Page 1

BORGWAARDIGHEDEN Het blad voor de Borgward liefhebber

Nr. 20 Winter 2010


2


Officieel clubblad van Borgward Club Nederland Secretariaat : p/a Oda v.d. Ameele, Haven 150 , 2182 JV Hillegom , Tel. 0252 – 520 953, banknummer 393191397 tnv Borgward Club Nederland te Apeldoorn Voorzitter: Bert Haan 059-8614235 berthaan@versatel.nl Secretaris: Oda v.d. Ameele 0252-520953 info@borgwardclub.nl Penningmeester: Martin Bilthof 055-5220127 mhjbilthof@chello.nl Technisch Adviseur: Evert Toxopeus 010-2021244 toxopeus@borgward.nl Website / Nieuwsbrief: Fred Vermeulen 072-5710588 redactie@borgwardclub.nl Techn. Ondersteuning: Vincent v.d. Velden 050-5263765 info@garagevandervelden.nl Techn. Ondersteuning: Antoon Vervoort 0413-474818 vervoort.am@planet.nl

Van de bestuurstafel Beste BCNers, Het eerste clubblad van het jaar 2010 ligt thans voor u. Ons eerste evenement van dit nieuwe jaar hebben we reeds gehad. Hiermede bedoel ik onze traditionele nieuwjaarsbijeenkomst in Herveld. Hierop terugkijkend kunnen we vaststellen dat dit een bijzonder gezellige bijeenkomst was en dat we vele leden de hand konden drukken en een gelukkig nieuwjaar konden wensen, m.a.w. de opkomst was geweldig, zelfs boven verwachting. Het geeft toch maar weer aan dat onze club leeft en dat de leden behoefte hebben weer eens gezellig met elkaar van gedachten te kunnen wisselen. Twee van onze bestuursleden, Martin Bilthof en Fred Vermeulen, konden door omstandigheden helaas niet aanwezig zijn. In deze periode van het jaar kunnen we ervan uitgaan dat de meeste Borgwards in een zekere mate van “winterslaap” verkeren. Toch waren nog drie leden met hun Borgward naar Herveld gekomen. Het laatste evenement, waar onze club aan heeft deelgenomen was de oldtimerbeurs in Eelde op 29 en 30 november. U weet misschien nog wel, de beurs waar we twee jaar geleden de 2e prijs kregen voor de beste clubpresentatie. We waren vertegenwoordigd met vier Borgwards, t.w. 2x Coupé, oude en nieuwe uitvoering, en 2x sedan, ook oude en nieuwe uitvoering. We hebben hier ontzettend veel belangstelling gehad. Ook hebben vele bezoekers onze nieuwontworpen flyer meegenomen. Hieruit blijkt wel, dat de naam “Borgward” nog bij vele mensen leeft. De organisatie van dit gebeuren was in handen van Vincent van der Velden en ondergetekende. Voorafgaand aan de nieuwjaarsbijeenkomst heeft uw bestuur een bestuursvergadering gehad. Eén van de zaken, die hier is besproken, is de planning van onze meerdaagse meeting 2010. Zoals al eerder is aangekondigd zal deze plaatsvinden op 4,5 en 6 juni en zal worden gehouden in Noord Holland in hotel “De Rijper Eilanden” te De Rijp. De clubleden Fred Vermeulen, Jan Sijtsma en Wouter Broers zijn druk doende met de organisatie hiervan. Binnenkort zult u hiervoor een uitnodiging ontvangen. Voorts is gesproken over onze traditionele najaarsmeeting. Deze zal worden gehouden in de Gelderse Achterhoek op 26 september. De clubleden Jos Cent en Frank Kuster hebben zich bereid verklaard de organisatie hiervoor op zich te nemen. Ook hiervan krijgt u vroegtijdig bericht. In het verleden is op een ledenvergadering al eens gesproken over het laten vervaardigen van sleutelhangers met ons clublogo er op. Hiervoor zijn thans offertes aangevraagd. Zoals u allen weet zijn we aangesloten bij de overkoepelende organisatie Fehac. Deze organisatie berust voornamelijk op inzet van vrijwilligers. Dit levert van tijd tot tijd toch wel eens problemen op. Omdat meer professionaliteit gewenst is, wil de Fehac overgaan tot het aanstellen van een aantal vaste, betaalde krachten. Dat zal, zoals de schatting nu is, €225.000 per jaar gaan kosten. Dit zal zeker consequenties hebben voor de jaarlijkse bijdrage, die oldtimerclubs aan deze organisatie moeten afdragen. Als hierover meer bekend is zullen we het u laten weten. Tot slot, wil ik u allen namens het bestuur een goed en veilig Borgwardjaar 2010 toewensen en hopen dat we velen, zo mogelijk allen, kunnen begroeten op onze clubevenementen. Bert Haan, voorzitter. 3


Goliath als David

Borgward was goed voor DM 50.000, zijn vrouw Elisabeth Rühl voor 40.000; de resterende 10.000 kwam van Friedrich Kynast, de driewielerspecialist van het concern. Deze overleed in 1950 en de erven verkochten zijn aandeel aan Carl. De productie van de driewielers begon in 1949 en in maart 1950 liep de eerste Goliath-personenwagen (GP 700) van de band. Er was een apart klein dealernet voor Goliath. De Borgward-agentschappen boden namelijk graag wagens met technische finesse aan en niet graag de brave Goliath met zijn kenmerkende tweetakt-oliepluimpje… Er stond dus slechts hier en daar een Goliath naast een gedegen Hansa 1500 in de showroom. Afgezien van kleine uiterlijke veranderingen werd de GP 700 zeven jaar ongewijzigd uitgebracht. De stinkende motor leverde 24 PK bij 688 cc en liep 1 op 12, ook naar tegenwoordige maatstaven nog wel zuinig dus.

Van de GP 700 tot de Hansa 1100 Er is nogal wat geschreven over de Borgward als bekendste modellenreeks van onze Carl F.W. Borgward. Interessant genoeg. Maar er is meer; ik (Martin Bilthof) kwam in een nummer van Oldtimermarkt uit 1985 een aardig artikel tegen over hoe Goliath ontstond, evolueerde naar Hansa en uiteindelijk als merk failliet ging, net na het eindigen van het grote Borgwardconcern zelf. Ik heb het artikel vertaald. In twee delen wordt dit verhaal in ons clubblad gepubliceerd. Hieronder als eerste deel het ontstaan van het merk Goliath en wat er gebeurde totdat de situatie dramatisch omsloeg. Inleiding De Goliathfabriek NV was om met oudtestamentische begrippen te spreken, de David binnen de Borgwardgroep. Het eerste en eigenlijk enige succes vormde in de periode van de grote geldzuivering in het naoorlogse Duitsland in 1948, het op de markt komen van de Goliath-driewieler. Deze loste het vroegere paard af en gaf de bezitter elke dag een paar uur slaap extra. De personenauto van Goliath kreeg nooit een echt marktaandeel. Zij zat in de schaduw van de grote aantallen Lloyds en het succesmodel Isabella. De verouderde productietechniek en de weinig aantrekkelijke tweetaktmotor maakten Goliath als autofabrikant van de onderste middelklasse tot een zwakke plek binnen het totale Borgwardconcern. De limousineproductie werd nooit lonend en in 1961 rolden er dagelijks nog maar 35 wagens van de band aan de Osterdeich in Bremen.

De PR-afdeling aan de Weserdeich bedacht als slogan: “Goliath – de wagen met hoge gebruikswaarde”. In vergelijking met de VW-kever had hij brede deuren en je kon zowel voor als achterin met drie personen naast elkaar zitten. Hij had moderne clignoteurs in plaats van ouderwetse richtingaanwijzers. Motor met versnellingbak en differentieel lagen als een makkelijk te demonteren geheel overdwars voor de vooras. In 1950 Het begin De ‘Goliath Werk GmbH’ werd op 10 augustus koste hij tussen DM 6420 en 6640 (limousine 1948 als geheel zelfstandige firma met een resp. cabrio). In 1952 kwam de Combi voor DM startkapitaal van 100.000 Mark opgericht. Carl 6250 op de markt. 4


Verdere ontwikkelingen In augustus 1955 kwam de GP 900 E op de markt, met een vermogen van 40 PK. De wagen kon ook met carburateur (GP 900 V) worden geleverd. Hij kreeg sierlijsten op de flanken en zag er nu minder kaal uit dan de GP 700. De 700 bleef daarnaast in productie. De verkoop bleef in verhouding met de andere onderdelen van Borgwards concern tegenvallen. Een paar getallen: in 1955 verkocht de Lloyd-fabriek 44.500 wagens, Borgward GmbH 18.000 en Goliath 12.750 (vergelijk met VW-Golf in 1984: 660.000 wagens). Goliath werd in 42 landen geïmporteerd, met name naar Amerika, waar hij tot de categorie ‘Kleinwagen’, d.w.z. Goggomobil et cetera werd gerekend. In juni 1956 kwamen er in San Francisco elke maand 150 wagens uit Bremen-Hastedt aan. In 1957 kwam Goliath met een grote verrassing:

Nieuwe techniek Na het overlijden van Kynast werd ingenieur August Momberger bedrijfsleider bij het kleinste onderdeel van de Borgward-groep. Hij bracht met zijn jarenlange loopbaan bij Auto-Union belangrijke tweetakt-ervaring mee. Hij zocht naar verbeteringen van de kleine Goliath-motor. Een goede acceleratie bij een lager brandstofverbruik dacht hij te bereiken met de al van de dieselmotor bekende brandstofinspuiting. Maar het samen met Bosch ontwikkelde injectiesysteem voldeed niet en stikte nog van de kinderziekten. De wagens van deze serie GP 700E (E voor Einspritzung) stopten er na een lange rit mee en reden na afkoeling zomaar weer probleemloos verder. De Goliath-technici waren radeloos; klagende klanten vertelde men iets over luchtbellen in de brandstofleiding; de “revolutie van de tweetaktmotor” (als ‘eigen roem’) bestond alleen op de tekentafel. Toen men er in was geslaagd de problemen op te lossen, liep de productie van personenwagens in 1952 op van 20 tot 50% van de totale Goliath-productie. Toch was de concurrentie steeds sterker voelbaar. Om de hoge prestatie van de 700 cc-motor flink

de overschakeling van twee- naar viertakt. Na eindeloos gepraat en gedraal moesten de technici erkennen dat een tweecilinder ondanks het injectiesysteem en de nieuwe carburateur te weinig perspectief bood. Door van het traditionele tweetaktsysteem af te stappen volgde Goliath de steeds veeleisender Duitse autokoper. Met het invoeren van de nieuwe watergekoelde viercilinder-viertakt lichtmetalen boxermotor kwam er een eind aan het permanente experimenteren.

te demonstreren, stuurde men in 1951 een gestroomlijnde en verkleinde versie naar het race-circuit bij Parijs. Het driewielige voertuig bereikte dan wel 38 wereldrecords, maar werd in de categorie als ‘motor-met-zijspan’ geregistreerd. Toch leed de publiciteit van dit halsbrekende ondernemen hier niet onder. De PR-afdeling van Goliath benutte dit volgens de regels van het reclamevak en benadrukte hoge kwaliteit, betrouwbaarheid en prestatievermogen van de Goliath-componenten. Belangrijkste record van de ‘Goliath-raket ‘was twee uur ononderbroken rijden met gemiddeld 155 km per uur. Een latere verbetering van dit record op de Hockenheimring kostte het leven aan coureur Hugo Steiner; hij kon de uit serieonderdelen samengestelde driewieler in de beruchte Stadbocht niet in bedwang houden.

Van Goliath naar Hansa De nieuwe “Goliath 1100” betekende ten opzichte van zijn voorgangers een aanzienlijke stap voorwaarts. De 40-pk-motor harmonieerde goed met de voorwielaandrijving. Hoofd Verkoop van Goliath bleef het driewieler-imago dwars zitten. Een Keuls blad schreef: “De Goliath is een behoorlijk pittige jongen; daarbij is de auto goed gelukt, veel beter dan zijn naam. Onbegrijpelijk is waarom de met tweetakt- en driewieler-imago belaste naam aan een wagen blijft kleven die helemaal geen gelijkenis 5


meer heeft met zijn verleden. Niet weinig geïnteresseerden zullen voorbij lopen aan deze zuinige, snelle, betrouwbare en aantrekkelijke auto omdat de naam Goliath aan iets heel anders doet denken.” Om deze ongewenste associatie voortaan te vermijden dacht men in 1958 na over de Hansatraditie van voor de oorlog. Heinz Kranz schreef in het tijdschrift ´Automobil´: “Van alle denkbare namen vind ik ‘Hansa’ het beste, omdat hij de wagen als een echte Borgward neerzet die hij in zijn nieuwe 1100-vorm ook is. Hij sluit ook goed aan bij de traditie, die van de uitstekende Hansa 1100 uit Sebaldsbrück in de dertiger jaren die je soms als echte veteraan nog wel eens ziet rond rijden.” In 1958 was Goliath als automerk dood en de Hansa 1100 kwam tot leven.

ring met standaard tweekleuren-koetswerk, veel chroom en verzorgd tot in de puntjes, zal hij op ieder internationaal podium voor verkiezing van de mooiste auto in zijn klasse hoge ogen gooien. Grote panoramaruiten geven een goed uitzicht naar alle kanten. Het dashboard is duidelijk en overzichtelijk van vorm, de meters liggen binnen de stuurwielomtrek in het zicht van de bestuurder. Prettig is ook dat een klokje, dashboardkastje en sigarettenaansteker standaardaccessoires zijn. Ook aan de veiligheid binnen is gedacht: dak en raamstijlen zijn met schuimrubber bekleed. De wagen ligt ook bij hoge snelheid en zijwind als de vanzelfsprekende ‘plank op de weg’. Er treedt ook op slechte wegen geen dweilen of nadeinen op; hobbelige wegen worden bijna geheel glad gestreken. De met een top van 120 km/uur heel snelle wagen heeft uitstekende remmen.Bij een nauwkeurige meting haalde hij bij 30 km/u een remvertraging van 7,4 m/sec². Dat grenst aan wat tegenwoordig technisch haalbaar is”. Vergeleken met de Goliath 1100 had de Hansa 1100 een aardig modieuze koets: spitse ‘Heckflosse’ en van achteren naar beneden afbuigende sierlijsten. Bij model 1959 liepen de omstreden sierlijsten weer recht naar achteren; voor de export zat er nog een embleem met ‘Tiger’ op. Bovendien verdween de ‘Goliath-tong met de roodwitte Bremer vlag van de grille, waren de ruiten groter en verving men de wandelstokschakeling (stang door het dashboard) door een stuurschakeling.

Het nieuwe Hansa-model Topmodel was een 2/2-zitter coupé met een sterke 55-pk-motor. Heinz Kranz: “Niet alleen op de racecircuits kan men zien dat de mensen van Borgward verstand hebben van motoren, ook bij de Alexander TS, maar het beste zie je dat bij de boxermotor van de Hansa 1100 die van meet af aan niemand heeft teleurgesteld. Speciaal de snelle 55-pk-motor sprak mij erg aan, die prestaties, duurzaamheid en zuinigheid in zich heeft verenigd. Tot nu toe werd ik nog niet tegengesproken als ik hem een van de beste van alle bestaande motoren noemde.” De Goliathfabriek adverteerde voortaan met

Tot zover het eerste deel over Goliath. Het tweede deel met de afloop volgt in de volgende aflevering.

Autoradio’s te koop Ik heb nog een aantal goed werkende Blaupunkt Autoradio’s te koop in diverse uitvoeringen, zoals: - Blaupunkt Frankfurt buizen radio, half transistor/buizen radio en all-transistor radio - Blaupunkt Köln all-transistor radio met en zonder I-pod aansluit mogelijkheid. Bovengenoemde radio’s zijn geschikt voor 6 en 12 volt en AM / FM ontvangst (mono). Onderstaande radio’s zijn geschikt voor 6 en 12 volt en aleen AM (middengolf) ontvangst. - buizen radio's zonder FM ontvangst. - all-transistor radio's zonder FM ontvangst. Inlichtingen Fred Vermeulen g.h.vermeulen@hccnet.nlof 06-33307014

“Hansa 1100, zeker van uw zaak” voor de beste ooit door hun gebouwde auto; eindelijk leek het merk verlost van zijn pruttel-imago. Daarbij was de pers voortdurend vol lof over de 1100: “Met zijn sportieve aantrekkelijke carrosserie en comfortabele interieur, benadert hij samen met het opmerkelijke vermogen van 40 pk, het Europese beeld van de ideale auto. In de luxe-uitvoe6


om aangeschroefd te worden en motorisch is ook .Het kwam er dus op neer dat eigenlijk niks weggedaan wordt. al veel voorbereiding getroffen. Als slotstuk toont Jos ons een Borgward vrachtwagentje, dat dik 30 jaar buiten heeft gestaan in

Het wordt een prestigeproject dat in de zomer van 2010 zijn aantree moet gaan maken op een van de treffens, want nu de vaart er eenmaal inzit, moet er ook resultaat worden geboekt, vind Jos. Mijns inziens moet dat aardig lukken. Nadat we werden uitgenodigd om een broodje te eten, werd door de 84-jarige moeder van Jos de tafel uitgebreid gedekt ; we konden ons verheugen op een lekker middagmaal ,met uiteraard echte Duitse broodjes erbij, nou die zouden wel smaken !!!!!! Jos woont samen met zijn bejaarde moeder in het huis waar ze al heel lang wonen en vroeger nieuw gebouwd hebben. Jos zal zijn tijd daar ook wel slijten. Zoals gezegd heeft Jos dus bij een broer die om de hoek woont een Heckflosser staan en deze werd na de maaltijd bewonderd, waarbij we ook kennis maakten met de broer. Hij bleek dezelfde ziekte te hebben als Jos, want bij het betreden van zijn schuur stonden er wat Mercedesen en een paar klassieke tractoren te pronken.... Die Heckflosser waar we het over hebben is na de bewuste Coupé aan de beurt, dus deze zal als het meezit in het najaar 2010 van de plek worden gerukt ,om het zelfde lot te ondergaan als de Coupé. Voorlopig hoeft deze 50-plusser zich niet te vervelen, mede omdat hij ook actief is in de Duitse club als “Schriftführer”,.een krachtige term die iets betekent als secretaris. Op de vraag van wat je het eerst moet wegdoen als het echt moet, wist Jos eigenlijk geen direct antwoord te geven, maar na lang denken zou hij de vraag omdraaien, van “wat zou ik nooit wegdoen”.....In ieder geval nooit de Borgward waar hij dagelijks in rijdt en de Jaguar E- type ook niet, omdat deze verschrikkelijk veel werk gekost heeft en nooit de Peugeot 203, omdat deze al heel lang in bezit is, want ook daaraan is hij erg verknocht

weer en wind en eigenlijk als verloren moest worden beschouwd. Maar Jos kwam dit wagentje op het spoor en bij het aanschouwen van het kentekenbewijs zag hij direct dat deze wagen een bepaalde gelijkenis vertoont, iets wat een wonder heet. De datum van afgifte was 26 februari 1958. Jos had dus altijd een tweelingbroer gehad zonder daarbij “Vermist” met Jaap Jongbloed te hebben ingeschakeld. Er is veel werk voor nodig om het wagentje weer te transformeren, maar de tijd zal het uitwijzen. Voorlopig heeft Jos genoeg aan zijn hoofd met deze projecten. En zijn dagelijkse zilver/blauwe coupe uit 1958? (Alweer 1958?) Deze heeft hem tot dit jaar nog nooit in de steek gelaten op zijn verre reizen naar de heimat, maar deze zomer schreeuwde deze

Dame om een nieuwe dynamo en benzinepomp........ach ja, na zo'n twintig jaar wil je ook wel eens vertroeteld worden als trouw werkpaard, wees nou eerlijk. En bewondering ging uit naar deze enthousiaste man ,die een passie heeft voor auto's in het algemeen, met Borgward als aanvoerder en naar hem die dagelijks voor zijn moeder zorgt Ik had tenslotte nog één vraag die mij op de lippen 7


Hopelijk leest er geen agent mee, want in Nederland ben je een zware crimineel als je alleen maar denkt aan dergelijk soort vergrijpen, laat staan dat je het nog doet ook. Lang leve de dictatuur in ons kleine kikkerland, zeg ik dan...... Het leven van Jos staat ook in het teken van snelheid, want tijdens de rondleiding stond onder een kleed ook een Italiaans snelheidsmonster op twee wielen te slapen. Zoals gezegd kwamen we op zaterdagmorgen aan, en de houtkachel bromde de thermometer al gauw naar de 25 graden..., lekkere ouderwetse warmte zeg ik altijd. Koffie en een versnapering stonden al klaar en we zaten gezellig aan de keukentafel. Nu moet ik eerlijk toegeven dat dit wel een vast ritueel is geworden, want we worden altijd hartelijk ontvangen, maar het bezoekje bij Jos nam al gauw een dagdeel in beslag. Deze man heeft dus een passie voor klassiek blik, heeft meerdere auto's in zijn collectie en koestert dus meerdere automerken, van sportief tot spartaans.

Martie op bezoek bij...... Het is zo langzamerhand voor mij net zo'n verrassing wie de volgende wordt om aan het woord te laten als voor u, want ik had totaal nog geen notie wie ik als slachtoffer zou opperen, totdat mijn kompaan Robert een afspraak met Jos Cent had gemaakt……. Ik kende Jos persoonlijk van de meeste treffens in Duitsland, want daar laat hij regelmatig zijn gezicht zien. Op een regenachtige zaterdagmorgen werden wij ontvangen in Netterden, net tegen de Duitse grens, waar Jos op 26 februari 1958 het levenslicht mocht aanschouwen. Jos werkt bij een machinebouwer die zich vooral bezig houdt met het maken van machines voor bakkerijen, die veelal op grote schaal fabriceren. Hij heeft de functie als hoofd werkvoorbereiding en stuurt een groep medewerkers aan. Hij heeft een opleiding werktuigbouwkunde op de M.T.S. gedaan en later daarbij autotechniek, waarna hij is gaan werken toen hij een jaar of 22 was.

Een van de eerste auto’s die Jos restaureerde was een Jaguar E type uit 1964, het mooie type met de gebogen glazen over de lampen en in de sport-kleur rood. Hij kent deze auto dan ook van haver tot gort en deze staat te blinken in de garage. Jos vertelde dat alleen de achteras al bestaat uit honderden onderdelen, zoals shim-plaatjes, schijfjes, lagers en keringen. Bij het in verkeerde volgorde in elkaar zetten klopt het hele verhaal niet bij montage en dan moet alles weer uit elkaar, om vervolgens in de juiste volgorde te worden gemonteerd.... Zenuwslopend werk dus. De Jaguar is aangeschaft in 1991 en drie jaar later gedocumenteerd op kenteken.

Zijn technische achtergrond is een rode draad in zijn leven geweest en is het nog. Ik vertelde Jos dat ik eigenlijk wel eens iemand wilde spreken die zijn klassieke vervoermiddel dagelijks gebruikt , en Jos was verbaasd over mijn vraag.... Ik rijdt toch ook dagelijks in mijn Coupé, zei hij. Nou dat kwam mooi uit, want wie kan er beter de betrouwbaarheid van een Borgward verwoordden, dan iemand die daar dagelijks in stuurt. Nou moet je weten dat er voor haastklussen een Porsche ter beschikking staat, die al een jaar of 7 dienst doet als ‘Rennmeister’, want voor een snelle vergadering in Duitsland gaat de zwarte Porsche de baan op en vanaf Jos’ huis zie ik de Autobahn, waar stevig op het gas kan worden getrapt op een zondagmorgen....; waar dan ook wel snelheden van 260 kilometer worden behaald en Jos doet dit ook met regelmaat, bekent hij. 8


Onder het afdak staat ook een Peugeot 203, waar de kratten zat; hij werd opgebouwd en rijdbaar hij regelmatig in rijdt. De 203 werd aangeschaft gemaakt, de andere werd aan de kant gezet ,en in Frankrijk en in 1979 op kenteken gezet. Bij het is 4 jaar terug bij de haren gepakt. Jos kwam destijds met Ulli Kotte in contact, die hem op een goed spoor bracht en hem met Borgward vertrouwd maakte. De rijdende eerstgenoemde Coupé van Borgward werd in 1987 gekocht en in 1990 van Hollandse

omdraaien van de sleutel begon het kleine 4 cilindertje trouw te knorren, net zoals de grotere broer Jaguar die een stevige zescilinder onder de motorkap heeft. Beide auto's reageerden direct op de tast van de contactsleutel, die kortstondig werd omgedraaid....Ook in de schuur achter het huis stonden wat zeldzame DKW's en lagen diverse onderdelen, waaronder een Mercedes 220-S motor. De DKW is van het type 1000 sp cabrio en werd in 1984 in Duitsland aangeschaft en in1986 op Hollands kenteken gezet. Ik vroeg Jos of bij die Mercedes-motor ook een

reisdocumenten voorzien. De andere Coupé heeft dus al zo'n jaar of zestien staan wachten op betere tijden en die zijn nu voor haar aangebroken, want het laswerk is al grotendeels door Jos gedaan en de wagen staat nu bij autoschadebedrijf Montferland in ‘s Heerenberg om verder strak gemaakt te worden. De deuren zijn weer roestvrij en passen perfect, het schuurwerk is reeds aangevangen, er wordt in de loze uren veel aan de auto gedaan. De bekleding is onder Duitse regie en is nu aan de

auto hoorde, zijn antwoord was bevestigend. Bij zijn broer om de hoek staat de Heckflosser uit 1962 op restauratie te wachten. Deze is na de Borgward Coupé aan de beurt , want daar gaan we het nu over hebben. We moeten een jaar of twintig terug naar de tijd dat Jos in het Duitse blad ‘Markt’ een advertentie zag met twee te koop aangeboden Borgwards Coupé. De ene was gesloopt en zat grotendeels in kratten, de andere was totaal verrot. De Coupé die dagelijks wordt bereden is het exemplaar dat in

finishing touch toe. Jos toont trots de achterpanelen en de achterbank, om ons een indruk te geven hoe het worden zal. Met de originele ruitstiksels erin verwonder ik mij over de precisie hoe mooi dit gemaakt is. Ook het stuur en dashboard zijn al aan de beurt geweest, net als veel ander klein spul. Alles in elfenbein. Verbazingwekkend is dat Jos met een computerfreesbank ook de zwaluwstrippen geheel heeft nagemaakt, die straks op de zijkant zullen prijken. Bumpers en chroom zijn in gereedheid gebracht 9


brandde. “Jos”, vroeg ik, “heb je geen vriendin of zo, met wie je jouw leven wilt delen”? “Nee!” was het antwoord resoluut. “Mijn relaties hebben nooit langer dan twee uur geduurd, langer hebben ze het nooit kunnen uithouden met mij. ”Ik denk dat ik je maar ga opgeven voor boer zoekt vrouw , oftewel autogek zoekt vrouw”, zei ik plagend tegen Jos. Ik denk dat een vrouw het heel goed kan uithouden op de plek waar Jos woont, alleen de vraag blijft dan natuurlijk...ook met Jos en dan langer dan twee uur? Ook de afloop van dit vraagstuk zal de tijd leren.

Algemeen Borgward Club Nederland (BCN) heeft de inhoud van deze nieuwsbrief met de grootst mogelijke zorg samengesteld, desondanks kunnen er onbedoeld typefouten voorkomen. Informatie in deze nieuwsbrief is echter ook afkomstig van derden (adverteerders, FEHAC e.a.). Deze derden zijn zelf verantwoordelijk voor de juistheid en volledigheid van deze informatie. BCN draagt voor de inhoud en voor de geplaatste advertenties/mededelingen geen enkele verantwoordelijkheid en sluit hierbij iedere aansprakelijkheid uit.

Mijn dag was helemaal goed en die van Rob ook, want de tijd vloog voorbij en we hebben nog nooit tijd te kort gehad eigenlijk, want Jos had nog genoeg te vertellen. Pffffffffffftt......dat was mij het dagje wel. Ik bedank via deze weg de altijd zo sympathieke en bescheiden Jos en zijn moeder natuurlijk ook. Zij hebben er samen een onvergetelijke dag van gemaakt. Tot schrijfs.

Club artikelen De onderstaande artikelen zijn tijdens de evenementen te koop bij Antoon Vervoort. Dames polo korte mouw € 25,00 Heren polo lange mouw € 27,50 Heren polo korte mouw € 25,00 B.C.N. vlag € 35,00 B.C.N. beker € 2,50 B.C.N. sticker € 1,00 B.C.N. briefopener € 3,50

Oh ja... Mochten er clubleden zijn die eigenlijk ook wel eens hun verhaal willen vertellenen dit niet zelf op schrift kunnen zetten.....Je mag mij altijd mailen of bellen natuurlijk. En wie weet sta ik de volgende keer wel bij u op de stoep. Groeten uut het altijd weer mooie Olst an de Iessel....Martie.

Vervang nu tijdig uw Radiateur van uw Borgward. Ga het nieuwe jaar in met een goede radiateur, zodat u niet op weg naar een treffen met koelproblemen langs de kant komt te staan...................... Ik heb nieuw gereviseerde Tropenkoelers op voorraad, met extra dik koelblok.... Direct monteerbaar en met 1 jaar garantie. Vraag naar de SPECIALE WINTERPRIJS. Martie Kamphuis. champhouse@planet.nl of 0570 563775.

Brand in garage Toxopeus Velen van u zullen inmiddels wel weten dat op 4 januari brand heeft gewoed in de garage van ons club- en bestuurslid Evert Toxopeus. Vrijwel de hele voorraad onderdelen, twee Borgwards, een kever cabriolet en de garage zijn afgebrand. Hun woonhuis is gelukkig gespaard gebleven. Dit is voor Evert en Corrie een enorme slag, want het was hun levenswerk. Ook voor de Borgward wereld is dit een grote tegenvaller. Velen ontvingen hun onderdelen van Evert. We willen Evert en Corrie heel veel sterkte wensen in deze periode en hopen van ganser harte dat de nasleep van deze gebeurtenis naar tevredenheid zo soepel mogelijk zal verlopen. 10


Oldtimers in vlammen op

De eigenaar van deze verloren gegane Borgward Isabella CoupĂŠ meldde zich gisteren, zwaar geĂŤmotioneerd, bij Toxopeus. "Alleen de velgen moesten er nog op, dan was hij klaar. Nu is er alleen nog een karkas." Drie auto's (twee van klanten) worden als verloren beschouwd, de vierde is zwaar beschadigd. "Bovendien had ik een enorme voorraad aan onderdelen. Ik heb 200 auto's uit elkaar gehaald en had, denk ik, het grootste magazijn van Nederland. Dat is allemaal weg." Het woonhuis ernaast kon gelukkig wel gered worden. "Er is wat waterschade, de ruiten zijn gesprongen en de achterkant is zwartgeblakerd, dus het valt mee. Maar het doet enorm veel pijn dat de garage weg is. Wat ik had, krijg ik nooit meer opgebouwd. Het is over", aldus de intens verdrietige Toxopeus. Het vuur ontstond aan het eind van de middag en werd al snel een grote uitslaande brand. De brandweer had moeite om voldoende bluswater

Door Germa Gravelan, ROTTERDAM - 4 januari 2010 "Mijn levenswerk is in vlammen opgegaan." Machteloos moest Evert Toxopeus maandagmiddag toezien hoe zijn oldtimergarage aan de Kralingseweg in Rotterdam helemaal afbrandde. Rond kwart voor vijf die middag was Toxopeus in zijn naastgelegen woonhuis bezig met de administratie, toen hij uit het raam keek en tot zijn grote schrik zag dat de sneeuw bij de garage helemaal grijs was. Toen pas zag hij de vlammen uit het dak slaan.

"Het vuur begon in de nok. De isolatieplaten, die brandwerend horen te zijn, vatten vlam en toen ging het heel snel", aldus Toxopeus, die in de schuur vanaf 1962 met eindeloos geduld en liefde auto's van het Duitse merk Borgward restaureerde. "Ik probeerde eerst zelf de brand te blussen, maar het moment dat ik naar binnen ging stortte het plafond al in. Ik kon niet verder en de rook was zo dik dat ik op de tast die twee meter terug naar buiten moest vinden." Desondanks probeerde de 67-jarige man nog om

te krijgen, doordat het water in de sloten langs de Kralingseweg bevroren was. Enkele gasflessen die in de bedrijfsruimte stonden, werden naar buitengehaald en gekoeld zodat ze niet konden ontploffen. De oorzaak van de brand is nog niet bekend. Overgenomen uit de Telegraaf 6 januari 2010

via een andere ingang een bijna gerestaureerde Borgward en een Volkswagen Kever Cabriolet uit de vlammenzee te redden. "Maar dat lukte niet en de politie heeft me daarna tegengehouden." 11


De volgende dag

De Borgward Sedan waar al vele weken aan was Na de alles vernietigende brand bleef voor Evert gewerkt is ook geheel verbrand en een Volswaen Corrie een voortdurende nachtmerrie en hoop gen Kever Cabrio. schroot over.

De Borgward Combi van Evert is flink beschadigd door de inmense hitte. Alles wat van aluminium of kunststof was is compleet gesmolten. Hier en daar wordt nog iets, dat in een doosje was verpakt in redelijke staat teruggevonden. Van de stapels pakkingsets,

Het woonhuis in gelukkig gespaard gebleven, maar ook daar is de achtergevel flink aangetast door het voor. De ramen zijn gesprongen en de kozijnen zwaar beschadigd. De garage en de magazijnen zijn compleet ver-

cardanhoezen raanrubbers etc. is niets meer over. Hier en daar komt er nog iets tevoorschijn wat de hitte heeft overleefd maar pas na grondige schoonmaak en polijst werkzaamheden zal blijken of het nog bruikbaar is. Van de aluminium versnellingsbakken is een

woest, alleen de metalen spanten en een deel van het dak zijn nog zichtbaar. 3 mooie oldtimers zijn verloren gegaan verloren. Een Borgward CoupĂŠ die bijna klaar was om afgeleverd te worden.

12


groot deel onbruikbaar geworden evenals de cardanassen. Motorblokken en andere zware metalen delen lijken de hitte te hebben overleefd, deels omdat zijn laag op de grond waren geplaatst en afgedekt waren door de stellingen er boven. Inmiddels zijn er zo’n 5 containers van 20m³ geheel gevuld met

schroot afgevoerd. Er zullen er nog wel een paar volgen. Gelukkig zijn er een aantal mensen die Evert helpen om de chaos op te ruimen. Er wordt met man en macht gewerkt om te redden wat er nog te redden valt. Evert werkt al hard aan noodoplossingen om zijn klanten te kunnen helpen en APK keuringen te kunnen verrichten. De garage zal, in beperkte

omvang, weer herbouwd worden, zodat wij over een paar maanden weer van Everts diensten en kennis gebruik kunnen maken. Het zal echter nooit meer zo zijn als vroeger. Gesteld kan worden dat met deze brand een grote hoeveelheid onvervangbare nieuwe en gebruikte onderdelen verloren is vergaan. Ik ben zelf ook een paar dagen bezig geweest met puinruimen bij Evert. Alleen dan ben je in staat om de omvang van deze tragedie goed te kunnen bevatten. Evert en Corrie nogmaals veel sterkte en rust in jullie verdere leven. Fred Vermeulen 13

Gratis onderdelen! Enige jaren geleden reden wij, Elly en ondergetekende, een oldtimerrit in de omgeving van Hellevoetsluis (hoe toepasselijk). Wij waren, gelukkig, de enige met een Borgward, want; op een tussenstop in Spijkenisse, kwam een wat oudere man naar ons toe en stak ons een uitbundige veer toe! "Mensen, wat een schitterende auto hebben jullie, ja, ik heb vroeger ook zo'n Borgward gehad, in de jaren zestig. Ik heb er nog wat onderdelen van in de schuur liggen" We waren gelijk klaar wakker, dat begrijpt u. We onderbraken de rit en gingen direct met hem mee naar zijn woning en ja hoor, in de schuur lagen de onderdelen, keurig verpakt in een doos en nog splinternieuw, met de rekening er nog bij! Op mijn vraag waarom hij deze artikelen besteld had, vertelde mij; ik had ze nodig voor reparatie, maar voordat ik er aan toe kwam, besloot ik de Borgward in te ruilen voor een Opel record (wat een verschil!) Hij vertelde niet of hij daar ooit spijt van had gehad. Ik was er blij mee want ik mocht de onderdelen gratis en voor niks meenemen. Komt zoiets meer voor? Ja, ik heb het namelijk nog een keer gehad. Toevallig in dezelfde regio. Daar moeten vroeger heel wat Borgwards hebben rondgereden...... Maar dit betrof gebruikte onderdelen, zoals koplampringen (niet mooi meer), triangels, uitlaatophangrubbers, een dashboard "piano" , ruitenwissers plus overbrengstangetjes en nog wat klein spul. Ook die kregen we gratis mee. Ja, dat zijn leuke dingen voor Borgward liefhebbers. Jammer genoeg komt dit steeds minder voor, maar we blijven hopen. Joop Sluis


Borgward Isabella vierdeurs

want, zo verklaarde hij, dat als Carl niet zo’n vierdeurs in productie wou nemen, hij hem zelf wel zou bouwen. In de boeken, die destijds over de Isabella-serie verschenen werd ook nooit met een woord gerept over deze vierdeurs, die Franz toch vol trots in zijn showroom stalde. “Vaak moesten wij geïnteresseerde klanten teleurstellen, die zo’n vierdeurs wilden kopen en daarna naar de eerstvolgende dealer gingen en

Ondanks, dat de Borgward Isabella een geprezen automobiel was, hebben destijds vele fans van dit automerk er bij Carl Borgward op aangedrongen de Isabella uit te voeren met vier deuren. Echter onze Carl, waarvan het gerucht gaat, dat hij nogal koppig en eigenzinnig was, is hier nooit op ingegaan. Ik stuitte op een artikel in het Duitse blad “Motor Klassik” met de titel “Familien Planung”, wat zoveel betekent als “Gezinsplanning”,waarin vermeld stond, dat er in 1960 toch al een vierdeurs Isabella rondreed. De eigenaar was de Zwitser Franz Hammernicks. Deze man, die verknocht was aan de Borgward Isabella en ook een Borgwardgarage had in de buurt van Basel, liet zijn bolide ombouwen door de fa. Dietrich, ook in Basel, van een tweedeurs naar een vierdeurs. De totale kosten voor deze metamorfose bedroegen destijds 4338,50 Zwitserse Franks. zich een Mercedes met vier deuren kochten”, zo De eerste rit, die deze vierdeurs maakte, nadat verklaarde mevr. Clara Hammernick. Eenmaal is Carl Borgward zelf bij Franz Hammerick op bezoek geweest, ook omdat Franz altijd coureur voor Borgward is geweest en zelfs de Carrera Panamericana voor Borgward heeft gereden. Steeds als Franz het gesprek wou leiden naar zijn vierdeurs, deed Carl dat af met de opmerking, dat het technisch gezien niet goed kon functioneren, omdat de Isabella daar gewoon niet geschikt voor was. Het tegendeel was echter waar, want de vier portieren sloten als een kluis en op slechte wegen was geen bijgeluid te horen. Ook later, nadat de lak nog maar nauwelijks droog was, was een Franz overleden was, verklaarde zijn weduwe rit vanuit Zwitserland naar Bremen. Hiervan zei Clara, dat het nooit de bedoeling van Franz is later mevr. Clara Hammernick, die zich de reis geweest de Isabella’s op bestelling om te bouwen toen nog goed herinnerde: “Ein Überraschungsnaar vierdeurs, zodat er een nevenbedrijf zou besuch war es, und wir waren ziemlich aufgerontstaan. Hij wou alleen aan Carl Borgward laten egt.” Dit onrustig gevoel werd gevoed door een zien, dat het wel degelijk mogelijk was een tweeopmerking van Carl Borgward zelf, die verklaardeurs Isabella om te bouwen tot een vierdeurs. de, dat ze in een auto reden, die er eigenlijk niet Als later Carl Borgward er op werd aangesproken toch een vierdeurs te construeren zei hij steevast: “Der ist schön, aber wir bauen ihn nicht.” Misschien speelde wel op de achtergrond het feit, dat de P100 in ontwikkeling was, welke wel werd uitgerust met vier deuren. Bert Haan. (Vrij bewerkt naar een artikel van Christiaan Steiger in Motor Klassik)

mocht zijn, want een vierdeurs Isabella was bij hem nooit van de band gerold. Echter Franz Hammernick, die behalve Borgwardspecialist ook monteur was, heeft zich hier niet aan gestoord, 14


15


Indien onbestelbaar retour: Haven 150 2182 JV Hillegom

UITTERLINDEN AUTOSCHADE

Eurogarantbedrijf Hemelstraat 20, 5425 VT De Mortel Tel. 0492 - 36 27 08 16

20e editie van clubblad Borgward Club Nederland  

Borgward Club Nederland

20e editie van clubblad Borgward Club Nederland  

Borgward Club Nederland

Advertisement