Áämïð PÁè¸ï, QæÃqÁ ZÀlĪÀnPÉ, ¸ÀàzsÉð, ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ GvÀìªÀUÀ¼ÀÄ, UÀæAxÀ ¨sÀAqÁgÀUÀ¼À ¸ÁÜ¥À£É, ªÉƨÉʯï UÀæAxÁ®AiÀÄ, ¥ÁæxÀð£Á PÀÆlUÀ¼ÀÄ, AiÉÆÃUÀ²PÀët, ¥ÀæªÀZÀ£À vÀgÀUÀwUÀ¼ÀÄ, ªÁZÀ£Á®AiÀÄUÀ¼ÀÄ, ªÀ¸Àw¤®AiÀÄUÀ¼ÀÄ, ¥Ë¶ÖPÀ DºÁgÀ ¸ÀgÀ§gÁdÄ, GavÀ DgÉÆÃUÀå ¸ÉêÉ, «zÁåyð ªÉÃvÀ£À, ¥ÀÄgÀ¸ÁÌgÀ ªÀÄvÀÄÛ £ÉÊwPÀ ªÀiË®åUÀ¼À ¨ÉÆÃzsÀ£É CUÁzsÀªÁV zÉÆgÀPÀ¨ÉÃPÁVzÉ. EAxÀºÀ «ZÁgÀUÀ¼ÉqÉUÉ aAvÀ£É ºÀj¸À®Ä ¥ÀÆgÀPÀªÁzÀ PÉ®ªÀÅ ¸ÀAUÀwUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆAqÀ PÉ®ªÀÅ ¸ÀAUÀwUÀ¼À£ÀÄß F ¥ÀoÀå¥ÀĸÀÛPÀzÀ 3£Éà ¨sÁUÀªÁzÀ CgÀ¼À° ¨É¼ÀUÀ° - a°¦° aªÀÄä° (CªÀPÁ±À ªÀÄvÀÄÛ «PÁ¸À ºÉÆAzÀĪÀ ºÀPÀÄÌ) JA§ ²Ã¶ðPÉAiÀÄrAiÀÄ°è £ÀlÄÖ ¨ÉÆîÄÖ ¸ÁPÀÄ - ¸ÉèÃlÄ §¼À¥À ¨ÉÃPÀÄ, £À°AiÀÄ° PÀ°AiÀÄ° £ÀAzÀ£ÀªÀ£ÀªÁUÀ° ªÀÄvÀÄÛ zÉúÀ ªÀÄ£À¸ÀÄì eÉÆvÉUÉ GªÀÄä¸ÀÄì ¥Àædé°¸À° JA§ CzsÁåAiÀÄUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ ¥ÀjZÀ¬Ä¸À¯ÁUÀÄwÛzÉ.  PÀ£ÁðlPÀ gÁdåzÀ°è EA¢UÀÆ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 20 ¸Á«gÀzÀµÀÄÖ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¨Á®PÁ«ÄðPÀgÁVzÁÝgÉ JAzÀÄ ¸À«ÄÃPÉëAiÉÆAzÀÄ w½¸ÀÄvÀÛzÉ.  10£Éà vÀgÀUÀwUÉ vÀ®Ä¥ÀĪÀµÀÖgÀ°è ±ÉÃ.54.5 gÀµÀÄÖ ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ±Á¯É¬ÄAzÀ ºÉÆgÀUÀĽAiÀÄÄwÛzÁÝgÉ.  PÉêÀ® 7 ¢£À ¤gÀAvÀgÀªÁV ªÀÄUÀÄ ±Á¯ÉUÉ ¨ÁgÀ¢zÀÝgÉ D ªÀÄUÀÄ ±Á¯É©lÖ ªÀÄUÀÄ JAzÀÄ ¥ÀjUÀt¸À®àqÀÄvÀÛzÉ JAzÀÄ

   

£ÁåAiÀiÁ®AiÀÄ wÃ¥ÀÄð ¤ÃrzÉ ªÀÄvÀÄÛ Dgï.n.E ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À°èzÉ. EAxÀºÀ ªÀÄPÀ̼À ¸ÀASÉå C¢üPÀªÁVzÀÝgÀÆ PÀÆqÀ E¯ÁSÉAiÀÄ ¥ÀæPÁgÀ EªÀgÀ ¸ÀASÉå Cwà PÀrªÉÄ. gÁdåzÀ §ºÀÄvÉÃPÀ ±Á¯ÉUÀ¼À°è ªÁZÀ£Á®AiÀÄUÀ½®è. UÀtPÀAiÀÄAvÀæ ²PÀët E®èªÉà E®è. DlzÀ ªÉÄÊzÁ£À«®èzÀ ±Á¯ÉUÀ½ªÉ. PÀ£ÁðlPÀzÀ d£À¸ÀASÉåAiÀÄ JzÀÄgÀÄ ±ÉÃ.15.2gÀµÀÄÖ ¨Á®PÁ«ÄðPÀjzÁÝgÉ. ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ±ÉÃ.11gÀ¶ÖzÉ. ºÉtÄÚ-UÀAqÀÄ ªÀÄPÀ̽§âgÀÆ PÀÆr DqÀĪÀ DlUÀ¼Éà PÀrªÉÄ.

«zÉå G¼ÀîªÀ£À ªÀÄÄRªÀÅ ªÀÄÄzÀÄÝ ªÀÄÄzÁÝVgÀ®Ä «zÉå E®èzÀªÀ£À ªÀÄÄRªÀÅ ºÁ¼ÀÆgÀ ºÀ¢Ý£ÀAvÉ ¸ÀªÀðdÕ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

22


¨sÁUÀ 3 CgÀ¼À° ¨É¼ÀUÀ° - a°¦° aªÀÄä° (CªÀPÁ±À ªÀÄvÀÄÛ «PÁ¸À ºÉÆAzÀĪÀ ºÀPÀÄÌ)

CzsÁåAiÀÄ 1 £ÀlÄÖ ¨ÉÆîÄÖ ¸ÁPÀÄ - ¸ÉèÃlÄ §¼À¥À ¨ÉÃPÀÄ

ZÀlĪÀnPÉ 1

ªÉÄð£À avÀæUÀ¼À£ÀÄß £ÉÆÃrzÁUÀ ¤ªÀÄUÉ ¸ÀAvÉÆõÀ DUÀÄvÀÛzÉAiÉÄÃ? CxÀªÁ ¨ÉÃeÁgÀªÁUÀÄvÀÛzÉAiÉÄÃ? F PÀÄjvÀÄ ZÀað¹j ªÀÄvÀÄÛ PɼÀV£À ZÀlĪÀnPÉAiÀÄ£ÀÄß ªÀiÁrj.? PÀæ.¸ÀA

¸ÀAzÀ¨sÀð

1

±Á¯ÉUÉ ºÉÆÃUÀĪÁUÀ

2

zÉêÀ¸ÁÜ£À, ZÀZïð, ªÀĹâUÀ½UÉ ºÉÆÃUÀĪÁUÀ

3

¸ÉßûvÀgÀ ªÀģɬÄAzÀ »AwgÀÄVzÁUÀ

4

ºÉÆ®PÉÌ PÉ®¸À ªÀiÁqÀ®Ä ºÉÆÃVzÁÝUÀ

5

ªÀÄvÉÆÛ§âgÀ ªÀÄ£ÉAiÀÄ°è fÃvÀ/¸ÀA§¼À EzÁÝUÀ

6

CªÀÄä PÉÊ vÀÄvÀÄÛ w¤ß¹zÁUÀ

7

eÁvÉæUÉ ºÉÆÃzÁUÀ

8

¤ªÀÄUÉ ¨Á®å «ªÁºÀ K¥Àðr¹zÁUÀ

9

ªÀģɬÄAzÀ ¤ªÀÄä£ÀÄß ºÉÆgÀºÁQzÁUÀ

10

¤ªÀÄä£ÀÄß AiÀiÁgÁzÀgÀÆ C¥ÀºÀgÀt ªÀiÁrzÁUÀ

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

EµÀÖªÁUÀÄvÀÛzÉ

EµÀÖªÁUÀĪÀÅ¢®è

23


ZÀlĪÀnPÉ 2 PɼÀUÉ PÁt¹gÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ¤ÃªÀÅ RÄzÁÞV ¨sÉÃn ªÀiÁr CªÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀÄä C£ÀĨsÀªÀUÀ¼À£ÀÄß ºÀAaPÉƽîj? 1. «PÀ®ZÉÃvÀ£À ªÀÄUÀÄ 2. zÀ£À PÁAiÀÄĪÀ ªÀÄUÀÄ 3. ±Á¯É ©nÖgÀĪÀ ºÉtÄÚ ªÀÄUÀÄ 4. ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ªÀÄUÀÄ 5. gÉÆÃUÀUÀæ¸ÀÛ ªÀÄUÀÄ 6. ©üPÉë ¨ÉÃqÀĪÀ ªÀÄUÀÄ

F ºÁqÀ£ÀÄß PÀ°vÀÄ ªÀÄÄRå ¸ÀªÀiÁgÀA¨sÀUÀ¼À°è ºÁrj : DqÉÆà ªÀÄQîUÉ F NzÉÆà ªÀÄQîUÉ ¥ÉÆõÀPÀ ¸ÀªÀiÁd ªÉÆøÀ ªÀiÁrvÀÄ F ¥ÉÆõÀPÀ ¸ÀªÀiÁd ªÉÆøÀ ªÀiÁrvÀÄ  //¥À®è«// ¸ÀUÀtÂAiÀÄ §½ªÀgÀÄ PÀ¸ÀªÀ£ÀÄ ºÉÆgÀĪÀgÀÄ ¥Àæw¤vÀåªÀÇ vÀ¥ÀàzÉ fÃvÀªÀ UÉʪÀgÀÄ ªÀÄUÀÄªÉ zÉñÀzÀ £ÀUÀĪÉà C®èªÉà ? ªÀÄUÀÄ«£À ¨Á®åªÀ QvÉ۸ɪÀÅzÀÄ £ÁåAiÀĪÉà //DqÉÆà ªÀÄQîUÉ// £ÁåAiÀiÁ®AiÀÄ ¤ÃrvÀÄ Uɮī£À wÃ¥ÀÄð ªÀÄPÀ̼À ¨sÀ«µÀåPÉ ¨É¼ÀPÀÄ PÁt¯ÉAzÀÄ ºÀ½î¬ÄAzÀ ¢°èªÀgÉUÉ J®ègÀ zÀ¨ÁðgÀÄ ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ¥ÀzÀÞw C½¸À°®è AiÀiÁgÀÄ //DqÉÆà ªÀÄQîUÉ// £ÉºÀgÀÄ, UÁA¢üÃ, ¨Á¨Á CA¨ÉÃqÀÌgï ¨Á®åªÉà ªÀÄUÀÄ«UÉ ¥ÁæªÀÄÄRåvÉ JAzÀgÀÄ zÀÄrAiÀÄÄwgÀĪÀ ªÀÄPÀ̽UÉ ¨Á®å ªÀÄvÉÛ zÉÆgÉvÀgÉ DuÀ vÁ£É zÉñÀzÀ ªÀÄÄ£ÀßqÉAiÀÄ ºÁ¢AiÀÄÄ //DqÉÆà ªÀÄQîUÉ//

1986gÀ ¨Á®PÁ«ÄðPÀ (¤µÉÃzsÀ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀÄAvÀæt) PÁ¬ÄzÉ ºÁUÀÆ ¨Á® PÁ«ÄðPÀ ªÀÄvÀÄÛ Q±ÉÆÃgÀ PÁ«ÄðPÀ PÁ¬ÄzÉ 2016gÀ wzÀÄÝ¥Àr PÁ¬ÄzÉ.  14 ªÀµÀðzÉƼÀV£À AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄUÀÄ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁgÀtPÀÆÌ AiÀiÁªÀÅzÉà PÉëÃvÀæzÀ°è ¨Á®PÁ«ÄðPÀ DUÀĪÀÅzÀ£ÀÄß ¸ÀA¥ÀÆtðªÁV ¤µÉâü¸À¯ÁVzÉ. DzÀgÉ, ±Á¯É ªÀÄÄVzÀ CxÀªÁ ±Á¯É ¥ÁægÀA¨sÀªÁUÀĪÀ ªÉÆzÀ®Ä vÀ£Àß ¸ÀéAvÀ PÀÄlÄA§zÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ PÉÊUÉƼÀÄîªÀ C¥ÁAiÀÄPÁjAiÀÄ®èzÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À°è ¸ÀA¥ÁzÀ£ÉUÉ ¸ÀºÀPÀj¸À§ºÀÄzÁVzÉ CxÀªÁ ¸ÀA¥Á¢¸À§ºÀÄzÁVzÉ.  14 ªÀµÀðQÌAvÀ ªÉÄîàlÖ ªÀÄvÀÄÛ 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß C¥ÁAiÀÄPÁj ZÀlĪÀnPÉ CxÀªÁ ¥ÀæQæAiÉÄUÀ¼À°è vÉÆqÀV¹PÉƼÀÄîªÀAw®è. MAzÀÄ ªÉÃ¼É vÉÆqÀV¹PÉÆAqÀgÉ 50 ¸Á«gÀzÀªÀgÉUÉ zÀAqÀ ªÀÄvÀÄÛ eÉ樀 ²PÉë¬ÄzÉ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

24


CzsÁåAiÀÄ 2 : £À°AiÀÄ° PÀ°AiÀÄ° - £ÀAzÀ£ÀªÁUÀ° DAzÀæ ¥ÀæzÉñÀ ªÀÄvÀÄÛ G¤ßÃPÀȵÀÚ£ïgÀªÀgÀ ªÉÆPÀzÀݪÉÄUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ ¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀªÉÇÃðZÀÒ £ÁåAiÀÄ®zÀ wÃ¥ÀÄð 1993 w½¸ÀĪÀAvÉ; “¥ÀæwAiÉƧ⠥ÀæeÉAiÀÄÆ ²PÀët ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ºÀPÀÌ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÁÛ£É. F ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ºÀPÀÄÌ FUÁUÀ¯Éà EgÀĪÀ ¸ÀA«zsÁ£À ¯ÉÃR£À 21gÀ fë¸ÀĪÀ ºÀQÌ£À ¨sÁUÀªÁV ºÀjzÀÄ §gÀÄvÀÛzÉ.”

ZÀlĪÀnPÉ 1 ªÀÄPÀ̼À UÀÄA¥À£ÀÄß 2 jAzÀ 4 UÀA¥ÀÄUÀ¼À£ÁßV «AUÀr¹j. MAzÀ£Éà UÀÄA¦UÉ qÁæ¬ÄAUï ²Ãmï §tÚzÀ ¥É¤ì¯ï ¤Ãrj. CªÀgÀÄ avÀæPÀ¯É ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. JgÀqÀ£ÉÃAiÀÄ UÀÄA¥ÀÄ QgÀÄ £ÁlPÀ C©ü£ÀAiÀÄ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ ªÀÄÆgÀ£ÉAiÀÄ UÀÄA¥ÀÄ gÀÆ¥ÀPÀ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. M§âgÀÄ £ÀªÀÄÆägÀ ±Á¯É G½¸ÉÆÃt «ZÁgÀªÁV ¨sÁµÀt ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. £Á®Ì£ÉAiÀÄ UÀÄA¥ÀÄ MAzÀÄ ¸ÀAvÉAiÀÄ zÀȱÀåªÀ£ÀÄß C©ü£À¬Ä¸À¨ÉÃPÀÄ. UÀÄA¦UÉ vÀAiÀiÁj ªÀiÁrPÉƼÀî®Ä 20 ¤«ÄµÀ ¸ÀªÀÄAiÀÄ PÉÆqÀ¨ÉÃPÀÄ. £ÀAvÀgÀ MAzÉÆAzÉà UÀÄA¥ÀÄ vÀ£Àß UÀÄA¦UÉ ¤ÃrgÀĪÀ ZÀlĪÀnPÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀæzÀ²ð¸À¨ÉÃPÀÄ.

ª À£ ÄÀÆägÀ ±Á¯É

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

25


CzsÁåAiÀÄ 3 ZÀlĪÀnPÉ:1

zÉúÀ ªÀÄ£À¸ÀÄìUÀ¼À eÉÆvÉUÉ ºÀĪÀÄä¸ÀÆì ¥Àædé°¸À°

¤ÃªÉà AiÉÆÃa¹j ªÀÄvÀÄÛ F ºÉýPɬÄAzÀ K£ÉãÁUÀÄvÀÛzÉ JAzÀÄ §gɬÄj.

PÀæ.¸ÀA

«µÀAiÀÄ

1

jZÄqó ô ¥Äêw¢£ÄªÄË ¨ÍÁ UÍÒ 6 UÀAmɬÄAzÀ 7 UÄAmÍAiÄÈ ªÄgÍUÍ qÁå£ïì PÁè¸ïUÉ ºÉÆÃUÀÄvÁÛ£É.

2

D±Å ¥Äêw¢£ÄªËÄ ªÄÈÈ AeÅ £Í ¨ÍÇUÄ£Í JzÄÈá ªÄÈ£ÍAiÄÈ mÍgÍǼó ªÉÄÃ¯É MAzÀÄ UÀAmÉAiÀÄ ªÁåAiÀiÁªÀÄ ªÀiÁr 2Q.«È Ç. ªÅ QAUó ªÀiÁqÀÄvÁÛ¼É

3

¥Äê±Å Avó ¥Äêw¢£ÄªËÄ ¨ÍÁ UÍÒ 6 UÀAmÉUÉ JzÀÄÝ ªÀÄÄR vÉƼÉzÀÄ ¥ÀĸÀÛPÀUÀ¼À£ÀÄß »rzÀÄ NzÀÄvÁÛ£É.

4

ZÄAzÄÈê ¥Äêw¢£ÀªÀÇ ªÀÄ£ÉUÉ §gÀĪÀ ¢£À¥ÀwæPÉAiÀÄ£ÀÄß ZÁZÀÆ vÀ¥ÀàzÉà NzÀÄvÁÛ£É.

5

£ÄlgÅ d ±Å ÍAiÄÈ°ì K¥Äô r½gÄ黀 ¨sÅ ¹ Ät ¼ÄäzsÍô AiÄÈ°ì ¥Á¯ÉÆÎArzÀÝ£ÀÄ. CªÀ£ÀÄ «µÀAiÀÄPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß vÀAzÉAiÉÆA¢UÉ ZÀað¹ ¸ÀAUÀ滸ÀÄvÁÛ£É.

6

ªÄÈAdÈ À Ä ¥Äêw ¢£ÄªËÄ ¨ÍÁ UÍÒ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAeÉ n.«. ZÁ£É¯ï £À°è §gÀĪÀ £ÀÆå¸ïUÀ¼À£ÀÄß vÀ¥ÀàzÉà «ÃQë¸ÀÄvÁÛ¼É.

7

gÅ dÈ ¼Íã Ç¿ vÄgÈÄ ZÉ£ÁßVgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß £ÉÆÃr £Á£ÀÆ ZÉ£ÁßV DUÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ ¢£ÀªÀÇ HlzÀ eÉÆvÉ MAzÀÄ ªÉÆmÉÖAiÀÄ£ÀÄß ¸Éë¸ÀÄvÁÛ£É.

8

ZÍÇvÄÈ vÄ£Äã ªÄÈ£ÍAiÄÈ ¾Äwßg« Ä gÄ黀 ªÄÈA¢gÄz° Ä ì ªÅ gÄPÉÆ̪ÉÄä £ÀqÉAiÀÄĪÀ ¥ÀæªÀZÀ£À PÉüÀ®Ä vÀ¥ÀàzÉà ºÉÆÃUÀÄvÁÛ£É.

9

E¼Å è¬È ó vÄ£Äã vÄAzÍAiÄÈ §È ¢â ªÄiÅ vÄ£ÄÈã PÍÇÁ UÄÈgÄÈ-»jAiÀÄjUÀ ¸ÀzÁ UËgÀªÀ¢AzÀ £ÀªÀĸÀÌj¸ÀÄvÁÛ£É.

AiÀiÁªÀ jÃwAiÀÄ «PÁ¸ÀPÉÌ F ºÉýPÉ ¸ÀºÀPÁjAiÀiÁUÀ°zÉ. (ªÀiÁ£À¹PÀ ¨É¼ÀªÀuÉUÉ, ¨sË¢ÞPÀ «PÁ¸À, ¸ÁªÀiÁfPÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ, ±ÁjÃjPÀ «PÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁµÁ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ)

¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ 86£Éà wzÀÄÝ¥ÀrAiÉÆA¢UÉ 2009gÀ°è gÁµÀÖç¥ÀwUÀ¼À CAQvÀ ¥ÀqÉzÀÄ 2010 K¦æ¯ï 1jAzÀ ªÀÄPÀ̼À ²PÀëtzÀ ºÀQÌ£À PÁ¬ÄzÉ ¨sÁgÀvÀzÀ°è eÁjAiÀiÁVzÉ. 2012gÀ°è PÀ£ÁðlPÀªÀÅ GavÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀqÁØAiÀÄ ²PÀët ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀQÌ£À eÁjUÁV ¤AiÀĪÀÄUÀ¼À£ÀÄß gÀƦ¹zÉ. ¸ÀA«zsÁ£À ¯ÉÃR£À 21 (J) ¥ÀæPÁgÀ zÉñÀzÀ 6 jAzÀ 14 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄPÀ̽UÉ GavÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀqÁØAiÀÄ ²PÀët MzÀV¸ÀĪÀÅzÀÄ ¸ÀPÁðgÀzÀ dªÁ¨ÁÝj.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

26


F ºÁqÀ£ÀÄß PÀ°vÀÄ ºÁrj - UÀÄA¥ÁV ºÁrj ªÀÄPÀÌ¼É ªÀÄ£ÉUÉ ¢Ã¥À J®ègÀ ªÉÄ£ÀAiÀÄ®Æè CªÀgÀ §AiÀÄPÉUÀ¼À §°PÉÆqÀ¨ÉÃr £ÀUÀÄvÁ ¨Á¼À° ªÀÄPÀ̼ÀÄ £ÀUÀÄvÁ ¨Á¼À° //¥À®è«// ¨Á¼ÉAiÀÄ J¯ÉAiÀÄAvÉ ªÀÄPÀ̼À ªÀÄ£À¸ÀÄUÀ¼ÀÄ PÉÆÃV¯É EA¥ÀÄ ºÀÆ«£À PÀA¥ÀÄ CªÀgÀ ¨sÁªÀªÀÅ ªÀÄPÀ̼ÀÄ £À°ªÁ fêÀªÀÅ //ªÀÄPÀ̼É// Dl ºÁqÀÄ £ÀÈvÀåUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̽UÉ ªÉÆzÀ°gÀ° PÀµÀÖzÀ PÉ®¸ÀUÀ¼É¯Áè zÉÆqÀتÀjUÉ£Éà ¹UÀ° //ªÀÄPÀÌ¼É ªÀÄ£ÉUÉ// ±Á¯ÉAiÀÄ ¥Áp aî ªÀÄPÀ̼À ºÉUÀ°UÉ §gÀ° CPÀÌgÉ vÀÄA©zÀ ²PÀëtªÀÅ J®è ªÀÄPÀ̽UÉ ¹UÀ° //ªÀÄPÀ̼É//

ZÀlĪÀnPÉ : MazÀÄ DPÀµÀðtÂÃAiÀÄ ±Á¯ÉAiÀÄ°è K£ÉãÀÄ ¸Ë®¨sÀå-¸ËPÀAiÀÄðUÀ¼ÀÄ EgÀ¨ÉÃPÀÄ. ¤ªÀÄä ±Á¯ÉAiÀÄ°è K£ÉãÉäzÉ ? K£ÉãÀÄ E®è ? JAzÀÄ aPÀÌ UÀÄA¥ÀÄUÀ¼À£ÁßV ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ ZÀað¹ §gÉzÀÄ vÀAzÀÄ N¢j.

DPäÏ ä tå Aiä„ CxäÕ ‐ Õ äi‐zäj Ë ‐ ‡Aiä„»¤K½‡å½ä„ ¸Ë®¨sÀå-¸ËPÀAiÀÄðUÀ¼ÀÄ EgÀ¨ÉÃPÀÄ ?

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

¤ÃªÀÅ NzÀÄwÛgÀĪÀ ±Á¯ÉAiÀÄ°è AiÀiÁªÀ AiÀiÁªÀ ¸Ë®¨sÀå¸ËPÀAiÀÄð EzÉ ? EzÀÝ°è ¥ÀnÖ ªÀiÁrj

27


¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ Right to Participation

¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ JA§ «ZÁgÀPÉÌ EA¢UÀÆ MAzÀÄ ¤RgÀªÁzÀ ªÁåSÁå£À PÀAqÀÄPÉƼÀî®Ä DV®èªÁzÀgÀÆ C©üªÀåQÛ ¸ÁévÀAvÀæöå JA§ ªÀĺÀvÀé¥ÀÆtð CA±ÀUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀÄvÀÛzÉ JA§ PÀlĸÀvÀåªÀ£ÀÄß J®ègÀÆ ªÀÄ£ÀUÁt¨ÉÃPÁVzÉ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ºÉÆA¢zÁÝgÉAzÀgÉ CªÀgÀÄ vÀªÀÄä ªÀAiÀĹì£À ¥Àæ§ÄzÀÞvÉUÉ C£ÀÄUÀÄtªÁV ¸ÀévÀAvÀæöåvÉ, vÁQðPÀ aAvÀ£É, ¥Àæ±Áß ªÀÄ£ÉÆèsÁªÀ, ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£Á ªÀÄ£ÉÆèsÁªÀ, vÀÄAl vÀÄAl C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ¼É®èªÀ£ÀÆß M¼ÀUÉÆArgÀÄvÀÛzÉ. PÉêÀ® ¸À¨sÉ-¸ÀªÀiÁgÀA¨sÀUÀ¼À°èAiÀiÁUÀ°, ºÁqÀÄ, £ÀÈvÀåUÀ¼À¯ÁèUÀ° ¥Á¯ÉÆμÀÄîªÀÅzÀÄ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÁÌUÀĪÀÅ¢®è. CxÀªÁ ªÉâPÉAiÉÆAzÀgÀ°è ªÀÄUÀĪÉÇAzÀ£ÀÄß PÀÆj¹zÀgÉ CzÀÄ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀQÌ£À ¥Àæw¥ÁzÀ£ÉAiÀÄ®è. §zÀ¯ÁV ªÀÄUÀÄ vÀ£Àß EµÀÖPÀµÀÖUÀ¼À£ÀÄß, ¨ÉÃPÀÄ-¨ÉÃqÀUÀ¼À£ÀÄß ¤¨sÀðAiÀĪÁV zsÀåAiÀÄð¢AzÀ ªÀåAiÀÄÄQÛPÀªÁV CxÀªÁ ¸ÁAXPÀªÁV ºÀAaPÉƼÀî®Ä, ZÀað¸À®Ä, wêÀiÁð¤¸À®Ä, ¸À®ºÉ ¤ÃqÀ®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀĪÀ ªÀÄÄPÀÛ ¥Àj¸ÀgÀ CªÀjUÉ zÉÆgÀPÀ¨ÉÃPÀÄ. CzÀÄ PÀÄlÄA§, ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄ, ¸ÀªÀiÁd, ¸ÀPÁðgÀ, gÁdå, zÉñÀ ªÀÄvÀÄÛ CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄlÖUÀ¼À°èAiÀÄÆ EAxÀºÀzÉÆÝAzÀÄ CªÀPÁ±À AiÀiÁªÀÅzÉà jÃwAiÀÄ vÁgÀvÀªÀÄå«®èzÉà ªÀÄUÀÄ«VgÀ¨ÉÃPÁzÀÄzÀÄ Cwà ªÀÄÄRåªÁVzÉ.  ªÀÄPÀ̼ÀÄ CªÀPÁ±À ªÀAavÀgÁzÁUÀ PÀÄlÄA§ vÉÆgÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ, NrºÉÆÃUÀĪÀÅzÀÄ, C£ÁºÀÄvÀ zÁj »rAiÀÄĪÀÅzÀÄ

¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ°è EwÛÃZÉUÉ ºÉZÁÑV PÀAqÀħgÀÄwÛzÉ.  ¥ÁQ¸ÁÜ£ÀzÀ ¨Á®Q ªÀįÁ® AiÀÄƸÀÄ¥sï gÀhiÁAiÀiï «±Àé¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ°è ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̽UÉ ¸ÀªÀiÁ£À ²PÀët zÉÆgÀPÀ¨ÉÃPÉA§ vÀ£Àß C©ü¥ÁæAiÀĪÀ£ÀÄß ªÀĺÁ¸À¨sÉAiÀÄ°è ªÀÄAr¸À®Ä ¸ÁzsÀåªÁ¬ÄvÀÄ. EzÉà ¨Á®Q ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼À ²PÀëtPÁÌV ªÀÄvÀÄÛ G¼ÀÄ«UÁV ºÉÆÃgÁlQ̽zÀ ¢lÖvÀ£ÀPÉÌ «±Àé ±ÁAw £ÉÆ¨É¯ï ¥ÁjvÉÆõÀPÀªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉ¢gÀĪÀÅzÀÄ UÀªÀÄ£ÁºÀð ¸ÀAUÀwAiÀiÁVzÉ.  ±Á¯ÉUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼À ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ C©üªÀåQÛ ¸ÁévÀAvÀæöåUÀ¼À£ÀÄß ¥À槮ªÁV ¨ÉA§°¸À®Ä 'ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï'UÀ¼À£ÀÄß ¥ÀjuÁªÀÄPÁjAiÀiÁV C£ÀĵÁÖ£ÀUÉƽ¸À¨ÉÃPÁVzÉ. F aAvÀ£Á®ºÀjAiÀÄ£ÀÄß §®¥Àr¸À®Ä F ¥ÀĸÀÛPÀªÀÅ 4£Éà ¨sÁUÀzÀ°è ¤ªÀð»¸ÀÄ ¤§ðAzsÀ«®èzÉ (¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ), CAzÀPÁgÀ C½AiÀÄ°-C¤¹PÉAiÀÄÆ ªÉƼÀUÀ°, ªÀÄPÀ̼À ªÀiÁvÀÄ dUÀd¤vÀªÁUÀ°, ¸ÀzÁ ªÀÄÄA¢gÀÄ – ªÀÄÄUÀļÀßUÉ £ÁAiÀÄPÀ JA§ CzsÁåAiÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̼À°è «±ÉõÀ aAvÀ£ÉAiÀÄ PÀqÉ DPÀ¶ð¸À°ªÉ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

28


¨sÁUÀ 4 ¤ªÀð»¸ÀÄ ¤§ðAzsÀ«®èzÉ (¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ) CzsÁåAiÀÄ 1 CAzÀPÁgÀ C½AiÀÄ° - C¤¹PÉAiÀÄÆ ªÉƼÀUÀ°.... ¥ÀÄgÀzÀ½î Hj£À°è UÁæªÀÄzÉêÀvÉ ªÀiÁjPÁA§ eÁvÉæ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ JAzÀÄ Hj£À J¯Áè ªÀÄÄRAqÀgÀÆ MAzÉqÉ ¸ÉÃjzÀgÀÄ. AiÀiÁªÁUÀ eÁvÉæ ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ JA§ ZÀZÉð £ÀqÉAiÀÄÄwÛvÀÄÛ. F ¸À¨sÉAiÀÄ°è PÉ®ªÀgÀÄ KgÀÄzsÀé¤AiÀÄ°è vÀªÀÄä C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄAr¸ÀÄwÛzÀÝgÀÄ. F ZÀZÉðAiÀÄ£ÀÄß ¸Àé®à zÀÆgÀzÀ°èAiÉÄà PÀĽwzÀÝ 6£Éà vÀgÀUÀwAiÀÄ ¨Á®PÀ ¹zÁæªÀÄ UÀªÀĤ¸ÀÄwÛzÀÝ. UÀtågÀÄ eÁvÉæUÉ ««zsÀ CAUÀrUÀ¼À£ÀÄß ºÁPÀ¨ÉÃPÀÄ. F CAUÀrUÀ¼À£ÀÄß £ÀªÀÄÆäj£À ±Á¯ÉUÉ 3 ¢£À gÀeÉ ¤Ãr ±Á¯Á ªÉÄÊzÁ£ÀzÀ°èAiÉÄà ºÁQ¸ÉÆÃtªÉAzÀÄ ZÀað¹zÀgÀÄ. DUÀ ¹zÁæªÀÄ JzÀÄÝ ¤AvÀÄ ¨ÉÃqÀ £ÀªÀÄä ±Á¯ÉAiÀÄ£ÀÄß ±Á¯ÉAiÀÄ DªÀgÀtªÀ£ÀÄß UÀ°ÃdÄ ªÀiÁr¸À¨ÉÃr, £ÁªÉà PÀ¸À vÉUÉAiÀĨÉÃPÀÄ JAzÀÄ ºÉýzÀ£ÀÄ. DUÀ C£ÉÃPÀ UÀtågÀÄ AiÀiÁªÉÇãÉèà ¤Ã£ÀÄ? ZÉÆÃlÄzÀÝ E¢AiÀÄ £À«ÄUÉ£Éà K£ÁäqÉâÃPÀÄ – ªÀiÁqÁâgÀÄÝ CAvÀ ºÉýÛAiÀiÁ? ºÉÆÃUÀ¯Éà ªÀÄ£ÉUÉ §rØ ºÉÊzÁ .... CAvÀ ZÀ£ÁßV UÀzÀj¹ ¨ÉÊzÀÄ©lÖgÀÄ. UÁ§jUÉÆAqÀ ¨Á®PÀ ªÀÄ£É PÁtĪÀ vÀ£ÀPÀ Nr §AzÀÄ CªÀÄä£À §½ ¸ÉÃjzÀ. «±ÉõÀ ¸ÀÆZÀ£É :- ªÀÄPÀ̽UÉ DlªÁqÀ®Ä ©r. EzÀÆ MAzÀÄ jÃwAiÀÄ ²PÀëtªÉà DVzÉ. PÀÄlÄA§zÀ ¸ÀªÀiÁgÀA¨sÀUÀ¼À°è / ªÀiÁvÀÄPÀvÉ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è ¥Á¯ÉÆμÀÄîªÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ dªÁ¨ÁÝjAiÀÄÄvÀ ªÀåQÛUÀ¼ÁV ¨É¼ÉAiÀÄÄvÁÛgÉ. ZÀlĪÀnPÉ 1 ªÉÄð£À ¥Àæ¸ÀAUÀªÀ£ÀÄß UÀªÀÄ£ÀzÀ°èlÄÖPÉÆAqÀÄ ¤ÃªÀÅ MAzÀÄ aPÀÌ gÀÆ¥ÀPÀ vÀAiÀiÁj¹ C©ü£À¬Ä¹j. ¤ªÀÄä vÀgÀUÀwAiÀÄ ²PÀëPÀgÀ ¸ÀºÁAiÀÄ ¥ÀqÉzÀÄ C¨sÁå¸À ªÀiÁrj. £ÀAvÀgÀ J¯Áè ªÀÄPÀ̼À JzÀÄjUÉ ¥ÀæzÀ²ð¹j. ¥ÀæzÀ±Àð£À ªÀÄÄVzÀ £ÀAvÀgÀ J®ègÀÆ vÀªÀÄä C¤¹PÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀåPÀÛ¥Àr¸À°. F C¤¹PÉUÀ¼À£ÀÄß MAzÀÄ ¨ÉÆÃqïð ªÉÄÃ¯É §gɬÄj.

1988 eÁUÀwPÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉAiÀÄ ¥ÀjZÉÒÃzsÀ 15gÀ ¥ÀæPÁgÀ. ªÀÄPÀ̽UÀÆ EvÀgÀ ªÀÄPÀ̼ÉÆqÀ£É eÉÆvÉAiÀiÁVgÀĪÀ, ¸ÉÃgÀĪÀ, ¸ÁAXPÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À°è vÉÆqÀUÀVPÉƼÀÄîªÀ CªÀ±ÀåPÀvɬÄzÉ. EzÀ£ÀÄß MAzÀÄ ºÀPÀÄÌ JAzÀÄ ºÉýzÉ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

29


CzsÁåAiÀÄ 2 ªÀÄPÀ̼À ªÀiÁvÀÄ dUÀd¤vÀªÁUÀ° CpÉÆÖçgï wAUÀ¼ÀÄ zÀ¸ÀgÁ gÀeÉ ªÀÄÄV¬ÄvÀÄ. ±Á¯É ªÀÄgÀ½ ¥ÁægÀA¨sÀªÁ¬ÄvÀÄ. ±Á¯ÉAiÀÄ°èzÀÝ ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÁªÉà ªÀiÁrPÉÆArgÀĪÀ “ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï”£À ¸À¨sÉAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄÄSÉÆåÃ¥ÁzsÁåAiÀÄgÀ M¦àUÉ ªÉÄÃgÉUÉ PÀ g É z À g À Ä . J¸ï.r.JA.¹ Czs À å PÀ ë g À Æ PÀ Æ qÀ ¥Á¯É Æ Î A rzÀ Ý g À Ä . F ¸À ¨ s É A iÀ Ä £À Ä ß ªÀ Ä PÀ Ì ¼ É Ã £ÀqɸÀÄwÛzÀÄÝzÀ£ÀÄß PÀAqÀÄ J¸ï.r.JA.¹ CzsÀåPÀëjUÉ D±ÀÑAiÀÄðªÁUÀÄwÛvÀÄÛ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ ±Á¯ÉUÉ PÀÄrAiÀÄĪÀ ¤ÃgÀÄ, ±ËZÁ®AiÀÄ, PÁA¥ËAqï, ¥ÀoÀå¥ÀĸÀÛPÀ ¨ÉÃPÀÄ JA©vÁå¢ «ZÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄAr¹ wêÀiÁð¤¹zÀgÀÄ. F ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è ¨Á®QAiÉƧâ¼ÀÄ £ÀªÉA§gï wAUÀ¼À°è J¯Áè UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬ÄwAiÀÄÆ PÀÆqÀ “ªÀÄPÀ̼À UÁæªÀÄ ¸À¨sÉ”AiÀÄ£ÀÄß £ÀqɸÀ¨ÉÃPÀÄ JAzÀÄ ¥ÀwæPÉAiÀÄ°è N¢ w½¢zÉÝãÉ. DzÀgÉ £ÀªÀÄä UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬ÄwAiÀÄ°è £ÀqÉ¢gÀĪÀ §UÉÎ £ÀªÀÄUÉ EzÀƪÀgÉUÀÆ w½¢®è. EzÀPÁÌV £ÁªÉãÀÄ ªÀiÁqÉÆÃt JAzÀÄ ¥Àæ²ß¹zÀ¼ÀÄ. J®ègÀÆ «ªÀgÀªÁV ZÀað¹ F PÀÄjvÀÄ ¥ÀAZÁ¬ÄwUÉ MAzÀÄ ¥ÀvÀæ §gÉAiÉÆÃtªÉAzÀÄ ¸À¨sÉAiÀÄ°èAiÉÄà ²PÀëPÀgÉƧâgÀ ¸ÀºÁAiÀÄ ¥ÀqÉzÀÄ ¥ÀvÀæ §gÉzÀgÀÄ. F ¥ÀvÀæªÀ£ÀÄß ¥ÀAZÁ¬ÄwUÉ PÀ¼ÀÄ»zÀgÀÄ. ¥ÀAZÁ¬Äw C©üªÀÈ¢Þ C¢üPÁjUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̼À ¥ÀvÀæªÀ£ÀÄß £ÉÆÃr CzsÀåPÀëjUÉ «ªÀj¹zÀgÀÄ. £ÀAvÀgÀ J¯Áè ¸ÀzÀ¸ÀågÀ M¦àUÉAiÀÄ ªÉÄÃgÉUÉ £ÀªÉA§gï wAUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼À UÁæªÀÄ ¸À¨sÉAiÀÄÄ ¸ÀqÀUÀgÀ-¸ÀA¨sÀæªÀÄ¢AzÀ £ÀqɬÄvÀÄ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÀªÀÄä vÀªÀÄä ¨ÉÃrPÉUÀ¼À£ÀÄß J®ègÀ ªÀÄÄAzÉ ºÀAaPÉÆAqÀgÀÄ. F PÀÄjvÀÄ MAzÀÄ £ÀqÁªÀ½ vÀAiÀiÁgÁ¬ÄvÀÄ. ¨sÁUÀªÀ»¹zÀ ªÀÄPÀ̼ɮègÀÆ EzÀPÉÌ ¸À» ªÀiÁr §gÀĪÁUÀ GVÎ ¥ÁAiÀĸÀªÀÇ ¸ÉÃjzÀAvÉ EvÀgÉ w¤¸ÀÄUÀ¼À£ÉÆß¼ÀUÉÆAqÀ HlªÀ£ÀÆß ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ ±Á¯ÉUÉ/ªÀÄ£ÉUÉ ªÀÄgÀ½zÀgÀÄ.

eÁUÀwPÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄUÀ¼À MqÀA§rPÉ-1989. ¥ÀjZÉÒÃzÀ 12 vÀªÀÄä C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß gÀƦ¹PÉƼÀî®Ä ¸ÀªÀÄxÀðgÁzÀ ªÀÄPÀ̽UÉ, vÀªÀÄä£ÀÄß PÀÄjvÀ «ZÁgÀUÀ¼À£ÀÄß AiÀiÁªÀÅzÉà CrØ DvÀAPÀUÀ¼ÀÄ E®èzÀAvÀºÀ ªÁvÁªÀgÀtzÀ°è ªÀÄAr¸À®Ä CªÀPÁ±À ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ. ªÀÄPÀ̼À ªÀÄ£À¸ÀÄì, ªÀAiÀĸÀÄì, ¥Àæ§ÄzÀÞvÉAiÀÄ£ÀÄß UÀªÀĤ¹ CªÀgÀ C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ½UÉ ¸ÀÆPÀÛ ¥ÁæªÀÄÄRåvÉ ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ. F ¤nÖ£À°è ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß PÀÄjvÀÄ £Áå¬ÄPÀ ºÁUÀÆ DqÀ½vÁvÀäPÀ PÁAiÀÄð«zsÁ£ÀUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ, £ÉÃgÀªÁV CxÀªÁ vÀªÀÄä ¥Àæw¤¢üUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ CxÀªÁ ¸ÀÆPÀÛ ªÀÄAqÀ½UÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ, gÁ¶ÖçÃAiÀÄ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼À «zsÁ£ÀUÀ¼À°è ¤ÃrgÀĪÀ CªÀPÁ±ÀUÀ¼ÀAvÉ vÀªÀÄä C©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¸À®Ä ªÀÄPÀ̽UÉ CªÀPÁ±À ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

30


CzsÁåAiÀÄ 3 ¸ÀzÁ ªÀÄÄA¢gÀÄ ªÀÄÄUÀļÀßUÉAiÀÄ £ÁAiÀÄPÀ ZÀlĪÀnPÉ 1 PɼÀV£À ¥Àæ±ÉßUÀ½UÉ ºËzÀÄ/E®è JAzÀÄ GvÀÛj¹. C) ¤ªÀÄä ±Á¯ÉAiÀÄ°è J¯Áè vÀgÀUÀwUÀÆ ¥ÀævÉåÃPÀ PÉÆoÀrUÀ½ªÉAiÉÄÃ? D) ¤ªÀÄä ±Á¯ÉAiÀÄ°è vÀgÀUÀwUÉƧâgÀÄ G¥ÁzsÁåAiÀÄjzÁÝgÉAiÉÄÃ? E) ¤ªÀÄä ±Á¯ÉAiÀÄ°è ¥ÀævÉåÃPÀ ±ËZÁ®AiÀÄUÀ½ªÉAiÉÄÃ? F) ¥Àæw vÀgÀUÀwAiÀÄ®Æè PÀ¥ÀÄà ºÀ®UɬÄzÉAiÉÄÃ? G) ±Á¯ÉUÉ DlzÀ ªÉÄÊzÁ£À«zÉAiÉÄÃ? H) ªÀÄzsÁåºÀßzÀ ©¹AiÀÄÆl ¤ªÀÄä ±Á¯ÉAiÀÄ°èAiÉÄà vÀAiÀiÁgÁUÀÄvÀÛzÉAiÉÄÃ? IÄ) ¤ªÀÄUÉ ±Á¯ÉUÉ ºÉÆÃUÀ®Ä EµÀÖªÉÃ? J) ¤ªÀÄä ±Á¯ÉAiÀÄ°è ±ÀÄzÀÞ PÀÄrAiÀÄĪÀ ¤ÃgÀÄ zÉÆgÉAiÀÄÄvÀÛzÉAiÉÄÃ? K) ¤ªÀÄÆäj£À J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÆ ±Á¯ÉUÉ §gÀÄwÛzÁÝgÉAiÉÄÃ? ZÀlĪÀnPÉ 2 ¤ªÀÄä Hj£À ±Á¯ÉAiÀÄ°è PÀÄrAiÀÄĪÀ ¤Ãj£À ¸ÀªÀĸÉå¬ÄzÉ. ºÁUÁV ¤ªÀÄä UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬Äw CzsÀåPÀëjUÉ ¤ÃªÀÅ ±Á¯Á DªÀgÀtzÀ°è MAzÀÄ ºÉƸÀzÁV PÉƼÀªÉ ¨Á« ºÁQ¹PÉÆqÀĪÀAvÉ PÉÆÃj MAzÀÄ ¥ÀvÀæ §gɬÄj. §gÉ¢gÀĪÀ ¥ÀvÀæªÀ£ÀÄß ¤ªÀÄä vÀgÀUÀw ²PÀëPÀgÀ PÉÊUÉ PÉÆr. £ÀAvÀgÀ CªÀgÀÄ MAzÉÆAzÁV vÉUÉzÀÄ M¨ÉÆâ§â ªÀÄUÀÄ«¤AzÀ N¢¸ÀÄvÁÛgÉ. NzÀĪÀ ¥ÀvÀæ ¨ÉÃgÉAiÀĪÀgÀÄ §gÉ¢gÀĪÀÅzÉà DVgÀ¨ÉÃPÀÄ. ¥ÀvÀæ §gÉAiÀÄĪÀ ««zsÀ ¥ÀæPÁgÀUÀ¼À£ÀÄß C¨sÁå¸À ªÀiÁrj.

iÀiÁV £À£ÀߣÀÄß ¸ÀjA £ÀqɹPÉƽî

À ºÀPÀÄÌ ²PÀët ªÀÄPÀ̼

ÌzÉ

£À£ÀUÉ PÉüÀĪÀ ºÀQ

¨Á®å £À£Àß ºÀPÀÄÌ ÀqÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ DgÉÆÃUÀå ¥Àß ºÀPÀÄÌ £À£

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

31


eÁUÀwPÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ-1989gÀ ¥ÀæPÁgÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ

ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ0iÀÄ°è£À ¥ÀjZÉÒÃzsÀUÀ¼À ¸ÀAQë¥ÀÛ ¥ÀQë£ÉÆÃl !!! £ÀªÉA§gï 20, 1989gÀAzÀÄ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉAiÀÄ£ÀÄß (UNCRC) «±Àé ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄÄ CAVÃPÀj¹zÉ. F MqÀA§rPÉAiÀÄÄ 54 ¥ÀjZÉÑÃzsÀUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArzÀÄÝ, 40 ¥ÀjZÉÑÃzsÀUÀ¼ÀÄ £ÉÃgÀªÁV ªÀÄPÀ̼À §zÀÄPÀÄ, gÀPÀëuÉ, C©üªÀÈ¢Þ ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄ«PÉUÉ ¸ÀA§A¢ü¹ªÉ. ¨sÁgÀvÀ zÉñÀ F MqÀA§rPÉUÉ 1992 r¸ÉA§gï 11 gÀAzÀÄ ¸À» ªÀiÁr M¦àUÉ ¤ÃrzÉ.. ¥ÀjZÉÒÃzsÀ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40

«ªÀgÀuÉ 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄ£ÀĵÀå fë ªÀÄUÀÄ vÁgÀvÀªÀÄå vÀgÀ¨ÁgÀzÀÄ »vÁ¸ÀQÛ PÁ¥ÁqÀ¨ÉÃPÀÄ ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀPÁðgÀ eÁjUÉ vÀgÀ¨ÉÃPÀÄ ¥ÉÇõÀPÀgÀ C©ü¥ÁæAiÀÄPÉÌ ªÀÄ£ÀßuÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀPÁðgÀ ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ fë¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ºÉ¸ÀgÀÄ, ¥ËgÀvÀé, gÁ¶ÖçÃAiÀÄvÉAiÀÄ ºÀPÀÄÌ ªÀÄPÀ̼À C£À£ÀåvÉ PÁ¥ÁqÀ¨ÉÃPÀÄ ¥ÉÇõÀPÀgÉÆA¢VgÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ¨ÉÃgÉqɬÄgÀĪÀ ¥ÉÇõÀPÀgÉÆA¢UÀÆ ¸ÀA¥ÀPÀð ElÄÖPÉƼÀÄîªÀ CªÀPÁ±À ªÀÄPÀ̼À CPÀæªÀÄ ¸ÀܼÁAvÀgÀ ¤µÉÃzsÀ C©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ªÀiÁ»w ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ zsÁ«ÄðPÀ ¸ÁévÀAvÀæöåzÀ ºÀPÀÄÌ ¸ÀAWÀnvÀgÁUÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ªÀÄUÀÄ ¸ÀéQÃAiÀÄ ªÉÊAiÀÄÄQÛPÀ §zÀÄPÀÄ £ÀqɸÀĪÀ ºÀPÀÄÌ (UËgÀªÀPÉÌ zsÀPÉÌAiÀiÁUÀzÀAvÉ) ¸ÀÆPÀÛ ªÀiÁ»wAiÀÄ ®¨sÀåvÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀiÁ»w ¸ÁªÀÄVæUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆAzÀĪÀ ºÀPÀÄÌ.Ì ¥ÉÇõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ zÀÄgÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀ¢AzÀ gÀPÀëuÉAiÀÄ ºÀPÀÄÌ PÀÄlÄA§«®èzÀ ªÀÄPÀ̽UÉ ¥ÀAiÀiÁðAiÀÄ ªÀåªÀ¸ÉÜ MzÀV¸À¨ÉÃPÀÄ PÁ£ÀÆ£ÀÄ ¥ÀæPÁgÀ zÀvÀÄÛ ¤ÃqÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ¤gÁ²ævÀgÁUÀzÀAvÉ vÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ CAUÀ«PÀ® ªÀÄPÀ̽UÉ gÀPÀëuÉ DgÉÆÃUÀå ¸ÉÃªÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ ¨ÉÃgÉAiÀĪÀgÀ ¸ÀÄ¥À¢üðAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ¥Àj²Ã°¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ¸ÁªÀiÁfPÀ ¨sÀzÀævÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ ªÀÄPÀ̼À ¸ÀªÀðvÉÆêÀÄÄR ¨É¼ÀªÀtÂUÉUÉ ¨ÉÃPÁzÀ ¸Ë®¨sÀå ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ ²PÀëtzÀ ºÀPÀÄÌ vÁgÀvÀªÀÄå«®èzÀ ²PÀët ªÀÄvÀÄÛ P˱À¯ÁåzsÁjvÀ ²PÀët ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ CªÀgÀ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÉÆA¢UÉ EgÀĪÀ, CªÀgÀzÉà ¨sÁµÉ ªÀiÁvÀ£ÁqÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ¨Á®PÁ«ÄðPÀvɬÄAzÀ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ ªÀiÁzÀPÀ ªÀå¸À£ÀUÀ½AzÀ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ ¯ÉÊAVPÀ ±ÉÆõÀuɬÄAzÀ gÀPÀëuÉ ªÀiÁgÁl, CPÀæªÀÄ §AzsÀ£À ¤µÉÃzsÀ AiÀiÁªÀÅzÉà vÀgÀºÀzÀ ±ÉÆõÀuɬÄAzÀ gÀPÀëuÉ avÀæ»A¸É - ªÀÄgÀt zÀAqÀ£É¬ÄAzÀ gÀPÀëuÉ AiÀÄÄzÀÞ - ¸ÀAWÀµÀðUÀ½AzÀ gÀPÀëuÉ ««zsÀ ¸ÀAPÀµÀÖUÀ¼À°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß UËgÀªÀ¢AzÀ PÁtĪÀÅzÀÄ UËgÀªÀPÉÌ ZÀÄåw ¨ÁgÀzÀAvÉ £ÉÆÃqÀĪÀÅzÀÄ / ªÀÄPÀ̼ÀÄ PÁ£ÀÆ£ÀÄ G®èAX¹zÀgÉ, UËgÀªÀ¢AzÀ PÁt¨ÉÃPÁzÀ ºÀPÀÄÌ

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

32


««zsÀ ¸ÀAPÀµÀÖ CxÀªÁ vÉÆAzÀgÉAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̽UÉ ¸ÀºÁAiÀÄ ªÀiÁqÀ®Ä ¤ÃªÉãÀÄ ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ ???      

      

        

18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À J¯Áè ªÀÄPÀ̽UÉ PÀqÁØAiÀÄ ²PÀët ¤ÃqÀĪÀAvÉ MvÁ۬Ĺj. AiÀiÁªÀÅzÉà vÉÆAzÀgÉAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀÄUÀÄ PÀAqÀÄ §AzÀgÉ vÀPÀët 1098PÉÌ (ªÀÄPÀ̼À ¸ÀºÁAiÀÄ ªÁtÂ) PÀgÉ ªÀiÁr w½¹j. ¤ªÀÄä ªÀÄ£ÉAiÀÄ°è AiÀiÁªÀÅzÉà PÁgÀtPÀÆÌ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß PÉ®¸ÀPÉÌ £ÉëĹPÉƼÀîzÀAvÉ eÁUÀævÉ ªÀ»¹j. ¤ªÀÄUÉ §ºÀĨÉÃUÀ£É ªÀÄzÀÄªÉ ªÀiÁqÀĪÀ vÀAiÀiÁj ªÀÄ£ÉAiÀÄ°è PÀAqÀÄ §AzÀgÉ (¨Á®å«ªÁºÀ) CzÀ£ÀÄß «gÉÆâü¹j. f¯ÉèAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ WÀlPzÀÀ°è ªÀÄPÀ̽UÁV C£ÉÃPÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ½zÀÄÝ, CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß vÉÆAzÀgÉAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̽UÉ MzÀV¸À®Ä MvÁ۬Ĺj. ¤ªÀÄä f¯ÉèAiÀÄ AiÀiÁªÀÅzÉà ¸ÀܼÀzÀ°è CxÀªÁ gÁdå ºÁUÀÆ gÁµÀÖçzÀ°è ªÀÄPÀ̼À ªÉÄÃ¯É zËdå£Àå, ±ÉÆõÀuÉ £ÀqÉAiÀÄÄwÛgÀĪÀÅzÀÄ PÀAqÀÄ §AzÀ°è PÀÆqÀ¯Éà ºÀPÉÆÌvÁÛAiÀÄPÁÌV MAzÁV zsÀgÀtÂ, ªÀÄ£À« C¥ÀðuÉ, ¥ÀwæPÁ UÉÆöÖ, ¥ÀvÀæ ZÀ¼ÀĪÀ½ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ZÀlªÀnPÉUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉwÛPÉÆAqÀÄ ªÀiÁrj. ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt ¸À«Äw, ¨Á®£ÁåAiÀÄ ªÀÄAqÀ½, ºÀwÛgÀzÀ ¥Éưøï oÁuÉUÀ½UÉ ¤ªÀÄä CºÀªÁ®ÄUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀvÀæ ªÀÄÄSÉãÀ w½¹j. PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀPÉÌ ¥ÀvÀæ §gÉzÀÄ £ÁåAiÀÄPÁÌV MvÁ۬Ĺj. ¸ÀܽÃAiÀÄ ¥Éưøï oÁuÉ, UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬Äw, ªÀÄPÀ̼À PÁªÀ®Ä (ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ ¸À«Äw) ¸À«ÄwUÀ½UÉ ªÀÄPÀ̼À ªÉÄð£À zËdð£Àå ¸ÀAUÀwUÀ¼À£ÀÄß vÀPÀët w½¹ PÀæªÀÄ vÉUÉzÀÄPÉƼÀî®Ä ªÀÄÄAzÁUÀĪÀAvÉ ¥ÉæÃgÉæ¹j. ¥Àæw ªÀµÀðªÀÇ UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬ÄwUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÁqïðUÀ¼À°è “ªÀÄPÀ̼À «µÉñÀ UÁæªÀÄ/ªÁqïð ¸À¨sÉUÀ¼À£ÀÄß DAiÉÆÃf¸ÀÄAvÉ MvÁ۬Ĺj. ¸ÀA§A¢ü¹zÀ C¢üPÁjUÀ¼ÀÄ £ÀqɸÀĪÀAvÉ DUÀ滹j. J¸ï.r.JA.¹.UÀ¼À°è ¸ÀzÀ¸ÀågÁVgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÀªÀÄäzÉà ¸ÀAWÀl£É ¥ÁægÀA©ü¹ vÀªÀÄä zÀÈqsÀ ¤®ÄªÀÅUÀ½AzÀ J¸ï.r.JA.¹.UÀ¼À£ÀÄß §®¥Àr¸À®Ä ¥ÀæAiÀÄw߸À§ºÀÄzÀÄ. ©Ã¢ £ÁlPÀ, ««zsÀ CjªÀÅ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼ÀÄ, ¥Àæ§AzsÀ, ¨sÁµÀt, ZÀZÁð ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ¸ÀàzsÉðUÀ¼À£ÀÄß DAiÉÆÃf¹ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæZÁgÀ ªÀiÁrj. PÁuÉAiÀiÁzÀ, ªÀģɬÄAzÀ Nr ºÉÆÃzÀ ªÀÄPÀ̼À ªÀiÁ»w PÀAqÀħAzÀ°è f¯ÉèAiÀÄ°ègÀĪÀ PÁuÉAiÀiÁzÀ ªÀÄPÀ̼À §ÆågÉÆÃzÀ°è ºÉ¸ÀgÀÄ £ÉÆAzÁ¬Ä¹ ªÀÄUÀÄ«£À ¥ÀvÉÛUÉ ¸ÀºÀPÀj¹j. AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß zÀÄr¸À¨ÉÃr, zÀÄrvÀPÉÌ PÀ¼ÀÄ»¸À¨ÉÃr. ¥ÉÆõÀPÀgÉà ¤ªÀÄä ªÀÄPÀ̼ÀÄ J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀAvÉ ±Á¯ÉAiÀÄ°ègÀ°, ±Á¯ÉUÉ PÀ¼ÀÄ»¹. ±Á¯ÉUÉ ¸ÉÃj¹. ªÀiÁ°ÃPÀgÉà ¤ªÀÄä ªÀÄPÀ̼ÀAvÉ J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÆ ²PÀët ¥ÀqÉAiÀÄ®Ä ¥ÉÆæÃvÁ컹j. d£À¥Àæw¤¢üUÀ¼Éà ªÀÄPÀ̼ÀÆ ªÀÄÄA¢£À ¨sÁ«Ã ªÀÄvÀzÁgÀgÉAzÀÄ ¥ÀjUÀt¹j ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß UËgÀ«¹j ªÀÄvÀÄÛ eÁjUÉƽ¹j. ªÀÄPÀ̼À zÀÄrªÉÄ, »A¸É, zËdð£Àå, ¯ÉÊAVPÀ zËdð£ÀåUÀ¼À£ÀÄß «gÉÆâü¹j ªÀÄvÀÄÛ RAr¹j. ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÆ ±Á¯ÉAiÀÄ°ègÀĪÀAvÉ ªÀiÁrj. AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄUÀÄ ©Ã¢AiÀÄ°ègÀĪÀÅzÀÄ PÀAqÀħAzÀgÉ, zÀÄrAiÀÄĪÀÅzÀÄ PÀAqÀħAzÀgÉ CªÀgÀ ¥ÀÄ£ÀªÀð¸ÀwUÉ, ©qÀÄUÀqÉUÉ ¥ÀæAiÀÄwß¹ ¸ÀܽÃAiÀÄ E¯ÁSÉUÉ, ªÀiÁ»w ¤Ãrj. ºÀPÀÄÌ G®èAX¸ÀĪÀªÀgÀ ªÀÄ£À¥ÀjªÀvÀð£É ªÀiÁrj. ªÀÄPÀ̼Éà ¤ÃªÀÅ J¯Áè ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß C£ÀĨsÀ«¹ «zÁå¨sÁå¸À ¥ÀqÉAiÀĨÉÃPÀÄ. ¤ªÀÄä ºÁUÉAiÉÄà J®è ªÀÄPÀ̼ÀÆ ±Á¯ÉUÉ §gÀ¨ÉÃPÀÄ. ¤ªÀÄäAvÉAiÉÄà J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÆ ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß C£ÀĨsÀ«¸ÀÄAvÁUÀ¨ÉÃPÀÄ, ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAgÀQë¹j. ±Á¯ÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄPÀ̼À ¸ÉßûAiÀÄ£ÁßV ªÀiÁqÀ®Ä ¥ÀæAiÀÄwß¹j. EA¢£À ªÀÄPÀ̼ÀÄ EA¢£À ¥ÀæeÉUÀ¼ÀÄ JA§ÄzÀ£ÀÄß ¥Àæw¥Á¢¹j.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

33


PÀ£ÁðlPÀ ¸ÀPÁðgÀ

PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀ (KSCPCR) PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀªÀÅ PÀ£ÁðlPÀ ¸ÀPÁðgÀ¢AzÀ 2009gÀ°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀ PÁ¬ÄzÉ 2005(2006gÀ ¸ÀASÉå 4)gÀrAiÀÄ°è gÀa¸À¯ÁVzÀÄÝ, EzÉÆAzÀÄ ¸ÀévÀAvÀæö ±Á¸À£À§zÀÞ CAUÀ ¸ÀA¸ÉÜAiÀiÁVgÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄPÀ̼À ¥ÀgÀªÁzÀ PÁ¬ÄzÉUÀ¼À G¸ÀÄÛªÁj dªÁ¨ÁÝjAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÄÝ, ªÀÄPÀ̼À ¥ÀgÀªÁzÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À C£ÀĵÁ×£ÀPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ ¥ÀgÁªÀIJð¹, ¸ÀPÁðgÀPÉÌ ¸ÀÆPÀÛ ²¥sÁgÀ¸ÀÄì ªÀiÁqÀĪÀ dªÁ¨ÁÝjAiÀÄ£ÀÄß DAiÉÆÃUÀªÀÅ ºÉÆA¢zÉ. ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À G®èAWÀ£ÉAiÀÄ ¥ÀæPÀgÀtPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ ¹«¯ï £ÁåAiÀiÁ®AiÀÄzÀAvÉ PÁAiÀÄð¤ªÀð»¸ÀĪÀ C¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ G®èAWÀ£ÉAiÀiÁzÀ ¥ÀæPÀgÀtUÀ¼À£ÀÄß DAiÉÆÃUÀªÀÅ zÀÆgÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀqÉzÀÄ CxÀªÁ vÁ£ÁVAiÉÄà ¸Àé-¥ÉæÃgÀuɬÄAzÀ (¸ÀĪÉÆÃmÉÆÃ) zÀÆgÀÄ zÁR°¹PÉÆAqÀÄ PÀæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉƼÀÀÄzÁVgÀÄvÀÛzÉ. DAiÉÆÃUÀzÀ zsÉåÃAiÀÄ zÀÈ¶× : AiÀiÁªÀÅzÉà jÃwAiÀÄ vÁgÀvÀªÀÄå«®èzÉà J¯Áè ªÀÄPÀ̼À£ÀÆß gÀQë¸ÀĪÀÅzÀÄ ºÁUÀÆ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß JwÛ »rzÀÄ eÁjUÉƽ¸ÀĪÀÅzÀÄ. PÀvÀðªÀåUÀ¼ÀÄ :  ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À G®èAWÀ£ÉAiÀiÁVgÀĪÀ ¥ÀæPÀgÀtUÀ¼À°è vÀ¤SÉ £Àqɹ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À G®èAWÀ£É £ÀqɹgÀĪÀªÀgÀ «gÀÄzÀÞ ¸ÀÆPÀÛ ²¸ÀÄÛ PÀæªÀÄ dgÀÄV¸ÀĪÀÅzÀÄ.  ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß vÀqÉ ºÁPÀĪÀ CA±ÀUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀjÃQë¹, ¸ÀÆPÀÛ ¥ÀjºÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀPÁðgÀPÉÌ ²¥sÁgÀ¸ÀÄì ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ.  ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÉëÃvÀæzÀ°è CzsÀåAiÀÄ£À PÉÊUÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ. ºÁUÀÆ CzsÀåAiÀÄ£À¢AzÀ ºÉÆgÀ§AzÀ CA±ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀPÁðgÀPÉÌ ²¥sÁgÀ¸ÀÄì ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ. DAiÉÆÃUÀzÀ PÁAiÀÄðUÀ¼ÀÄ :  ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÉUÁV DAiÉÆÃUÀUÀ¼ÀÄ PÁ¬ÄzÉ 2005(2006gÀ ¸ÀASÉå 4)gÀ ¸ÉPÀë£ï 13(1) ªÀÄvÀÄÛ (2)gÀ°è ¤UÀ¢¥Àr¹gÀĪÀAvÉ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀªÀÅ F ªÀÄÄA¢£À PÉ®¸ÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀð»¸ÀĪÀ dªÁ¨ÁÝjAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛzÉ.  ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß gÀQë¸À®Ä ¸ÀzÀå ZÁ°ÛAiÀÄ°ègÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¥Àj²Ã°¹ CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀjuÁªÀÄPÁjAiÀiÁV eÁjUÉ vÀgÀĪÀ PÀæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß ²¥sÁgÀ¸ÀÄì ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ.  EAvÀºÀ gÀPÀëuÉUÀ¼À «ZÁgÀzÀ°è ªÀiÁrzÀ PÉ®¸ÀUÀ¼À §UÉV£À ªÀgÀ¢UÀ¼À£ÀÄß ªÁ¶ðPÀªÁV CxÀªÁ DAiÉÆÃUÀªÀÅ ¸ÀÆPÀÛªÉAzÀÄ ¨sÁ«¸ÀĪÀ CªÀ¢üUÀ¼À°è ¸ÀPÁðgÀPÉÌ ¸À°è¸ÀĪÀÅzÀÄ.  ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À G®èAWÀ£ÉAiÀÄ §UÉÎ vÀ¤SÉ ªÀiÁr vÀ¦àvÀ¸ÀÜgÀ «gÀÄzÀÞ PÀæªÀÄ PÉÊUÉƼÀî®Ä ²¥sÁgÀ¸ÀÄì ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ.  ªÀÄPÀ̼À ªÉÄð£À »A¸É, zËdð£Àå ªÀÄvÀÄÛ zÀÄgÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀUÀ¼À «ZÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ¥Àj²Ã°¹ ¸ÀÆPÀÛ PÀæªÀÄUÀ¼À §UÉÎ ²¥sÁgÀ¸ÀÄì ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ.  ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ «ZÁgÀUÀ¼À CzsÀåAiÀÄ£À ªÀÄvÀÄÛ eÁjUÁV ¸ÀPÁðgÀPÉÌ ²¥sÁgÀ¸ÀÄì ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ ºÁUÀÆ ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£É PÉÊUÉÆAqÀÄ GvÉÛÃf¸ÀĪÀÅzÀÄ.  ¸ÁªÀiÁfPÀ Cj«UÁV ¥ÀæPÀluÉUÀ¼ÀÄ, ««zsÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À£ÀÄß £ÀqɸÀĪÀÅzÀÄ.  ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÉëÃvÀæzÀ°è ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß PÉÊUÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CAvÀºÀ PÉ®¸ÀUÀ½UÉ GvÉÛÃd£À ¤ÃqÀĪÀÅzÀÄ.  ¥ÉÆõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉUÁV ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß AiÀiÁªÀÅzÉà jÃwAiÀÄ ªÀÄPÀ̼À ¤®AiÀÄUÀ¼À°è CxÀªÁ E¤ßvÀgÀ ¸ÀܼÀUÀ¼À°è Ej¹PÉÆArzÀÝ°è CAvÀºÀ ¤®AiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¥Àj²Ã°¸ÀĪÀÅzÀÄ CxÀªÁ ¥Àj²Ã®£ÉUÉ ¸ÀÆa¹ CªÀ±ÀåPÀvɬÄzÀÝ°è C°è£À ªÀåªÀ¸ÉÜUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÄzsÁj¸À®Ä ¸ÀPÁðgÀPÉÌ ²¥sÁgÀ¸ÀÄì ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

34


 ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À G®èAWÀ£ÉUÉ ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖAvÉ, ¹éÃPÀj¹zÀ zÀÆgÀÄUÀ¼À CxÀªÁ ¸ÀĪÉÆmÉÆà zÀÆgÀÄUÀ¼À «ZÁgÀuÉ

£ÀqɸÀĪÀÅzÀÄ.  ªÀÄPÀ̼À ªÀÄ£ÉÆÃgÀAd£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¥Àæw§A¢ü¸ÀĪÀ CA±ÀUÀ¼ÀÄ, «±ÉõÀªÁV gÀPÀëuÉ, ¥ÉÆõÀuÉ, zÀħ𮠺ÁUÀÆ C®à ¸ÀASÁåvÀgÀ ªÀUÀðPÉÌ ¸ÉÃjgÀĪÀ ªÀÄPÀ̽UÉ ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖ C¢üPÁjUÀ½UÉ ¸ÀÆPÀÛ ¥ÀjºÁgÀUÀ½UÁV ²¥sÁgÀ¸ÀÄì ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ.  ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÉAiÀÄ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼ÀÄ MzÀV¸ÀĪÀ gÀPÀëuÉÆÃ¥ÁAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¥Àj²Ã°¹, EAvÀºÀ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼ÀÄ ¥ÀjuÁªÀÄPÁjAiÀiÁV C£ÀĵÁÖ£ÀªÁUÀÄwÛgÀĪÀ PÀÄjvÀÄ RavÀ¥Àr¹PÉÆAqÀÄ ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖ C¢üPÁjUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ E¯ÁSÉUÀ½UÉ ²¥sÁgÀ¸ÀÄì ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ DAiÉÆÃUÀªÀÅ UÀªÀÄ£ÀºÀj¸ÀĪÀ ¸ÀAUÀwUÀ¼ÉAzÀgÉ ; 1. ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À ºÀgÀt ªÀÄvÀÄÛ G®èAWÀ£ÉAiÀiÁzÀ°è 2. ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÉ ªÀÄvÀÄÛ C©üªÀÈ¢ÞUÁVAiÉÄà EgÀĪÀ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼À£ÀÄß eÁjUÉ vÀgÀzÉà EzÀÝ°è 3. ªÀÄPÀ̼À ¸ÀAPÀµÀÖUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÁj¸ÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À PÀ¯ÁåtzÀ ¨sÀgÀªÀ¸É ¤ÃqÀĪÀ, ªÀÄPÀ̽UÉ ¥ÀjºÁgÀ PÀ°à¸ÀĪÀ UÀÄj ºÉÆA¢gÀĪÀ PÁAiÀÄð ¤Ãw ¤zsÁðgÀUÀ¼ÀÄ, ªÀiÁUÀð ¸ÀÆaUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ ¤zÉÃð±À£ÀUÀ¼À£ÀÄß eÁjUÉ vÀgÀzÉà EzÀÝ°è CxÀªÁ EAvÀºÀ «µÀAiÀÄUÀ½AzÀ GzÀ㫸ÀĪÀ «ªÁzÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÆPÀÛ ¥Áæ¢üPÁgÀUÀ¼ÉÆA¢UÉ PÀæªÀÄ PÉÊUÉƼÀî®Ä ªÀÄÄAzÁUÀĪÀÅzÀÄ.

PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀzÀ «¼Á¸À PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀ £Á®Ì£Éà ªÀĺÀr, PÀȶ ¨sÀªÀ£À, ºÀqÀì£ï ¸ÀPÀð¯ï ºÀwÛgÀ, £ÀÈ¥ÀvÀÄAUÀ gÀ¸ÉÛ, CA¨ÉÃqÀÌgÀ «Ã¢, ¸ÀA¥ÀAV gÁªÀÄ £ÀUÀgÀ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ - 560 002. PÀ£ÁðlPÀ, zÀÆgÀªÁt ¸ÀASÉå: (080) 22115291 ¥sÁåPïì : (080) 22115292 Email: kscpcr@gmail.com

ªÀ Ä PÀ Ì ½ UÉ ¸À A ¨s À A ¢¹zÀ AiÀiÁªÀÅzÉà zÀÄgÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀ ªÀÄvÀÄÛ »A¸ÁZÁgÀ PÀAqÀÄ §AzÀ°è F ¸ÀASÉåUÉ PÀgÉ ªÀiÁr.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

35


¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ°è£À ªÀÄPÀ̼À ¥ÀgÀªÁzÀ DAiÀÄÝ ¥ÀæªÀÄÄR ¥ÀjZÉÒÃzsÀUÀ¼À EtÄPÀÄ £ÉÆÃl 1) PÀ®A 5 ¨sÁgÀvÀzÀ°è ¨sÁgÀwÃAiÀÄjUÉ ºÀÄnÖzÀªÀgÀ£É߯Áè ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¥ÀæeÉ JAzÀÄ UÀÄgÀÄw¸ÀÄvÀÛzÉ. 2) ¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀA«zsÁ£À PÀ®A 14 gÀAvÉ ¨sÁgÀwÃAiÀÄjUÉ®è ¸ÀªÀiÁ£ÀvÉAiÀÄ ºÀPÀÄÌ EzÉ. 3) PÀ®A 15 gÀAvÉ AiÀiÁgÀ£ÀÆß zsÀªÀÄð, ¥ÀAUÀqÀ, °AUÀ, ºÀÄnÖzÀ ¸ÀܼÀ, ªÁ¸À¸ÀܼÀªÀ£ÀÄß C£ÀĸÀj¹ vÁgÀvÀªÀÄå ªÀiÁqÀ¨ÁgÀzÀÄ. eÁwAiÀÄ ºÉ¸Àj£À°è 'C¸Ààø±ÀåvÉ' ªÀiÁrzÀgÉ CzÀ£ÀÄß C¥ÀgÁzsÀ JAzÀÄ ¥ÀjUÀt¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. 4) PÀ®A 19 ¨sÁgÀwÃAiÀÄjUÉ®è vÀªÀÄä C©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁvÀ£ÁqÀĪÀ ºÀPÀÄÌ EzÉ. EªÀgÀ°è ªÀÄPÀ̼ÀÆ ¸ÉÃgÀÄvÁÛgÉ. 5) PÀ®A 19(¹) ¨sÁgÀwÃAiÀÄgÉ®èjUÀÆ ¸ÀAWÀ, ¸ÀA¸ÉÜ PÀnÖPÉƼÀÄîªÀ ¸ÁévÀAvÀæöå«zÉ. 6) ¨sÁgÀvÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ 21£Éà ¥ÀjzÉÒÃzÀ°è £ÀªÀÄÆ¢¸À¯ÁVgÀĪÀ “fë¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ” J®è ªÀåQÛUÀ½UÉ §zÀÄPÀĪÀ ºÀQÌzÉ JAzÀÄ ºÉüÀÄvÀÛzÉ. 7) PÀ®A 21 J ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ªÀÄPÀ̽UɯÁè 6 jAzÀ 14 ªÀµÀðzÀªÀgÉUÉ GavÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀqÁØAiÀÄ ²PÀë£À MzÀV¸ÀĪÀÅzÀÄ ¸ÀPÁðgÀzÀ dªÁ¨ÁÝj JAzÀÄ RavÀ¥Àr¹zÉ. 8) PÀ®A 23 gÀAvÉ ªÀiÁgÁl ªÀÄvÀÄÛ §®ªÀAvÀªÁV zÀÄr¹PÉƼÀÄîªÀÅzÀ£ÀÄß ¤µÉâü¸À¯ÁVzÉ. 9) PÀ®A 24 gÀAvÉ 14 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß UÀtÂ, PÁSÁð£É ªÉÆzÀ¯ÁzÀ C¥ÁAiÀÄPÁj G¢ÝªÉÄUÀ¼À°è £ÉëĹPÉƼÀî¨ÁgÀzÀÄ JAzÀÄ w½¸ÀÄvÀÛzÉ. 10) PÀ®A 25 vÀªÀÄä £ÀA§ÄUÉAiÀÄ zsÀªÀÄð, DZÁgÀ-«ZÁgÀªÀ£ÀÄß £ÀqɸÀĪÀ ¥Á°¸ÀĪÀ CªÀPÁ±À EzÉ J£ÀÄßvÀÛzÉ. 11) PÀ®A 29(1) : ¨sÁgÀwÃAiÀÄgÉ®èjUÀÆ vÀªÀÄä zÉñÀzÀ ¨sÁµÉ, °¦, ¸ÀA¸ÀÌøwAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀ®Ä CªÀPÁ±À ¤ÃrzÉ. 12) 39(¹) ªÀÄPÀ̼À ¥ÀÄlÖ ºÁUÀÆ PÉÆêÀÄ® zÉúÀ, ªÀÄÄUÀÝ ªÀÄ£À¸ÀÄìUÀ¼À£ÀÄß UÀªÀÄ£ÀzÀ°èlÄÖPÉÆAqÀÄ CªÀgÀ ªÉÄÃ¯É AiÀiÁgÀÆ AiÀiÁªÀÅzÉà zËdð£Àå GAlĪÀiÁqÀ¨ÁgÀzÀÄ. 13) 39(J¥sï) : ªÀÄPÀ̽UÉ CvÀÄåvÀÛªÀĪÁzÀ DgÉÆÃUÀå ªÀåªÀ¸ÉÜ ¸Ë®¨sÀåUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀPÁðgÀ ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ. CªÀgÀÄ ªÀiÁ£À¹PÀªÁV ºÁUÀÆ zÉÊ»PÀªÁV «PÁ¸À ºÉÆAzÀ®Ä CªÀPÁ±ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀȶָÀ¨ÉÃPÀÄ. 14) PÀ®A 45 (gÁdå ¤zÉÃð±ÀPÀ vÀvÀéUÀ¼ÀÄ) : ¸ÀA«zsÁ£À eÁjAiÀiÁzÀ 10 ªÀµÀðzÉƼÀUÁV zÉñÀzÀ 14 ªÀµÀðzÉƼÀV£À J¯Áè ªÀÄPÀ̽UÉ GavÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀqÁØAiÀÄ ²PÀëtªÀ£ÀÄß DAiÀiÁAiÀÄ gÁdå ¸ÀPÁðgÀUÀ¼ÀÄ MzÀV¸À¨ÉÃPÀÄ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

36


¨sÁgÀvÀzÀ°è ªÀÄPÀ̽UÁV ¨ÉA§°vÀªÁVgÀĪÀ PÉ®ªÀÅ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼ÀÄ 1) gÉÆÃUÀ ¤gÉÆÃzsÀPÀ ZÀÄZÀÄѪÀÄzÀÄÝ C¢ü¤AiÀĪÀÄ-1880 : 6 wAUÀ½¤AzÀ 14 ªÀµÀðzÉƼÀV£À UÀAqÀĪÀÄPÀ̽UÉ ªÀÄvÀÄÛ 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̽UÉ PÀqÁØAiÀĪÁV gÉÆÃUÀ ¤gÉÆÃzsÀPÀ ZÀÄZÀÄѪÀÄzÀÄÝUÀ¼À£ÀÄß PÉÆr¸À¨ÉÃPÀÄ. 2) ¥ÉÆõÀPÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À PÁ¬ÄzÉ -1890 ºÁUÀÆ »AzÀÆ C¥Áæ¥ÀÛ ªÀAiÀĸÀÌgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÉÆõÀPÀgÀ PÁ£ÀÄ£ÀÄ-1956 PÀ®A 24 gÀ ¥ÀæPÁgÀ 5 ªÀµÀðUÉƼÀV£À ªÀÄUÀÄ«UÉ vÁ¬ÄAiÉÄà ¸Áé¨sÁ«PÀ ¥ÉÆõÀQ. »ÃUÁV CAxÀºÀ vÁAiÀÄA¢jUÉ ªÀÄPÀ̼À AiÉÆÃUÀPÉëêÀÄ £ÉÆÃrPÉƼÀÄî ¸ÀÆPÀÛ ªÀåªÀ¸ÉÜUÁV MvÁÛAiÀÄ ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ. 3) PÁ«ÄðPÀ ¸ÀAWÀUÀ¼À C¢ü¤AiÀĪÀÄ-1926 PÀ®A 21 ¥ÀæPÁgÀ 15 ªÀµÀð ªÉÄîàlÖ ªÀÄPÀ̼ÀÄ PÁ«ÄðPÀ ¸ÀAWÀzÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÁUÀ§ºÀÄzÀÄ. DzÀgÉ ¸ÀAWÀzÀ ¥ÀzÁ¢üPÁjUÀ¼ÁUÀ®Ä, ¸ÀAWÀzÀ ZÀÄ£ÁªÀuÉAiÀÄ°è ªÀÄvÀzÁ£À ªÀiÁqÀ®Ä 18 ªÀµÀð DVgÀ¯ÉèÉÃPÀÄ.¥ÉÆõÀPÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼ÀÄ PÁ¬ÄzÉ -1890 «ZÉÒÃzÀ£ÀzÀ ¥ÀæPÀgÀtzÀ°è CxÀªÁ ¥ÉÆõÀPÀgÀ C£ÀÄ¥À¹ÜwAiÀÄ°è ªÀÄUÀÄ C©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀĪÀµÀÄÖ zÉÆqÀØzÁVzÀÝ°è, D ªÀÄUÀÄ«£À ¥Á®£ÉUÉ ªÀÄvÀÄÛ D¹Û EzÀÝ°è G¸ÀÄÛªÁjUÉ ¥ÉÆõÀPÀgÀ£ÀÄß £ÉëĸÀ¨ÉÃPÀÄ JAzÀÄ w½¸ÀÄvÀÛzÉ. 4) ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß fÃvÀ CxÀªÁ CqÀ«qÀĪÀ C¢ü¤AiÀĪÀÄ :1933 gÀ ¥ÀæPÁgÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß vÉÆqÀV¹zÀgÉ CªÀjUÉ gÀÆ. 500/- zÀAqÀ «¢ü¸À¯ÁUÀĪÀÅzÀÄ. 5) C£ÀåwPÀ ªÀåªÀºÁgÀUÀ¼À (vÀqÉ) C¢ü¤AiÀÄ-1956 gÀAvÉ ªÉñÁåªÀÈwÛAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀA¥ÀÆtðªÁV £ÀµÉâü¸À¢zÀÝgÀÆ, ªÁå¥ÁjÃPÀgÀtªÀ£ÀÄß ²PÁëºÀð C¥ÀgÁzsÀ JAzÀÄ ¥ÀjUÀt¸ÀÄvÀÛzÉ. 6) »AzÀÆ «ªÁºÀ PÁ¬ÄzÉ 1955 PÀ®A 26 ºÁUÀÆ «±ÉõÀ PÁ¬ÄzÉ 1954 PÀ®A 38 gÀ ¥ÀæPÁgÀ vÀAzÉ-vÁ¬ÄUÀ¼ÀÄ «ZÉÒÃzÀ£À ºÉÆA¢zÀgÀÆ, ªÀÄUÀÄ«£À ¥Á®£ÉUÉ dªÁ¨ÁÝgÀgÀÄ. 7) ¥ÉÆõÀPÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À PÁ¬ÄzÉ -1890 ºÁUÀÆ »AzÀÆ C¥Áæ¥ÀÛ ªÀAiÀĸÀÌgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÉÆõÀPÀgÀ PÁ£ÀÄ£ÀÄ-1956 PÀ®A 24 gÀ ¥ÀæPÁgÀ 5 ªÀµÀðUÉƼÀV£À ªÀÄUÀÄ«UÉ vÁ¬ÄAiÉÄà ¸Áé¨sÁ«PÀ ¥ÉÆõÀQ. »ÃUÁV CAxÀºÀ vÁAiÀÄA¢jUÉ ªÀÄPÀ̼À AiÉÆÃUÀPÉëêÀÄ £ÉÆÃrPÉƼÀÄî ¸ÀÆPÀÛ ªÀåªÀ¸ÉÜUÁV MvÁÛAiÀÄ ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ 8) PÁSÁð£É PÁ¬ÄzÉ -1948 PÀ®A 67 gÀAvÉJ 14 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß PÁSÁð£ÉAiÀÄ°è PÉ®¸ÀPÉÌ vÉUÉzÀÄPÉƼÀî¨ÁgÀzÀÄ 9) »AzÀÆ «ªÁºÀ PÁ¬ÄzÉ-1955 «ªÁºÀ «ZÉÒÃzÀ£À ¥ÀæPÀgÀt £ÁåAiÀiÁ®AiÀÄzÀ ªÀÄÄAzÉ EzÀÄÝ CAxÀºÀ zÀA¥ÀwUÀ¼À ªÀÄUÀÄ AiÀiÁjUÉ ¸ÉÃgÀ¨ÉÃPÀÄ JA§ ¥Àæ±Éß EzÀÝ°è D §UÉÎ ªÀÄUÀÄ«£À C©ü¥ÁæAiÀĪÀ£ÀÄß PÉüÀ¨ÉÃPÀÄ. 10) ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¥ËæqsÀvÉAiÀÄ C¢ü¤AiÀÄ 1955 PÀ®A 3 ¥ÀæPÁgÀ M§â ªÀåQÛ ºÀÄlÄÖ CxÀªÁ ªÀAµÀ¥ÁgÀA¥ÀAiÀÄðªÁV ¨sÁgÀwÃAiÀÄ£Á/¼ÁUÀ§ºÀÄzÀÄ. 11) »AzÀÄ zÀvÀÄÛ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÁ PÁ¬ÄzÉ-1956, zÀvÀÄÛ ¥ÀqÉAiÀÄ®Ä C£ÀĪÀÄw ¤ÃqÀĪÀ ªÉÆzÀ®Ä £ÁåAiÀiÁ®AiÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̼À C©ü¥ÁæAiÀĪÀ£ÀÄß PÉüÀ¨ÉÃPÀÄ J£ÀÄßvÀÛzÉ. 12) ªÉÆÃmÁgÀÄ ªÁºÀ£À ¸ÁUÀuÉ PÉ®¸ÀUÁgÀgÀ PÁ¬ÄzÉ-1962. PÁSÁð£É PÁ¬ÄzÉ-1984. vÉÆÃlUÀ¼À PÁ«ÄðPÀgÀ PÁ¬ÄzÉ-1951 EªÀÅUÀ¼À°è£À ¥ÀjZÉÒÃzÀUÀ¼ÀÄ PÉ®¸ÀzÀ ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°è ©qÀĪÀÅ ¤ÃqÀĪÀ PÀÄjvÀÄ w½¸ÀÄvÀÛªÉ. 13) vÀ¥ÀÄà ªÀiÁrzÀªÀgÀ ªÉÄðéZÁgÀuÉ PÁ¬ÄzÉ-1958 : 21 ªÀµÀðzÉƼÀV£ÀªÀgÀÄ ªÉÆzÀ® ¨Áj C¥ÀgÁzsÀ ªÀiÁrzÀÝgÉ CzÀÄ UÀÄgÀÄvÀgÀªÁVzÀÝgÉ CAxÀºÀªÀjUÉ M¼ÉîAiÀÄ £ÀqÉvÉAiÀÄ£ÀÄß C¼ÀªÀr¹PÉƼÀî®Ä ¤zÉÃð²¹ ©qÀ¨ÉÃPÀÄ. 14) aPÀÌ ªÀAiÀĹ£ÀªÀgÀ (zÀĵÀàjuÁªÀÄ ¥ÀæPÀluÉUÀ¼À C¢ü¤AiÀĪÀÄ-1956 :- aPÀÌ ªÀAiÀĹì£ÀªÀgÀ ªÀÄ£À¸ÀÄì, aAvÀ£É, ¨É¼ÀªÀtÂUÉUÉ ºÁ¤PÁgÀPÀªÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà jÃvÀAiÀÄ ¥ÀæPÀluÉUÀ¼À£ÀÄß vÀqÉUÀlÖ®Ä ºÁUÀÆ AiÀiÁgÁzÀgÀÆ EAxÀºÀ ¥ÀæPÀluÉUÀ¼À°è vÉÆqÀVzÀÝgÉ CAvÀºÀªÀgÀ£ÀÄß ²PÀ¶¸À®Ä ¸ÀPÁðgÀPÉÌ C¢üPÁgÀ«zÉ. 15) »AzÀÆ C¥Áæ¥ÀÛ ªÀAiÀĸÀÌgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÉÆõÀPÀgÀÄ PÁ¬ÄzÉ-1956 PÀ®A 6 gÀ ¥ÀæPÁgÀ ªÀÄzÀĪÉAiÀiÁUÀzÀ ªÀÄUÀ¼À ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄUÀ£À ªÉÆzÀ® dªÁ¨ÁÝj vÀAzÉAiÀÄzÀÄ, £ÀAvÀgÀ vÁ¬ÄAiÀÄzÀÄ. 5 ªÀµÀð ¥ÀÆwðAiÀiÁUÀzÀ ªÀÄUÀÄ«£À ¥Á®£É ¸Áé¨sÁ«PÀªÁV vÁ¬ÄAiÀÄzÉà DVzÉ. 16) C£ÉÊwPÀ ¸ÁUÀuÉ (vÀqÉ) PÁ¬ÄzÉ-1956 PÀ®A 5 gÀ ¥ÀæPÁgÀ C¥Áæ¥ÀÛ ªÀAiÀĸÀÌ ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ªÉñÁåªÀÈwÛUÉ ¸É¼ÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ ²PÁëºÀð C¥ÀgÁzsÀ. PÀ®A 9 vÀªÀÄä gÀPÀëuÉ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÉÆõÀuÉAiÀÄ ªÁå¦ÛAiÀÄ°ègÀĪÀ ºÉtÄÚ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ¯ÉÊAVPÀ ZÀlĪÀnPÉUÉ ¥ÀæZÉÆâü¸ÀĪÀÅzÀÄ ²PÁëºÀð C¥ÀgÁzsÀ. 17) fÃvÀ «ªÀÄÄQÛ C¢ü¤AiÀĪÀÄ -1976 AiÀiÁgÀ£Éßà DUÀ° fÃvÀ«qÀĪÀÅzÀÄ/ElÄÖPÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ ¤µÉÃzsÀ.  fÃvÀ EzÀݪÀgÀ D¹Û d¦üÛ DVzÀÝ°è CzÀ£ÀÄß ¥ÀÄ£ÀB »AzÀPÉÌ PÉÆr¸À¨ÉÃPÀÄ. 18) ªÀiÁzÀPÀ ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼ÀÄ/¨sÀæªÀiÁPÁgÀPÀ ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À PÀ¼Àî¸ÁUÀuÉ vÀqÉ C¢ü¤AiÀĪÀÄ-1985 gÀAvÉ EAxÀºÀ ªÀ¸ÀÄÛUÀ½AzÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß zÀÆgÀ«j¸ÀĪÀÅzÀÄ ºÉÃUÉ JAzÀÄ w½¸ÀÄvÀÛzÉ. 19) ¥ÀAiÀiÁðAiÀÄ ±ÀıÀÄ DºÁgÀ, ºÁ®Ä ºÁUÀÆ ºÁ®Ä PÀÄr¸ÀĪÀ ²Ã±É C¢ü¤AiÀĪÀÄ-1992 : vÁ¬ÄAiÀÄ ºÁ¯Éà ±ÉæõÀÖ JAzÀÄ w½¸ÀÄvÀÛzÉ. ¥ÀAiÀiÁðAiÀÄ ²±ÀÄ DºÁgÀ vÀAiÀiÁjPÉ ªÀÄvÀÄÛ GvÁàzÀ£É, ¥ÀæZÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀgÀ§gÁd£ÀÄß ¤AiÀÄAwæ¸ÀÄvÀÛzÉ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

37


20) ºÉjUÉ ¥ÀƪÀð ¥ÀjÃPÁë vÀAvÀæUÀ¼À ¤AiÀÄAvÀæt ªÀÄvÀÄÛ zÀÄgÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀ vÀqÉ C¢ü¤AiÀĪÀÄ-1994:- ºÉtÄÚ ¨sÀÆæt ºÀvÉåAiÀÄ£ÀÄß ºÉjUÉ ¥ÀƪÀð ¥ÀjÃPÁë vÀAvÀæUÀ¼À ¤AiÀÄAvÀæt ªÀÄvÀÄÛ zÀÄgÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀ vÀqÉ C¢ü¤AiÀĪÀÄ-1994:- ºÉtÄÚ ¨sÀÆæt ºÀvvÀqÉUÀlÖ®Ä ¨sÀÆæt °AUÀ ¥ÀjÃPÉë ªÀÄvÀÄÛ ¨sÀÆt ºÀvÉåAiÀÄ£ÀÄß F PÁ£ÀÆ£ÀÄ ¤µÉâü¸ÀÄvÀÛzÉ. 21) PÉç¯ï zÀÆgÀzÀ±Àð£À (¤AiÀÄAvÀæt) C¢ü¤AiÀĪÀÄ 1995 ¸ÉPÀë£ï 19 :- d£ÀgÀ zsÀªÀÄð, ¨sÁµÉ, d£ÁAUÀ, eÁw CxÀªÁ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß UÀÄj¥Àr¹ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄUÀ¼À°è C¸ÀºÀ£É, AiÀÄÄzÀÞ ¥ÀæZÉÆâü¸ÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÉç¯ï C¥ÀgÉÃlgÀ£ÀÄß §A¢ü¹, «ZÁgÀuÉUÉ M¼À¥Àr¸À§ºÀÄzÀÄ. ªÀÄPÀ̼À ªÀÄ£À¸Àì£ÀÄß PÀ®Ä¶vÀUÉƽ¸ÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁAiÀÄðPÀæªÀÄ ¥Àæ¸ÁgÀ ªÀiÁqÀĪÀªÀgÀ ªÉÄïÉAiÀÄÆ EAxÀºÀ PÀæªÀÄ PÉÊUÉƼÀÀÄzÀÄ. 22) PÉç¯ï zÀÆgÀzÀ±Àð£À (¤AiÀÄAvÀæt) C¢ü¤AiÀĪÀÄ 1995 ¸ÉPÀë£ï 19 :- d£ÀgÀ zsÀªÀÄð, ¨sÁµÉ, d£ÁAUÀ, eÁw CxÀªÁ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß UÀÄj¥Àr¹ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄUÀ¼À°è ¸ÀªÀiÁ£À CªÀPÁ±À, ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÉ ºÁUÀÆ ¥ÀÆtðªÁV ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ C¢ü¤AiÀÄ-1995 PÁ¬ÄzÉAiÀÄÄ «PÀ®ZÉÃvÀ£ÀjUÉ J¯Áè jÃwAiÀÄ ¸ÀªÀiÁ£À CªÀPÁ±À MzÀV¸ÀĪÀ GzÉÝñÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢zÉ 23) ªÀÈwÛ ²PÀët PÁ¬ÄzÉ-1996 gÀAvÉ 14 ªÀµÀðzÉƼÀV£À AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ²µÀå ªÀÈwÛ CxÀªÁ ¸ÁUÀuÉ ºÀqÀV£À°è AiÀiÁªÀÅzÉà GzÉÆåÃUÀPÉÌ vÉUÉzÀÄPÉƼÀÄîªÀÅzÀ£ÀÄß ¤µÉâü¸ÀÄvÀÛzÉ. »ÃUÉ ¨sÀgÀvÀzÀ°è E£ÀÆß ¸ÁPÀµÀÄÖ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̼À §zÀÄPÀÄ, gÀPÀëuÉ, «PÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄ«PÉUÁV ¨É¼ÀPÀÄ ZÉ®ÄèvÀÛªÉ. ¸ÀÆZÀ£É :- E£ÀÆß ºÀ®ªÁgÀÄ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃªÀÅ ¤ªÀÄä CzsÀåAiÀÄ£ÀzÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è UÀÄgÀÄw¹ vÀgÀ¨ÉÃw ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°è ««zsÀ UÀÄA¥ÀÄUÀ½UÉ «ªÀj¸À§ºÀÄzÁVzÉ.

¨sÁgÀvÀzÀ°è PÀ¼ÉzÀ 3 zÀ±ÀPÀUÀ½A¢ÃZÉUÉ ªÀÄPÀ̼À ¥ÀgÀªÁVAiÉÄà gÀÆ¥ÀÄUÉÆAqÀÄ ¥Àæ¨sÁªÀ ©ÃgÀÄwÛgÀĪÀ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼ÀÄ

1) 1986 - ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ¥ÀzÀÞw (¤µÉÃzsÀ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀÄAvÀæt) PÁ¬ÄzÉ (Child Labour (Prohibi on & Regula on Act) ( F PÁ¬ÄzÉAiÀÄÄ 2016 gÀ°è wzÀÄÝ¥ÀrAiÀiÁV ¨Á® ªÀÄvÀÄÛ Q±ÉÆÃgÀ PÁ«ÄðPÀgÀ (¤µÉÃzsÀ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀÄAvÀæt) PÁ¬ÄzÉ JAzÀÄ ªÀiÁ¥ÁðqÁVzÉ) 2) 2000 - ¨Á® £ÁåAiÀÄ PÁ¬ÄzÉ CxÀªÁ ªÀÄPÀ̼À £ÁåAiÀÄ PÁ¬ÄzÉ -(Juvenile Jus ce(Care & Protec on)Act) (¥ÉÆõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉ) PÁ¬ÄzÉ (F PÁ¬ÄzÉAiÀÄÆ PÀÆqÀ 2006, 2015 gÀ°è wzÀÄÝ¥ÀrAiÀiÁVzÉ) 3) 2006 - ¨Á®å «ªÁºÀ ¤µÉÃzsÀ PÁ¬ÄzÉ (Child Marriage Preven on Act) (2015 gÀ°è wzÀÄÝ¥ÀrAiÀiÁVzÉ) (PÀ£ÁðlPÀzÀ°è wzÀÄÝ¥ÀrAiÀÄÄ 2016gÀ°è wzÀÄÝ¥ÀrAiÀiÁV 26-04-2017 C£ÀĪÉÆÃzÀ®£É ¥ÀqÉzÀÄ01-03-2018 jAzÀ C£ÀĵÁÖUÉƼÀÄîwÛzÉ) 4) 2009 - GavÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀqÁØAiÀÄ ²PÀët PÁ¬ÄzÉ (Right to Educa on Act) (6-14 ªÀAiÉÆêÀiÁ£ÀzÀ J¯Áè ªÀÄPÀ̽UÉ) 26-08-2009 gÀ°è M¦àUÉAiÀiÁV gÁµÀÖç¥Àw CAQvÀ ¥ÀqÉzÀÄ 2010jAzÀ eÁjUÉÆArzÉ. 5) 2012 - ¯ÉÊAVPÀ C¥ÀgÁzsÀUÀ½AzÀ ªÀÄPÀ̼À ¸ÀAgÀPÀëuÁ C¢ü¤AiÀĪÀÄ (Protec on of Children from Sexual offences Act) F PÁ¬ÄzÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À ¥ÀgÀªÁV zsÀé¤ JvÀÄÛªÀ ¥ÀæwAiÉƧâjUÀÆ w½¢gÀ¯ÉèÉÃPÀÄ. ºÁUÁV EªÀÅUÀ¼À ¸ÀªÀÄUÀæ CzsÀåAiÀÄ£À ªÀÄvÀÄÛ F PÁ¬ÄzÉAiÀÄ£ÀÄß eÁjUÉƽ¸À®Ä PÉÃAzÀæ ªÀÄvÀÄÛ DAiÀiÁAiÀÄ gÁdåUÀ¼ÀÄ gÀƦ¹gÀĪÀ ¤AiÀĪÀiÁªÀ½UÀ¼À£ÀÆß (gÀƯïì) PÀÆqÀ CjvÀÄPÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ CvÀåªÀ±ÀåPÀ.

£ÁåAiÀiÁ®AiÀÄUÀ¼ÀÄ ¤ÃrgÀĪÀ wÃ¥ÀÄðUÀ¼À CjªÀÅ :

1)

1996-¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀĦæA PÉÆÃmïð wÃ¥ÀÄð:- 14 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß C¥ÁAiÀÄPÁj PÉëÃvÀæzÀ°è AiÀiÁªÀÅzÉà PÁgÀtPÀÆÌ zÀÄrªÉÄUÉ vÉÆqÀV¸ÀĪÀAw®è. MAzÀÄ ªÉÃ¼É ªÀiÁ°ÃPÀgÀÄ AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß zÀÄrªÉÄUÉ ElÄÖPÉÆArzÀÝ°è CªÀjUÉ 20 ¸Á«gÀ zÀAqÀ «¢ü¸À¨ÉÃPÀÄ. ©qÀÄUÀAqÉUÉÆAqÀ ªÀÄUÀÄ«£À PÀÄlÄA§zÀ M§â ªÀAiÀĸÀÌjUÉ GzÉÆåÃUÀ SÁvÀjAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀPÁðgÀ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. E®èªÁzÀgÉ 20¸Á«gÀ zÀAqÀzÀ eÉÆvÉUÉ 5 ¸Á«gÀ gÀÆ¥Á¬ÄAiÀÄ£ÀÄß ¸ÉÃj¹ ªÀÄUÀÄ«£À ±ÉæÃAiÉÆéüªÀÈ¢ÞUÉ §¼À¸À¨ÉÃPÀÄ JAzÀÄ w½¸ÀÄvÀÛzÉ.

2) 1997- PÀ£ÁðlPÀzÀ ºÉÊ PÉÆÃmïð – 12 ªÀµÀðzÉƼÀV£À AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß, AiÀiÁªÀÅzÉà PÁgÀtPÀÆÌ, AiÀiÁªÀÅzÉà PÉëÃvÀæzÀ°è zÀÄr¹PÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ C¥ÀgÁzsÀ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

38


¨sÁgÀwÃAiÀÄ zÀAqÀ ¸ÀA»vÉ (Indian Penal code-IPC) - 1960 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9)

312, 313 §®ªÀAvÀzÀ UÀ¨sÀð¥ÁvÀ ¤µÉÃzsÀ 313 UÀ¨sÀðªÀwAiÀÄ M¦àUÉ E®èzÉà UÀ¨sÀð¥ÁvÀ ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ-ªÀiÁr¸ÀĪÀÅzÀÄ C¥ÀgÁzsÀ 316 ²±ÀĺÀvÉå ¤µÉÃzsÀ 317 12 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀUÀĪÀ£ÀÄß gÀQë¸À¨ÉÃPÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà vÀAzÉ-vÁ¬Ä CxÀªÁ ¥ÉÆõÀPÀgÀÄ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß J°èAiÉÆà vÉÆgÉzÀÄ ºÉÆÃUÀĪÀÅzÀÄ K¼ÀÄ ªÀµÀðUÀ¼À PÁgÁUÀȺÀªÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ zÀAqÀzÀ ²PÁëºÀð C¥ÀgÁzsÀ. 334, 335 gÀ ¥ÀæPÁgÀ ¹nÖ¤AzÀ CxÀªÁ ¢rüÃgï GzÁéUÀ¢AzÀ ªÀÄPÀ̽UÉ ºÉÆqÉzÀÄ UÁAiÀÄUÉƽ¹zÀgÉ CAxÀªÀjUÉ MAzÀÄ wAUÀ¼À ¸ÉgɪÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ gÀÆ.500 zÀAqÀ«zÉ. 363(J) ªÀÄPÀ̼À C¥ÀºÀgÀt ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ ²PÁëºÀð C¥ÀgÁzsÀ 366(J) C¥Áæ¥ÀÛ ªÀAiÀĹì£À ºÉtÄÚ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß AiÀiÁªÀÅzÉà zÀÄgÀÄzÉÝñÀPÉÌ PÀgÉzÉÆAiÀÄÄåªÀÅzÀÄ CxÀªÁ J¼ÉzÉÆAiÀÄÄåªÀÅzÀÄ ²PÁëºÀð C¥ÀgÁzsÀ. 372 ªÀÄvÀÄÛ 373 C¥Áæ¥ÀÛ ªÀAiÀĹì£À ºÉtÄÚ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ªÉʱÁåªÀnPÉUÉ vÀ¼ÀÄîªÀ GzÉÝñÀ¢AzÀ PÉÆAqÀÄPÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ CxÀªÁ ªÀiÁgÀĪÀÅzÀÄ ²PÁëºÀð C¥ÀgÁzsÀ. 375 16 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ºÉtÄÚ ªÀÄUÀÄ«£À ªÉÄÃ¯É ¯ÉÊAVPÀ zËdð£Àå CxÀªÁ zÀÄgÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀ C¥ÀgÁzsÀ. 15 ªÀµÀðzÉƼÉÆV£À ºÉtÄÚ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ªÀÄzÀĪÉAiÀiÁVzÀÝgÀÆ, UÀAqÀ D ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ¸ÀA¨sÉÆÃV¹zÀgÉ CzÀÄ CvÁåZÁgÀªÉÃAzÉà ¥ÀjUÀtÂvÀªÁUÀÄvÀÛzÉ.

C¥ÀgÁzsÀ zÀAqÀ ¸ÀA»vÉ (¢ PÉÆÃqï D¥sï Qæ«Ä£À¯ï ¥ÉÆæ¹Ãdgïì - 1973 PÀ®A 360 C¥ÀgÁzsÀ ªÀiÁrzÀ ªÀåQÛAiÀÄÄ 21 ªÀµÀðzÀ M¼ÀV£ÀªÀgÁVzÀÝgÉ CzÀÄ CªÀgÀÄ ªÀiÁrgÀ§ºÀÄzÁzÀ ªÉÆzÀ® C¥ÀgÁzsÀªÁVzÀÝ°è CªÀ¤UÉ/½UÉ JZÀÑjPÉ ¤Ãr, ¥ÉÆæ¨ÉõÀ£ï ªÉÄÃ¯É ©qÀ¨ÉÃPÀÄ JAzÀÄ w½¸ÀÄvÀÛzÉ. ¸ÀÆZÀ£É : ¨sÁgÀwÃAiÀÄ zÀAqÀ ¸ÀA»vÉAiÀÄÄ E£ÀÆß ºÀ®ªÁgÀÄ PÀ®AUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÄÝ CUÀvÀåªÉ¤¸ÀĪÀ DAiÀÄÝ PÀ®AUÀ¼À£ÀÄß ªÉÄÃ¯É ¸ÀÆa¸À¯ÁVzÉ. ºÉaÑ£À C£ÀĨsÀªÀPÁÌV ¨sÁgÀwÃAiÀÄ zÀAqÀ ¸ÀA»vÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀA¥ÀÆtð CzsÀåAiÀÄ£À ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ GvÀÛªÀÄ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

39


¯ÉÊAVPÀ C¥ÀgÁzsÀUÀ½AzÀ ªÀÄPÀ̼À ¸ÀAgÀPÀëuÁ C¢ü¤AiÀĪÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ -2012gÀ (POCSO Act & Rules-2012) CrAiÀÄ°è ªÀÄUÀÄ«£À ªÉÄïÁUÀĪÀ ¯ÉÊAVPÀ zËdð£Àå ªÀÄvÀÄÛ ²PÉëAiÀÄ ¥ÀæªÀiÁt F PÁ¬ÄzÉAiÀÄ ¥ÀæPÁgÀ 18 ªÀµÀð ¥ÀÆtðUÉƽ¸ÀzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄ£ÀĵÀå fë 'ªÀÄUÀÄ'. PÁ¬ÄzÉAiÀÄ°è ¥ÀæªÀÄÄRªÁV w½¹gÀĪÀ C¥ÀgÁzsÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ²PÉëUÀ¼À «ªÀgÀ PÄê. ¯ÉÊAVPÀ C¥ÀgÁzsÀUÀ¼ÀÄ ¸ÀA. 1

2

3

4

AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀåQÛAiÀÄÄ AiÀiÁªÀÅzÉà jAw¬ÄAzÀ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ¥ÀæZÉÆâ¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄUÀÄ«£À ªÉÄð£À ¯ÉÊAVPÀ zËdð£ÀåªÉAzÁUÀÄvÀÛzÉ. ĂĨ ÑŌÑPǾMPÒQÑ ŒÑŔÞMÕMŒŒMÞÕPÅ ªÀÄUÀÄ«£À ªÉÄÃ¯É AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀåQÛAiÀÄÄ §¯ÁvÁÌgÀªÁV ¯ÉÊAVPÀ zÁdð£Àå J¸ÀVzÀgÉ CzÀÄ §®vÁÌgÀAiÀÄÄvÀ ¯ÉÊAVPÀ zËdð£ÀåªÁUÀÄvÀÛzÉ. ĂĖŊŊǾMQMPÑŇ Ĩ ÑŌÑPǾMPÒQÑ ŒÑŔÞMÕMŒŒMÞÕPÅ ¯ÉÊAVPÀ GzÉÝñÀ¢AzÀ ªÀÄUÀÄ«£À zÉúÀzÀ £Á£Á ¨sÁUÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÄlÄÖªÀÅzÀÄ ºÁUÀÆ ªÀÄÄlÄÖªÀAvÉ ¥ÉæÃgÉæ¸ÀĪÀÅzÀÄ PÀÆqÀ ¯ÉÊAVPÀ zËdð£ÀåªÁUÀÄvÀÛzÉ. ĂĬ ÑŔÞMÕMŒŒMÞÕPÅ AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀåQÛAiÀÄÄ ªÀÄUÀÄ«£À ªÉÄÃ¯É wêÀæ ¸ÀégÀÆ¥ÀzÀ ¯ÉÊAVPÀ ºÀ¯Éè J¸ÀVzÀgÉ C¥ÀgÁzsÀ. ĂAggravated Sexual assault)

PÁ¬ÄzÉAiÀÄ ²PÉëUÀ¼ÀÄ PÀ®AUÀ¼ÀÄ 7 ªÀù ÀðPÉÌ PÀrªÉÄ E®èzÀAvÉ DfêÀ PÁgÁUÀȺÀ ªÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ zÀAqÀ (PÀ®A 4) 5

7

9

5

AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀåQÛ ªÀÄÄUÀÄ«UÉ ¯ÉÊAVPÀ QgÀÄPÀļÀ ¤ÃrzÀ°è C¥ÀgÁzsÀªÁUÀÄvÀÛzÉ. ĂĬ ÑŔÞMÕOMǾMŒŒÖ ÑŌPÅ

11

6

ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß AiÀiÁªÀÅzÉà jÃwAiÀÄ C²èî avÀæUÀ¼À gÀZÀ£ÉUÁV §¼À¹PÉÆAqÀ°è CzÀÄ C¥ÀgÁzsÀªÁUÀĪÀÅzÀÄ.

13

7

ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ¸ÁUÁtÂPÉ ĂChild Traffiking) ªÀiÁqÀ®Ä ¥Àæw¤¢üAiÀiÁV ¨sÁUÀªÀ»¹zÀ°è ºÁUÀÆ AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀåQÛAiÀÄÄ ¯Á¨sÀPÁÌV E£ÉÆßAzÀÄ ªÀåQÛAiÀÄ ¸ÀAUÀqÀ ¨sÁVAiÀiÁzÀgÀÆ C¥ÀgÁzsÀUÀ¼À zÀÄù ÉàçÃgÀuÉ JAzɤ¸ÀÄvÀÛzÉ.

16

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

10 ªÀù ÀðPÉÌ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀzÀ fêÁªÀ¢ü ²PÉëAiÀĪÀgÉUÀÆ «¸ÀÛj¸À§ºÀÄzÁzÀ PÀpt ²PÉë (PÀ®A 6) 3 ªÀù ÀðPÉÌ PÀrªÉĬĮèzÀ PÁgÁUÀȺÀªÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ zÀAqÀ (PÀ®A 8) 5 ªÀù ÀðPÉÌ PÀrªÉĬĮèzÀ 7 ªÀµÀðUÀ¼ÀªÀgÉUÉ «¸ÀÛj¸À§ºÀÄzÁzÀ ¸ÀeÉ ªÀÄvÀÄÛ zÀAqÀ. (PÀ®A 10) 3 ªÀµÀðUÀ¼ÀªÀgÉUÉ «¸ÀÛj¸À§ºÀÄzÁzÀ PÁgÁUÀȺÀªÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ zÀAqÀ (PÀ®A 12) 5 ªÀµÀðUÀ¼ÀªÀgÉUÉ «¸ÀÛj¸À§ºÀÄzÁzÀ PÁgÁUÀȺÀ ªÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ zÀAqÀ (PÀ®A 15) F C¢ü¤AiÀĪÀÄUÀ¼À PÀ®AUÀ¼À°è C¥ÀgÁzsÀPÁÌV ¤UÀ¢ü¥Àr¹gÀĪÀ ²PÉëAiÀÄ£ÀÄß «¢ü¸À¯ÁUÀĪÀÅzÀÄ (PÀ®A 17 )

40


ªÀÄUÀÄ ¯ÉÊAVPÀ zËdð£ÀåPÉÌ M¼ÀUÁzÁUÀ PÁ£ÀƤ£À ªÉÄÃgÉUÉ vÉUÉzÀÄPÉƼÀî¨ÉÃPÁzÀ CUÀvÀå PÀæªÀÄUÀ¼ÀÄ  ¯ÉÊAVPÀ C¥ÀgÁzsÀ WÀn¹zÀ 24 WÀAmÉUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼À ¸Éßûà «±ÉõÀ ¥ÉÆðøÀjUÉ (Special Juvenile Police) CxÀªÁ ¹ÜýÃAiÀÄ ¥Éưøï oÁuÉUÉ ªÀiÁ»w ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ.  ¯ÉÊAVPÀ C¥ÀgÁzsÀ WÀn¹zÀ 24 WÀAmÉUÀ¼À°è ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ºÀwÛgÀzÀ D¸ÀàvÉæUÉ ¸ÉÃj¸ÀĪÀÅzÀÄ. ºÉtÄÚ ªÀÄUÀĪÁzÀ°è ªÀÄ»¼Á ªÀåzÉåjAzÀ vÀAzÉ vÁ¬Ä JzÀÄgÀ°è CxÀªÁ ªÀÄUÀÄ«£À ¸ÀA¥ÀÆtð «±Áé¸À UÀ½¹gÀĪÀªÀgÀ ¸ÀªÀĸÀPÀëªÀÄzÀ°è ªÉÊzÀåQÃAiÀÄ ¥ÀjÃPÉëUÉ M¼À¥Àr¸À¨ÉÃPÀÄ.  ¯ÉÊAVPÀ C¥ÀgÁzsÀ WÀn¹zÀ 24 WÀAmÉUÀ¼À°è f¯Áè ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt ¸À«ÄwUÉ (CWC) CxÀªÁ «±ÉõÀ £ÁåAiÀiÁ®AiÀÄPÉÌ (Special Court) ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ºÁdgÀÄ¥Àr¹ ªÀÄUÀÄ«£À ¸ÀAgÀPÀëuÉAiÀÄ£ÀÄß ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ.  ¯ÉÊAVPÀ zËdð£ÀåPÉÌ M¼ÀUÁzÀ ªÀÄUÀÄ«£À ªÀgÀ¢AiÀÄ£ÀÄß AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀiÁzsÀåªÀÄUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ, bÁAiÀiÁavÀæUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß UÀÄgÀÄw¸À°gÀĪÀ ªÀiÁ»wUÀ¼À£ÀÄß ªÀgÀ¢ ªÀiÁqÀĪÀAw®è. MAzÀÄ ªÉÃ¼É ªÀgÀ¢ ªÀiÁqÀzÀÝ°è ªÀÄPÀ̼À ¸Éßû «±ÉõÀ ¥ÉưøÀjUÉ (Special Juvenile Police) w½¸ÀĪÀÅzÀÄ.  ªÀÄUÀÄ«UÉ vÀÄvÀÄð ¥ÀjºÁgÀ CxÀªÁ ¸ÀÄzsÁgÀuÉ CUÀvÀå PÀAqÀħAzÀgÉ ªÀÄUÀÄ«£À ¥ÀgÀªÁV Cfð ¸À°è¹ £ÁåAiÀiÁ®AiÀÄ¢AzÀ ªÀÄzsÀåAvÀgÀ ¥ÀjºÁgÀ ¥ÀqÉzÀÄPÉƼÀÀÄzÀÄ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

41


ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À eÁjUÁV UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬Äw/ªÁqïð d£À¥Àæw¤¢üUÀ¼À ¥ÁvÀæ 1) ¤ªÀÄä UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬Äw ªÁå¦ÛAiÀÄ°è 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÆ PÀÆqÀ PÀ¤µÀÖ 10 £Éà vÀgÀUÀwAiÀÄvÀ£ÀPÀ “±Á¯Á ²PÀët” ¥ÀqÉAiÀÄĪÀAvÉ

ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄUÀÄ ±Á¯ÉAiÀÄ£ÀÄß ©qÀzÀAvÉ UÀªÀÄ£ÀºÀj¸À¨ÉÃPÀÄ. 2) ¤dªÁVAiÀÄÆ AiÀiÁgÀÄ §qÀªÀjzÁÝgÉÆà CAxÀºÀ §qÀPÀÄlÄA§PÉÌ ¸ÀPÁðgÀzÀ ««zsÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼ÀÄ zÉÆgÀPÀĪÀAvÉ ªÀiÁrj. 3) 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄUÀÄ«£À ªÉÄÃ¯É AiÀiÁªÀÅzÉà vÀgÀºÀzÀ zËdð£Àå, QgÀÄPÀļÀ, »A¸É, CvÁåZÁgÀ, C¥ÀgÀºÀgÀt, ºÀ¯Éè £ÀqÉAiÀÄzÀAvÉ UÀªÀÄ£ÀºÀj¹j. 4) ¤ªÀÄä ¥ÀAZÁ¬Äw/ªÁqïð£À°è J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÆ PÀqÁØAiÀĪÁV ±Á¯ÉUÉ ¸ÉÃgÀĪÀAvÉ, ¸ÉÃjzÀ ªÀÄUÀÄ ±Á¯ÉUÉ PÀqÁØAiÀĪÁV ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀAvÉ £ÉÆÃrPÉƽîj. 5) 6 ªÀµÀðzÉƼÀV£À J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÆ CAUÀ£ÀªÁrUÉ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀAvÉ, ¥Ë¶ÖPÀ DºÁgÀ, ZÀÄZÀÄѪÀÄzÀÄÝ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀAvÉ ªÀÄÄvÀĪÀfðªÀ»¹j. 6) ¤ªÀÄä ªÁå¦ÛAiÀÄ ±Á¯É, ªÀ¸Àw ¤®AiÀÄUÀ½UÉ DUÁUÀ ¨sÉÃn ¤Ãr C°è£À ªÀÄPÀ̼À eÉÆvÉ ¸ÀAªÁzÀ £Àqɹ CªÀgÀ CºÀªÁ®ÄUÀ¼À£ÀÄß D°¹j ªÀÄvÀÄÛ ±ÀÄzÀÞ PÀÄrAiÀÄĪÀ ¤ÃgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ±ËZÁ®AiÀÄ G¥ÀAiÉÆÃV¸À®Ä CªÀPÁ±À ªÀiÁrPÉÆr. 7) ¤ªÀÄä ¥ÀAZÁ¬ÄwAiÀÄ£ÀÄß “¨Á®PÁ«ÄðPÀ ªÀÄÄPÀÛ ¥ÀAZÁ¬Äw CxÀªÁ ªÁqïð” JAzÀÄ WÉÆö¸À®Ä J¯Áè jÃwAiÀÄ PÀæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß vÉUÉzÀÄPÉƼÀî®Ä ªÀÄÄAzÁVj. 8) ¤ªÀÄÆägÀ£ÀÄß ªÀÄPÀ̼À ¸Éßû UÁæªÀĪÀ£ÁßV ¥ÀjªÀwð¹ gÁdåPÉÌà ªÀiÁzÀj JA§ ¥ÀÄgÀ¸ÁÌgÀªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄ®Ä ±Àæ«Ä¹j. 9) ¤ªÀÄä ¥ÀAZÁ¬Äw/ªÁqïð£À°è PÀqÁØAiÀĪÁV ªÀµÀðPÉÆ̪ÉÄäAiÀiÁzÀgÀÆ “ªÀÄPÀ̼À «±ÉõÀ UÁæªÀÄ ¸À¨sÉ”AiÀÄ£ÀÄß £Àqɹ ªÀÄPÀ̼À ¸ÀAPÀµÀÖUÀ¼À£ÀÄß D°¹j ªÀÄvÀÄÛ CªÀjUÉ ¨ÉÃPÁzÀ ¸ËPÀAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß MzÀV¸À®Ä ªÀÄÄAzÁVj. 10) ¨Á®å«ªÁºÀ / C¥Áæ ¥ À Û ªÀ Ä UÀ Ä «£À ¤²Ñ v ÁxÀ ð £À q É A iÀ Ä ÄªÀ Å zÀ Ä w½zÀ Ä §AzÀ g É PÀ Æ qÀ ¯ É Ã ¦.r.N. ªÀ Ä vÀ Ä Û UÁæ ª À Ä ¯ÉPÁÌ¢üPÁjUÀ¼ÀÄ/DgÉÆÃUÁå¢üPÁjUÀ½UÉ PÁAiÀÄð¥ÀæªÀÈvÀÛgÁUÀĪÀAvÉ MvÁ۬Ĺj.

¥ÉÆõÀPÀgÀ dªÁ¨ÁÝjUÀ¼ÀÄ

1) GavÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀqÁØAiÀÄ ²PÀëtªÀ£ÀÄß ¸ÀPÁðgÀªÉà MzÀV¸ÀÄwÛgÀĪÀÅzÀjAzÀ ¤ªÀÄä ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß PÀqÁØAiÀĪÁV ±Á¯ÉUÉ PÀ¼ÀÄ»¹j. 2) ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ±Á¯ÉUÉ PÀ¼ÀÄ»¸ÀĪÀAvÉ ¥ÉæÃgÉæ¸À®Ä §gÀĪÀ ²PÀëPÀgÀÄ, J¸ï.r.JA.¹.AiÀĪÀgÀÄ, ¸ÀAWÀ-¸ÀA¸ÉÜAiÀĪÀgÀÄ CxÀªÁ E¤ßvÀgÀ C¢üPÁjUÀ½UÉ

UËgÀ ¤Ãrj ªÀÄvÀÄÛ PÀÄAlÄ £É¥À/GqÁ¥sÉ ªÀiÁvÀÄUÀ¼À£ÀÄß DqÀÄvÀÛ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ±Á¯ÉUÉ ºÉÆÃUÀ¢zÀÝgÀÆ ¥ÀgÀªÁV®è JA§ ¨ÉÃdªÁ¨ÁÝjvÀ£ÀªÀ£ÀÄß zÀAiÀĪÀiÁr ¤°è¹j. 3) ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ªÀÄUÀÄ«£À ²PÀëtPÁÌV RZÀÄð ªÀiÁqÀÄwÛgÀĪÀ J¯Áè ºÀtPÁ¸ÀÆ PÀÆqÀ ¤ªÀÄäzÉà JA§ ªÀÄ£ÉÆèsÁªÀ gÀÆrü¹PÉƽîj. 4) ¤ªÀÄÆäj£À ±Á¯É/CAUÀ£ÀªÁr PÀlÖqÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÄgÀQëvÀªÁV PÁ¥Árj. zÉêÁ®AiÀÄPÉÌ PÉÆqÀĪÀ UËgÀªÀªÀ£ÀÄß ±Á¯ÉUÉ ¤Ãrj. 5) ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ªÀÄPÀ̼À ²PÀëtPÁÌV ºÀ®ªÀÅ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À£ÀÄß eÁjUÉƽ¸ÀÄwÛzÀÄÝ CªÀÅUÀ¼ÀÄ ¸ÀjAiÀiÁV ®©ü¸ÀĪÀAvÉ UÀªÀÄ£ÀºÀj¹j. 6) ¨Á®å«ªÁºÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀÄä ªÀÄ£ÉAiÀÄ°è ªÀiÁqÀ¨ÉÃr ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀÄä PÀÄlÄA§zÀ AiÀiÁªÀ ªÀÄUÀĪÀÇ PÀÆqÀ ±Á¯É©qÀzÀAvÉ UÀªÀÄ£ÀºÀj¹j.

AiÀÄĪÀPÀ ¸ÀAWÀzÀªÀgÉà .. ¸Àé-¸ÀºÁAiÀÄ ¸ÀAWÀzÀªÀgÉÃ. . . .  ¤ªÀÄä NtÂ/ªÁqïð/§qÁªÀuÉ/UÁæªÀÄzÀ J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÆ ²PÀët¢AzÀ ªÀAavÀgÁUÀzÀAvÉ d£ÀjUÉ eÁUÀÈw ªÀÄÆr¹j ªÀÄvÀÄÛ JZÀÑjPÉ ¤Ãrj.  ªÀÄUÀĪÉÇAzÀÄ vÉÆAzÀgÉAiÀÄ°ègÀĪÀÅzÀÄ PÀAqÀħAzÀgÉ PÀÆqÀ¯Éà ºÀwÛgÀzÀ ¥Éưøï oÁuÉUÉ CxÀªÁ ªÀÄPÀ̼À ¸ÀºÁAiÀĪÁtÂUÉ w½¹j. C¥ÁAiÀÄzÀ°ègÀĪÀ ªÀÄUÀÄ PÀAqÀħAzÀgÉ ¸ÀévÀB ¤ÃªÉà ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt ¸À«ÄwUÉ §®èªÀgÀ ¸ÀºÁAiÀÄzÉÆA¢UÉ ºÁdgÀÄ¥Àr¹ ¥ÉÆõÀuÉ

ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉ ¹UÀĪÀAvÉ ªÀiÁrj. PÁuÉAiÀiÁVgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ CxÀªÁ NrºÉÆÃVgÀĪÀ/Nr §A¢gÀĪÀ ªÀÄUÀÄ PÀAqÀħAzÀgÉ PÁuÉAiÀiÁzÀ ªÀÄPÀ̼À §ÆågÉÆà CxÀªÁ ªÀÄPÀ̼À ¸Éßû ¥ÉÆðøï WÀlPÀPÉÌ w½¹ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ¸ÀAPÀµÀÖ¢AzÀ ¥ÁgÀĪÀiÁrj.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

42


±Á¯Á©üªÀÈ¢Þ ªÀÄvÀÄÛ ªÉÄîĸÀÄÛªÁj ¸À«Äw (J¸ï.r.JA.¹.) ¥ÀzÁ¢üPÁjUÀ¼À dªÁ¨ÁÝjUÀ¼ÀÄ

 ±Á¯ÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄPÀ̽UÉ DPÀµÀðtÂÃAiÀÄUÉƽ¹j.  ¸ÀPÁðgÀ MzÀV¸À¨ÉÃPÁzÀ ¸Ë®¨sÀå/¸ËPÀAiÀÄðUÀ¼À «¼ÀA§ªÁzÀgÉ, ®©ü¸À¢zÀÝgÉ zÉÆgÀQ¹PÉÆqÀ®Ä ªÀÄÄAzÁVj  ±Á¯ÉUÉ ¨ÁgÀ¢gÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À PÀÄlÄA§UÀ¼ÉÆA¢UÉ D¥ÀÛ ¸ÀªÀiÁ¯ÉÆÃZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß £ÀÄjvÀ D¥ÀÛ¸ÀªÀiÁ¯ÉÆÃZÀPÀgÀ ªÀÄÆ®PÀ

      

£Àqɹ ªÀÄUÀÄ ±Á¯ÉUÉ ¨ÁgÀ¢gÀ®Ä EgÀĪÀ £ÉÊd PÁgÀtUÀ¼À£ÀÄß w½AiÀÄ®Ä ¥ÀæAiÀÄwß¹j ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÆPÀÛ ¨ÉA§®ªÀ£ÀÄß ªÀÄUÀÄ«£À PÀÄlÄA§PÉÌ ¤Ãrj. ±Á¯É ªÀÄvÀÄÛ ±Á¯Á ¥Àj¸ÀgÀªÀ£ÀÄß DPÀµÀðtÂÃAiÀÄUÉƽ¸À®Ä ±Á¯Á DªÀgÀtzÀ°è VqÀUÀ¼À£ÀÄß £Ér¹ ¥Àj¸ÀgÀ ¸Éßû ±Á¯ÉAiÀÄ£ÁßV ¥ÀjªÀwð¹j. ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ïUÀ¼À£ÀÄß ¨ÉA§°¹j ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß §®¥Àr¹ ªÀÄPÀ̼À zsÀé¤AiÀÄ£ÀÄß UÀnÖUÉƽ¹j. ±Á¯ÉAiÀÄ°è ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÄÄPÀÛªÁV ªÀiÁvÀ£ÁqÀ®Ä CªÀPÁ±À ªÀiÁrPÉÆr ªÀÄvÀÄÛ vÀªÀÄUÉ JzÀÄgÁUÀÄ ¸ÀA¢UÀÝ ¹ÜwUÀ¼À£ÀÄß ºÉýPÉƼÀî®Ä ±Á¯ÉAiÀÄ°è PÀqÁØAiÀĪÁV zÀÆgÀÄ ¥ÀnÖUÉAiÀÄ£ÀÄß C¼ÀªÀr¹j. ¥Àæw vÀgÀUÀwAiÀÄ PÉÆoÀrUÀ¼À°è ªÀÄvÀÄÛ PÀbÉÃjAiÀÄ UÉÆÃqÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É PÀqÁØAiÀĪÁV ªÀÄPÀ̼À ¸ÀºÁAiÀĪÁt 1098 PÀqÁØAiÀĪÁV §gɹj. UÁæªÀÄzÀ CxÀªÁ £Ár£À zÁ¤UÀ½AzÀ DyðPÀ ¸ÀºÁAiÀĪÀ£ÀÄß ¥ÀqÉzÀÄ ±Á¯ÉAiÀÄ£ÀÄß C©üªÀÈ¢Þ¥Àr¸À®Ä ªÀÄÄAzÁVj. ¸ÀAPÀµÀÖzÀ°ègÀĪÀ ªÀÄUÀÄ CxÀªÁ ¤gÀAvÀgÀªÁV ±Á¯ÉUÉ UÉÊgÀÄ ºÁdgÁUÀĪÀ ªÀÄUÀÄ PÀAqÀħAzÀ°è 7 ¢£ÀUÀ¼À £ÀAvÀgÀ ¥ÉÆõÀPÀjUÉ £ÉÆÃnÃ¸ï ¤Ãr vÀzÀ£ÀAvÀgÀ f¯Áè ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt ¸À«ÄwUÉ ¥ÀvÀæ §gÉzÀÄ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ±Á¯ÉUÉ §gÀĪÀAvÉ PÀæªÀÄ PÉÊUÉƼÀÄîªÀAvÉ MvÁ۬Ĺj. ¤ªÀÄä ªÀÄUÀĪÀÅ PÀqÁØAiÀĪÁV ±Á¯ÉAiÀÄ°ègÀĪÀAvÉAiÀÄÆ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀÄä PÀÄlÄA§zÀ°è AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄUÀÄ ¨Á®å«ªÀºÁ/zÉêÀzÁ¹ ¥ÀzÀÞwUÉ M¼À¥ÀqÀzÀAvÉ UÀªÀÄ£ÀºÀj¹j.

¸ÀªÀÄÄzÁAiÀiÁzsÁjvÀ £ÁUÀjÃPÀ ¸ÀAWÀ-¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ ¥ÀzÁ¢üPÁjUÀ¼Éà . . . . ¤ªÀÄä ¸ÀAWÀl£ÉAiÀÄ ªÀÄÄRå ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À eÉÆvÉUÉ F zÉñÀzÀ D¹ÛAiÀiÁVgÀĪÀ 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄPÀ̼À «ZÁgÀUÀ¼À£ÀÆß PÀqÁØAiÀĪÁV ZÀað¹j. 2) ¤ªÀÄä ¸ÀAWÀl£ÉAiÀÄ UÀÄj ªÀÄvÀÄÛ GzÉÝñÀUÀ¼À°è vÀ¥ÀàzÉà “ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌ” JA§ «ZÁgÀªÀ£ÀÆß PÀÆqÀ C¼ÀªÀr¹PÉƽîj. 3) ¤ªÀÄä £ÀqÉ-ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÉAiÀÄ PÀqÉ EgÀ° 1)

f¯ÁèqÀ½vÀ, f¯Áè ¥ÀAZÁ¬Äw ªÀÄvÀÄÛ vÁ®ÆèPÀÄ ¥ÀAZÁ¬ÄwUÀ¼Éà .. .   

ªÀµÀðPÉÆ̪ÉÄä PÀqÁØAiÀĪÁV f¯ÁèqÀ½vÀ ¨sÀªÀ£ÀzÀ°è f¯Áè ªÀÄlÖzÀ C¢üPÁjUÀ¼ÀÄ, ±Á¸ÀPÀgÀÄ, ¸ÀA¸ÀzÀgÀ eÉÆvÉUÉ ªÀÄPÀ̼À ¸ÀAªÁzÀªÀ£ÀÄß K¥Àðr¹ ªÀÄPÀ̼À CºÀªÁ®ÄUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ CªÀgÀ C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß UËgÀ«¸À®Ä PÀæªÀÄ ªÀ»¹j. ¥Àæw wAUÀ¼ÀÄ £ÀqÉAiÀÄĪÀ PÉ.r.¦. ¸À¨sÉAiÀÄ°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï, ªÀÄPÀ̼À UÁæªÀÄ/ªÁqïð ¸À¨sÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ ¸ÀªÀÄwUÀ¼À ¸ÁzsÀPÀ-¨ÁzÀPÀUÀ¼À£ÀÄß MAzÀÄ ZÀZÁð«µÀAiÀĪÁV ElÄÖPÉÆAqÀÄ ZÀað¸À®Ä PÀæªÀĪÀ»¹j. EA¢£À ªÀÄPÀ̼ÀÄ EA¢£À ¥ÀæeÉUÀ¼Éà DVgÀĪÀÅzÀjAzÀ ªÀÄPÀ̽UÁVAiÉÄà f¯Áè ªÀÄlÖzÀ MAzÀÄ ¸À«ÄwAiÀÄ£ÀÄß ªÀiÁ£Àå f¯Áè¢üPÁjUÀ¼À eÉÆvÉ gÀa¹j. CUÀvÀå©zÁÝUÀ ªÀÄPÀ̼À F f¯Áè ¸À«ÄwAiÉÆA¢UÉ (ªÀÄPÀî¼ÀÄ, d£À¥Àæw¤¢üUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ C¢üPÁjUÀ¼ÀÄ M¼ÀUÉÆArgÀĪÀ ¸À«Äw) ¸À¨sÉ £Àqɹ ªÀÄPÀ̼À ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÌ£ÀÄß ¥Àæw¥Á¢¸À®Ä ªÀÄÄAzÁVj.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

43


ªÀÄPÀ̼À ¥ÉÆõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉUÁV PÀ£ÁðlPÀ gÁdåzÀ°è EgÀĪÀ ««zsÀ ªÀåªÀ¸ÉÜUÀ¼ÀÄ

PÀ£ÁðlPÀ ¸ÀPÁðgÀ

PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀ

f¯Áè¢üPÁjUÀ¼ÀÄ f¯ÁèqÀ½vÀ

ªÀÄ»¼Á ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À C©üªÀÈ¢Þ E¯ÁSÉ ¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄ

f¯Áè ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ WÀlPÀ ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ¢üPÁjUÀ¼ÀÄ

¸ÀªÀÄUÀæ ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ WÀlPÀ ¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄ

¨Á®£ÁåAiÀÄ ªÀÄAqÀ½

ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt ¸À«Äw

ªÀÄPÀ̼À ¸ÀºÁAiÀÄ ªÁt 1098

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

«±ÉõÀ ªÀÄPÀ̼À ¥ÉÆðøï WÀlPÀ ¥ÉÆðøï C¢üPÀëPÀgÀ PÀbÉÃj

44


ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï gÀZÀ£É ªÀÄvÀÄÛ §®ªÀzsÀð£É PÀÄjvÀÄ ¸ÀPÁðgÀ ºÉÆgÀr¹gÀĪÀ ¸ÀÄvÉÆÛïÉUÀ¼ÀÄ

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

45


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

46


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

47


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

48


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

49


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

50


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

51


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

52


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

53


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

54


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

55


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

56


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

57


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

58


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

59


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

60


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

61


DPÀgÀUÀ¼ÀÄ  ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ  ²æà ªÁ¸ÀÄzÉêÀ ±ÀªÀiÁð.J£ï.AiÀÄÄ. EªÀgÀ PÀ®à£É¬ÄAzÀ ¸ÁzsÀåvÉAiÉÄqÉUÉ-ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ, «zsÁ£À¸ËzsÀzÀ°è

           

ªÀÄPÀ̽zÁÝgÉAiÉÄà ?, ¸ÀĹÜgÀ C©üªÀÈ¢Þ UÀÄjUÀ¼ÀÄ, ªÀÄPÀ̼À ¸ÁUÁtÂPÉ ¥ÀjPÀ®à£É E£ÀÆß ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ªÀiÁ»w ¥ÀĹÛPÉUÀ¼ÀÄ. ²æà PÉÆt® gÁWÀªÉÃAzÀæ ¨sÀmï EªÀgÀ ©qÀÄUÀqÉAiÀÄ PÀ£À¹£À°è , ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ªÀiÁ»w ¥ÀĹÛPÉ, ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï – ªÀÄPÀ̼À PÀÆl ªÀÄÄzÀætUÀ¼ÀÄ. ²PÀët E¯ÁSÉ, UÁæ«ÄÃuÁ©üªÀÈ¢Þ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀAZÁAiÀÄvï gÁeï E¯ÁSÉUÀ¼À ¸ÀPÁðj ¸ÀÄvÉÆÛïÉUÀ¼ÀÄ PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀzÀ eÁUÀÈw PÀgÀ¥ÀvÀæUÀ¼ÀÄ ¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀA«zsÁ£À ªÀiÁ£ÀªÀ ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ PÀÄjvÀÄ ¹PÀæA ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ ¥ÀæPÀn¹gÀĪÀ ¥ÀĸÀÛPÀUÀ¼ÀÄ/PÉʦrUÀ¼ÀÄ ¨Á® £ÁåAiÀÄ PÁ¬ÄzÉ ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ¤µÉÃzsÀ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀÄAvÀæt PÁ¬ÄzÉ Dgï.n.E PÁ¬ÄzÉ ¥ÉÆÃPÉÆìà PÁ¬ÄzÉ ¸ÀPÁðgÀzÀ ¸ÀÄvÉÆÛïÉUÀ¼ÀÄ ¨Á®å «ªÁºÀ ¤µÉÃzsÀ PÁ¬ÄzÉ SÁåvÀ ºÁqÀÄUÁgÀgÀÆ ªÀÄvÀÄÛ §gÀºÁUÁgÀgÀÆ DVgÀĪÀ ²æà UÁågÀAn gÁªÀÄtÚ, ²æà UÉÆ®è½î ¨Á®PÀȵÀÚ, ²æêÀÄw «dAiÀÄzÀ¨Éâ E£ÀÆß ªÉÆzÀ¯ÁzÀ d£À¥ÀgÀ PÀ¯Á«zÀgÀ eÁUÀÈw VÃvÉUÀ¼À£ÀÄß F PÉʦrAiÀÄ°è C¼ÀªÀr¸À¯ÁVzÉ. EªÀjUÉ PÀÈvÀdÕvÉUÀ¼ÀÄ.

D©æªÉñÀ£ïì CREAM CLPRA  CMPO  SDMC  RTE  POCSO  JJA  UNCRC  BREADS  KSCPCR CWC  JJB  DCPU  SJPU  CRT  SICHREM

Child Rights Educa on & Ac on Movement Child Labour Prohibi on & Regula on Act Child Marriage Preven on Officer School Development and Monitoring Commi ee Right to Educa on Protec on of Children from Sexual offences Juvenile Jus ce Act United Na ons conven on on the Rights of the Child Bangalore Rural Educa onal and Development Society Karnataka State Commission for the Protec on of Child Rights Child Welfare Commi ee Juvenile Jus ce Board District Child Protec on Unit Special Juvenile Police Unit Child Rights Trust South India Cell for Human Rights Educa on & Monitoring

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

62


§zÀÄPÀĪÀ (fë¸ÀĪÀ) ºÀQÌ£À UÀÄA¥ÀÄ :- d£À£À ¥ÀæªÀiÁt ¥ÀvÀæ E®èzÀ ªÀÄUÀÄ, ºÉ¸Àj®èzÀ ªÀÄUÀÄ, C¥Ë¶ÖPÀvɬÄAzÀ §¼À®ÄwÛgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, vÀAzÉ-vÁ¬Ä¬ÄAzÀ wgÀ¸ÀÌj¸À®àlÖ ªÀÄUÀÄ, C£ÁgÉÆÃUÀå ¦ÃrvÀ ªÀÄUÀÄ, «µÉñÀ CUÀvÀåªÀżÀî ªÀÄUÀÄ, ¥ÉÆõÀPÀj®èzÀ ªÀÄUÀÄ, ºÉZï.L.«. ¨Á¢vÀ-C¨Á¢vÀ ªÀÄUÀÄ, ªÁ¸ÀAiÉÆÃUÀå ªÀģɬĮèzÀ ªÀÄUÀÄ, ¤gÁ²ævÀ ªÀÄUÀÄ, GvÀÛªÀÄ ¥Àj¸ÀgÀ«®èzÀ ªÀÄUÀÄ. gÀPÀëuÉAiÀÄ ºÀQÌ£À UÀÄA¥ÀÄ :- ªÀiÁgÁl CxÀªÁ ¸ÁUÁtÂPÉ ªÀÄvÀÄÛ C¥ÀºÀgÀtUÀ½UÉ M¼À¥ÀlÖ ªÀÄUÀÄ, ªÀiÁzÀPÀ ªÀå¸À£ÀPÉÌ M¼ÀUÁVgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ©Ã¢ CªÀ®A©vÀ ªÀÄUÀÄ, ¯ÉÊAVPÀ ±ÉÆõÀuÉ-zËdð£Àå-QgÀÄPÀļÀPÉÌ §°AiÀiÁUÀÄwÛgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ªÉñÁåªÁnPÉUÉ vÀ¼Àî®àlÖ ªÀÄUÀÄ, PÁuÉAiÀiÁzÀ ªÀÄUÀÄ, ªÀģɬÄAzÀ Nr ºÉÆÃVgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ªÀ®¸É PÀÄlÄA§zÀ ªÀÄUÀÄ, ªÀÄAiÀiÁðzÀ ºÀvÉåUÉ §°AiÀiÁzÀ ªÀÄUÀÄ, zÀÄgÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀPÉÌ M¼À¥ÀlÖ ªÀÄUÀÄ, D«ÄµÀUÀ½AzÁV ªÉÆøÀ ºÉÆÃzÀ ªÀÄUÀÄ, ¨Á®å«ªÁºÀPÉÌ vÀÄvÁÛzÀ ªÀÄUÀÄ, zÉêÀzÁ¹ ¥ÀzÀÞwUÉ (ªÀÄÄvÀÄÛ PÀlÄÖªÀÅzÀÄ) zÀÆqÀ®àlÖ ªÀÄUÀÄ, ¤gÁ²ævÀ ªÀÄUÀÄ, AiÀÄÄzÀÞ-¸ÀAWÀµÀðUÀ½UÉ ¹®ÄQgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ±À¸ÁÛç¨sÁå¸À-¸ÉʤPÀ ¸ÉêÉUÉ §¼ÀPÉAiÀiÁUÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ¨sÀAiÉÆÃvÁàzÀ£É - £ÀPÀë°¸ÀA ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ¸ÁªÀiÁd WÁvÀÄPÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À°è §A¢üvÀªÁVgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, PÁ£ÀƤ£ÉÆqÀ£É ¸ÀAWÀµÀðzÀ°ègÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, dÆeÁlPÉÌ-gÉøïUÀ½UÉ ¥ÀtQÌlÖ CxÀªÁ §¼ÀPÉAiÀiÁUÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ªÀÄUÀÄ, fÃvÀ PÁ«ÄðPÀ ªÀÄUÀÄ, KPÀ ¥ÉÆõÀPÀ ªÀÄUÀÄ, ºÉtÄÚ ªÀÄUÀÄ, UÀ©üðtÂAiÀiÁzÀ C¥Áæ¥ÀÛ ¨Á®Q, °AUÀ¥ÀjªÀvÀð£ÉUÉ M¼ÀUÁzÀ ªÀÄUÀÄ, ©üPÉë ¨ÉÃqÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ¥ÉÆõÀPÀjAzÀ zÀÆgÀ G½zÀ(vÀåf¸À®àlÖ) ªÀÄUÀÄ, ¥ÀæPÀÈw «PÉÆÃ¥ÀzÀ ¸ÀªÀĸÉåAiÀÄ°è ¹®ÄQgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, §AzsÀ£ÀzÀ ©üÃwAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, §A¢üAiÀiÁVgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ªÀAiÀÄÄQÛPÀ ªÀZÀð¸ÀÄì CxÀªÁ WÀ£ÀvÉUÉ zsÀPÉÌ vÀgÀĪÀAvÀºÀ ¸ÀAWÀµÀðPÉÌ M¼ÀUÁzÀ ªÀÄUÀÄ, PËlÄA©PÀ gÀPÀëuɬĮèzÀ ªÀÄUÀÄ, CPÀæªÀĪÁV §A¢ü¸À®àlÖ ªÀÄUÀÄ, ¸ÀéAiÀÄA wêÀiÁð£À¢AzÀ vÀ£Àß ªÀÄUÀĪÉAzÀÄ eÉÆvÉUÉ Ej¹PÉÆArgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ. CªÀPÁ±À ªÀÄvÀÄÛ «PÁ¸À ºÉÆAzÀĪÀ (C©üªÀÈ¢Þ ºÉÆAzÀĪÀ) ºÀQÌ£À UÀÄA¥ÀÄ :- ±Á¯ÉUÉ zÁR¯ÁUÀzÀ ªÀÄUÀÄ, ±Á¯É¬ÄAzÀ ºÉÆgÀVgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ±Á¯É ©nÖgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, C¥Ë¶ÖPÀvɬÄAzÀ §¼À®ÄwÛgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ¨sÁµÁ ¤§ðA¢üvÀ ªÀÄUÀÄ, ¥ÉÆõÀPÀjAzÀ zÀÆgÀ G½zÀ ªÀÄUÀÄ, wgÀ¸ÀÌj¸À®àqÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ªÀģɬÄAzÀ ºÉÆgÀºÁPÀ®àlÖ ªÀÄUÀÄ, C£ÁªÀ±ÀåPÀªÁV GZÁÑn¸À®àlÖ ªÀÄUÀÄ, ¸ÁªÀiÁfPÀ ¨sÀzÀævɬĮèzÀ ªÀÄUÀÄ, ªÀÄ£ÀgÀAd£É ªÀAavÀ ªÀÄUÀÄ, «±ÁæAw ¤gÁPÀgÀuÉ ºÉÆA¢zÀ ªÀÄUÀÄ, ¥ÉÆõÀuÉ - ¨ÉA§® - DgÉÊPÉ E®èzÀ ªÀÄUÀÄ, vÁgÀvÀªÀÄåPÉÌ M¼ÀUÁzÀ ªÀÄUÀÄ, ¸ÁévÀAvÀæöå«®èzÀ ªÀÄUÀÄ. ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀQÌ£À UÀÄA¥ÀÄ:- C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ½UÉ ªÀÄ£ÀßuɬĮèzÀ ªÀÄUÀÄ, ªÀiÁ»w ¸ÀÆPÀÛªÁV zÉÆgÀPÀzÀ ªÀÄUÀÄ, D¯ÉÆÃZÀ£É-¸À®ºÉ-¸ÀÆZÀ£ÉUÀ¼À£ÀÄß w½¸À®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀzÀ ªÀÄUÀÄ, vÀ£ÀVµÀÖªÁzÀ zsÀªÀÄð¥Á®£ÉUÉ CqÉvÀqÉ EgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, vÁgÀvÀªÀÄåPÉÌ M¼ÀUÁzÀ ªÀÄUÀÄ, ¤AzÀ£ÉUÉ M¼ÀUÁzÀ ªÀÄUÀÄ, ªÀAiÀÄÄQÛPÀ ¥ÀvÀæ ªÀåªÀºÁgÀUÀ½UÉ ¸ÀPÁgÀt«®èzÀ ¤§ðAzsÀ«gÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄ®Ä ¤gÁPÀj¸À®àlÖ ªÀÄUÀÄ, vÀ£ÀßzÉà ¨sÁµÉ-¸ÀA¸ÀÌøwAiÀÄ£ÀÄß ¥Á°¸À®Ä ¤§ðAzsÀ«gÀĪÀ ªÀÄUÀÄ, ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀ¯ÁvÀäPÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ½AzÀ ªÀAavÀªÁzÀ ªÀÄUÀÄ, vÀ£ÀßzÉà DzÀ ¸ÀAWÀl£É-UÀÄA¥ÀÄ ªÀiÁrPÉƼÀî®Ä DUÀzÀ ªÀÄUÀÄ, ¸À¨sÉ- ¸ÀªÀiÁgÀA¨sÀUÀ½AzÀ ¸ÀPÁgÀt«®èzÉà ºÉÆgÀ ºÁPÀ®àlÖ ªÀÄUÀÄ. «.¸ÀÆ :- ªÉÄð£À £Á®ÆÌ UÀÄA¥ÀÄUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ ¤ªÀÄUÉ w½zÀÄ §gÀĪÀ ªÀÄvÀÛµÀÄÖ ºÉƸÀ ºÉƸÀ ¸ÀAPÀµÀÖzÀ°ègÀĪÀ ¥Àj¹ÜwUÀ¼À£ÀÄß C¼ÀªÀr¸À®Ä ¥ÀæAiÀÄw߸À§ºÀÄzÀÄ.

ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ - ¥ÀoÀå ¥ÀĸÀÛPÀ

63


ªÀÄPÀ̽UÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ


ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï£À PÉʦr “J¯Áè ±Á¯ÉUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï gÀZÀ£É ºÁUÀÆ C£ÀĵÁÖ£À PÀÄjvÀ PÉʦr” (J¯Áè ±Á¯ÉUÀ¼À ªÀÄÄRå ²PÀëPÀgÀÄ, ²PÀëPÀgÀÄ ºÁUÀÆ ªÀÄPÀ̽UÁV)


ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ°ègÀĪÀ ¥ÀjZÉÒÃzsÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CA±ÀUÀ¼ÀÄ

£ÀªÉA§gï 20, 1989gÀAzÀÄ eÁUÀwPÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ(UNCRC)AiÀÄ£ÀÄß «±Àé¸ÀA¸ÉÜAiÀÄÄ CAVÃPÀj¹zÉ. ¨sÁgÀvÀ ¸ÀPÁðgÀªÀÇ PÀÆqÀ F MqÀA§rPÉUÉ 1992, r¸ÉA§gï 11gÀAzÀÄ M¦àUÉ ¤ÃrzÉ. F MqÀA§rPÉAiÀÄÄ 54 ¥ÀjZÉÒÃzsÀUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArzÀÄÝ, EªÀÅUÀ¼À°è 40 ¥ÀjZÉÒÃzsÀUÀ¼ÀÄ £ÉÃgÀªÁV ªÀÄPÀ̼À §zÀÄPÀÄ, gÀPÀëuÉ, «PÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄ«PÉUÉ ¸ÀA§A¢ü¹ªÉ. G½zÀ ¥ÀjZÉÒÃzsÀUÀ¼ÀÄ MqÀA§rPÉAiÀÄ£ÀÄß ¥Á°¸ÀĪÀ, wgÀ¸ÀÌj¸ÀĪÀ, C£ÀĸÀj¸ÀĪÀ «zsÁ£ÀUÀ¼À §UÉUÉ ¨É¼ÀPÀÄ ZÉ®ÄèvÀÛzÉ.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21.

dUÀwÛ£À 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£ÀªÀgÉ®ègÀÆ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÄPÀ̼À°è AiÀiÁªÀÅzÉà vÁgÀvÀªÀÄå vÀgÀ¨ÁgÀzÀÄ ªÀÄPÀ̼À »vÁ¸ÀQÛ PÁ¥ÀqÀ¨ÉÃPÀÄ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̼À ¥ÀgÀªÁVgÀ¨ÉÃPÀÄ. ¸ÀPÁðgÀ F ºÀPÀÄÌUÀ¼À£Àß ¥ÁæªÀiÁtÂPÀªÁV eÁjUÉ vÀgÀ¨ÉÃPÀÄ. ¥ÉÆõÀPÀgÀ C©ü¥ÁæAiÀÄPÉÌ ªÀÄ£ÀßuÉ ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ. ¥Àæw ªÀÄUÀÄ«UÀÆ fë¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ EzÉ. ªÀÄUÀÄ MAzÀÄ ºÉ¸ÀgÀÄ, ¥ËgÀvÀé, gÁ¶ÖçÃAiÀÄvÉ ºÉÆA¢gÀ¨ÉÃPÀÄ. ªÀÄPÀ̼À C£À£ÀåvÉAiÀÄ£ÀÄß PÁ¥ÁrPÉƼÀÄîªÀ ºÀPÀÄÌ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¥ÉÆõÀPÀgÉÆA¢VgÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ CªÀgÀ gÀPÀëuÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¥ÉÆõÀPÀgÉÆA¢UÉ ¥ÀÄ£À«Äð®£À ºÉÆAzÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ¸ÀܼÁAvÀgÀ¢AzÀ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ C©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ªÀiÁ»w ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ vÀ£ÀVµÀÖªÁzÀ zsÀªÀÄð ¥Á®£ÉAiÀÄ/zsÁ«ÄðPÀ ºÀPÀÄÌ ¸ÀAWÀnvÀgÁUÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ªÀÄUÀÄ vÀ£Àß ¸ÀéQÃAiÀÄvÉAiÀÄ ªÀAiÀÄÄQÛPÀ §zÀÄPÀÄ £ÀqɸÀĪÀ ºÀPÀÄÌ / SÁ¸ÀVÃvÀ£ÀzÀ ºÀPÀÄÌ ªÀiÁ»w ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ ¥ÉÆõÀPÀgÀ ¯Á®£É, ¥Á®£É ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ AiÀiÁªÀÅzÉà zÀÄgÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀUÀ½AzÀ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ PÀÄlÄA§ ªÀAavÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¥ÀAiÀiÁðAiÀÄ ªÀåªÀ¸ÉÜ ¥ÀqÀAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ zÀvÀÄÛ PÁ£ÀƤ£À ªÀÄÄSÁAvÀgÀ ¥ÀAiÀiÁðAiÀÄ ¥ÉÆõÀPÀgÀ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ

22. ¤gÁ²ævÀgÁUÀzÀAvÉ gÀPÀëuÉ MzÀV¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ 23. «PÀ®ZÉÃvÀ£À ªÀÄPÀ̽UÉ gÀPÀëuÉAiÀÄ ºÀPÀÄÌ 24. GvÀÛªÀÄ DgÉÆÃUÀå ºÉÆAzÀĪÀ/¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ 25. ¨ÉÃgÉ D±ÀæAiÀÄzÀ°è ¥ÉÆõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄÄwÛgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À §UÉUÉ ¥ÀÄ£À«ðªÀĵÉð ªÀiÁqÀĪÀ ºÀPÀÄÌ 26. ¸ÁªÀiÁfPÀ ¨sÀzÀævÉAiÀÄ ºÀPÀÄÌ 27. ¸ÀÆPÀÛ fêÀ£ÀªÀÄlÖ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ 28. ²PÀët ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ 29. ªÀiË®åAiÀÄÄvÀ ªÀÄvÀÄÛ fêÀ£À P˱À®å ²PÀët ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ 30. vÀªÀÄä ¸ÀA¸ÀÌøwAiÀÄ°è C®à¸ÀASÁåvÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ fë¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ 31. ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ 32. ¨Á®PÁ«ÄðPÀvɬÄAzÀ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ 33. ªÀiÁzÀPÀ zÀæªÀå ¸ÉêÀ£É ªÀÄvÀÄÛ §¼ÀPɬÄAzÀ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ 34. AiÀiÁªÀÅzÉà jÃwAiÀÄ ¯ÉÊAVPÀ ±ÉÆõÀuÉUÀ½AzÀ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ 35. ªÀiÁgÁl ªÀÄvÀÄÛ CPÀæªÀÄ §AzsÀ£ÀUÀ½AzÀ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ 36. AiÀiÁªÀÅzÉà jÃwAiÀÄ ±ÉÆõÀuÉUÀ½AzÀ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ 37. avÀæ»A¸É ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄgÀt zÀAqÀ£É¬ÄAzÀ gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÀPÀÄÌ 38. AiÀÄÄzÀÞ-¸À±À¸ÀÛç ¸ÀAWÀµÀðUÀ½AzÀ gÀPÀëuÉ ºÉÆAzÀĪÀ ºÀPÀÄÌ 39. ªÀÄPÀ̼À UËgÀªÀ-WÀ£ÀvÉUÉ zsÀPÉÌAiÀiÁUÀzÀAvÉ ¥ÀÄ£ÀªÀð¸Àw ºÉÆAzÀĪÀ ºÀPÀÄÌ 40. PÁ£ÀƤ£ÉÆqÀ£É ¸ÀAWÀµÀðzÀ°è vÉÆqÀVgÀĪÀ ªÀÄPÀ̽UÉ £ÁåAiÀÄ MzÀV¸À¯ÉèÉÃPÁzÀ ºÀPÀÄÌ.


ªÀÄPÀ̼À ¸ÀAgÀPÀëuÉ, ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ C©üªÀåQÛ ¸ÁévÀAvÀæöåzÀ ºÀPÀÄÌ ¥Àæw¥ÁzÀ£ÉAiÀÄ°è ¸ÀPÁðgÀ EnÖgÀĪÀ ºÉeÉÓUÀ¼ÀÄ ¨Á®£ÁåAiÀÄ PÁ¬ÄzÉ 2000 (wzÀÄÝ¥Àr 2006, ªÀÄvÀÄÛ 2015.) 1989 £ÀªÉA§gï, 20gÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ eÁjUÉÆAqÀÄ J¯Áè jÃwAiÀÄ ±ÉÆõÀuÉUÀ½AzÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß gÀPÀëuÉ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ JA¢zÉ.

¥ÀjZÉÒÃzsÀ :___ ªÀÄPÀ̼À C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ½UÉ ªÀiÁ£ÀåvÉ PÉÆqÀ¨ÉÃPÀÄ JAzÀÄ w½¸ÀÄvÀÛzÉ.

¨sÁgÀvÀªÀÇ 1992 r¸ÉA§gï 11 gÀAzÀÄ F

¨sÁgÀvÀzÀ°è ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß gÀQë¸ÀĪÀ «ZÁgÀzÀ°è ¸ÀPÁðgÀUÀ¼ÀÄ ¸ÀÄgÀPÀëvÁ ªÀiÁUÀð¸ÀÆaUÀ¼À£ÀÄß gÀƦ¸À¯ÉèÉÃPÀÄ - ¸ÀªÉÇÃðZÀÑ £ÁåAiÀiÁ®AiÀÄzÀ ¤zÉÃð±À£À

MqÀA§rPÉAiÀÄ£ÀÄß M¦àzÉ.

¢£ÁAPÀ : iÁV £À£ÀߣÀÄß ¸ÀjAiÀ £ÀqɹPÉƽî

À ºÀPÀÄÌ ²PÀët ªÀÄPÀ̼

gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀªÀÅ ±Á¯ÉUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼À ¨sÀzÀævÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÄgÀPÀëvÉ PÀÄjvÀÄ ªÀiÁUÀð¸ÀÆaUÀ¼À£ÀÄß 2017gÀ°è ¥ÀæPÀn¹zÉ.

UÁæªÀÄ ¸ÀégÁeï PÁ¬ÄzÉ-1993 ¥ÀjZÉÒÃzsÀªÀÅ ªÀÄPÀ̼À ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ¥Àæw¥ÁzÀ£ÉUÁV ¥ÀæwªÀµÀð ªÀÄPÀ̼À UÁæªÀÄ ¸À¨sÉ £ÀqɸÀĪÀÅzÀ£ÀÄß PÀqÁØAiÀÄUÉƽ¹zÉ. ¥ÀjZÉÒÃzsÀ 42,©, 3 ¹, 3 E, ºÉZï, 58 J. ©. ¹. E. J¥sï ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÉ ¥ÀAZÁ¬Äw dªÁ¨ÁÝj JAzÀÄ w½¸ÀÄvÀÛªÉ.

ÌzÉ

£À£ÀUÉ PÉüÀĪÀ ºÀQ

eÁUÀwPÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ(1989)

¨Á®å £À£Àß ºÀPÀÄÌ qÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ DgÉÆÃUÀå ¥ÀÀß ºÀPÀÄÌ £À£

¥ÀjZÉÒÃzsÀ 13 ªÀÄvÀÄÛ 15 ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ C©üªÀåQÛ ¸ÁévÀAvÀæöå ªÀÄPÀ̽VzÉ JAzÀÄ w½¹zÉ.

PÀ£ÁðlPÀ ¸ÀPÁðgÀ-¸ÁªÀðd¤PÀ ²PÀÚt E¯ÁSÉAiÀÄ ¸ÀÄvÉÆÛÃ¯É 1) 27-05-2005 ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï ±Á¯ÉUÀ¼À°è eÁjUÉƽ¸À®Ä zÁªÀtUÉgÉ f¯ÁèqÀ½vÀ¢AzÀ ¸ÀÄvÉÆÛÃ¯É 2) 30-08-2007 ²PÀët E¯ÁSÉAiÀÄ DAiÀÄÄPÀÛgÀ ¸ÀÄvÉÆÛïÉ-±Á¯ÉUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï PÀqÁØAiÀÄ gÀZÀ£É.

2013 gÀ°è gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ ¤Ãw 2016 gÀ°è gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄPÀ̼À QæAiÀiÁ AiÉÆÃd£É 2016 gÀ°è PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ ¤Ãw ¥ÀæPÀluÉUÉÆArªÉ.

3) 07-09-2015 ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï PÀqÁØAiÀÄ gÀZÀ£ÉUÉ ¥ÀÄ£ÀB ²PÀët DAiÀÄÄPÀÛgÀ 2 £Éà ¸ÀÄvÉÆÛïÉ.

ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À ¥Àæw¥ÁzÀ£É ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼ÀÆ ¸ÀévÀAvÀæªÁV PÀĽvÀÄ ±ÁAwAiÀÄÄvÀ ¸À¨sÉ £ÀqɸÀ®Ä, ¸ÀéAiÀÄA wêÀiÁð£À vÉUÉzÀÄPÉƼÀî®Ä, ªÀÄÄPÀÛªÁV ºÀPÀÄÌ DzsÁjvÀ ªÀPÁ®vÀÄÛ PÉÊUÉÆAqÀÄ ¸ÀPÁðgÀzÀ UÀªÀÄ£À ¸É¼ÉAiÀÄ®Ä, «±ÉõÀªÁV ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï ¥ÀjPÀ®à£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀPÁðgÀªÉà ªÀÄÄ£ÀßqɸÀ¯ÉèÉÃPÉAzÀÄ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ºÀPÉÆÌvÁÛAiÀÄ ªÀiÁqÀ®Ä EªÉ®èªÀÇ DzsÁgÀ¸ÀÜA§UÀ¼ÁVªÉ. PÀ£ÁðlPÀ ¸ÀPÁðgÀ ¯ÉÆÃUÉÆÃ

PÉ.J¸ï.¹.¦.¹.Dgï. ¯ÉÆÃUÉÆÃ

AiÀÄĤ¸É¥sï ¯ÉÆÃUÉÆÃ

01

¨Éæqïì ¯ÉÆÃUÉÆÃ


±Á¯ÉUÉÆAzÀÄ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï ¥Àæw ªÀÄUÀÄ«£À wÃPÀë÷Ú ¨É¼ÀªÀtÂUÉ D ªÀÄUÀÄ«£À ¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄ«PÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É CªÀ®A©vÀªÁVgÀÄvÀÛzÉ. PÁgÀt ¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄ«PÉ ®¨sÀåªÁUÀ¢zÁÝUÀ ªÀ Ä PÀ Ì ½ UÉ C©ü ¥ Áæ A iÀ Ä ºÀ A aPÉ Æ ¼À î ® Ä, ¸À é v À A vÀ æ ª ÁV PÁAiÀ Ä ð ZÀlĪÀnªÀnPÉUÀ¼À°è ¥Á¯ÉÆμÀî®Ä ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÄPÀÛ ºÁUÀÆ ¤¸ÁéxÀð ªÀÄ£À¸Àì£ÀÄß ºÉÆAzÀ®Ä C¸ÁzsÀåªÁUÀÄvÀÛzÉ. ¸ÀªÀiÁdzÀ°è C£ÉÃPÀ PÁ£ÀÆ£ÀÄ ¨Á»gÀ PÀÈvÀåUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼ÀÄ PÁt¹PÉƼÀî®Ä CªÀgÀ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ CªÀ±ÀåPÀvÉUÀ¼À PÉÆgÀvÉ ºÁUÀÆ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄ«PÉAiÀÄ°è GAmÁUÀĪÀ CqÉ v À q É U À ¼ É Ã PÁgÀ t UÀ ¼ ÁVªÉ . ªÀ Ä PÀ Ì ½ UÉ G½zÉ ¯ Áè ºÀ P À Ä Ì U À ¼ À Ä zÉÆgÀPÀ¨ÉÃPÁzÀgÉ CªÀgÀ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄ«PÉ ¥Àædé®UÉƽ¸ÀĪÀ ªÁvÁªÀgÀt ªÀÄvÀÄÛ M½vÀÄ-PÉqÀÄPÀÄUÀ¼À£ÀÄß PÀÄjvÀÄ aAvÀ£À-ªÀÄAxÀ£À ªÀiÁqÀĪÀ ªÀÄÄPÀÛ ¥Àj¸ÀgÀ zÉÆgÀPÀ¨ÉÃPÁVzÉ. F ¢¸ÉAiÀÄ°è ±Á¯Á ¥Àj¸ÀgÀzÀ°ègÀĪÁUÀ¯Éà ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß JwÛ»rAiÀÄĪÀ°è ºÁUÀÆ ªÀÄPÀ̼À ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÌ£ÀÄß ¥Àæw¥Á¢¸ÀĪÀ°è “ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï” ¸ÀºÀPÁjAiÀiÁUÀ°zÉ. zÉñÀzÀ d£À¸ÀASÉåAiÀÄ°è ±ÉÃ.41 gÀµÀÄÖ ªÀÄPÀ̼Éà EzÁÝgÉ. CAzÀgÉ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 52 PÉÆÃnAiÀĵÀÄÖ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¨sÁgÀvÀªÀ£ÀÄß ¥Àæw¤¢ü¸ÀÄvÁÛgÉ. PÀ£ÁðlPÀzÀ°è£À MlÄÖ d£À¸ÀASÉåAiÀÄ°è 2 PÉÆÃn 90 ®PÀë ªÀÄPÀ̽zÁÝgÉ. £ÀªÀÄUÉ w½¢gÀ° ¨sÁgÀvÀªÀÇ ¸ÉÃjzÀAvÉ d£ÀwÛ£À°è£À 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£ÀªÀgÉ®ègÀÆ ªÀÄPÀ̼ÀÄ. PÀÄlÄA§, ±Á¯É ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄUÀ¼À M¼ÀUÉ-ºÉÆgÀUÉ ªÀÄPÀ̼ɮèjUÀÆ MAzÉà jÃwAiÀÄ CªÀPÁ±ÀUÀ¼ÀÄ zÉÆgÉAiÀÄÄwÛ®è. ºÉtÄÚ-UÀAqÀÄ, §qÀªÀ§°èzÀ, eÁw-zsÀªÀÄð, ªÀÄvÀ-¥ÀAxÀ, ªÉÄîÄ-QüÀÄ, ¸Éë¸ÀĪÀ DºÁgÀ, GrUÉ-vÉÆrUÉ, §tÚ, D¹Û-CAvÀ¸ÀÄÛ ªÀÄÄAvÁzÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÀÄÄSÁAvÀgÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ºÉaÑ£À ¸ÀASÉåAiÀÄ°è CªÀPÁ±À ªÀAavÀgÁUÀÄwÛzÁÝgÉ. ¸ÀªÀiÁd, ¸ÀPÁðgÀ, C¢üPÁj ªÀUÀð, d£À¥Àæw¤¢üUÀ¼À UÀÄA¥ÀÅ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÄ£ÀÄPÀÄ®zÀ PÀĸÀĪÀÄUÀ¼ÁV “EA¢£À ªÀÄPÀ̼ÀÄ EA¢£À ¥ÀæeÉUÀ¼ÀÄ” DV §zÀPÀ®Ä ¤¸ÁéxÀð¢AzÀ ©qÀ¨ÉÃPÁVzÉ. F ¢¸ÉAiÀÄ°è ¥Àæw ±Á¯ÉAiÀÄ°èAiÀÄÆ M§â ªÀÄPÀ̼À ¸Éßû ²PÀëPÀ/²PÀëQ vÀAiÀiÁgÁUÀ¨ÉÃPÁzÀ CªÀ±ÀåPÀvɬÄzÉ. ²PÀët ¥Àj¢üAiÀÄ°è ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÄÄAzÀĪÀjAiÀÄÄvÀÛ ªÀAZÀ£ÉgÀ»vÀ £ÁUÀjÃPÀ ¸ÀªÀiÁd ¤ªÀiÁðtªÁUÀ¨ÉÃPÁVzÉ.

02


1989gÀ°è «±Àé¸ÀA¸ÉÜAiÀÄÄ CAVÃPÀj¹ eÁjUÉƽ¹zÀ ºÁUÀÆ 1992gÀ°è ¨sÁgÀvÀ zÉñÀªÀÅ M¦àPÉÆArgÀĪÀ “ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ”AiÀÄAvÉ ªÀÄPÀ̼ɮègÀÆ §zÀÄQ ¨Á¼ÀĪÀ, gÀPÀëuÉ ¥ÀqÉzÀÄ ¸ÀªÁðAVÃt C©üªÀÈ¢Þ ºÉÆAzÀĪÀ ºÁUÀÆ ªÀiÁ£À¹PÀ «PÁ¸À ºÉÆAzÀĪÀ ªÀÄÄSÁAvÀgÀ ¸ÀAWÀnvÀgÁV C©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢zÁÝgÉ. ¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ ¥ÀjZÉÑÃzsÀ-19 ¨sÁgÀwÃAiÀÄgÉ®èjUÀÆ ªÀiÁvÀ£ÁqÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ C©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀĪÀ ºÀPÀÄÌ EzÉ, ¨sÁgÀwÃAiÀÄgÉ®èjUÀÆ MAzÀÄ ¸ÀAWÀ - ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ£ÀÄß PÀlÄÖªÀ - £ÀqɸÀĪÀ ºÀPÀÄÌ EzÉ JAzÀÄ ¥Àæw¥Á¢¸ÀÄvÀÛzÉ. ¨Á® £ÁåAiÀÄ PÁ¬ÄzÉ (ªÀÄPÀ̼À ¥ÉÇõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉ)-2000 (wzÀÄÝ¥Àr-2006) ¥ÉÇõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉAiÀÄ CUÀvÀå«gÀĪÀ ºÁUÀÆ PÁ£ÀƤ£ÉÆqÀ£É ¸ÀAWÀµÀðzÀ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̽UÉ «ZÁgÀuÉ, ¥Á®£É, ªÀÄ£À¥ÀjªÀvÀð£É, zÀvÀÄÛ E¤ßvÀgÀ ªÀÄPÀ̼À »vÀzÀȶÖUÁV PÉÊUÉƼÀÄîªÀ AiÀiÁªÀÅzÉà wêÀiÁð£ÀUÀ¼À°è ‘ªÀÄUÀÄ«£À C©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄ«PÉ'AiÀÄ£ÀÄß ¥ÀjUÀt¸À¯ÉèÉÃPÀÄ JAzÀÄ w½¸ÀÄvÀÛzÉ. C®èzÉà ªÀiÁ£ÀªÀ ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉAiÀÄ®Æè ªÀÄPÀ̼À ¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄ«PÉ §UÉÎ G¯ÉèÃR«zÉ. ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ (UNCRC)AiÀÄ 15£Éà ¥ÀjZÉÒÃzsÀªÀÅ w½¸ÀĪÀAvÉ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¸ÀAWÀngÁUÀ®Ä ºÁUÀÆ ±ÁAvÀ jÃw¬ÄAzÀ ¸À¨sÉ ¸ÉÃgÀ®Ä ºÀPÀÄÌ EzÉ JAzÀÄ ¥Àæw¥Á¢¸ÀÄvÀÛzÉ. ¥ÀjZÉÒÃzsÀ 13 ªÀÄPÀ̼ÀÄ C©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¸À®Ä MAzÀÄ ªÉâPÉ CªÀ±ÀåªÉAzÀÄ w½¸ÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄPÀ¼ÀÄ vÀªÀÄä C©ü¥ÁæAiÀĪÀ£ÀÄß ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀĪÀ ¸ÁévÀAvÀæöå, ªÁPï ¸ÁévÀAvÀæöå ¥ÀqÉ¢gÀ¨ÉÃPÀÄ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ UÀrUÀ¼ÀÄ/J¯ÉèUÀ¼À£ÀÄß «ÄÃj, ªÀiËTPÀªÁV, °TvÀªÁV, E®èªÉà ªÀÄÄ¢ævÀ ¸ÁªÀÄVæUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ CxÀªÁ vÀªÀÄä DAiÉÄÌAiÀÄ ªÀiÁzsÀåªÀÄzÀ ªÀÄÆ®PÀ J¯Áè jÃwAiÀÄ «ZÁgÀUÀ¼À£ÀÄß CjAiÀÄĪÀ CxÀªÁ ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÁUÀÆ ¤ÃqÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ºÉÆA¢gÀÄvÁÛgÉ JA§ CA±ÀªÀ£ÀÄß JwÛ»rAiÀÄÄvÀÛzÉ. 2009jAzÀ ¨sÁgÀvÀ zÉñÀzÀ°è 6 jAzÀ 14 ªÀµÀðzÀªÀgÉV£À ªÀÄPÀ̽UÉ ²PÀëtªÀÅ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ºÀPÀÄÌ DVzÉAiÀÄ®èzÉà ªÀÄPÀ̼ÀÄ MAzÀÄ zÉñÀzÀ ¸ÀA¥ÀvÀÄÛ ¸ÀºÀ DVzÁÝgÉ.

03


ªÀÄPÀ̼À ¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄ«PÉ JAzÀgÉ; eÁUÀwPÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À MqÀA§rPÉ(UNCRC)AiÀÄ 12£Éà ¥ÀjZÉÒÃzsÀªÀÅ w½¸ÀĪÀAvÉ ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÀªÀÄäzÉà DzÀ C©ü¥ÁæAiÀĪÀ£ÀÄß gÀƦ¹PÉƼÀî®Ä ¸ÀªÀÄxÀðgÁzÀ ªÀÄPÀ̽UÉ, CªÀjUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÄPÀÛªÁV ªÀÄAr¸À®Ä CªÀPÁ±À ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄUÀÄ«£À ªÀAiÀĸÀÄì ºÁUÀÆ ¥ÁæAiÀÄ-¥Àæ§ÄzÀÞvÉAiÀÄ ªÉÄÃgÉUÉ ªÀÄPÀ̼À C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ½UÉ ¸ÀÆPÀÛ ¥ÁæªÀÄÄRåvÉ ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ. C®èzÉà ªÀÄPÀ̼ÀÄ £ÉÃgÀªÁV E®èªÉà vÀªÀÄä ¥Àæw¤¢üUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ CxÀªÁ ¸ÀÆPÀÛ ªÀÄAqÀ½-ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ D gÁµÀÖçzÀ PÁ£À Æ £À Ä UÀ ¼ À ° è £ À «zs Á £À U À ¼ À ªÉ Ä ÃgÉ U É vÀ ª À Ä ä C©ü ¥ Áæ A iÀ Ä ªÀåPÀÛ¥Àr¸À§ºÀÄzÁVzÉ. ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV ªÀÄUÀÄ«UÉ vÀ£ÀUÀ¤¹zÀ ¸ÀPÁgÁvÀäPÀ CxÀªÁ £ÀPÁgÁvÀäPÀ C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß w½¸ÀĪÀÅzÀÄ CxÀªÁ ¸ÀÆa¸ÀĪÀÅzÀÄ JAzÀÄ w½AiÀħºÀÄzÁV.

ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï£À UÀÄj UÀÄj :- ¥Àæw ±Á¯ÉAiÀÄ°è 100% ªÀÄPÀ̼À

zÁR¯Áw ªÀÄvÀÄÛ ºÁdgÁwAiÀÄ£ÀÄß SÁvÀj¥Àr¹ ±Á¯É ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀĪÀ£ÀÄß “ªÀÄPÀ̼À ¸Éßû”AiÀÄ£ÁßV ¥ÀjªÀwð¹, ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAgÀQë¹, ªÀÄPÀ̼À ¸ÀªÀðvÉÆêÀÄÄR C©ü ª ÀÈ¢Þ U É PÁAiÀÄ𠤪Àð»¸ÀĪÀÅzÀÄ.

04


ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï£À GzÉÝñÀUÀ¼ÀÄ 1) ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß ºÁUÀÆ ªÀÄPÀ̽UÁV EgÀĪÀ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÄ£À£À ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß JwÛ»rAiÀÄĪÀÅzÀÄ. 2) ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÁßzsÀj¹ ±Á¯ÉAiÀÄ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼ÀÄ £ÀqÉAiÀÄĪÀAvÉAiÀÄÆ, gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ºÀ§âUÀ¼ÀÄ, ªÀÄPÀ̽UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ¢£ÁZÀgÀuÉUÀ¼ÀÄ, ¸ÀàzsÉðUÀ¼ÀÄ, QæÃqÁ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼ÀÄ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ eÁÕ£À «PÁ¸ÀUÉƽ¸ÀĪÀ ¸À¨sɸÀ ª À i ÁgÀ A ¨s À U À ¼ À £ À Ä ß ªÀ Ä PÀ Ì ¼ À Ä ¸À é v À A vÀ æ ª ÁV wêÀ i Á𤹠PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸ÀĪÀ ¥Àj¸ÀgÀªÀ£ÀÄß ±Á¯ÉAiÀÄ°è ¤ªÀiÁðt ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ. 3) ±Á¯ÉUÉ zÁR¯ÁVgÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄUÀÄ AiÀiÁªÀÅzÉà PÁgÀtPÀÆÌ ±Á¯ÉAiÀÄ£ÀÄß ©qÀzÀAvÉ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï ªÀÄÄSÁAvÀgÀ «±ÉõÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À£ÀÄß gÀƦ¹ PÁAiÀÄðUÀvÀUÉƽ¸ÀĪÀÅzÀÄ. 4) ±Á¯É ©nÖgÀĪÀ ºÁUÀÆ ¨Á®PÁ«ÄðPÀgÁVgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹ CªÀgÀÄ ¤gÀAvÀgÀªÁV ±Á¯ÉUÉ §gÀĪÀAvÉ ªÀiÁqÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ¥ÀzÀÞwAiÀÄ£ÀÄß vÀqÉUÀlÄÖªÀÅzÀÄ. 5) ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ªÀÄPÀ̽zÀÝgÉ, fÃvÀ/¸ÀA§¼À ªÀÄwÛvÀgÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÉÆqÀVzÀÝgÉ CzÀ£ÀÄß «gÉÆâü¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ F PÀÄjvÀÄ PÁ£ÀÆ£ÀÄ PÀæªÀÄ dgÀÄV¸ÀĪÀAvÉ DUÀ滸ÀĪÀÅzÀÄ. 6) ªÀÄPÀ̼À ªÉÄÃ¯É £ÀqÉAiÀÄĪÀ AiÀiÁªÀÅzÉà jÃwAiÀÄ zËdð£ÀåUÀ¼À£ÀÄß RAr¸ÀĪÀÅzÀÄ. 7) «zÁåyðUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÀvÀðªÀåUÀ¼À §UÉUÉ CjªÀÅ ªÀÄÆr¸ÀĪÀÅzÀÄ ºÁUÀÆ CªÀÅ G®èAWÀ£ÉAiÀiÁUÀzÀAxÀºÀ ºÁUÀÆ ®©ü¸ÀĪÀ ªÁvÁªÀgÀt ¤ªÀiÁðt ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ. 8) ²PÀëPÀ ºÁUÀÆ ²PÀëPÉÃvÀgÀ ªÀUÀðzÀ°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À §UÉÎ eÁUÀÈw ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ½UÉ §zÀÞgÁUÀ®Ä PÀæªÀÄ PÉÊUÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ. 9) J¯Áè ªÀÄPÀ̽UÀÆ ¸ÀA¥ÀÆtðªÁV CªÀgÀ ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ zÉÆgÀPÀĪÀAxÀºÀ ªÁvÁªÀgÀt ¸ÀȶָÀĪÀÅzÀÄ. 10) ªÀÄPÀ̼À°è £ÁAiÀÄPÀvÀé UÀÄtUÀ¼À C©üªÀÈ¢Þ. 11) ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ªÀiÁ»w ¤ÃqÀĪÀ ºÁUÀÆ ¸ÀÆPÀÛ PÀæªÀÄUÀ½UÉ MvÁ۬ĸÀĪÀ PÉÆArAiÀÄ£ÁßV¸ÀĪÀÅzÀÄ.

05


ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï JAzÀgÉ... ªÀÄPÀ̼ÀÄ, ªÀÄPÀ̽UÁV, ªÀÄPÀ̽UÉÆøÀÌgÀ ªÀiÁrPÉÆArgÀĪÀ MAzÀÄ ªÀÄPÀ̼À ¸À«ÄwAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï J£À߯ÁUÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄPÀ̼À ¸À«ÄwAiÀÄ£ÀÄß J£ÀÄߪÀ ¸ÁªÀiÁ£Àå ¥ÀzÀªÀ£ÀÄß «£ÀÆvÀ£ÀªÁV UÀ滸À®Ä ¸ÁzsÁåªÁUÀ¨ÉÃPÉA§ »vÀ zÀȶ֬ÄAzÀ “ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï” JAzÀÄ PÀgÉAiÀįÁUÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÄPÀ̽UÁV aAw¹ ¤zsÀðj¸ÀĪÁUÀ AiÀiÁªÀÅzÉà jÃwAiÀÄ zÉÆõÀ¥ÀÇjvÀ«®èzÀ ¤¸ÁéxÀð wêÀiÁð£ÀUÀ¼ÀÄ £ÀqÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ ¸ÀºÀd ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀvÀå.

ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï gÀZÀ£Á «zsÁ£À : gÁdåzÀ zÁªÀtUÉgÉ f¯ÉèAiÀÄ f¯ÁèqÀ½vÀzÀ AiÀÄĤ¸É¥sï ¥sÉÊ®mï ¥ÁæeÉPïÖ C£ÀĵÁÖ£À ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è ªÉÆlÖ ªÉÆzÀ® ¨ÁjUÉ ¸ÁªÀðd¤PÀ ²PÀët E¯ÁSÉAiÀÄ G¥À¤zÉðñÀPÀgÀ ªÀÄÆ®PÀ ¢£ÁAPÀ:27-07-2005gÀ°è ±Á¯ÉUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï C¹ÜvÀéPÉÌ vÀgÀĪÀAvÉ ¸ÀÄvÉÆÛÃ¯É ºÉÆgÀr¸À¯ÁVzÉ. EzÀgÀ ¸ÁzsÀPÀUÀ¼À£ÀÄß CjvÀ PÀ£ÁðlPÀ ¸ÀPÁðgÀªÀÅ ¸ÁªÀðd¤PÀ ²PÀët E¯ÁSÉAiÀÄ DAiÀÄÄPÀÛgÀ ªÀ Ä ÄSÁAvÀ g À ¢£ÁAPÀ : 30-08-2007gÀ ° è ¸À Ä vÉ Æ Û Ã ¯É A iÀ Ä £À Ä ß ºÉÆgÀr¹zÉ. C®èzÉà 07-09-2015gÀ°èAiÀÄÆ ªÀÄvÉÆÛªÉÄä ¸ÀÄvÉÆÛÃ¯É ºÉÆgÀr¹zÉ. CzÀgÀAvÉ gÁdåzÀ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ »jAiÀÄ ¥ÁæxÀ«ÄPÀ ±Á¯É ªÀÄvÀÄÛ ¥ËæqsÀ ±Á¯ÉAiÀÄ°è (¸ÀPÁðj, C£ÀÄzÁ¤vÀ, C£ÀÄzÁ£À gÀ»vÀ ±Á¯ÉUÀ¼É®èªÀÇ) ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï gÀa¸À¨ÉÃPÀÄ. D ªÀÄÆ®PÀ ªÀÄPÀ̼À ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ ºÀPÀÌ£ÀÄß ¥Àæw¥ÁzÀ£É ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ ºÁUÀÆ ªÀÄPÀ̼À°è £ÁAiÀÄPÀvÀézÀ UÀÄtUÀ¼À£ÀÄß ¨É¼À¸À¨ÉÃPÉAzÀÄ w½¸À¯ÁVzÉ.

06


PÀè¨ïUÉ ªÀÄPÀ̼À DAiÉÄÌ:

ªÀÄPÀ̽UÉ PÀè¨ï ¥ÀjPÀ®à£ÉAiÀÄ£ÀÄß CxÀð ªÀiÁr¹zÀ £ÀAvÀgÀ ¥Àæw vÀgÀUÀw¬ÄAzÀ 6 d£À ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß DAiÉÄÌ ªÀiÁqÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. D ±Á¯ÉAiÀÄÄ ¨Á®QAiÀÄgÀ ±Á¯ÉAiÀiÁVzÀÝ°è 6 d£À ªÀÄPÀ̼ÀÆ ¸ÀºÀ ¨Á®QAiÀÄgÉà DVgÀÄvÁÛgÉ. ¨Á®PÀgÀ ±Á¯ÉAiÀiÁVzÀÝ°è 6 d£ÀgÀÆ ¸ÀºÀ ¨Á®PÀgÉà DVgÀÄvÁÛgÉ. PÉÆà JdÄPÉõÀ£ï DVzÀÝ°è 3 UÀAqÀÄ ªÀÄvÀÄÛ 3 ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼ÀÄ MAzÉÆAzÀÄ vÀgÀUÀw¬ÄAzÀ DAiÉÄÌAiÀiÁUÀÄvÁÛgÉ. F ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß DAiÀiÁAiÀÄ vÀgÀUÀwAiÀÄ ªÀÄPÀ̼Éà DAiÉÄÌ ªÀiÁqÀÄvÁÛgÉ. CAwªÀĪÁV 18 jAzÀ 24 ªÀÄPÀ̼ÀÄ, J¸ï.r.JA.¹ CzsÀåPÀëgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ E§âgÀÄ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ ºÁUÀÆ ±Á¯Á ªÀÄÄSÉÆåÃ¥ÁzsÁåAiÀÄgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ M§âgÀÄ ªÀÄPÀ̼À ¸Éßû ¸ÀºÀ ²PÀëPÀgÀÄ, M§âgÀÄ ¥ÉÆõÀPÀgÀÄ ¥ÉÆæÃvÀìºÁAiÀÄPÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÁV EgÀÄvÁÛgÉ. ¥Àæw vÀgÀUÀw¬ÄAzÀ M§âgÀ£ÀÄß ¤zÉÃð±ÀPÀgÀ£ÁßV DAiÉÄÌ ªÀiÁrPÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ. M§âgÀÄ QæAiÀiÁ ²Ã® ²PÀëgÀ£ÀÄß ¸ÀAZÁ®PÀgÀ£ÁßV DAiÉÄÌ ªÀiÁrPÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ. PÀè¨ï £ÀqɸÀĪÀ ¸ÀA¥ÀÆtð dªÁ¨ÁÝj ¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAZÁ®PÀgÀzÁÝVgÀÄvÀÛzÉ.

PÀè¨ï£À PÁAiÀÄð ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄPÀ̼Éà ¤ªÀð»¸ÀÄvÁÛgÉ. J¸ï.r.JA.¹. ¥ÀzÁ¢üPÁjUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ²PÀëPÀgÀÄ ¥ÀzÀ¤«ÄvÀÛªÁV ªÀiÁvÀæ«gÀÄvÁÛgÉ. EªÀgÀÄ ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÀªÀÄä PÀè¨ï ªÀÄÆ®PÀ vÉUÉzÀÄPÉƼÀÄîªÀ wêÀiÁð£ÀUÀ½UÉ ªÀiÁUÀðzÀ±Àð£À ¤ÃqÀ®Ä ªÀiÁvÀæ EgÀÄvÁÛgÉ. wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß AiÀiÁªÀÅzÉà PÁgÀtPÀÆÌ ªÀÄPÀ̼Éà vÉUÉzÀÄPÉƼÀÄîvÁÛgÉ.

07


PÀè¨ï gÀZÀ£É ªÀÄvÀÄÛ §®ªÀzsÀð£ÉUÁV £ÀqɸÀĪÀ «zsÁ£ÀUÀ¼À°è 3 ºÀAvÀUÀ½ªÉ. CªÀÅUÀ¼ÉAzÀgÉ;

ªÉÆzÀ® ºÀAvÀ: »jAiÀÄ ¥ÁæxÀ«ÄPÀ ±Á¯ÉAiÀiÁVzÀÝgÉ 5, 6, 7 ªÀÄvÀÄÛ 8£Éà vÀgÀUÀwAiÀÄ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ºÁUÀÆ ¥ËæqsÀ ±Á¯ÉAiÀiÁVzÀÝgÉ 9, 10 ªÀÄvÀÄÛ 11£Éà vÀgÀUÀwAiÀÄ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß MAzÀÄ ¸ÀܼÀzÀ°è ¸ÉÃj¹ PÀ¤µÀÖ 2 UÀAmÉAiÀÄ ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°è ¸ÀAQë¥ÀÛªÁV ªÀiÁ»w ºÀAaPÉ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. F ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°è ªÀÄPÀ̽UÉ ªÀÄPÀ̼ÀÄ JAzÀgÉ AiÀiÁgÀÄ? ªÀÄPÀ̼À ¹ÜwUÀ¼ÀÄ! C¥ÁAiÀÄzÀ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ AiÀiÁgÀÄ ? ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ AiÀiÁªÀŪÀÅ? ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï ¥ÀjPÀ®à£É ªÀÄÄAvÁzÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ZÀað¸À¨ÉÃPÀÄ. CªÀjUÉ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß CjvÀÄPÉƼÀÄîªÀ ¸ÁªÀÄxÀåðªÀ£ÀÄß §®¥Àr¹PÉƼÀî®Ä ¸ÁzsÀåªÁUÀ¨ÉÃPÀÄ. F ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°è PÀè¨ïUÉ ªÀÄPÀ̼À DAiÉÄÌAiÀÄÄ £ÀqÉAiÀÄÄvÀÛzÉ. ¥Àæw ªÀµÀðªÀÇ 5£Éà vÀgÀUÀwUÉ ºÉƸÀzÁV ¥ÀæªÉñÀ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ºÁUÀÆ ¥ËæqsÀ±Á¯ÉAiÀÄ°è 8£Éà CxÀªÁ 9£Éà vÀgÀUÀwUÉ ºÉƸÀzÁV ¥ÀæªÉñÀ ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ªÀÄPÀ̽UÉ ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÀè¨ï ¥ÀjPÀ®à£ÉAiÀÄ£ÀÄß CxÀð ªÀiÁr¹ vÀgÀUÀwAiÀÄ 06 d£À ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ºÉƸÀzÁV DAiÉÄÌ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. (Dgï.n.E ¥ÀæPÁgÀ 6, 7 ªÀÄvÀÄÛ 8£Éà vÀgÀUÀwAiÀĪÀgÉUÉ »jAiÀÄ ¥ÁæxÀ«ÄPÀ ªÀÄvÀÄÛ 9, 10 ªÀÄvÀÄÛ 11£Éà vÀgÀUÀwAiÀĪÀgÉUÉ ¥ËæqsÀ±Á¯É JAzÀÄ ¥ÀjUÀtÂvÀªÁUÀÄvÀÛzÉ)

08


JgÀqÀ£Éà ºÀAvÀ: vÀgÀ¨ÉÃw £ÀqɹzÀ £ÀAvÀgÀ ¸ÀܽÃAiÀÄ ¥Àj¹ÜwUÀ¼À£ÀÄß UÀªÀÄ£ÀzÀ°èlÄÖPÉÆAqÀÄ ±Á¯Á ªÀÄÄSÉÆåÃ¥ÁzsÁåAiÀÄgÀ£ÀÄß ¸ÀA¥ÀQð¹ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï GzÁÏl£Á ¸ÀªÀiÁgÀA¨sÀªÀ£ÀÄß £ÀqɸÀ®Ä ¢£ÁAPÀªÀ£ÀÄß ¤UÀ¢üUÉƽ¹PÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ. ªÀÄPÀ̼À PÀè¨ïUÉ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄ ¸ÀºÀ¨sÁVzÁgÀgÀ ¨ÉA§® ªÀÄvÀÄÛ ¥ÉÆæÃvÁìºÀ ¥ÀqÉzÀÄPÉƼÀî¨ÉÃPÁzÀ ¸ÀzÀÄzÉÝñÀ¢AzÀ ¸ÀܽÃAiÀÄ ZÀÄ£Á¬ÄvÀ ¥Àæw¤¢ü¼ÀÄ ºÁUÀÆ J¸ï.r.JA.¹. ¥ÀzÁ¢üPÁjUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ ²PÀët ¥ÉæëÄUÀ¼À£ÀÄß DºÁ餹 PÀ¤µÀÖ 2 UÀAmÉAiÀÄ CªÀ¢üAiÀÄ°è GzÁÏl£Á ¸ÀªÀiÁgÀA¨sÀªÀ£ÀÄß £ÀqɸÀ¨ÉÃPÀÄ. F ¸ÀªÀiÁgÀA¨sÀzÀ°è ªÀÄPÀ̼ÀÄ ««zsÀ ¸ÁA¸ÀÌöÈwPÀ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæzÀ²ð¸ÀÄvÁÛgÉ. PÉ®ªÀgÀÄ PÀè¨ï ¸ÀzÀÄ¥ÀAiÉÆÃUÀ PÀÄjvÀÄ C©ü¥ÁæAiÀÄ ºÀAaPÉƼÀÀÄzÀÄ. ¸ÀܽÃAiÀÄ zÁ¤UÀ¼ÀÄ CxÀªÁ ¸ÀAWÀ-¸ÀA¸ÉÜAiÀĪÀgÀ ¸ÀºÀPÁgÀ¢AzÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï£À £ÁªÀÄ¥sÀ®PÀªÀ£ÀÄß §gɹ C£ÁªÀgÀtUÉƽ¸À§ºÀÄzÁVzÉ.

ªÀÄÆgÀ£Éà ºÀAvÀ: F ºÀAvÀzÀ°è PÀè¨ï §®ªÀzsÀð£ÉAiÀÄ ZÀlĪÀnPÉAiÀÄÄ ¥ÀæªÀÄÄRªÁVgÀÄvÀÛzÉ. gÀZÀ£ÉUÉÆArgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï£À°è ¸ÀzÀ¸ÀåvÀé ºÉÆA¢gÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß MAzÉqÉ ¸ÉÃj¹ PÀ¤µÀÖ 2 ¢£ÀUÀ¼À ¸À¤ªÁ¸À (Residential) vÀgÀ¨ÉÃwAiÀÄ£ÀÄß £ÀqɸÀ¨ÉÃPÀÄ. F vÀ g À ¨ É Ã wUÉ UÀ j µÀ Ö 5 ±Á¯É U À ¼ À ªÀ Ä PÀ ¼ À £ À Ä ß MAzÉ q É ¸ÉÃj¸À§ºÀÄzÁVzÉ CxÀªÁ MAzÉÆAzÀÄ ±Á¯É¬ÄAzÀ 6 d£À ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß DºÁ餸À§ºÀÄzÁVzÉ. F vÀgÀ¨ÉÃwAiÀÄ°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ, ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï ¥ÀjPÀ®à£É, PÀè¨ï PÁAiÀÄð ZÀlĪÀnPÉUÀ¼ÀÄ, PÀè¨ï¤AzÀ £ÀqɸÀ§ºÀÄzÁzÀ ºÀPÉÆÌvÁAiÀÄUÀ¼ÀÄ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÄ¢üWÀðªÁVAiÀÄÆ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÁæAiÉÆÃVPÀªÁVAiÀÄÆ ªÀÄAr¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.

09


ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï UÉ ¸ÀzÀ¸ÀågÁUÀĪÀ ªÀÄPÀ̽UÉ EgÀ¨ÉÃPÁzÀ UÀÄt®PÀëtUÀ¼ÀÄ 1) 2) 3) 4)

¥Àæw ¢£ÀªÀÇ vÀ¥ÀàzÉà ±Á¯ÉUÉ ºÁdgÁUÀĪÀ ªÀÄUÀÄ ªÀÄPÀ̼À ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼À£ÀÄß PÀÄjvÀÄ zsÀé¤ JvÀÛ®Ä zsÉÊAiÀÄð«gÀĪÀ ªÀÄUÀÄ vÀgÀUÀwAiÀÄ°ègÀĪÀ J¯Áè ¸ÉßûvÀ/¸ÉßûvÉAiÀÄgÀ eÉÆvÉ ¸ÀªÀiÁ£ÀvɬÄAzÀ ¨ÉgÉAiÀÄĪÀ ªÀÄUÀÄ. ««zsÀ ¸À¨sÉ-¸ÀªÀiÁgÀA¨sÀUÀ¼À°è ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀ D¸ÀQÛ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß JwÛ»rAiÀÄĪÀ°è QæAiÀiÁ²Ã®gÁVgÀĪÀ ªÀÄUÀÄ. 5) C£ÁåAiÀÄ/¨sÀæµÁÖZÁgÀ/C¸ÀA§zÀÞ ªÀvÀð£ÉUÀ¼À£ÀÄß RAr¸ÀĪÀ ªÀÄ£ÉƨsÁªÀ«gÀĪÀ ªÀÄUÀÄ.

10


ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï ¤AzÀ ZÀað¸À§ºÀÄzÁzÀ «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ 1) ±Á¯Á ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ¸Ë®¨sÀåUÀ¼ÀÄ :- DlzÀ ªÉÄÊzÁ£À, ¥ÀævÉåÃPÀ ±ËZÁ®AiÀÄ, ¸ÀÄgÀQëvÀ PÉÆoÀr, CqÀÄUÉ PÉÆÃuÉ, PÀÄrAiÀÄĪÀ ¤ÃgÀÄ, DlzÀ ¸ÁªÀÄVæUÀ¼ÀÄ, «eÁÕ£À ¥ÀjPÀgÀUÀ¼ÀÄ, ±Á¯Á PÁA¥ËAqï, UÉÃmï, «zÀÄåvï, vÀgÀUÀwUÉƧâgÀÄ ²PÀëPÀgÀÄ-EvÁå¢ 2) ¸ÀPÁðj ¸Ë®¨sÀåUÀ¼ÀÄ :- ªÀÄzsÁåºÀßzÀ ©¹AiÀÄÆl, PÀÄrAiÀÄĪÀ ºÁ®Ä, «zÁåyð ªÉÃvÀ£À, GavÀ ¥ÀæªÉñÀ, GavÀ ¸ÀªÀĪÀ¸ÀÛç, GavÀ ¥ÀoÀå¥ÀŸÀÛPÀ, DgÉÆÃUÀå vÀ¥Á¸ÀuÉ, GavÀ ¨ÉʹPÀ¯ï-EvÁå¢ 3) ¸ÀAPÀµÀÖzÀ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÉ :- ¨Á®å «ªÁºÀPÉÆ̼ÀUÁzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, ©Ã¢AiÀÄ£ÀÄß CªÀ®A©¹gÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, ±Á¯É©lÖ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, ªÀiÁgÁlPÉÆ̼ÀUÁzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, QgÀÄPÀļÀ-»A¸É-zËdåð£ÀåPÉÌ M¼ÀUÁzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, ¤®ðPÀë÷åPÉÆ̼À¥ÀlÖ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, Nr §AzÀ - PÁuÉAiÀiÁzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, C¥Ë¶ÖPÀvɬÄAzÀ £ÀgÀ¼ÀÄwÛgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, zÉêÀzÁ¹ ¥ÀzÀÞwUÉ M¼À¥ÀlÖ ªÀÄPÀ̼ÀÄ - EvÁå¢. 4) gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ºÀ§âUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁA¸ÀÌöÈwPÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼ÀÄ:- ±Á¯É¬ÄAzÀ DZÀj¸À§ºÀÄzÁzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ºÀ§âUÀ¼ÀÄ, QæÃqÁ PÀÆlUÀ¼ÀÄ, ¸ÀàzsÉðUÀ¼ÀÄ, ªÀÄPÀ̽UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ¸À¨sÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À UÁæªÀÄ ¸À¨sÉ, ªÀÄPÀ̽UÁV ¸ÀPÁðgÀ vÀgÀĪÀ ºÉƸÀ ºÉƸÀ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼ÀÄ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ «ZÁgÀUÀ¼À£ÀÄß PÀÄjvÀÄ ZÀað¸À§ºÀÄzÁVzÉ.

11


PÀè¨ï ªÀÄÆ®PÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ PÉÊUÉƼÀÀÄzÁzÀ ºÀPÉÆÌvÁÛAiÀÄ PÁAiÀÄðvÀAvÀæUÀ¼ÀÄ 1) ¥ÀvÀæ ZÀ¼ÀĪÀ½ 2) ±ÁAwAiÀÄÄvÀ zsÀgÀtÂ, ¸ÀvÁåUÀæºÀ 3) eÁUÀÈw eÁxÁ 4) ¸ÀA§A¢ü¹zÀ C¢üPÁjUÀ½UÉ ªÀÄ£À« ¥ÀvÀæ ¸À°è¸ÀĪÀÅzÀÄ 5) gÁµÀÖç¥ÀwUÀ¼ÀÄ/ ¥ÀæzsÁ£À ªÀÄAwæ/ ªÀÄÄRåªÀÄAwæUÀ½UÀÆ ªÀÄ£À« ¸ÀªÀĦ𹠺ÀPÉÆÌvÁÛAiÀÄ 6) zÁR¯Áw DAzÉÆî£À 7) ¥ÀwæPÁ UÉÆÃ¶Ö £ÀqɸÀĪÀÅzÀÄ. 8) ªÀiË£À ªÉÄgÀªÀtÂUÉ 9) ¥Àæ¨sÁvï ¥ÉÃj- EvÁå¢

12


ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï£À PÁAiÀÄð ZÀlĪÀnPÉUÀ¼ÀÄ 1) ¥Àæw wAUÀ¼ÀÆ vÀ¥ÀàzÉ ¤UÀ¢üvÀ ¢£ÁAPÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°è PÀè¨ï ¸À¨sÉ £ÀqɸÀĪÀÅzÀÄ. F ¸À¨sÉAiÀÄ°è J¸ï.r.JA.¹. ¥ÀzÁ¢üPÁjUÀ¼ÀÄ, ²PÀëPÀ ¥Àæw¤¢üUÀ¼ÀÄ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀĪÀAvÉ UÀªÀÄ£ÀºÀj¸ÀĪÀÅzÀÄ. £ÀqÉ¢gÀĪÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À£ÀÄß UÀªÀÄ£ÀPÉÌ vÀgÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ ªÀÄÄA¢£À wAUÀ¼À AiÉÆÃd£É gÀƦ¸ÀĪÀÅzÀÄ. 2) ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß JwÛ»rAiÀÄĪÀ ¸ÀzÀÄzÉÝñÀ¢AzÀ ±Á¯É ªÀÄvÀÄÛ E¤ßvÀgÀ ¸ÀAWÀ-¸ÀA¸ÉÜUÀ¼À ¸ÀºÀPÁgÀ¢AzÀ ««zsÀ ¸À¨sÉUÀ¼ÀÄ, ©Ã¢£ÁlPÀ ¥ÀæzÀ±Àð£À, zsÀgÀtÂ, ºÉÆÃgÁl, ¥ÀvÀæ ZÀ¼ÀĪÀ½ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À£ÀÄß ºÀ«ÄäPÉÆAqÀÄ £ÀqɸÀĪÀÅzÀÄ. 3) ±Á¯É¬ÄAzÀ ºÉÆgÀUÀĽzÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß ªÀÄ£ÀªÉÇ°¹ PÀgÉvÀgÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ vÀªÀÄä ¸ÉßûvÀgÀÄ ²PÀët ªÁ»¤AiÀÄ°ègÀĪÀAvÉ ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ. 4) ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ°è ¸ÀAPÀµÀÖPÉÆ̼ÀUÁzÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß gÀQë¸À®Ä ¥ÀæAiÀÄw߸ÀĪÀÅzÀÄ. ±Á¯ÉAiÀÄ°è ªÀÄvÀÄÛ ±Á¯É¬ÄAzÀ ºÉÆgÀUÉ ªÀÄPÀ̼À ªÉÄïÁUÀĪÀ C£ÁåAiÀÄ, zËdð£Àå, »A¸É, ±ÉÆõÀuÉ, ªÉÆøÀ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ºÀPÀÄÌ G®èAWÀ£É WÀl£ÉUÀ¼ÀÄ ¸ÀA¨sÀ«¹zÀ°è CzÀ£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹, ¸ÀÆPÀÛ «zsÁ£ÀzÀ°è ¥Àæw¨sÀn¹, zÀÆgÀÄ zÁR°¸À®Ä ¥ÀæAiÀÄw߸ÀĪÀÅzÀÄ. 5) ±Á¯ÉUÀ¼À°è zÀÆgÀÄ ¥ÉnÖUÉ EgÀĪÀAvÉ UÀªÀÄ£ÀºÀj¹ zÀÆgÀÄUÀ¼ÀÄ §AzÀ°è ¸ÀÆPÀÛ jÃwAiÀÄ°è ¥ÀjºÀj¸À®Ä ²PÀëPÀgÀ eÉÆvÉ ZÀað¸ÀĪÀÅzÀÄ. 6) ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À ¸ÀAgÀPÀëuÉUÁV ¸ÀPÁgÁvÀäPÀªÁV ±Àæ«Ä¹zÀ ²PÀëPÀgÀ£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹ UËgÀ«¸ÀĪÀÅzÀÄ. 7) ¥Àæw UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬ÄwAiÀÄ°è ¥Àæw ªÀµÀð ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À C£ÀĵÁÖ£ÀzÀ §UÉÎ «±Éèö¸À¯ÉAzÉà £ÀqÉAiÀÄĪÀ ªÀÄPÀ̼À UÁæªÀĸÀ¨sÉUÀ¼À°è ¨sÁUÀªÀ»¹ vÀªÀÄä ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ°è ªÀÄPÀ̽UÉ DUÀÄwÛgÀĪÀ vÉÆAzÀgÉAiÀÄ «ZÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀAZÁ¬ÄwAiÀĪÀgÀ UÀªÀÄ£À ¸É¼ÉzÀÄ ¸ÀÆPÀÛ PÀæªÀÄPÉÌ DUÀ滸ÀĪÀÅzÀÄ. 8) ¥Àæw wAUÀ½UÉƪÉÄä ±Á¯ÉAiÀÄ°è J¸ï.r.JA.¹. ¸À¨sÉ £ÀqÉAiÀÄĪÀAvÉ UÀªÀÄ£ÀºÀj¸ÀĪÀÅzÀÄ. 9) ¨Á®PÁ«ÄðPÀ ªÀÄÄPÀÛ ªÀÄvÀÄÛ ¨Á®å«ªÁºÀ ªÀÄÄPÀÛ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀĪÀ£ÁßV ªÀiÁqÀ®Ä ±Àæ«Ä¸ÀĪÀÅzÀÄ.

13


10) ªÀÄPÀ̼À ¸ÀºÁAiÀĪÁt (1098) CxÀªÁ f¯ÉèAiÀÄ ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ WÀlPÀ CxÀªÁ ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt ¸À«Äw CxÀªÁ ¨Á®£ÁåAiÀÄ ªÀÄAqÀ½UÀ½UÉ CUÀvÀå©zÁÝUÀ vÀªÀÄä Cwà ¸ÀÆPÀë÷ä ¸ÀAUÀwUÀ¼À£ÀÄß w½¹ £ÁåAiÀÄPÁÌV MvÁ۬ĸÀĪÀÅzÀÄ. 11) ±Á¯ÉUÀ¼À°è ¸Ë®¨sÀåUÀ¼À PÉÆgÀvÉ CxÀªÁ «¼ÀA§ GAmÁzÁUÀ, ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌ G®èAWÀ£ÉAiÀiÁzÁUÀ, ªÀÄPÀ̼À ªÉÄÃ¯É zËdðå£Àå, QgÀÄPÀļÀ, CªÀªÀiÁ£À, CvÁåZÁgÀ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ¥Àj¹ÜwUÀ¼ÀÄ JzÀÄgÁzÁUÀ PÀè¨ï¤AzÀ «gÉÆâü¹ RAr¸ÀĪÀÅzÀÄ. 12) UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬ÄwUÀ¼À°è £ÀqÉAiÀÄĪÀ ¸À¨sÉUÀ¼À°è ªÀÄvÀÄÛ UÁæªÀÄ ¸À¨sÉUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼À ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼À£ÀÄß JwÛ »rzÀÄ ²PÀëtPÁÌV ±Àæ«Ä¸ÀĪÀAvÉ MvÀ۬ĸÀĪÀÅzÀÄ. 13) ªÀÄPÀ̼À C¥ÀºÀgÀt, zËdð£Àå, ¨Á®å«ªÁºÀ, ªÀÄPÀ̼À ªÀiÁ£ÀºÀgÀt, avÀæ»A¸É, ªÀÄPÀ̼À ªÀiÁgÁl/¸ÁUÁtÂPÉ, vÀAzÉ-vÁ¬ÄUÀ¼Éà E®èzÀ C£ÁxÀ ªÀÄPÀ̼À ¸ÀªÀĸÉå, «PÀ®ZÉÃvÀ£À ªÀÄPÀ̼À ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼ÀÄ PÀAqÀÄ §AzÀ°è PÀè¨ï£À°è ZÀZÉðAiÀiÁV ¸ÀÆPÀÛ PÀæªÀÄPÁÌV aAvÀ£É £ÀqɸÀĪÀÅzÀÄ. 14) PÀè¨ï£À ¸À¨sÉAiÀÄ £ÀqÀªÀ½PÉUÀ¼À£ÀÄß zÁR°¸À®Ä ¥ÀævÉåÃPÀ “ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï wêÀiÁð£À ¥ÀŸÀÛPÀ” ¥Àæw ±Á¯ÉAiÀÄ°ègÀ¨ÉÃPÀÄ. F ¥ÀŸÀÛPÀzÀ°è ¥Àæw ¸À¨sÉAiÀÄ wêÀiÁð£ÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄPÀ̼Éà §gÉzÀÄ zÁR°¸À¨ÉÃPÀÄ. ¨sÁUÀªÀ»¹zÀªÀjAzÀ PÀqÁØAiÀĪÁV ¸À» ¥ÀqÉAiÀĨÉÃPÀÄ. 15) PÀè¨ï£À°è MAzÀÄ ¥ÀævÉåÃPÀ PÀqÀvÀªÀ£ÀÄß ¤ªÀðºÀuÉ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¸À°è¹zÀ ¥ÀvÀæ, ªÀÄ£À«, £ÉÆÃnøï, DzÉñÀ, ¸ÀÄvÉÆÛïÉ, ¥ÀwæPÁ ¥ÀæPÀluÉ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ªÀiÁ»w ¥ÀæwUÀ¼À£ÀÄß F PÀqÀvÀzÀ°èlÄÖ ¸ÀAgÀQë¸À¨ÉÃPÀÄ. 16) ¸À¨sÉ £ÀqÉAiÀÄĪÁUÀ ªÀÄPÀ̼Éà CzsÀåPÀëvÉ, ¥ÁæxÀð£É, ¸ÁéUÀvÀ, ªÀAzÀ£Á¥ÀðuÉ ªÀÄvÀÄÛ ZÀZÁð¥ÀnÖ vÀAiÀiÁjUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. 17) ªÀµÀðPÉÌ PÀ¤µÀÖ 3 ¸ÁªÀiÁ£Àå ¸À¨sÉUÀ¼À£ÀÄß £ÀqɸÀĪÀÅzÀÄ. F ¸À¨sÉAiÀÄ°è J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÄ, ²PÀëPÀgÀÄ, ¥ÉÇõÀPÀgÀÄ vÀ¥ÀàzÉà ¸À¨sÉAiÀÄ°è ¥Á¯ÉÆμÀÄîªÀAvÉ UÀªÀĤ¸ÀĪÀÅzÀÄ, F ªÀÄÆ®PÀ ªÀÄÄA¢£À PÁAiÀÄðAiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß vÀAiÀiÁj¸ÀĪÀÅzÀÄ. 18) ¥Àæw 2 wAUÀ½UÉƪÉÄä f¯Áè¢üPÁjUÀ¼ÀÄ, f¯Áè ¥ÀAZÁ¬Äw ªÀÄÄRå PÁAiÀÄ𠤪ÀðºÀuÁ¢üPÁjUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀðd¤PÀ ²PÀët E¯ÁSÉAiÀÄ G¥À¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄUÀ½UÉ ºÁUÀÆ gÁdå AiÉÆÃd£Á ¤zÉÃð±ÀPÀgÀÄUÀ½UÉ ±Á¯ÉAiÀÄ ªÀÄÄSÉÆåÃ¥ÁzsÁåAiÀÄgÀÄ ªÀgÀ¢ ¤ÃqÀĪÀAvÉ ¥ÉæÃgÉæ¸ÀĪÀÅzÀÄ.

14


¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï£À ¸À¨sÉ :±Á¯ÉUÀ¼À°è gÀZÀ£ÉUÉÆArgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ïUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄPÉÌ ¥ÀjZÀ¬Ä¸ÀĪÀ ¸À®ÄªÁV ªÀÄvÀÄÛ PÀè¨ï£À°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼ÀÄ, AiÉÆÃd£ÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸Ë®¨sÀåUÀ¼À §UÉUÀÆ w½zÀÄ CªÀÅUÀ¼À ¸ÀªÀÄ¥ÀðPÀ C£ÀĵÁÖ£À ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀzÀâ¼ÀPÉUÉ aAw¸ÀĪÀAvÉ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÁVzÉ. 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄPÀ̼À°è J¯Áè vÀgÀºÀzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÆ CªÀPÁ±À ªÀAavÀgÁUÀzÀAvÉ ¥Á¯ÉÆμÀî®Ä ¥ÉæÃgÉæ¸À¨ÉÃPÁzÀ CªÀ±ÀåPÀvɬÄzÉ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¸ÀªÀiÁdzÀ ºÉÆ£Àß PÀĸÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ JAzÀÄ ºÉüÀ¨ÉÃPÁzÀgÉ CªÀjUÉ CªÀgÀ CUÀvÀåUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀªÀiÁdzÀ J®ègÀÆ MzÀV¹PÉÆqÀ¯ÉèÉÃPÀÄ. ¥ÀæªÀÄÄRªÁV ¥Ë¶ÖPÀ DºÁgÀ, DgÉÆÃUÀå ¸ÉêÉ, ªÁ¸ÀAiÉÆÃUÀå ªÀ¸Àw, GvÀÛªÀÄ ¥Àj¸ÀgÀ, CUÀvÀå gÀPÀëuÉ, ²PÀët, ¦æÃw, ªÁvÀì®å, ¨ÉA§®, ¥ÉÆæÃvÁìºÀ, ¸ÁévÀAvÀæöå, ªÀÄ£ÀgÀAd£É, ¸ÀAvÉÆõÀ, UËgÀªÀ ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄ«PÉ EªÀÅUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̽UÉ zÉÆgÀQzÁUÀ CªÀÄÆ®å ªÀiÁ£ÀªÀ ¸ÀA¥ÀvÀÄÛ gÀÆ¥ÀÄUÉƼÀÄîvÀÛzÉ. ¸ÀPÁðgÀ J®èªÀ£ÀÆß ªÀÄPÀ̽UÉ MzÀV¸À®Ä C«gÀvÀªÁV ¥ÀæAiÀÄw߸ÀÄwÛzÀÄÝ EzÀ£ÀÄß ¸ÁPÁgÀUÉƽ¸À®Ä ««zsÀ «£ÀÆvÀ£ÀªÁzÀ ªÀÄPÀ̼À ¸Éßû PÁAiÀÄð PÀæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À£ÀÆß eÁjUÉƽ¸ÀÄwÛzÉ. ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ°è ªÀÄPÀ̼À ¥ÉÆõÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ gÀPÀëuÉUÁV C£ÉÃPÀ ªÀåªÀ¸ÉÜUÀ¼À£ÀÄß eÁjUÉ vÀA¢zÉ. CAUÀ£ÀªÁrUÀ¼ÀÄ, ±Á¯ÉUÀ¼ÀÄ, ¥ÁæxÀ«ÄPÀ DgÉÆÃUÀå PÉÃAzÀæUÀ¼ÀÄ, ¥Éưøï oÁuÉUÀ¼ÀÄ, PÀAzÁAiÀÄ E¯ÁSÉAiÀÄ Cl¯ï fà d£À¸Éßû PÉÃAzÀæUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ²PÀët ¤ÃqÀĪÀ ±Á¯Á PÁ¯ÉÃdÄUÀ¼ÀÄ E£ÀÆß ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ºÀvÁÛgÀÄ ªÀåªÀ¸ÉÜUÀ¼ÀÄ PÉ®¸À ªÀiÁqÀÄwÛªÉ. DzÀgÉ EªÀÅUÀ¼À PÁAiÀÄðPÀëªÀÄvÉ ªÀÄvÀÄÛ §zÀÞvÉ ªÀiÁvÀæ E£ÀÆß ¥ÀjuÁªÀÄPÁjAiÀiÁV ¸ÀPÁgÁvÀäPÀªÁV UÉÆÃZÀj¸À¨ÉÃPÁzÀ CUÀvÀå«zÉ. ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ°è ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï ¥ÀjPÀ®à£É: - MAzÀÄ NtÂAiÀÄ, §qÁªÀuÉAiÀÄ CxÀªÁ PÉÃjAiÀÄ CxÀªÁ UÁæªÀÄzÀ 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ªÀÄPÀ̼À°è J¯Áè vÀgÀºÀzÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀĪÀ MAzÀÄ ¸À«ÄwAiÀÄ£ÀÄß gÀa¸À¨ÉÃPÀÄ. E°è ¸ÀzÀ¸ÀågÁUÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ±Á¯ÉUÉ ºÉÆÃUÀĪÀªÀgÀÆ, ºÉÆÃUÀ¢gÀĪÀªÀgÀÆ ªÀÄvÀÄÛ ««zsÀ jÃwAiÀÄ ¸ÀAPÀµÀÖzÀ°ègÀĪÀªÀgÀÆ PÀÆqÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÁVgÀÄvÁÛgÉ. ªÀUÀð, eÁw, zsÀªÀÄð, §tÚ, ¹ÜwUÀw ªÀÄvÀÄÛ °AUÀUÀ¼À vÁgÀvÀªÀÄå«®èzÉà E°è ªÀÄPÀ̼ÀÄ MAzÉqÉ ¸ÉÃj ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ ºÀ®ªÁgÀÄ vÉÆqÀPÀÄUÀ¼À£ÀÄß PÀÄjvÀÄ ZÀað¸ÀÄvÁÛgÉ ªÀÄvÀÄÛ F PÀÄjvÀÄ ºÀPÉÆÌvÁÛAiÀÄUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ ¸ÀPÁðgÀzÀ UÀªÀÄ£À ¸É¼ÉAiÀÄÄvÁÛgÉ. ±Á¯ÉUÀ¼À°è FUÁUÀ¯Éà ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï£À°è EgÀĪÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ PÁ¯ÉÃdÄ ªÁå¸ÀAUÀ ªÀiÁqÀÄwÛgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, «PÀ®ZÉÃvÀ£ÀgÀÄ, «±ÉõÀ DgÉÊPÉAiÀÄ CUÀvÀåªÀżÀî ªÀÄPÀ̼ÀÄ, ±Á¯ÉUÉ ºÉÆÃUÀ¯ÁUÀzÉà «µÀªÀĹÜwAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, FUÁUÀ¯Éà ºÀPÀÄÌ DzsÁjvÀ ZÀlĪÀnPÉAiÀÄ°è vÉÆqÀV UÀÄgÀÄw¹PÉÆArgÀĪÀ D ¥ÀæzÉñÀzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, ±Á¯Á PÁ¯ÉÃdÄUÀ¼À°è ¸ÁÜ¥À£ÉUÉÆArgÀĪÀ «zÁåyð MPÀÆÌl, «zÁåyð ¸ÀAWÀUÀ¼À°è CzsÀåPÀë, G¥ÁzsÀåPÀë ºÁUÀÆ ¸ÀzÀ¸ÀågÁVgÀĪÀ «zÁåyð «zÁåyð¤AiÀÄgÀÄ - EvÁå¢. (18 ªÀµÀðzÉƼÀV£ÀªÀgÀÄ ªÀiÁvÀæ) F jÃw ¥ÀævÉåÃPÀªÁV gÀa¸À®àqÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï£À°è ¸ÀzÀ¸ÀågÁUÀ§ºÀÄzÁVzÉ.

15


¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï «ZÁgÀªÀ£ÀÄß JgÀqÀÄ jÃwAiÀÄ°è UÀªÀĤ¸À§ºÀÄzÁVzÉ 1) D ¸ÀܼÀzÀ ±Á¯ÉUÀ¼À°è gÀZÀ£ÉUÉÆArgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï£À ¸ÀzÀ¸Àå ªÀÄPÀ̼ÀÄ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ PÉ®ªÀÅ ¸Ádðd¤PÀ ¸ÀܼÀUÀ¼À°è ªÀµÀðzÀ°è PÀ¤µÀÖ 3 ¨ÁjAiÀiÁzÀgÀÆ ¸À¨sÉ £ÀqɸÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼À PÀÄjvÀÄ ZÀað¹ QæAiÉÄUÉ vÉÆqÀUÀĪÀÅzÀÄ. 2) £ÀUÀgÀ ¥ÀæzÉñÀUÀ¼À PÉ®ªÀÅ PÉƼÀZÉ ¥ÀæzÉñÀUÀ¼À°è ºÉZÀÄÑ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ±Á¯ÉUÉ §gÀzÉà ¨ÉÃgÉ ZÀlĪÀnPÉAiÀÄ°è vÉÆqÀVgÀÄvÁÛgÉ. PÉ®ªÉǪÉÄä ±Á¯ÉAiÉÄà EgÀĪÀÅ¢®è CAxÀºÀ ¸ÀܼÀUÀ¼À°è ªÀÄPÀ̼À°è C°è£À 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À ««zsÀ ¸ÀAPÀµÀÖUÀ¼À°è ¹®ÄQgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß MAzÉqÉ ¸ÉÃj¹ CªÀgÀzÉà DzÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ïªÉÇAzÀ£ÀÄß ¸Áܦ¹PÉÆAqÀÄ C°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À ¸ÀAgÀPÀëuÉUÁV QæAiÉÄUÉ vÉÆqÀUÀĪÀÅzÀÄ. F ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄ PÀè¨ï£À°è vÉÆqÀUÀĪÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄ PɼÀPÀAqÀ CºÀðvÉUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢gÀ¨ÉÃPÀÄ.     

18 ªÀµÀðzÉƼÀVgÀ¨ÉÃPÀÄ. ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À M½wUÁV ¸À£ÀßzÀÞgÁUÀ®Ä ¹zÀÞjgÀ¨ÉÃPÀÄ. AiÀiÁªÀÅzÉà jÃwAiÀÄ ¸ÀªÀiÁdWÁvÀÄPÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À°è vÉÆqÀVgÀ¨ÁgÀzÀÄ. ªÀÄPÀ̼À ²PÀët-gÀPÀëuÉ ªÀÄvÀÄÛ ¨Á®åUÀ¼À G½«UÉ ºÉÆÃgÁqÀĪÀ ªÀÄ£ÉÆèsÁªÀ«gÀ¨ÉÃPÀÄ. ±ÁAw-¸ÀAAiÀĪÀÄ-zÉñÀ¥ÉæêÀÄ EgÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ°è w½¹gÀĪÀ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÀvÀðªÀåUÀ¼À£ÀÄß ¥Á°¸ÀĪÀAwgÀ¨ÉÃPÀÄ.

16


¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ï£À PÁAiÀÄð ZÀlĪÀnPÉUÀ¼ÀÄ  ¥Àæw JgÀqÀÄ wAUÀ½UÉƪÉÄä ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄ PÀè¨ï£À ¸À¨sÉ £ÀqɸÀĪÀÅzÀÄ  ±Á¯É ©nÖgÀĪÀ, ±Á¯ÉUÉ UÉÊgÀÄ ºÁeÁgÁUÀÄwÛgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹, 

  

 

eÁUÀÈw ªÀÄÆr¹ ±Á¯ÉUÉ ºÉÆÃUÀĪÀAvÉ ¥ÉæÃgÉÃ¥À¹¸ÀĪÀÅzÀÄ. ¸ÀPÁðgÀ MzÀV¸ÀÄwÛgÀĪÀ ««zsÀ ¸Ë®¨sÀåUÀ¼ÀÄ d£ÀjUÉ ZÁ°ÛAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀåªÀ¸ÉÜUÀ¼ÀÄ ¸ÀjAiÀiÁzÀ ¸ÉÃªÉ MzÀV¸ÀĪÀAvÉ GvÉÛÃf¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ºÀPÉÆÌvÁÛAiÀÄ ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ. ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ°è ¸ÀAPÀµÀÖzÀ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À ¸ÀAgÀPÀëuÉUÁV ±Àæ«Ä¸ÀĪÀÅzÀÄ. ªÀÄPÀ̼À ¨Á®å, ²PÀët, gÀPÀëuÉ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÉÆõÀuÉUÁV C£ÉÃPÀ ºÉÆÃgÁlUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ ¸ÀPÁðgÀzÀ UÀªÀÄ£À¸É¼ÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ. ªÀÄPÀ̼À ¥ÀgÀªÁV £ÀqÉAiÀÄĪÀ ¸ÀPÁðgÀzÀ UÁæªÀÄ ¸À¨sÉ, ±Á¸ÀPÁAUÀ ¸À¨sÉ, CxÀªÁ ªÀÄAwæ ¥ÀjµÀvï, ¸ÀA¸Àvï, f¯Éè, gÁdå, gÁµÀÖç ªÀÄvÀÄÛ CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ G£ÀßvÀ ªÀÄlÖzÀ ¸ÀªÀiÁ¯ÉÆÃZÀ£ÉUÀ¼À°è ¨sÁUÀªÀ»¹ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌ ¥Àæw¥ÁzÀ£ÉUÁV ±Àæ«Ä¸ÀĪÀÅzÀÄ. ¸ÀܽÃAiÀÄ ¸ÀPÁðgÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ d£À¥Àæw¤¢üUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̼À ¥ÀgÀªÁzÀ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß gÀƦ¸ÀĪÀAvÉ, QæAiÀiÁ AiÉÆÃd£É vÀAiÀiÁj¸ÀĪÀAvÉ, ªÀÄPÀ̼À UÁæªÀÄ/ªÁqïð ¸À¨sÉUÀ¼À£ÀÄß DAiÉÆÃf¸ÀĪÀAvÉ MvÁ۬ĸÀĪÀÅzÀÄ. ªÀÄPÀ̽UÁV EgÀĪÀ f¯Áè MPÀÆÌlUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ±Á¯Á-PÁ¯ÉÃdÄ ªÀÄlÖzÀ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À PÀè¨ïUÀ¼À°è ¨sÁUÀªÀ»¹ ¥ÀÄ£À±ÉÑÃvÀ£ÀUÉƽ¸ÀĪÀÅzÀÄ. ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ°è ªÀÄPÀ̽UÁV C¹ÜvÀézÀ°ègÀĪÀ ««zsÀ PÉÃAzÀæUÀ¼ÀÄ, ±Á¯Á PÁ¯ÉÃdÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄPÀ̼À ¸ÉßûUÀ¼ÁUÀĪÀAvÉ UÀªÀÄ£ÀºÀj¸ÀĪÀÅzÀÄ. CAUÀ£ÀªÁr, ±Á¯ÉUÀ¼À PÁAiÀÄð ªÉÊRj ªÀÄvÀÄÛ ¸Ë®¨sÀåUÀ¼À ¸ÀzÀâ¼ÀPÉ. DgÉÆÃUÀå PÉÃAzÀæUÀ¼ÀÄ / J.J£ï.JA. EªÀgÀ DgÉÆÃUÀå ¸ÉÃªÉ ªÀÄvÀÄÛ MzÀV¸À¨ÉÃPÁzÀ ¸Ë®¨sÀåUÀ½UÁV MvÁ۬ĸÀĪÀÅzÀÄ. ±Á¯É ©nÖgÀĪÀ, ±Á¯ÉUÉ UÉÊgÀĺÁdgÁUÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À ºÁdgÁw »£ÉßqÉ, ¨Á®å «ªÁºÀ, ¨Á®PÁ«ÄðPÀvÉ, zÉêÀzÁ¹ ¥ÀzÀÞw, ªÀÄPÀ̼À ¸ÁUÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁgÁl ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ¸ÁªÀiÁfPÀ C¤µÀÖ ¥ÀzÀÞwUÀ¼À ¤ªÀÄÆð®£ÉUÁV ºÉÆÃgÁqÀĪÀÅzÀÄ.

17


¨sÁgÀvÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ 1. 2. 3. 4.

¸ÀªÀiÁ£ÀvÉAiÀÄ ºÀPÀÄÌ ¸ÁévÀAvÀæöåzÀ ºÀPÀÄÌ ±ÉÆõÀuÉAiÀÄ «gÀÄzÀÞzÀ ºÀPÀÄÌ zsÁ«ÄðPÀ ¸ÁévÀAvÀæöåzÀ ºÀPÀÄÌ

¨sÁUÀ 3

5. ¸ÁA¸ÀÌöÈwPÀ ªÀÄvÀÄÛ ±ÉÊPÀëtÂPÀ ºÀPÀÄÌ 6. ¸ÀA«zsÁ£ÁvÀäPÀ ¥ÀjºÁgÉÆÃ¥ÁAiÀÄUÀ¼À ºÀPÀÄÌ 7. ²PÀët ªÀÄPÀ̼À ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ºÀPÀÄÌ

¨ ¸ÀA« sÁgÀvÀ zsÁ£ À

¨sÁgÀvÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ°è ¸ÀÆa¹gÀĪÀ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ PÀvÀðªÀåUÀ¼ÀÄ ¨sÁgÀvÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀªÀÅ ªÀÄÆ®vÀB PÀvÀðªÀåUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢gÀ°®è. 1970gÀ°è ¸ÀA«zsÁ£ÀPÉÌ 42£Éà wzÀÄÝ¥ÀrAiÀÄ£ÀÄß vÀgÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ PÀvÀðªÀåUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ°è C¼ÀªÀr¸À¯Á¬ÄvÀÄ. ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ 51(J) «¢üAiÀÄ°è 10 ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ PÀvÀðªÀåUÀ¼À£ÀÄß ¸ÉÃj¸À¯ÁVzÉ. CªÀÅ F PɼÀPÀAqÀAwªÉ. 1) ¸ÀA«zsÁ£À ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ DzÀ±ÀðUÀ¼ÀÄ, ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ, gÁµÀÖçzsÀéd ªÀÄvÀÄÛ gÁµÀÖçVÃvÉAiÀÄ£ÀÄß UËgÀ«¸ÀĪÀÅzÀÄ. 2) ¸ÁévÀAvÀæöåPÁÌV ªÀiÁrzÀ gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ZÀ¼ÀĪÀ½AiÀÄ GzÁvÀÛ DzÀ±ÀðUÀ¼À£ÀÄß ¥Á°¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ gÀQë¸ÀĪÀÅzÀÄ. 3) ¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀªÀÄUÀævÉ, LPÀåvÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀð¨s˪ÀÄvÀéªÀ£ÀÄß JwÛ»rAiÀÄĪÀÅzÀÄ. 4) PÀgÉ §AzÁUÀ gÁµÀÖç¸ÉêÉUÉ ¹zÀÞ«gÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÁætªÀ£ÀÄß MvÉÛ ElÄÖ zÉñÀªÀ£ÀÄß gÀQë¸ÀĪÀÅzÀÄ. 5) zsÀªÀÄð, ¨sÁµÉ, ¥ÁæzÉòPÀvÉ CxÀªÁ eÁw ¥ÀAUÀqÀUÀ¼À ¨sÁªÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß vÉÆgÉzÀÄ ¥ÀæwAiÉƧ⠨sÁgÀwÃAiÀÄgÀÆ ¸ÉÆÃzÀgÀgÀAwgÀĪÀÅzÀÄ. 6) ¸ÀAAiÀÄÄPÀÛ ¸ÀA¸ÀÌøwAiÀÄ ¨sÀªÀå¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ£ÀÄß UËgÀ«¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁ¥ÁqÀĪÀÅzÀÄ. 7) CgÀtåUÀ¼ÀÄ, ¸ÀgÉÆêÀgÀUÀ¼ÀÄ, £À¢UÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀ£ÀåfëUÀ¼ÀÄ ¸ÉÃjzÀAvÉ £ÉʸÀVðPÀ ¥Àj¸ÀgÀªÀ£ÀÄß gÀQë¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ C©üªÀÈ¢Þ¥Àr¸ÀĪÀÅzÀÄ ºÁUÀÆ ¥ÁætÂUÀ¼À §UÉÎ C£ÀÄPÀA¥ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆAzÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÄzsÁj¸ÀĪÀÅzÀÄ. 8) ªÉÊeÁÕ¤PÀ, ªÀiÁ£À«ÃAiÀÄvÉ, ±ÉÆÃzsÀ£Á ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÄzsÁgÀuÁ ªÀÄ£ÉÆèsÁªÀªÀ£ÀÄß ¨É¼É¹PÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ. 9) ¸ÁªÀðd¤PÀ D¹ÛAiÀÄ£ÀÄß gÀQë¸ÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ »A¸ÉAiÀÄ£ÀÄß vÀåf¸ÀĪÀÅzÀÄ. 10)ªÉÊAiÀÄQÛPÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀÄÆ»PÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À°è GvÀÌøµÀÖvÉAiÀÄ£ÀÄß vÉÆÃj¹ gÁµÀÖçzÀ G£ÀßvÀ ¥ÀæUÀwUÁV zÀÄrAiÀÄĪÀÅzÀÄ. ¸ÁªÀiÁ£Àå PÀvÀðªÀåUÀ¼ÀÄ :1) J®ègÀ£ÀÆß / J¯Áè ¸ÉßûvÀgÀ£ÀÆß ¸ÀªÀiÁ£ÀªÁV PÁt¨ÉÃPÀÄ. 2) PÀÄlÄA§zÀ°è ¥ÉÆõÀPÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ »jAiÀÄgÀ£ÀÄß UËgÀ«¸À¨ÉÃPÀÄ. UÀÄgÀÄUÀ¼À£ÀÄß UËgÀªÀ¢AzÀ PÁt¨ÉÃPÀÄ. 3) ±Á¯Á ¥ÀjPÀgÀUÀ¼ÀÄ, PÉÆoÀrUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ±Á¯Á ¥Àj¸ÀgÀªÀ£ÀÄß ¸ÀAgÀQë¸À¨ÉÃPÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀéZÀÑvÉAiÀÄ£ÀÄß PÁ¥ÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. 4) ªÀiÁ£À«ÃAiÀÄ ªÀiË®åUÀ¼À£ÀÄß JwÛ»rAiÀĨÉÃPÀÄ. 5) vÀ¥ÀÄàUÀ¼ÀÄ PÀAqÀÄ §AzÁUÀ PÀqÁRArvÀªÁV «gÉÆâü¸ÀĪÀÅzÀÄ.

18


19


20


21


22


««zsÀ ¸ÀAPÀµÀÖ CxÀªÁ vÉÆAzÀgÉAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̽UÉ ¸ÀºÁAiÀÄ ªÀiÁqÀ®Ä ¤ÃªÉãÀÄ ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÀÄ ??? 1) 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À J¯Áè ªÀÄPÀ̽UÉ PÀqÁØAiÀÄ ²PÀët ¤ÃqÀĪÀAvÉ MvÁ۬Ĺj. 2) AiÀiÁªÀÅzÉà vÉÆAzÀgÉAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀÄUÀÄ PÀAqÀÄ §AzÀgÉ vÀPÀët 1098 ªÀÄPÀ̼À ¸ÀºÁAiÀÄ ªÁtÂUÉ PÀgÉ ªÀiÁr w½¹j. 3) ¤ªÀÄä ªÀÄ£ÉAiÀÄ°è AiÀiÁªÀÅzÉà PÁgÀtPÀÆÌ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß PÉ®¸ÀPÉÌ £ÉëĹPÉƼÀîzÀAvÉ eÁUÀævÉ ªÀ»¹j. 4) ¤ªÀÄUÉ §ºÀÄ ¨ÉÃUÀ£É ªÀÄzÀÄªÉ ªÀiÁqÀĪÀ vÀAiÀiÁj ªÀÄ£ÉAiÀÄ°è PÀAqÀÄ §AzÀgÉ (¨Á®å «ªÁºÀ) CzÀ£ÀÄß «gÉÆâü¹j. 5) f¯ÉèAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ WÀlPÀzÀ°è ªÀÄPÀ̽UÁV C£ÉÃPÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ½zÀÄÝ, CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß vÉÆAzÀgÉAiÀÄ°ègÀĪÀ ªÀÄPÀ̽UÉ MzÀV¸À®Ä MvÁ۬Ĺj. 6) ¤ªÀÄä f¯ÉèAiÀÄ AiÀiÁªÀÅzÉà ¸ÀܼÀzÀ°è CxÀªÁ gÁdå ºÁUÀÆ gÁµÀÖçzÀ°è ªÀÄPÀ̼À ªÉÄÃ¯É zËdå£Àå, ±ÉÆõÀuÉ £ÀqÉAiÀÄÄwÛgÀĪÀÅzÀÄ PÀAqÀÄ §AzÀ°è PÀÆqÀ¯Éà ºÀPÉÆÌvÁÛAiÀÄPÁÌV MAzÁV zsÀgÀtÂ, ªÀÄ£À« C¥ÀðuÉ, ¥ÀwæPÁ UÉÆöÖ, ¥ÀvÀæ ZÀ¼ÀĪÀ½ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ZÀlªÀnPÉUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉwÛPÉÆAqÀÄ ªÀiÁrj. 7) ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt ¸À«Äw, ¨Á® £ÁåAiÀÄ ªÀÄAqÀ½, ºÀwÛgÀzÀ ¥Éưøï oÁuÉUÀ½UÉ ¤ªÀÄä CºÀªÁ®ÄUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀvÀæ ªÀÄÄSÉãÀ w½¹j. 8) PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀPÉÌ ¥ÀvÀæ §gÉzÀÄ £ÁåAiÀÄPÁÌV MvÁ۬Ĺj. 9) ¸ÀܽÃAiÀÄ ¥Éưøï oÁuÉ, UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬Äw, ªÀÄPÀ̼À PÁªÀ®Ä ¸À«Äw/ªÀÄPÀ̼À gÀPÀëuÁ ¸À«ÄwUÀ½UÉ ªÀÄPÀ̼À ªÉÄð£À zËdð£Àå ¸ÀAUÀwUÀ¼À£ÀÄß vÀPÀët w½¹ PÀæªÀÄPÉÌ ªÀÄÄAzÁUÀĪÀAvÉ ¥ÉæÃgÉæ¹j. 10) ¥Àæw ªÀµÀðªÀÇ UÁæªÀÄ ¥ÀAZÁ¬ÄwUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÁqïðUÀ¼À°è “ªÀÄPÀ̼À «µÉñÀ UÁæªÀÄ/ªÁqïð ¸À¨sÉUÀ¼À£ÀÄß DAiÉÆÃf¸ÀĪÀAvÉ MvÁ۬Ĺj. 11) J¸ï.r.JA.¹.UÀ¼À°è ¸ÀzÀ¸ÀågÁVgÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ vÀªÀÄäzÉà ¸ÀAWÀl£É ¥ÁægÀA©ü¹ vÀªÀÄä zÀÈqsÀ ¤®ÄªÀÅUÀ½AzÀ J¸ï.r.JA.¹.UÀ¼À£ÀÄß §®¥Àr¸À®Ä ¥ÀæAiÀÄw߸À§ºÀÄzÀÄ. 12) ©Ã¢£ÁlPÀ, ««zsÀ CjªÀÅ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼ÀÄ, ¥Àæ§AzsÀ, ¨sÁµÀt, ZÀZÁð ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ¸ÀàzsÉðUÀ¼À£ÀÄß DAiÉÆÃf¹ ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæZÁgÀ ªÀiÁrj. 13) PÁuÉAiÀiÁzÀ, ªÀģɬÄAzÀ Nr ºÉÆÃzÀ ªÀÄPÀ̼À ªÀiÁ»w PÀAqÀÄ §AzÀ°è f¯ÉèAiÀÄ°ègÀĪÀ PÁuÉAiÀiÁzÀ ªÀÄPÀ̼À §ÆågÉÆÃzÀ°è ºÉ¸ÀgÀÄ £ÉÆAzÁ¬Ä¹ ªÀÄUÀÄ«£À ¥ÀvÉÛUÉ ¸ÀºÀPÀj¹j. AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß zÀÄr¸À¨ÉÃr, zÀÄrvÀPÉÌ PÀ¼ÀÄ»¸À¨ÉÃr 14) ¥ÉÆõÀPÀgÉà ¤ªÀÄä ªÀÄPÀ̼ÀÄ J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀAvÉ ±Á¯ÉAiÀÄ°ègÀ°, ±Á¯ÉUÉ PÀ¼ÀÄ»¹. ±Á¯ÉUÉ ¸ÉÃj¹. 15) ªÀiÁ°ÃPÀgÉà ¤ªÀÄä ªÀÄPÀ̼ÀAvÉ J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÆ ²PÀët ¥ÀqÉAiÀÄ®Ä ¥ÉÆæÃvÁ컹j.


16) 17) 18) 19)

d£À¥Àæw¤¢üUÀ¼Éà ªÀÄPÀ̼ÀÆ ªÀÄÄA¢£À ¨sÁ«Ã ªÀÄvÀzÁgÀgÉAzÀÄ ¥ÀjUÀt¹j ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß UËgÀ«¹j ªÀÄvÀÄÛ eÁjUÉƽ¹j. ªÀÄPÀ̼À zÀÄrªÉÄ, »A¸É, zËdð£Àå, ¯ÉÊAVPÀ zËdð£ÀåUÀ¼À£ÀÄß «gÉÆâü¹j ªÀÄvÀÄÛ RAr¹j. ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ 18 ªÀµÀðzÉƼÀV£À J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÆ ±Á¯ÉAiÀÄ°ègÀĪÀAvÉ ªÀiÁrj. AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄUÀÄ ©Ã¢AiÀÄ°ègÀĪÀÅzÀÄ PÀAqÀÄ §AzÀgÉ, zÀÄrAiÀÄĪÀÅzÀÄ PÀAqÀÄ §AzÀgÉ CªÀgÀ ¥ÀÄ£ÀªÀð¸ÀwUÉ, ©qÀÄUÀqÉUÉ ¥ÀæAiÀÄwß¹, ¸ÀܽÃAiÀÄ E¯ÁSÉUÉ ªÀiÁ»w ¤Ãrj. ºÀPÀÄÌ G®èAX¸ÀĪÀªÀgÀ ªÀÄ£À ¥ÀjªÀvÀð£É ªÀiÁrj. 20) ªÀÄPÀ̼Éà ¤ÃªÀÅ J¯Áè ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß C£ÀĨsÀ«¹ «zÁå¨sÁå¸À ¥ÀqÉAiÀĨÉÃPÀÄ. ¤ªÀÄä ºÁUÉAiÉÄà J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÄ ±Á¯ÉUÉ §gÀ¨ÉÃPÀÄ. ¤ªÀÄäAvÉAiÉÄà J¯Áè ªÀÄPÀ̼ÀÄ ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß C£ÀĨsÀ«¸ÀÄAvÁUÀ°, ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAgÀQë¹j. 21) ±Á¯ÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄPÀ̼À ¸ÉßûAiÀÄ£ÁßV ªÀiÁqÀ®Ä ¥ÀæAiÀÄwß¹j. ªÀÄPÀ̼Éà ¤ÃªÀÅ ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß C£ÀĨsÀ«¸ÀĪÀ eÉÆvÉUÉ PÀvÀðªÀåUÀ¼À£ÀÆß vÀ¥ÀàzÉà ¥Á°¹j. 22) EA¢£À ªÀÄPÀ̼ÀÄ EA¢£À ¥ÀæeÉUÀ¼ÀÄ JA§ÄzÀ£ÀÄß ¥Àæw¥Á¢¹j.

E°èUÉ zÀÆgÀÄ ¤ÃqÀ§ºÀÄzÀÄ.... PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀzÀ «¼Á¸À PÀ£ÁðlPÀ gÁdå ªÀÄPÀ̼À ºÀPÀÄÌUÀ¼À gÀPÀëuÁ DAiÉÆÃUÀ £Á®Ì£Éà ªÀĺÀr, PÀȶ ¨sÀªÀ£À, ºÀqÀì£ï ¸ÀPÀð¯ï ºÀwÛgÀ, £ÀÈ¥ÀvÀÄAUÀ gÀ¸ÉÛ, C0¨ÉÃqÀÌgï «Ã¢, ¸ÀA¥ÀAVgÁªÀÄ £ÀUÀgÀ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ - 560 002, PÀ£ÁðlPÀ. zÀÆgÀªÁt ¸ÀASÉå: (080) 2211 5291 ¥sÁåPïì : (080) 2211 5292

CHILD RIGHTS MODULE  
CHILD RIGHTS MODULE  
Advertisement