Page 1


mebpe³e keÀer keÀuece mes ..

menevegYetefle

me nevegYetefle veece keÀer Je=efÊe ceveg<³e

keÀer SkeÀ De®íer Je=efÊe nw~ Fmemes ceveg<³e ceW men³eesie osves, mesJee keÀjves, meewneo& mes J³eJenej keÀjves leLee menve keÀjves keÀe YeeJe peeie´le neslee nw~ ³en Je=efÊe ceveg<³e ceW o³eeueglee, keÀu³eeCe-YeeJevee, Deefnbmee Fl³eeefo meodiegCeeW keÀes meg¢æ{ keÀjleer nw~ menevegYetefle keÀe efoJ³eeLe& menevegYetefle keÀe ³en DeLe& veneR nw efkeÀ nce otmejs keÀes ogëKeer osKe keÀj mJe³eb Yeer ogëKeer neW~ ³eefo nce mJe³eb Yeer ogëKeer neWies lees nceejer DeHeveer ³eesi³eleeDeeW keÀe #e³e nesiee Deewj nce mevlegefuele ceve mes leLee Hetjer MeefkeÌle mes otmejs keÀer mesJeemegÞeg<ee ³ee ceoo veneR keÀj Hee³eWies yeefukeÀ nce mJe³eb Yeer menevegYetefle SJeb o³ee kesÀ Hee$e yeve pee³eWies~ menevegYetefle keÀe DeLe& ³en Yeer veneR nw efkeÀ nce efkeÀmeer J³eefkeÌle Üeje ogëKeeefYeJ³eefkeÌle keÀes osKe keÀj GmekesÀ ieuele lekeÀepes ³ee Deeie´n keÀes ceeve ueW~ ³eefo ye®®ee ceeB mes efJe<e keÀe Deeie´n keÀjs Deewj GmekesÀ efue³es oerJeej mes DeHevee efmej ceejves ueies ³ee HeÀMe& Hej neLe Heerìves ueies lees `menevegYetefle' keÀe ³en DeLe& veneR nw efkeÀ ceeB GmekesÀ neLe ceW efJe<e keÀe H³eeuee Lecee os~ ³eefo ye®®ee Mejeye kesÀ efueS ceeB mes Hewmes ceeBies lees `menevegYetefle' ³ee `men³eesie' keÀe ³en DeLe& veneR nw efkeÀ ceeB Gmes Hewmes os os~ ³en men³eesie `HeeHe' ner veneR yeefukeÀ DeHejeOe Yeer nw~ ³eefo efkeÀmeer keÀe keÀesF& efvekeÀì mecyevOeer cej pee³es Deewj Jen jesves ueies lees

Dece=le-met®eer ±

peerJeve kesÀ ®eej Henuet

(mecHeeokeÀer³e) .....................4 GmekesÀ meeLe efceuekeÀj DeeBmet ìHekeÀevee ± meyeuee veejer...(keÀefJelee) ........6 mener DeLe& ceW `menevegYetefle' veneR nw ± He´Mve nceejs, GÊej oeoer peer .....7 yeefukeÀ Gmes meevlJevee osvee, Gmes Meeefvle ± F&MJejer³e keÀevetve Deewj ...........9 keÀer efmLeefle ceW ueevee ner mener DeLe& ceW ± `He$e' mebHeeokeÀ kesÀ veece ........12 men³eesie nw~ ± yeeyee ves efveJ³e&meveer Deewj ........13 ³eeo jns efkeÀ ³eesie ceW jnkeÀj ± efJeIve efJeveeMekeÀ...(keÀefJelee)...14 mene³elee keÀjvee ner men³eesie nw~ ± jepeveerefle%eeW keÀe mecceeve ke̳eeW? 15 Hejceelcee keÀe meeLe (men) DevegYeJe ± jener! iee ve ...(keÀefJelee) ......17 keÀjles ngS efkeÀmeer kesÀ keÀu³eeCe kesÀ efue³es ± leveeJecegkeÌle peerJeve keÀer ³egefkeÌle ..18 keÀesF& keÀe³e& keÀjvee ner menevegYetefle nw~ ± efHeÀj Jewmee nesiee...............20 mJe³eb Deevebo keÀe DevegYeJe keÀjles ngS ± Deenej Deewj Dee®ejCe ........22 otmejeW keÀes Yeer DeHeves meeLe efceueekeÀj ± efpemceeveer mesvee kesÀ efveefceÊe .....24 GvnW F&MJejer³e Deevevo keÀe DevegYeJe ± cenevelee Yeerlej mes He´keÀì .....28 keÀjevee ner men+DevegYetefle nw~ veneR lees ± meef®e$e mesJee mecee®eej......... 30 mJe³eb Yeer ogëKe keÀe DevegYeJe keÀjvee leLee ± iueesyeue ne@eqmHeìue ..............32 DeewjeW keÀes Yeer ogëKe keÀe Denmeeme ± YeefJe<³e ceW leekeÀle efkeÀmekesÀ keÀjevee lees mebmeej ceW ogëKe keÀer Je=ef× Heeme nesieer? ..................33 keÀjvee leLee Fmes `MeeskeÀ meeiej' yeveevee ± met®evee ...........................34 nw~ me#beHse ceW nceejs eufe³es mener ªHe ceW MegukeÀ kesÀJeue `%eeveece=le' DeLeJee `o meneveYgeetlfe ³en nw ekfeÀ nj vej-veejer keÀer Jeu[& efjv³egDeue' kesÀ veece mes [^eHeÌì ³ee Smseer meJsee keÀjW ekfeÀ Jen meoe keÀs eufe³es ceveerDee@[&j Üeje Yespeves nsleg Helee nwmeYeer Hek´eÀej keÀs oëgKeeW Je DeMeeevfle keÀs mebHeeokeÀ, DeesceMeeefvle efHe´befìbie He´sme, meYeer ªHeevlejeW mes íìt pee³e~s ³en leYeer %eeveece=le YeJeve, MeeefvleJeve- 307510 nes mekeÀlee nw ekfeÀ peye nce Gmes Meeevfle ceW (Deeyet jes[) jepemLeeve~ MegukeÀ kesÀ efueS mecHeke&À keÀjsW emfLele nevse,s mecem³eeDeeW keÀe meecevee 09414006904, 09414154383 keÀjve,s HeY´eg mes veelee pee[æs keÀj Gvemes hindigyanamrit@gmail.com men³eeise SJeb meeceL³e& uevses leLee yejger DeeoleeW keÀes íe[æskeÀj De®ís keÀce& keÀjves F&MJejer³e MeefkeÌle³eeW Deewj JejoeveeW mes keÀe ceeie& eofKee oW Deejw Gme Hej ®eueves keÀer YejHetj DeveskeÀ ceveYeeJeve jeefKe³eeB eJfeeOfe Yeer yelee oW leLee GmekeÀs eufe³es %eeveece=le keÀe³ee&ue³e ceW He´eHle ngF& nQ~ Glmeen Yeer Yej o~W ekfeÀmeer keÀes DeHeves HeeJBe mvesner He´s<ekeÀ yenveeW keÀes neefo&keÀ Hej Ke[æe keÀjvee ner meyemes ye[æer meJsee n~w DeeYeej Deewj efoue keÀer ogDee³eW!


?

mecHeeokeÀer³e ..

OrdZ H{$ Mma [hby pe ye nce efkeÀmeer mes Hetíles nQ, DeeHe

nw~ Mejerj ªHeer Ieesæ[e Yeer yengle keÀewve nQ lees Jen Fme He´keÀej GÊej oslee nw cenÊJeHetCe& nw, FmekesÀ efyevee Yeer lees efkeÀ ceQ keÀeuespe ceW He´eO³eeHekeÀ ntB, keÀceeF& veneR nes mekeÀleer vee! J³eeHeejer ntB, efkeÀmeeve ntB, DeefOekeÀejer ntB, Oeve keÀceekeÀj osles efMe#ekeÀ ntB Deeefo-Deeefo~ ³eefo keÀesF& Hej mece³e veneR osles He´eO³eeHekeÀ nw lees DeefOekeÀlece 5 Ievìs nce ceveg<³eeW kesÀ efueS nceejs HeefjJeej Heæ{elee nesiee, ³eefo DeefOekeÀejer nw lees 8 peve Yeer yengle cenÊJeHetCe& nQ, nce GvneR Ievìs [îetìer keÀjlee nesiee, Mes<e IevìeW ceW kesÀ efueS lees keÀceeles nQ, GvekeÀes megKeer Yeer keÀF& keÀe³e& keÀjlee nw, keÀF& veeles jKevee ®eenles nQ~ Hejvleg osKeves ceW Deelee efveYeelee nw Hej Heefj®e³e ceW DeHeves keÀes nw, nce Oeve keÀceekeÀj lees os osles nQ Hej He´eO³eeHekeÀ ³ee DeefOekeÀejer Deeefo ner GvnW mece³e veneR osles~ Heg$e keÀes, Helveer yeleelee nw, ke̳eeW? keÀes, ceelee keÀes ³eefo nceejs meeLe keÀer Oeve Jeeues Henuet DeeJeM³ekeÀlee nw lees nce Peuuee keÀj Hej p³eeoe O³eeve efkeÀveeje keÀjkesÀ ®eues peeles nQ~ FmekeÀe osKeves ceW Deelee nw efkeÀ nce DeHevee DeLe& ³en ngDee efkeÀ nceceW vee mvesn nw, vee Heefj®e³e Gme keÀe³e& ³ee Gme #es$e mes YeeJeveeSB nQ, nce lees cee$e Hewmes keÀer ceMeerve peesæ[keÀj osles nQ peneB mes nceW Oeve keÀer yevekeÀj jn ieS~ yeìve oyeeDees, Hewmee He´eefHle nes jner nw~ Deepe kesÀ ³egie ceW nce efvekeÀue DeeSiee~ HeefjJeej Jeeues Yeer meeje efove ef®evleve Yeer meyemes DeefOekeÀ mecePe peeles nQ, þerkeÀ nw, Hewmee lees efceue Oeve keÀe ner keÀjles nQ~ Oeve peerJeve ªHeer ner peelee nw Hej Fvnbs kegÀí cele keÀnes~ kegÀmeea keÀe kesÀJeue SkeÀ HeeBJe ner nw~ þerkeÀ ceMeerveer peerJeve lejn mes kegÀmeea Hej yewþves kesÀ efueS lees efHeÀj keÀF& yeej nce Fme J³eJenej mes ®eejeW HeebJe þerkeÀ nesves ®eeefnSB~ FmekeÀe Yeer Demevleg<ì nes keÀj efMekeÀe³ele keÀjles otmeje HeeBJe nw mJeemL³e, leermeje nw nQ efkeÀ legce ueesie keÀesF& yeele yeleeles ner HeefjJeej Deewj ®eewLee nw veweflekeÀ, veneR nes efkeÀ Iej ceW ke̳ee nes jne nw~ DeeO³eeeflcekeÀ, meeceeefpekeÀ cetu³e~ Fve Dejs, yeleekesÀ ke̳ee keÀjW, DeeHekeÀes ®eejeW ceW mes nce Oeve Jeeues HeeBJe keÀer kesÀJeue Deewj kesÀJeue Hewmee keÀceeves ceW ©ef®e mecYeeue meyemes ]p³eeoe keÀjles nQ~ ³eefo nw, SkeÀ-oes yeej keÀesF&-keÀesF& yeeleeW Hej SkeÀ Hej ]p³eeoe O³eeve oWies lees Mes<e leerve O³eeve efKeb®eJee³ee, DeeHeves keÀne, cegPes keÀes pebkeÀ lees ueiesiee, GHes#ee lees Pesueveer HejsMeeve cele keÀjes, yeleevee íesæ[ efo³ee~ Heæ[sieer~ Oeerjs-Oeerjs ceMeerveer peerJeve yeve ie³ee~ 4 keÀefþveeF³eeW keÀes Heej keÀjves mes leekeÀle Deeleer nw FmeefueS Gvemes IeyejeDees cele Je<e& 49 / DebkeÀ 03 yengle cenÊJeHetCe& nw mJeemL³e Jeeuee Henuet Yeer keÀF& yeej Mejerj ceW keÀneR oo& neslee nw, nce DeveosKeer keÀj osles nQ, mees®eles nQ, DeepekeÀue keÀece p³eeoe nw, cenerves yeeo keÀece keÀce nes peeSiee, ígefƳeeB Deeves Jeeueer nQ leye [ekeÌìj kesÀ Heeme peeSbies~ Mejerj ves lees oo& kesÀ ªHe ceW DeHeveer ceebie HesMe keÀj oer Hej nceves megveerDevemegveer keÀj oer~ SkeÀ efove peye Mejerj DekeÀæ[kesÀ yewþ ie³ee, meeLe osves mes cevee keÀj efo³ee, nce Yeeies [ekeÌìj kesÀ Heeme Deewj Helee Heæ[e efkeÀ Ëo³e jesie ³ee Dev³e keÀesF& jesie Ye³ebkeÀj yeæ{ ie³ee nw~ Mejerj lees FMeeje os jne Lee, nceves Gmeer mece³e megvee neslee lees jesie JeMe ceW Dee peelee, kegÀí n]peej ©He³eeW ceW Fueepe nes peelee Hej Deye lees jesie keÀe efJemHeÀesì nes ie³ee, ueeKeeW ©He³es ueieWies~ nceves Mejerj Hej O³eeve FmeefueS veneR efo³ee ke̳eeWefkeÀ Oeve keÀceeves ceW ueies Les~ Mejerj ves keÀne, þerkeÀ nw, cele oes O³eeve, keÀcee uees Oeve, ueieeDeesies lees cegPe Hej ner~ nceves Fmeer keÀer GHes#ee keÀj kesÀ, Fmeer mes keÀcee³ee, Jen Fmeves DeHeves Hej ueieJee efue³ee, efnmeeye yejeyej nes ie³ee~ ueesieeW mes mesJee uesveer Heæ[er, oo& Pesuevee Heæ[e, mece³e ueieevee Heæ[e Jen Deueie efnmeeye jne~ FmeefueS peerJeve ªHeer kegÀmeer& kesÀ Oeve Jeeues HeeBJe kesÀ meeLe-meeLe mJeemL³e Jeeues HeeBJe keÀer lejHeÀ Yeer O³eeve osvee ]peªjer


%eeveece=le

Meece keÀes DeeDees, Keevee KeeDees, efJeÞeece keÀjes, megyen veeMlee keÀjkesÀ efHeÀj ®eues peeDees~ vee efkeÀmeer mes efceuevee, vee efkeÀmeer mes ogDee-meueece~ efHeÀj ye®®es Yeer mees®eves ueieles nQ, HeeHee nceejs efueS ner lees keÀceeles nQ, nce Ke®e& veneR keÀjWies lees Oeve keÀe {sj ueie peeSiee~ Jes DeHevee Ke®e& yeæ{e uesles nQ, efvele veF& ceebieW ues Deeles nQ, Ke®e& keÀjves kesÀ veS-veS lejerkesÀ {tb{ uesles nQ~ pewmes efJe®eej, Jewmes He´keÀcHeve jes]pe-jes]pe keÀer veF&-veF& ceebieW megvekeÀj keÀF& yeej ke´ÀesOe Yeer Dee peelee nw efkeÀ ³es lees nceejs Oeve kesÀ Heerís ner Heæ[ ieS nQ Hej Jes Yeer ke̳ee keÀjW~ DeeHe ncesMee Oeve kesÀ yeejs ceW mees®eles jnles nQ lees DeeHekeÀe ®esnje osKekeÀj GvnW Oeve ner ³eeo Deelee nw~ GvekeÀer ve]pejW ncesMee DeeHekeÀer pesyeeW Hej ner jnleer nQ~ keÀYeer meeceves Deewj keÀYeer Heerþ Heerís Jes pesyeeW ceW ner neLe [eueves keÀer keÀesefMeMe keÀjles nQ~ nce pewmee mees®eles nQ GmekesÀ He´keÀcHeve JeeleeJejCe ceW HewÀueles jnles nQ~ Iej ceW yeæ[s J³eefkeÌle kesÀ pewmes mebkeÀuHe nesles nQ Jes meye Hej He´YeeJe [eueles nQ~ meej ªHe ceW nce keÀn mekeÀles nQ efkeÀ Oeve peerJeve kesÀ efueS DeeJeM³ekeÀ nw, Hejvleg mJeemL³e Deewj HeefjJeej ³ee veeles-efjMles Gmemes Yeer p³eeoe cenÊJeHetCe& nQ~ DeeO³eeeflcekeÀlee jns peerJeve kesÀ meeLe-meeLe peerJeve ªHeer kegÀmeea keÀe ®eewLee HeeBJe nw DeeO³eeeflcekeÀlee~ FmekesÀ nessves mes ner efmelebyej 2013

veweflekeÀ cetu³e Deewj meeceeefpekeÀ cetu³e Gyej Heeles nQ~ Fme ®eewLes HeeBJe keÀes lees yengle-mes ueesieeW ves ³en keÀnkeÀj GHesef#ele keÀj jKee nw efkeÀ peye yetæ{s nes peeSbies leye FmekeÀer osKeYeeue keÀj ueWies~ leerve HeeBJe Jeeueer kegÀmeea Hej yewþkeÀj peerJeve ®euee jns nQ~ pees leerve HeeBJe Jeeueer kegÀmeea Hej yewþsiee Jen meerOee lees jn veneR mekeÀlee, Leesæ[e uegæ{keÀ lees DeJeM³e peeSiee~ FmeerefueS peye keÀesF& Hetílee nw, YeeF&, ke̳ee neue nw, lees GÊej efceuelee nw, Mes<e meye kegÀMeue nw yeme Meeefvle veneR nw, Leesæ[e yesìs ³ee yesìer keÀer memegjeue ceW keÀne-megveer nw, Leesæ[e HeefjJeej ceW Deveyeve jnleer nw, yeme SkeÀ cegkeÀoces kesÀ ®ekeÌkeÀj ceW GuePes nQ...... DeeefoDeeefo~ ³en uegæ{keÀer ngF&-meer efmLeefle Gme ®eewLeer ìbeie kesÀ DeYeeJe ceW nw~ ³eefo DeeO³eeeflcekeÀlee peerJeve kesÀ meeLe-meeLe nesleer lees ceve ceW Meeefvle Deewj HeefjJeej ceW mvesn-men³eesie DeJeM³e neslee~ pees ueesie ce=l³eg lekeÀ DeO³eelce mes DeLee&led mJe³eb keÀer Hen®eeve mes cegKe HesÀjs jnles nQ Gvemes Jes ueesie keÀF& iegCee mecePeoej nQ pees keÀce mes keÀce Je=× nesves Hej lees mJe³eb keÀer Hen®eeve Deewj F&MJej keÀer Hen®eeve Heeves keÀes GlmegkeÀ nes peeles nQ Hejvleg meJeeue ³en Yeer nw efkeÀ peJeeveer keÀer GÀpee& Yejer ef]pevoieer ceW pees jenW keÀefþve ueieeR, ke̳ee Je=×eJemLee keÀer GÀpee&nerve ef]pevoieer ceW Jees mejue ueieWieer? peerJeve Yej pees veneR efkeÀ³ee Gmes SkeÀoce Je=×eJemLee ceW kewÀmes keÀj HeeSbies?

FmeefueS keÀneJele yeveer, DeeHe YeS yetæ{s

le=<Cee YeF& peJeeve! Mejerj DeJeM³e Je=× Deewj DeMekeÌle nes ie³ee Hej ceve keÀer kegÀueeB®eW veneR Lece mekeÀeR~ ke̳ee ceve®eens ye®®es yevee HeeS? Deewj efHeÀj DeeO³eeeflcekeÀlee Fleveer efvejLe&keÀ yeele Yeer lees veneR efkeÀ Gmes Deeies mes Deeies ìeueles jnW~ JeemleJe ceW keÀF& ueesieeW keÀer mees®e Fme ieuele efJe®eej mes He´YeeefJele nw efkeÀ nce DeeO³eeeflcekeÀ yeveWies lees efJekeÀeme keÀer oewæ[ ceW efHeíæ[ peeSbies~ Deepe keÀe ]peceevee lees efJekeÀeme keÀe ]peceevee nw~ oewæ[es, Yeeiees, Deeies yeæ{es~ ye®®ee Deiej F&MJejer³e %eeve-O³eeve keÀjves ueies lees DeefOekeÀlej ceelee-efHelee keÀn osles nQ, yesìe Heæ{ues, Fve yeeleeW kesÀ efueS mece³e Heæ[e nw~ þerkeÀ nw, efJekeÀeme peerJeve kesÀ efueS DeefveJee³e& nw, nceves yengle efJekeÀeme efkeÀ³ee Yeer nw~ peye Yeejle Dee]peeo ngDee, osMe ceW metF& lekeÀ yeenj mes Deeleer Leer Hej Deepe ³eneB efcemeeFue Yeer yeve jner nw~ yeæ[s-yeæ[s yeeBOe, yeæ[syeæ[s keÀejKeeves, ³es meye nceves yevee efueS Hej ke̳ee nce DeHeves ye®®eeW keÀes ceve Devegmeej yevee HeeS~ nceves ceve®eens ªHejbie, DeekeÀej-He´keÀej kesÀ YeJeve yevee efueS, keÀHeæ[s efmeueJee efueS, yeeue yeveJee efueS, Hej ke̳ee nceejs ye®®eeW keÀe yeesue®eeue, Yee<ee, keÀce&, J³eJenej, KeeveHeeve, Gþvee-yewþvee nceejs DevegketÀue nw? nce Gvemes KegMe nQ? nce DeHeveer keÀej Deewj HeÀveea®ej Hej ieewjJeeefvJele nQ Hej ke̳ee ye®®eeW Hej Yeer nQ? ³eefo veneR lees FmekeÀe keÀejCe nw DeeO³eeeflcekeÀ cetu³eeW

iegCeJeeve Gmes keÀne peelee nw pees iueeefve keÀjves JeeueesW keÀes Yeer iegCe ceeuee Henveelee ®eues

5


%eeveece=le

keÀer GHes#ee~ YeeweflekeÀ efJekeÀeme ves peæ[ ®eer]peeW keÀes ceve®eene DeekeÀej os efo³ee Hej ®esleve Deelcee kesÀ mJeYeeJe-mebmkeÀej keÀes DeekeÀej osves kesÀ efueS DeeO³eeeflcekeÀ %eeve ®eeefnS, DeeO³eeeflcekeÀ yeue ®eeefnS~ Jen lees nceves yegæ{eHes kesÀ efueS SkeÀ efkeÀveejs jKe íesæ[ efo³ee~ peye yetæ{s ngS lees GHeosMe keÀjves ueies, Dejs yesìe, Oew³e& jKe, menvee meerKe, Oeerjs yeesue~ yesìe keÀnlee nw, yeeHet peer, DeeHekeÀer lejn 80 Je<e& keÀe nes peeGBÀiee leye ner ceQ Yeer ³en meye keÀj uetBiee, DeYeer DeeHe ®egHe jnW~ Gmeves Yeer DeHeveer kegÀmeea mes ³en DeeO³eeeflcekeÀ HeeBJe Gleej keÀj jKe íesæ[e nw~ efove®e³ee& kesÀ kegÀí Heue DeeO³eeeflcekeÀ MeefkeÌle pecee keÀjves ceW ueieeSb FmekeÀe meceeOeeve ke̳ee nw? meceeOeeve ³en cenmetme keÀjves ceW nw efkeÀ ]peerJeve keÀer cetueYetle ®eerpeW keÀYeer Hegjeveer veneR nesleer~ Meeefvle, He´sce, HeefJe$elee..... Deeefo iegCe nceW ncesMee ®eeefnSB FmeefueS ³es peerJeve kesÀ meeLe-meeLe jnW~ FvekeÀes osves Jeeueer DeeO³eeeflcekeÀlee peerJeve kesÀ meeLe-meeLe ®eues~ efove®e³ee& kesÀ kegÀí Heue DeeO³eeeflcekeÀ %eeve, iegCe, MeefkeÌle³eeB pecee keÀjves Deewj Yejves ceW DeJeM³e ueieW~ efove®e³ee& keÀer MegªDeele Deewj Devle Deelceef®evleve, Deelce-DeJeueeskeÀve Deewj F&MJej ef®evleve, F&MJej oMe&ve mes nes~ uecyes meHeÀj mes Henues pewmes ieeæ[er keÀes Hesì^esue ³ee [erpeue mes Yej uesles nQ Fmeer He´keÀej nj efove keÀe meHeÀj Megª keÀjves mes Henues Deelcee keÀes Yeer DeeO³eeeflcekeÀ GÀpee& mes Yej ueW~

pewmes ieeefæ[³eeW ceW F¥Oeve Yejves kesÀ kesÀvê peneB-leneB Kegues nQ Fmeer He´keÀej Deelcee keÀer yewìjer ®eepe& keÀjves kesÀ efueS Yeer He´peeefHelee ye´ïeekegÀceejer F&MJejer³e efJeMJe efJeÐeeue³e keÀer MeeKeeSB peneB-leneB Kegueer nQ, GvekeÀe ueeYe GþeSB~ ö ye´.kegÀ. Deelce He´keÀeMe 6

meyeuee veejer ye´ïeekegÀceejer veerª, iegæ[ieeBJe

Deyeuee keÀnueeves Jeeueer ves meyeue mebmeej yevee [euee~ Fme efJeIvenjCe kesÀ pevce Hej, ke̳eeW letHeÀeve ce®ee [euee~~ efJeÐee keÀer osJeer veejer nw Deewj Oeve keÀer osJeer veejer nw, MeefkeÌle keÀer osJeer veejer nw, Oejleer ceelee Yeer veejer nw, ceb$e iee³e$eer veejer nw, MeeðeeW ceW ieerlee veejer nw, HeeJeve veefo³eeB meye veejer nQ, Yeejle ceelee Yeer veejer nw, ceeveJe meceepe keÀer j®elee keÀe, ke̳eeW DeefmlelJe efceìe [euee~ Fme efJeIvenjCe kesÀ pevce Hej, ke̳eeW letHeÀeve ce®ee [euee~~ veejer Peebmeer keÀer jeveer nw, veejer ceerje oerJeeveer nw, keÀ©Cee Deewj He´sce keÀer oeveer nw, DeebKeeW ceW Heue-Heue Heeveer nw, Jejoeve Yejer Jejoeveer nw, ³en efMeJe keÀer He´erle YeJeeveer nw, efpeboe Yeer SkeÀ keÀneveer nw, Hej peie HeefjJele&ve þeveer nw, GlHeeræ[ve-leeæ[ve-$eemeo mes, keÀebìeW keÀe Peeæ[ yevee [euee~ Fme efJeIvenjCe kesÀ pevce Hej, ke̳eeW letHeÀeve ce®ee [euee~~ Deepe Yeer Yeejle ceW meerlee, Deeqive Hes ®eueeF& peeleer nw, Deepe Yeer Yeejle ceW êewHeoer, vebieer ve®eJeeF& peeleer nw, Deepe Yeer Yeejle ceW nesefuekeÀe, nesueer Hes peueeF& peeleer nw, Deepe Yeer Yeejle ceW `keÀefue³eeB' efpeboe ef®eveJeeF& peeleer nQ, lesjer keÀ©Ce HegkeÀejeW ves, efmebnemeve Yet keÀe efnuee [euee~ Fme efJeIvenjCe kesÀ pevce Hej, ke̳eeW letHeÀeve ce®ee [euee~~ ³es veslee, ³es DeefYeveslee, meye lesjs ©efOej keÀer ueeueer nQ, ³en peiele pees ®eue jne, HeerS lesjs otOe keÀer H³eeueer nw, ³es ef®e$ekeÀej, ³es keÀueekeÀej, let meye HetÀueeW keÀer ceeueer nw, F&MJej keÀer meJeexÊece j®evee, let peie keÀer Tb®eer [eueer nw, lesjs SnmeeveeW kesÀ leues oyes, efHeÀj Yeer legPekeÀes ner ©uee [euee~ Fme efJeIvenjCe kesÀ pevce Hej, ke̳eeW letHeÀeve ce®ee [euee~~

efpemekesÀ Heeme Gcebie-Glmeen kesÀ HebKe nw, Gmes meHeÀuelee menpe He´eHle nesleer nw

Je<e& 49 / DebkeÀ 03


He´Mve nceejs, GÊej oeoer peer kesÀ efoJ³e yegef× kesÀ Jejoeve mes efJeYetef<ele DeeojCeer³ee oeoer peevekeÀer peer, nj He´keÀej kesÀ He´MveeW kesÀ GÊej oskeÀj Deelcee keÀes meblees<e mes Yej osleer nQ~ yegef×JeeveeW keÀer yegef× yeeyee ves GvnW Ssmeer keÀuee He´oeve keÀer nw efkeÀ Jes GuePes keÀceeX keÀer iegeflLe³eeB meguePeekeÀj meceeOeevemJeªHe yevee osleer nQ~ He´mlegle nQ YeeF&-yenveeW Üeje Hetís ieS He´MveeW kesÀ oeoer peevekeÀer Üeje efo³es ie³es GÊej ... ö mecHeeokeÀ He´Mveë- keÀer ngF& keÀceeF& ®eì keÀye nes peeleer nw? GÊejë- yeeyee ves nceejs ceW yengle GcceeroW

jKeer nQ~ nce yeeyee keÀer GcceeroeW kesÀ efmeleejs nQ~ SkeÀ-SkeÀ ceW yeeyee ves Gcceero jKeer nw~ nj SkeÀ keÀer Deheveer-Deheveer efJeMes<elee nw, meyeceW SkeÀ pewmeer efJeMes<elee veneR nes mekeÀleer~ Ssmes veneR mees®e mekeÀles efkeÀ pees FmeceW nw Jen otmejs ceW Yeer Dee peeS~ yeeyee ves efkeÀmeer ceW keÀesF& íesìer efJeMes<elee osKeer, Gmes mesJee ceW ueiee efo³ee~ mesJee ceW ueieves mes Gmes helee ®euee efkeÀ ceQ Yeer ³e%e keÀer keÀesF& mesJee keÀj mekeÀleer ntB~ efJeMes<elee keÀe keÀYeer DeefYeceeve Dee³ee efkeÀ cesjer efJeMes<elee efJeMes<e nw lees keÀceeF& ®eì~ yeæ[e efKemekeÀves Jeeuee ceeie& nw, peuoer yegef× ªheer heebJe efKemekeÀ peelee nw~ nce Yeer Deheveer Deewj meyekeÀer efJeMes<elee osKeW~ ³en Yeer efJe®eej ve Dee³es efkeÀ ³en Ssmes ke̳eeW keÀjlee! ³en De®íe ke̳eeW veneR yevelee~ Dejs Oeerjpe Oej~ yeeyee ves yengle Oeerjpe jKee nw~ yeeyee ves nce meyeceW yengle GcceeroW jKeer nQ uesefkeÀve efnccele efmelebyej 2013

ye®®es keÀer, ceoo yeehe keÀer, Fme yeele keÀes keÀYeer veneR íesæ[e nw~ ceve keÀes keÀYeer ef®evlee ceW GuePeves veneR efo³ee~ pewmes yeeyee keÀjsiee, pewmes [^ecee keÀjsiee.. let Meevle jn~ yeerleer keÀes yeerleer keÀjvee ³en je³e@uìer nw je@³eue yeehe kesÀ ye®®eeW keÀer, pees ngDee "erkeÀ nw~ Ssmes veneR keÀn mekeÀles efkeÀ ³en legcekeÀes veneR keÀjvee ®eeefnS~ He´Mveë- me®®es Deewj efveYe&³e kewÀmes yeveW? GÊejë- SkeÀeûelee keÀer MeefkeÌle pecee

keÀjes~ mel³e yeeleW Jener megvee mekeWÀies pees efveYe&³e neWies~ efveYe&³e Jener neWies efpevemes keÀesF& ieueleer ve ngF& nes~ ieueleer nes lees HeÀewjve me®e yeleeJes~ Ssmes veneR, DeewjeW mes Yeer nesleer nw, Ssmee peJeeye cegKe mes efvekeÀuelee nw lees Devoj ceW ke̳ee nesiee~ pees cegKe hej Deelee nw Jener Devoj neslee nw~ FmeefueS efkeÀmeer mes Yeer keÀesF& ieueleer ngF& nw, kegÀí Yeer ngDee, [^ecee hetje ngDee~ DeYeer lees mechevve-mechetCe& yeveves keÀer Ieefæ[³eeb nQ~ F&éejer³e heefjJeej nw vee~ yeeyee ves nj SkeÀ keÀes ®egve-®egve keÀjkesÀ Dehevee yeveekeÀj jKee nw~ Yeues Leesæ[er cee³ee Deeleer nw, DeeefKej Gmes keÀewve

Kelce keÀjsiee! cenejLeer ner keÀjsiee vee~ He´Mveë- DeeHekesÀ leerve yeej DeesceMeeeqvle yeesueves keÀe ke̳ee DeLe& nw? GÊejë- ceQ lees leerve yeej Deesced Meeeqvle

keÀjleer ntB~ HekeÌkeÀe nes ie³ee nw leerve yeej~ SkeÀ ceQ Deelcee Meeble mJeªHe ntB~ otmeje cesje yeeyee meJe&MeefkeÌleJeeve, keÀnles nQ let ceemìj meJe&MeefkeÌleJeeve nw~ leermeje [^ecee keÀnlee nw, Oeerjpe jKees~ yeeyee keÀer ¢ef<ì meoe megKekeÀejer nw~ SkeÀ meskeÀC[ Yeer yegef× keÀneR veneR pee mekeÀleer~ uebieæ[e ®eueves ueie Heæ[lee, DebOee osKeves ueielee, Ssmeer nw yeeyee keÀer cegjueer Deewj ¢ef<ì~ yeeyee nceejer ceeB Deewj yeeHe nw~ He´Mveë- efkeÀme Feqvê³e keÀer yengle-yengle mebYeeue keÀjveer nw? GÊejë- ªneefve³ele ceW DeHeveer megj#ee

nw~ keÀF& He´keÀej keÀer mesJee³eW yeeyee keÀjeles nQ Hej keÀjves Jeeuee efveefceÊe YeeJe ceW jnlee nw~ Jees yeeyee-yeeyee keÀjlee nw~ yeeyee keÀes ye®®eeW keÀer He´eueyOe yeveeveer nw ke̳eeWefkeÀ yeeyee keÀnlee nw, ceQ jep³e ceW DeeTBiee veneR~ efveefceÊe yevekeÀj meleesiegCeer yevevee

¢æ{lee keÀer MeefkeÌle keÀæ[s mebmkeÀejeW keÀes Yeer ceesce keÀer lejn efHeIeuee osleer nw

7


nw, efHeÀj nj yeele menpe nes peeleer nw~ nceejs ceW me®®eeF&, Oew³e&, vece´lee, ceOegjlee ®eeefnS~ efoue Yeer meeHeÀ nes, leye cepeyetle nw~ cee³ee ®eeRìer keÀer lejn Yeer Deeleer nw~ cee³ee ®eeRìer cenejLeer keÀes Yeer efieje osleer nw~ neLeer kesÀ keÀeve ceW Yeer ®eeRìer peeleer nw lees yesnesMe keÀj osleer nw~ keÀeve ceW ®eìHeìer, KeìHeìer yeeleW DeeF¥, yeme~ keÀeveeW keÀes yeæ[e mebYeeuevee nw~ He´ M veë- oeoer peer , DeeHekeÀer ceeveefmekeÀ, MeejerefjkeÀ Tpee& keÀe je]pe ke̳ee nw? GÊejë- efkeÀleves jemles nQ MeefkeÌle kesÀ?

jemlee meeHeÀ nesiee lees MeefkeÌle Dee³esieer~ ceOegyeve mes efvekeÀue jner Leer lees osKe jner Leer, Deiej DeHeves GÀHej DeìsvMeve veneR neslee lees yeeyee MeefkeÌle veneR oslee~ ³eeo Fleveer nes efpememes eqmLeefle meoe De®eueDe[esue nes~ HeefjeqmLeefle DeHevee keÀece keÀjs, eqmLeefle DeHevee keÀece~ HeefjeqmLeefle Deeleer jnsieer, DeveskeÀ ¢M³eeW kesÀ ªHe ceW~ keÀesF& DeekeÀ<e&Ce, GuePeve ve nes, megjef#ele jnvee nw~ keÀesF& Yeer ¢M³e meeceves Dee³es, ceQ Deeies yeæ{leer peeTB, ³ee$ee Hej nBt~ keÀneR veneR osKevee nw, Heerís Yeer veneR osKevee nw lees yeeyee ceoo keÀjlee nw~ Heerís osKetB lees yeeyee keÀnles nQ, ³ee$ee Hej veneR ntB~ efkeÀlevee Yeer ceeLee ceejes, keÀneR mes Yeer MeefkeÌle veneR efceuesieer Hej yeeyee mes efceuesieer~ yeeyee meyekeÀes SkeÀ ner ¢ef<ì mes osKeles nQ~ DeeBKeeW ceW me®®eeF& Deewj He´sce veneR nw lees MeefkeÌle veneR efceueleer nw~

%eeveece=le efmecejCe ceW ke̳ee HeÀke&À nw? GÊejë- ceveve, eE®eleve, cebLeve, efmecejCe

ceW Yeer HeÀke&À nw~ %eeve henues ceve ceW yengle De®íe ueie pee³es, leye ceveve ®euesiee~ ceve kesÀ efueS keÀne ner nw ceveceveeYeJe~ peye yeele ceve ceW ueie ieF& lees GmekeÀe eE®eleve ®euelee jnsiee~ J³eLe& eE®eleve yevo nes pee³esiee, efHeÀj ienjeF& ceW pee³eWies lees cebLeve nesiee~ efHeÀj Oeerjs-Oeerjs %eeve keÀe efmecejCe neslee jnsiee, efHeÀj yeve pee³esieer mce=efle~ YeeJevee mes mesJee keÀjles nQ lees KegMeer nesleer nw, Fmemes MeefkeÌle yeæ{leer nw~ nceejs Thej yeæ[eW ves Gcceero jKeer nw efkeÀ yeeyee keÀe nj keÀe³e& De®íe nes, lees De®íe nes ner peelee nw~ nceeje peerJeve yeeyee keÀer Þeercele ÒeceeCe nesvee ®eeefnS~ Þeercele cegjueer mes efceueleer nw~ ceQ meejer ogefve³ee keÀes keÀnleer ntB, keÀue efkeÀmeves osKee, pees keÀjvee nw Deye keÀj ueW~ efJeveeMe kesÀ Henues mLeeHevee keÀe keÀece mJe³eb YeieJeeve OetceOeece mes keÀje jne nw~ pees keÀjvee nw Deye keÀjWies, GmekeÀe keÀF& iegCee HeÀe³eoe efceuesiee~ Deye veneR lees keÀye veneR~ He´Mveë- nceeje megvoj megj#ee keÀJe®e keÀewve-mee nw? GÊejë- ceer"s yeeyee ves nce meyekeÀes veceÏlee

keÀe keÀJe®e henvee³ee nw, ³ener keÀJe®e nceejer megj#ee keÀj jne nw~ meYeer ³en keÀJe®e henvekeÀj jnvee, Fmemes ner ye´eïeCe heefjJeej ceW megj#ee nw, Fmemes ner meyekeÀe mvesn Deewj men³eesie efceuelee nw~ meyekeÀer efJeMes<elee³eW osKeles, meyekeÀes

mvesn men³eesie osles, mejue mJeYeeJe jKe meyekeÀer ogDee³eW uesles ®euees~ ogDee³eW ner mece³e hej yengle meeLe osleer nQ~ keÀesF& Yeer Yetues-®etkesÀ Yeer yeodogDee ve os~ ve keÀYeer efkeÀmeer keÀer ìkeÌkeÀj ceW Deevee, ve keÀYeer efkeÀmeer kesÀ ®ekeÌkeÀj ceW Deevee~ keÀesF& ieeueer Yeer os, DeHeceeve Yeer keÀjs lees Deehe mesvì yeve peevee~ keÀesF& ve keÀesF& mJeYeeJe nj SkeÀ ceW Ssmee nw pees Kego keÀes Yeer hejsMeeve keÀjlee nw lees otmejeW keÀes Yeer hejsMeeve keÀj oslee nw~ keÀYeer efkeÀmeer mJeYeeJe JeMe veneR nesvee~ YeeJevee JeMe ve lees efkeÀmeer kesÀ heerís yenvee Deewj ve efkeÀmeer mes JewjYeeJe jKevee~ meyemes meceeve h³eej jKe meyekeÀes mecceeve osles ®euees~ keÀYeer efkeÀmeer keÀer keÀefce³eeb veesì keÀjkesÀ Deheves ceve keÀes Yeejer veneR keÀjvee~ Deheves keÀes yengle-yengle mecYeeuevee~ keÀesF& keÀer yeerleer yeeleeW keÀes Devoj efjJeeFpe veneR keÀjvee, GvnW keÀYeer cegKe mes efjheerì Yeer veneR keÀjvee~ keÀce& ceW Deevee lees otj Devoj ceW efjJeeFpe Yeer ve neW, Flevee O³eeve osvee nesiee~ hueerpe Fvìjvesì keÀer cee³ee mes ye®ekeÀj jnes~ DeepekeÀue keÀF& ye´eïeCeeW ceW ³en Ssmeer cee³ee ueieer ngF& nw pees jele-jele keÀes peeiekeÀj Yeer cee³eeJeer ef®e$e osKeles nQ~ ìeFce Jesmì, ceveer, Svepeea meye Jesmì.. efHeÀj Dece=leJesuee ke̳ee keÀjWies! Deheves DeehekeÀes Fmemes ye®eeDees~ Deheves DeehekeÀes Fvìj (Devoj) peekeÀj osKees Deewj mJe³eb hej mJe³eb ke=Àhee keÀjes~ v

He´Mveë- ceveve, ef®evleve, cebLeve, 8 MegYeYeeJevee, MegYekeÀecevee mes efkeÀmeer Yeer Deelcee keÀe HeefjJele&ve efkeÀ³ee pee mekeÀlee nw

Je<e& 49 / DebkeÀ 03


B©ídar` H$mZyZ Am¡a CZH{$ ]ma{ _|$ ewê$AmVr oXZm| H$r MMm© = ye´ïeekegÀceej jcesMe Meen, cebgyeF& (ieeceosJeer)

ceQ ves eHfeíues ueKse ceW eufeKee Lee ekfeÀ

yeï´eekeÀgceejep]re keÀe veece HeejfJeelfel&e nekseÀj Jeu[& ejfv³eDgeue mHee´®r³eDgeue ìm^ì yeve ie³ee nw DeLeel&ed yeï´eekeÀgceeejf³eeW ves veece yeoueer keÀjkeÀs keÀe³e& Meª g ekfeÀ³ee n~w Fmemes meyekeÀs ceve ceW Yee´eBlfe ³ee GuePeve nes mekeÀleer n~w FmeeufeS yeï´eekeÀgceejep]re Meyo ìm^ì ceW veneR eufe³ee ie³ee Hejlbeg ieHgle jeerlfe mes ³e%e keÀe veece FmeceW Meeecfeue nDgee ke³ÌeeeWkfeÀ MeeureFvêe oeoer keÀe veece GmeceW yeï´eekeÀgceejer MeeureFvêe keÀs veece mes eufeKee ie³ee~ veece keÀer yeele ®eue jner nw lees SkeÀ jes®ekeÀ yeele ³eeo Deeleer nw~ meved 1957 ceW ³e%e kesÀ veece kesÀ Deble ceW ³etefveJeefme&ìer Meyo jKeves keÀe efJe®eej ®eue jne Lee~ Yeejle mejkeÀej ves nceW keÀne efkeÀ keÀevetveer ¢ef<ì mes DeeHe ³etefveJeefme&ìer Meyo Fmlesceeue veneR keÀj mekeÀles ke̳eeWefkeÀ ³etefveJeefme&ìer lees kesÀvê mejkeÀej ³ee jep³e mejkeÀej Üeje mLeeHeve keÀer ngF& mebmLee nw~ uesefkeÀve DeeHekeÀer Mew#eefCekeÀ mebmLee nw FmeefueS DeeHe efJeMJe efJeÐeeue³e Meyo Fmlesceeue keÀj mekeÀles nQ Deewj Fmeer DeeOeej Hej ³e%e keÀe veece He´peeefHelee ye´ïeekegÀceejer F&MJejer³e efJeMJe efJeÐeeue³e He´mLeeefHele ngDee~ yeeo ceW meved 1974 ceW Yeejle mejkeÀej ves ³etefveJeefme&ìer Meyo keÀe Yee<eeblej efJeMJeefJeÐeeue³e Deewj efJeMJe-

efJeÐeeue³e Fme He´keÀej mes efkeÀ³ee Deewj yeeyee kesÀ efJeMJe efJeÐeeue³e keÀes veesefìme efceuee efkeÀ DeeHe Deye DeHeves veece ceW HeefjJele&ve keÀjes ke̳eeWefkeÀ efJeMJeefJeÐeeue³e Meyo Debie´speer Meyo ³etefveJeefme&ìer keÀe efnboer ceW Yee<eeblej nw~ efHeÀj nceves H³eejs yeeHeoeoe mes Hetíe lees yeeyee ves keÀne efkeÀ efJeMJe efJeÐeeue³e Meyo ®eeuet jnsiee Deewj FmekesÀ efueS DeeHe mejkeÀej mes He$eJ³eJenej keÀjes~ nceves SkeÀ De®ís JekeÀerue Üeje mejkeÀej keÀes metef®ele efkeÀ³ee efkeÀ DeeHe keÀe Yee<eeblej efkeÀ³ee ngDee Meyo efJeMJeefJeÐeeue³e / efJeMJeefJeÐeeue³e pegæ[e ngDee Meyo nw Hejbleg nceves lees 1957 mes ner efJeMJe efJeÐeeue³e Meyo Deueie-Deueie efueKee nw~ efJeMJe Deewj efJeÐeeue³e keÀe DeLe& neslee nw efkeÀ ³en efJeMJe keÀe efJeÐeeue³e nw~ Fme He´keÀej 8-10 Je<e& lekeÀ efouueer ceW mejkeÀej kesÀ meeLe ³en He$e-J³eJenej efkeÀ³ee Deewj Deble ceW mejkeÀej ves Fmes ceev³e efkeÀ³ee efkeÀ efJeMJe efJeÐeeue³e ³en ³etefveJeefme&ìer Meyo keÀe Yee<eeblej veneR nw Deewj DeeHe efJeMJe efJeÐeeue³e Meyo DeHeves veece ceW Fmlesceeue keÀj mekeÀles nQ~ yeeo ceW keÀF& mLeeveeW Hej ì^mì kesÀ veece Hej cekeÀeve Kejeros ie³es~ Henues ye´ïee yeeyee ves pees mebkesÀle efo³ee Lee efkeÀ ye´ïeekegÀceejer]pe kesÀ yeejs ceW Ye´ebefle nesieer,

yeï´ee yeeyee ves veJecyej, 1968 ceW DeeojCee³ree oeoer Hek´eÀeMeceeCfe peer Deejw cePges ceOeygeve ceW yeugee³ee Deejw Jeu[& ejfv³eDgeue mHee´®r³eDgeue ìm^ì (World Renewal Spiritual Trust) mLeeHeve keÀjves keÀe evfeCe³&e eufe³ee ie³ee~ eHfeÀj peye ceQ cecgyeF& ie³ee leye mes yeeyee cePges jeps]e FmekeÀs yeejs ceW ceeieo&Mev&e olses Les ke³ÌeeeWkfeÀ cevQes yeeyee keÀes keÀne Lee ekfeÀ cePges ìm^ì ®eueeves keÀe DeveYgeJe veneR n~w ceQ GvekeÀs ceeieo&Mev&e keÀs Devemgeej keÀe³e& keÀjves ueiee~ Fme Hek´eÀej 16 peveJeje,r 1969 keÀes cecgyeF& keÀs meye-jepfemìe^j (Sub-Registrar) keÀs keÀe³eeu&e³e ceW Jeu[& ejfv³eDgeue mHee´®r³eDgeue ìm^ì jepfemì[& nDgee Deejw Gmeer jele ceQ yeï´ee yeeyee keÀer Þeercele kesÀ Devegmeej Denceoeyeeo ie³ee Deejw ìm^ì keÀs veece Hej vekekÌeÀer uekseÀ keÀs Heeme keÀe YeJeve Kejeorves keÀer yeele keÀe~r peye Deeyet ceW ìm^ì keÀer yeele ®eue jner Leer ekfeÀ ìm^ì keÀe veece ke³Ìee jKee pee³es lees nceves yeï´ee yeeyee keÀs meeLe ®e®ee& keÀe~r nceves mee®see Lee ekfeÀ ìm^ì keÀs veece ceW yeï´eekeÀgceejer Meyo Deevee ®eeenfS Hejlbeg yeï´ee yeeyee ves cevee ekfeÀ³ee ke³ÌeeeWkfeÀ Smsee Deiej nce keÀjles lees yeï´ee yeeyee keÀs celgeeeyfekeÀ ueeise ³en mecePeles ekfeÀ efpeme HeefjeqmLeefle keÀes DeeHe veneR yeoue mekeÀles, GmekesÀ yeejs ceW mees®ekeÀj ogKeer ve nes efmelebyej 2013

9


%eeveece=le

Jen DeJeM³e ng F & ef k eÀ DeYeer ye´ïeekegÀceejer]pe ves DeHevee veece yeoueer efkeÀ³ee nw Hejbleg Oeerjs-Oeerjs meyekeÀes Fme yeele keÀer cenmetmelee ngF& efkeÀ ye´ïeekegÀceejer]pe kesÀ Dee@efjpeveue veece Deewj keÀece ceW keÀesF& HeÀke&À veneR ngDee nw~ ³es ì^mì pees nw Jen Deueie mebmLee nw~ ³en yeeHeoeoe keÀer keÀceeue Leer~ meved 1971 ceW nce efJeosMe ie³es Deewj uevove Deewj nebiekeÀebie ceW mesJeekesÀvêeW keÀer mLeeHevee keÀer~ meved 1974 ceW peye ceQ Deewj T<ee peer efJeosMe mesJeeLe& pee jns Les leye DeJ³ekeÌle yeeHeoeoe ves yelee³ee efkeÀ JeneB Hej ³e%e kesÀ keÀejesyeej keÀes keÀevetveer ¢ef<ì mes jefpemì[& keÀjevee nesiee Deewj FmekesÀ efueS DeJ³ekeÌle yeeHeoeoe ves ceeie&oMe&ve SJeb Þeercele oer efkeÀ ke̳ee keÀjvee nw, kewÀmes keÀjvee nw Deewj GmekeÀe veece Yeer Jeu[& efjv³egDeue mHe´er®³egDeue ì^mì mes mebyebefOele nesvee ®eeefnS~ leye ceQves DeJ³ekeÌle yeeHeoeoe mes He´Mve Hetíe efkeÀ DeeHe Flevee peuoer mebmLee keÀes efJeosMe ceW jefpemì[& keÀjeves keÀer yeele ke̳eeW keÀnles nes? lees yeeHeoeoe ves keÀne efkeÀ Jen Heje³ee osMe nw FmeefueS JeneB kesÀ keÀevetve kesÀ efnmeeye mes keÀece nesvee ®eeefnS leeefkeÀ yenveeW keÀes mesJee keÀjves ceW keÀevetve keÀe mebj#eCe Deewj men³eesie efceues~ uevove ceW nceves JeneB kesÀ ì^mì kesÀ keÀevetve kesÀ Devegmeej ì^mì [er[ (Trust Deed) yevee³ee Deewj yeer.kesÀ. meleerMe ceesnve YeeF& keÀes GmekeÀe 10

mLeeHekeÀ (Settler Trustee) efve³egkeÌle efkeÀ³ee Deewj JeneB keÀer ner SkeÀ veeieefjkeÀ (Citizen), pees yeeyee keÀer ye®®eer Leer, keÀes ì^mìer Yeer yevee³ee~ JeneB kesÀ ®ewefjìer keÀefceMvej keÀes Yeejleer³e mee@efueefmeìj (Solicitor) kesÀ Üeje JeneB kesÀ keÀevetve kesÀ efnmeeye mes Fme ì^mì keÀes jefpemì[& keÀjves kesÀ efueS De]peea (Application) oer Leer Hejbleg nceejer Depeea cebpetj veneR ngF&~ leye nceves uevove mes ner DeJ³ekeÌle yeeHeoeoe keÀes mebosMe efo³ee efkeÀ Deye nce ke̳ee keÀjW, nceejer ke̳ee ieueleer nw lees yeeyee ves nceW keÀne efkeÀ DeeHe JeneB kesÀ JekeÀerue Üeje Depeea oes lees keÀe³e& menpe nesiee Deewj nceves cegjueer oeoe (pe³ebleer yenve, uevove kesÀ ueewefkeÀkeÀ efHeleepeer) kesÀ Debie´spe mee@efueefmeìj Üeje Depeea oer Deewj GvneWves ner nceejer F&MJejer³e mesJee keÀer He´Je=efÊe leLee JeneB kesÀ keÀevetve kesÀ meeLe leeuecesue keÀe SkeÀ He$e JeneB kesÀ ®ewefjìer keÀefceMvej keÀes efueKee~ HeefjCeecemJeªHe, JeneB Hej ì^mì jefpemì[& nes ie³ee~ yeeo ceW nce DeHe´ÀerkeÀe ceW peebefye³ee (Zambia) ie³es lees JeneB Yeer Þeercele kesÀ DeeOeej Hej veF& mebmLee yeveeves kesÀ efueS yeeHeoeoe mes ceeie&oMe&ve efue³ee Deewj mLeeveer³e mee@efueefmeìj keÀer je³e mes SHueerkesÀMeve oer Deewj mebmLee keÀe veece jKee Jeu[& efjv³egDeue mHe´er®³egDeue meesmee³eìer (World Renewal Spiritual Society)~

FmekesÀ yeeo Dee@mì^sefue³ee ie³es, JeneB Yeer Gmeer veece mes mebmLee keÀes jefpemì[& keÀjves keÀe keÀejesyeej ngDee~ mece³e kesÀ meeLe-meeLe ueesieeW kesÀ ceve ceW pees Ye´ebefle³eeB LeeR GveceW HeefjJele&ve neslee ie³ee Deewj meyekeÀes Helee ®eue ie³ee efkeÀ ì^mì Deewj ye´ïeekegÀceejer]pe oesveeW Deueie-Deueie mebmLee³eW nQ~ GmekesÀ yeeo DeJ³ekeÌle yeeHeoeoe ves nceW ígÆer oer efkeÀ Deye nce ye´ïeekegÀceejer Meyo ³e%e Üeje He´mLeeefHele mebmLee ceW Meeefceue keÀj mekeÀles nQ Deewj Fmeef u eS Yeejle ceW Brahma Kumaris Educational Society veece mes SkeÀ Deueie mebmLee yeveeF& efpemekeÀe ue#³e Lee efkeÀ pewmes YetlekeÀeue ceW Yeejle ceW veeueboe Deewj le#eef M euee pew m es yeæ [ s - yeæ [ s efJeMJeefJeÐeeue³e Les leLee Jele&ceeve ceW efJeosMe ceW Dee@keÌmeHeÀes[&, kewÀefcye´pe leLee neJe&[& pewmes He´efme× efJeMJeefJeÐeeue³e (Universities) nQ Jewmes ner ³e%e Üeje He´mLeeefHele Fme meesmee³eìer kesÀ Üeje yeeyee kesÀ keÀe³e& keÀer cenevelee Deewj ceefncee keÀes He´efme× efkeÀ³ee pee³es~ DeJ³ekeÌle yeeHeoeoe mes ye´ïeekegÀceejer Meyo He´³eesie keÀjves keÀer mJeerke=Àefle efceueles ner ncevess uevove ceW mebmLee keÀe veece HeefjJele&ve keÀjves keÀe DeeJesove efkeÀ³ee~ ®ewefjìer keÀefceMvej ves Brahma Kumaris World Spiritual University (U.K.) Fme He´keÀej keÀe veece mJeerke=Àle efkeÀ³ee~ cee@efjefMe³eme

keÀce&³eesieer Jen nw pees meeOeveeW keÀes keÀceue-Heg<He yevekeÀj Fmlesceeue keÀjles nQ

Je<e& 49 / DebkeÀ 03


%eeveece=le

(Mauritius) ceW JeneB keÀer mebmeo kesÀ Üeje ye´ïeekegÀceejer]pe veece mJeerke=Àle efkeÀ³ee ie³ee~ DeeojCeer³ee oeoer He´keÀeMeceefCe peer Deewj ceQ 1977 ceW DecesefjkeÀe ie³es lees JeneB Hej ìskeÌmeeme (Texas) ceW DeHeves efJeMJe efJeÐeeue³e keÀer mesJeeDeeW keÀes ceOegyeve mes mJeerke=Àefle efceueves kesÀ yeeo Brahma Kumaris World Spiritual Organization kesÀ veece mes jefpemì[& keÀjJee³ee ie³ee~ efHeÀj JeneB Hej Yeer cekeÀeve Kejeroves keÀer yeele DeeF& Deewj JeneB kesÀ keÀevetve ceW lees Mortgage Hej ³ee yeQkeÀ mes ueesve ueskeÀj ner cekeÀeve Kejeroves keÀe efve³ece Lee~ Hejbleg Yeejle ceW meekeÀej yeeyee Deewj DeJ³ekeÌle yeeHeoeoe Mortgage Hej ³ee ueesve ueskeÀj oesveeW ner ªHe mes cekeÀeve Kejeroves keÀer mJeerke=Àefle veneR osles Les~ efMeJeyeeyee keÀer Þeercele Leer efkeÀ cekeÀeve Kejeroves keÀe Hetje Hewmee nes lees ner cekeÀeve Kejeroe pee³es~ DecesefjkeÀe ceW Henuee cekeÀeve Kejeroves keÀer mJeerke=Àefle efceueer lees JeneB kesÀ efve³eceevegmeej ueesve Hej cekeÀeve uesves keÀe mees®ee ie³ee~ DeJ³ekeÌle yeeHeoeoe mes Hetíe ef k eÀ ef J eos M e ceW nce jnve (Mortgage) Hej ³ee ueesve Hej cekeÀeve ues mekeÀles nQ lees yeeHeoeoe ves keÀne, neB, lees ceQves legjvle yeeyee mes Hetíe efkeÀ DeeHe Yeejle ceW lees mJeerke=Àefle veneR osles Deewj efJeosMe ceW osles nes, Ssmee ke̳eeW? efmelebyej 2013

yeeyee ves keÀne efkeÀ efJeosMe keÀe keÀejesyeej ÜeHej³egie mes Deewj Yeejle keÀe keÀejesyeej mele³egie mes Megª neslee nw FmeefueS mele³egieer ogefve³ee kesÀ keÀejesyeej Deewj ÜeHej³egie keÀer ogefve³ee kesÀ keÀejesyeej ceW DeJeM³e HeÀke&À nesiee~ yeeyee ves ³en ítì kesÀJeue efJeosMe kesÀ efueS ner oer~ yeæ[s-yeæ[s DeewÐeesefiekeÀ Iejeves DeueieDeueie veece mes kebÀHeefve³eeW keÀes yeveeles nQ DeLee&led Deueie-Deueie mebmLee³eW yeveeles nQ~ Fmeer He´keÀej yeeyee ves Yeer DeueieDeueie mebmLeeDeeW keÀe efvecee&Ce keÀjves keÀer mJeerke=Àefle oer nw~ H³eejs yeeyee keÀer Þeercele kesÀ DeeOeej Hej ner iueesyeue ne@eqmHeìue SC[ effjme®e& mesvìj mLeeefHele ngDee, Rajyoga Education & Research Foundation keÀe efvecee&Ce ngDee~ Denceoeyeeo ceW Þeer efMeJe DeeO³eeeflcekeÀ HeÀeGC[sMeve Deewj efouueer ceW ceeveJe keÀu³eeCe DeeO³eeeflcekeÀ mebmLeeve keÀe efvecee&Ce efkeÀ³ee ie³ee DeLee&led efJeefYevve veeceeW Üeje efJeefYevve mebmLee³eW yevee³eer ieF¥ Deewj mesJee keÀer Je=ef× DeveskeÀ He´keÀej mes nesleer jner pewmes efkeÀ HeÀeGC[s M eve kes À Üeje ef J eb i me (Wings) keÀe efvecee&Ce ngDee efpememes efJeefYevve JeieeX keÀer mesJee³eW nes jner nQ~ FmekeÀe celeueye ³en veneR nw efkeÀ DeJ³ekeÌle yeeHeoeoe ves njskeÀ keÀe³e& kesÀ efueS Deueie mebmLee keÀe efvecee&Ce keÀjves keÀer mJeerke=Àefle oer nw Deewj nce ye®®es veF&veF& mebmLeeDeeW keÀe efvecee&Ce keÀjles jnW~ ceve keÀe ceewve ceveesyeue yeæ{elee nw

peye meewj Tpee& Üeje efyepeueer kesÀ efvecee&Ce keÀe³e& keÀer yeele DeeF& leye yeeyee ves Deueie mebmLee yeveeves mes cevee efkeÀ³ee Hejbleg ì^mì ªHeer pees mebmLee yeveer ngF& nw GmekesÀ ner veece Hej keÀe³e& keÀjves keÀer mJeerke=Àefle oer~ Gmeer He´keÀej peye iee@[ueerJeg[ mìtef[³ees yeveeves keÀer yeele DeeF& leye Yeer yeeyee ves Deueie mebmLee yeveeves keÀer mJeerke=Àefle veneR oer Deewj keÀne efkeÀ FmekeÀe keÀejesyeej ì^mì kesÀ Üeje ner efkeÀ³ee pee³es~ Fme He´keÀej efMeJeyeeyee ves p³eeoe keÀevetveer keÀejesyeej ve yeæ{eles ngS, keÀevetve keÀer ce³ee&oe ceW jnkeÀj keÀejesyeej keÀjves keÀer efMe#ee oer~ cegK³e mebmLee He´peeefHelee ye´ïeekegÀceejer F&MJejer³e efJeMJe efJeÐeeue³e keÀes meYeer mebmLeeDeeW mes Deueie Deewj megjef#ele jKee Deewj Deepe Yeer ³en F&MJejer³e efJeMJe efJeÐeeue³e Deueie ªHe mes F&MJejer³e mesJee keÀe keÀe³e& meejs Yeejle ceW keÀj jne nw~ ceQves ³en uesKe FmeefueS efueKee nw efkeÀ nceejs meYeer ye´ïeekegÀceej/ye´ïeekegÀceejer YeeF&-yenveeW keÀes ceeuetce nes efkeÀ efkeÀme He´keÀej mes H³eejs yeeyee ves nceejs meeceves DeeoMe& efme×eble jKee nw efkeÀ meye He´keÀej kesÀ ueewefkeÀkeÀ DeueewefkeÀkeÀ keÀevetveeW keÀe Heeueve keÀjles ngS keÀe³e& efkeÀ³ee pee mekeÀlee nw~ Fme DeeOeej Hej efMeJeyeeyee kesÀ cewvespecesvì keÀer cenevelee nce meyekeÀes mecePe ceW DeeF&, meerKeves keÀes efceueer Deewj nce meye Fme mesJee ceW lelHej jns Deewj jnWies~ v 11


œ `He$e' mebHeeokeÀ kesÀ veece %eeveece=le Heef$ekeÀe kesÀ meYeer uesKe He´sjCeeoe³ekeÀ Deewj Deelceyeue yeæ{eves Jeeues nesles nQ~ Deepe ueieYeie He´l³eskeÀ ceveg<³e leveeJe ceW peerJeve peer jne nw~ ceF& DebkeÀ ceW He´keÀeefMele uesKe ``leveeJecegkeÌle peerJeve kesÀ met$e'' yengle ner He´YeeJeMeeueer nw~ ``Mejerj mes v³eeje nesves keÀer DevegYetefle'' uesKe yengle De®íe ueiee~ mecHeeokeÀer³e ``DeeeqlcekeÀ He´sce'' Deewj uesKe ``meMekeÌle keÀuece'' ceve keÀer ienjeF³eeW keÀes ítves Jeeues nQ~ pegueeF&, 2010 DebkeÀ ceW He´keÀeefMele uesKe ``ce=l³eg DeefveJee³e& HeefjJele&ve'' Heæ{keÀj keÀeHeÀer no lekeÀ ueesieeW kesÀ ceve mes ce=l³eg keÀe Ye³e keÀce nes peeSiee~ uesKe ceW yelee³ee ie³ee efkeÀ kewÀmes HejceOeece ceW Deelcee keÀes yeeyee kesÀ Heeme yeej-yeej ues peekeÀj DeY³eeme keÀjves mes Deeqvlece mece³e ce=l³eg keÀe Ye³e keÀce nes peeSiee~ He´sjCeeoe³ekeÀ uesKe kesÀ efueS keÀesefì-keÀesefì Oev³eJeeo~ ö Sce.Sue.Dejesæ[e, keÀjveeue

cePges peeJreve keÀe,r ceve keÀer GuePeveeW keÀe meceeOeeve ecfeuee~ KeMgeer Yeer ecfeueer pees keÀYee-rkeÀYeer {{æBtves mes Yeer veneR ecfeueleer n~w ö Meebleve ceneyeuesMJej HeÀ[les, yeebefoJe[s, HeÀeW[e, ieesJee

kewÀmeer Yeer HeefjefmLeefle nes, ceveg<³e keÀes Ieyejeves Deewj Heuee³eve keÀjves kesÀ mLeeve Hej meenme Je ceveesyeue kesÀ meeLe Gme cegmeeryele keÀe meecevee keÀjvee ®eeefnS ö ³en mebosMe osves Jeeuee petve DebkeÀ keÀe He´sjkeÀ uesKe `YeeieW veneR, yeoueW' Heæ{keÀj ve³ee Glmeen, veJeue Tpee& Je peesMe keÀer He´eefHle ngF&~ cegmeeryele keÀes yeæ[e ceeveves mes ner Jen nce Hej Fleveer neJeer nes peeleer nw efkeÀ nce IeyejekeÀj OejeMee³eer nes peeles nQ~ uesKekeÀ ves pees mebIe<e& keÀe mebosMe efo³ee, GmekesÀ efueS Jes DeefYevebove kesÀ Hee$e nQ~ ö He´es.([e@.) Mejo veeje³eCe Kejs, ceC[uee (ce.He´.)

petve DebkeÀ ceW `®eke´ÀJ³etn mes %eeveecel=e Hee$fekeÀe keÀs HeÀjJeje,r 2013 DekbeÀ ceW oeoepreer Üeje eofS ieS meeJeOeeve' uesKe yengle ner He´YeeJeMeeueer HeM´veeW keÀs GÊej peeJreve Je HeejfemfLeelfe³eeW ceW nw~ ìer.Jeer., Fbìjvesì Deewj ceesyeeFue yengle ner GHe³eesieer nQ~ GveceW keÀe He´³eesie efkeÀme He´keÀej keÀjvee nw, HeefjefmLeefleJeMe cepeyetj ve neskeÀj FvekesÀ meogHe³eesie Deewj og©He³eesie kesÀ yeejs J³eekfelÌelJe keÀes HeCtel&eë eJfekeÀemfele keÀjves ceW GoenjCe meefnle pees efMe#ee Fme uesKe keÀe %eeve n~w Fvmeeve keÀer nj eofve keÀer ceW nw Jen yengle ner mejenveer³e nw leLee mecem³eeSB ekfeÀmeer ve ekfeÀmeer keÀcep]eejser keÀs uesKekeÀ kesÀ TB®es efJe®eejeW keÀer ³eesi³elee keÀejCe nelseer n~Q oeoepreer keÀs GÊejeW ceW keÀes oMee&leer nw~ uesKe ceW Fme ®eke´ÀJ³etn ceve keÀes ceejvee veneR, megOeejvee nw 12

mes ye®eves keÀe nue Yeer megPee³ee nw efkeÀ meoe Depeg&ve yeve keÀj jnvee nw DeLee&led ³en ¢æ{ He´efle%ee keÀjveer nw efkeÀ `Fve meeOeveeW keÀe efmeHe&À F&MJejer³e mesJee Deewj ueewefkeÀkeÀ, DeueewefkeÀkeÀ efpeccesoejer efveYeeves cee$e ner Fmlesceeue keÀjWies, ve efkeÀ ceveesjbpeve kesÀ efueS, ve efkeÀ ceve ceW efíHeer ngF& keÀeceveeDeeW keÀes le=Hle keÀjves kesÀ efueS~' Fme meceeOeeve keÀe ceQ lees GHe³eesie keÀªBiee ner, DeeMee keÀjlee ntB, Dev³e HeeþkeÀieCe Yeer Fme Hej ]peªj Deceue keÀjWies~ ö kegBÀJej %eevesvê efmebn, keÀmeewueer (efncee®eue He´osMe)

%eeveece=le Heef$ekeÀe Deelcee keÀer efHeHeemee keÀes Meevle keÀj DeueewefkeÀkeÀ DevegYetefle keÀjeleer nw~ FmekesÀ uesKe ietæ{ Deewj mel³e DeeeflcekeÀ %eeve mes Yejs ngS nesles nQ pees peerJeve keÀes efMeef#ele keÀjves kesÀ meeLe-meeLe mele³egieer me=ef<ì keÀe ceeie& Yeer He´Memle keÀjles nQ~ petve, 2013 DebkeÀ ceW He´keÀeefMele uesKe `DeeefKej mebieþve keÀer DeeJeM³ekeÀlee ke̳eeW?' DeodYegle nw, pees KejieesMe Deewj keÀígS kesÀ ceeO³ece mes, keÀcepeesjer mes Heej peekeÀj mebieþve kesÀ cenlJe keÀes oMee&lee nw~ `jnce keÀjW Hesì Hej' uesKe Yeer keÀceeue keÀe nw pees keÀnlee nw, ceeue Heje³ee nes mekeÀlee nw Hej Hesì lees DeHevee ner nw~ `HekesÀ yeeue' uesKe ceW efHejes³es ieS ceesleer peerJeve kesÀ DevegYeJeeW keÀer cenÊee keÀes oMee&les nQ~ ö ye´ïeekegÀceejer meercee keÀebmeue, keÀebieæ[e (efn.He´.)

Je<e& 49 / DebkeÀ 03


]m]m Z{ oZì`©gZr Am¡a oZod©H$mar ]Zm`m =ye´ïeekegÀceej Hejceevebo, JeOee& (ceneje<ì^)

me ved 1985 keÀe SkeÀ efove cesjs

ceW Devve keÀe He´³eesie efkeÀ³ee ie³ee Lee~ ³en megvekeÀj efveefceÊe yenve ves keÀne, Devve peerJeve ceW ve³eer jesMeveer ueskeÀj Dee³ee~ keÀe GHeJeeme keÀjves mes ke̳ee HeÀe³eoe? Gme efove nceejs Menj ceW efJeMeeue cesuee ³eefo GHeJeeme keÀjvee ner nw lees efkeÀmeer ueiee Lee, ceQ Yeer Gmes osKeves ie³ee Lee~ yegjer uele keÀe keÀjes~ ³en megvekeÀj Gme cegPeceW Les meejs efJekeÀej yenve Hej Demej ngDee ³ee veneR, Helee veneR JeneB GodIees<eCee nes jner Leer efkeÀ Hej cegPe Hej yengle Demej ngDee~ ceQ Heevemeele efove keÀe keÀesme&& keÀjes Deewj vej mes lecyeeketÀ Keelee Lee, ceQves JeneR Hej He´Ce veeje³eCe leLee veejer mes Þeer ue#ceer yeve keÀj efue³ee Deewj Heeve-lecyeeketÀ Keevee peeDees~ ³en megvekeÀj ceQ efJe®eej ceW Heæ[ íesæ[ efo³ee~ Ssmee keÀjves Hej cesjs oesmleeW ie³ee efkeÀ ³eneB Ssmeer ke̳ee peeot keÀer íæ[er ves cegPes yengle ieeefue³eeB oeR~ ceQves keÀne, nw pees peuoer ner vej mes veeje³eCe yeve DeeHe kegÀí Yeer keÀnes ceiej ceQ Heeve veneR pee³eWies~ efJeMJeeme veneR nes jne Lee~ KeeTbiee~ Fme He´keÀej cesjs meye J³emeve efHeÀj Yeer cesuee osKevee Megª efkeÀ³ee~ cesues ítì ie³es~ Deye ceQ efyeukegÀue efveJ³e&meveer keÀer nj ®eer]pe osKeves Deewj Ietceves ceW nes ie³ee ntB~ Deevebo Dee jne Lee~ pegDee íesæ[keÀj yeekeÀer meye efJekeÀej cesjs Deboj Les~ YeieJeeve mes efkeÀ³ee Jee³eoe cesjs mes cegK³e OeejCee veneR nesleer Leer Keeve-Heeve Meg× veneR Lee~ ceQ ceebme Keelee Fmeefue³es kegÀí efveM®e³e ceW keÀceer Deeves Lee~ efmeie´sì, yeeræ[er, lebyeeketÀ, Heeve, ueieer Leer, ceiej ceQves keÌueeme ceW peevee Mejeye Deeefo keÀe Yeer mesJeve keÀjlee Lee~ veneR íesæ[e~ yeeyee ncesMee cegjueer ceW ueiee Henuee leerj keÀnles nQ, DeeHe pewmes Yeer nes cesjs cesuee Ietceles-Ietceles SkeÀ mìe@ue Hej efmekeÀerueOes, uee[ues ye®®es nes~ ³en HengB®ee~ JeneB ef®e$eeW meefnle efoKee³ee ie³ee megvekeÀj efnccele yeæ{ peeleer Leer efkeÀ yeeyee Lee efkeÀ ceebme Keeves Jeeuee, keÀeìves nceW Flevee H³eej osles nQ efHeÀj yegjeF& ke̳eeW Jeeuee, yeveeves Jeeuee, ³es meYeer oes<eer nQ~ ve íes[tB~ cegPes ke´ÀesOe Yeer yengle Deelee Keeves Jeeuee KeeS veneR lees keÀeìves Jeeuee Lee~ íesìer-íesìer yeeleeW Hej nce HeeflekeÀeìsiee veneR, yeveeves Jeeuee yevee³esiee Helveer ceW Peieæ[]e neslee Lee~ efHeÀj Deeþ veneR~ ³en ef®e$e osKekeÀj cegPes Henuee efove lekeÀ DeeHeme ceW yeele®eerle veneR leerj ueiee~ ceQves JeneR Hej ceve ceW He´Ce keÀj keÀjles Les~ ceQves DevegYeJe efkeÀ³ee efkeÀ efue³ee efkeÀ Deepe mes ceQ ceebme veneR keÌueeme ceW peevee íesæ[ves mes Hegjeves HeeHe KeeTbiee~ celeYeso keÀes meceeHle keÀjves kesÀ efueS SkeÀ-oes keÀer cele keÀes efjiee[& oes 13 efmelebyej 2013 HeefjJeej yevee meeeflJekeÀ Deenejer efHeÀj ceQves meele efove keÀe keÀesme& efkeÀ³ee Deewj mesJeekesÀvê peevee Megª efkeÀ³ee~ mesJeekesÀvê cesjs Iej kesÀ Heeme ner nw~ OeerjsOeerjs cesje ueieeJe Fme efJeÐeeue³e keÀer Deesj yeæ{ves ueiee~ ceQ efve³eefcele keÌueeme keÀjves ueiee~ GvneR efoveeW ceOegyeve (HeeC[Je YeJeve) ceW efJeMeeue efmebOeer meccesueve yeguee³ee ie³ee Lee~ efveefceÊe yenvepeer ves cegPes meccesueve ceW peeves keÀe DevegjesOe efkeÀ³ee~ nce oes ³egieue efve³eesefpele mece³e Hej HengB®e ie³es~ JeneB oeefo³eeW Deewj efveefceÊe YeeF&-yenveeW keÀe H³eej, mesJee, Meg× Keeve-Heeve Deewj Meg× JeeleeJejCe osKe nce yengle He´YeeefJele ngS~ JeneB mes ueewìves kesÀ yeeo oesveeW HeefjJeejeW ves efve³eefcele cegjueer megvevee Megª keÀj efo³ee~ cesjer Helveer ves, yeæ[s ueæ[kesÀ Deewj yent ves Yeer ceebme Keevee íesæ[ efo³ee~ Ssmee keÀjles-keÀjles ®eejeW yesìeW Deewj yengDeeW ves MeekeÀenejer Yeespeve DeHevee efue³ee~ Fme He´keÀej nceeje Hetje HeefjJeej meeeflJekeÀ Deenejer nes ie³ee~ GHeJeeme yegjer uele keÀe ieg©Jeej keÀe efove Dee³ee lees mesJeekesÀvê Hej YeieJeeve keÀes Yeesie ueiee~ nce ve³es Les, kegÀí Deewj YeeF&-yenveW Yeer ve³es Les~ yenvepeer Yeesie yeebì jner Leer~ SkeÀ yenve ves keÀne, ceQ Yeesie veneR KeeTbieer ke̳eeWefkeÀ cesje GHeJeeme nw~ Yeesie


%eeveece=le

efHeÀj nesves ueies~ FmeefueS Hegveë efve³eefcele mesJeekesÀvê Hej peevee Megª efkeÀ³ee~ efHeíues 26 meeue mes ceQ efve³eefcele cegjueer megveves pee jne ntB Deewj Deeies Yeer peelee jntBiee~ ceQves yeeyee mes Jee³eoe efkeÀ³ee nw efkeÀ yeeyee, ceQ DeeHekeÀe meeLe keÀYeer veneR íes[tbiee~ Fme yeer®e Heeb®e yeej yeeyee mes efceueves ceOegyeve (MeebefleJeve) Deevee ngDee~ yeæ[e ueæ[keÀe Deewj yent Yeer %eeve ceW ®eue jns nQ~ Hetje HeefjJeej yengle men³eesieer nw~ leve-ceve-Oeve mes yeeyee keÀes men³eesie keÀjles nQ, HeefjJeej ceW keÀesF& Yeer efJe©× veneR nw~ yeeyee ncemes meejer keÀe@ueesveer keÀes Heefj®e³e efoueekeÀj mesJee keÀjJee uesles nQ~ Deye lees nceejs Iej Hej ieerlee-HeeþMeeuee Yeer ®eueleer nw~ keÀjerye [sæ{ ceen Henues ceQ ogIe&ìveeie´mle ngDee, cesje Hewj He´@ÀkeÌ®ej ngDee~ Jen Yeer metueer mes keÀebìe yeve ie³ee nw~ yegef× keÀer leej %eeve meeiej efMeJeyeeyee mes pegæ[ves mes DeHeves Deboj keÀer ieboieer efkeÀveeje keÀj uesleer nw~ efpemekeÀe meeLeer Kego YeieJeeve nw, GmekeÀe peerJeve keÀerceleer yeve peelee nw~ He´Yeg-He´sce kesÀ SJepe ceW DeefJeveeMeer Kepeeves keÀer ®eeyeer efceueleer nw~ peneB Hejceelcee keÀe mekeÀeMe nw JeneB ogëKe-oo& keÀer uenj lekeÀ veneR Dee mekeÀleer~ DevegYeJe Heæ{ves Jeeues DeeHe HeeþkeÀeW ceW mes keÀesF& Yeer ³eefo He´peeefHelee ye´ïeekegÀceejer F&MJejer³e efJeMJe efJeÐeeue³e mes DeYeer lekeÀ veneR pegæ[s nQ ³ee mesJeekesÀvê Hej jes]peevee F&MJejer³e %eeve megveves veneR peeles nQ lees Deepe mes ner He´ejcYe keÀjW~ cesjer lejn DeeHekesÀ Yeer keÀæ[s mebmkeÀej Deewj efJekeÀej HetCe&leë ve<ì nes pee³eWies Deewj cegPes Hetje Yejesmee nw efkeÀ leerJe´ Heg©<eeLe& Üeje DeeHe Yeer DeHeves peerJeve keÀes meHeÀue yeveekeÀj Jele&ceeve kesÀ meeLe-meeLe Deeies kesÀ pevceeW keÀer He´eueyOe Hee mekeWÀies~ v 14

od¿Z odZmeH$ ]Z Om`| ye´ïeekegÀceejer DevegYee, DeueJej

efmeef× efJevee³ekeÀ ns ieCesMe peer, neslee DeeHekeÀe He´Lece Jebove, v³eejer-H³eejer DeeHekeÀer íefJe ceW, efíHes %eeveer-³eesieer kesÀ ue#eCe~ ³ess ue#eCe OeejCe keÀjs pees, efMeJe yeeuekeÀ Jees keÀnuee³es, peie ceW yeæ{s Deeoj-ceeve, efJeIve efJeveeMekeÀ yeve pee³es~ efJeMeeue yegef× MeefkeÌle meeceL³e& efoKeeves, neLeer keÀe efmej ueiee³ee, metPe-yetPe, ®elegjeF&, kegÀMeuelee oMee&ves, SkeÀ oble nw efoKeuee³ee~ yeæ[e Hesì He´leerkeÀ meceeves keÀer MeefkeÌle, efveboe-Hejef®ebleve mes efjkeÌle, neefve-ueeYe, TB®e-veer®e HeefjeqmLeefle ceW, ³eesieer jns meoe Meebleef®eÊe~ keÀeve KeesuekeÀj megveW %eeve, nj yeele Hej Hetje O³eeve, %eeveerpeve keÀer ³en Hen®eeve, FmeefueS efo³es neLeer kesÀ keÀeve~ ves$e neLeer kesÀ íesìs Hej ®eer]peW osleer yeæ[er efoKeeF&, %eeveer keÀer Yeer ¢ef<ì ceneve, osKes íesìs ceW yeæ[eF&~ neLeer keÀer metb[ yeæ[er efJeMes<e, keÀjleer meYeer lejn kesÀ keÀece, Je=#e keÀes efiejevee menpe lees, metF& Gþevee Yeer Deemeeve~ %eeveJeeve Yeer GKeeæ[ HeWÀkesÀ yegjeF³eeB pees yeueJeeve, met#ce iegCeeW keÀes ie´nCe keÀjs, yesno os meyekeÀes mecceeve~ SkeÀ neLe ceW kegÀuneæ[e, keÀeìs ceesn-cee³ee kesÀ yebOeve, otpes ceW jmmeer oer nw, yeebOes efve³ece-ce³ee&oe keÀe kebÀieve~ neLe ceW ceesokeÀ, cegefole eqmLeefle Deewj meHeÀuelee keÀe met®ekeÀ, DeefJeJeskeÀ keÀes jKes JeMe ceW, FmeefueS Jeenve efo³ee cet<ekeÀ~ SkeÀ HeeBJe jnlee Gþe ngDee, meJe& DeekeÀ<e&CeeW mes GHejece, otpee HeeBJe ¢æ{lee keÀe He´leerkeÀ, keÀjs mecem³eeDeeW keÀe meceeOeeve~ ieCeHeefle keÀer lejn pees %eeve³egkeÌle, yegef×-efmeef× GvekeÀer Devegieeceer, ue#ceer jns meoe meeLe ceW, HeefJe$elee megKe-Meebefle keÀer mJeeceer~

efoue mes otmejeW keÀer mesJee keÀjes lees ogDeeDeeW keÀe ojJeepee Kegue pee³esiee

Je<e& 49 / DebkeÀ 03


jepeveerefle%eeW keÀe mecceeve ke̳eeW? =ye´ïeekegÀceejer Gefce&uee, MeeefvleJeve

ye´ ïeekegÀceejer

F&MJejer³e efJeMJe efJeÐeeue³e mes pegæ[s yenve-YeeF³eeW mes, SkeÀ meJeeue DekeÌmej Hetíe peelee nw efkeÀ DeeHe Fve jepeveerefle%eeW keÀes DeHeves Heeme yegueekeÀj TB®ee mecceeve ke̳eeW osles nes, DeeHe HeefJe$e nQ, DeeHekesÀ Heeme Fve Ye´<ì ueesieeW keÀe ke̳ee keÀece? %eeveece=le Heef$ekeÀe ceW Fve ueesieeW mes %eeve-®e®ee& ³ee F&MJejer³e meewieele ³ee FvekesÀ Yee<eCe Deeefo kesÀ ef®e$e osKekeÀj Yeer ueesie Fmeer He´keÀej kesÀ meJeeue Gþeles nQ Deewj keÀF& lees ³en meueen Yeer osles nQ efkeÀ DeeHekeÀes FvekesÀ mLeeve Hej iejeryeeW keÀes Gþevee ®eeefnS~ G®®e Jeie& keÀe DevegmejCe keÀjlee nw efve®euee Jeie& Fme He´keÀej kesÀ He´Mve Hetíves Jeeues YeeF&-yenveeW mes vece´ efveJesove keÀjles ngS nce ³en keÀnvee ®eenles nQ efkeÀ F&MJejer³e %eeve keÀe GÎsM³e ceeveJe kesÀ mebmkeÀejeW keÀes Meg× keÀj GmeceW owJeer mebmkeÀej Yejvee nw~ pewmes mveeve keÀjles nQ lees Mejerj keÀe Megef×keÀjCe nes peelee nw, Fmeer He´keÀej %eeve Üeje ceve keÀe Megef×keÀjCe nes peelee nw~ mveeve keÀjles mece³e Heeveer keÀe ueesìe meyemes Henues efmej Hej [eueles nQ, efmej Hej [euee ie³ee Heeveer efHeÀmeuelesefHeÀmeueles meejs Mejerj keÀes mJeleë efYeiees oslee nw~ Fmeer He´keÀej meceepe kesÀ Megef×keÀjCe ceW Yeer ³eefo G®®e Jeie& keÀe %eeve Üeje Megef×keÀjCe efkeÀ³ee peeS lees efmelebyej 2013

veer®es kesÀ Jeie& lekeÀ %eeve mJeleë HengB®e peelee nw~ veer®es keÀe Jeie&, G®®e Jeie& keÀe ner DevegmejCe keÀjlee nw~ Heeveer THej mes veer®es yenlee nw, veer®es mes THej veneR~ HeeBJe Hej Heeveer [eueW lees THej keÀe meeje Mejerj metKee jn peeSiee~ Fmeer He´keÀej kesÀJeue meceepe kesÀ iejerye Deewj efHeíæ[s Jeie& keÀe %eeve Üeje Megef×keÀjCe keÀjW lees THej Jeeuee Jeie& lees %eeve-He´meeo mes Jebef®ele ner jn peeSiee~ %eeve nw mecHetCe& ceeveJe peeefle kesÀ efueS F&MJejer³e Jejoeve peye yejmeele He[æleer nw lees Yeer emfej Hej yeobtW Henues eifejleer nQ Deejw JeneB mes iep]gejleer nSg HeeJBeeW lekeÀ Hen®Bgeleer n~Q yejmeele ceeveJee³re keÀ=l³e veneR n~w ³en ceeveJe peeJreve keÀs eufeS Hek´eÀ=elfe keÀe Jejoeve nw ~ Fmeer Hek´eÀej FM&Jeje³re %eeve Yeer GÀb®es mes GÀb®e,s HejceOeece evfeJeemeer Hejceelcee eMfeJe keÀe ceeveJe peeelfe keÀs eufeS Jejoeve n~w Heeveer keÀer yejmeele keÀer lejn ner ³en %eeve-yejmeele Yeer meceepe ªHeer Mejejr keÀs emfej Hej meyemes Henues eifejveer ®eeenfS DeLeel&ed Jelec&eeve meceepe epfevnW DeHeves JeeìseW Üeje ®evgekeÀj, DeHeves velsel=Je keÀer yeeie[ejs meeHQelee nw ³ee epfevnW mecePeoej, yeeg× f peeJreer ceevelee nw Gve Deiei´eC³e ueeiseeW lekeÀ Fmes meyemes Henues Hen®Bgevee ®eeenfS leeekfeÀ Gvemes nelsee nDgee ³en Hejts meceepe ªHeer Mejejr ceW HeÀwue peeS~

jepe MeefkeÌle Üeje keÀu³eeCekeÀejer yeele keÀe menpe He´meej Hegjeves mece³e ceW efkeÀmeer Yeer osMe keÀe SkeÀ jepee neslee Lee~ ³eefo keÀesF& veF& ®eer]pe yeveelee Lee, veF& MeesOe keÀjlee Lee lees ojyeej ceW jepee kesÀ meeceves HesMe keÀjlee Lee~ ³eefo jepee Gmes He´pee kesÀ efueS keÀu³eeCekeÀejer mecePelee Lee lees Gmes jep³e ceW He´®eefuele keÀjJee oslee Lee, Fme He´keÀej Jen megKeoeF& ®eerpe pevemeeceev³e lekeÀ HengB®e peeleer Leer~ Deepe keÀesF& jepee veneR nw Hejvleg ®egves ngS He´efleefveefOe, DeveskeÀ men³eesefie³eeW kesÀ meeLe efceuekeÀj jepekeÀe³e& ®eueeles nQ~ Deepe Yeer DeveskeÀ #es$eeW ceW DeeefJe<keÀej nesles nQ~ GvekeÀe HewÀueeJe keÀjves kesÀ efueS jepeMeefkeÌle DeLee&led ueewefkeÀkeÀ neFSmì DeLee@efjìer keÀe men³eesie efue³ee peelee nw~ DeO³eelce kesÀ #es$e ceW Yeer He´peeefHelee ye´ïeekegÀceejer F&MJejer³e efJeMJe efJeÐeeue³e Üeje veF&-veF& MeesOe Deewj meceepe kesÀ efJeefYevve #es$eeW keÀes meMekeÌle keÀjves keÀer veF&-veF& ³eespeveeSB yeveleer jnleer nQ~ Fve ³eespeveeDeeW mes meceepe kesÀ nj Jeie& keÀe Gvve³eve nes mekeÀlee nw~ jep³e ³ee kesÀvê mejkeÀej mes efceuekeÀj Fme He´keÀej keÀer ³eespeveeDeeW kesÀ keÀe³ee&vJe³eve kesÀ oesveeW lejHeÀ kesÀ meeqcceefuele He´³eeme neW lees keÀe³e& leerJe´ieefle mes Deewj mejuelee mes HetCe& nes mekeÀlee nw~ 15 mece³e ªHeer Ke]peeves keÀes J³eLe& peeves mes ye®eevee ³ener meHeÀue ceveg<³e keÀer efveMeeveer nw


%eeveece=le

yegef×peerefJe³eeW keÀer mesJee keÀjves mes ner mees ueKe keÀe ®eesj' DeLee&led ®eesjer ®eens jepeveerefle Deewj DeO³eelce keÀe ceO³ece Jeie& ³ee iejeryeeW keÀer DeeO³eeeflcekeÀ SkeÀ Hewmes keÀer nes ³ee keÀjesæ[eW keÀer, keÀjves cesue meesves ceW megneiee Yeejle mejkeÀej ³egJeeDeeW kesÀ ®eefj$e mesJee nes mekesÀieer~ Fme leLeekeÀefLele G®®e Jeeuee ®eesj ner keÀnueelee nw~ Fme DeLe& GlLeeve kesÀ efueS keÀF& ³eespeveeSB yeveeleer Jeie& keÀer J³emleleeSB Yeer yengle nesleer nQ~ ceW ³eefo otOe Jeeuee otOe ceW efceueeJeì nw~ He´peeefHelee ye´ïeekegÀceejer F&MJejer³e FvekesÀ J³emle peerJeve kesÀ keÀejCe, ©ef®e keÀjlee nw, [s³ejer Jeeuee Ieer ceW efceueeJeì efJeMJe efJeÐeeue³e keÀe ³egJee He´Yeeie Yeer jKeves Jeeues ceO³ece Deewj iejerye Jeie& Yeer keÀjlee nw, ogkeÀeveoej efce®e&, nuoer ceW Fmeer GÎsM³e mes mesJeejle nw Deewj yengle mes Jebef®ele neW, Ssmee veneR nw~ ieeBJeeW, keÀmyeeW, efceueeJeì keÀjlee nw, HeÀue-meypeer yes®eves efoMeenerve ³egJeeDeeW keÀes mener efoMee osves íesìs MenjeWs ceW lees ye´ïeekegÀceejer]pe Jeeuee keÀce leesuelee nw, ³eelee³eele kesÀ #es$e ceW meHeÀue Yeer ngDee nw~ Fme mebmLeeve mes MeeKeeDeeW Üeje ueeYe uesves Jeeues ceW efyevee efìkeÀì efoS Hewmes ues efueS peeles pegæ[s 3 ueeKe mes Yeer DeefOekeÀ ³egJee nj DeefOemebK³e ueesie FvneR JeieeX kesÀ nQ~ nQ, ef®eefkeÀlmekeÀ vekeÀueer oJeeF& yes®elee He´keÀej kesÀ J³emeve, Ye´<ìe®eej, efJekeÀej, meejebMe ³en nw efkeÀ efyevee efkeÀmeer nw, Fvpeerefve³ej Ieefì³ee cewefìefj³eue efnbmee mes HetCe&le³ee cegkeÌle nQ~ Ssmes ceW ³egJee YesoYeeJe kesÀ pewmes met³e& keÀer OetHe Deewj ueieelee nw, lees ³es meye Yeer lees Ye´<ì ngS efJekeÀeme cev$eer leLee GmekesÀ cev$eeue³e nJee meyekesÀ efueS GHeueyOe nQ Fmeer vee~ meceepe kesÀ Dev³e JeieeX Hej ve]pej keÀer ³eespeveeDeeW mes ye´ïeekegÀceejer]pe keÀe He´keÀej ³en F&MJejer³e %eeve Yeer meyekesÀ oewæ[eSB lees Jes Yeer DeHeveer HengB®e kesÀ mlej lekeÀ DeJewOe lejerkesÀ mes Oeve ³ee Dev³e pegæ[eJe jep³e keÀer Deewj nceejer MeefkeÌle efueS GHeueyOe nw, pees ®eens ues ues~ nj ceeveJe mecceeve keÀe Hee$e HeoeLe& FkeÀìdþs keÀjves keÀer keÀesefMeMe keÀes effÜiegefCele keÀjkesÀ nceW Deewj DeefOekeÀ Deiej DeeHeef Ê e ³en nw ef k eÀ FvnW TB ® eer keÀjles nQ~ Ye´<ì Dee®ejCe íesìs mlej Hej ³egJeeDeeW keÀes mener jen efoKeeves ceW me#ece ieÎer keÌ ³ eeW oer peeleer nw lees FmekeÀe GÊej nes ³ee yeæ[s mlej Hej, Ye´<ì ner keÀnueelee yevee mekeÀlee nw~ ³egJee GlLeeve keÀer lejn ³en nw ef k eÀ meceepe kes À uees i eeW ves ner FvnW nw~ íesìs mes yeæ{keÀj ner yeæ[s mlej lekeÀ ner ceefnuee meMeefkeÌlekeÀjCe, ie´ece TB ® ee mLeeve jep³e ef J eOeeve meYeeDeeW HengB®elee nw~ Ssmes Heefj¢M³e ceW F&MJejer³e meMeefkeÌlekeÀjCe Deeefo-Deeefo meYeer #es$eeW Deew j meb m eo ceW DeHeves Jees ì eW Üeje os jKee %eeve meerKeves kesÀ efueS HeefJe$e DeelceeSB mes mecyeeqvOele mejkeÀejer cev$eeue³e nQ~ nw ~ ef p emes meceepe TB ® ee Deemeve os , GvnW keÀneB mes DeeSB~ YeieJeeve ves keÀne ner nw, mejkeÀejer He´ ³ eemeeW kes À meeLe nce Yeer mecceeveer ³ e mecePeW i es , mecceeve Oece&iueeefve kesÀ mece³e ceQ DeJeleefjle DeeO³eeeqlcekeÀ He´³eeme efceueves mes meesves cesb oW i es , ³en lees ef M e<ìe®eej keÀe meeOeejCeneskeÀj %eeve oslee ntB, lees Oece&iueeefve keÀe megneiee nes mekeÀlee nw~ F&MJejer³e efJeMJe mee Deew j meJe& c eev³e ef v e³ece nw ~ mecceeve DeLe& ner nw peye nj J³eefkeÌle efvepeer efJeÐeeue³e keÀes efkeÀmeer Yeer jepeveerefle%e ³ee os v es mes ner mecceeve ef c euelee nw ~ YeieJeeve keÀÊe&J³e (Oece&) mes Hejs nes peeS~ Ssmee cev$eer mes DeHeves efueS keÀesF& Devegoeve ³ee kes À ceneJeekeÌ ³ e nQ , ef j iee[& oW i es lees keÀÊe&J³e-efJecegKe ®eens jepeveerefle%e nes ³ee Oeve veneR uesvee neslee, kesÀJeue peve-mesJee ef j iee[& ef c eues i ee~ YeieJeeve keÀe nj Dev³e keÀesF&, Gmes keÀÊe&J³e keÀer ³eeo DeLe& GvekeÀer DevegketÀue ³eespeveeDeeW ceW ye®®ee mecceeve keÀe Hee$e nw ~ efoueevee Deewj keÀÊe&J³e Hej ¢æ{ keÀjvee ner men³eesieer yeveves keÀe ue#³e jnlee nw~ keÀÊe& J ³eHeje³eCe yeveevee F& M Jejer ³ e F&MJejer³e %eeve keÀe GodosM³e nw~ met³e& keÀer OetHe Deewj nJee keÀer lejn %eeve keÀe GÎs M ³e %eeve-mveeve ceW Yeso ke̳eeW? meyekesÀ efueS GHeueyOe peneB lekeÀ Ye´ < ì Dee®ejCe keÀer yeele iebiee ³ee keÀesF& Yeer veoer efkeÀmeer mveeve GHejeskeÌle keÀLeve keÀe DeLe& ³en Yeer nw , lees keÀne peelee nw , `keÀKe keÀe ®ees j keÀjves Jeeues ceW Yeso veneR keÀjleer~ Jen lees veneR nw efkeÀ jepeveerefle%eeW Deewj 16 mJe³eb keÀes yeoueves keÀer YeeJevee nes lees mebieþve ceW meHeÀuelee efceueleer jnsieer Je<e& 49 / DebkeÀ 03


%eeveece=le

meyekeÀes DeHeves ceW ieeslee ceejves keÀer ítì osleer nw~ ³eefo veoer keÀns efkeÀ ³en p³eeoe Heeflele nw, ³en ieeslee vee ceejs lees Jen Heeflele-HeeJeveer ke̳ee ngF&? Fmeer He´keÀej ³eefo ³en keÀne peeS efkeÀ jepeveerefle%e p³eeoe Ye´<ì nQ, ³es ye´ïeekegÀceejer F&MJejer³e efJeMJe efJeÐeeue³e kesÀ %eeve ceW ieeslee ceejves ke̳eeW peeles nQ lees ³en Yeer lees mece¢eq<ì veneR ngF& vee~ efve³ece He´ceeCe lees p³eeoe Ye´<ì keÀes, %eeve-mveeve p³eeoe keÀjvee ®eeefnS Deewj yeej-yeej keÀjvee ®eeefnS~ ³eefo keÀesF& ³en keÀnlee nw efkeÀ F&MJejer³e %eeve megvekeÀj Yeer FvekeÀe megOeej ke̳eeW veneR neslee, lees Fme efJe<e³e ceW lees nce meYeer DevegYeJeer nQ efkeÀ ³eefo HeÀesæ[s Hej kesÀJeue SkeÀ yeej ceunce ueieeF& peeS lees Jen þerkeÀ veneR nes peelee~ ueieeleej keÀF& efoveeW lekeÀ efve³eefcele oJee keÀe He´³eesie ner Gmes þerkeÀ keÀj mekeÀlee nw~ Fmeer He´keÀej, F&MJejer³e %eeve ªHeer Deew<eefOe keÀe Yeer Oeerjs-Oeerjs Demej neslee nw~ efHeíues efoveesW GÊej He´osMe keÀer ceefnuee keÀu³eeCe jep³eceb$eer yenve jeryet ÞeerJeemleJe peer keÀe ceeGvì Deeyet ceW Deeieceve ngDee~ jepeveerefle%eeW kesÀ efueS Dee³eesefpele ef$eefoJemeer³e efjì^erì ceW Yeeie ueskeÀj Jes yengle YeeJe-efJeYeesj ngF&~ GvneWves keÀne, nj Jeie& kesÀ efueS He´efMe#eCe keÀe He´eJeOeeve nw Hejvleg jepeveerefle%eeW keÀes He´efMe#eCe osves pewmee ogue&Ye keÀe³e& keÀjves Jeeueer ³en SkeÀcee$e mebmLee nw~ ceQ ³eneB mes yengle kegÀí efmelebyej 2013

meerKekeÀj pee jner ntB~ Meeefvle meyekesÀ efueS peªjer keÀesF& Yeer J³eefkeÌle [e@keÌìj, v³ee³eeOeerMe, mevle, jepeveerefle%e nesves mes Henues SkeÀ ceeveJe nw~ ceeveJe kesÀ efueS Meeefvle Gleveer ner ]peªjer nw efpeleveer efkeÀ DeekeÌmeerpeve~ Deleë Dev³e Jeie& kesÀ ueesieeW keÀer lejn jepeveerefle%e Yeer jepeveweflekeÀ peerJeve keÀer DeeHeeOeeHeer mes LekeÀkeÀj ³eneB Meeefvle DevegYetefle kesÀ efueS Deeles nQ Deewj nce GvekeÀe mJeeiele keÀjles nQ lees FmeceW yegjeF& ke̳ee nw~ pewmes nce Dev³e meYeer keÀer mesJee ceW lelHej nQ, Fme Jeie& keÀer mesJee Hej Yeer lelHej nQ, FmeceW efkeÀmeer keÀes Sleje]pe ke̳eeW? pewmeer He´pee Jewmee jepee keÀesF& Yeer jepeveerefle%e, ®eens kesÀvê ceW nes ³ee jep³e ceW, pevce lees efkeÀmeer HeefjJeej ceW ner ueslee nw~ Gmeer HeefjJeej kesÀ mebmkeÀejeW Deewj cetu³eeW keÀes meerKelee nw Deewj yeæ[s nesves Hej GvneR keÀe He´oMe&ve keÀjlee nw~ Henues keÀnles Les, `pewmee jepee, Jewmeer He´pee' Hej Deepe He´peelev$e ceW, He´pee ceW mes ner keÀesF& jepee yevelee nw lees keÀneJele Heueì ieF&~ Deye keÀnWies, `pewmeer He´pee, Jewmee jepee~' ³eefo nce ®eenles nQ efkeÀ peve He´efleefveefOe De®ís yeveW lees nce YeejleJeeefme³eeW keÀes DeHeves HeefjJeejeW keÀe JeeleeJejCe cetu³e He´Oeeve yeveevee nesiee leeefkeÀ Gme De®ís JeeleeJejCe ceW Heuesyeæ{s nceejs ye®®es, Deieueer Heeræ{er ceW nceW cetu³e He´Oeeve He´Meemeve os mekeWÀ~ v

jener! iee ve efvejeMee ieeve cenble oerveyevOeg oeme, Peuee³e (ìeWkeÀ, jepemLeeve)

jener! iee ve efvejeMee ieeve~ keÀYeer ogKeeW kesÀ efleefcej-IeveeW keÀe Dee³esiee DeJemeeve~ nj Heue lesje yeves `mee#eer' nj #eCe ceW cegmekeÀeve~~ ogKe-megKe ceW meceYeeJe nes lesje, kebÀ®eve ceeìer peeve~ keÀece-ke´ÀesOe kesÀ JeMe vee nes, veneR ueesYe, DeefYeceeve~~ YetlekeÀeue keÀer ueeMe ve {es js, YeefJe<³e keÀer keÀj veneR DeeMe~ Jele&ceeve kesÀ Heue-Heue #eCe ceW, mJeCe&-#eCeeW keÀes leueeMe~~ nj #eCe nw Deevebo Gcebie keÀe yeeBìs pee Guueeme~ meejer JemegOee meeLe os jner, ke̳eeW nes jne Goeme~~ peerJeve kesÀ mJeefCe&ce-HeLe Hej jener, yeæ{lee ®eue DeefJejece~ mJeie& keÀer cebefpeue Hee uesiee let, cele keÀj keÀneR efJejece~~

ceveg<³e peerJeve keÀer cenevelee ceneve keÀce& keÀjves ceW nw 17 YeieJeeve Deewj Yeei³e ³es oes yeeleW meoe mce=efle ceW jKees lees nj cegefMkeÀue Deemeeve nes pee³esieer


VZmd_wº$ OrdZ H$r `woº$ =ye´ïeekegÀceej Go³eJeerj efmebn leescej, S[JeeskesÀì, cesjþ

meb hetCe& efJeée ceW keÀesF& efJejuee J³eefÊeÀ

ceW osn DeefYeceeve keÀne ie³ee nw~ osn DeefYeceeve meyemes yeæ[e efJekeÀej nw Deewj meYeer efJekeÀejeW keÀe pevceoelee nw~ osn DeefYeceeve veneR lees leveeJe Yeer veneR~ efJeveeMeer leve lees SkeÀ efove meceehle nes peelee nw hejbleg leve kesÀ jnles ef®evlee meceehle veneR nesleer Deewj ³en ef®evlee ef®elee keÀer Deesj ues peeves ceW yengle men³eesie osleer nw~ ef®evleecegÊeÀ nesvee ner leveeJecegÊeÀ nesves keÀe DeeOeej nw~ hejceefhelee hejceelcee efMeJe ves ncekeÀes yelee³ee nw efkeÀ pewmes-pewmes efJeée keÀe mechetCe& heefjJele&ve meceerhe Deelee pee jne nw, lees ogefve³ee ceW leveeJe Deewj Yeer yeæ{lee pee jne nw~ cegK³e ªhe mes ®eej he´keÀej kesÀ leveeJe nQ 1. he´ke=Àefle keÀer DeeheoeDeeW mes vegkeÀmeeve keÀe leveeJe, 2.mejkeÀej kesÀ keÀæ[s efve³eceeW keÀe leveeJe, 3. J³eJenej ceW keÀceer keÀe leveeJe, 4.ueewefkeÀkeÀ mecyevOeer Deeefo mes mvesn Deewj mJeleb$elee nesves kesÀ keÀejCe DeuhekeÀeue kesÀ efueS KegMeer keÀer Yeemevee jnleer nw Jen Yeer meceehle neskeÀj Ye³e keÀer DevegYetefle keÀe leveeJe~ kesÀJeue yeesuee, efkeÀ³ee veneR GhejeÊseÀ leveeJeeW mes DeelceeSB le[æHe jner n~Q peneb Yeer peeleer nQ Jeneb ner leveeJe heeleer n~Q leveeJeceegÊfeÀ keÀs eufeS ie©g, meeOe,g mevle, e®feekfeÀlmekeÀ, ³eeiseer Deeeof keÀs heeme peeves hej Yeer ceegÊfeÀ keÀe ceeie& eofKeeF& veneR he[ælee n~w jen yeleeves Jeeues

Yeer leveeJe ceW neW lees Jes omtejeW keÀe leveeJe ner nesiee pees leveeJecegÊeÀ peerJeve peer jne meceehle ³ee keÀce keÀjves keÀer ³eegÊfeÀ keÀwmes nes~ efkeÀmeer keÀe leveeJe keÀceeX mes efoKeeF& yelee mekeÀles n~Q leveeJe keÀce keÀjves keÀe heæ[lee nw, efkeÀmeer keÀe MekeÀue Jee neJejemlee lees Jener yelee mekeÀlee nw epfemekeÀe YeeJe mes lees efkeÀmeer keÀe GmekesÀ yeleeves hej leve meybeObeer eJfe®eej ner ve ®euelee ne~s Deye ceeuetce heæ[lee nw~ kegÀí Ssmes Yeer nQ pees oKsevee ³en nw ekfeÀ Smsee keÀevwe n~w Smsee lees Deheves leveeJe keÀe JeCe&ve veneR keÀjles hejbleg SkeÀ Hejceelcee ner n,w GmekeÀe eof³ee %eeve ceeveefmekeÀ leveeJe GvnW Yeer nw DeJeM³e~ Deejw Gmemes me®®ee meybeObe ner leveeJecekgelÌe meYeer jesieeW keÀe cetue keÀejCe leveeJe ner yevee mekeÀlee n~w membeej ceW epfeleveer Yeer nw, Ssmee ef®eefkeÀlmekeÀ Yeer yeleeles nQ~ Jes DeelceeSB nQ Gve meyekeÀes Dehevee-Dehevee hejeceMe& osles nQ efkeÀ efpeme he´keÀej Yeer nes, leve heeì& yepeeves keÀes ecfeuee nDgee nw Deejw Deehe leveeJecegÊeÀ jefn³es, DeJeM³e ner Gme leve keÀe ner GvekeÀes eHfeÀ¬eÀ Yeer jnlee efvejesieer nes pee³eWies hejbleg leveeJecegÊeÀ nw ekfeÀ FmekeÀes o©gmle keÀwmes jKee pee³e,s kewÀmes jnW, ³en veneR yeleeles~ keÀYeermevgoj keÀwmes yevee³ee pee³es Deeeof-Deeeof~ keÀYeer efkeÀmeer ve efkeÀmeer v³ee³eeOeerMe mes Yeer T®Bes mes T®Bes heo Jeeues keÀes Yeer e®fevlee lees nceejer SkeÀevle ceW yeele®eerle nesleer jnleer vee®res mes vee®res heo Jeeues keÀes Yeer e®fevlee, nw~ nce GvekeÀes meueen osles nQ efkeÀ Deehe Oeveer keÀes Yee,r evfeOev&e keÀes Yee,r eMfee#fele Deheves efveCe&³e mJeleb$e neskeÀj DeLee&led keÀes Yee,r DeeMfee#fele keÀes Yeer ³ener e®fevlee efyevee efkeÀmeer oyeeJe kesÀ oW~ Jes Yeer meleeleer n~w ceebofj ceW YeieJeeve leLee mJeerkeÀej keÀjles nQ efkeÀ nce v³ee³e osves kesÀ oJseleeDeeW keÀs mecceKge peekeÀj keÀnles nQ efueS ®egves ie³es nQ, nceeje hejce keÀÊe&J³e ekfeÀ leve Yeer lejse, ceve Yeer lejse, Oeve Yeer v³ee³e osvee ner nw hejvleg efHeÀj Yeer nce lejse, lejse lePge hej DeheC&e ke³Ìee ueeies HewÀmeuee ner osles nQ, v³ee³e veneR os Heeles cejse~ ueeskfeÀve eJfe®eej keÀeerpfeS, ³eeof ke̳eeWefkeÀ nce hej Yeer efkeÀmeer ve efkeÀmeer JeemleJe ceW leve YeieJeeve keÀes Deeh|ele keÀj he´keÀej keÀe oyeeJe jnlee nw~ peye oyeeJe eof³ee nelsee lees eHfeÀj GmekeÀer e®fevlee ke³ÌeeW jnlee nw lees Gmemes leveeJe Yeer GlheVe nes jnlee?r Jen lees YeieJeeve keÀe nes ie³ee, peelee nw~ YeieJeeve keÀes ner Gme leve keÀer e®fevlee neisee,r ³eeof veneR Yeer neiseer lees FmeceW leveeJe keÀe cetue keÀejCe nceeje ke³Ìee peelee nw hejvleg JeemleeJfekeÀlee osn DeefYeceeve ³en nw ekfeÀ nceves keÀsJeue cenbg mes yeeusee n,w leveeJe keÀe keÀejCe nw leve keÀe yeer®e DeheC&e ekfeÀ³ee veneR FmeeufeS lees nceves ceW Deevee efpemekeÀes DeeO³eeeqlcekeÀ Yee<ee 18 ogefve³ee mes mee#eer Deewj YeieJeeve kesÀ meeLeer yevekeÀj jnes Je<e& 49 / DebkeÀ 03


%eeveece=le

leveeJe ues jKee n~w He´Yeg keÀer MejCe nw leveeJecegefkeÌle keÀer oJee ceeveJe peevelee lees nw efkeÀ leve, ceve, Oeve Je mebyebOe keÀes YeieJeeve keÀes Dehe&Ce keÀjves ceW ner megKe Je Deevevo keÀer DevegYetefle nes mekeÀleer nw Deewj keÀnlee Yeer nw hejvleg keÀnkeÀj heueì peelee nw Deewj oer ngF& Jemleg keÀes Jeeheme ueskeÀj Deheveer cepeea Devegmeej Ghe³eesie ceW ueelee nw~ efHeÀj Deceevele ceW Ke³eevele nes peeleer nw Deewj GmekeÀe ob[ Yeer Yegielevee heæ[lee nw Deewj ob[ kesÀ ªhe ceW meyemes henues leveeJe ner efceuelee nw~ FmeefueS leveeJe mes cegÊeÀ nesves keÀe DeeOeej nw leve keÀes hejceelcee kesÀ nJeeues efoue mes keÀj oW lees leve keÀes ®eueeves Jeeuee Jen mJe³eb nesiee leLee lelmecyeeqvOele nj heoeLe& Jen DeJeM³e ner GheueyOe keÀje³esiee~ keÀnles Yeer nQ efkeÀ `efHeÀ¬eÀ mes HeÀeefjie efkeÀvoe mJeeceer meleddieg©~' kesÀJeue hejceelcee ner nw pees yesefHeÀ¬eÀ yevee mekeÀlee nw~ he´Yeg-MejCe ceW ®eues peevee ner leveeJecegefÊeÀ keÀer oJee nw Deewj GmekeÀer ogDeeSb ner Deew<eefOe nw~ ueesie keÀnles Yeer nQ, jeceyeeCe Deew<eefOe ®eeefnS~ jece DeLee&led efMeJe hejceelcee keÀer JeeCeer megvevee, mecePevee leLee Gme hej ®euevee ner Ssmeer Deew<eefOe efme× nesieer~ He´eke=ÀeflekeÀ DeeHeefÊe³eeW kesÀ leveeJe mes cegefkeÌle keÀer ³egefkeÌle hejceefhelee hejceelcee ves Deheveer JeeCeer ceW megvee³ee nw efkeÀ Deehe meye DeelceeSB nes, leve DeehekeÀe jLe nw pees heeì& yepeeves DeLee&led keÀe³e& keÀjves nsleg efceuee nw Deewj SkeÀ efove ³en ítìvee ner nw~ FmeefueS Deheves keÀes Deelcee mecePe leve mes v³eejs jnes Deewj Deheves yeehe efvejekeÀej hejceelcee keÀes ³eeo keÀjles jnes lees leveeJecegÊeÀ nes pee³eWies~ he´ke=Àefle kesÀ heeb®eeW lelJe nceejer j®evee nQ, nce j®eef³elee nQ FmeefueS ncekeÀes he´ke=Àeflepeerle yevevee nw~ peye he´ke=Àeflepeerle yeve pee³eWies lees he´ke=Àefle ncekeÀes vegkeÀmeeve veneR hengb®ee³esieer yeequkeÀ ceoo keÀjsieer~ ³eeoieej Meem$eeW ceW GuuesKe nw efkeÀ peye JeemegosJe peer pesue mes Þeerke=À<Ce keÀes ìeskeÀjs ceW ueskeÀj ®eues lees jemles ceW ³ecegvee veoer hetjs GHeÀeve hej Leer, heej nesves keÀe keÀesF& meeOeve veneR Lee hejbleg Þeerke=À<Ce kesÀ hewj mes ítles ner heeveer veer®es nes ie³ee Deewj JeemegosJe keÀes heej nesves ceW keÀesF& keÀefþveeF& efmelebyej 2013

veneR ngF&~ Fmemes efme× nw efkeÀ he´ke=Àefle ³eesie-lehem³ee keÀjves JeeueeW keÀer nj he´keÀej mes ceoo keÀjsieer~ keÀæ[s mejkeÀejer efve³eceeW Deewj J³eJenej ceW keÀceer kesÀ leveeJe mes cegefkeÌle keÀer ³egefkeÌle efJeOeelee Üeje efveefce&le ce³ee&oeDeeW keÀe heeueve keÀjves JeeueeW keÀes Fme ogefve³ee keÀer mejkeÀej kesÀ keÀevetve vegkeÀmeeve hengb®ee ner veneR mekeÀles FmeefueS keÀevetveeW mes leveeJe nesvee ner veneR ®eeefn³es~ heefjJele&ve kegÀojle keÀe efve³ece nw~ J³eJeneefjkeÀ peerJeve keÀYeer veer®es, keÀYeer Thej neslee nw, lees FmeceW leveeJe keÀer ke̳ee yeele nw? ncekeÀes Þesÿ keÀce& keÀjles jnvee nw, nceejs hesì keÀe he´yebOe keÀjves Jeeuee efhelee hejceelcee nw~ neB, MeewkeÀ DeLeJee F®íeSB hetjer keÀjves keÀer ef]peccesoejer efhelee hejceelcee keÀer veneR nw~ ueewefkeÀkeÀ mebyebOe He´efle Ye³e mes cegefkeÌle keÀer ³egefkeÌle meyemes yeæ[e leveeJe ueewefkeÀkeÀ mebyebefOe³eeW kesÀ yeejs ceW jnlee nw efkeÀ Flevee Oeve FkeÀùe keÀj oW pees ®eej heeræ{er lekeÀ ®eues~ Fmemes mheä nw efkeÀ nce mJe³eb keÀes ner ³eesi³e leLee keÀceeves Jeeuee mecePe yewþs nQ Deewj mees®eles nQ efkeÀ helee veneR Jes yes®eejs keÀj hee³eWies ³ee veneR~ ncekeÀes Þesÿ eE®eleve ³en keÀjvee nw efkeÀ cesjer j®evee, cesjs mes Yeer yengle GÊece nesieer, cegPes GvekeÀe efHeÀ¬eÀ efyeukegÀue veneR keÀjvee nw~ otmeje leveeJe ³en Yeer neslee nw efkeÀ cesjs ueewefkeÀkeÀ mebyebOeer cegPemes h³eej veneR keÀjles, cesje peerJeve³eeheve kewÀmes nesiee, yegæ{ehes ceW meneje keÀewve nesiee~ nce YeieJeeve hej efJeéeeme veneR keÀjles FmeefueS ueewefkeÀkeÀ mebyebefOe³eeW keÀer Deesj osKeles jnles nQ~ ³eefo nce efoue mes Gme YeieJeeve keÀes meJe&mebyebOeer yevee ueW lees Jen ceeb keÀer cecelee, h³eej efhelee keÀe, men³eesie menesoj keÀe, meeLe meepeve keÀe, ceerþer-ceerþer yeeleW efce$e keÀer osves keÀes yebOee ngDee nw~ peye Ssmee meJe&mebyebOeer efceuee nw lees keÀens keÀer ef®evlee, keÀens keÀe leveeJe~ GhejesÊeÀ meYeer ³egefÊeÀ³eeW kesÀ Devegmeej nce ®eueles jnW lees leveeJecegÊeÀ yevevee Deefle menpe nes pee³esiee~ yeme yeeyee-yeeyee keÀnles jnes, Deheves keÀes Deelcee mecePeles jnes~ jepe³eesie ner leveeJecegÊeÀ peerJeve yeveeves Jeeueer mebpeerJeveer yetìer nw~ v

pees keÀe³e& neLe ceW uees Jees efveM®e³e mes keÀjes lees meHeÀuelee DeJeM³e nesieer

19


efHeÀj Jewmee nesiee, pewmee ³en Lee =ye´ïeekegÀceej jepesMe efceÞee, cencetoeyeeo (meerleeHegj)

ces js ieeBJe ceW DeeO³eeeflcekeÀ ef®e$e

nw~ Iej mes yeenj efvekeÀuelee nw lees yeeyee keÀe HeÀesìes pesye ceW jKekeÀj Deewj yeeyee keÀes meeLe ueskeÀj ®euelee nw~ DeHe´wue 23, 2012 keÀes Jen Iej mes v³ee³eeue³e kesÀ efueS efvekeÀuee, JeneB DeHevee keÀe³e& efkeÀ³ee, 2 yepes ceesìj meeFefkeÀue mes efkeÀmeer keÀe³e& DeLe& meæ[keÀ Hej peeles ngS keÀes lespe jHeÌleej mes Deeles SkeÀ ì^keÀ ves ìkeÌkeÀj ceej oer~ ì^keÀ kesÀ DeieuesefHeíues HeefnS GmekeÀer keÀcej kesÀ GÀHej mes efvekeÀueles ®eues ieS~ ceesìj meeFefkeÀue ®etj-®etj nes ieF&~ Heg<HeWê keÀer keÀcej leLee ketÀuns keÀer nef·³eeB DeHeves mLeeve mes nì ieF&~ ³eelee³eele Hegefueme ves Gmes ì^escee mesvìj HengB®ee³ee Deewj legjvle Fueepe Megª nes ie³ee~ cegPes mecee®eej efceuee lees ceQves yeeyee keÀes keÀne, yeeyee, ³en ke̳ee nes ie³ee~ cegPes legjvle ìef®ebie DeeF&, DeeHekeÀe ye®®ee þerkeÀ nw~ ceQves DeHeves keÀes mecYeeue efue³ee~ ne@efmHeìue HengB®ee lees osKee efkeÀ ye®®ee DeeHeele-keÀ#e ceW Lee~ GmekesÀ keÀHeæ[s meejs HeÀì ®egkesÀ Les, oes pesyeeW mes yeeyee kesÀ oes HeÀesìes efvekeÀues Les~ cesjs ceve ceW Dee³ee, yeeyee, DeeHekesÀ meeLe ves efkeÀ³ee keÀceeue pees ³en efpevoe ye®ee nw~ cegKe mes kesÀJeue `yeeyee' Meyo efvekeÀuee Lee ye®®es keÀer neuele osKekeÀj kegÀí ves keÀne, peerJeve Yej Gþvee, yewþvee, ®euevee, efHeÀjvee cegefMkeÀue nes peeSiee~

He´oMe&veer keÀe Dee³eespeve ye´ïeekegÀceejer]pe keÀer lejHeÀ mes efkeÀ³ee ie³ee Lee~ F&MJejer³e %eeve meerKekeÀj ceQ HeefjJeej meefnle Fmes OeejCe keÀjves ueiee Deewj cesjs Iej Hej F&MJejer³e HeeþMeeuee He´ejcYe nes ieF&~ keÀF& He´Mve Ssmes Les, pees ceQves yeæ[s-yeæ[s mevleeW mes Hetís Hej Jes GÊej oskeÀj mevleg<ì [ekeÌìjeW ves keÀne, veewpeJeeve nw, ve keÀj mekesÀ~ F&MJejer³e %eeve HeekeÀj cesjs DeeHe´sMeve Üeje keÀcej keÀer nef·³eeW keÀes meejs He´Mve meguePe ieS, ceQ Oev³e nes ie³ee~ peesæ[keÀj keÀme efo³ee peeSiee~ ceQves yeeyee %eeve kesÀ He´ejcYe keÀeue mes ner yeeyee keÀes keÀne, yeeyee, ke̳ee ³en keÀuebkeÀ Dece=leJesues cegPes peieeles jns~ SkeÀ efove ueiesiee efkeÀ ³es lees YeieJeeve keÀes yengle lees yeeyee ves cegPes GþekeÀj yewþe ner efo³ee, ceeveles nQ, efHeÀj Ssmee ke̳eeW ngDee? yeeyee, Gme efove mes cesje DeueyesueeHeve efyeukegÀue Fme keÀuebkeÀ mes ye®ee uees~ yeeyee ves HegkeÀej iee³eye nes ie³ee Deewj Dece=leJesuee HekeÌkeÀe megve ueer~ ceQ oes efove keÀe peiee ngDee Lee, nes ie³ee~ meved 2007 ceW ueewefkeÀkeÀ Jee[& ceW ye®®es kesÀ yes[ kesÀ veer®es uesì ie³ee ye®®eer Deewj ³egieue meefnle yeeHeoeoe mes Deewj yeeyee mes yeeleW keÀjkesÀ mees ie³ee~ ceQves efceueve cevee³ee~ ye®®eer mesJeekesÀvê Hej ke̳ee osKee efkeÀ meHesÀo Oeesleer-kegÀlee& Henves meceefHe&le nes F&MJejer³e mesJee keÀj jner nw~ keÀesF& yegpegie& cesjs Heerís uesìe nw~ ceQ Leesæ[e cegPes ceOegyeve-MeeefvleJeve ceW yeæ[s megvoj Deeies efKemekeÀ ie³ee~ megyen leerve yepes DevegYeJe ngS~ meHesÀo JeðeOeejer yeeyee (Dece=leJesues) Jener yegpegie& cegPes efnueeles nQ cegPes keÀn jns Les, ye®®es, DeHeves efHelee kesÀ Deewj keÀnles nQ, ye®®es, Deye ceQ pee jne Iej HengB®e ieS nes, YeìkeÀves mes Deewj ntB, legce HejsMeeve Les FmeefueS Heeme Dee meYeer ogKeeW mes ítì ieS nes~ ie³ee Lee~ ³en ye®®ee cesje nw, let ef®evlee yeeyee kesÀ meeLe ves cele keÀj, ³en efHeÀj Jewmee nesiee, pewmee efkeÀ³ee keÀceeue ³en Lee~ peye ³en efieje Lee leye FmekesÀ cesje ueewefkeÀkeÀ Heg$e Heg<HeWê kegÀceej nw, cegKe mes kesÀJeue yeeyee Meyo efvekeÀuee Lee, yeeyee Hej Hetje efveM®e³e jKelee nw, yeeyee ceQves Peì HengB®ekeÀj ieesoer ceW Gþe efue³ee mes DeJ³ekeÌle efceueve cevee ®egkeÀe nw, Lee, ³en efHeÀj mJemLe nesiee~ ye®®es keÀe ueKeveT G®®e v³ee³eeue³e ceW S[JeeskesÀì 20 cegmkegÀjevee mebleg<ìlee keÀer efveMeeveer nw FmeefueS meoe cegmkegÀjeles jnes Je<e& 49 / DebkeÀ 03


%eeveece=le

Fueepe keÀjeles jnvee, yeeyee DeeHekesÀ meeLe nw~ ceQ Peì GþkeÀj yewþ ie³ee, cegæ[keÀj osKee lees keÀesF& veneR Lee~ Ieæ[er Hej vepej ieF&, ®eej yepes Les~ cesjer DeeBKeeW mes DeeBmet yenves ueies, yenles jns, HeeB®e yepes He´sÀMe nesves kesÀ efueS Gþe~ meeje efove Ssmee ueielee jne, yeeyee cesjs meeLe nw~ ceQves efkeÀmeer keÀes kegÀí veneR yelee³ee efmeJee³e ³egieue kesÀ~ Jen megvekeÀj KegMe nes ieF&, yengle ogKeer Leer Jen~ Deieues efove Dece=leJesues kesÀ mece³e yeeyee ves DevegYeJe keÀje³ee efkeÀ ye®®es, keÀue DeeHeves yengle DeeBmet yeneS~ ceQves keÀne, yeeyee, ceQves DeeHekesÀ H³eej Deewj Denmeeve ceW DeeBmet yeneS, yeeyee, Fme ogefve³ee ceW Flevee H³eej keÀewve keÀjsiee? yeeyee ves cesjs efmej Hej neLe efHeÀje³ee, neLe efHeÀje jns Les lees ceQ GþkeÀj yewþ ie³ee, cegKe mes efvekeÀuee, Jeen yeeyee, Jeen~ peerJeve ceW keÀYeer veneR mees®ee Lee, YeieJeeve mes efceueve nesiee, Jeen, DeeHe lees meeLeer yevekeÀj meeLe efveYee jns nes~ H³eejs YeeF³ees, yenvees, DeeHe yeeyee Hej efveM®e³e jKeW, meJe& mecyevOe peesæ[W, yeeyee ªneveer [e@keÌìj Yeer nw~ ªneveer [e@keÌìj kesÀ ªHe ceW yeeyee ye®®es keÀer keÀcej keÀes jeæ[eW mes keÀmekeÀj [e@keÌìjeW ves Iej Yespe efo³ee Deewj keÀne, peye-peye oo& nes, oo& efveJeejkeÀ ieesueer (Hesve efkeÀuuej) efKeuee efmelebyej 2013

osvee~ SkeÀ efove ye®®ee oo& mes leæ[Heves ueiee, oJeeF& keÀe Demej veneR nes jne Lee~ yeeyee keÀes keÀne, yeeyee, Deye DeeHekesÀ DeueeJee Fme oo& keÀes keÀewve þerkeÀ keÀj mekeÀlee nw, DeeHe ªneveer mepe&ve nes, nj Deelcee kesÀ ogKe-oo& keÀes þerkeÀ keÀj osles nes, Fme ye®®es keÀe oo& Yeer otj keÀjes, ³en yengle J³eekegÀue nw~ yeeyee mes yeeleW keÀjles-keÀjles ceQ uesì ie³ee, mees veneR Hee jne Lee, ye®®ee Yeer jes jne Lee~ ceQves Gmes keÀne, yesìe, yeeyee keÀes ³eeo keÀjes~ jele 2.30 yepes ke̳ee osKee efkeÀ meHesÀo Jeðe, efmej Hej Heieæ[er yebOeer ngF&, yeeyee keÀn jns nQ, ye®®es, Fme ye®®es keÀes yeeyee kesÀ keÀcejs ceW ues DeeDees, FmekeÀe Fueepe keÀªB~ ceQves keÀne, yeeyee, ³en ye®®ee ve lees Gþ mekeÀlee nw, ve ®eue mekeÀlee nw, kewÀmes DeeHekesÀ keÀcejs ceW ues ®euetB~ leYeer osKee, yeeyee kesÀ keÀcejs mes SkeÀ meHesÀo Jem$eOeejer yenve efvekeÀueer, keÀne, SkeÀ lejHeÀ mes DeeHe HekeÀæ[es, SkeÀ lejHeÀ mes ceQ HekeÀ[tB Deewj Fme lejn ye®®es keÀes yeeyee kesÀ keÀcejs ceW ues ie³ee~ yeeyee ves ye®®es keÀes yewv®e Hej efueìe³ee, SkeÀ mìerue

keÀe yee@keÌme Keesue, GmeceW mes ªF&, ceuence Deewj Heìdìer efvekeÀeueer, DeHeves neLeeW mes ceuence keÀe uesHe keÀj ªF& ef®eHekeÀe oer Deewj keÀne, ye®®es, Deye ye®®es keÀes ues peeDees, ³en efyeukegÀue þerkeÀ nes peeSiee~ Dece=leJesues ®eej yepes ³eeo ceW yewþe lees meeje ¢M³e Hegveë meeceves Dee ie³ee~ ye®®es keÀer lejHeÀ osKee, Jen cemle efveêe ceW Lee~ peieves Hej Gmemes Hetíe, lees yeesuee, jeef$e leerve yepes oo& efyeukegÀue iee³eye nes ie³ee, ³en kewÀmee ®ecelkeÀej nw~ ceQves meeje ¢M³e Gmes leLee ³egieue keÀes yelee³ee, meyeves yeeyee kesÀ ªneveer [e@keÌìj kesÀ ªHe keÀe DevegYeJe efkeÀ³ee~ ín cenerves yeerle peeves lekeÀ ye®®ee Ssmee nes ie³ee, pees keÀesF& veneR keÀn mekeÀlee Lee, FmekeÀes Fleveer Ye³eevekeÀ ®eesì ueieer nesieer~ yeeyee ves keÀne Lee, pewmee Lee, Jewmee ner nes peeSiee, Jewmee ner nes ie³ee~ Deye Yeer Jener v³ee³eeue³e kesÀ keÀe³e& keÀjlee ngDee yeeyee keÀes meeLe jKelee nw~ Fme lejn yeeyee DeHeves ye®®eeW keÀer ceoo keÀjles nQ~ v

uesKekeÀeW mes efveJesove ŸpeerJeve-DevegYeJe kesÀ uesKeeW keÀes efveefceÊe efMeef#ekeÀe kesÀ nmlee#ej kesÀ meeLe YespeW~ ŸuesKe Deewj keÀefJelee³eW meeHeÀ-meeHeÀ efueKeW~ ³eefo ìeFHe keÀjekesÀ Yespevee ®eenW lees

DeeHe Heesmì Üeje ³ee F&-cesue gyanamritpatrika@bkivv.org Hej YespeW~ ŸDeHeveer j®evee kesÀ meeLe DeHevee Hetje Helee, HeÀesve vebyej, F&-cesue, mebyebefOele mesJeekesÀvê keÀe veece, peesve leLee ìer®ej keÀe veece Yeer DeJeM³e efueKeW~ Ÿpees Yeer j®evee YespeW, GmekeÀer SkeÀ keÀe@Heer DeHeves Heeme DeJeM³e jKeW~ 21 cegeqMkeÀueeW keÀes He´Yeg DeHe&Ce keÀj oes lees nj cegeqMkeÀue menpe nes pee³esieer


Amhma Am¡a AmMaU =ye´ïeekegÀceej kesÀ.Sue.íeyeæ[e, ©æ[keÀer

mes þ keÀce&®evo efHeíues Hevên efoveeW

jner Leer Jen cekeÀeve cepeyetjve Gmes íesæ[vee Heæ[ jne Lee~ Jen keÀece mes HeÀeefjie neskeÀj jes]pe cekeÀeve keÀer leueeMe ceW Menj kesÀ ieueer-ceesnuueeW ceW YeìkeÀleer efHeÀjleer Leer~ cekeÀeve Keeueer keÀjves kesÀ efueS efo³ee ie³ee SkeÀ ceeme keÀe mece³e GmekeÀe Hetje nesves keÀes Lee~ jes]pe-jes]pe keÀer efkeÀuuele mes ye®eves kesÀ efueS Jen nwefme³ele ve nesles ngS Yeer íesìe-ceesìe Hegjevee cekeÀeve Kejero uesvee ®eenleer Leer~ Jen mesþ peer kesÀ ³eneB efHeíues yeerefme³eeW meeueeW mes mesJee keÀjles ngS efJeMJeemeHee$e yeve ®egkeÀer Leer~ Deble ceW SkeÀ cekeÀeve Gmes peye peb®e ie³ee lees Gmeves DeHeves meentkeÀej mesþ keÀce&®evo mes 25 npeej ©He³es osves keÀer He´eLe&vee keÀer~ mesþ peer ves efkeÀmeer He´keÀej keÀer nerue-ngppele ve keÀjles ngS ceeF& keÀes 25 npeej ©He³es os efo³es~ ceeF& ves cekeÀeve ues efue³ee~ cekeÀeve kesÀ efueS GmekeÀe YeìkeÀvee yevo nes ie³ee lees mesþ peer keÀes Jen mJeHve Deevee Yeer yevo nes ie³ee~ Yeespeve yeveeves Jeeues keÀer mees®e Yeespeve Hej He´YeeJe [eueleer nw (GHejeskeÌle JeCe&ve mel³e Ieìvee Hej DeeOeeefjle nw, JeefCe&le J³eefkeÌle³eeW Deewj mLeeve kesÀ mener veece veneR efo³es ie³es nQ)~ Yeespeve yeveeves Jeeues keÀer ceeveefmekeÀ efmLeefle kesÀ, Yeespeve Keeves

mes DeHeves DeeHe keÀes yeæ[e Demenpe cenmetme keÀj jns Les~ DeHeveer ceeveefmekeÀ GuePeve keÀes GvneWves mesþeveer keÀes Yeer yelee³ee Hejvleg mesþeveer, mesþ peer keÀer GuePeve otj keÀjves ceW keÀesF& ceoo veneR keÀj Hee jner Leer~ GuePeve keÀe keÀejCe Lee, ueieYeie He´l³eskeÀ jele ceW mJeHve ceW Jes efYevve-efYevve yeefmle³eeW ceW, íesìer mebkeÀjer ieefue³eeW ceW DeHeves efueS SkeÀ Deueie íesìs-mes cekeÀeve keÀer leueeMe ceW Ye´ceCe keÀjles Les~ ®etBefkeÀ mesþ peer efJejemele ceW He´eHle SkeÀ yengle megvoj Deewj yeæ[er nJesueer ceW jnles Les, keÀF& veewkeÀj-®eekeÀj GvekeÀer mesJee ceW GHeefmLele jnles Les, Ssmes ceW, mesþ peer keÀes DeHeves efueS SkeÀ cekeÀeve keÀer Yeuee ke̳eeW keÀj DeeJeM³ekeÀlee nesieer? Meª g ceW Hee®Be-meele eofve GvnevWes Fme Hej keÀeFs& eJfeMe<se O³eeve veneR eof³ee ke³ÌeeeWkfeÀ eofve ceW DeHeves keÀejeyseej ceW yenlge J³emle jnles Les Hejvleg peye ³ener emfeueemfeuee uecyee ®euee lees meþs peer HejMseeve jnves ueie~s ³en keÀeFs& Smseer yeecreejer Yeer veneR Leer ekfeÀ ekfeÀmeer e®feekfeÀlmekeÀ mes GmekeÀe Fueepe keÀjele~s Deleë Gme ceveeosMee keÀes menves keÀs DeelfeejfkelÌe keÀeFs& jemlee veneR mePte jne Lee~ GvekesÀ ³eneB Yeespeve, yeenj mes Deeves Jeeueer SkeÀ ceeF& yevee³ee keÀjleer Leer~ Jen efpeme cekeÀeve ceW ie]gpej-yemej keÀjleer Dee 22 meye meeQHe oes H³eejs He´Yeg keÀes, meye mejue nes pee³esiee

JeeueeW kesÀ ceve Hej Heæ[ves Jeeues He´YeeJe keÀer Dev³e Yeer DeveskeÀ IeìveeSB nQ, pees mebkesÀle keÀjleer nQ efkeÀ ³eesieer peerJeve kesÀ GÊejesÊej Deeies yeæ{ves kesÀ efueS Yeespeve keÀer Meg×lee keÀe Del³eble cenlJe nw~ ³eesie ceeie& Hej ®eueves Jeeues, keÀF& yenve-YeeF& ceve®eener meHeÀuelee ve efceueves Hej, efvejeMe neskeÀj keÀnles nQ efkeÀ HeefJe$elee keÀe Yeer Heeueve keÀjles nQ Hejvleg ³eesie veneR ueielee, ceve ueieeleej SkeÀ efceveì Yeer efmLej veneR neslee~ Ssmes meeOekeÀ Yeespeve Hej DeJeM³e O³eeve oW~ Hejceelce mce=efle ceW jnkeÀj yevee³ee ie³ee Deewj Hejceelcee keÀes DeefHe&le keÀj GvekeÀer mvesn³egkeÌle ³eeo ceW ie´nCe efkeÀ³ee ie³ee Yeespeve ceve keÀes Meg× Deewj Meevle yeveelee nw~ Fmemes SkeÀeie´lee ceW Ketye mene³elee Je<e& 49 / DebkeÀ 03


%eeveece=le

efceueleer nw~ J³eefkeÌle kegÀí ve kegÀí Heæ{lee ]peªj nw~ Deewj njskeÀ ievoer ®ee]rpe kesÀ meeceves DeeBKeW ³etveeve kesÀ ieefCele%e HeeFLeeieesjme ves pees kegÀí Heæ{e peelee nw Jen Yeer efJe®eejeW yevo jKeveer ®eeefn³eW (DeLee&led osKeles ngS keÀne nw, `legce cegPes yeleeDees, keÀewve keÀes He´YeeefJele keÀjlee nw~ Deleë Yeer veneR osKevee ®eeefnS DeLeJee efkeÀveeje Deeoceer ke̳ee Keelee nw lees ceQ legcekeÀes DeeO³eeeflcekeÀ Gvveefle kesÀ GHeemekeÀ keÀes keÀj uesvee ®eeefnS)~ ³en kegÀueervelee keÀe yeleeGBÀ efkeÀ Jen ke̳ee mees®elee nw'~ J³eLe&-DeveeJeM³ekeÀ Heæ{ves mes ye®evee ef®evn nw efkeÀ Jen DeeBKeW veer®eer jKekeÀj HejceefHelee Hejceelcee (efMeJeyeeyee) keÀer nj ®eeefnS, efHeÀj Jees ®eens HegmlekeWÀ neW, ®eues Deewj FOej-GOej ve osKes~ Fmeer Þeercele yengle Gef®ele Deewj leke&À³egkeÌle nw, DeKeyeej neW DeLeJee Fvìjvesì keÀer Heþve lejn SkeÀ ye´ïe®eejer keÀesF& DeMueerue Jee DeHeefJe$e yeele veneR megvesiee Deewj ve ner ®eens Jen Keeve-Heeve kesÀ mecyevOe ceW nes ³ee meeceie´er nes~ keÀesF& les]pe GÊespekeÀ HeoeLe& metbIesiee~ Heæ{eF& ³ee Dece=leJesues kesÀ mecyevOe ceW~ keÀeveeW Üeje megvevee mLetue Yeespeve kesÀ meeLe-meeLe nce efvejblej megves ie³es MeyoeW keÀe DevleëkeÀjCe mes meeHeÀ efceìdìer keÀer megievOe, yeveeJeìer F$emet#ce Yeespeve Yeer ie´nCe keÀjles nQ~ meerOee mecyevOe nw~ ceerþer DeeJee]pe mes HegÀuesue keÀer megievOe mes keÀneR ceerþer nesleer ves$eeW Üeje osKevee GHe³egkeÌle meepe, megj Deewj leeue kesÀ meeLe nw~ ye´ïe®eejer keÀes meejs mece³e DeHeves nce ves$eeW Üeje pees Yeer osKeles nQ Jen iee³es ie³es ieerleeW, YepeveeW Deeefo keÀes neLe-HewjeW keÀes Yeer GHe³eesieer keÀe³eeX ceW ceefmle<keÀ Heìue Hej DebefkeÀle neslee jnlee megvekeÀj Þeeslee DeelceefJeYeesj nes peeles ueiee³es jKevee ®eeefnS~ Jen keÀYeer-keÀYeer nw Deewj efJe®eejeW keÀes Gmeer ienjeF& ceW nQ~ Jeerjjme keÀer keÀefJeleeDeeW, ieerleeW keÀes GHeJeeme Yeer keÀjs~' jepe³eesie kesÀ DeY³eeme mes ef®eÊe keÀer He´YeeefJele keÀjlee nw~ ¢M³e kesÀ DeesPeue megveves mes mvee³egDeeW ceW DeveesKee Deo=M³e nes peeves kesÀ HeM®eeled Yeer GmekeÀe He´YeeJe yeue Dee peelee nw~ Fmeer lejn Íe=bieej jme leeceefmekeÀ Je=efÊe³eeW keÀe Gvcetueve neslee keÀeHeÀer mece³e lekeÀ ceveë#es$e ceW yevee He´Oeeve j®eveeSB jpees-leceesiegCe keÀer nw~ keÀcexefvê³eeW keÀer ®eb®euelee Mevewë Mevewë jnlee nw Deewj mebkeÀuHeeW keÀer iegCeJeÊee DeefYeJe=ef× keÀjleer nQ~ efkeÀmeer ceneve keÀce nesleer peeleer nw~ jepe³eesie kesÀ keÀes efveOee&efjle keÀjlee nw~ ³eefo ¢ef<ì efJeÜeve kesÀ He´sjCeeHe´o GHeosMe peerJeve keÀes DeY³eeme mes Deelcee keÀe mecyevOe kesÀJeue DeeeflcekeÀ ve neskeÀj MejerjeW keÀes ner cenevelee keÀer Deesj ues peeves ceW ceoo ogefve³ee kesÀ HeoeLeeX Je J³eefkeÌle³eeW mes ner ve osKeves ceW ueieer jnleer nw lees efveefM®ele ner keÀjles nQ~ kegÀí mece³e jes]pe He´sjCeeHe´o neskeÀj meeLe-meeLe HeefJe$elee, He´sce, osn DeefYeceeve kesÀ ®ebiegue ceW HebÀmes jnWies~ Jeeke̳e megveves mes Jes ef®eÊe ceW ienjs He´JesMe Meeefvle, Deevevo Deeefo iegCeeW kesÀ ðeesle osn DeefYeceeve ner meYeer efJekeÀejeW keÀe keÀj peerJeve keÀer efoMee ner yeoue osles nQ~ Hejceelcee mes Yeer nes peeves kesÀ keÀejCe ceve DeefOeHeefle nw~ ke´ÀesOe, ueesYe, ceesn, Ssmee Deelceyeue peeie´le neslee nw efkeÀ keÀer efmLeefle Þes<þ nes peeleer nw~ ogefve³ee DenbkeÀej Deeefo GmekesÀ JeHeÀeoej efce$e keÀefþve mes keÀefþve keÀece Yeer menpe keÀes osKeves kesÀ ve]peefj³es ceW DeYetleHetJe& HeefjJele&ve nes peelee nw~ mebmeej kesÀ Pecesues nQ~ keÀnles nQ, metjoeme ves DeeBKeeW keÀer DevegYeJe nesves ueieles nQ~ ®eb®euelee mes ye®eves kesÀ efueS DeHeves DeeHe ieebOeer peer ves DeHeveer HegmlekeÀë `mel³e Kesue DevegYeJe nesves ueieles nQ~ yeæ[er-yeæ[er keÀes ves$eefJenerve keÀj efue³ee Lee~ FmekeÀe ner F&MJej nw' ceW efueKee nw, `ye´ïe®eejer yeeleW íesìer DevegYeJe nesleer nQ~ celeueye ³en veneR efkeÀ nce Yeer ³en jemlee meeOekeÀ keÀes DeHeveer peerYe ]peªj keÀeyet ceW ¢ef<ìkeÀesCe DeeMeeJeeoer nes peelee nw~ DeHevee ueW~ ]peªjle nw Meg× Devve mes, keÀj uesveer ®eeefnS~ Gmes peerves kesÀ efueS, leeceefmekeÀ Deenej kesÀ mLeeve Hej Meg× ceve yeveeves keÀer, efHeÀj keÀcexefvê³eeB ve efkeÀ Yeesie kesÀ efueS Keevee ®eeefnS~ Gmes meeeflJekeÀ Deenej Yeeves ueielee nw ®eb®euelee veneR keÀjWieer~ Heæ{e-efueKee kesÀJeue HeefJe$e JemlegSB ner osKeveer ®eeefn³eW ke̳eeWefkeÀ mebie Þes<þ nes peelee nw~ v 23 efmelebyej 2013 DeeHekeÀes keÀesF& De®íe os ³ee yegje, DeeHe meyekeÀes mvesn oes, men³eesie oes


ieleebkeÀ mes Deeies...

efpemceeveer mesvee kesÀ efveefceÊe ªneveer mewefvekeÀ Yeejleer³e veewmesvee kesÀ SkeÀ DeefOekeÀejer kesÀ megHeg$e keÀve&ue meleer YeeF& vewveerleeue efpeues kesÀ jeveerKesle kesÀ jnves Jeeues nQ~ ueKeveT ceW ne@mìue ceW jnkeÀj Heæ{eF& keÀjles-keÀjles DeeHekeÀes pegueeF&, 1983 ceW F&MJejer³e %eeve, nvegceeve peer keÀer YeefkeÌle kesÀ HeÀue kesÀ ªHe ceW efceuee~ Sce.Sme.meer. kesÀ yeeo DeeHe mesvee ceW DeefOekeÀejer kesÀ ªHe ceW ®egves ieS Deewj Heoesvvele nesles-nesles Deye keÀve&ue kesÀ ªHe ceW mesJeejle nQ~ mesvee ceW jnles ngS SkeÀ lejHeÀ keÀÊe&J³e Heeueve leLee otmejer lejHeÀ F&MJejer³e efve³eceeW, ce³ee&oeDeeW kesÀ He´efle o=æ{leeö³en DeveesKee mevlegueve DeeHekesÀ peerJeve mes PeuekeÀlee nw~ efnbmee Deewj yeoues keÀer YeeJevee mes yeæ{keÀj Meeefvle keÀer MeefkeÌle kewÀmes efoueeW keÀe efceueve keÀj osleer nw, keÀceeX keÀes ³eeoieej keÀce& yevee osleer nw, meercee Hej ngS Fme He´keÀej kesÀ GvekesÀ DeueewefkeÀkeÀ DevegYeJeeW keÀer keÀneveer keÀes nce ³eneB He´mlegle keÀj jns nQ ö mecHeeokeÀ

yee yee keÀe megboj %eeve-efyebog, pees

ceQves cegjueer mes Gþe³ee nw, ³en nw efkeÀ nceW njskeÀ keÀes Deelcee ªHe ceW osKevee nw~ Deelcee ªHe mes meye YeeF&-YeeF& nQ, ®eens veeiee nw, ®eens effnvot nw, ®eens cegefmuece nw~ yeeyee ves keÀne nw, ³es meye cesjs ye®®es nQ~ ®eens jbie meyekeÀe DeHevee-DeHevee nw Hej meyekeÀes ner Meeeqvle, megKe, Deevebo ®eeefnS~ ceQves Fme yeele keÀe yengle De®ís mes DevegYeJe efkeÀ³ee peye ceQ GvekesÀ yeer®e ceW jne~ Fme mees®e keÀes DeHeveeves mes cesje HeefyuekeÀ efjuesMeve yengle De®íe jne~ cesjs Jeefj<þ DeefOekeÀejerieCe cegPes keÀnles Les, DeeHe yengle peuoer meyeceW Iegueefceue peeles nes, meyekeÀes DeHevee yevee uesles nes, kewÀmes keÀjles nes? ceQ keÀnlee, cegPes ³en efMe#ee efceueer ngF& nw efkeÀ meye DeHeves nQ~ Meeeqvle keÀer MeefkeÌle keÀe keÀejefieue ceW He´³eesie Yeejle Deewj HeeefkeÀmleeve kesÀ yeer®e keÀejefieue ³eg× peye ngDee Gme mece³e ceQ Deeieje ceW Lee~ ³eg× meceeefHle kesÀ keÀjerye 24

SkeÀ meeue yeeo cesjer keÀejefieue ceW Heesefmìbie ngF&, 17100 HeÀerì TB®eeF& Hej cesjer Heesmì (mLeeve) Leer~ ceQ JeneB ie³ee lees cesje mJeeiele efkeÀ³ee ie³ee Yeejer ieesueeyeejer mes~ HeeefkeÀmleeve keÀer Heesmì lekeÀjeryeve 17500 HeÀerì TB®eeF& Hej Leer~ ngDee ³etB efkeÀ HeeefkeÀmleeve DeHeveer Heesmì ceW kegÀí yevee jne Lee, GvekeÀes jeskeÀe ie³ee efkeÀ DeeHe cele yeveeF³es, Jees veneR ceeves~ nceejs He#e Jeeues ves osKee efkeÀ ³es veneR ©keÀ jns nQ lees Gmeves ieesueer ®eueeF&~ HeeefkeÀmleeve ves peJeeye ceW ieesueer ®eueeF&~ GvekeÀer Heesmì GÀHej Leer, ]peyejomle HeÀe³ej nce Hej keÀj jns Les~ nceeje Dee@efHeÀmej ve³ee Lee, Ieyeje ie³ee~ Gmeves nceejs keÀceeb[ DeefOekeÀejer keÀes yelee³ee efkeÀ mej, ceQ eqmLeefle keÀes kebÀì^esue veneR keÀj Hee jne ntB~ Jen Heesmì cesjs Deb[j Leer~ Gme mece³e keÀejefieue ceW 13 Heesmì cesjs Deb[j Leer, 10000 mes ueskeÀj 17100 HeÀerì lekeÀ~ ceQ 15000 HeÀerì TB®eeF& Jeeueer Heesmì ceW yewþe ngDee Lee~

pees otmejeW keÀes Deeies jKelee nw, Jen mJe³eb Deeies ner nw

Jen cesje ns[ keÌJeeì&j Lee~ cegPes jele keÀes 9 yepes keÀne ie³ee efkeÀ DeeHe 17100 Jeeueer Heesmì keÀes DeYeer ues ueerefpeS Deewj DeYeer ner Deeies yeefæ{S ke̳eeWefkeÀ eqmLeefle Leesæ[er Kejeye nw~ jele kesÀ 9 yepes yeeyee keÀes ³eeo keÀjkesÀ DeHeveer ìerce keÀes ueskeÀj nce ®eues 15000 mes 17100 keÀer lejHeÀ~ Deieueer jele 11.45 Hej HengB®es Les cebefpeue Hej~ Gme efove yeHe&À Yeer efiej jner Leer~ jele keÀes peye nce ®eue jns Les leye efJejesOeer Heeìea SkeÀ Ssmee jesMeveer Jeeuee yece nJee ceW HeÀe³ej keÀj jner Leer efpememes 50,000 kewÀv[ue (ceesceyeÊeer) keÀer jesMeveer 30 meskeÀC[ lekeÀ Hewoe nesleer nw~ pewmes ner Jen yece HeÀe³ej keÀjs nce ]peceerve Hej uesì peeles Les~ yeæ[e De®íe ¢M³e Lee~ nce lees ³ener mees®e jns Les, nceejs meeLe yeeyee nw~ yeeyee keÀes yeesPe os efo³ee, ceve nuekeÀe nw, yeme efveefceÊe yeve kesÀ peJeeyeoejer efveYeeveer nw~ ueer[jefMeHe Yeer efoKeeveer nw, keÀece Yeer keÀjvee nw, meeLe ceW megHe´erce keÀceeb[j (efMeJeyeeyee) Yeer nw~ Je<e& 49 / DebkeÀ 03


%eeveece=le

nce JeneB HengBb®es leye lekeÀ HeÀe³eefjbie ®eue jner Leer~ efHeÀj ©keÀ ieF&~ ceQ JeneB efve³egkeÌle DeHeves DeefOekeÀejer mes efceuee Deewj keÀne, DeeHeves yengle De®íe keÀece efkeÀ³ee nw, Deye DeeHe efveefMb®ele nes kesÀ 16800 HeÀerì Jeeueer Heesmì Hej megjef#ele ®eues peeF³es~ efHeÀj yeeyee keÀes keÀne, yeeyee, ve³ee jesue Hues keÀjvee nw, lees DeeHe mebYeeue uesvee~ Deieues efove kesÀ SkeÀ yepes lekeÀ keÀesF& HeÀe³ej veneR Dee³ee~ cesjs ie´gHe kesÀ SkeÀ peJeeve ves Hetíe, mej, Deye DeeHe nceejs keÀceeb[j nes, ke̳ee nce Fve Hej HeÀe³ej keÀj oW? ceQves keÀne, veneR, HeÀe³ej veneR keÀjvee nw, nce Deepe osKeWies efkeÀ efJejesOeer ke̳ee keÀjlee nw~ lekeÀjeryeve SkeÀ yepes efJejesOeer Heeìea ves nce Hej HeÀe³ej keÀjvee Megª efkeÀ³ee~ Leesæ[er osj ceW HeÀe³eefjbie yengle lespe nes ie³eer~ nce GvekesÀ HeÀe³ej keÀe peJeeye os jns Les uesefkeÀve Jes GÀHej yewþs Les, nce veer®es Les, nceeje Demej Gve Hej veneR nes jne Lee, GvekeÀe Demej nce Hej nes jne Lee Deewj otjer cee$e meeþ ceerìj Leer~ cesje ceve SkeÀoce Meeble Lee, oes-leerve peJeeve Ieyeje jns Les~ ceQves keÀne, ef®eblee veneR keÀjes, GvekeÀes nce peJeeye oWies~ JeneB 6 HegÀì Tb®eer SkeÀ HeLejerueer iegHeÀe Leer, GmeceW peekeÀj ceQves mLeeve efue³ee Deewj DeHeves keÀceeb[j mes keÀne, mej, efJejesOeer Heeìea keÀer lejHeÀ mes yengle peyejomle HeÀe³eeEjie nes jner nw~ nceW GmekesÀ GÀHej leesHe keÀe ieesuee [euevee nw~ efmelebyej 2013

lees keÀceeb[j ves keÀne efkeÀ SkeÀ leesHe keÀe ieesuee 100 ceerìj kesÀ oe³ejs keÀes yeyee&o keÀj oslee nw~ legcnejer lees otjer ner meeþ ceerìj nw, ieesuee efiejsiee lees legcneje Yeer vegkeÀmeeve nes pee³esiee~ ceQves keÀne, mej, SkeÀ ieesuee HeWÀkeÀ keÀj osKeles nQ, keÀneb efiejlee nw~ GvneWves mJeerke=Àefle os oer, Jees Henuee ieesuee nceejer yeeGv[^er Jeeue Hej peekeÀj efieje Deewj Gmes leesæ[ efo³ee~ GvneW keÀes yelee³ee, lees yeesues, keÀne Lee vee efkeÀ vegkeÀmeeve nceeje nesiee~ ceQves keÀne, mej, DeeHe efveefMb®ele jefnS, DeYeer Fme ieesues keÀes DeeHe Tb®eeF& osles jnvee, osKeles nQ, keÀneB efiejsiee~ GvneWves peye oes-leerve yeej ieesues efieje³es lees ®eewLee ieesuee efJejesOeer Heeìea keÀer Heesmì kesÀ efyeukegÀue yeer®e ceW efieje~ ceQves keÀne, mej, nceejs Heeme Deeþ leesHeW nQ, Hetjer Deeþ leesHeW Keesue oerefpeS Deewj keÀce mes keÀce 100 ieesues efJejesOeer Hej [eue oerefpeS~ pewmes ner 100 ieessues efiejs, Meece kesÀ 5.30 yepes efJejesOeer Heeìea ves HeÀe³eefEjie jeskeÀ oer~ GmekesÀ yeeo nce Yeer ®egHe nes ie³es~ efHeÀj Hetje efove efJejesOeer Heeìea ves HeÀe³ej veneR efkeÀ³ee~ Meeeqvle keÀer Henue keÀer lew³eejer JeneB Hej SkeÀ mecem³ee yengle yeæ[er Leer~ HeLejerues jemles Les, me®e& ueeFì Leer veneR, ìîetye ueeFì Yeer veneR Leer, keÀesF& ìe@®e& Yeer Fmlesceeue veneR keÀj mekeÀles Les~ ìe@®e& keÀer ueeFì Yeer otj mes efoKe peeleer Leer Deewj þb[ Yeer yeæ{ jner Leer~ ome efove

nceves Ssmes efyelee³es~ Fve efoveeW ceQves Meeefvle keÀer MeefkeÌle keÀe He´³eesie efkeÀ³ee, ceQ ígHekeÀj efJejesOeer Heeìea keÀes H³eej Yejs Jee³eye´sMeve oslee Lee efkeÀ ³es Yeer DeHeves ner ueesie nQ, yeeyee (YeieJeeve) kesÀ ye®®es nQ, ³en lees cee$e ieueleHeÀnceer nw efkeÀ FvneWves kegÀí yevee³ee Deewj nceves HeÀe³ej keÀj efo³ee, efHeÀj GvneWves HeÀe³ej efkeÀ³ee~ ceQves DeHeves mej mes, ome efove yeeo keÀne, nceejer meye keÀe³e& He´Ceeueer jele ceW nesleer nw, efove ceW nce kegÀí veneR keÀj Heeles nQ, nceejer jnves-menves keÀer J³eJemLee yengle Kejeye nesleer pee jner nw, ogMceve keÀer ieesueer mes lees keÀesF& veneR cejsiee Hej DevOesjer jele ceW keÀesF& peJeeve efHeÀmeue ie³ee lees DeJeM³e cej pee³esiee ke̳eeWefkeÀ KeeF& Fleveer ienjer nw~ Henues efJejesOeer Heeìea Deewj nceejs yeer®e Meeefvle Leer~ Jees kegÀí yevee jne Lee, nceves HeÀe³ej efkeÀ³ee, efHeÀj Gmeves HeÀe³ej efkeÀ³ee leye ³en DeMeeeqvle keÀer efmLeefle DeeF& nw~ nce ke̳eeW vee Meeefvle efHeÀj mes mLeeHeve keÀjW~ nce lees ueeFve Dee@HeÀ keÀvì^esue ceW yewþs nQ~ SkeÀ Fb®e Yeer nce GvekeÀes uesves veneR oWies, nce Hetjer lejn Deueì& nQ, SkeÀ keÀceeb[j kesÀ veeles DeeHe nceW efveCe&³e oW~ GvneWves Hetíe, Meeefvle keÀer Henue keÀewve keÀjsiee? ceQves keÀne, nce keÀjWies, DeeHe yeleeF³es efkeÀ DeeHe Fme yeele Hej mencele nQ? GvneWves keÀne, FmekesÀ HeÀe³eos ke̳ee nQ? ceQves keÀne, mej, HeÀe³eos ner HeÀe³eos nQ, vegkeÀmeeve kegÀí nw veneR~ GvneWves keÀne,

HeefjeqmLeefle³eeW ceW DeHeves HeLe mes efJe®eefuele ve nesvee, ³ener Jeerj Heg©<e keÀe ue#eCe nw

25


%eeveece=le

þerkeÀ nw, DeeHe Meeefvle keÀer Henue keÀjes~ cesjs ceve ceW Lee, pees keÀe³e& Meeefvle keÀer MeefkeÌle mes nes mekeÀlee nw GmekesÀ efueS Meðe ke̳eeW Gþe³ee peeS~ Meðe lees Deefvlece He´³eeme neslee nw Hej Gmemes Henues yeele®eerle, He´sce, MegYeYeeJevee kesÀ Üeje ³eefo nue efvekeÀuelee nw lees ke̳eeW vee efvekeÀeuee peeS~ YeieJeeve ves efmeKee³ee nw, De®ís keÀe³e& ceW Henue keÀjves ceW ncesMee lew³eej jnvee ®eeefnS~ ceQ Meeefvle keÀer Henue kesÀ efueS lew³eej nes ie³ee~ ceve Üeje He´sef<ele mvesn keÀe Demej ceQves DeHeves mesvì^er keÀes yegueekeÀj keÀne, pewmes DeeHekeÀer Henues DeeHeme ceW yeele®eerle nesleer Leer, Jewmes ner DeeHe jele keÀes Deeþ yepes kesÀ yeeo peesj-peesj mes ``meeLeer'' keÀnkesÀ yeesuevee Deewj keÀnvee efkeÀ nceejs Heesmì kesÀ ìe³eiej (keÀceeb[j keÀes ìe³eiej yeesueles nQ) DeeHekesÀ Heesmì kesÀ ìe³eiej mes keÀue Meece ®eej yepes yeele keÀjWies~ Gmeves Deeies mevosMe efo³ee Deewj GOej mes neB ceW GÊej Dee³ee~ Deieuee efove meledieg©Jeej Lee, ceQ yeeyee keÀer ³eeo ceW ®eue Heæ[e~ efmJeìdpejueQ[ mes efceuee ngDee SkeÀoce meHesÀo [^sme Henvee~ ceve ceW mees®ee, Deepe ye´ïeekegÀceej yeve keÀj yeele keÀer peeSieer~ Meece kesÀ ®eej yepes ceQ yeeGb[^er Jeeue kesÀ Heeme Keæ[e nes ie³ee~ cesjer íeleer oerJeej kesÀ GÀHej mes efoKe jner Leer~ cesjs peJeeve Yeer meeLe Keæ[s Les~ efHeÀj ceQves neLe efnuee³ee~ cegPes ceve ceW Lee efkeÀ ome efove mes ceQ FvekeÀes yeeyee keÀer ³eeo 26

ceW cevemee mesJee ªHeer mvesn³egkeÌle ¢ef<ì keÀer ieesueer pees HeÀe³ej keÀj jne ntB, lees yeeyee meye þerkeÀ keÀje osiee~ Gme lejHeÀ mes íesìe-mee neLe efnueves ueiee~ ceQ mecePe ie³ee, ìe³eiej ³ener nw~ ceQves keÀne, ìe³eiej, yengle efoveeW mes nceejs yeer®e ceW HeÀe³eeEjie nes jner nw Deewj ceQ mecePelee ntB efkeÀ ³en ieueleHeÀnceer mes ngDee nw~ Deye mes DeeHe keÀer Heesmì Hej keÀesF& HeÀe³ej veneR Dee³esiee, DeeHekeÀes pees yeveevee nw yeveeDees, cesjer lejHeÀ mes DeeHe leepecenue yevee uees~ GvekeÀe peJeeye Dee³ee, ceQ Yeer SkeÀ MeeefvleefHe´³e mewefvekeÀ ntB, ceQ Yeer DeeMJeemeve oslee ntB efkeÀ DeeHekeÀer Heesmì Hej Deye SkeÀ Yeer ieesueer HeÀe³ej veneR nesieer~ DeeHe Yeer DeHeveer Heesmì Hej efveefMb®ele neskeÀj keÀe³e& keÀjW~ efHeÀj Gmeves Hetíe, mej, DeeHe keÀneB kesÀ jnves Jeeues nes? ceQves keÀne, ceQ Deeieje keÀe jnves Jeeuee ntB Deewj ceQ ³en ®eentBiee efkeÀ DeeHe HeefjJeej meefnle Deeieje Ietceves DeeF³es~ keÀnves ueiee, ceQ HesMeeJej keÀe jnves Jeeuee ntB, DeeHe HeefjJeej meefnle HesMeeJej DeeF³es~ SkeÀ Iebìs Henues lees nce cejves Deewj ceejves keÀes lew³eej Les Deewj Deye nceejs v³eewles ®eue jns Les~ yeeo ceW nceejer keÀeHeÀer yeele®eerle ngF&~ Deieues efove Yeer nceejs peJeeve efJejesefOe³eeW kesÀ He´efle MebkeÀeueg jns~ ceQ lew³eej neskeÀj keÀcejs ceW yewþ cegjueer Heæ{ jne Lee, yeenj efvekeÀuee lees osKee, HeeefkeÀmleeve keÀe mesvì^er Keæ[e Lee~ ceQves

mvesn mes neLe efnuee³ee~ Gmeves Yeer mvesn mes neLe efnuee³ee~ GmekesÀ yeeo nceejer meercee ceW ner 25 ceerìj keÀe SkeÀ jemlee Lee, efpeme Hej efJejesefOe³eeW keÀer Hetjer vepej Leer, ceQ GmekesÀ GÀHej keÀjerye leerve-®eej yeej Dee³ee-ie³ee~ cesjs peJeeve cegPes ®egHekesÀ mes osKe jns Les~ ceQves keÀne, osKe efue³ee DeeHeves, kegÀí ngDee? keÀnles nQ, veneR mej~ ceQves keÀne, DeeHe efveefMb®ele nes peeF³es, ³en kegÀí veneR keÀjsiee~ FmekesÀ yeeo nce JeneB Hej [sæ{ meeue lekeÀ jns, meye kegÀí yengle De®íe jne~ GvneWves ieesueer ceej-ceej keÀj nceejs yeQkeÀjeW keÀes leesæ[ efo³ee Lee~ yeme oes®eej ner yebkeÀj Mes<e ye®es ngS Les~ nceves meye ve³es yevee³es~ peye nce yebkeÀj yeveeles Les, lees Jes nceW yeesueles Les, mej, SkeÀ yeele megve uesvee, keÀece lees keÀj jns nes Hej efpeme efove nceejs efmeefve³ej keÀceeb[j Heesmì keÀe meJex#eCe keÀjWies Gme efove DeeHe keÀece cele keÀjvee, efpeme efove Jes veneR neWies, DeeHe keÀece ner keÀece keÀjvee~ lees osKees MegYeYeeJevee keÀe keÀceeue pees efJejesOeer Ssmee yeesue jne Lee~ nceves Gme MeeefvlekeÀeue ceW De®ís-De®ís yebkeÀj yevee efo³es~ cegPes cesjs keÀceeb[j Üeje yengle He´ueesYeve efo³es ieS efkeÀ yengle efove mes HeÀe³ej veneR efkeÀ³ee, nce efHeÀj 200 ieesues efieje osles nQ~ ceQves DeHeves Jeefj<þ keÀceeb[j keÀes mecePee³ee, veneR mej, DeeHe 200 ieesues efieje oWies, efHeÀj Jener efmLeefle Dee pee³esieer efpemekeÀer peªjle veneR nw~

De%eeve keÀer MeefkeÌle ke´ÀesOe nw Deewj %eeve keÀer MeefkeÌle Meeeqvle nw

Je<e& 49 / DebkeÀ 03


%eeveece=le

MeeefvlekeÀeue ceW DeeHekeÀes Sue.meer. (ueeFve Dee@HeÀ keÀvì^esue) megjef#ele ®eeefnS vee~ Gmeer kesÀ efueS DeeHeves cegPes efyeþe³ee nw~ peye Jen megjef#ele nw lees ieesueeyeejer keÀer ke̳ee peªjle nw~ Jes mees®eles Les, ³en Meeefvle keÀe Hebef[le Helee veneR nceejs yeer®e ceW keÀneB mes Dee ie³ee, ncesMee Meeefvle keÀer yeeleW keÀjlee nw~ efJejesOeer Üeje mvesn mevosMe GmekesÀ yeeo HeÀjJejer, 2003 ceW ceQ ®euee ie³ee osnjeotve Deewj Yetue ie³ee Gme #es$e keÀes~ osnjeotve ceW SkeÀ Heeìea nes jner Leer, JeneB Hej keÀejefieue keÀer Heueìve kesÀ SkeÀ keÀceeb[ DeefOekeÀejer Dee³es ngS Les~ nce efceues DeeHeme ceW~ GvneWves yelee³ee, cespej meleer, DeeHekeÀes efJejesOeer Heeìea Jeeues ³eeo keÀj jns Les~ ceQves keÀne, ke̳ee ngDee mej, ke̳eeW ³eeo keÀj jns Les? GvneWves keÀne, legcnejs peeves kesÀ yeeo peye nceejer Heueìve ves mesJee mecYeeueer lees SkeÀ Ieìvee Ieì ieF& Leer~ nceeje SkeÀ peJeeve jele keÀes yeeLeªce peeles efHeÀmeue ie³ee Deewj 200 HeÀerì ienjer KeeF& ceW efiej keÀj cej ie³ee~ GmekeÀer [s[ yee@[er HeeefkeÀmleeve kesÀ FueekesÀ ceW ®eueer ieF& pees nce Gþe veneR mekeÀles Les~ efHeÀj Yeejle mejkeÀej ves HeeefkeÀmleeve mejkeÀej mes yeele keÀer~ ceQ keÀceeb[ DeefOekeÀejer kesÀ ªHe ceW DeHeveer ìerce ueskeÀj ie³ee Deewj efJejesOeer keÀceeb[ DeefOekeÀejer DeHeveer ìerce ueskeÀj Dee³ee~ peneB [s[ ye@e[er Leer JeneB nce efceues~ efHeÀj GvneWves [s[ yee@[er nceW efmelebyej 2013

meeQHeer~ GmekesÀ yeeo keÀeHeÀer osj lekeÀ nceejer yeele®eerle ngF&~ GvekesÀ keÀceeb[ DeefOekeÀejer ves DeeHekesÀ yeejs ceW Hetíe efkeÀ cespej meleer pees DeeHekeÀer Heesmì ceW Les, Jees keÀneB nQ DeepekeÀue~ nceves keÀne, ke̳ee yeele nes ieF&? keÀnles nQ, Jen DeefOekeÀejer peye lekeÀ Gme Heesmì ceW Lee, Gmeves yengle O³eeveHetJe&keÀ Heesmì keÀes megjef#ele mebYeeuee~ DeHeveer HeefjHekeÌJelee keÀe Heefj®e³e efo³ee~ nceW ueielee nw, Ssmes Dee@efHeÀmej yengle keÀce efceueles nQ~ veneR lees Ssmes Dee@efHeÀmej nceves osKes nQ, pees mees®eles nQ, keÀye nce ieesuee HeWÀkesÀ Deewj ³en SkeÀ Dee@efHeÀmej Lee, [sæ{ meeue keÀe efjkeÀe[& jne, SkeÀ Yeer HeÀe³ej veneR efkeÀ³ee, megjef#ele Yeer jne Deewj Heesmì Yeer megjef#ele jner~ Jen Dee@efHeÀmej ncekeÀes yeæ[e De®íe ueiee, Ssmee keÀnkeÀj legcekeÀes ³eeo keÀj jns Les~ yeeyee kesÀ %eeve ceW efkeÀleveer leekeÀle nw, ªneefve³ele nw, efJejesOeer Yeer DeeHekeÀes ³eeo keÀjles nQ~ keÀMceerj ceW F&MJejer³e mesJee nsleg Hegveë Deeieceve DeHe´wue, 2011 ceW cegPes ogyeeje keÀMceerj Yespee ie³ee~ pewmes ner ceQ Þeerveiej HengB®ee, efye´iesef[³ej meenye ves FvìjJ³et efue³ee~ GvneWves Hetíe, DeeHekeÀe HeefjJeej keÀneB nw? ceQves keÀne, nceeje HeefjJeej lees YeieJeeve ner nw, mesvee keÀer mesJee ceW, osMe keÀer mesJee ceW ueies nQ~ keÀnves ueies, ceQ mecePee veneR~ ceQves keÀne, SkeÀ ye´ïeekegÀceejer F&MJejer³e efJeMJe efJeÐeeue³e

nw, ceQ Gmemes pegæ[e ntB~ keÀnves ueies, efHeÀj lees DeeHe cegjueer Heæ{les neWies? ceQves keÀne, neB mej, ceQ jes]pe cegjueer Heæ{lee ntB uesefkeÀve DeeHekeÀes kewÀmes Helee ®euee? yeesues, ceQ Yeer lees yeeyee keÀe ye®®ee ntB, peye meeTLe DeHe´ÀerkeÀe ceW leerve meeue kesÀ efueS ìtj Hej ie³ee Lee lees JeneB nce yeesj nes jns Les~ leYeer yeeyee keÀe SkeÀ meWìj efoKe ie³ee~ Gme Hej efueKee Lee `Heerme meWìj~' ceQ Deewj cesjer Helveer ®eues ie³es~ JeneB Fleves mvesn mes nceejs meeLe J³eJenej efkeÀ³ee ie³ee efkeÀ nce Hes´cecegiOe nes ie³es~ nceW ueiee efkeÀ ³en lees yengle De®íer mebmLee nw, yengle De®íe %eeve nw~ efHeÀj SkeÀ meeue lekeÀ nceves efve³eefcele JeneB HeÀe@uees efkeÀ³ee~ Jees %eeve nceejs peerJeve ceW Dee ie³ee~ ceQves keÀne, mej, cegPes SkeÀ nesceJeke&À efceuee nw efkeÀ ³eneB keÀMceerj, Þeerveiej ceW mesJeekesÀvê Keesuevee nw~ GvneWves keÀne, DeeHe ef®eblee cele keÀjes, DeeHe ueies jnes, ceQ Yeer Fme F&MJejer³e keÀe³e& ceW legcnejs meeLe ntB~ ³en megvekeÀj cesjer efnccele yeæ{ ieF&~ GmekesÀ yeeo ceen efmelebyej, 2011 ceW meJe& kesÀ MegYe He´³eemeeW Üeje Hegveë Þeerveiej, keÀMceerj ceW yeeyee keÀe mesJeekesÀvê Kegue ie³ee~ Jele&ceeve mece³e cesje mLeeveevlejCe efouueer ceW nes ie³ee nw~ (meceeHle)

peerJeve keÀe nj Heue Decetu³e nw, Fmes kesÀJeue efyelee³es veneR, meHeÀue keÀjW

meb³ece Deewj efve³ece ner ceveg<³e keÀer MeesYee nw 27


cenevelee Yeerlej mes He´keÀì nesleer nw =ye´ïeekegÀceejer mebieerlee, metjle

me HeÀuelee keÀesF& FÊeHeÀekeÀ veneR nw

Deeves ner Jeeuee nw~ Fme He´keÀej keÀer mees®e ³ee uee@ìjer keÀer efìkeÀì ceW efveefnle veneR mes nce DeHeves ceeqmle<keÀ keÀes meblegefuele nesleer nw, Fmes lees mJe³eb nceW ner me=peve jKeW SJeb DeelceefJeMJeeme, DeelceeefYeceeve keÀjvee neslee nw~ keÀ<ì, efJeHeoeSB, Je Deelce-mecceeve mes meenme keÀer YeeJevee mebkeÀì ner ceeqmle<keÀ kesÀ meblegueve keÀer keÀes DeHeves Deboj efJekeÀefmele keÀjW~ Gme keÀmeewìer nQ~ ³eefo nce DeHeves keÀe³e& ceW efJeOeJee Deewjle keÀer lejn ner ³eefo nce F&ceeveoej nQ lees ³en mecemle mebmeej me®®eer ueieve, DeelceefJeMJeeme, meenme HegjmkeÀej kesÀ ªHe ceW efceue pee³esiee~ nceW ntB~ peerJeve keÀer ueæ[eF& ceW Heerþ efoKeekeÀj SJeb keÀÊe&J³eefve<þe mes keÀce&#es$e ceW pegì DeHeves ceveesyeue keÀes cepeyetle jKevee nw~ ³eefo ceQ Deemeeve jen ®egveleer lees GvekeÀe pee³eW lees peerJeve ceW Deeves Jeeues keÀeBìs Kego DeHeceeve neslee~ DeeBKe Deewj keÀeve ³es oes ner velecemlekeÀ nes pee³eWies~ Fme Hej SkeÀ keÀneveer ³eeo Deeleer nw ö SkeÀ yeej SkeÀ mewefvekeÀ Jeerjieefle keÀes ojJeepes nQ, ceQ FvnW yebo jKeleer ntB~ keÀewve cenejepe Yele=nefj ves keÀne nw ö He´eHle ngDee~ Iej ceW veJeefJeJeeefnlee Helveer ke̳ee keÀnlee nw, megveleer veneR~ cesje mebmeej ceW leerve He´keÀej kesÀ ceveg<³e nQ ö Leer~ ueesieeW ves mees®ee, uebyee peerJeve nw, ceveesyeue cepeyetle nw~ ³ener cesjer He´mevvelee veer®e, ceO³ece Deewj GÊece~ veer®e ceveg<³e JewOeJ³e Yeesieves kesÀ yepee³e Jen HegveefJe&Jeen Deewj meHeÀue peerJeve keÀe keÀejCe nw~ yeeOeeDeeW kesÀ [j mes keÀece Megª ner veneR keÀj ues~ uesefkeÀve Ssmee veneR ngDee~ GmekeÀer yeele megvekeÀj ³egJekeÀ GmekesÀ keÀjles, ceO³ece keÀece Megª lees keÀj osles osKeves ceW Dee³ee efkeÀ Jen ðeer ncesMee meeceves velecemlekeÀ nes ie³ee~ nQ uesefkeÀve yeeOee Heæ[ves Hej Gmes yeer®e ceW mebkeÀìkeÀeue ceW Meevleef®eÊe Je eqmLej ner íesæ[ osles nQ Deewj kesÀJeue GÊece KegMe jnleer~ ie=nmLeer kesÀ keÀece ceW Kego keÀes J³emle jKeleer~ ueesieeW keÀes kegÀí oeue ceve mes keÀe³e& SJeb ef®ebleve keÀjves mes nce ceveg<³e ner, efpeme keÀe³e& keÀes Megª keÀjles ceW keÀeuee ve]pej Deeves ueiee~ Ssmes ner efove mebkeÀìeW mes petPeves ceW meHeÀue jnWies~ nce nQ, npeej yeeOeeSB Deeves Hej Yeer Gmes Hetje yeerle ie³es~ SkeÀ efove SkeÀ ³egJekeÀ GmekesÀ keÀesF& Yeer efveCe&³e nþ mes, DevOeefJeMJeeme keÀjkesÀ ner íesæ[les nQ~ Heeme peekeÀj yeesuee, yenve, Demece³e ner mes, ogye&uelee, ogjeie´n DeLeJee HetJee&ie´n nce njskeÀ DeHeves Yeei³e kesÀ efvecee&lee legcnejs THej ogKeeW keÀe Heneæ[ ìtì Heæ[e mes ie´mle neskeÀj veneR keÀjWies Deewj leYeer nQ~ Deleë peerJeve keÀes cenkeÀeves kesÀ efueS nw~ DeeHeves mJe³eb keÀes meblegefuele Deewj nce peerJeve keÀes cenkeÀe mekeWÀies~ meHeÀuelee ªHeer cebefoj kesÀ Üej nceW DeHeves nce DeHeves Jele&ceeve ogKe mes GlHevve ner neLeeW mes Keesueves Heæ[les nQ, ³es keÀYeer meb³eefcele jKee nw~ nj mece³e He´mevve jnleer nes~ Heæ[esme ceW ner cesje Iej nw~ ceve ef®evleeDeeW keÀes ceve ceW mLeeve ve oskeÀj Yeer Kegues ngS veneR efceueles nQ~ keÀece³eeyeer ceW efpe%eemee Gþer efkeÀ legcnejer He´mevvelee kesÀJeue ³ener mees®eles jnW efkeÀ cesje ³en pees keÀer yegefve³eeo nw nceeje vepeefj³ee~ keÀefþve mece³e nw, Jen kesÀJeue Leesæ[s efoveeW nceeje vepeefj³ee Fme yeele keÀes le³e keÀe jnm³e ke̳ee nw? Jen efJeOeJee kegÀí #eCe ceewve jner~ keÀe nw~ MeerIe´ ner ³en mece³e meceeHle nesves keÀjlee nw efkeÀ nce nej keÀes efkeÀme lejn efHeÀj yeesueer, ceQ SkeÀ mewefvekeÀ keÀer Helveer Jeeuee nw Deewj FmekesÀ yeeo meye kegÀí osKeles nQ~ mekeÀejelcekeÀ mees®e JeeueeW kesÀ ntB~ peerJeve keÀes jCe#es$e ceevekeÀj ®eueleer þerkeÀ nes pee³esiee~ megKe keÀe peerJeve Deye efueS nej meHeÀuelee keÀer SkeÀ meeræ{er nes 28 efJeHeefÊe³eeW keÀes menves keÀe yeue kesÀJeue F&MJej keÀer ³eeo mes ner efceuelee nw Je<e& 49 / DebkeÀ 03


%eeveece=le

mekeÀleer nw, vekeÀejelcekeÀ mees®e JeeueeW kesÀ efueS ³en yeeOee~ cenevelee ncesMee Yeerlej mes He´keÀì nesleer nw~ ³en yeenj mes LeesHeer ieF& ®eer]pe veneR nw~ cenevelee mLee³eer nw, #eefCekeÀ veneR~ veweflekeÀlee ner nceejs peerJeve keÀes cenkeÀeleer nw~ ®eke´ÀJeleea jepee Yejle keÀes Ye´ce Lee efkeÀ Je=<eYe HeJe&le Hej HengB®eves Jeeues Jes ner SkeÀcee$e ®eke´ÀJeleea nQ~ Jes Gme Heneæ[ Hej DeHevee veece DebefkeÀle keÀjvee ®eenles Les~ efMeKej Hej HengB®ekeÀj GvnW ³en osKekeÀj DeeM®e³e& Deewj efvejeMee ngF& efkeÀ Fleves veece JeneB efueKes ngS nQ efkeÀ leerve De#ej kesÀ veece `Yejle' kesÀ efueS Yeer keÀesF& peien veneR ye®eer nw~ Yejle kesÀ DenbkeÀej keÀes OekeÌkeÀe ueiee~ efJeJeMelee ceW GvneWves SkeÀ veece JeneB mes efceìe efo³ee Deewj Gme mLeeve Hej DeHevee veece DebefkeÀle keÀjJee³ee~ ueewìves Hej GvekesÀ jepeieg© ves keÀne, jepeved! DeeHeves veece efceìekeÀj veece efueKeves keÀer HejbHeje lees Megª keÀj oer uesefkeÀve efkeÀmekeÀes ceeuetce nw efkeÀ keÀue keÀesF& DeeHekeÀe efueKee veece efceìe os Deewj DeHevee efueKe os~ jepeieg© keÀer yeele megve Yejle keÀes Decejlee keÀe efJe®eej yengle KeesKeuee ueiee~ yeæ[e keÀewve? yeæ[e Jener, efpemekeÀe efoue yeæ[e, efpemekeÀer ¢ef<ì efJeMeeue Deewj efpemekeÀer Deelcee efve<keÀueg<e~

Þes<þlee mes ner nce DeHeves peerJeve keÀes cenkeÀe mekeÀles nQ~ Þes<þ nesves keÀer keÀesefMeMe keÀjvee lejkeÌkeÀer nw~ efove keÀer efmelebyej 2013

MegªDeele efkeÀmeer De®ís efJe®eej keÀes megveves ³ee Heæ{ves mes keÀjW~ ³en efoveYej kesÀ

efueS mener ue³e oslee nw Deewj mees®e keÀes mener {eB®es ceW {eue oslee nw~ keÀYeer nce Meebefle mes SkeÀ peien yewþkeÀj efJe®eej keÀjW, ke̳ee ogefve³ee ceW keÀesF& Yeer Ssmee J³eefkeÌle nw efpemeves keÀYeer Yeer nej keÀe meecevee vee efkeÀ³ee nes, efpemeves keÀYeer Yeer ogKe ve mene nes, efpemekesÀ jemles ceW keÀYeer Yeer keÀeBìs ve Dee³es neW? efJe®eej keÀjves Hej nce osKeWies efkeÀ SkeÀ Yeer J³eefkeÌle Ssmee veneR nw~ meYeer J³eef k eÌ l e³eeW keÀes DeHeveer - DeHeveer HejsMeeefve³eeB nQ~ ©keÀeJeìeW mes Gyejves keÀe SkeÀ ner nue nw ö efnccele ve nejvee~ leYeer nce cebef]peue Hej HengB®e mekeWÀies~ DeeHeves ye®®eeW keÀes ieWo mes Kesueles osKee nesiee~ ieWo keÀes peye Jes ]peesj mes ]peceerve Hej ceejles nQ lees Jen efHeÀj mes THej Gíueleer nw~ ³en peerJeve keÀer yengle yeæ[er meerKe nw~ Yeues ner nce Oeæ[ece mes efiejW Hejbleg Gleveer ner Peæ[He mes Gþves keÀer keÀesefMeMe keÀjW~ efiejkeÀj Gþvee meerKeW, nejkeÀj peerlevee meerKeW~ nejves keÀe celeueye ³en veneR efkeÀ nce Jees keÀece keÀj ner veneR mekeÀles nQ~ FmekeÀe celeueye ³en nw efkeÀ efpeme keÀece keÀes nceves efkeÀ³ee nw, GmekeÀes Deewj megOeej mekeÀles nQ~ GmekeÀes otmejs lejerkesÀ mes Yeer efkeÀ³ee pee mekeÀlee nw~ njskeÀ nej mes nceW kegÀí

DeHeveer keÀefce³eeW keÀes peeveles ngS, DeHeveer leekeÀle Hej O³eeve kesÀeqvêle keÀjvee ®eeefnS~ nceW DeHeveer #eceleeDeeW keÀer leguevee ceW, nce ke̳ee keÀj jns nQ, GmekeÀe efvejer#eCe keÀjvee ®eeefnS~ nce Kego mes ner cegkeÀeyeuee keÀjles jnW Je DeHeves ner keÀece ceW megOeej ueeles jnW~ Yetue efHeÀj mes ve nes, Gmemes ye®eW~

keÀF& yeej nce Deefle DeelceefJeMJeemeer (DeesJejkeÀe@veefHeÀ[svì) nes peeles nQ Deewj mecePeves ueieles nQ efkeÀ nceW meye kegÀí Deelee nw~ efpeme keÀejCe mes nceeje O³eeve Gme keÀece kesÀ He´efle keÀce nes peelee nw, HeefjCeecemJeªHe nceW DemeHeÀuelee keÀe meecevee keÀjvee Heæ[lee nw~ nj DemeHeÀuelee kesÀ yeeo nce mJe³eb mes HetíW, Fme Ieìvee mes ceQves ke̳ee meerKee? leYeer nce jemleeW keÀer ©keÀeJeìeW keÀes meHeÀuelee keÀer meerefæ{³eeW ceW yeoue mekeWÀies~ DemeHeÀuelee nceW vece´lee efmeKeeleer nw~ neueele keÀe efMekeÀej nesves kesÀ yepee³e Gmemes THej GþW~ Deiej nceves meew ìkeÀe DeHeves keÀe³e& ceW efo³ee nw lees nes mekeÀlee nw efkeÀmeer ves 101 ìkeÀe efo³ee nes Deewj Fmeer keÀejCe mes Gmeves meHeÀuelee He´eHle keÀer nes~ meHeÀuelee Deewj nceejs yeer®e Fmeer SkeÀ ìkesÀ keÀe HeÀke&À nw~ Fme HeÀke&À keÀes nceW otj keÀjvee nw~ nceW ncesMee ³eeo jKevee ®eeefnS efkeÀ efpeve ueesieeW ves cegmeeryeleeW keÀes Pesuee nw, Jes ueesie Gve ueesieeW keÀer leguevee ceW keÀneR meerKevee ®eeefnS~ DeHeveer keÀefce³eeW keÀes p³eeoe DeelceefJeMJeeme mes Yejs nQ efpevneWves efueKekeÀj Gvnsb otj keÀjvee ®eeefnS~ cegmeeryeleeW keÀe meecevee veneR efkeÀ³ee nw~ v

mebHeefÊe Deewj mJeemL³e mes Yeer DeefOekeÀ cetu³e ceve keÀer Meeefvle keÀe nw

29


½bm{]b hm°oñ[Q>b • daXmZr hm°oñ[Q>b =ye´ïeekegÀceejer ke=À<Cee, Decyeeuee kewÀvì (nefj³eeCee)

efHeíues kegÀí mece³e mes cesjs oesveeW

H³eejs yeeyee keÀe Jee³eoe nw ``peye keÀesF& cegeqMkeÀue Dee pee³es, keÀesF& jen ve]pej ve Dee³es~ keÀnes effoue mes, cesjs meeLeer Dee pee, Jees oewæ[e-oewæ[e Dee pee³es~ neefpej Jen, n]peej Yegpee GmekeÀer, nj cegeqMkeÀue lesjer efceìe pee³es~'' cegPes ueiee efkeÀ Jen n]peej Yegpee Jeeuee mJe³eb yeguee jne nw~ ve ieF& lees Þeercele keÀe GuuebIeve nesiee~ meeLeer yenveeW ves yengle De®íer lejn He´yevOe keÀjkesÀ cegPes ceOegyeve HengB®ee efo³ee~ efveJezj YeeF& peer ves cesjer meejer yeele megve leLee [e@. He´leeHe efceúe peer mes efJe®eej efJeceMe& keÀj cegPes iueesyeue ne@efmHeìue Yespe efo³ee~ JeneB yengle De®íe keÀceje SJeb Dev³e meYeer megefJeOee³eW He´eHle nes ieF¥~ Dee@mì^sefue³ee leLee pece&veer mes He´efMeef#ele kegÀMeue SJeb DevegYeJeer [e@keÌìj veeje³eCe KeC[sueJeeue mes efJe®eej efJeceMe& GHejevle cesjs Iegìves He´l³eejesHeCe (Knee Replacement) keÀe efveCe&³e efue³ee ie³ee~ Dee@HejsMeve keÀer efleefLe efveeqM®ele keÀj ueer ieF& Hejvleg Lee³eje@F[ ie´befLe kesÀ Demevlegueve kesÀ ®eueles Dee@HejsMeve mLeefiele keÀj efo³ee ie³ee~ keÀefþve HeefjÞece GHejevle Lee³eje@F[ Hej efve³ev$eCe keÀj efue³ee ie³ee leLee 14 DeHe´wue keÀes IegìveeW keÀe meHeÀue Dee@HejsMeve efkeÀ³ee ie³ee~ ceQ Yeer ceve ner ceve yeeyee keÀe yengle Oev³eJeeo keÀj jner Leer~

efJeMes<e Hejer#ee lees DeYeer yeekeÀer Leer~ Iegìves efyeukegÀue peJeeye os ®egkesÀ Les~ IegìveeW kesÀ Dee@HejsMeve kesÀ leerve efove yeeo þerkeÀ mes ®eue Yeer veneR mekeÀleer Leer~ oo&, cesjer íeleer ceW leerJe´ oo& ngDee, pees cegPes G®®e jkeÌle®eeHe Deeefo Dev³e yeerceeefj³eeW Henues keÀYeer veneR ngDee Lee~ ³en íesìe ves Yeer Iej keÀj efue³ee Lee~ Decyeeuee Je Ëo³eeIeele Lee~ meYeer [e@keÌìme& legjvle ®eC[erieæ{ kesÀ keÀF& veeceerefiejeceer n·er njkeÀle ceW Dee³es~ cesjer íeleer cemeueer jesie efJeMes<e%eeW keÀes efoKee³ee~ meYeer ves peeves ueieer, FmekesÀ yeeo cegPes keÀesF& Yeeve Dee³eg leLee Dev³e keÀejCeeW mes IegìveeW kesÀ veneR jne, meye Meevle~ cegPes Denmeeme De@eHejsMeve kesÀ efueS Demenceefle peleeF&~ ngDee pewmes efkeÀ ienjs ueeue jbie kesÀ He´keÀeMe ceW H³eejs yeeyee DeHeveer efkeÀjCeeW ceQ ceve ner ceve efMeJeyeeyee mes yeeleW keÀer yeeBneW ceW cegPes meceekeÀj yeesue jns nQ, keÀjleer, mees®eleer, mebiece³egie lees mesJee keÀe ``ye®®eer, ceQ legcnejs meeLe nBt~'' peerJeve nw, Deye Fme Mejerj mes mesJee kewÀmes keÀªB? efoue keÀer ienjeF³eeW mes efvekeÀueer peye nesMe Dee³ee lees ceQ Denceoeyeeo DeeJee]pe Gme meJe&MeefkeÌleJeeve, H³eejs kesÀ SkeÀ ne@eqmHeìue ceW Leer~ [e@.yeveejmeer efMeJeyeeyee kesÀ Heeme HengB®eer~ De®eevekeÀ YeeF& ves yelee³ee efkeÀ iueesyeue ne@eqmHeìue H³eejer peevekeÀer oeoer peer keÀe F&-cesue kesÀ [e@keÌìme& ves DeeHekeÀes ceewle kesÀ cegBn mes Dee³ee, efueKee Lee, ``ceerþer-ceerþer efvekeÀeue efue³ee nw~ FmekesÀ HeM®eeled cegPes ke=À<Cee, yengle mece³e mes DeeHekeÀe ve keÀesF& ueieYeie SkeÀ ceeme lekeÀ iueesyeue mecee®eej, ve ner keÀesF& He$e Dee³ee nw, ne@eqmHeìue ceW jKe Hetjer osKejsKe keÀer ieF&~ DeeDees, H³eejs yeeHeoeoe Deewj meyemes þerkeÀ neskeÀj Deye ceQ mesJeemLeeve efceueve ceveeDees~'' Decyeeuee kewÀvì HengB®e ieF& ntB~ Deye ®eue efHeÀj mekeÀleer ntB~ Lee³eje@F[ Deewj Jepeve oeoer peevekeÀer peer kesÀ Fme H³eej Yejs efve³ev$eCe ceW Deelee pee jne nw~ He$e ves cesje Ëo³e ít efue³ee~ Yejs ceve mes oeoer peer keÀes GÊej efo³ee, ``oeoer peer, megHe´erce mepe&ve H³eejs yeeyee keÀe DeeHe Deeves keÀer keÀnles nes, ceQ lees þerkeÀ efpelevee Megefke´À³ee keÀªB, Leesæ[e ner mes Keæ[er Yeer veneR nes mekeÀleer~'' GvneWves ueielee nw~ oeoer peevekeÀer peer, efveJezj legjvle efveJezj YeeF& peer SJeb [e@. yeveejmeer YeeF& peer, [e@.He´leeHe peer, [e@.yeveejmeer YeeF& peer mes HeÀesve keÀjJee efo³ee~ Jes yeesues, peer, ne@eqmHeìue kesÀ Dev³e meYeer [e@keÌìme& ``peneB yewþer nes, pewmeer yewþer nes, SkeÀ leLee meejs mìeHeÀ kesÀ efueS efoue keÀer yeej ceOegyeve HengB®e peeDees~ ³eneB lees ve³ee ienjeF³eeW mes mJeleë ner ogDee³eW peerJeve efceue peelee nw~'' efvekeÀueleer nQ~ v 32 mecHetCe& Deefnbmee DeLee&led mebkeÀuHe Üeje Yeer efkeÀmeer keÀes ogKe ve osvee Je<e& 49 / DebkeÀ 03


YeefJe<³e ceW leekeÀle efkeÀmekesÀ Heeme nesieer? Ye´elee efvepeej pegcee vewjesyeer kesÀ SkeÀ J³eJemee³eer SJeb GÐeesieHeefle nQ~ DeeHekeÀe pevce ³egieeb[e ceW ngDee Lee~ DeeHeves Jesume, keÀeef[&HeÀ kesÀ efJeMJeefJeÐeeue³e mes DeLe&Meeðe, keÀevetve SJeb uesKee ceW meb³egkeÌle ef[ie´er He´eHle keÀer nw~ DeeHe ``o He̳et®ej Dee@HeÀ HeeJej'' keÀe³e&ke´Àce kesÀ me=pekeÀ Je cespeyeeve nQ SJeb ye´ïeekegÀceejerpe mes efHeíues 20 Je<eeX mes pegæ[s ngS nQ~ DeeHe 51 kebÀHeefve³eeW kesÀ efveosMekeÀ yees[& kesÀ DeO³e#e Yeer nQ efpeveceW mes SkeÀ Deeefooeme (Debleje&<ì^er³e mHeesì&dme ye´eb[) Yeer nw pees DeHe´ÀerkeÀe ceneÜerHe kesÀ 49 osMeeW ceW Kesue mecyevOeer GHekeÀjCeeW keÀe efvecee&Ce keÀjleer nw~ DeeHe keÀmesvee FbìjvesMeveue efueefceìs[ leLee Dee@efye&ì mHeesì&dme efueefceìs[ kesÀ He´yebOe efveosMekeÀ Deewj kesÀv³ee kesÀ [e³eceb[ ì^mì yeQkeÀ kesÀ efveosMekeÀ Yeer nQ~ DeeHe efJeMJe J³eeHeej DekeÀeoceer kesÀ me=pekeÀ Je DeHe´ÀerkeÀe osMe ceW Fme kesÀ GHeeO³e#e kesÀ ªHe ceW keÀe³e& keÀj jns nQ~ jefMe³ee kesÀ HetJe& GHeje<ì^Heefle Þeer efceKeeFue ieesyee&®esJe kesÀ vesle=lJe ceW DeeHeves ``o mìsì Dee@HeÀ Jeu[& HeÀesjce'' ceW DeHevee ³eesieoeve efo³ee~ efHeíues 27 Je<eeX mes DeeHe ``efo Deeiee Keeve efJekeÀeme vesìJeke&À'' ceW mJewef®íkeÀ #ecelee mes efveosMekeÀ yees[& kesÀ DeO³e#e kesÀ ªHe ceW keÀe³e& Yeej mebYeeue jns nQ~ Fme vesìJeke&À kesÀ DeveskeÀ efJekeÀeme mecyeefvOele #es$eeW pewmes Tpee& GlHeeove, ke=Àef<e, HeÀecee&m³egefìkeÀume, yeQefkebÀie, nesìume, FbM³eesjsvme, He´e@Heìea [sJeueHeceWì Deeefo ceW keÀer pee jner ieefleefJeefOe³eeW ceW DeeHeves menpe ªHe mes ³eesieoeve efo³ee nw~ je<ì^ keÀes Glke=À<ì mesJee He´oeve keÀjves kesÀ mevoYe& ceW kesÀv³ee kesÀ je<ì^Heefle ves DeeHekeÀes ``o efmeuJej mìej DeJee[&'' mes mecceeefvele efkeÀ³ee nw~ ``o He̳et®ej Dee@HeÀ HeeJej'' keÀe³e&ke´Àce keÀer cetue ceev³elee ke̳ee nw, FmekeÀe ue#³e ke̳ee nw, He´mlegle nw FmekeÀer efJemle=le peevekeÀejer GvneR kesÀ MeyoeW ceW ö mebHeeokeÀ

me= ef<ì kesÀ DeeefokeÀeue kesÀ 2500

Je<ees¥ lekeÀ (mele³egie Deewj $elee³egie ceW) Yeejle efJeMJe-MeefkeÌle Lee~ yengleeW keÀes Fme yeele keÀe mener-mener %eeve veneR nw Hejvleg Flevee meYeer peeveles nQ efkeÀ Yeejle efJeMJe-ieg© jne nw~ GmekesÀ yeeo ³en MeefkeÌle Yeejle mes yeenj ®eerve, efceÞe, mHesve, jesce, ³etveeve Deeefo osMeeW ceW ®eueer ieF&~ Jele&ceeve mece³e ³en MeefkeÌle DecesefjkeÀe Deewj ie´sì efye´ìsve kesÀ Heeme nw~ peye ³en MeefkeÌle Yeejle ceW Leer lees ³en Deelcee keÀer MeefkeÌle (Soft Power) Leer~ FmekeÀe DeLe& ³en nw efkeÀ Yeejle kesÀ Jees yeeoMeen HeefJe$e Deewj me®®es Les~ GvnW DeHeveer He´pee mes yengle H³eej Lee~ Jes mvesn efmelebyej 2013

mes jep³e ®eueeles Les, efkeÀmeer Yeer He´keÀej keÀer ]peyejomleer mes veneR~ peye ³en MeefkeÌle Yeejle mes yeenj ieF& lees ³en yeengyeue (Hard Power) yeveves ueieer~ Deepe Fme MeefkeÌle keÀer HeefjYee<ee Fme He´keÀej oer pee jner nw efkeÀ nceejs Heeme efkeÀleveer efcemeeFume Deewj yece Deeefo nQ Deewj efkeÀlevee DeeefLe&keÀ yeue nw~ meved 2007 kesÀ yeeo DeeHe osKe jns nQ efkeÀ ogefve³ee ceW DeeefLe&keÀ cevoer yeæ{leer pee jner nw~ ³etjesHe kesÀ nj osMe keÀe peer.[er.Heer. veer®es Glej jne nw~ ce=l³egoj yengle yeæ{leer pee jner nw~ Deye ³es osMe FmekeÀe keÀejCe Deewj efveJeejCe Keespe jns nQ~ DecesefjkeÀe keÀer Yeer ³ener mecem³ee nw~

efoKeeF& os jne nw efkeÀ ³en MeefkeÌle JeeHeme HetJe& keÀer Deesj ueewì jner nw~ ®eerve keÀe peer.[er.Heer.7 mes 9 lekeÀ nw, Yeejle keÀe 6 mes 8 lekeÀ nw~ nceW Þe×e Deewj efJeMJeeme nw efkeÀ ³en MeefkeÌle Yeejle JeeHeme Deeleer pee jner nw~ nce DeHeves mes meJeeue Hetíles nQ, peye ³en MeefkeÌle Yeejle ceW Dee jner nw lees ke̳ee nce Fmes Hegveë Deelce MeefkeÌle (Soft Power) yevee mekeÀles nQ~ Yeejle ceW Deefnbmee keÀe oMe&ve uecyes mece³e mes ceev³e jne nw ~ Deepe Yeer ef p eleveer DeeO³eeeflcekeÀlee Yeejle ceW nw, Fleveer Deewj efkeÀmeer osMe ceW veneR nw~ He̳et®ej Dee@HeÀ HeeJej keÀe³e&ke´Àce ceW nce Deueie-

ceveg<³e peerJeve keÀer cenevelee ceneve keÀce& keÀjves ceW nw

33


%eeveece=le

Deueie He´keÀej kesÀ 40 mes Yeer DeefOekeÀ J³eJemee³eeW mes pegæ[s ueesieeW keÀes SkeÀef$ele keÀjkesÀ [e³euee@ie keÀjles nQ~ FmeceW nce efJe®eej efJeceMe& keÀjles nQ efkeÀ mee@HeÌì HeeJej nceW ®eeefnS ³ee veneR Deewj ³eefo ®eeefnS lees Fmes nce kewÀmes JeeHeme ueeSB~ FmeceW jepeveerefle%e, J³eeHeejer, [e@keÌìme&, keÀueekeÀej Deeefo meYeer #es$eeW mes pegæ[s ueesie Meeefceue nesless nQ~ Deye lekeÀ Yeejle keÀs 19 ye[æs MenjeW ceW ³en keÀe³ek&eÀ´ce nes ®ekgeÀe n~w Deieues Je<e& Deejw 13 MenjeW ceW Fmes Dee³eeespfele keÀjves keÀe ue#³e n~w FmekeÀs yeeo FmeceW Yeeie uevses JeeueeW keÀe SkeÀ je<ìe^³re [e³eueei@e Dee³eeespfele keÀjves keÀe Yeer eJfe®eej nw epfemeceW meye Keuges eofue mes yeleeSB ekfeÀ YeeJfe<³e ceW meeH@eìÌ HeeJej keÀes Yeejle ceW ueeves keÀs eufeS ke³Ìee lejekreÀe DeHeveeS~B DeveYgeJe keÀnlee nw ekfeÀ meyemes HeY´eeJeer lejekreÀe ³en nw ekfeÀ nce jepseevee keÀer efove®e³ee& ceW DeeO³eeeflcekeÀlee keÀes DeHeveeS,B Fmes DeHeveevee ye[æe mejue n~w ³eeof nce ³en evfeCe³&e keÀj ueW ekfeÀ nceW ekfeÀmeer keÀes oKge veneR ovsee n,w ³ener lees DeeO³eeelfcekeÀlee nw Hejvleg Smsee ¢{æ mekbeÀuHe meejs YeejleJeeemfe³eeW keÀes uevsee n~w [e³euee@ie ceW MeefkeÌleMeeueer ueesie Yeeie uesles nQ~ MeefkeÌleMeeueer keÀe DeLe& nw efkeÀ peye Jen yeesuelee nw lees ueesie GmekeÀes megveles nQ~ efpeleves p³eeoe ueesie Gmes megveles nQ Gleveer GmekeÀer MeefkeÌle p³eeoe nw~ Fve

MeefkeÌleMeeueer ueesieeW keÀes efveCe&³e keÀjkesÀ DeHeves peerJeve ceW HeefjJele&ve ueevee nw~ DeHeves HeefjJele&ve mes DeHeves mvesnerpeveeW ceW HeefjJele&ve ueevee nw~ efpeve-efpeve MenjeW ceW nceves keÀe³e&ke´Àce efkeÀS nQ JeneB Yeeie uesves JeeueeW kesÀ peerJeve ceW Deewj Gvemes pegæ[s ueesieeW kesÀ peerJeve ceW HeefjJele&ve Dee jne nw~ Deleë nceeje ¢æ{ efveM®e³e nw efkeÀ Fme mee@HeÌì HeeJej keÀes Yeejle ceW ueevee nw Deewj Fmes

ueeves kesÀ efueS DeHeveer peerJeve He×efle keÀes DeeO³eeeflcekeÀ yeveevee nw~ Deepe nce ieebOeer peer, vesumeve ceC[suee, ceoj ìsjsmee keÀes FmeefueS ³eeo keÀjles nQ efkeÀ GvneWves DeeO³eeeflcekeÀlee keÀe peerJeve ceW meceeJesMe efkeÀ³ee leLee efveëmJeeLe& yeves~ nceW Yeer Ssmee yevevee nw Deewj Deelceyeue keÀes peerJeve ceW Yejvee nw~ ³ener He̳et®ej Dee@HeÀ HeeJej keÀe³e&ke´Àce keÀe GÎsM³e nw~ v

met®evee iueesyeue ne@eqmHeìue SC[ effjme®e& mesvìj, ceeGbì Deeyet megefJeOeeDeeW ceW efJemleej DevegYeJeer otjyeerve Meu³e ef®eefkeÀlmee efJeMes<e%eeW keÀer mesJee³eW He´efleefove GHeueyOe Ÿotjyeerve Üeje efHeÊeeMe³e keÀer HeLejer, efJeefYevve He´keÀej kesÀ nefve&³ee, DeHeseqv[keÌme, Hesì keÀer ieebþ Deeefo kesÀ Dee@He´sMeve He´efleefove ŸDee@ve ef[ceeb[ keÀemcesefìkeÀ met®ej (nukesÀ mes nukesÀ efveMeeve Jeeues ìebkesÀ) Ÿ[s kesÀ³ej mepe&jer keÀer megefJeOee ö megyen Dee@He´sMeve Meece ígÆer ŸDev³e meYeer He´keÀej keÀer mepe&jer megefJeOee He´efleefove mebHeke&À keÀjWë 9413775349 (HeÀesve keÀjves keÀe mece³e megyen 9 mes 1 leLee Meece 4 mes 6 yepes) HewÀkeÌme veb.ë 02974-238570

met®evee

Deeyetjes[, leuenìer ceW eqmLele efMeJeceefCe nesce kesÀ efvekeÀì, iueesyeue ne@eqmHeìue kesÀ veme& mketÀue kesÀ efueS SkeÀ ye´ïeekegÀceejer Jee[&ve yenve keÀer DeeJeM³ekeÀlee nw efpemekeÀer Dee³eg 35 Je<e& mes DeefOekeÀ nes Deewj keÀesF& yevOeve ve nes~ ie=n efJe%eeve ceW mveelekeÀ nes~ keÀce mes keÀce leerve meeue keÀe keÀv³ee íe$eeJeeme ceW Jee[&ve ªHe ceW mesJee keÀjves keÀe DevegYeJe jKeves Jeeueer keÀes He´eLeefcekeÀlee oer peeSieer~ mecHeke&À kesÀ efueS ö HeÀesve veb. 02974-228950,70 cees. veb.9782772595 F&-cesueë ghsn.abu@gmail.com

ye´.kegÀ. DeelceHe´keÀeMe, mecHeeokeÀ, %eeveece=le YeJeve, MeeefvleJeve, Deeyet jes[ Üeje mecHeeove leLee DeesceMeeefvle efHe´efvìbie Hes´me, MeeefvleJeve -307510, Deeyet jes[ ceW He´peeefHelee ye´ïeekegÀceejer F&MJejer³e efJeMJe efJeÐeeue³e kesÀ efueS íHeJee³ee~ meb³egkeÌle mecHeeefokeÀe - ye´.kegÀ. Gefce&uee, MeeefvleJeve E-mail : omshantipress@bkivv.org

Ph. No. : (02974) - 228125

gyanamritpatrika@bkivv.org


09 gyanamrit sep 13  

Brahma Kumaris Gyanamrit

09 gyanamrit sep 13  

Brahma Kumaris Gyanamrit

Advertisement