Page 1

7

BESTEK Een bestek dient met name om de voor het werk noodzakelijke inlichtingen te verschaffen. Het bestaat, naast een nauwkeurige beschrijving van het werk, uit een opsomming van voor het werk geldende administratieve en technische voorwaarden. Maar ook de manier waaròp eisen aan kwaliteit en uitvoering in het bestek zijn beschreven, is van grote invloed op het eindresultaat van het werk. Een bestek (en daarbij de als bijlage bij het ‘bestekboek’ behorende tekeningen) behoort antwoord te geven op de volgende vragen: • Wat wenst de initiatiefnemer/opdrachtgever gerealiseerd te zien? • Welke materialen (soort en kwaliteit) dienen daarvoor te worden toegepast? • In welke hoeveelheden komen deze materialen voor in het project? • Op welke plaats(en) binnen het te realiseren project dienen de materialen te worden toegepast? • Binnen welke termijn moet het project of projectonderdeel opgeleverd zijn? • Welke zijn de bij de projectrealisatie behorende voorwaarden (specifieke uitvoeringsbepalingen)? Het bestek regelt de juridische, technische en economische aspecten bij de totstandkoming van een bouwproject. Een nauwkeurig bestek draagt daarom bij aan het bereiken van de gewenste kwaliteit van de op te leveren staalconstructie. Het bestek zal ook in andere opzichten (bijvoorbeeld bij de financiële eindafrekening van het project of de verlangde garanties) een onontbeerlijk document blijken te zijn. Het bestek mag niet worden beschouwd als een verzameling van los van elkaar staande werkbeschrijvingen. De samenhang tussen de diverse hoofdstukken is daarvoor te groot. Tenslotte kan de bestekschrijver ook bij de onderhoudsaspecten een belangrijke rol spelen. In samenspraak met de architect/ontwerper en de staalconstructeur geeft de opsteller van een bestek het staalconstructiewerk een belangrijke meerwaarde door te attenderen op onderhoudsgevoelige detailleringen en door onderhoudsarme conserveringsmethoden en conserveringsmiddelen voor te stellen.

7 . 1 • V O R M E N VA N A A N B E S T E D E N Al in de 19e eeuw werd gebruik gemaakt van een ‘bestek’, meestal bij door de overheid georganiseerde aanbestedingen. In die tijd vormde een bestek een nauwkeurige, maar compacte, omschrijving van de leveringen en een beschrijving van het uit te voeren werk. Dit bestek ging vergezeld van nauwgezette tekeningen van het gewenste resultaat. In veel gevallen werd tevens aangegeven op welke wijze het resultaat tot stand moest worden gebracht (inzet van materieel en menskracht), overeenkomstig de inzichten van de aanbestedende rijksbouwmeester of stadsarchitect. Het bestek is de verzameling informatie waarop één of meerdere daartoe uitgenodigde inschrijvers hun prijs bepalen.

103


Het bestek maakt als onderliggend document deel uit van het contract en wordt, voor wat de inhoud ervan betreft, in belangrijke mate beïnvloed door de wijze van aanbesteding van het werk. Bestekken worden in de meeste gevallen toegepast voor de realisatie van bouwwerken of installaties. Ook aan de fabricage en montage van staalconstructiewerk voor bouwconstructies ligt, naast een aantal andere contractdocumenten waarin de overeenkomst is vastgelegd, vrijwel altijd een bestek ten grondslag. De staalbouwbranche is vooral toeleverancier van utiliteitsbouw en infrastructurele projecten. Zeker bij utiliteitsprojecten is een besteksomschrijving van de staalconstructies een vanzelfsprekendheid. Bestekken kunnen echter in een bredere context worden toegepast. Zo kunnen onder andere productleveringen en diensten (denk hierbij aan engineering en onderhoudscontracten) met een besteksomschrijving worden aanbesteed. In de loop van de twintigste eeuw werden de eisen waaraan werken moesten voldoen, evenals de werken zelf overigens, omvangrijker en complexer. De omvang van de technische bepalingen (zoals technische normen en richtlijnen) en andere contractuele bepalingen (bijvoorbeeld over risicobeheersing, kwaliteitsborging, veiligheids- en gezondheidsaspecten) maken dat steeds in mindere mate wordt vertrouwd op de vakkundigheid van de inschrijver. In toenemende mate worden invloedsaspecten (zoals tijd, kwaliteit, kosten en gelijktijdige lopende werken van derden) minutieus contractueel vastgelegd in het bestek. Een andere ontwikkeling is, dat steeds vaker multidisciplinaire werken via één ‘geïntegreerd (samengesteld) bestek’ worden aanbesteed. De (hoofd)aannemer van de te vormen combinatie is daarbij tevens penvoerder en draagt de verantwoording voor de coördinatie van het werk. Voor een opdrachtgever/initiatiefnemer hebben geïntegreerde bestekken het voordeel, dat de opdrachtgever niet verantwoordelijk is voor de coördinatie van de verschillende partijen op het werk. De opdrachtgever kan zodoende niet de dupe worden, wanneer de diverse participanten in het bouwproject elkaar beschuldigen als zich een gebrek of schade voordoet. De (hoofd)aannemer of de aannemerscombinatie is als rechtspersoon aansprakelijk voor de totale uitvoering van het gehele werk. Aan het eind van de jaren tachtig evolueerden de bestekken voor grotere projecten tot omvangrijke documenten. Met name Rijkswaterstaat en de Nederlandse Spoorwegen verklaarden in besteksbijlagen een scala aan, door henzelf geredigeerde, aanvullende technische specificaties van toepassing. Specificaties die veelal waren gebaseerd op eigen onderzoekingen en praktijkervaringen. Bestekken voor grote infrastructurele projecten worden niet zelden gekenmerkt door veel ordners met aanvullende bepalingen. De opkomst van de kwaliteitsborging bij aannemers, gecertificeerd conform NEN-ISO 9001 t/m 9004, maakt geleidelijk de weg vrij voor een geheel nieuw type contractvorm zoals ‘design and construct’ (DC) of ‘design, construct and maintain’ (DCM). Deze systematiek komt voort uit de offshore en scheepsbouw, waar men al geruime tijd geleden kennis heeft gemaakt met de ‘turnkey’ contractvorm. Bij deze vorm is de aanbiedende partij integraal verantwoordelijk voor het gehele product (ontwerp en uitvoering) en dient deze zelf de kwaliteit van het resultaat te waarborgen. In sommige gevallen heeft de aannemer tevens de verplichting om gedurende een bepaalde periode (10-20 jaar) de uitvoering van het onderhoud (‘maintain’) te verzorgen. De opdrachtgever vergewist zich op deze wijze van een goede productkwaliteit, omdat de aannemer het door hem gerealiseerde werk in de instandhoudingsfase tegenkomt. Een belangrijk verschil met de conventionele contractvorm is, dat in een DC-bestek overwegend functionele eisen (‘prestaties’) over de instandhoudingsfase worden opgenomen. De uitvoerende partij moet dus voldoende inventiviteit aanwenden om door een combinatie

104


van ontwerp en uitvoering de meest innovatieve oplossing te vinden. Echter, ook de rol van de architect/ontwerper, zal bij toepassing van het prestatieconcept, opnieuw en duidelijk moeten worden vastgesteld. Immers, de architect wordt geacht, na de ontwikkeling van het concept (het voorlopig ontwerp), de uiteindelijke materialisatie en de detailuitvoering aan de uitvoerende partij (de opdrachtnemer) over te laten. Een ander belangrijk gevolg van deze DC-methodiek is, dat de invloed van de opdrachtgever/initiatiefnemer op het tussen ontwerp en oplevering liggende proces beperkt is. De opdrachtgever heeft bovendien het nadeel, dat een onderlinge vergelijking tussen aanbiedingen van meerdere inschrijvers op een prestatiebestek, nauwelijks objectief meetbaar is.

7 . 2 • A L G E M E N E V O O R WA A R D E N Alvorens doel en functie van het bestek nader toe te lichten, is het zinvol enkele zinsneden te wijden aan andere contractdocumenten die, naast de opdrachtbevestiging en het bestek, op een aanbesteding van toepassing kunnen zijn. Soms zijn die documenten overigens geïntegreerd in het bestek. De UAV 1989 (algemene voorwaarden die verbindend zijn verklaard in zeer vele in Nederland uitgegeven bestekken) is zo’n document [1]. De UAV 1989 bevat een administratief afsprakenstelsel, bedoeld voor de participanten in het bouwproces, te weten: de opdrachtgever (initiatiefnemer), de directie (vaak tevens adviserende partij) en de aannemer (uitvoerende partij). Daarnaast worden nog gebruikt: de AVA 1992 (voor projecten zonder directievoering), de AVBB Modelovereenkomst van Onderaanneming (wanneer gedeelten van het werk worden opgedragen aan een onderaannemer) en Algemene Leveringsvoorwaarden (bijvoorbeeld door producenten bij een rechtbank gedeponeerde voorwaarden). Ten onrechte wordt wel eens gedacht dat ook het Bouwbesluit als contractdocument in het bestek van toepassing verklaard dient te worden. Echter, in het Bouwbesluit is door de rijksoverheid wettelijk bepaald aan welke technische regels bouwwerken minimaal dienen te voldoen. Het in een bestek van toepassing verklaren van een wettelijke bepaling is niet alleen overbodig, maar ook feitelijk onjuist.

7.3 • BESTEK Als in de bouw over het ‘bestek’ gesproken wordt, dan doelt men op de gedetailleerde werkbeschrijving die nodig is om een bouwplan te realiseren. De UAV 1989 definieert het bestek als volgt: ‘de beschrijving van het werk, de daarbij behorende tekeningen, de voor het werk geldende voorwaarden, de nota van inlichtingen en het proces-verbaal van aanwijzing’. Het bestek zal dus een nauwkeurige omschrijving van het werk moeten bevatten en dient in hoofdzaak te bestaan uit een opsomming van de voor het werk geldende administratieve en technische voorwaarden. Het bestek bestaat uit de volgende onderdelen: • de beschrijving van het werk, waarin de van toepassing zijnde administratieve en algemene technische bepalingen, de voor het werk geldende voorwaarden en een werkbeschrijving zijn opgenomen (het ‘bestekboek’);

105


• de daarbij behorende tekeningen, als aanvulling op en verduidelijking van het geschreven deel van het bestek; • een nota van inlichtingen met de eventuele wijzigingen en/of aanvullingen op het bestek (‘bestekboek’ én bijbehorende tekeningen); • het proces-verbaal van aanwijzing respectievelijk de laatste nota van inlichtingen, die in de regel uiterlijk zes kalenderdagen vóór de dag van de aanbesteding verschijnt. Het bestek dient voornamelijk om de voor het werk noodzakelijke informatie te verschaffen. Dat is van belang voor zowel de opdrachtgever/initiatiefnemer die een bouwwerk tot stand wil laten brengen als voor de andere deelnemers in het bouwproces. Immers, zonder een bestek valt niet uit te sluiten dat misverstanden ontstaan tussen enerzijds de opdrachtgever en zijn adviseur (architect/constructeur) en anderzijds de aannemer, over de uitvoering van het werk. Daarvoor lopen de wederzijdse belangen doorgaans te sterk uiteen. Zonder een goed bestek is de kans op conflicten tussen de diverse participanten in het bouwproces dus groot. Alle activiteiten die de contractuele levering(en) mogelijk beïnvloeden, kunnen in een bestek geregeld zijn. Het doel van een bestek is dan ook meervoudig: • het verstrekken van volledige en eenduidige informatie over het uit te voeren werk; • het vaststellen van de minimale leveringsverplichtingen van de uitvoerende partij (de aannemer); • het aangeven van de aspecten van de planning (zoals tussentijdse opleveringen en ‘milestones’); • het procedureel regelen van invloedsfactoren tijdens de uitvoering van het werk (zoals invloed architect en ingrijpende werken); • het vaststellen van toegestane toleranties en afwijkingscriteria èn te volgen procedures over besteksafwijkingen; • het verstrekken van informatie betreffende de financiële aspecten (zoals betalingsregelingen, termijnen, boetebepalingen en de verrekening van meer en minder werk). Het aangeven van de te hanteren gunningsprocedure en van de voorgestelde selectiemethodiek wordt wel beschouwd als ‘pre-contractueel’ en moet dan ook apart worden geregeld. Het bestek fungeert, gedurende de uitvoering van het werk, als contractstuk. Het regelt de verhouding tussen opdrachtgever en aannemer. Het informeert over de rechten, plichten en risico’s van de in het bouwproject participerende partijen (juridische functie). Met de in het bestek verschafte informatie kan de aannemer zowel de inschrijfsom bepalen (economische functie) als het bouwwerk realiseren (technische functie). Het zal duidelijk zijn dat in een dergelijk contract geen onduidelijkheden mogen voorkomen. Evenals bij het ontbreken van een contractstuk zal immers ook een onjuist of onvolledig opgesteld bestek aanleiding kunnen zijn voor een verschillende interpretatie van de opdracht. Dat hieruit vervolgens weer een geschil kan voortvloeien laat zich raden. Dat het geschreven deel van het bestek geheel naar eigen inzicht kan worden samengesteld, leidde in het verleden nogal eens tot problemen. Daarom is de vraag naar een gestandaardiseerde besteksmethodiek in de loop der jaren steeds sterker geworden.

106


7.4 • BESTEKSMETHODIEK Meestal stelt de directievoerende partij (architecten-, ingenieurs- of bouwmanagementbureaus) het bestek op. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de computer en op digitale wijze beschikbaar gestelde tekstgedeelten die afkomstig zijn van producenten of andere participanten in het bouwproces (bijvoorbeeld installatietechnisch adviseurs). Om die reden wordt nu vrijwel uitsluitend nog gebruik gemaakt van gestandaardiseerde besteksmethodieken. Voor bestekken in de woning- en utiliteitsbouw wordt vaak een STABU-bestek opgesteld [2]. Deze besteksmethodiek is ontwikkeld door de Stichting STABU in Ede (afb. 7.1).

voor het werk geldende voorwaarden

beschrijving van het werk

tekeningen

nota('s) van inlichtingen

7.1 Indeling STABU-bestek.

STABU Standaard 2001 – UAV 1989 – administratieve bepalingen – technische bepalingen aanvullende bepalingen – STABU administratief – STABU technisch – projectgebonden administratief – projectgebonden technisch

proces-verbaal van aanwijzing

Een andere besteksmethodiek is het RAW-standaardbestek, speciaal bedoeld voor grond-, water- en wegenbouwprojecten (de GWW-sector), maar ook dikwijls toegepast bij grote infrastructurele projecten. Deze methodiek richt zich dus in het bijzonder op civieltechnische werkzaamheden. De RAW-besteksmethodiek is ontwikkeld door de Stichting CROW te Ede [3]. Het RAW-bestek regelt onder andere de verrekenbaarstelling van leveringen (inschrijfstaten), wat het mogelijk maakt om te verrekenen op basis van de werkelijk geleverde hoeveelheden. Omdat staalconstructies niet op basis van tonnen staal of lasvolume zijn te verrekenen, bleef het gebruik van de RAW-besteksmethodiek in de staalbranche beperkt. Hier kwam verandering in door de opkomst van de RAW-methodiek bij geïntegreerde bestekken. Daarom werkte de Stichting CROW medio jaren negentig hoofdstuk 43 uit tot standaard voor het beschrijven van staalconstructies in het RAW-bestek. Ook bij het opstellen van bestekken voor stalen bruggen wordt vaak de RAW-besteksmethodiek toegepast. Daarbij wordt overigens wèl gebruik gemaakt van de optie om níet op basis van hoeveelheden te hoeven verrekenen. Deze hoeveelheden worden slechts indicatief verstrekt. De feitelijke leveringsverplichting volgt dan uit het bestek. Deze twee gangbare uniforme besteksmethodieken leiden tot verregaande standaardisatie van de inhoud van bestekken voor (bouw)projecten. Dankzij de toepassing van gestandaardiseerde besteksmethodieken wordt aanmerkelijk bevorderd, dat de omvang van het werk (in het bijzonder door de uitvoerende partij) kan worden vastgesteld.

7.5 • PROCEDURE Als niet gekozen wordt voor een onderhandse aanbesteding (al dan niet met voorafgaande selectie) van het werk, zal de uitgave van een bestek worden voorafgegaan door een publicatie waarin de openbare aanbesteding van het werk wordt aangekondigd. In deze aan-

107


kondiging zijn, naast een globale omschrijving van het werk, tevens de voorwaarden beschreven om in aanmerking te kunnen komen voor de uitvoering van het werk en zijn voorts verschillende relevante data opgenomen. Iedere willekeurige partij is vervolgens gerechtigd een dergelijk bestek aan te schaffen. Na de verkoop van het bestek volgen één of meer bijeenkomsten, waarop door de opdrachtgever (daarin bijgestaan door de directievoerende partij) aan de inschrijvers inlichtingen worden verstrekt. Bij de zitting(en) wordt aan de gegadigden de gelegenheid geboden vragen te stellen en kan de aanbesteder (= opdrachtgever) eventueel aanvullende informatie verstrekken. Na afloop wordt alle verstrekte informatie opgenomen in een zogeheten ‘Nota van Inlichtingen’ die aan alle gegadigden beschikbaar wordt gesteld. De vervolgens te houden aanbesteding van het werk is geregeld in het Uniform Aanbestedingsreglement (UAR 2001). Bij grote overheidsopdrachten wordt doorgaans het UAR-EG 1991 van van toepassing verklaard.

7 . 6 • A L G E M E N E B E S T E K S B E PA L I N G E N De fabricage, de levering en de montage van staalconstructies en onderdelen daarvan worden gewoonlijk in hoofdstuk 25 (Metaalconstructiewerk) van het STABU-bestek beschreven. Bij een separate aanbesteding van de staalconstructies kan het ‘metaalconstructiewerk’ uiteraard ook worden beschreven in een afzonderlijk (STABU-)bestek. In het hierna volgende zullen de respectievelijke bestekgedeelten nader worden toegelicht.

00.04

aanbesteding/ inschrijving

>>

Overzicht van algemene gegevens

In een STABU-bestek zal een beschrijving van de voor het werk geldende voorwaarden (en administratieve bepalingen aansluitend op de UAV 1989) doorgaans vooraf worden gegaan door een besteksdeel waarin een overzicht van algemene gegevens is opgenomen (afb. 7.2). Dit deel van het bestek kan bevatten: • een overzicht van de bij het bestek behorende tekeningen en andere bijlagen die een aanvulling vormen op het geschreven bestek; • een algemene omschrijving van het werk; • een beschrijving van algemene projectgegevens, zoals: – een overzicht van stelposten en verrekenprijzen; – een overzicht van door derden uit te voeren werkzaamheden; – bepalingen over het gebruik van het werkterrein; – informatie over het vaste punt (‘peil’) waaruit de hoogtemaatvoering moet worden afgeleid; • bepalingen omtrent de aanbesteding (optioneel, deze worden vaak in de ‘uitnodigingsbrief’ aan de aannemers opgenomen).

>>

Voor het werk geldende voor waarden

De belangrijkste algemene voorwaarden, die behulpzaam kunnen zijn bij het opstellen van een deugdelijke overeenkomst, zijn de al eerder vermelde Uniforme Administratieve Voorwaarden voor de uitvoering van werken (UAV 1989) die, met of zonder wijzigingen of aanvullingen, op vrijwel alle werken van toepassing worden verklaard. Het apart van toepassing verklaren van de UAV 1989 is in een STABU-bestek niet nodig, omdat dit in de STABU Standaard al is geregeld. Deze STABU Standaard bevat, zoals hier-

108

00.04.01 aanbesteding/inschrijving 02 aanbesteding/inschrijving Het inschrijvingsbiljet moet zijn ingericht volgens het bij dit bestek gevoegde model. De inschrijver moet bij zijn inschrijving verrekenprijzen opgeven. De staat van verrekenprijzen moet zijn ingericht volgens het bij dit bestek gevoegde model. De termijn waarbinnen de inschrijver zijn aanbieding gestand moet doen bedraagt: 90 dagen.

7.2 Voorbeeld STABU-bestektekst uit gedeelte ‘Algemeen’.


01.05

tekeningen en berekeningen

01.05.10 tekeningen en berekeningen 02 verantwoordelijkheid voor tekeningen De aannemer blijft, ook na goedkeuring door de directie, verantwoordelijk voor de door hem gemaakte tekeningen betreffende de constructies, werkwijze, maatvoering en dergelijke.

7.3 Voorbeeld STABU-bestektekst uit gedeelte ‘Voor het werk geldende voorwaarden’.

voor reeds aangegeven, standaard administratieve en technische bepalingen èn de tekst van de UAV 1989. Bij werken van een kleinere omvang kan, in plaats van een STABUbestek, eventueel volstaan worden met het van toepassing verklaren van de AVA 1992. Een dergelijk document bevat echter geen STABU-werkbeschrijving en kan daarmee dan ook niet worden vergeleken. De in de UAV 1989 beschreven voorwaarden dienen vooral als checklist voor zaken die in het bestek geregeld moeten worden. Moet wel of geen onderhoudstermijn worden voorgeschreven? Worden er garanties gevraagd en, zo ja, waarvoor dan? Wat zullen de bevoegdheden van de directie zijn (als die wordt aangesteld) en welke zijn de belangrijkste verplichtingen van de diverse partijen in het bouwproces? Bovendien zal dit deel (‘voor het werk geldende voorwaarden’) de volgende informatie dienen te verschaffen: • nadere aanwijzingen omtrent de opleveringstermijn voor het gehele bouwproject of voor het staalconstructiewerk als zodanig. Dit kan een termijn in werkbare dagen, een vooraf vastgestelde termijn in kalenderdagen, weken of maanden of een vaste datum zijn; • bepalingen omtrent de betaling van de aannemingssom. Dit geschiedt meestal in termijnen, dat wil zeggen, in bedragen van vooraf vastgestelde grootte, of in percentages van de aannemingssom; • een beschrijving over het al dan niet verrekenbaar stellen van wijzigingen in loonkosten en prijzen van bouwmaterialen na de aanbesteding van het werk (dus gedurende de uitvoeringstermijn van het werk); • een overzicht van door de aannemer of opdrachtgever af te sluiten verzekeringen. Dit algemene gedeelte van het bestek, waarin de voor het werk geldende voorwaarden staan vermeld, wordt afgesloten met nadere aanwijzingen over de distributie van tekeningen en berekeningen. Aan de hand van een voorbeeld is weergegeven hoe de voor het werk geldende voorwaarden in STABU-bestekken worden beschreven (afb. 7.3).

7 . 7 • T E C H N I S C H E B E S T E K S B E PA L I N G E N Het hoofdbestanddeel van een (STABU-)bestek is de beschrijving van het werk. Daarin staan de technische aspecten van de verschillende delen van het bouwwerk (bijvoorbeeld betonwerk, metselwerk, dak- en gevelbeplating en dakbedekkingen) centraal. Elk hoofdstuk begint met een beschrijving van algemene uitvoeringseisen, informatieoverdracht, overige bijbehorende verplichtingen, enzovoort. Het grootste deel van het hoofdstuk wordt vervolgens gewijd aan de nadere omschrijving van het werk. In STABU-hoofdstuk 25 (Metaalconstructiewerk) komen daarin specifiek de technische randvoorwaarden bij de vervaardiging en uitvoering van staalconstructies en de daarbij behorende kwaliteitseisen aan de orde. In het vervolg van deze paragraaf zal worden aangegeven waaraan, in besteksmatige zin, bij de vervaardiging en montage van een staalconstructie vooral aandacht moet worden besteed.

>>

Aanvullende technische eisen en uitvoeringsbepalingen

In een STABU-bestek hebben de Standaard Technische Bepalingen een vaste volgorde. Ook het algemene deel van hoofdstuk 25 (Metaalconstructiewerk) heeft deze onderverdeling (afb. 7.4). Bij de beschrijving van de onderdelen van de staalconstructie in de werkbeschrijving (het tweede gedeelte van het hoofdstuk Metaalconstructiewerk) kan nader worden ingegaan

109


1 Begrippen Afbakening van het hoofdstuk. Vastlegging van termen waarover misverstand zou kunnen bestaan, hieronder mede begrepen het onderscheiden van klassen en typen van bouwstoffen.

2 Eisen en uitvoering Algemene, meetbare kwaliteitseisen en kwaliteitsklassen met betrekking tot het resultaat van uitvoering, uitgaande van een deskundig aannemer. Hierbij zal, onder andere, aandacht moeten worden gegeven aan: • een overzicht van normen en praktijkrichtlijnen die, voor zover niet in het ‘Bouwbesluit’ voorgeschreven, van toepassing zullen zijn op de stalen draagconstructies; • nadere aanwijzingen met betrekking tot het laswerk, zodat voldaan wordt aan in het bestek omschreven of op een later tijdstip nader overeen te komen lasmethodespecificaties; • de te stellen eisen voor wat betreft de kwalificatie (certificatie) van de lassers; • de eisen met betrekking tot de voorbehandeling, conservering en afwerking van het staalwerk. Denk hierbij aan bepaalde toegestane roestgradaties van het materiaal vóór het behandelen ervan; • het omschrijven van algemene bepalingen met betrekking tot het conserveren van staal door middel van thermisch verzinken.

3 Informatieoverdracht Informatie die tussen partijen moet worden uitgewisseld.

4 Risicoverdeling en garanties Afbakening of beperking van risico’s die zijn voorzien. Verlangde garanties. Hierbij zullen de partijen worden geïnformeerd over, bijvoorbeeld, het volgende: • door welke instantie zal het laswerk worden gekeurd en welk lasonderzoek zal worden toegepast; • welke acceptatiecriteria worden voor deze keuring gehanteerd; • voor wiens rekening zullen de uit de keuring voortvloeiende kosten van onderzoek, rapportage en eventueel herstel komen; • hoe zijn de eisen voor keuring en beproeving van (onderdelen van) de staalconstructie geformuleerd.

5 Bijbehorende verplichtingen Vermelding van verplichtingen waarvan niet direct duidelijk is tot wiens verantwoordelijkheid die behoren.

6 Bouwstoffen Maatregelen om kwaliteitsverlies, verontreiniging of beschadiging van bouwstoffen te voorkomen.

7 Meet- en verrekenmethoden Beschrijving van de methoden om de onder ‘Eisen en uitvoering’ beschreven kwaliteit of kwaliteitsklasse te meten.

op de conservering en afwerking van het betreffende onderdeel (skelet of constructiedeel). Als van de uitvoerende partij berekeningen van de staalconstructie (of onderdelen daarvan) worden verlangd, dan worden deze niet in besteksdeel 25.00 ‘Algemeen’, maar bij de werkbeschrijving van de staalconstructie (òf de betreffende onderdelen) vermeld. Voorts wordt omschreven wie aansprakelijk is voor de hoofdberekening van de staalconstructie, de te vervaardigen uitvoeringstekeningen èn de op te stellen detailberekeningen (afb. 7.5). Na dit overzicht van de meest essentiële aanvullende technische eisen en uitvoeringsbepalingen voor het vervaardigen en monteren van de staalconstructies volgt nu een nadere technische werkbeschrijving van de stalen onderdelen.

110

7.4 Opbouw van hoofdstuk 25 (Metaalconstructiewerk) in het STABU-bestek.


25.00

algemeen

25.00.31 informatie overdracht: werkplaan 01 gedetailleerd werkplan Een gedetailleerd werkplan zoals bedoeld in paragraaf 26 lid 6 van de UAV wordt verlangd voor: – de metaalconstructiewerken.

25.00

algemeen

25.31.10-a staalskelet 0. staalskelet (NEN-ENV 1090-1-97) Skeletvorm zoals in principe op tekening aangegeven. Skeletonderdelen: – raamwerken; – kolommen; – liggers. Staalsoort en staalkwaliteit:

Eisen werkplan:

– profielstaal e.d.: S235JRG2 (NEN-EN 10025);

– wijze van aanvoer;

– staalplaat: S275JRG2 (NEN-EN 10025).

– wijze van opslag;

Oppervlaktebehandeling: thermisch verzinkt overeenkomstig NEN-EN-ISO 1461-99:

– wijze van montage, montage-

– de stalen constructies buiten;

verbanden e.d.

– de als zodanig op tekening aangegeven onderdelen. Afwerking/conservering: – oppervlaktebehandeling stalen onderdelen thermisch verzinkt overeenkomstig NEN-EN-ISO 1461-99,

De indeling van de tijdsduur op het gedetailleerd werkplan moet worden aangegeven in kalenderdagen.

laagdikte 70 µm; geprofileerde staalplaat: elektrolytisch verzinkt (NEN 22 081), laagdikte 15-20 µm per zijde; – vóór de aanvoer naar het werk alle niet te verzinken onderdelen reinigen door stralen tot oppervlaktereinheid Sa 2,5 (NVN-ENV-ISO 8502-1)

Aantal te verstrekken

– (ISO 8501-1) en voorzien van twee lagen corrosiewerende zinkfosfaatprimer, elk met een dikte van 30 µm;

exemplaren:

– waar aangegeven de in het zicht blijvende onderdelen op de bouwplaats schilderen als beschreven in

– ter goedkeuring (st.): 3; – goedgekeurde (st.): 4.

hoofdstuk 46. Toebehoren: – bouten en moeren, ankers, kwaliteitsaanduiding bevestigingsmiddelen e.d.; – oplegvoorzieningen.

7.5 Voorbeeld STABU-tekst uit gedeelte ‘Aanvullende technische eisen en uitvoeringsbepalingen’.

Te verstrekken gegevens: overeenkomstig NEN-EN 10204-95: fabriekscontrole-attest 2.2. 4. ruwbouw stelwerk metaalconstructie Het ondersabelen dient direct na het afstellen van de staalconstructie te worden uitgevoerd. 5. tekeningen Door de aannemer te vervaardigen tekeningen: – de werkplaatstekeningen van de staalconstructie. Op de tekeningen moet zijn aangegeven: – overzicht van de staalconstructie, met maatvoering; – van elk onderdeel de maatvoering, nodig voor de vervaardiging van dat onderdeel; – staalkwaliteit, kwaliteit/klasse van de bevestigingsmiddelen, aangebrachte conserveringen e.d.; – merken, verbindings en/of aansluitdetails; – de voorzieningen die in het werk moeten worden aangebracht voordat de metaalconstructies kunnen worden aangebracht. Aantal te verstrekken exemplaren: – ter goedkeuring (st.): 3; – goedgekeurde (st.): 4. 6. berekening staalconstructie (NEN 6770 + W01) Door de aannemer te vervaardigen statische berekening staalconstructie. De voor de detaillering benodigde statische berekeningen van de staalconstructies. Uitgangspunten voor de berekeningen: – de door de directie te verstrekken berekeningen van de hoofdstaalconstructies. Aantal te verstrekken exemplaren: – ter goedkeuring (st.): 3; – goedgekeurde (st.): 4. .01 skelet

7.6 Gedeeltelijk ingevuld voorbeeld STABU-bestektekst uit gedeelte ‘Werkbeschrijving van stalen onderdelen en bijbehorende eisen’.

De complete stalen hoofddraagconstructie met bijbehorende onderdelen zoals aangegeven op tekening van de constructeur.

111


>>

Werkbeschrijving van stalen onderdelen en bijbehorende eisen

Vormt de staalconstructie één van de onderdelen van een verstrekt STABU-bestek, dan wordt de beschrijving van de vervaardiging en de montage van de staalconstructies opgenomen in hoofdstuk 25 (afb. 7.6). Bij de beschrijving van het skelet en/of de staalconstructieonderdelen zal aan de uitvoerende partij de volgende informatie moeten worden verstrekt: • gegevens over de profielzwaarten, de staalsoort en de staalkwaliteit òf de verwijzing ‘zoals op tekening is aangegeven’; • beschrijving van een eventueel gewenst keuringsrapport of fabrieksverklaring over de kwaliteit van het staal; • een beschrijving van de wijze van conserveren (hierbij zal, als de staalconstructie één van de onderdelen is van het bestek, de afwerking zijn beschreven in STABU-hoofdstuk 46, ‘Schilderwerk’); • gegevens betreffende alle toebehoren bij het skelet en/of het staalconstructieonderdeel en speciale eisen ten aanzien van bouten en moeren, ankers en oplegvoorzieningen; • de verlangde zeeg (zeeg is het bewust ‘rond’ zetten van een stalen ligger tegen de richting in van de doorbuiging in belaste toestand). Voorts zullen, bij voorkeur per staalconstructieonderdeel, worden beschreven: • de nader te stellen eisen aan de maattoleranties; • de wijze waarop verankeringen en verbindingen tot stand moeten worden gebracht; • de wijze van ondersabelen of gieten en een beschrijving van de eventueel benodigde stelmortel voor wat betreft de samenstelling en de verwerking ervan (in verband met de opleggingen van de staalconstructies); • een nadere plaatsaanduiding van het stalen onderdeel, via een bouwdeelaanduiding, per besteksonderdeel. Als daarin in het algemene gedeelte nog niet is voorzien, zal in de werkbeschrijving per skelet of onderdeel worden vermeld, wie de benodigde tekeningen en berekeningen vervaardigt. Een verwijzing naar de te hanteren berekeningsgrondslagen wordt daarin opgenomen. Er moet worden aangegeven wie zorgt voor indiening bij de bevoegde instanties en hoeveel exemplaren van zowel de te controleren als van de goedgekeurde tekeningen en berekeningen dienen te worden verstrekt.

L I T E R AT U U R 1. UAV 1989 (Uniforme Administratieve Voorwaarden voor de uitvoering van werken), 1989. 2. STABU (STAndaardbestek voor de Burger- en Utiliteitsbouw). 3. RAW (Rationalisatie Autorisatie Wegenbouw). Ontwikkeld door de Stichting Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek.

112

BB07  

BB07 deel 7

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you