Page 1

I NT ERV I EW

V isie

Certificering:

een zegen voor projectmanagement Door Matthijs Bakker

Veel partijen zijn serieus bezig met duurzaamheid in relatie tot gebiedsontwikkeling, bouw en vastgoed. Zij zijn zich doordrongen van het feit dat duurzaamheid geen hype of modeverschijnsel is, maar een maatschappelijke verantwoordelijkheid van iedereen. Door in het ontwerpproces al na te denken over het duurzaam maken van een gebouw, kan een grote bijdrage worden geleverd aan de ontwikkeling van een duurzame samenleving. Brains to Build doet dit al jaren. Niet omdat het ‘mode’ is, maar vanuit de overtuiging dat duurzaamheid de enige juiste weg is naar de toekomst.

10

Duurzaamheidslabels

Voor een integrale aanpak van duurzaamheid zijn op dit moment twee labels het meest gangbaar. Allereerst is dat BREEAM-NL van de Dutch Green Building Council. Dit van oorsprong Engelse label is helemaal op de Nederlandse situatie toegespitst. Het tweede label is LEED van de Amerikaanse Green Building Council, dat ook in Nederland wordt toegepast. Beide labels leiden via verschillende wegen naar hetzelfde doel. Je kunt niet zeggen dat het ene label beter is dan het andere. Wel anders. De programma’s gaan allebei uit van een integrale aanpak, waarbij duurzaamheid wordt getoetst op vele fronten. Het begint allemaal met de keuze van de locatie. Maar ook de gezondheid en het welbevinden van mensen komt aan de orde, net als energie, transport, materiaalgebruik, afval, vervuiling, management, etc.

zijn om deze ambitie te helpen verwezenlijken. De input, werkwijze en gegevens van uitvoerende partijen zijn onontbeerlijk voor het behalen van de benodigde credits. De vraagspecificatie moet dus al bij de aanbesteding volledig zijn, ongeacht of het om een traditionele aanbesteding gaat of om een geïntegreerd contract. Bij een bouwteam, een aanbesteding op een VO of DO of in het geval van een geïntegreerd contract is het dus niet zo dat de opdrachtgever ‘er vanaf’ is. De opdrachtgever zal nog steeds zelf ook zaken moeten aanleveren en, nog belangrijker, volkomen gecommitteerd moeten zijn. De opdrachtgever zal van hoog tot laag overtuigd moeten zijn van het nut en de noodzaak om te zorgen dat het label er komt. Opdrachtgever en opdrachtnemer (adviserend of uitvoerend) trekken gedurende het traject daarom bij voorkeur intensief met elkaar op.

Voorbeeldprojecten

Communicatie en vastlegging

Brains to Build heeft ervaring met beide duurzaamheidslabels. Zo behaalde het gebouw TransPort, een ontwikkeling van Schiphol Real Estate, in 2010 als eerste kantoorgebouw in Nederland de niveaus LEED Platinum en BREEAM-NL Very Good. Bij de aanbesteding van een nieuw kantoorgebouw voor UPC in Leeuwarden, ontwikkeld door Triodos Real Estate Development, was het de uitdaging om zelfs nog een label hoger te scoren. Dit gebouw werd aanbesteed op een Definitief Ontwerp (DO) en had als streefdoel BREEAM-NL Excellent. Brains to Build werd gevraagd om de BREEAM-voorwaarden zodanig in de aanbestedingsstukken en de opdrachten aan de uitvoerende partijen te verwerken, dat het een ‘normale’ besteksvoorwaarde werd. De uitvoerende partijen kregen de verplichting om bepaalde zaken conform BREEAM-NL uit te voeren. Zij moesten er in naam van de opdrachtgever voor zorgen dat aan alle duurzaamheidseisen werd voldaan. Voor de herontwikkeling van het kantorencomplex Triport op Schiphol is eveneens het doel om het BREEAM-NL label Very Good te behalen.

Projectmanagement

Zijn er nieuwe, voortschrijdende inzichten als het gaat om het certificeren van een project? Eigenlijk niet. In die zin is er niets nieuws onder de zon. Voor het behalen van een duurzaamheidscertificaat zal je écht moeten doen wat je bij projectmanagement eigenlijk altijd moet doen. Dat is allereerst goed nadenken over wat je precies wilt bereiken. Waarom wil je als bedrijf een duurzaamheidslabel behalen, hoe wil je dat doen en wat heb je ervoor over? Wanneer de doelstelling te vaag is en niet wordt gedragen door de directie en het projectteam, wordt het moeilijk om een optimaal resultaat te behalen en ambities waar te maken. Een ‘quick scan’ van ideeën en ontwerp kan snel inzicht geven in het project en de haalbaarheid ervan. Vervolgens is het zaak om een aantal credits vast te leggen en hier gedurende het project op te focussen. Alles draait om keuzes maken en het verankeren van het proces en de beoogde doelstellingen.

Aanbesteding

Het certificeren van duurzaamheid begint eigenlijk al bij de aanbesteding van de adviseurs. Zij moeten weten dat de opdrachtgever bepaalde ambities heeft, zodat zij die werkzaamheden kunnen aanbieden die nodig

In het ontwerpstadium is er voldoende tijd om zaken goed af te stemmen en te onderzoeken. Een goede samenwerking en communicatie tussen partijen die zijn betrokken bij het ontwerpproces, is van het grootste belang. Vastleggen waarom bepaalde (ontwerp)beslissingen zijn genomen, is daarbij noodzakelijk. Vaak staat het de betrokkenen in een later stadium niet meer zo helder voor de geest waarom in eerste instantie bepaalde keuzes zijn gemaakt. Dan wordt vaak gekozen voor een op dat moment voor de hand liggende optie, terwijl de oorspronkelijke keuze in dienst stond van de certificering en dus gehandhaafd had moeten blijven. Uitvoerende partijen zullen zich dus strikt moeten houden aan wat er in de contracten is vastgelegd. Ook hier geldt in sterke mate: eerst denken, (vastleggen) en dan pas doen. Tijdsdruk, onverschilligheid, het niet goed vastleggen van wijzigingen of wijzigen zonder de impact hiervan na te gaan, zijn reële bedreigingen voor het verkrijgen van een label. Een beoogd certificaat kan in één middag volledig om zeep worden geholpen. Bijvoorbeeld als een kitter één tube kit tekort komt, in zijn auto stapt en bij de eerste de beste bouwmarkt snel een nieuwe tube koopt. Als deze niet aan de eisen voldoet, is het label verder weg dan ooit.

Na zaaien komt oogsten

Het heeft kortom heel wat voeten in de aarde om een certificaat te verkrijgen, maar na zaaien komt oogsten. Er komt een dag dat iedereen de eervolle plaquette aan de muur van je kantoor kan bewonderen. Toch is dat niet waar je het voor zou moeten doen. Een duurzaamheidslabel levert een bewezen duurzaam gebouw op met een minimale impact op mens en milieu. De milieuprestaties zijn meetbaar en op niveau te vergelijken met andere gebouwen. Het is bovendien een uitgelezen kans om een gebouw te maken dat volledig voldoet aan de verwachtingen. De ene opdrachtgever zal kiezen voor duurzaamheid vanuit overtuiging, een ander uit (deels) commercieel oogpunt. Het is immers bewezen dat gebouwen met een label een hogere huuropbrengst genereren. Hoe het ook zij: het behalen van een duurzaamheidslabel gaat over mentaliteit en overtuiging. Als die ontbreken, kan je er maar beter niet aan beginnen. Je moet het echt willen, eerst denken, dan doen en je aan de afspraken houden. Dat maakt duurzaamheidslabels tot een zegen voor projectmanagement.

11

Brains to Build visie certificering in de bouw  

Visie artikel over certificering en projectmanagement in de bouw