Page 1

BORGWAARDIGHEDEN Het blad voor de Borgward liefhebber

Nr. 24 Winter 2011


Toxopeus

Borgward Specialist Inkoop Verkoop Onderhoud

Anjo Bosman Vinkwijkseweg 2 7038AW Zeddam

www.bosmanclassics.nl Tel: 06-17161302

Onderdelen Zowel nieuw als gebruikt

Hét bedrijf voor uw Borgward in Advies, Begeleiding en Taxaties Onderhoud, Reparaties en Restauraties

Tel. 010 – 202 1244 Fax 010 – 447 1205 e-mail: toxopeus@borgward.nl Internet: www.borgward.nl

Altijd onderdelen op voorraad voor uw Borgward!

Borgward Onderdelen Nieuw - Gebruikt Reproductie

R.A.F. Steen Aalsburg 20-15 6602VK Wijchen

Gespecialiseerd in Borgward V.J.M. van der Velden Peizerweg 154 9727 AR Groningen

Tel: 024 - 64 17 030 Fax : 024 - 64 56 291 Mob : 06 - 51 60 78 59 robsteen@wanadoo.nl

tel: 050-5257329 fax: 050-5281157 mob: 06-54321584 info@garagevandervelden.nl

2


Officieel clubblad van Borgward Club Nederland Secretariaat : p/a M. Bilthof, Burg. Tut. Noltheniuslaan 20, 7316 BJ Apeldoorn, Tel. 055-5220127 Bankrekeningnummer 393191397 (BIC: RABONL2U, IBAN: NL27 RABO0393191397) t.n.v. Borgward Club Nederland te Apeldoorn Voorzitter Secretaris Penningmeester Technisch Adviseur Website/ Nieuwsbr. Algemeen Ondersteuning

Bert Haan Martin Bilthof Martin Bilthof Evert Toxopeus Fred Vermeulen Frank Kuster Vincent vd Velden Antoon Vervoort

0598-614235 055-5220127 055-5220127 010-2021244 072-5710588 0570-563775 050-5263765 0413-474819

berthaan@versatel.nl info@borgwardclub.nl mhjbilthof@chello.nl toxopeus@borgward.nl redactie@borgwardclub.nl femkuster@gmail.com info@garagevandervelden vervoort.am@planet.nl

Algemeen De Borgward Club Nederland (BCN) heeft de inhoud van deze nieuwsbrief met de grootst mogelijke zorg samengesteld, desondanks kunnen er onbedoeld typefouten voorkomen. Informatie in deze nieuwsbrief is echter ook afkomstig van derden (adverteerders, FEHAC e.a.). Deze derden zijn zelf verantwoordelijk voor de juistheid en volledigheid van deze informatie. BCN draagt voor de inhoud en voor de geplaatste advertenties/mededelingen geen enkele verantwoordelijkheid en sluit hierbij iedere aansprakelijkheid uit.

Doelstelling In goede staat houden van auto’s van het voormalige Borgward-concern (Borgward, Lloyd, Hansa en Goliath), het bevorderen van informatie-uitwisseling, waaronder het regelen van ontmoetingen / evenementen en het behartigen van gemeenschappelijke belangen van de verenigingsleden.

In deze uitgave……… Van de Bestuurstafel ............................................................................................. 4 Nieuwjaars bijeenkomst 2011................................................................................. 5 Evenementen agenda 2011 .................................................................................... 6 Naar de knoppen .................................................................................................. 7 Martie op bezoek bij:............................................................................................. 9 Auto’s voor in de lucht (vervolg) ........................................................................... 13 Nederlandse Oldtimer Manifestatie Zuidlaren .......................................................... 16 Nationaal Automobiel Museum.............................................................................. 17 Vraag en Aanbod ................................................................................................ 19

3


Van de Bestuurstafel Beste BCNers, De eerste uitgave van ons clubblad in 2011 ligt thans voor u. Op zich is dat natuurlijk niets bijzonders, echter in dit geval is het wel iets bijzonders. Dit is nl. het eerste exemplaar welke is gedrukt in onze eigen huisdrukkerij. In het vorige clubblad is al aangegeven, dat het drukken en verzenden via de fa. SMIC niet vlekkeloos verliep. Daarom heeft het bestuur besloten zelf apparatuur aan te schaffen en het drukken, de lay-out en het verzenden in eigen hand te nemen. Dit hele proces wordt verzorgd door clublid Fred Vermeulen in samenwerking met Margreet Bilthof. We gaan er nu van uit dat alle problemen uit het verleden thans zijn opgelost. Tevens hebt u in het vorig clubblad kunnen lezen, dat in het kader van het 35-jarig bestaan van de FEHAC er een manifestatie zou worden gehouden op 21 en 22 mei in Helmond. Echter, door gebrek aan sponsoren, heeft de FEHAC besloten dit evenement geen doorgang te laten vinden. Het eerste clubevenement in 2011 hebben we inmiddels gehad, nl. onze traditionele nieuwjaarsbijeenkomst in Herveld. Deze bijeenkomst werd zeer goed bezocht. Er waren zelfs net genoeg stoelen om iedereen van een plaats te voorzien. De sfeer was buitengewoon goed. Op deze dag heeft onze secretaresse Oda van den Ameele te kennen gegeven haar bestuursfunctie te willen beĂŤindigen. Het secretariaat zal tijdelijk, tot de komende ledenvergadering, worden waargenomen door onze penningmeester Martin Bilthof. Hij is dus tot dat moment secretaris-penningmeester. Op de genoemde ledenvergadering op 29 mei hopen we deze vacature te kunnen invullen. Vanaf deze plaats wil ik Oda, die vanaf het begin van het bestaan de club het secretariaat heeft vervuld, alvast heel erg bedanken voor het vele werk dat ze voor de club heeft verricht. Zoals gebruikelijk houden we de ledenvergadering altijd in het weekend van onze jaarlijkse meerdaagse, welke dit jaar wordt gehouden op 27, 28 en 29 mei in de omgeving van Sittard. De organisatie is in handen van de fam. Zurek. Uiteraard krijgt u hierover tijdig meer informatie vergezeld van een uitnodiging. Kort, nadat onze club was opgericht, hebben we ons voor het eerst als club gepresenteerd op de oldtimerbeurs NOTM in Zuidlaren in 2005. Dit was een geweldig succes. Door allerlei omstandigheden kon deze beurs, die altijd om de twee jaar werd gehouden, geen doorgang meer vinden. Echter, de organisatie voor een vervolg hiervan is weer opgestart en zal weer, evenals voorheen, worden gehouden in het paasweekend 22 t/m 25 april in de Prins Bernhard Hoeve in Zuidlaren. Natuurlijk willen we als club hieraan weer deelnemen. Ingesloten treft u een aanmeldingsformulier aan. Indien u hieraan wenst deel te nemen in clubverband, kunt u dit formulier na invulling naar mij opsturen of mailen, daar ik zelf in de organisatie van de NOTM zit. Mijn postadres is: Beneden Oosterdiep 127, 9641 JC Veendam. Inmiddels is ook de datum bekend van onze najaarsrit. Deze zal worden gehouden op 2 oktober. Nadere informatie volgt, maar u kunt alvast met deze datum rekening houden. Tot slot wens ik u allen, nu we aan het begin staan van een nieuwjaar, een heel goed en gezond 2011 toe met veel Borgwardplezier. Bert Haan, voorzitter.

4


Nieuwjaars bijeenkomst 2011 Traditiegetrouw komen de leden het derde weekend van januari naar Herveld om elkaar een handje te schudden en het beste te wensen voor het komende seizoen.

verhalen uitgewisseld en natuurlijk handen geschud..

Na enkele jaren afwezig te zijn geweest vanwege onze wintersport vakantie zijn we deze keer weer van de partij. Bijtijds vetrokken we uit Heerhugowaard, want je weet nooit van te voren hoe het in Nederland op de wegen zal zijn. Gelukkig viel het mee, geen wegwerkzaamheden en geen ernstige files aan onze kant. We waren dan ook op tijd aanwezig en zagen de overige leden binnendruppelen. Ook deze keer was Jan Treebusch weer met zijn coupé gekomen, zodat er in ieder geval één Borgward op de parkeerplaats stond.

Er waren ook enkele nieuwe leden die velen van ons nog niet eerder hadden ontmoet.

De opkomst was weer geweldig en daardoor waren maar net voldoende stoelen aanwezig. Gelukkig offerden enkele ervaren barhangers hun stoel op voor de dames. Annemieke & Fred Vermeulen Foto’s Joop Sluis

Nadat de koffie samen met het gebak was uitgedeeld werden we door Bert welkom geheten. Het was een gezellig samenzijn, er werd weer flink gekletst, ervaringen en sterke 5


Evenementen agenda 2011 4-6 Feb 19-20 Mrt 19 Mrt 20 Mrt 20 Mrt 20 Mrt 26 Mrt 01-04 03 Apr 10 Apr 10 Apr 12-23 Apr 16 Apr 16-17 Apr 17 17 17 17 17 17

Apr Apr Apr Apr Apr Apr

17 Apr 22 Apr 22-24 Apr 23 Apr 23 23 24 24

Apr Apr Apr Apr

24-25 Apr 30 Apr 30 Apr 30 Apr

30 30 01 05

Bremer Classic Motorshow Britisch Cars and Lifestyle Rosmalen Oldtimerbeurs Genk Lentekriebelrit Angeren After Winter Tour Wijk bij Duurstede Oldtimerbeurs Genk Kom in de Ka(r)s Rijnsburg Apr Techno Classica Essen Eerste H.O.T rit van 2011 14e Ford Museum Hyacintenrit Hillegom 49e Oost Brabantrit Boxmeer AutoRai Amsterdam Oldtimerweekend Terheijden 16e Mooiste file van Nederland in Noordwijk Voorjaarsrit in Blokker Oldtimerweekend Terheijden Mozaiektocht 2011 4e Rotary rit 2011 5e Orientatierit WOC Het Barrel 6e Winterswijkse Voorjaarstreffen American Sunday Zandvoort. Klassieker Weekend Ameland. Oldtimermanifestatie Prins Bernardhoeve Zuidlaren 2e Bromfiets Oldtimerdag te Kollum Klassieker Weekend Ameland De ster van Heerenveen Historisch Festival Raalte 3e Oldtimer Voorjaarsdag Valkenburgsmeertje 26e NrdHolland Fest. Venhuizen Oranjerit Barneveld Oldtimerdag Velp Oldtimerdag Vlaardingen, Oranjepark

Apr Apr Mei Mei

05 Mei 05 Mei 05 Mei 07 07 07 07

Mei Mei Mei Mei

07 Mei 07 Mei 08 Mei 14-15 Mei 15 Mei 27-29 Mei 28 Mei 10 Juni 10-12 Juni 18 Juni 26 Juni 02 Juli 03 Juli 09 Juli 06 Aug 06 Aug 20 Aug 26-28 Aug 27 Aug 17 Sept 17 Sept 18 Sept 2 Okt

6

8e Oranjerit Gramsbergen Oldtimerdag Bennekom 2011. 2e H.O.T Randstadrit Bevrijdingsoptocht Oude voertuigen Nieuwerbrug Puzzelrit Ederveen. Bevrijdingsfeest Woerden. Oldtimer karavaan Utrechtse Heuvelrug Bloesemtocht Angeren Oldtimerdag De Bilt Huize Vlietlande rit Voorschoten. Oldtimerrit Antwerpen Wommelgem Kiwanis oldtimerrit Zeeland 0113 213197 Brezan Historische Rally for kids te Ede Oldtimerruilbeurs Groesbeek. Oldtimerdag Montfort.(limburg) 9e Kiwanis Classic Tourrit te Enschede B.C.N. Meerdaags-evenement 21e Lenterit HACC Culemborg T.A.C Eifeltour 2011 Oldtimerdag weekend Groede Oldtimerdag Vianen Oldtimerdag Saasveld Oldtimerdag Noordscheschut Historisch Vervoer Millingen a/d Rijn Oldtimerdag Diever Oldtimerdag Santpoort Bromfiets Toertocht Santpoort Oldtimerdag Ruinerwold Vehikel Oldtimerbeurs Utrecht Oldtimerdag Hattem Oldtimerdag Alphen a/d rijn Oldtimerdag Appelscha Blauwbuik Toerrit Eksaarde Najaarsrit


Naar de knoppen De winter is aangebroken en dat betekent dat de meeste van ons wat meer tijd hebben om hun hobby, het restaureren van oldtimers, uit te oefenen. Een van de dingen die hier ook bij horen is het opknappen van de autoradio. Na het zien van de vele uitvoeringen autoradio’s, die onze clubleden bezitten, is mij opgevallen dat er op veel radio’s geen bijpassende radioknoppen zitten. Ik zelf vond de bedragen die er op Ebay en beurzen voor gevraagd werden veel te hoog (meer dan 20 Euro per knop). Dat bracht mij er toe om zelf een paar knoppen te maken.

4

5

Hiervoor is het erg handig als je over een (kleine) draaibank kunt beschikken. Benodigd materiaal: 1 staafijzer 10mm ø 30 mm lang per knop 2 of meer M4 borgschroefjes 1 blikje polyesterhars met harder 1 blikje fijne polyester plamuur 1 spuitbus autolak in beige kleur.

6

7

De werkwijze is als volgt: 1 2

Zaag staafjes ijzer van 10 mm ø rond en 30 mm. lang. Boor in de staafjes op bijv. een draaibank een gat van 6 mm ø. De nu verkregen bussen zijn de basis van de knoppen.

8

3

meer gaten van 30 mm ø 10 mm diep. Boor onder de gaten nog een gat van 20 mm ø en 20 mm diep.

Zaag in de staafjes enkele sleufjes een één kant (15 mm) voor de grip van het polyester. Boor in een blok hardhout van 40 mm dik twee of

9

7

Boor onderin nog een gat van 10 mm ø door de rest van het blok. u heeft nu een mal voor een of meer knoppen. De mal van binnen glad schuren en goed met vaseline invetten. Enkele uren in laten trekken en zo nodig nogmaals invetten. Wilt u een perfecte knop vul dan het gemaakte gat met siliconenkit en maak een afdruk van een originele knop ingevet met vaseline. Sla met de hamer voorzichtig de metalen bussen met de gladde zijde naar beneden zover in de mal tot ze gelijk zitten met de onderkant

De zijde met de zaaggleufjes is nu zichtbaar in de mal. Maak van WC papier wat vochtige kleine propjes 6,5 mm ø en druk die in de bussen aan de kant van de zaagsneden (om te voorkomen dat er polyester in de bussen loopt). Maak per knop een borrelglaasje polyesterhars aan met de hardingspasta.


14 Breng met een vijl en schuurpapier de bovenkant in de juiste vorm. 15 Wanneer de knop geheel in vorm is moet deze meestal met wat fijne plamuur worden nabehandeld. Daarna goed schuren met waterproof schuurpapier 16 In de zijkant van de knop moet nog een gaatje van 3 mm ø worden geboord voor het borgschroefje. 17 Met een M 4 tap schroefdraad aanbrengen.

10 Giet voorzichtig in elke mal zoveel polyesterhars dat die tot aan de bovenkant is gevuld. Voorzichtig kloppen met een hamer om eventuele luchtbellen te verwijderen. 11 Na de uithardingtijd minimaal 3 uur kunt u de knoppen met een doorslag of M 6 bout uit de mal slaan.

12 Een oude houtbeitel van 25 mm breed kan opgeofferd worden om als draaibeitel te worden gebruikt. U slijpt deze dan eerst in de vorm van de knoppen.

18 In het verkregen schroefgat een M 4 borgboutje van 5 of 6 mm aanbrengen. 19 Het uit de knop stekende deel van de bus afzagen. 20 De knop in de gewenste kleur spuiten. (RAL 1013 of 1014). 21 Met een 6 mm boor het gat van de bus van binnen uitboren (propje papier etc. )

Soms wil de knop niet gladjes over de as van de radio glijden. Neem dan een 5 of 6 mm slijpsteentje in de Dremel en ruim daar het geboorde gat wat mee op. U heeft nu 2 of meer goed gelijkende knoppen. De M4 borgschroefjes zijn te verkrijgen bij www.conrad.nl of een model / spoorbaan winkel.

13 Plaats de knop in draaibank (met een kolomboormachine lukt het ook). Draai met de beitel voorzichtig het overtollige polyester weg.

Succes en bij vragen……. Gewoon even bellen 06-33307014 Fred Vermeulen.

8


En menige Borgward is daar weer vertegenwoordigd! Nu even to the point:......Dit keer ben ik bij: De gebroeders Bongers. Nadat de eerste ijs en sneeuw weer redelijk weggedooid waren, ging ik op een regenachtige zaterdag naar Velp onder de rook van Arnhem om daar een bezoekje te

Martie op bezoek bij: Op het moment dat ik aan dit stukje begin zitten we een paar weken na de Kerst. De eerste sneeuw en de gladheid hebben ons land alweer geteisterd en de Borgwards en al het andere erfgoed staan weer veilig op stal. Een jaar dat we afgesloten hebben met vele activiteiten. Voor mij is dat altijd het Amerika-gebeuren, de reis naar Hershey in oktober, waar ik voor 18 personen de volledige reis had verzorgd. Ook nu weer met vele hoogtepunten en waar een oldtimervriend met een heuse Ford model T naar huis ging. In 2011 hoop ik voor de 15e keer naar Amerika te gaan, dus dit blijft leuk en er blijft veel vraag naar de oversteek over de grote plas ..... .

brengen aan Eddie en Toon Bongers. Twee gezworen broers die ik ook al vaak op de Duitse treffens tegenkwam. Ik bewonderde hen vaak om de grote afstanden die in de Isabella’s werden afgelegd, veel met de rode Coupé van Toon en de witte limo van Eddie. Afgesproken werd bij Eddie’s huis. Hij woont daar prachtig, ook omdat hij schuin tegenover een dorpsslijterij woont met een prachtig uitzicht op de zaak. Om de beide broers uit elkaar te houden moet u weten dat ze nogal verschillen in lengte. Toon is de grote lange en Eddie de kleinste van het stel. Om een uurtje of 11 werd ik hartelijk ontvangen, begroet door Ed's vrouw en van koffie voorzien. Nadat ik de kamer betrad zag ik Eddie op de bank zitten met 2 krukken aan zijn zij. Hij was eind september van een steiger gevallen en had er 6 meter vliegles op zitten, wat resulteerde in een ruwe landing en een gebroken heup. Dus Eddie was al een tijdje uit de running. Toon zat aan de andere kant. Al gauw waren de gebroeders verhalen uit de oude doos aan het vertellen. Ed is geboren op 15 september 1951 in Hilversum, is getrouwd en heeft 2 dochters en sinds kort een kleinzoon. Dat is

Nu richten we ons op het nieuwe jaar, 2011 alweer. Dit begint fris met een aantal leuke beurzen zoals Bremen Classics Show; echt een must voor rijders van het merk van de rhombus, omdat dit de geboortestad is van ons Kruppstaal.

9


was dus ook de Coupé van zijn oudste broer, gekocht in de vroeg 70-er jaren, met het kenteken 81–36-GJ.

wel het mooiste dat je kan overkomen, vertelde hij later vol trots! Hij hoopt erop dat dit in de toekomst de potentiële opvolger van zijn hobby wordt, want de 2 meiden met aanhang tonen nou niet echt veel belangstelling. De tijd zal het uitwijzen, zodat als Ed ergens in de 80 is, zijn Borgward's goed terecht gekomen zullen zijn. We zitten dan zeg maar in het jaar 2031. Kleinzoon zal dan net 20 jaar oud zijn, dus we hopen er het beste van. Toon is op 23 augustus 1952 in Hoenderloo geboren, heeft 4 kids maar waarschijnlijk geen kans op volgelingen, want zijn 29-jarige zoon ziet het merk met de rhombus ook niet zo zitten, alhoewel hij wel iets met auto's heeft. We zitten in een bepaalde tijdslijn en voor een 29jarige is een Borgward al weer veel te oud. Ikzelf heb zoiets met auto's met houten wielen van begin 30-er jaren. Ze zijn gewoon te oud voor mij !!!!

“Hij zal er wel niet meer zijn”, zei Ed met een beetje weemoed in zijn stem. ''We hebben er wel eens met 8 man ingezeten'' zei hij, waarop Toon aanvulde ''Weet je nog dat we een keer meer dan 20 konijnen hadden opgescharreld en deze moesten mee. Ze liepen allemaal los door de Coupé … ha ha ha en dan ook nog eens met 4 man erin!!!!!” Toon’s eerste eigen Borgward kwam uit Ugchelen van Willem van Veenendaal, bij wie deze in 1979 werd aangeschaft . Het was een T.S. limousine. De liefde is nooit meer overgegaan, want regelmatig kochten de broertjes in die tijd voor 350 gulden een Borgward, reden daar weer een half jaar in en sloopten deze dan of verkochten hem aan een sloperij in Arnhem zuid.

De oudste broer van Toon en Ed is in Jakarta geboren, want hun moeder komt uit deze streken, terwijl de vader gewoon een ''Walanda'' is oftewel een blanke Nederlander, maar dit even terzijde. Ed was een jaar of 17 - 18 toen hij met Borgward in aanraking kwam. Zijn oudste broer had een Coupé gekocht voor 850 gulden en deze moest worden gekoesterd. Jongere broer Eddie waste deze en hield haar schoon. In ruil hiervoor werd dan wel eens 10 gulden gegeven door broerlief die op zijn beurt weer blij was met een frisse ruitenvrouw … . Het ging ook Toon niet anders. Als jongen van een jaar of 11 danste hij al om de auto's heen van oudste broer en deed de zelfde klussen. Eddie's eerste wagen

Toon’s rode Coupé stamt uit 1961 en hij kocht hem in 1980. Dit is dus al vele jaren zijn trouwe reisgezel! Deze wagen is onlangs van een nieuwe jas voorzien, weer in het kersenrood, wat Anjo voor 10


Heckflosser uit 1966 die ook in zeer goede staat verkeert, samen met een Volkswagen T3 die dit jaar zijn 25ste verjaardag zal gaan vieren. En er stond nog ergens een Lloyd verstopt onder een kleed, in een verlaten hoekje van de garage. Terug nog even naar de schuur van Eddie waar dus ook veel moois te zien is. Maar eerst moesten we samen langs het dorpsslijterijtje waar we bij de ingang spontaan linksaf sloegen. Het leek erop dat ook hier de klok in 1961 was blijven stilstaan. Een gezellig maar zeer eenvoudig etablissement met een geplaveide vloer met scheuren en schappen waarop flessen alcohol prijkten die stiekem riepen: ' Koop me ... koop me!!! We hebben dus duidelijk samen dezelfde interesses en hobby's! Ed kon die verleiding niet weerstaan en trakteerde mij op een fles bitterwater. Waar waren we ook alweer?? Oh ja … de weg naar de schuur/loods van Eddie. Een paar blokken verder dus, belandden we op het domein van Ed.

zijn rekening nam. De wagen is in Hongarije gespoten en ik moet eerlijk zijn: dit is erg goed gedaan. Het doet deze Coupé goed, de kleur is perfect voor zo'n wagen. Daarbij heeft Toon de welbekende Isabella combi van wijlen Bennie Loonstra. Deze combi komt volgens Toon van een orgeldraaier uit Den Haag en dat klopt. Ik vertelde Toon dat ik als kind van een jaar of 7 altijd met mijn moeder naar Deventer ging, zo eens per maand. Dan stond er op de promenade voor V&D altijd een draaiorgel te jengelen. We praten over 1965 – 66. ‘De Turk’, zoals het draaiorgel heette, stond dus recht voor de winkel. Want daar kwamen de meeste mensen langs zodat het koperen bakje van de orgeldraaier gevuld kon worden. Mijn moeder gaf mij dan een dubbeltje en zij wilde in ruil daarvoor zo'n 5 á 10 minuten van het draaiorgel genieten. Ik dus niet! Ik genoot meer van de trekkar van het orgel: deze Borgward combi. We hebben het hier dus over dezelfde combi, in de 70-er jaren aan het straatbeeld onttrokken omdat de orgelman het tijdige voor het eeuwige had verwisseld. De Borgward werd verkocht … aan Bennie Loonstra. Ook deze combi stamt uit het laatste jaar van Borgward, 1961. De witte limo van Toon is nog voorzien van alle originele rekeningen en papieren, zoals een radio die ingebouwd werd voor rond 150,- gulden. Broer Eddie heeft dus ook een ivoorkleurige witte en deze is vroeger van de oudste broer geweest. Beiden hebben ze dus een witte limo. Het is een toeval dat Eddie alleen 60 pk's op naam heeft staan en broer Toon voor het zwaardere werk gaat, de T.S.uitvoeringen van 75 pk. Ook hebben ze beiden een combi, waarvan die van Ed uit Zuid Afrika stamt met het stuur rechts en die van Toon uit Amerika. Toon heeft er dus 2. De rode van Ed uit Zuid Afrika is aanzienlijk beter dan de zwarte van Toon uit Amerika, dus de zwarte zal het onderspit moeten delven voor onderdelen voor zijn Afrikaanse vriend. Het dashboard en stuurgedeelte komen zeker van pas. Toon heeft verder nog een Mercedes

Zoals genoemd stond er de collectie van Eddie: onder een kleed een perfect gerestaureerde MG type A uit 1960, één van Ed’s vroege projecten, en een B.M.W. R 25 motorfiets uit midden 60-er jaren. Met die MG - A heb ik niks, aldus Ed . Deze staat te koop, dus als u interesse heeft in een Engelse vriendin erbij van rond de 40 jaar, hij staat zorgvuldig ingepakt bij Ed in de schuur. Maar het leukste wat er stond was wel de B1500 vrachtwagen. Deze stond al vele jaren op restauratie te wachten bij Bennie Loonstra en werd 11


hobby … . De achterspatborden zijn perfect nagemaakt in Hongarije, waar zelfs de felsranden nog origineel aanwezig zijn. Deze worden zwart gespoten. Het wagentje staat geregistreerd als een 56er. De chroomstrippen maakt Eddie zelf van

uiteindelijk toch verkocht. Hij is in goede staat hoor, zei Bennie destijds, maar dat was hij allang niet meer. Toen hij door Bennie aangeschaft werd zou het een gemakkelijk te restaureren project zijn, maar het wagentje heeft vele jaren buiten geslapen, wat zijn huidje geen goeds heeft opgeleverd, net als het toegepaste hout waar de houtwormen zich in genesteld hadden en hun buikje vol aten met Borgward-maal-tijden. Zodoende is het

een koperen U-profiel dat hij net zo lang buigt en beklopt tot het precies zo is als de originele aluminium strips. Deze alustrips zijn toch wat slapjes, wat doffer en minder sterk, dus dit is een prima alternatief. En Eddie maakt ze perfect na, dus beter dan nieuw. Al met al wordt het een mooier dan nieuw geleverd vrachtwagentje.

wagentje voor het merendeel letterlijk opgevreten, mede door moeder natuur. Maar voor een Borgward is er vaak redding, zo ook nu dus na bijna een kwart eeuw. Hij werd gered !!! Maar achteraf was deze zo slecht, dat er een donor gezocht werd. En die stond bij Borgwardvriend Geert Vossenbelt. Hij had ook een dergelijk soort vrachtwagentje en dat kon prima als donor fungeren. Sterker nog … de Loonstra-vrachtwagen werd uiteindelijk de donor. Om een lang verhaal kort te maken kwam de beste basis van Geert. Het achterpaneel werd omgeruild vanwege het dubbele ruitje en ook het dashboard werd verruild voor eentje met de tellers voor je neus en niet in het midden. Zo zijn er wel meerdere specificaties uitgevoerd en was er twijfel over de motor … . De originele motor zat vast, die van Geert was los en Antoon Vervoort had er nog één die in zeer goede conditie is. Deze zal uiteindelijk de 60 paardenkrachten gaan verzorgen. Het cabinegedeelte is ''snoepjesblauw jaren 50'' gespoten terwijl er delen zijn die een wat donkerder kleur blauw krijgen. Dit alles door Eddie's vrouw uitgezocht. Zo hou je ook je vrouw betrokken bij je

Ook voor de moeilijk te verkrijgen rubbers heeft Ed een alternatief gevonden. Het oude verspochte rubber wordt met zorg gedemonteerd, er word een houten gietmalletje gemaakt inclusief alle felsrandjes en Ed heeft een speciaal soort rubberkit dat men in de dakdekkerswereld gebruikt om duurzaam daken mee te repareren. Deze kit komt hier dus prima van pas. Eerlijk gezegd had ik Eddie een beetje 12


des-taxi te laat aankwam in hotel de “Vier Jahreszeiten” (Hartmann had 55 minuten nodig gehad van het bedrijf in Sebaldsbrück naar de receptie van het hotel) en hij betaalde de sekt.

onderschat, want als je ziet wat daar staat, krijg je respect voor het werk dat de broers in die schuur doen. Ik heb op de zolder van de schuur even een blik geworpen op de Afrikaanse combi en dit is ook een goede basis om te beginnen. Helaas stonden de auto's merendeels in winteropslag onder kleden, dus de plaatjes die ik voor u heb genomen zijn fragmenten van al het moois dat er stond. Ed heeft alle onderdelen die al een restauratiebeurt hebben gehad, netjes in dozen verpakt en in een speciale kast opgeborgen, waar de onderdelen als een bruidsschat worden bewaard. Hij had zelfs een spiksplinternieuwe kilometerteller met 1 testkilometer op de klok, nieuw in het doosje in vette folie zoals die vroeger bewaard werd bij de dealer. Deze komt later in het vrachtwagentje. Het was een gezellige middag met veel oude verhalen van de tijdelijk manke Eddie die nogal eens de trap opklom met één been, maar zonder angstige momenten om opnieuw een neerwaarts vliegavontuur aan te gaan. Toon en Ed: erg bedankt voor de gastvrijheid! En aan Ed kan ik een goed advies geven: Als je gaat vliegen, vergeet dan het vliegtuig niet … !!! Beterschap van mijn kant gewenst vanuit Olst an de Iessel..... Groeten van Martie en voor het nieuwe Borgwardjaar een goede gezondheid gewenst, niet alleen voor onze patiënt, maar voor ons allen!!!!!

Professor Focke begon met zijn werkzaamheden in Bremen op 1 augustus 1956. Hij werd terzijde gestaan door een kleine groep van deskundigen, waartoe ook de vluchtkapitein en testpiloot E. Rohlfs behoorde. Binnen twee jaar fabriceerden de uit 25 personen bestaande helikopterspecialisten een model, dat klaar was om te vliegen, nadat hij uitvoerig getest was. Deze “Kolibri 1” was een éénmotorige helikopter, uitgerust met een rotor die uit drie bladen bestond en die werd aangestuurd door twee hulprotors, die onder 90 graden aan de romp gemonteerd waren. Deze regelden hoogte en zijwaartse beweging van het toestel.

Auto’s voor in de lucht (vervolg) Opeens had de Bremer auto-industrieel alle tijd en beraamde met Focke de eerste plannen. Het feit dat Hartmann en Gieschen proostten met een goede, gekoelde champagne, stemde Carl F.W.Borgward tot nog meer tevredenheid. Hartmann had immers de weddenschap gewonnen. “De snelheid van mijn auto’s spreekt voor zich”, meesmuilde de achtenzestigjarige Borgward, toen hij in een Merce-

Deze Borgwardhelikopter had drie zitplaatsen. Naast de zitplaats van de piloot was nog een tweede, terwijl zich daarachter nog een derde zitplaats bevond. De romp bestond uit een stalen frame van buizen die aan de voorkant bekleed was met plexiglas, in het midden bevond 13


prestatie en veiligheid te kunnen realiseren. In het licht van deze ontwikkelingen, inzake werk, tijd en geld, was het toch een geweldige prestatie van deze relatief kleine, maar zeer actief Focke-team binnen het Borgward-concern, om binnen twee jaar met zeer beperkte financiële middelen een helikopter van de tekenta-

zich de aandrijving, die met metaal bekleed was en de achterkant met een soort stof. De topsnelheid was 160 km per uur, terwijl er normaal 140 km per uur mee gevlogen werd. In de zomer van 1959 voerde de “Kolibri 1” bijna dagelijks proefvluchten uit, gebruikmakend het daarvoor speciaal ingerichte terrein van de fabriek in Bremen. Deze “Kolibri 1” was de eerste Duitse helikopter na de oorlog, die de lucht in ging. Diverse investeerders ondersteunden ondernemer Borgward uit eigen financiële middelen zonder dat er, zoals thans gebruikelijk is, steun kwam van de overheid. De technische eisen die gesteld werden aan de bouw van een helikopter in de brede zin des woords, zijn veel hoger dan die gesteld werden aan de bouw

fel tot vliegen te brengen. Dit helikopteravontuur kostte de Bremer automobielfabriek, met een omzet van 622 miljoen mark, 4,3 miljoen mark, hetgeen voor deze privé onderneming zeker verantwoord was. De omvang van het Borgwardconcern volgde destijds direct na die van Volkswagen, DaimlerBenz en Opel en behoorde derhalve tot de top van de Duitse auto-industrie. Bij het typeonderzoek van een na de oorlog gebouwde helikopter kwamen zaken aan het licht die te maken hadden

van een automobiel. Dientengevolge werd Borgward geconfronteerd met een hele reeks moeilijkheden. Evenals de hele Duitse luchtvaartindustrie in de vijftiger jaren kwamen ook de Duitse helikopterfabrikanten voor het probleem te staan materialen en onderdelen geleverd te krijgen, voor zover die niet uit het buitenland konden worden betrokken. Dit probleem werd nog vergroot, doordat in het begin nog niet zoveel onderdelen en materialen nodig waren, waardoor het financieel niet verantwoord was hiervoor grote bedrijven te stichten. De buitenlandse helikopterfabrikanten, die zich allemaal stortten op deze eerste Duitse ontwikkelingen, hadden in deze periode veel tijd voor constructie en vlieguren en tevens miljoenen dollars geinvesteerd om hun hoog niveau van

met eisen voor helikopters, waar niet alleen Borgward mee te maken kreeg, maar die ook van toepassing waren voor andere helikopterfabrikanten. Deze eisen waren gebaseerd op Amerikaanse voor14


van de Kolibri 1 door de overheid, waren niet beschikbaar. De keuring werd niet uitgevoerd. Een miljoeneninvestering was voor niets geweest. Professor Focke stelde zijn baan als raadgevend ingenieur ter beschikking (vijf maanden voor het einde van zijn contract). De leden van zijn team moesten uitzien naar een nieuwe betrekking, nadat ook de “Weserflug” afzag van een verder vervolg van het Kolibriproject. Zelfs de verkoop van de beide helikopters voor onderzoeksdoeleinden aan het onderzoeksbureau in Braunschweig mislukte. Terwijl de technische gegevens naar de “Weserflug” gingen, belandden de prototypen op de sloop; uit elkaar gezaagd, gedemonteerd en van het instrumentarium ontdaan. Deze kregen zelfs niet eens een plek in het museum. Alleen de rotorkoppen en aandrijving belandden in het helikoptermuseum in Bückeburg.

schriften, die reeds verder ontwikkeld waren. Echter deze eisen waren niet van toepassing op de eisen welke gesteld werden door de Duitse overheid en moesten dus opnieuw bewerkt worden. De eisen voor de luchtvaart waren extreem hoog. Op 15 Mrt 1958 werd een door de overheid diepgaand onderzoek gepleegd aan de “Kolibri 1”, zoals o.a. dat het toestel honderd uur met volgas op één vaste plaats moest kunnen blijven draaien. Deze Borgwardhelikopter was 8,8 meter lang en woog 780 kg.

Voor Carl F.W. Borgward was de bouw van helikopters niet alleen een technisch experiment, hij zag vooral goede afzetmogelijkheden voor zijn “Auto’s in de lucht” bij politie en douane activiteiten, voor reddingswerk en voor inzet bij rampen zoals vervoer naar onbereikbare gebieden. De “Kolibri 1” onderscheidde zich van anderen door zijn eenvoudige bediening, bedrijfsmatig gemakkelijk mee om te gaan en bovendien erg economisch in gebruik. De constructie was vrijwel geperfectioneerd, toen eind januari 1961 het Borgwardconcern in financiële moeilijkheden geraakte. Met de beide testtoestellen was al 370 uur gevlogen en de testpiloot Ewald Rohlfs gaf de toestellen het predicaat “vliegtechnisch bijna helemaal perfect”. Het begin om de toestellen in serie te bouwen lag helemaal in het verschiet en professor Focke had al plannen klaarliggen voor nog grotere toestellen. Er was al sprake van modellen voor 35 personen, die passagiers kon brengen naar internationale luchthavens. Citaat Indes: “Helaas, de Kolibri V2 die van zeven zitplaatsen voorzien was, ging nooit de lucht in”. Op 7 Mrt 1961 begon Rohlfs aan zijn laatste testvlucht. Voor verdere experimenten ontbrak het geld. Zelfs de 38000 Duitse Marken die nodig waren voor de laatste technische keuring

Dit artikel is van Ulrich Kubisch en werd gepubliceerd in het Duitse blad Markt in 1984. Vertaald door Bert Haan Technische gegevens van de KOLIBRI I Hoofdrotor diameter: 9.40m lengte van de romp: 8.30m hoogte tot top hoofdrotor: 3.05m staartrotor diameter: 1.66m leeg gewicht: 800kg max. laadvermogen: 1200kg max. snelheid: 160km/h kruissnelheid: 140km/h stijgsnelheid: 240m/min verticale stijgsnelheid : 60m/min max. hoogte: 4500m max. zweefhoogte: 600m max. vluchttijd: 3.0h

15


Nederlandse Oldtimer Manifestatie Zuidlaren

Zuidlaren, 20 januari 2011, Geachte Oldtimer liefhebber, Van vrijdag 22 tot en met maandag 25 april 2011 (paasweekend) vindt in de Prins Bernhardhoeve in Zuidlaren als vanouds weer de aansprekende en historische Nederlandse Oldtimer Manifestatie plaats. Dit voor Zuidlaren traditionele internationale evenement is voor het laatst in 2005 in de Prins Bernhardhoeve georganiseerd geweest. Het evenement trok jaarlijks tussen de 15.000 en 20.000 bezoekers. In 2011 is de Nederlandse Oldtimer Manifestatie weer terug op de kalender van de Prins Bernhardhoeve. Grotendeels met de toenmalige werkgroepen van klassieke en Antieke Automobielen, Tweewielers, Motoren, Vrachtwagens, Bussen, Brandweerwagens en Agrarische oldtimers wordt de Oldtimer historie in Zuidlaren weer in ere hersteld. De manifestatie zal als vanouds weer geheel in het teken staan van ronkende motoren, veel glimmend chroom en de geur van dieselolie. De bezoeker kan dan eindelijk op de oude vertrouwde locatie in Zuidlaren weer de sfeer proeven van niet alleen een historisch evenement maar ook van de vele historische technieken en klassieke perfectie. Het is een geweldige opsteker dat dit altijd succesvolle evenement dit seizoen weer in Zuidlaren kan plaatsvinden. We doen er alles aan de tijden van weleer te laten herleven. De Oldtimermanifestatie zal omlijst gaan worden met een gezellige Paasfair op de buitenterreinen van de PBhoeve. Verder zullen er tal van activiteiten voor de kids en show onderdelen aan het evenement worden toegevoegd. Kortom, Zuidlaren zal met Pasen weer bruisen in de alloude Oldtimer sfeer ! U kunt zich nu , individueel en/of als Oldtimerclub, aanmelden als deelnemer aan de manifestatie. Bijgaand treft u het aanmeldingsformulier en de voorwaarden aan. Voor deelnemers met show items is er een kleine vergoeding beschikbaar. Meer informatie kunt u vinden op onze website www.oldtimermanifestatie.nl Wij zien met belangstelling uw aanmeldingen tegemoet. Mocht u vragen hebben dan kunt u uiteraard contact met ons opnemen. Met vriendelijke groet, John Franke

Organisatie: Easy Sport & Events BV Bezoekadres: Hanekamp 3, Zuidlaren Postadres: Postbus 67, 9471 AB Zuidlaren Telefoon: 050-4096900 E-mail: info@oldtimermanifestatie.nl

16


Nationaal Automobiel Museum verbazingwekkend als de paardloze koetsen uit het eind van de negentiende eeuw.

Oudste privé-collectie ter wereld De basis voor het Louwman Museum, ’s werelds oudste privécollectie automobielen, is in 1934 gelegd door de aanschaf van een toen twintig jaar oude Dodge, die nog steeds in het museum is te zien. Inmiddels omvat de verzameling ruim tweehonderddertig antieke en klassieke automobielen. Kenners beschouwen de collectie, bijeengebracht door twee generaties van de familie Louwman, als één van de mooiste ter wereld.

Sport-, race en filmauto’s De collectie omvat ’s werelds mooiste sport- en raceauto’s waarmee legendarische coureurs hebben deelgenomen aan diverse Grand Prix en aan races als Le Mans en Indianapolis. Automobielen van bekende personen zoals Elvis Presley, Steve McQueen en Sir Winston Churchill behoren eveneens tot de collectie.

De contrasten tussen majestueuze luxe automobielen en de eerste pogingen tot betaalbare gezinsauto’s zijn soms scherp. Er zijn automobielen waarvan er maar één of enkele zijn gemaakt en auto’s voor miljoenen mensen. Uit vormgeving en techniek spreekt het verschil tussen de culturen van de wereld.

Bijdrage aan de geschiedenis

Sommige tentoongestelde automobielen zijn ware tijdmachines. Ze zijn nooit gerestaureerd en bieden dus een zichtbare, bijna voelbare verbinding met het verleden. Elke automobiel vertelt zijn eigen verhaal en levert daarmee zijn eigen bijdrage aan de geschiedenis. Het zijn de spiegels van de cultuur.

Sommige automobielen hebben een rol gespeeld in films, waaronder de taxi uit de film The Godfather en de Aston Martin uit de Jams Bond-films Goldfinger en Thunderball.

Scherpe contrasten Het Louwman Museum is niet zomaar een automobielverzameling. De collectie straalt passie uit; liefde voor en kennis van de automobiel in al zijn verschijningsvormen. De imposante automobielen uit de jaren dertig, de tijd waarin geld geen rol leek te spelen, zijn net zo

Nederlands erfgoed komt ruim aan bod Uiteraard is ook het Nederlands erfgoed uitstekend vertegenwoordigd. Het Louwman Museum heeft de grootste collectie Spykers wereldwijd, maar toont 17


Wij hebben in november 2010 een bezoek aan het museum en hebben genoten. De automobielen zijn op geraffineerde wijze gegroepeerd zodat dat alles goed tot zijn recht komt. De zalen zijn qua vormgeving en afwerking afgestemd op de tentoongestelde voertuigen, zodat alles en harmonieus geheel vormt. Een echte aanrader dus.

ook de laatst overgebleven Eysink uit Amersfoort en natuurlijk een DAF 600 prototype uit 1957.

Daarnaast omvat de collectie ook andere auto's met een Nederlandse historie, zoals de Ferrari van ZKH Prins Bernhard en de oranje race-Porsche van jonkheer Carel Godin de Beaufort. Helaas staat er geen Borgward Isabella in het museum, maar we worden beloond met een Lloyd Leukoplastbomber. Gelukkig hangen er wel een paar emaille Borgward, Goliath en Lloyd borden.

De huisvesting De collectie is gehuisvest in een specifiek voor dat doel gebouwd museum in Den Haag, de stad waar P.W. Louwman een importschap voor Dodge- en Chryslerautomobielen begon. Het museumgebouw, ontworpen door de Amerikaanse architect Michael Graves, herbergt een grote ruimte voor het tonen van de collectie historische automobielen en is tegelijkertijd in harmonie met de historische omgeving.

Het Louwman Museum is geopend van dinsdag tot en met zondag van 10.00 uur tot 17.00 uur. Maandag gesloten. Entreeprijzen: € 13,50 p.p., groepen (min. 20 personen) € 11,- p.p., kinderen vanaf 6 jaar t/m 12 jaar € 7,50 p.p., kinderen tot 6 jaar gratis. Parkeren € 5,-. Men accepteert geen Museumkaart Honden zijn niet toegestaan Leidsestraatweg 57 2594 BB Den Haag Tel.: +31 (0)70 – 304 7373 info@louwmanmuseum.nl www.louwmanmuseum.nl

In het ontwerp is gebruikgemaakt van zowel moderne details als karakteristieke Hollandse elementen, zoals de steile puntdaken, waardoor de buitenzijde doet denken aan een koetshuis. De prachtige landschapsarchitectuur is geheel in evenwicht met het ontwerp van het gebouw, en is van de hand van de Nederlandse landschapsarchitect Lodewijk Baljon.

Annemieke & Fred Vermeulen 18


UITTERLINDEN

AUTOSCHADE

Eurogarantbedrijf Hemelstraat 20, 5425 VT De Mortel Tel. 0492 - 36 27 08

Vraag en Aanbod Aangeboden: Borgward Hansa 1800 4 deurs wit, Borgward Isabella Combi (met rechts stuur), Borgward Isabella op lpg (ex leswagen) Te bevragen bij Evert Toxopeus 010-2021244 ----------------------------------------

Gezocht: Voor reproductie Instructieboekje Borgward of Lloyd Arabella in goede kwaliteit. Fred Vermeulen 06-33307014 of redactie@borgwardclub.nl ----------------------------------------Vraag en Aanbod advertentie’s t/m 3 regels zijn gratis mits deze betrekking hebben op de Club doelstellingen . Voor alle overige advertentie’s ( ¼, ½, 1/1 pagina) gelden zakelijke tarieven, deze zijn opvraagbaar bij de redactie. Adverteren ! mail uw advertentie aan redactie@borgwardclub.nl of stuur uw advertentie naar het secretariaat.

19


Q

W

E A

R

T

Z

SECRETARIËLE ONDERSTEUNING OP MAAT KOMT U ER NIET UIT?? QWAZERTY SECRETARIAATSBUREAU HELPT U zó! met  Secretariële en administratieve werkzaamheden  Computerprogramma’s  Vertaalwerk Duits, Engels, Frans óók technisch …

MAATWERK EN KWALITEIT GEGARANDEERD!!! KIJK OP WWW.QWAZERTY.NL

Burg. Tutein Noltheniuslaan 20 7316 BJ Apeldoorn tel. 055 – 576 3990, fax 055 – 576 3992 e-mail: m.bilthof@chello.nl KVK 08141688

20

Y

Borgwaardigheden 24  

24e editie van clubblad Borgward Club Nederland

Borgwaardigheden 24  

24e editie van clubblad Borgward Club Nederland

Advertisement