Page 1

KEES VERWEY Legendarische grootmeester in toptentoonstelling p o y e w r e V s e e K r 24 uu ey.org

w r e v s e www.ke Drie belangrijke vrouwen Pagina 2 & 3

Hoe Verwey levende legende werd in eigen stad Pagina 8

1

2

3

UW EIGEN VERWEY AAN DE MUUR MET LEZERSAANBIEDING Pagina 7

14 SEPTEMBER 2013 TOT 16 FEBRUARI 2014

Kees Verwey-De Haarlemmer


2

KEES VERWEY - DE HAARLEMMER

KEES VERWEY

Kees Verwey (1900 – 1995) schilderde het liefst in Haarlem op zijn atelier aan het Spaarne nr 108. Hij is een Nederlandse grootmeester bekend door zijn in olieverf op linnen geschilderde stillevens, zijn weergaloze portretkunst, zijn tekeningen en kleurrijke aquarellen die hij met voorkeur maakte van bloemen.

Als portretschilder werkte hij vaak in opdracht van bekende Haarlemse families. Wie nu op de kamer komt van de President van de Haarlemse rechtbank of bij de burgemeester op bezoek gaat in het Stadhuis aan de Grote Markt, zal op flink formaat geschilderde werken van Verwey aan de muur zien hangen. In Haarlem was de kunstenaar gedurende zijn lange leven een veelbesproken figuur. Hij voelde zich thuis in de stad en was bevriend met Godfried Bomans, Harry Mulisch, Lodewijk van Deyssel, Adriaan Roland Holst, Mari Andriessen en op latere leeftijd Charlotte van Pallandt. Ook was hij actief lid van kunstenaarsverenigingen zoals Teisterbant, Arti en Pulchri. Als hij niet aan het werk was wandelde hij graag in de stad en maakte een praatje met medebewoners. Zijn werk verkocht al-

tijd goed en was te bewonderen op tal van tentoonstellingen in diverse musea en galerieĂŤn. Nationale erkenning als belangrijk en eigenzinnig kunstenaar verwierf Verwey in 1978 toen het Amsterdamse Stedelijk Museum hem een ere-tentoonstelling gaf. Zijn magistrale Atelierstukken, die toen voor het eerst werden getoond, bezorgden hem nationale en internationale faam. Het omvangrijke oeuvre van de hoog productieve schilder is grotendeels in Haarlem geschilderd en eigendom van de door hemzelf opgerichte Stichting Kees Verwey. Het bestuur werkt nauw samen met het Frans Hals Museum om de collectie Verwey te beheren. Dat Haarlemmers en bezoekers van elders nu ook in het Historisch Museum informatie over zijn leven vinden is een aanwinst.

ATELIER ALS KOSMOS Zijn atelier was voor Verwey laboratorium en werkruimte tegelijk. Hij kon er eindeloos kijken naar de dingen om hem heen om ze vervolgens te schilderen. Hij wilde met zijn kunst getuigen van de schoonheid die steekt in de gewone dingen zoals een vaas, een kartonnen doos, gemberpot, oud lampje of verlepte bloem. Door de lichtinval op zijn atelier zag hij voorwerpen veranderen en stelde hij vast dat de alledaagse voorwerpen in zijn directe omgeving het mooiste waren. Hij schilderde het tafereel niet een keertje, maar honderd keer als het zo uit kwam. Zo ontstonden de nu beroemde Atelierstukken uit de jaren zeventig waarvan er enige nu weer te zien zijn in het Historisch Museum Haarlem. We kunnen vaststellen dat het atelier zijn echte wereld was.

Drie belangrijke vrouwen In de jaren dertig maakte de kunstenaar een modern zelfportret in de spiegel met wasbak op de voorgrond. Het werd een lievelingswerkje van hem dat lange tijd zoek was en 2 jaar geleden werd herontdekt.

Drie vrouwen hebben een grote rol gespeeld in het leven van Kees Verwey. Hij heeft ze vaak geschilderd en getekend. Zijn moeder was een anker voor hem. Ze hadden een sterke band die zijn hele leven bleef bestaan.


14 SEPTEMBER 2013 TOT 16 FEBRUARI 2014 HISTORISCH MUSEUM HAARLEM

DE HAARLEMMER

Vanuit zijn raam keek Verwey op het Spaarne dat hij verschillende keren schilderde. Een topwerk waarin zijn technisch kunnen meesterlijk tot uiting komt.

Kees Verwey 1900 - 1995

20 april 1900, geboren in Amsterdam.

1932:

Lid Kennemer Kunstenaars Kring, Pulchri Studio Den Haag en Arti et Amicitiae, Amsterdam.

1933:

Verwey exposeert in Waaggebouw, Haarlem en Koninklijke Kunstzaal Kleykamp, D.Haag

1945-1949 Medeoprichter en eerste voorzitter Hollandsche Aquarellistenkring. 1946

Links moeder, midden echtgenote en rechts vriendin charlotte van pallandt

Verwey huwde met Jeanne Tilbusscher in 1951. Zij kwam uit Groningen en ontwikkelde zich van boerendochter tot voortreffelijk mode tekenares en ontwerpster. Jeanne zorgde voor Kees en was de ideale gastvrouw in hun zeventiende eeuws huis aan het Spaarne. Als model kon ze niet aan hem ontsnappen en heeft hij haar honderden keren vastgelegd in schetsen, tekeningen, aquarellen en op schilderijen. Hij maakte de beroemde aquarellen van haar aan de keukentafel, samen met de poes of als ze ziek lag in haar bed. Charlotte van Pallandt, de vooraanstaande beeldhouwster, was een

belangrijke kunstvriendin waarmee de vriendschap op latere leeftijd zeer hecht werd. Donderdagavond was hun gezamenlijke eetavond eerst in Noordwijk en toen Verwey steeds maar ouder werd met een meegenomen pannetje in de woning aan het Spaarne. Ze exposeerden soms samen en waren beiden aan elkaar gewaagd als het er op aankwam wie de beste knorrepot was. Voor hun werk verwierven beiden veel respect. Zowel het beeldhouwwerk van Charlotte van Pallandt als de schilderijen van Kees zijn sterk in waarde gestegen. In de Nederlandse kunstwereld hebben ze het voortreffelijk gedaan.

Tentoonstelling Frans Hals Museum Haarlem

1947

Stedelijk van Abbe museum, Eindhoven

1948

Het Princessehof, Leeuwarden.

1950

Ere tentoonstelling Frans Hals Museum

1953

Museum Het Prinsenhof, Delft

1951

Verwey trouwt Jeanne Tilbusscher. Lid Societeit Teisterbant

1954

Stedelijk Museum Amsterdam. 30x1 portret tentoonstelling

1955

Neemt les in abstractie bij collega Jan Peeters

1958

De Lakenhal, Leiden

1959

Groninger Museum

1960

Rotterdam. Museum Boymans-van Beuningen

1961

Eerste gezamenlijke tentoonstelling met Charlotte van Pallandt in de Zonnehof, Amersfoort

1963

Rembrandtprijs van de stad Leiden

1968

Overzichtstentoonstelling Laren, Singer museum

1968

Rijksmuseum Twenthe

1975

Schiedam, Stedelijk Museum

1977

D端sseldorf Kunstmuseum

1978

Stedelijk Museum Amsterdam

1980

Dordrechts museum

1993

Frans Hals Museum opent Verwey Hal aan Grote Markt

1995

Kees Verwey overlijdt.

3


4

KEES VERWEY - DE HAARLEMMER

Van dirigent tot zelfportret Niet alleen Verwey maar ook andere schilders zetten een al beschilderd doek soms een tijdje weg om er later opnieuw naar te kijken en verder aan te werken. Met ingenieuze apparatuur waaronder x-ray en röntgen camera’s kunnen onderzoekers vaststellen of de schilder over een eerdere voorstelling heeft heengeschilderd en wat er ooit achter zat. Het mannetje Het werk van Kees Verwey uit 1985 getiteld ‘Het mannetje’ is een zelfportret

vol geheimen. Het is een groot formaat doek van 2 meter 20 hoog en 1 meter 40 breed. Een zelfportret, maar merkwaardig en mysterieus. Verwey schilderde namelijk nooit rechtshandig omdat hij links was. Zijn kwast hield hij in zijn linkerhand en door het palet stak de duim van zijn rechterhand.

Wat is er gebeurd? Verwey had een schilderij gemaakt van een dirigent met het dirigeerstokje in de rechterhand. Hij had het schilderij een tijdje weggezet in de gang bij

Haarlemmer in hart en nieren De aandacht voor schilder Kees Verwey (1900-1995) is volledig op zijn plaats in het Historisch Museum van Haarlem. Kees Verwey was een Haarlemmer in hart en nieren. Op zijn atelier aan het Spaarne nr. 108, maakte hij honderden kunstwerken die nu bij Haarlemse families en elders in Nederland aan de muur hangen en in museumcollecties zijn opgenomen.

zijn atelier met de voorkant tegen de muur. Na een tijdje moet hij het weer teruggehaald hebben in het atelier. In ieder geval heeft hij de voorstelling toen behoorlijk veranderd. In plaats van de dirigent maakte hij er een zelfportret van, de schilder aan het werk. De omhoog geheven rechter arm bleef op zijn plaats, omhoog, maar het dirigeerstokje werd veranderd in een penseel en in de linkerhand kwam het palet om de hoek kijken. De schilder aan het werk.

Het schilderij is beroemd door de kracht die het uitstraalt, de warme kleuren en omdat het de afgelopen jaren in Verwey tentoonstellingen in Nederland en België te zien was. De houding van de schilder doet trouwens sterk denken aan de dirigent. En terecht. Ze hebben veel gemeen. De schilder, en zeker Kees Verwey, dirigeert zijn eigen orkest, mengt kleuren en componeert ook nog eens de gehele voorstelling die op het doek verschijnt. Komt het zien!

“Kijken is beleven en om de belevenis is het mij te doen. Hoe langer ik kijk, hoe sterker nog de belevenis, die ik ervan ondervind.” Verwey

Gepassioneerd Invloed op het kunstenaarsleven schilder Zijn invloed op het Haarlemse kunstleven van de 20ste eeuw is aanzienlijk. Ook zijn tot op hoge leeftijd volgehouden, dikwijls enerverende sociale activiteiten met café en restaurantbezoek, hebben sporen achtergelaten in de Haarlemse binnenstad en maakten Verwey al vroeg legendarisch. Over hem doen nog steeds de wildste verhalen de ronde. Hij maakte zich zowel geliefd als gevreesd. Kees Verwey was een persoonlijkheid die men niet licht vergeet.

De liefde voor de schilderkunst kreeg Kees Verwey als kind met de paplepel ingegoten door zijn beroemde oom, de dichter Albert Verwey. Die had in zijn huis in Noordwijk aan Zee een grote collectie schilderijen van ondermeer Breitner, Toorop en Israëls, waarover hij enthousiast vertelde. Ook architect Berlage was familie.

Henri Boot was enige jaren leermeester van Verwey. Boot woonde aan het Klein Heiligland en had veel invloed op hem, schildertechnisch en in leefstijl. Verwey heeft zich losgemaakt van Boot’s invloed in het begin van de dertiger jaren. Hij ging toen losser schilderen en stelde zich open voor het werk van impressionisten. Vanaf dat moment heeft Verwey zijn eigen specifieke signatuur ontwikkeld. Kees Verwey kwam in 1931 definitief in Haarlem wonen en is er niet meer weggegaan. Haarlem was de ideale stad voor kunstenaars die de vrije en conventionele schilderkunst beoefenden. Ook musici, beeldhouwers, glaskunstenaars, fotografen, toneelspelers, schrijvers en

dichters verkozen Haarlem als hun vestigingsplaats. In 1937 gaf hij les aan de Haarlemse tekenclub De Acht, waar hij Jeanne Tilbusscher leerde kenden, met wie hij in 1951 trouwde. De talrijke kunststromingen die na de 2de wereldoorlog ontstonden gingen aan Verwey niet ongezien voorbij. Hun invloed op zijn stijl was echter matig. Hij was en bleef een individualist en hield vast aan eigen stijl, inzichten en visie op wat de schilderkunst voor hem moest zijn. Kees Verwey is 95 jaar geworden. Uit eerbetoon is aan de Grote Markt in Haarlem de Kees Verwey Hal naar hem genoemd. Er zijn regelmatig tentoonstellingen met werk van hem georganiseerd door het Frans Hals museum. Het Historisch Museum laat nu zijn werk zien vanuit historisch perspectief, als belangrijk inwoner van Haarlem, gesierd met de titel: Kees Verwey: De Haarlemmer.

“Het is een ontzettende bende, dat kan niet worden ontkend. Als ik nou niet zou schilderen, zou ik het een rommeltje vinden. Maar ik ben nog niet bezig of het is het mooiste dat ik op de wereld ontwaar. Een en hetzelfde onderwerp maar steeds weer anders”. Verwey


14 SEPTEMBER 2013 TOT 16 FEBRUARI 2014 HISTORISCH MUSEUM HAARLEM

5


6

KEES VERWEY - DE HAARLEMMER

Bestuur Stichting Kees Verwey zoekt assistentie De Stichting Kees Verwey is eigenaar van de nalatenschap van de in 1995 in Haarlem overleden kunstenaar Kees Verwey. De nalatenschap bestaat ondermeer uit een groot aantal kunstwerken waaronder stillevens, portretten, tekeningen en aquarellen. Veel werk is gedurende zijn leven door Kees Verwey verkocht aan musea en kunstverzamelingen van bedrijven en particulieren. Een omvangrijke collectie is eigendom van de stichting en wordt beheerd door het Frans Hals Museum.

positionering. Van geïnteresseerden wordt verwacht dat ze naast enthousiasme beschikken over vrije tijd om tegen onkostenvergoeding bij te dragen aan de realisatie van een van de volgende activiteiten:

Activiteiten 1. Een e-marketing project dat de be-

staande inzet van internet voor Kees Verwey actualiseert, uitbouwt en actief combineert met social media en andere digitale uitingen gericht op de positionering van de kunstenaar en zijn werk in binnen en buitenland. Communicatie ervaring, schrijftalent en webmaster en/of content management ervaring zijn nodig.

3. T  enslotte zoekt het bestuur naar vrijwilligers met ervaring in de internationale museum en galeriewereld. Zij worden ingezet bij de organisatie van tentoonstellingen, zoals de inrichting en marketing daarvan. Hun al bestaande ervaring, contacten en netwerken kunnen ze gebruiken bij het ontwikkelen, aanbieden en plaatsen van grote en kleine tentoonstellingen, educatieve projecten en reistentoonstellingen die Kees Verwey op de kaart houden.

Activiteiten van de stichting Om het werk van Kees Verwey toegankelijk en in de belangstelling te houden, organiseert de stichting tentoonstellingen, faciliteert publicaties, stimuleert en financiert onderzoek en verzorgt Verwey’s digitale aanwezigheid op het internet. Uit eerbetoon draagt een vleugel van De Hallen Haarlem Museum aan de Grote Markt, de naam Kees Verwey. In de Hallen werd door het Frans Hals Museum in de zomer van 2013 tijdens de drukbezochte tentoonstelling 100 jaar Nederlandse Portretkunst, de veelzijdigheid van Verwey’s portretwerk benadrukt in het Prentenkabinet.

Bestuur samenstelling Het huidige bestuur van de Stichting Kees Verwey bestaat momenteel uit vier personen: Max van Rooy, voorzitter, Hans Gobes, secretaris, Kees Bruinstroop, penningmeester en Marieke Sanders-ten Holte, bestuurslid.

Contact

Assistentie bij activiteiten gezocht Om het groeiend aantal activiteiten te kunnen realiseren is het uit vrijwilligers bestaande bestuur van de stichting op zoek naar assistentie. Er wordt gezocht naar in de Randstad wonende kunstgeïnteresseerden met ervaring in bijvoorbeeld digitale communicatie, e-marketing, kunsthistorie en (inter)nationale

Geinteresseerden wordt gevraagd via email contact te maken met de secretaris van de Stichting Kees Verwey, adres: hansgobes@gmail. com. De website van de stichting is

www.keesverwey.org

Koffietijd lezing over Kees Verwey in november Geef u tijdig op bij de balie van het Historisch Museum Haarlem Geïnteresseerden in het leven en werk van Kees Verwey kunnen zaterdagochtend 16 november 2013 in Haarlem een gratis lezing bijwonen over de kunstenaar. De lezing wordt gegeven door Max van Rooy, voorzitter van de Stichting Kees Verwey. Hij heeft de schilder zeer goed gekend en kwam regelmatig bij hem langs op het atelier. Van Rooy heeft diverse publikaties over Kees Verwey gedaan en kan naast schrijven ook uitstekend vertellen.

2. W  e zoeken ook vrijwilligers met een kunsthistorische achtergrond. Zij kunnen meewerken in een team dat de Verwey collectie van de stichting verder in kaart brengt, laat digitaliseren en optimaliseert. Nieuw onderzoek en studies naar aspecten van Verwey’s schilderkunst zullen in dit team worden aangezet en uitgevoerd.

Als u zich aan de receptie van het Historisch Museum Haarlem opgeeft met naam en adres, het liefst met uw email adres er bij, hoort u begin november op welke locatie in Haarlem de Verwey lezing wordt gehouden. U wordt vanzelfsprekend de 16de november met koffie ontvangen om 11 uur.

Geef u op in het museum.


14 SEPTEMBER 2013 TOT 16 FEBRUARI 2014 HISTORISCH MUSEUM HAARLEM

7

Lezersaanbieding Wie in bezit wil komen van een prachtige kees verwey litho krijgt nu de kans.

1

2

De Stichting Kees Verwey heeft opdracht gegeven van zes door Kees Verwey gemaakte aquarellen uit eigen bezit, museum kwaliteit litho’s te drukken in een gelimiteerde oplage. U kunt kiezen uit 6 bloemstillevens, speciaal uitgezocht. Liefhebbers zullen verrast zijn door de hoge kwaliteit en rijkdom aan kleur. Elke litho heeft een gelimiteeerde oplage van 25 en is handgenummerd. De prent is voorzien van een Stichting Kees Verwey preeg en draagt op de achterzijde het Kees Verwey studio stempel. De prenten in dikke passepartout achter glas zijn perfect ingelijst.

Afmeting Drie kleine prenten waaruit u kunt kiezen zijn ingelijst 53 cm hoog en 43 cm breed. Drie grote prenten hebben ingelijst een hoogte van 86 cm en zijn breed 69 cm.

3

4

Prijs De kleine prenten kosten inclusief lijst € 335,- de grote prenten kosten inclusief lijst € 435,- per stuk.

Grote korting Lezers van deze Kees Verwey special ontvangen € 50 korting op de aankoop van een grote prent en € 25 korting bij aankoop van een kleine prent.

Op is op Wilt u bij aankoop bijgaande bon ingevuld afgeven in het historisch museum haarlem waar de prenten te zien zijn en u uw keuze kunt maken. Het werk kan na aankoop meteen worden meegenomen.

5

6

Lezers aanbieding Haarlems Dagblad/ Stichting Kees Verwey Ja ik koop de Verwey prent nr. En ontvang de lezersaanbieding korting van 50 euro bij aankoop van een grote prent en 25 euro bij de aankoop van een kleine Kees Verwey prent. Deze aanbieding is geldig tot 31 december 2013 en sluit als de prenten eerder zijn uitverkocht.

Naam: Adres: Postcode: Stad: Email adres: Vul uw email adres in als u vriend wil worden van de Kees Verwey vriendenkring en uitgenodigd/ geinformeerd wil worden over toekomstige tentoonstellingen, de uitgave van boeken, lezingen over de kunstenaar en andere activiteiten.


8

KEES VERWEY - DE HAARLEMMER

KEES VERWEY IN HISTORISCH MUSEUM HAARLEM HET LEVEN EN WERK VAN GROOTMEESTER SCHILDER KEES VERWEY

Verwey werd levende legende Kees Verwey woonde en werkte vanaf 1931 in Haarlem en werd nog voor hij op hoge leeftijd overleed in 1995, een historisch belangrijke figuur in de stad. Hij werd geboren in Amsterdam in 1900. Omdat hij zo bijzonder kon schilderen en daarvoor op latere leeftijd nationale erkenning kreeg, met veel belangrijke tentoonstellingen in musea en galerieën, droeg hij in niet geringe mate er aan bij dat Haarlem een echte kunstenaarsstad is gebleven waar kunstenaars hun talenten op velerlei gebied ontwikkelen en aan het publiek tonen. Ook voor creatieve jongeren in allerlei disciplines zijn anno 2013 Haarlem en omgeving een aangenaam woon en werkoord. Het Historisch Museum Haarlem ligt aan het Groot Heiligland op nummer 47, schuin tegenover het Frans Hals Museum in dezelfde straat. In het museum vindt u een kleine maar sfeervolle presentatie over de rijke historie van Haarlem en omstreken. Wisselende exposities belichten bijzondere thema’s uit de geschiedenis van de regio Kennemerland. Het doel van het museum is de historie en het culturele erfgoed van de Haarlemse regio te bewaren en te presenteren. Het museum heeft in de collectie historisch materiaal waaronder tal van objecten uit de geschiedenis van de binnenstad en het industriële erfgoed. In het museum heeft de Stichting Kees Verwey nu de beschikking over twee zalen waar naast een selectie uit adembenemende aquarellen en schilderijen, informatie te vinden is over het leven van Kees Verwey. Hij was soms een knorrig mens maar kon ook vreselijk aardig zijn en mensen helemaal voor hem innemen. Makkelijk

in de omgang was hij niet. Er zijn talrijke anecdotes over hem te vertellen en in publikaties wordt dit veelvuldig gedaan. Hij leefde in de vorige eeuw, maar zijn voorkeur ging uit naar de 19de eeuw. De beweging van de Tachtigers, de literatuur van die tijd, de dichtkunst en de manier waarop men met elkaar omging, spraken hem aan. Dat kwam door zijn oom, de dichter Albert Verwey, die hem kennis liet maken met de grote kunstenaars van zijn generatie. De tentoonstelling Kees Verwey-De Haarlemmer is vol op zijn plaats in het Historisch Museum. Samensteller Maarten Bertheux toont enige grandioze hoogtepunten uit het werk van Verwey. Daarbij zijn prachtige aquarellen en met olieverf geschilderde Atelierstukken, zelden eerder tentoongesteld. Ze komen uit de collectie van de Stichting Kees Verwey.

Bij de museumwinkel zijn ook de zes Kees Verwey prenten te zien die door de Stichting Kees Verwey ter verkoop worden aangeboden. Een lezersaanbieding met grote korting staat in deze speciale uitgave. Wacht niet te lang. Dit is de kans een Verwey litho aan te schaffen voor een zeer aantrekkelijke prijs. Bezoekers aan het Historisch Museum Haarlem kunnen Groot Heiligland in het centrum makkelijk vinden als ze de verkeersborden volgen die naar het Frans Hals Museum verwijzen. Vanaf station, per fiets of met auto, het maakt niet uit. Het museum is altijd dichtbij. Kijkt u maar op de kaart. Van een bezoek zult u geen spijt hebben.

Groot Heiligland 47 - 2011 EP Haarlem. - Tel: 023-5422427 www.historischmuseumhaarlem.nl - www.keesverwey.org

GOOGLE ®

Openingstijden: Het museum is open op maandag van 12 tot 17 uur. Dinsdag tot zaterdag: Van 11 tot 17 uur. Zondag: Van 12 tot 17 uur. Met een museumkaart is de toegang gratis. Zonder museumkaart betalen volwassenen Euro 5,Groepen kunnen een afspraak maken als een rondleiding gewenst is.

Verwey Special Haarlems Dagblad  

Een speciale uitgave over een tentoonstelling van schilder Kees Verwey in het Historisch Museum Haarlem. Opdrachtgever: HC/HDC

Advertisement