Page 1

Tijdschrift voor reizen & recreatie om en op het water Nieuws over watersport, zeil- en motorboten, zeilvakanties en toervaren in België en de wijde wereld.

BOOT MAGAZINE Restauratie

Lona III, Britse klasse aan de Schelde

Middellandse Zee

Overwinteren aan boord of op het droge...

boot Düsseldorf

Spanning, spel en plezier

Culinair

Weet dat ik ze koester, de Zeeuwse oester nov. / dec. 2019 € 4,90 Editienr. 61

bootmagazine.be 1


Wij adviseren kunststof oplossingen alle technische adviezen en verkoop van koudhardende kunststoffen voor uw boot

reinigen

boven & onder de waterlijn

Herstellen

hout, polyester & metaal

onderhouden

polijsten en beschermen tegen uv- stralen

foulingstop

Biocidevrije en aangroeiwerende coating WWW.vossCHeMie-BeneluX.CoM WWW.v-sure.Be

2 bootmagazine.be


Uit de inhoud

BOOTMAGAZINE NR. 61 - NOV. / DEC. 2019

boot Düsseldorf biedt spanning, sport en plezier boot Düsseldof heeft de juiste adjectieven gekozen om het aanbod van om en bij de 2.000 exposanten uit alle geledingen van de watersport te omschrijven. Met bijna 250.000 bezoekers ‘s werelds grootste boten- en watersportbeurs, wordt ze van 18 tot 26 januari 2020 weer het indoor-trefpunt van de hele branche.

Overwinteren aan boord of op het droge...

Lona III, Britse klasse aan de Schelde Bart Carpentier heeft vijf jaar nodig gehad om een ​​oude ‘gaffer’, een gaffel getuigde kotter, nieuw leven in te blazen. Een beetje prettig gestoord? Het resultaat is fantastisch en ermee zeilen is een droom.

En verder...

Pleziervaartinspectie gaat voor sensibiliseren Lokale beurzen voor de gezelligheid... Stop de ‘cruise’-vervuiling Onderweg: ‘La canicule.’ ofte.. de hittegolf Graphic novel: Een zeevaarder zoekt het ongeziene- deel 4 Boek: Het Visboek van Adriaen Coenen

Het advies van onze ervaringsdeskundigen Peter en Annelies aan boord van zeiljacht Skadi: ,,Wij zijn tijdens onze reis van 5 seizoenen op 2 manieren gaan overwinteren. De eerste 2,5 jaar hebben wij permanent op ons schip Skadi gewoond en voor die woonsituatie een overwinterhaven gezocht. Je hoort dan bij de “echte” live-aboards en het schip blijft in het water.

Weet dat ik ze koester, de Zeeuwse oester Bij de opening van het Zeeuwse oesterseizoen werd de culinaire redactie van Bootmagazine uitgenodigd aan boord van Oestersleper BRU20 om een tocht te maken op het Grevelingenmeer, richting oesterbank GM39, in de buurt van Veermansplaat. bootmagazine.be 3


Lokale beurzen voor de gezelligheid…

V

an de om en bij de 50.000 internationale bezoekers aan boot Düsseldorf komt 11 procent uit België. Dat is een indrukwekkend cijfer en de lokale watersportbeurzen zullen het niet graag lezen. De business is waar de klanten zijn. Het is steeds duidelijker dat mensen met aankoopintenties of naar Düsseldorf of naar Cannes afzakken. Düsseldorf en in zekere mate ook Cannes zijn onmiskenbaar de Europese beurzen waar de botenbouwers hun gamma in de breedste zin tentoon stellen. En dat is essentieel voor kopers die willen vergelijken tussen formaten en uitrustingsniveaus.

Editoriaal: Leo Van Dorsselaer

vullen is een slecht idee. Beursorganisatoren zetten zodoende de focus van hun beurs op het spel en dat kan - en heeft al - nefaste gevolgen voor de bezoekersaantallen.

Naast dit alles is het aanbod van charter- en verhuurbedrijven een essentieel onderdeel van een lokale beurs. De verhuurmarkt gaat een mooie toekomst tegemoet omdat, zoals we eerder schreven, niet het bootbezit maar de bootbeleving vandaag centraal staat. Botenbouwers pikken daar gretig op in. Zo beleeft de Sun Loft 45 van Jeanneau in Düsseldorf zijn Europese première. De Franse constructeur ontwikHoe blijven BelJongeren verveling zich vrij kelde een ‘éénromps gisch beurzen of catamaran of movlug aan boord. ‘Gemengde’ nocat’ met 6 hutten lokale beurzen in het algemeen dan nog vakantieformules komen voor 12 personen, overeind? Dat kan speciaal voor de verhieraan tegemoet. door de aanwezigheid huur- en chartermarkt. van lokale botenDaardoor kunnen de bouwers, Nederland en Bretagne zijn daar prijzen voor een zeilvakantie zo goed als een mooi voorbeeld van, in België zijn die gehalveerd worden en komen ze binnen het ver te zoeken. Bij ons zorgt voornamelijk de bereik van een breder publiek. gezelligheidsfactor die de verenigingen en Maar ook de chartermarkt kan zich niet organisaties inbrengen voor tevreden beurspermitteren op haar lauweren te rusten. Een bezoekers. enquête in het kader van ‘Travel World’ op De lokale beurzen hebben een andere boot Düsseldorf wees uit dat bij jongeren aan functie gekregen, alleen willen de organisaboord van een boot de verveling vrij vlug toren dat nog niet gezegd hebben. Zij worden toeslaat. Gemengde formules waarbij het een ontmoetingsplaats van gelijkgestemden, bootleven gecombineerd wordt met fietsen, een gelegenheid om ervaringen uit te wiswandelen, duiken en tal van andere activiteiselen en zijn niet langer botenkoopbeurzen. ten, bieden hier een antwoord. Even van gedachten wisselen met je verzeDat wordt de nieuwe uitdaging voor de vele keraar, snuisteren in het aanbod van deze of lokale vertegenwoordigers van internatiogene ‘ship chandler,’ de nieuwe zeilkleding of veiligheidsuitrusting bekijken, demonstra- nale charterbedrijven. Zij kunnen niet langer volstaan met het doorschuiven van brochures, ties van de nieuwste elektronica uitrusting, maar dienen hun toegevoegde waarde te daar bieden lokale beurzen met hun lokale bewijzen door pakketten samen te stellen die vertegenwoordigers een ideale omgeving de reislustigen weten te verleiden. Werk aan voor. de winkel dus, niet alleen voor beursorganiDat branche vreemde bedrijven binnen satoren. gehaald worden om het beursoppervlak te

4 bootmagazine.be


Verzekeringen: HDI-Gerling NL / Delta Lloyd HDI-Global - Nationale Nederlanden - Euromex EUROMEX / Post & Co- / DAS Post & Co - DAS

5 We bootmagazine.be insure the yacht of all European citizens

www.indumar.be Thonetlaan 96 2050 Antwerpen Tel : 03/219.20.02 Fax : 03/219.20.04 info-insurance@indumar.be

polis op maat

tot 40% korting (no claim)

werelddekking

wedstrijddekking voor zeiljachten

ongevallen opvarenden

advies, begeleiding, taxatie

zekerheid en deskundigheid

onafhankelijke rechtsbijstand

bootmagazine.be 5


Registratiedocumenten.... er werden er 8.500 afgeleverd dit jaar.

Pleziervaartinspectie gaat voor sensibiliseren

,,H De pleziervaart in België is in goede doen, althans op basis van het aantal afgeleverde registratiedocumenten. ,,Dat waren er iets meer dan 8.500”, aldus Eric Hiele, HoofdscheepvaartdeskundigeTaakgroepchef Inspectie Pleziervaart bij het DirectoraatGeneraal Scheepvaart. 6 bootmagazine.be

et ging om 7.429 registraties voor zee en 1.160 voor de binnenwateren. Dat getal ligt ongeveer in lijn met de aantal brevetten dat uitgereikt werd in datzelfde jaar, alhoewel er geen direct verband is tussen beiden. In 2018 waren er 8428 examens afgenomen. Er werden 7687 brevetten inclusief ICC afgeleverd. Maar goed, het werkterrein van de Pleziervaartinspectie is zeker nog niet met droogvallen bedreigd als je weet dat in België in totaal 11.000 zeiljachten en 28.000 motorboten over een registratienummer beschikken. ,, In 2018 werden 1125 inspecties uitgevoerd, gelijkmatig verdeeld over de Maritieme- en Binnenwateren”, rekende Eric Hiele na. Dat zijn er op een paar tientallen na evenveel als de voorbije jaren. Maar opmerkelijk daarbij is dat het aantal inspecties waarbij een inbreuk werd vastgesteld in stijgende lijn


gaat. Was dit in 2015 nog 22 procent, dan liep dit op tot 27 procent in 2018, ongeveer gelijkmatig verdeeld over de maritieme- en binnenwateren. Dat betekent dat meer dan een kwart van de pleziervaarders niet in regel waren met bepaalde aspecten van de verplichte veiligheidsuitrusting, hun registratie of hun VHF Certificaat. Onze hoofdbetrachting is sensibiliseren. Wij willen de pleziervaarders duidelijk maken dat de regels en voorschriften er niet zijn om hen lastig te vallen, maar om hen te beschermen zodat ze op een veilige en verantwoorde manier hun vrijetijdsbesteding kunnen beoefenen. De vaststellingen en tekortkomingen worden door ons verder opgevolgd. Ernstige situaties kunnen aanleiding geven tot een boete.” Zou het kunnen dat de nieuwe reglementering de pleziervaarders parten speelt? ,,Neen, integendeel”, beklemtoont Eric Hiele. ,,De nieuwe reglementen zijn ingevoerd als vereenvoudiging en om een uniformiteit te bewerkstelligen.” Het is een kwestie van voortdurende sensibilisering en aandacht voor de veiligheidsaspecten. De comfortabele toestand aan boord van een pleziervaartuig kan immers door het ontbreken van kennis en veiligheidsuitrusting snel omslaan in een gevaarlijke toestand. Wat is nu de top 10 van de inbreuken? ,,Die is de laatste paar jaren nagenoeg onveranderd gebleven, alhoewel in 2018 de registratie de marifoon van de eerste plaats Tabel: TOP 10 INBREUKEN 2015-2018 (aantal vastgesteld) verdrong. Op drie blijft de brandblusser gevolgd door de noodsei• Marifoon Vergunning 84 96 46 103 nen. In verband met de registratie • Brandblusser 76 72 40 46 wil ik toch nog even opmerken • Noodseinen 53 45 30 38 dat het veelgebruikt Nederlands • Marifoon Certificaat 51 45 14 44 snelheidsnummer niet wordt • Registratie 34 76 29 118 erkend als buitenlandse registra• Reddingsvesten 21 22 13 33 tie. Dat nummer is immers enkel geldig voor de Nederlandse bin• Misthoorn 19 14 2 5 nenwateren.” • Roeispanen 14 5 3 3 • Dieptemeter

11

10

3

2

• Verzekering

10

21

7

33

Wat leren we uit deze inbreukenlijst?

,,Het aantal inbreuken illustreert het belang van de voortdurende inspecties en voorlichtingscampagnes. Immers de tekortkomingen op gebied van elementaire veiligheidsuitrusting, registratie en radiocommunicatie zijn en blijven groot. Te meer indien men de cijfers van de vastgestelde inbreuken extrapoleert naar de hele pleziervaart vloot. Het inspectiebeleid zal afgestemd worden op de implementatie van de nieuwe wetgeving. Op die manier bouwen we verder mee aan een veilige pleziervaart”, besluit Eric Hiele.

bootmagazine.be 7


De typische Cornish Crabber vloot was present in Southampton.

Southampton International Boatshow in Brexit-tijden

I

n september had in Southampton het grootste en voor sommigen het mooiste bootfestival plaatst. Een ver van mijn bed show zou men zeggen, maar toch wel heel belangrijk voor de contacten tussen Europa en het Verenigd Koninkrijk in onzekere Brexit-tijden. Men krijgt meer en meer de indruk dat de Britten de hele saga aan zich voorbij laten gaan. Maar de watersporteconomie bleef niet bij de pakken zitten. Zij namen de nodige voorzorgsmaatregelen om hun producten, zowel Britse als Europese, in de toekomst met dezelfde soepelheid te kunnen aanbieden. Belangrijke botenbouwers en dealers hebben dan ook afdelingen

Amfibievoertuigen in Southampton. Was Kapitein Zeppos een Brit? 8 bootmagazine.be

in verschillende landen en continenten die buiten het Brexit verhaal vallen. Daardoor hopen zij hun klantenbasis in het Verenigd Koninkrijk niet te verliezen. Tijdens de 10 beursdagen werden iets meer dan 100.000 bezoekers genoteerd die genoten van een mild en zonnig nazomers weertje. 600 boten, waarvan 300 in het water, waren te bezoeken en duizenden bezoekers maakten gebruik van de vele mogelijkheden om een proefvaart/wateruitstapje te maken. Na de teloorgang van de London Boat Show, is de boatshow van Southampton de belangrijkste geworden in het Verenigd Koninkrijk. Tekst en foto’s Georges Janssens


navex elektro Kapelstraat 75 - 2160 Wommelgem www.navexelektro.com

one-stop ‘power’ shop

Wij zijn met ‘power’ op onze nieuwe bestemming gearriveerd. Nieuw Adres: Kapelstraat 75 2160 Wommelgem Bent

u al klaar voor uw volgende bestemming? Met onze systeem oplossingen bent u alvast voorzien van de nodige stroom!

bootmagazine.be 9


boot Düsseldorf biedt spanning, boot Düsseldof heeft de juiste adjectieven gekozen om het aanbod van om en bij de 2.000 exposanten uit alle geledingen van de watersport te omschrijven. Spanning, sport en plezier zijn de ingrediënten die watersport tot een beleving doen uitgroeien. boot Düsseldorf is met bijna 250.000 bezoekers ‘s werelds grootste boten- en watersportbeurs en wordt van 18 tot 26 januari 2020 weer het indoor-trefpunt van de hele branche.

De indrukwekkende nieuwe Hal 1 maakt een betere indeling van het botenaanbod mogelijk.

“M

et de planning van de bezetting van de nieuwe hal 1, hebben we over de gehele vormgeving en indeling van de verschillende aanbodsegmenten van boot nagedacht. Het welbevinden van onze exposanten en de service voor onze bezoekers stonden daarbij duidelijk centraal”, verklaart boot-projectleider Petros Michelidakis. Op boot wordt hal 1 de thuishaven van middelgrote motorjachten van 30 tot 60 ft. (10 tot 20 meter) met een binnenboordmotor. In deze hal vindt men onder meer grote

10 bootmagazine.be

serieproducenten zoals Jeanneau, Bénéteau, Bavaria, Sealine en Greenline. Maar ook de populaire, gemoedelijke Nederlandse staaljachten zullen hier hun intrek nemen. In hal 3 speelt de funfactor en het aanbod voor starters een grote rol. Motorboten met buitenboordmotoren trekken hier de aandacht. Deze zijn in een 15 pk-versie ook zonder bootvaarbewijs te besturen. Onder het motto “start boating” is er competent advies voor ieder, die voor het eerst een boot wil besturen. De bezoekers kunnen er terecht bij niet merk gebonden experts voor onafhankelijk advies.


sport en plezier Nieuw begrip ‘super boats’ Hal 5 van boot Düsseldorf is aan het groeiende segment van luxetenders, chase boats en shadow boats gewijd. Onder het begrip “superboats” is hier alles wat luxueus, snel, innovatief en elegant is bijeengebracht. Exclusieve merken als Sacs, Wally, Frauscher, DeAntonio, Boesch, Fjord, Windy en Anvera zullen hun noviteiten in dit segment presenteren. Een “chase boat” of “shadow boat” is een stuk groter en luxueuzer dan een normale tender en begeleidt een superjacht op haar reis of doet dienst als exclusieve boot voor tochten.. Hal 6 blijft onveranderd het pronkstuk van het luxesegment op boot. Alle belangrijke namen binnen de superjachtbranche zijn hier aan boord en tonen hun sierlijke beauty’s. In ‘Beach World’ in hal 8 ontmoeten watersportfans elkaar om te surfen, kiten en suppen. Of het nu gaat om ‘The Wave’ of de flatwaterpool, beide mega-attracties omlijsten het producentenbereik van de trendsporten. In het zuiden van de hal ligt het activiteitenbassin en in het noorden de staande golf. Op boot 2020 zijn vrijwel alle merken van de scene aanwezig. De noviteiten binnen het segment van de vaste opblaasbare boten, beter bekend als ribs (inflatable rigid boats), en de kleinere dinghy’s (bijboten), zullen door de exposanten in hal 9 worden gepresenteerd. Toebehoren, binnenboordmotoren en uitrusting vormen het hart van de hallen 9 en 10 en een deel van hal 11. In de hallen 11 en 12 vinden we de grootste duiksporttentoonstelling ter wereld terug met meer dan 400 exposanten. De mondiale spelers van de duikbranche presenteren weer hun complete productenpalet.

‘Super boats’, alles wat buiten het ‘gewone valt. Luxe, extravagantie.....

26 procent van de bezoekers van boot is duiker of in duiken geïnteresseerd, maar wat nog frappanter is, bijna een derde van de bootbezitters is ook duikliefhebber. Voor al deze mensen is het Dive Center een populaire hotspot. Technisch wordt het aanbod op boot door de Water Pixel World aangevuld, die middenin het duiksegment is gelegen. Naast de nieuwste ontwikkelingen en innovaties rondom het filmen en fotograferen in en onder water, spelen hier vanaf boot 2020 workshops met de insiders van de scene een grote rol. De professionals geven tips en tonen tricks uit de spectaculaire onderwaterfotografie en leggen uit hoe videocamera’s en drohns bediend moeten worden. ‘love your ocean’ Voor alle watersporters is de bescherming van de zee een zeer belangrijk thema. Bij de stand van de ‘love your ocean’-campagne komt dit goed tot uiting. Samen met de Deutsche Meeresstiftung en Emily Penn, de ambassadrice van boot voor de bescherming van de zee, heeft deze actie internationaal inmiddels een enorme uitstraling gekregen. ‘love your ocean’ is een echte publiekstrekker van boot Düsseldorf. Travel World ‘Travel World’ toont de mooiste vakantiebestemmingen bij meren en zeeën in de watertoerismehallen 13 en 14. Charteragenten, jachthavens, house boat-aanbieders, maar ook hotels, cruise-ondernemingen en watersportregio’s zorgen ervoor dat de bezoekers naar hun volgende vakantie aan of op het water verlangen. Het ‘Travel World’bootmagazine.be 11


Vanaf boot 2020 zijn er in Düsseldorf drie hallen aan het zeilen gewijd. De grote namen uit de scene zijn natuurlijk aanwezig: Hanse, Bavaria, Hallberg Rassy maar ook Oyster en Nautors Swan zijn weer aan boord. Samen met de producenten van innovatieve boten zoals de Bente, wordt een veelzijdig, internationaal beeld van een innovatieve zeilscene gepresenteerd. ‘public voting’ voor ‘ocean tribute’ Award De onderscheiding ‘ocean tribute’ Award, uitgeloofd door de Vorst Albert II Stichting, de Deutsche Meeresstiftung en boot Düsseldorf, wordt in januari 2020 uitgeloofd. De stichting uit Monaco en boot Düsseldorf hebben het prijzengeld naar 20.000 euro verhoogd. ‘Zeilen’, de ziel van de watersport van klein tot groot vertegenwoordigd.

podium biedt een bont programma met tips over vakantiebestemmingen, charter- en house boat-vakanties of spannende tochten per kano of kajak. De hallen zijn het vakantie- en toerismecentrum van boot. Het veelzijdige aanbod van bestemmingen wordt aangevuld met hotels, die alle mogelijke vormen van watersport aanbieden. Hier worden ook mensen die nog geen actieve watersporter zijn, door het plezier van een vakantie aan het water geïnspireerd en aangestoken. Het thema ‘reizen’ heeft zich tot een bijzonder highlight van boot ontwikkeld en neemt inmiddels met de hallen 11 tot en met 14 een grote tentoonstellingsruimte in beslag. Van duik-hotspots tot een vakantie aan, op of in het water. De bijzondere meerwaarde voor de bezoeker is, dat de droomvakantie direct op boot kan worden geboekt. De ‘ziel van de watersport’ Zeilen is de ziel van de watersport! Met het zeilen is het reizen over rivieren en zeeën begonnen: de eerste bekende afbeelding van een schip met zeilen bevindt zich op een Egyptische tekening uit Luxor, 5.000 v.C.

12 bootmagazine.be

Alle instituten, organisaties, onderzoeksbureaus en projecten die zich inzetten voor de bescherming van de zeeën en binnenwateren, kunnen deelnemen aan de ‘ocean tribute’ Award. Een jury van experts kiest uit alle inzendingen vijf genomineerden, waarvan de projecten vanaf midden september op de website van de award - oceantributeaward. boot.de - worden gepresenteerd. Voor het eerst wordt ook het publiek uitgenodigd om aan de verkiezing van de winnaar deel te nemen Laat het duidelijk zijn, op boot Düsseldorf is zowat de gehele wereld van de watersport te gast tijdens negen beursdagen van 16 tot en met 26 januari 2020. Zij presenteren hun aanbod in 17 beurshallen op 220.000 vierkante meter. België is goed voor 11 procent van de internationale bezoekers, Nederland 17 procent. Uit België nemen 21 exposanten deel, uit Nederland zakken 139 bedrijven af naar Düsseldorf. De meest gunstige tickets voor boot Düsseldorf zijn voor maandag- tot en met donderdagmiddag vanaf 14.00 uur. Dan kost een ticket in de online voorverkoop slechts 10 euro. Alle entreekaarten kunnen op http://bit.ly/boot2020ticket worden besteld.


Bezoek onze vernieuwde website: www.marine-technics.be

Pleziervaart verzekerd!

En ‘like’ ons ook op Facebook: Marine Technics Zeebrugge

Wanneer materiaalbreuk geen optie is...

bootmagazine.be 13


Nieuwe Electric Drive serie van Yamaha Yamaha presenteert een nieuwe Electric Drive-serie, ontworpen om vaarplezier te combineren met milieuvriendelijkheid, geen significante verontreinigende emissies en altijd een extreem laag geluidsniveau. Naast de zoetwaterserie werd ook een nieuw zoutwatermodel aan de reeks toegevoegd. Het MX18 model uit de Yamaha Electric Drives-serie is voorzien van de de Digital Maximizer, waardoor de motor tot vijf keer langer kan draaien bij één keer opladen. De MX18 beschikt ook over een variabele sleeptoerentalregeling waardoor de snelheid nauwkeurig in te stellen is. De motoren leveren alleen het vermogen dat men nodig heeft, waardoor men de accu kan sparen voor langer vaarplezier. MS20 voor zout water Het nieuwe MS20 model, met zijn geavanceerde corrosiebescherming, is ontworpen om zelfs onder de zwaarste zoutwateromstandigheden goed te presteren. De behuizingen van de unit zijn gezandstraald en worden daarna gecoat met aluminium om oxidatie en roest te voorkomen. Vervolgens biedt een laatste laag poedercoating ultieme bescherming aan de motor. De MS20 is gebouwd met een intuïtief, gebruiksvriendelijk ontwerp en levert 20,4 kg vermogen en nauwkeurige wendbaarheid. Dankzij de kracht van Digital Maximizer beschikt men over meer batterijcapaciteit.

14 bootmagazine.be


Marina Yachting Center, importeur voor JEANNEAU, PRESTIGE-YACHTS & FOUNTAINE PAJOT

Marina Yachting Center, importeur voor JEANNEAU, PRESTIGE Yachts & FOUNTAINE PAJOT Catamarans Catamarans nodigt u uit aan boord van hun yachten tijdens het Yachting Festival de CANNES. nodigt u uit aan boord van hun yachten tijdens NAUTIC, Parijs van 7 tot 15 december 2019 11-16 september in de Vieux Port, nabij ingang Quai Max Laubeuf

New 67

585_JNO_SO490_Voile_et_voiliers_230x300_FR.indd 1

02/11/2017 16:46

Sao

Y

Create timeless memories as you experience spectacular destinations with those you love. Fountaine Pajot’s range of sailing catamarans has been designed with remarkable living space and superb levels of comfort and performance so you can share all the pleasures of a premium cruising lifestyle....

40 / 44 / 47 / 50 / 58 / 67 w w w. c a t a m a r a n s - f o u n t a i n e - p a j o t . c o m COM MATERIALS 21x29.7_2018 VA.indd 1

20313_JNO_Prestige520_MotorBoat&Yachting_230x300_GB-F.indd 1

05/07/2017 11:45

Maak een afspraak met Xavier Royaux op de Cannes Boatshow xavier@marinayachtingcenter.be T. 059/32.00.28

www.marina-oostende.be

yachting center

bootmagazine.be 15

BVBA


Stop de ‘cruise’-vervuiling

N

ieuwe vormen van vakantiebesteding zitten in de lift, zowel wat betreft de bestemmingen als de invulling. Dat had Thomas Cook onvoldoende begrepen, met de nare gevolgen van dien. In plaats van de zwembaden in de all-in ressorts te bezetten, laten toeristen zich steeds vaker verleiden tot all-in cruises. Mega cruiseschepen spuwen om de zoveel tijd hun lading uit over de kuststeden, riviercruises doen hetzelfde in onze plaatsen langs stromen en rivieren. Niets mis mee zou je denken, alleen hebben de cruisemaatschappijen maar 1 ding voor ogen, hun reizigers voor al hun ‘natjes en droogjes’ in de eigen tent houden. Ze dropCharter en bootverhuur pen hun ‘excursionisten’ op een welbepaalde liefst een historisch waardevolle stad zijn zinvoller voor de lokale plek, of monument. Voor de honger en de dorst toeristische economie dan toeslaat pikken ze hun publiek weer op. Zo beperken zij de mogelijkheden op lokale de cruise business. consumptie tot een minimum. Al de benefits voor de cruise organisatie, de last vervuiling, verontreiniging wordt afgewenteld op de bewuste steden en locaties. Hun return voor die overlast? Nul, nihil, nada. Dat geldt voor de grote cruisemastodonten evenzeer als voor de riviercruises. Maar het begint de toeristische regio’s stilaan te dagen, ze willen het cruise-toerisme aan banden leggen. Venetië, Barcelona, Dubrovnik en dichter bij huis Brugge nemen maatregelen om het overtoerisme in te dijken. We stelden het een tijdje geleden vast tijdens een tocht op de Douro in Portugal. Een ‘riviercruise’ stortte een paar 100 toeristen uit over

16 bootmagazine.be


een godverlaten stadje, die kuierden er een uurtje rond en voor het vieruurtje werden ze weer aan boord gemaand. Dat de lokale inwoners aan deze ‘stoepbezetters’ weinig of niets overhouden is duidelijk. Contrast In scherp contrast daarmee staat het boottoerisme op mensenmaat. De bootverhuurders en chartermaatschappijen verdienen een aanmoediging omdat zij bijdragen aan het lokale toerisme op een mensvriendelijke manier en op menswaardig niveau. De boottoeristen frequenteren de lokale marktjes of bakkers, bezoeken plaatselijke restaurants en menig sluiswachter slijt zelfgemaakte confituur of wijn, bier en groenten van de plaat-

selijke producenten. De havenrestaurants en -cafés zijn vaste ontmoetingsplaatsen voor de zeilcharters, de leuke adresjes worden gul gedeeld. Zo leveren bootverhuurders en charteraanbieders een bijdrage aan de lokale toeristische industrie, dit in scherp contrast met de cruiseorganisatoren die de lokale charme komen opsnuiven en alleen hun duit in het zakje doen op vlak van ‘overtoerisme’. Het lijkt ons dan ook zinvoller voor de lokale ecnonomie te investeren in aanlegplaatsen en infrastructuur om het de pleziervaarders makkelijk te maken dan te voorzien in mega aanlegplaatsen voor cruiseschepen. (lvd)

Maritieme man van het Jaar 2019

D

e Vlaamse vereniging van maritieme en logistieke journalisten (ESPA) heeft Jo Van Moer verkozen tot Maritieme Man van het Jaar 2019; de uitreiking van deze award gebeurde op een talrijk bijgewoonde receptie in het bedrijf Van Moer Logistics in Zwijndrecht. Jo Van Moer is een internationale speler geworden die zijn stempel drukt op de maritieme en logistieke wereld. Hij begon drie decennia geleden een eenmanszaakje waarbij hij zelf optrad als zelfstandige vrachtwagenchauffeur en werd bijgestaan door zijn echtgenote Anne die vanaf de keukentafel naar mogelijke klanten zocht om hun ladingen te

vervoeren. Nu zijn er bij Van Moer Logistics 1260 medewerkers; enkele jaren geleden waren er dat nog 500. Het transportbedrijf telt 430 trucks en een 1000-tal trailers. In 27 vestigingen beschikt men over meer dan 400.000 m2 magazijnoppervlakte. Twee inlandterminals (Brussel en Grobbendonk), 5 binnenschepen en 3 vestigingen in Roemenië zijn verder goed voor een jaaromzet van 187 miljoen. De groei van het bedrijf de laatste jaren (27 % in 2017 en 33 % in 2018) is best indrukwekkend. Bij deze snelle groei kreeg Jo Van Moer plots een zware klap te verwerken. Zijn rechterhand en commerciëel directeur Dennie Lockefeer overleed begin dit jaar tengevolge van een ongeval. Dennie was de man die het intermodale bij Van Moer Logistics uit de grond heeft gestampt. Bij de Universiteit Antwerpen bouwt men een Intermodale Leerstoel uit ter nagedachtenis van Dennie Lockefeer en met de steun van Van Moer Logistics. Daarom droeg Jo Van Moer zijn onderscheiding van Maritieme Man van het Jaar 2019 mee op aan zijn overleden vriend Dennie Lockefeer.

bootmagazine.be 17


Watersportnieuws.eu

22e Mini-Transat Hoe deden onze landgenoten het in de eerste etappe van de 22e Mini-Transat La Boulangère, vanuit La Rochelle naar Las Palmas de Gran Canaria. Het geduld van de deelnemers werd meer dan een week op de proef gesteld, het was wachten op een realistisch weervenster. De oorspronkelijk start was gepland op zondag 22 september maar orkaan Lorenzo besliste er anders over. Zo werd het zaterdag 5 oktober 10:38 uur voor de 87 zeilers de confrontatie met de eerste mijlen van het 1.350-mijl lange traject konden aanvatten. Het was een rustige start maar tijdens het weekend hadden de deelenemrs in de Golf van Biskaje af te rekenen met windsnelheden van 25 knopen en meer. In de Serie klasse met onze drie landgenoten, Albert Lagneaux, Marie-Amélie Lenaerts en Thibaut Raymakers onder de deelnemers vielen er maar twee opgevers te noteren. De Italiaan Ambrogio Beccaria (943) kwam als eerste aan na 8 dagen, 19 uur en 52 minuten op ruim anderhalf uur gevolgd door de Fransman FelixDe Navacelle (916).

Thibault Raymakers (891).

Albert Lagneaux (882)

Thibault Raymakers (891) kruiste de finishlijn van de eerste etappe in 43e positie. Zijn wedstrijdtijd bedroeg 10 dagen, 9 uur, 39 minuten en 09 seconden. Albert Lagneaux (882) werd 52 ste in 11 dagen, 02 uur, 09 minuten en bij wijze van spreken op de voet gevolgd door onze derde landgenote, Marie-Amélie Lenaerts (833) op de 53 ste plaats die er ruim drie uur langer over deed. Nu bereiden de deelnemers zich voor ophet tweede deel van de wedstrijd, 2.700 mijl van Las Palmas, Gran Canaria naar Martinique, start begin november, aankomst rond 15 november. Volg de wedstrijd op https://www.minitransat.fr/

18 bootmagazine.be

Marie-Amélie Lenaerts (833)

Foto’s: Mini-Transat La Boulangère. Volg ook het actuele watersportnieuws op: www.watersportnieuws.eu en bootmagainze.be


Scheepswerven Jan Vandamme

Foto: Sophie Faguet en Jonas Gerckens na de aankomst in Triëst. © Delphine Simon.

Europees kampioenschap offshore gemengd dubbel Sophie Faguet en Jonas Gerckens wonnen de zilveren medaille in het allereerste Europees kampioenschap offshore-races in gemengd dubbel. Op vrijdag 11 oktober 2019 om 1u49 gingen ze door de eindmeet. Er kwamen maar zeven boten aan de start. Die werd gegeven niet ver van het mythische San Marcoplein in Venetië op woensdag 9 oktober om 13:30 uur. Na de start ging het richting Kroatië en vervolgens terug langs de Sloveense kust naar de finishlijn in Triëst, Italië . Deze wedstrijd werd gevaren met de L30, een 30-voet monohull die door World Sailing werd aangeduid als de boot voor het eerste offshore Wereldkampioenschap Dubbel gemengd in Malta in 2020 en voor de competitie op de Olympische Spelen in 2024. Sophie Faguet was al co-schipper van Jonas Gerckens tijdens de tweede etappe van de race « Les Sables-Horta-Les Sables » in Class40. Zij combineert haar expertise in Figaro 2 met match racing. De gouden medaille was voor Oostenrijk, het als gast uitgenodigde Australië vervolledigde het podium.

Nieuwbouw - herstellingen - onderhoud

Werfkaai 45 - 8380 Zeebrugge - 0476 473421 info@scheepsbouw-vandamme.be www.scheepswerven-janvandamme.com

Service station voor redvesten en reddingsvlotten. Breed assortiment aan ISO en SOLAS goedgekeurde maritieme veiligheidsproducten. Ankerstraat 10, 8400 Oostende - België T: +32(0) 475 94 95 17 - E: j.janssens@nemad.com Fokkerstraat 511, 3125 BD Schiedam - Nederland T: +31(0) 10 208 51 10 - E: info@nemad-safety.com

www.nemad-safety.com

Karakteristieken L30 Lengte: 9,58 m / Max. breedte: 2,54 m / Kiel: 790 kg / Oppervlakte grootzeil: 29,8 m2 / Waterverplaatsing: 1.820 kg.

bootmagazine.be 19


Restauratie Gaffer uit 1907

Lona III, Britse klasse aan de Schelde Bart Carpentier heeft vijf jaar nodig gehad om een oude ​​ ‘gaffer’, een gaffel getuigde kotter, nieuw leven in te blazen. Een beetje prettig gestoord? Het resultaat is fantastisch en ermee zeilen is een droom.

H Eigenaar en vakman... Na een lange winter wordt Bart Carpentier weer schipper.

20 bootmagazine.be

et was een mooie ochtend in april toen Lona III, na een paar maanden overwinteren, aan de Westerschelde tewater werd gelaten. Terwijl een vogel het koele water van Noord-Europa herontdekte nadat hij de winter op andere breedtegraden had doorgebracht, proefde de zeilkotter langzaam, eerst haar kiel dan de romp, van het water. De spanbanden van de kraan lieten haar vrij en zij bevond zich eindelijk weer in het water, het element dat haar zo vertrouwd is. Het leek er op of een rilling van vreugde haar beroerde. De mooie ronde boeg wiegde zachtjes, de boegspriet zag eruit als de scherpe snoet van een snoek, het lage vrijboord oogde sportief, het dekhuis was laag zodat de wind er overheen kon scheren, de mast was licht en reikte tot de hemel, het wit van de romp was als het roomlaagje op de melk... Harmonie, symmetrie, in het tegenlicht van de rijzende zon was de Lona III magnifiek.


bootmagazine.be 21


Eeuweling Lona III werd 112 jaar geleden geboren, in 1907, aan de kust van Essex, in het oosten van Engeland, de droom van een advocaat, amateur-marine-architect (hij tekende zo’n vijftien zeilboten) en gepassioneerd zeiler, in combinatie met de knowhow van de William King & Sons-scheepswerf in Burnham-on-Crouch, die helaas ter ziele is gegaan. De yachting is aan het begin van de vorige eeuw het domein van rijke eigenaars en de welstellende klasse. De zeilboten zijn groot, hebben een indrukwekkend zeiloppervlak, voorzien van een lange giek en doorgaans heel luxueus uitgerust. De boten worden nog niet ontdaan van hun kostbare meubels en scheidingswanden om gewicht te verliezen en snelheid te winnen bij wedstrijden, neen, dat zou een aanfluiting van de goede smaak zijn. Vele handen zijn nodig om ze te hanteren, een veldheer voert het bevel of zelfs een koning of keizer.

Lona III bij de tewaterlating na een restauratie van 5 jaar.

22 bootmagazine.be


Maar het is ook de tijd van het Olympische zeilen, van de eerste internationale eenheidsklassen, het begin van een democratisering van de zeilsport. Master J. Pain Clark bouwt dus een “kleine� zeilboot, 12,57 meter lang en 2,37 meter op de grootste breedte, eik voor de structuur, den en teak voor de verstevigingsbalken en iroko voor de opbouw. Compact en snel De nieuwe schepen zijn compact en snel en met een beperkte bemanning te varen. Van al zijn ontwerpen is de Lona III zijn favoriet. Een eeuw lang, met aan het roer zijn opeenvolgende eigenaars, is het elegante silhouet van de Lona III te bewonderen langs de kusten van Engeland, Schotland en Ierland. Af en toe neemt zij deel aan een race. Onder vol zeil... dat is genieten!

bootmagazine.be 23


Restauratie en herinrichting Meer dan een eeuw later, aan de oevers van de Schelde, het is opkomend tij. Een man stapt aan boord en start de motor. Hij kijkt blij, opgelucht en is ongeduldig om uit te varen. Nog een paar vadems te gaan, Lona III wacht aan het ponton, tijd voor de eigenaar en zijn gezin om te genieten van een kopje koffie, om een toevallige bezoeker enkele schoonheden en geheimen van de boot te onthullen, maar ook om er op toe te zien dat de boot geen water maakt. De Lona III stopte haar omzwervingen in 2000 en is dringend aan restauratie toe. Vanaf 2011 ondergaat zij gedurende vijf jaar een diepe facelift. “Het is geen kwestie van herstel naar het oorspronkelijke”, zegt Bart Carpentier. “Ik wilde het originele ontwerp respecteren maar hier en daar wel een discrete moderniteit aanbrengen, zonder aan het allure en de charme van de zeilboot te raken. Ik wou wel de prestaties verbeteren en de tuigage aanpassen zodat ik er solo kon mee zeilen. Dat betekende opnieuw een gaffeltuig en zeilen in kunststof. In de loop der jaren was het gaffeltuig vervangen door een bermuda tuig. Ik koos voor een holle houten mast, iets hoger dan oorspronkelijk en gecombineerd met een kortere giek wat de aerodynamica ten goede kwam. Ik voegde een rolfok toe en lieren, 100 jaar geleden bestonden die nog niet. Andere wijzigingen: de romp werd enkele centimeters verhoogd, zodat de boot minder water schept onder helling. De kuip werd zelflozend gemaakt, wat vroeger niet het geval was. Onderdeks werd de vloer iets lager dan oorspronkelijk gelegd, om wat meer hoofdruimte te krijgen. Ten slotte heeft het dekhuis, dat ook in de loop van de tijd was aangepast en te lijden had van wa24 bootmagazine.be

Open interieur, het spel van de spanten bleef zichtbaar.


terinsijpeling, zijn uiterlijk van weleer in aformosia teruggevonden. Elektriciteit en elektronica werden discreet ingebouwd zonder de scheepse sfeer van het schip aan te tasten. Ontbrekende of kapotte uitrusting werd door Bart zelf in mekaar geknutseld of hersteld. Met talent, dat bewijst onder meer het prachtige kompas met houder uit 1900 dat hij heeft gebouwd. Bart Carpentier is begin zestig en hij toont graag zijn werk. Hij heeft zijn sporen verdiend op het gebied van industrieel ontwerp en staat op het punt de fakkel door te geven. Hij is niet de CEO die voortaan zijn weekends op het water wil doorbrengen of een ‘rondje méditerranée’ op het programma heeft staan. Hij is voor rede vatbaar, straalt verantwoordelijkheid uit ... Maar wat bezielde zo’n man om een oude boot te kopen en eigenhandig te herstellen? Hij deed bijna alles in zijn tuin, met de hulp van de mannen van de Tradewind Yachts, zijn familie ‘en vooral mijn vrouw’, benadrukt hij. Bart heeft geen precies antwoord op deze vraag: “Ik heb altijd gevaren, maar ik droomde ervan een boot te restaureren”, zegt hij. “Ik vond de boot in Walsoorden (Zeeuws-Vlaanderen). De romp en het dek waren in redelijk goede staat, dus ... “ Hij herstelde 70 van de 140 spanten, gelamineerde lagen, koperen klinknagels, één spant per dag ... Onder een laag witte verf blijft dit werk zichtbaar - ,,het is zo mooi dat het jammer zou zijn om het te verbergen”. Onderdeks is alles overzichtelijk en zo functioneel mogelijk is. Er is een wastafel, een gasfornuis en een kaartentafel, langszij twee lange slaapbanken en een ruimte voor de zeilen.

Eigenhandig gebouwd/hersteld historisch kompas.

bootmagazine.be 25


Bart heeft ook de hele romp ‘gebreeuwd’ en de teer en het touw door een kunststof vervangen. Hij bracht de mast een beetje naar achter en verstevigde de kiel en de aanhechting wat zorgde voor een betere stabiliteit en balans dan deze die de romp oorspronkelijk biedt. Uiteindelijk werd de boot uitgerust met een nieuwe motor. De tijd om te varen De inaugurtiereis van Lona III met zijn nieuwe schipper vond plaats in 2017. Vanuit de Royal Yacht Club van België, in Antwerpen, voer hij de Schelde op, stak de Noordzee over, stopte in Wolverhampton en ging aanleggen, met het hele zeilgarderobe in parade, in Burnham-on-Crouch, op de plaats waar de boot werd gebouwd. Van op de kaai keek Anthony Steel, zijn verrekijker gekluisterd aan zijn ogen. Toen hij aan boord ging, prees de voormalige eigenaar, een gepensioneerde chirurg, het werk van de nieuwe schipper met een eenvoudige en oprechte “ik hou van wat je haar hebt aangedaan”. Daar bleef het niet bij, de Lona III werd genomineerd voor de “Classic Boat Award 2018” voor de beste restauratie van het jaar, georganiseerd door het gelijknamige tijdschrift. Omdat Bart een van de steunpilaren is van de Old Gaffers Association, maakt hij af en toe een stop in havens, op festivals (Havenfeesten Blankenberge, Oostende voor anker, WaterRant in Antwerpen, ...) waar liefhebbers van oude tuigage de zuiverheid van de lijnen van Lona III kunnen bewonderen. Maar bovenal vaart hij voor onze kust of verkent hij de Nederlandse delta, dwalend met zijn droom...

Tekst en foto’s: A. Guillaume/ Yachting Sud

Lona III, 1907 Architect: J. Pain Clark Bouwer: William King & Sons, Burnham-on-Crouch Totale lengte: 12m75 Hoofdbreedte: 2m37 Diepgang: 1m60 Zeil: 77,3 m² Doorvaarthoogte: 13m30 Waterverplaatsing: 6,8 ton

26 bootmagazine.be


Mijn passie begint hier. FOLLOW THE CALL.

Voor meer informatie: Fairwise BVBA Hubert Frère-Orbanlaan 213 – B-9000 Gent Tel. +32 (9)245 01 68 info@fairwise.be bootmagazine.be

27


Onder de Waterlijn

Het Visboek van Adriaen Coenen Passie voor de zee en haar bewoners is van alle tijden. Vele bootliefhebbers willen de pracht van de onderwaterwereld graag delen en het maken van foto’s of video’s ligt tegenwoordig in ieders bereik. In de vorige eeuwen was dat wel even anders. De kennis over de wezens onder de zeespiegel was beperkt, van fotografie en sportduiken was nog geen sprake. Visvangst leverde toen de meeste informatie op.

N

et zoals nu waren er ook toen mensen gefascineerd door alles wat er in het water leeft en wilden ze er zoveel mogelijk over weten en delen. Adriaen Coenen was zo iemand. Geboren als visserszoon in 1415 in Scheveningen, wordt hij na de dorpsschool leerjongen bij de visafslager in de vismijn. Later wordt hij zelf afslager en uiteindelijk groothandelaar in vis. Het gaat hem zo voor de wind dat hij een rol gaat spelen in de locale elite. Zo is hij schout van Scheveningen en zetelt hij als afgevaardigde in de schepenbank van Den Haag. Amateur ichtyoloog Als amateur ichtyoloog (vissenkenner, vissendeskundige) is hij een graag geziene gast in hogere kringen, waar hij zijn gastheren onderhoudt met verhalen over dieren uit de zee, waarnemingen op het strand en merkwaardige natuurverschijnselen. Aan de andere kant krijgt hij via zijn kennissenkring ook de kans boekwerken te lezen die zijn kennis verruimen. Al die informatie

28 bootmagazine.be


De beschrijvingen van de vissen zijn net zoals de tekeningen uiterst gedetailleerd.

verzamelt hij in volumineuze handschriften. In 1574 schenkt hij er een aan Willem van Oranje. Helaas is dat exemplaar in de loop der tijden verloren gegaan. In 1577, op 63 jarige leeftijd, begint hij aan zijn tweede ‘Visboeck’ om het na 4 jaar te voltooien. Het is een uniek handschrift met ongelooflijke illustraties. De restauratie van het boek in de jaren negentig bracht aan het licht dat Coenen niet op losse bladen schrijft en tekent, maar in een bestaand blanco album. Pagina na pagina schetst hij de meest wonderlijke wezens. Als vishandelaar kijkt hij eerst naar het nut van de vissen. Zijn ze eetbaar en verkoopbaar of oneetbaar en eerder een curiosum? De beschrijvingen van de vissen zijn net zoals zijn tekeningen uiterst gedetailleerd. Bij elke prent hoort een opsomming van de verschillende benamingen, ook in andere

bootmagazine.be 29


talen. Verder schrijft hij over de manier waarop ze gevangen worden, het vistuig dat gebruikt wordt en het jaargetijde waarin ze voorkomen. Zo wordt ook de haring in al zijn aspecten vol lof beschreven, alhoewel hij – eigenaardig genoeg – geen haringhandelaar was. Scheveningen had geen zeehaven en er werd nauwelijks haring aangevoerd. De vangst en verwerking van haring lag mijlenver van die van de gewone vis. Vandaar ook het wezenlijke verschil tussen een haring- en een vishandelaar in die tijd. Coenen wil zo volledig mogelijk zijn en neemt daarom ook ‘vreemdelandse’ vissen, zoals dolfijnen, in zijn boek op. Hij waakt er echter over zijn bronnen te vermelden, aangezien hij de dieren niet met eigen ogen gezien heeft. Een andere prent schildert hij naar een gravure van een in 1577 aangespoelde walvis op de Scheldeoever ter hoogte van Doel. Net zoals nu trok dat ook in die tijd heel wat aandacht. Enkele jaren later wijdt hij er zelfs een geheel nieuw handschrift aan, het ‘Walvisboeck’, dat daarnaast ook nog ander vissen en dieren, zoals de zeewolf, de bever en de otter, behandelt. Dat boek wordt bewaard in Antwerpen. Naast deze haast wetenschappelijke beschrijvingen neemt de auteur ook vreemde wezens in zijn boek op, waarover hij heeft gehoord of 30 bootmagazine.be


gelezen: mensen zonder hoofd, met een paardenkop, zeemeermannen en meerminnen, enzovoort. Dat het lijvige boekwerk - het telt 412 bladen en weegt ruim 4 kilogram - ook in die tijd reeds bijzonder was, valt af te leiden uit een aantekening in de gerechtsdagboeken van Leiden uit 1583, waarin Coenen de toestemming vraagt om zijn boek en zijn verzameling gedroogde vissen op de jaarmarkt te mogen laten zien. Daarbij kost het bezichtigen van de vissen een duit en het boek een oortje. Eén koperen oortje was twee duiten waard, 4 oortjes een stuiver waarbij 20 stuivers een gulden maakten.

Naast wetenschappelijke beschrijvingen neemt de auteur ook vreemde wezens in zijn boek op, zeemeermannen en meerminnen...

In de achttiende eeuw maakt het boek deel uit van de collectie van landsadvocaat Jacob Visser. Na diens dood komt het in 1809 terecht in de Koninklijke bibliotheek waar het gezien zijn slechte staat – de boekband is beschadigd, de bladen liggen los en de katernruggen zijn gescheurd – een beschermd leventje leidt in een magazijn met klimaatbeheersing. In 2002 werd besloten over te gaan tot de restauratie van het kunstwerk.

Het boek werd helemaal uit elkaar gehaald, waardoor de bladen ook probleemloos in kleur konden gedigitaliseerd worden. Tot dat moment waren er enkel wat zwart-witfoto’s en microfilms beschikbaar. Vervolgens moest het geheel hersteld en terug ingebonden worden. Oude reparaties kwamen aan het licht, waarbij sommigen al beter geslaagd waren dan anderen. Het Visboek werd ook onderzocht op eventuele aantasting door inktvraat. IJzergallusinkt, een mengsel van geroest ijzer, galnoten en een zuur, kan na langere tijd schade aan het papier veroorzaken. Met spectrale technieken kon men de aanwezigheid van deze inkt bevestigen, maar geen schade erdoor vaststellen. Men veronderstelt dat dit mogelijk te maken heeft met de goede kwaliteit van het handgeschepte lompenpapier. Aan de hand van watermerken in het papier kwam men te weten dat het afkomstig was uit de papiermolen van Troyes in Frankrijk. Verschillende mogelijkheden tot herbinden werden aan de hand van een aantal modellen getoetst, waarna een definitieve beslissing gezamenlijk door restauratoren en conservatoren werd genomen. Dankzij de moderne digitale technieken kan je dit bijzondere meesterwerk in al zijn glorie online raadplegen op www.kb.nl/themas/ middeleeuwen/visboek-van-adriaen-coenen. Ook een meer uitgebreide beschrijving van de restauratie kan je hier terugvinden.

Tekst en illustraties: Stef Van Uffel / Hippocampus

bootmagazine.be 31


Onderweg

‘La canicule’ ofte... de hittegolf

O

p deze grijze dag denk ik met nostalgie terug aan de verzengend hete dagen en de veel te warme avonden van de voorbije zomer die zelfs nog heter was dan die van het jaar ervoor. Wij liggen afgemeerd in de jachthaven van Nancy. De hitte is verschroeiend: 43° in de schaduw gaf onze thermometer aan vooraleer hij voorgoed de geest gaf. Op de meteo spreken ze over tornado’s en stormen maar wij zagen geen druppel regen in de voorbije weken. En we horen over slachtoffers die aan de hitte bezwijken in Parijs. De havenmeester bezorgt ons een flyer waarin het probleem van ‘la canicule’ wordt uitgelegd. Hij somt de maatregelen voor ons op. De kanalen kunnen onvoldoende met water bevoorraad worden, sommige panden dreigen zelfs helemaal te worden afgesloten. De plezierboten moeten zich groeperen en het aantal schuttingen per dag is beperkt, indien de droogte aanhoudt wordt enkel nog met grote tussenpozen geschut. ‘Vergeet niet om mij tijdig te melden wanneer u wilt vertrekken,’ zegt de havenmeester, hij moet de sluiswachters vooraf op de hoogte brengen. Tekst en foto’s: Marie-Rose Degheele

32 bootmagazine.be

We zitten onder een schaduwzeil en slaan het luie gewemel op de boten gaande. Er heerst een Zuid-Frankrijk sfeertje. Alle boten heb-


ben zonnewering. Iedereen loopt erbij in badpak. De schippershonden zoeken het water op, de baasjes nemen een buitendouche op het achterdek, afdrogen gebeurt al lang niet meer.. ‘Ik heb een beetje extra brandstof nodig voor de airco, hebben jullie soms een bidonnetje?’ vraagt een Nederlander. Hij wil in het tankstation120 liter diesel halen. Hij passeert ons zes maal met het bidonnetje op de fiets gebonden. ‘Waarom ligt je boot in de blakende zon, er is nog plaats hier,’ zeg ik. ’Dan krijg ik klachten over het lawaai van de generator voor mijn airco,’ zegt de man die bekommerd is om het comfort van andere pleziervaarders. ‘Binnen in mijn boot is het nu 27° C,’ zegt hij fier. Verbazingwekkend! ‘Ik heb alle comfort: wasmachine, droogkast, vaatwas, en een speciaal satellietsysteem voor tv, ik kan overal Nederlandse zenders ontvangen.’ ‘Op de boot doen wij het met minder’, probeer ik voorzichtig. ‘Je wil toch luxe? Je wil niet kamperen toch?’ zegt hij. ‘Zo lijkt het alsof we nog een beetje thuis zijn, ook al zijn we De verhalen overstijgen diep in Frankrijk.’ Daar heb ik geen antwoord op. Ik probeer de realiteit naarmate de te begrijpen waar het voordeel ligt: die airco middag en leeggedronken verbruikt elektriciteit en brandstof, de generator maakt lawaai, en je zit constant met je landwijntjes vorderen. vensters dicht. Niet mijn manier om een hittegolf door te komen. Nog meer schippers drentelen rond, zoeken elkaars gezelschap. Een Fransman vertelt over massale algengroei doordat het water te warm is en te rijk aan stikstof, en hoe hij met een rokende motor gevangen zat in de taaie groene massa. ‘Het is bijna onmogelijk om daar heelhuids door te komen,’ vertelt hij. Hij moest het water induiken om de schroeven vrij te maken, zonder de extra hulp van een andere pleziervaarder was het hem nooit gelukt. Dat zorgt voor de nodige opschudding. ‘We betalen zoveel voor ons vignet, wanneer doen ze er iets aan?’ De verhalen overstijgen de realiteit. Naarmate de middag en de leeggedronken landwijntjes vorderen, blijkt het wier magische krachten te bezitten die de scheepjes liefst snel en onherroepelijk de dieperik inzuigen. Tussen de schippers is ‘la canicule’ het vaste gespreksonderwerp. Er zijn twee routes terug naar België. Ofwel de Moezel afvaren tot Koblenz, en via de Rijn naar Nederland. Ofwel omhoog naar het hoogste punt van de waterscheiding, en dan afzakken naar de Franse Maas. Een Hollander wiens boot 1,25 m diep ligt, hoopte naar huis te varen via la Meuse, hij moest rechtsomkeer maken wegens te weinig diepgang. Morgen vertrekt hij naar Duitsland en de Rijn. bootmagazine.be 33


tussen Nancy en Duitsland, dit heeft te maken met de immense hoeveelheden water die de grote Moezelsluizen verbruiken. Ook hij beslist om morgen te vertrekken en zijn verblijf in Nancy in te korten.

Buitendouche voor mens en hond.

Varen in het ‘groen’...

De Noorse schipper van een kleine zeilboot bevestigt dit verhaal, hij voer als allerlaatste door de tunnel van Mauvages, dagelijks zakt het waterpeil, wie over de Maas naar huis wil mag niet treuzelen. Zijn woorden wegen, een zeiler die vijf maand onderweg is neem je ernstig. Zijn huid is gelooid als leer, op zijn boot stuurt hij buiten in de zon en hij slaapt op het dek in een hangmat. ‘Varen is minder warm dan stilliggen,’ grijnst hij. Hij is op de terugweg naar Noorwegen.

Overstuur door al die wilde verhalen, stap ik het havenkantoor binnen voor concrete informatie. De ambtenaar van VNF is vriendelijk, hij telefoneert druk overal rond en verzekert mij dat vandaag nog boten met een diepgang van maximum 1 meter versast worden op het canal de la Meuse. Garanties voor de volgende dagen weigert hij pertinent te geven. De regels veranderen dag per dag. Hij waarschuwt om niet te lanterfanten! Iedere dag zakt het waterpeil met minstens twee centimeter. De pompen die het water op peil houden draaien 24/24. Ergens is al een pomp gebroken. Als nog meer pompen begeven, blijven de sluisdeuren dicht. Ik krijg ter plaatse visioenen van onze boot die niet op tijd thuis geraakt. Ik hengel naar informatie en naar zekerheden, maar de VNF beambte blijft op zijn Franse manier mysterieus zwijgzaam. Alsof hij alleen op de hoogte is van zeer cruciale informatie, alsof ieder moment een scharnier moment is waarop ongekende rampen met niet te voorziene gevolgen op ons zullen neerdalen. Op de steigers wordt gepalaverd. Er worden groepjes gevormd. De Duitser, de twee Nederlanders en de Noorse zeiler vertrekken morgen samen naar de Rijn. Wij varen met drie Fransen naar Verdun sur Meuse, alle drie hebben we een polyester boot met een diepgang van 90 cm, dat moet lukken. En neen. Er barste geen hevig onweer los met onwaarschijnlijke hoeveelheden regen, geen rukwinden die de canicule voorgoed de zomer uitbliezen. We geraakten zonder problemen veilig thuis.

Ook een Duitser draagt zijn steentje En u, beste lezer, denkt u tijdens deze koude bij. Hij weet pertinent zeker dat er hoogstens dagen nog terug aan waar u was vorige zonog zes dagen zal kunnen gevaren worden mer? 34 bootmagazine.be


BELGIAN BOAT SHOW STAND 8303

www.carronmarine.be Bezoek onze stand Profiteer van spetterende beursvoorwaarden

info@carronmarine.be www.carronmarine.be

• VOLVO PENTA officieel dealer • Invoerder/dealer topmerken toebehoren : schroeven, aslijnen, boegschroeven, stuursystemen, anodes, verven, motoronderdelen, … • Eigen werf te Zelzate • WINTERBERGING binnen & buiten • Inbouw boegschroeven, stuurinstallaties, motorinstallaties, elektronica, homokineetassen, aslijnen, … • SPECIALIST SCHROEVEN – eigen hersteldienst met jarenlange ervaring • Schilderwerken • MAX-PROP vaanstandschroeven

CARRON MARINE nu ook Volvo Penta Dealer NIEUWPOORT Havenlaan 84, B-9060 Zelzate T 09/345.61.71 – F 09/345.61.47 info@carronmarine.be

Carron Marine Nieuwpoort bij Nautisch Bedrijvencentrum Westhoek Marina’s Brugse Vaart 48 - 8620 Nieuwpoort bootmagazine.be 35 tel 058/23.84.99 - info@carronmarine.be


Overwinteren aan bo Het advies van onze ervaringsdeskundigen Peter en Annelies aan boord van zeiljacht Skadi: ,,Wij zijn tijdens onze reis van 5 seizoenen op 2 manieren gaan overwinteren. De eerste 2,5 jaar hebben wij permanent op ons schip Skadi gewoond en voor die woonsituatie een overwinterhaven gezocht.

36 bootmagazine.be


Mooi opgelijnd in Preveza, Italië.

ord of op het droge... Je hoort dan bij de “echte” live-aboards en het schip blijft in het water. Na deze eerste 3 seizoenen varen zijn we de tijd gaan verdelen tussen 6 maanden op de Skadi wonen en 6 maanden terug zijn in Nederland waarbij het schip dan op de kant wordt gezet.

bootmagazine.be 37


A

ls je schip in het water blijft en je erop woont, heb je een andere ‘overwinterhaven’ nodig dan wanneer het schip op de kant gaat en je terug in België of Nederland bent. Een veel gehoorde vraag is: Is er Wifi in de haven? Onze ervaring is dat er in veel havens waaronder de hier genoemde geen of slechte wifi is. Wij hebben daarom besloten een Dongel (sim Lock vrij) te kopen in elk land (9 in totaal) waar we zijn geweest en we hebben bij lokale prijsvechters een simkaart voor Data-only gekocht. Hiermee hebben wij altijd een goede internetverbinding.

Havens waar het schip in het water blijft Portugal, Albufeira, Marina de Albufeira, (37º 05’N - 08º 15.2W)

In de Marina de Albufeira is er geen community van vertrekkers, slechts een enkel schip overwintert er.

38 bootmagazine.be

De eerste overwintering nadat we langs de Atlantische kusten van België, Frankrijk, Noord Spanje en Portugal zijn gevaren brachten we door in Marina de Albufeira, van 17 december tot 19 maart. Slechts 3 maanden omdat we lang konden doorvaren omdat het klimaat in Spanje en Portugal zich daar uitstekend voor leent en ook vroeg in het seizoen konden we alweer verder varen. Algemeen: Aangezien Albufeira van oudsher al een overwinterplaats is voor ouderen zijn er veel faciliteiten net zo goed als in Ne-


derland. Er is zelfs een Nederlandse huisarts. In en rond Albufeira kan je ook goed fietsen. Nautisch gezien is Marina de Albufeira een uitstekende plek om te overwinteren. Het is tussen Lagos en Gibraltar de goedkoopste keuze voor overwinterhaven. Er is plaats voor 475 schepen, er is een goede jachtwerf met een 70 ton Travel lift, en er zijn verschillende bedrijven voor onderhoud en reparaties en een Chandler. De haven zelf ligt zeer gunstig voor alle soorten wind en er geen of nauwelijks swell in de haven ook bij zeer sterke wind. Er is geen community van vertrekkers in de Marina, slechts een enkel schip overwintert er. De Marina Staf was zeer vriendelijk en behulpzaam. Uitgaan kan in de haven waar verschillende goede en leuke restaurantjes zijn maar ook het (vakantie-)dorp Albufeira is op loopafstand. Hier zijn vele mogelijkheden om uit te gaan. In de Marina is een uitstekende Padi Duikschool. Boodschappen: In het dorp Albufeira zijn meerdere goede supermarkten (Intermarché, Continente, Aldi en Lidl) en een klein winkelcentrum. Op wat grotere afstand, wel met een bus bereikbaar, is een groot modern winkelcentrum. Transport: De luchthaven van Faro is op 40 km-afstand en goed per bus te bereiken. In het algemeen is het vervoer per bus zeer goed geregeld. Wij konden bij een lokaal autoverhuurbedrijf een kleine auto huren voor € 100 per maand om de hele Algarve in 2 maanden tijd te ontdekken. Dit is zeker een aanrader. Kosten: Wij betaalden in de winter van 2015/2016 € 1.200 voor 3 maanden Opmerkelijk: 25 geleden was de haven er nog niet, het was een prachtig strand en er achter een valei met ezels. Deze vallei is nu de Marina en van het strand is niets meer dan 10 meter over. Oost Spanje, Murcia, Tomás Maestre, (37º 44’ 723 N – 00º 44’ 530 W) In ons 2e jaar van de reis hebben we 2 maanden overzomerd (juli en augustus) in Marina Tomás Maestre bij Murcia omdat de Balearen ‘s zomers veel te druk en veel te heet zijn. Vrienden van ons hebben deze haven als vaste ligplaats gekozen voor het hele jaar, dit zou voor ons ook een uitstekende overwinterhaven kunnen zijn. bootmagazine.be 39


Algemeen: De hele omgeving van Tomás Maestre inclusief de 13 km. lange strip van La Manga richting Cartagena is bedoeld als vakantieoord voor Spanjaarden. Er zijn vele hotels, sommige niet afgebouwd door de financiële crisis, en in de zomer is het gezellig druk. Nautisch gezien is Tomás Maestre een uitstekende plek om te overzomeren en te overwinteren. Het is wel aan te bevelen om van tevoren een plaats te reserveren, de haven ligt vol met lokale en vaste ligplaatshouders. Bij de haven is ook een scheepswerf met een 80 Tons Travel lift, en er zijn verschillende bedrijven voor onderhoud en reparaties. In de Marina zijn een paar kleine maar goed uitgeruste Chanderly’s. De haven ligt ook bij sterke wind zeer beschermd en is dan ook zeer veilig. Vanuit de haven kunnen op het Mar Menor, de grote binnenzee, eenvoudige mooie dagtochten gemaakt worden; er zijn een paar goede plaatsen waar mooi geankerd kan worden. Uitgaan kan in de haven waar verschillende goede en leuke restaurantjes langs het water staan. Met de bus kan je ook naar Cartagena wat een prachtige stad is met zeer veel typisch Spaanse restaurants, een verscheidenheid aan winkels en een Romeinse opgraving die zeer de moeite waard is om te bezoeken. Op 15 KM-afstand ligt Cabo de Palos, een waar duikparadijs. Boodschappen: Voor de uitgang van de haven is een goede en grote supermarkt, de Supercor. Bij Cartagena is, afgezien van alle andere grote supermarkten, een Lidl. Vanuit de haven van Murcia kunnen op Mar Menor, de grote binnenzee, mooie dagtochten gemaakt worden.

40 bootmagazine.be

Transport: De Luchthaven van Murcia bevindt zich aan de overzijde van het Mar Menor en is met een ferry bereikbaar vanaf de Marina. O.a. Tui Fly vliegt vanaf Charleroi daarheen. De luchthaven van Alicante is op 140 km-afstand. Wij hebben bij het vliegveld van Murcia, in hoogzomer een kleine auto gehuurd voor minder dan 400,- € per maand.


Kosten: Bevriende zeilers betalen 3.500,- € voor een jaarplaats. Opmerkelijk: Door alle grote en zware gebouwen die voor het plan van Tomás Maestre zijn gebouwd, begint de hele strip onder het gewicht van deze bebouwing te verzakken waardoor het geheel onder de zeespiegel dreigt te raken. Italië, Sicilië, Marina di Ragusa, (36º 46’ 877 N – 14º 32’ 716 E) Aan het eind van ons 2e seizoen zijn we laat in het jaar van Rome naar het zuiden gevaren om uiteindelijk in Zuid Sicilië in Marina di Ragusa aan te komen. Tijdens deze tocht bleek dat het vaarseizoen in de Med eigenlijk na 1 oktober over is, want we hebben tijdens deze tocht regelmatig voor langere periodes stil moeten liggen i.v.m. het slechte weer en konden uiteindelijk voor het slechte weer uit naar Sicilië vluchten waar we pas op 4 december aankwamen. Ook na ons derde seizoen varen, zijn we teruggegaan naar Marina di Ragusa waar het schip in het water bleef maar wij terug zijn gegaan naar Nederland omdat we onverwachts toch in ons eigen huis konden- en wilden overwinteren. Algemeen: Marina di Ragusa is een echte overwinterhaven met een zeer grote community. Er liggen hier meer dan 100 schepen van allerlei nationaliteiten van over de gehele wereld. Binnen deze community vinden allerlei activiteiten plaats van yoga tot olijven plukken, Beachvolleybal, gezamenlijk lunchen bij een Agritourismo, wijnproeven en niet te vergeten het happy hour op elke dinsdag en vrijdag bij de lokale bar “Stella Marina”. Ook is er elke ochtend om 09:00 een “Netje” waarin op kanaal 77 informatie wordt gegeven over het weer, over activiteiten, dingen gekocht en verkocht kunnen worden en verder alles wat iemand nog te melden heeft. Dit alles maakt het tot een soort dorp van overwinteraars. Nautisch: De Marina is zeer goed beschermd tegen inlopende swell. Alleen de pontons die het dichtste bij de haveningang liggen hebben bij zeer harde oostelijke wind last van wat swell, verder in de haven hebben wij nooit swell gevoeld. Wel is de haveningang onderhevig aan dichtslibben en bij in- en uitvaren moet altijd de hulp gevraagd worden van een van de Marinero’s. Op loopafstand is een kleine maar zeer goed geoutilleerde Chandler van Daniëlle. Uitgaan: buiten het Happy hour in de Stella Marina bar 2 keer per week is er een goede pizzeria bij de haven en zijn er op loopafstand in het dorp Marina di Ragusa veel goede en betaalbare restaurants en enkele Pasticceria’s waar je naast overheerlijke lokale lekkernijen een echte cappuccino of espresso kan nuttigen en niet te vergeten de

bootmagazine.be 41


brochette met ijs. Ragusa zelf is met de bus te bereiken; het is een redelijk grote stad met veel winkels en uitgaansmogelijkheden. Er is een groot winkelcentrum, Ibleo, wat alleen met een auto bereikbaar is, een auto huren of meerijden zijn dan de opties. Boodschappen: In het dorp Marina di Ragusa is een grote Eurospar waar alle noodzakelijke boodschappen te verkrijgen zijn, op donderdag is er een lokale markt waar volop groenten, vis en vlees te verkrijgen zijn. Transport: In de zomer is er een vliegverbinding van Ryan Air naar Comiso, een klein vliegveld vlakbij. In de winter echter stopt deze verbinding en ben je aangewezen op het vliegveld bij Catania. Om hier te komen ben je aangewezen op een busverbinding, een rit van ca 2,5 uur. Auto huren kan je ook het beste doen op het vliegveld van Catania, er zijn hier een aantal prijsvechters dus dat hoeft niet duur te zijn. Kosten: Wij betaalden voor 7 maanden (1/10 – 1/5) 1.500,- € voor een 40 voet-schip. Italië, Venetië, Certosa Marina – Vento di Venezia (45º 26’ 140 N – 12º 22’ 376 E) Wij zijn in ons derde seizoen in Venetie geweest in Certose marina waar we een week hebben gelegen. Bevriende zeilers (Ria en Fred Stokman van SY Blue Valentine) hebben er daadwerkelijk overwinterd en onderstaande is met hun input samengesteld Algemeen: Over Venetië hoeft natuurlijk niet veel gezegd te worden. Het is een prachtige, authentieke stad als je weg weet te komen van de grote toeristen massa’s en door de kleine straatjes gaat slenteren. In de Marina zijn weinig overwinteraars die permanent 42 bootmagazine.be

Marina di Ragusa is een echte overwinterhaven met een zeer grote internationale community.


aan boord blijven, hooguit voor een paar dagen of weken als extra vakantie. Nautisch: Wij hebben op een van de oostelijke eilanden gelegen in Certosa Marina. Deze marina is gelegen langs een bosrand en straalt een en al stilte en rust uit. Ook met sterke wind is hier geen sprake van swell en lig je rustig. De Marina staf is zeer behulpzaam. De Marina in het Grand Canal ziet er in eerste instantie aantrekkelijk uit maar door het vele verkeer door het Grand Canal loopt daar dag en nacht swell de haven in wat het zeer oncomfortabel maakt. Uitgaan: Venetië staat bol van het vertier in ongeveer elke vorm die je je kan bedenken. Vanuit Certosa Marina kan je met Vaporetto lijn 4.1 en 4.2 direct naar de stad. ’s Avonds heeft de Marina een vaardienst die je van dichtbij ophaalt en terughaalt naar de haven. Na een dag Venetië kom je in de marina in een oase van rust. Voor de liefhebbers, er is een skigebied op 150 km-afstand, bereikbaar met een trein, bus en eigen auto als welkome afwisseling voor de winter. Boodschappen: Vlakbij het station is een grote supermarkt. Omdat de Vaporetto vlakbij stopt deden we daar de grote boodschappen. Op het Lido zijn ook een paar grotere supermarkten. Dichtbij de eerste Vaporetto-halte vanaf de haven heb je ook een goede supermarkt. Keus te over. De receptie van de Marina kan ook info geven voor speciale boodschappen. Kosten: Voor de Bleu Valentine, een 11,99 m schip, betaalden ze inclusief BTW en 10% Düsseldorf beurskorting 2.250,- € voor een periode van 6 maanden in het water

Certosa Marina is gelegen langs een bosrand en straalt een en al stilte en rust uit.

bootmagazine.be 43


Havens waar het schip op de kant staat Na ons vierde seizoen, terugkomend uit Griekenland, hebben we het schip in Crotone (Italië) op de kant laten zetten op de werf van Elio en zijn we met een auto teruggereden naar Nederland Italië, Calabrië, Crotone, (39º 04’ 750 N – 17º 08’ 259 E) Algemeen: Crotone is een redelijk grote stad achteraan de voet van Italië. Vanuit Crotone is het redelijk eenvoudig een seizoen naar Griekenland of de Adriatische zee te varen. De eerste tocht vanuit Crotone doen wij altijd naar Santa Maria di Léuca, 72 mijl over de Golfo di Taranto. Vandaar is het verder noordelijk richting Brindisi of 40 mijl naar Othonoi, het eerste Griekse eiland. Nautisch: De werf in Crotone is zeer goed uitgerust om je schip “op de kant” te zetten. Wij doen dat nu voor de tweede keer (2019/2020). De staf is zeer professioneel en je mag hier, in tegenstelling tot bijna alle andere Italiaanse havens, zelf onderhoud uitvoeren aan je schip, inclusief antifouling. Daar waar nodig helpt en adviseert Elio waar hij kan. Als we aan het eind van het seizoen terugkomen in Crotone liggen we eerst in Yacht Kroton Club, de eerste marina aan stuurboordzijde in de haven. Nadeel is dat deze haven zeer gevoelig is voor swell.

De werf in Crotone is zeer goed uitgerust om je schip “op de kant” te zetten.

Uitgaan: Crotone is een middelgrote stad waar eigenlijk alles te krijgen is wat je nodig hebt. Langs de boulevard zijn talrijke eetgelegenheden, van een eenvoudige pizzeria tot exclusieve restaurants. Ook zijn er voor de liefhebbers disco’s en barretjes waar in het weekend voldoende nachtleven is. Boodschappen: Er zijn in de stad wat minimarkts waar je wel alles kan kopen en een grotere Conad. Een 5-tal kilometer van de haven is een grote SuperCoöp en 8 kilometer van de haven een grote Eurospin. Elke dag is de vers markt open waar volop groenten, fruit, vlees en vis gekocht kan worden.

44 bootmagazine.be


Transport: Vliegen kan vanaf Lamezia Terme, een klein vliegveld aan de westzijde van de voet van Italië. Er is een trein -en busverbinding naar Lamezia Terme. Op dit vliegveld wordt door Ryan Air gevlogen, echter niet rechtstreeks vanuit Nederland of België. Er moet een overstap gemaakt worden in Milaan of Pisa. Kosten: Wij betalen voor ons schip (40 voet) 1.050,- € voor lift, launch, powerwash en stalling voor 6 maanden. Het schip staat dan op een afgesloten werf en er kan en mag aan boord gewoond worden tijdens onderhoudsweken. Toilet en douche zijn aanwezig op het terrein. De stad is op loopafstand. Griekenland, Prèveza, (38º 57’ 616 N – 20º 45’ 375 E) - (foto bij begin artikel) Algemeen: Prèveza is een grote stad met veel faciliteiten. Nautisch: Prèveza wordt door veel vertrekkers gebruikt om hun schip op een van de 3 werven in winterberging op de kant te zetten. Naast de 3 plaatsen, Aktio, Ionian en Cleopatra voor winterberging bevindt zich hier een grote jachthaven: marina Cleopatra, aan de overkant van de baai en een nieuwe marina aan de stadskant, genaamd marina Prèveza. Uiteraard kan je hier naar Grieks gebruik ook voor weinig geld (40 voet schip 10,- €) aan de stadskade aanmeren, maar met wind lig je hier vaak in de swell. Uitgaan: In Prèveza zijn aan de kade en het aangrenzende centrum veel typisch Griekse restaurants waar je van goedkoop tot zeer luxe kan gaan eten. ’s Avonds is er volop vertier in de vele bars. Boodschappen: In de stad zelf is 1 supermarkt en aan aantal kleine minimarkts en een groente/fruithal. Op 4 km van de stadskade is een grote supermarkt: MyMarket waar alles te krijgen is. Nog 5 km verder is een Lidl. Goed r zijn natuurlijk nog veel meer havens met de fiets of auto bereikbaar. waar overwinterd kan worden maar Transport: Bij Prèveza ligt het grote vliegveld van Lefkas wat vanuit Prèveza stad met de taxi voor 25,- € bereikt kan worden. Vanaf Prèveza vliegen veel luchtvaartmaatschappijen naar Nederland en België Kosten: Voor het stallen van het schip op de kant in Cleopatra Marina betaalden vrienden van ons voor een vergelijkbaar schip ca. 2.000, € voor 6 maanden.

E

wij hebben daar geen ervaringen mee. Mochten wij de westelijke Med weer gaan bevaren, dan kennen wij een aantal potentiële plekken waar een aantal van ons bekende vertrekkers al overwinterd hebben. Een aantal voorbeelden zijn Valencia in noord Spanje, Almerimar in zuid Spanje, Gaeta in west Italië. Meer ervaringen en bevindingen van Peter en Annelies op: www.zeilschip-skadi.nl

bootmagazine.be 45


The World of Bruegel in Black and White - KBR 15.10.19 > 16.02.20

Bruegel is niet wie u denkt Iedereen kent Bruegel als wereldberoemd schilder, maar wist u dat hij in zijn tijd vooral bekend was om zijn prenten? KBR (Koninklijke Bibliotheek / Bibliothèque Royale), de nationale wetenschappelijke bibliotheek van België bezit een volledige verzameling prenten die ze in het Bruegeljaar tentoonstelt. ‘The World of Bruegel in Black and White’ neemt u mee in de imaginaire wereld van de Vlaamse meester. Pieter Bruegel de Oude (ca. 1526-1569) Pieter Bruegel de Oude werd omstreeks 1526 geboren. Rond 1551 werd hij vrijmeester in de Antwerpse Sint Lucasgilde. Kort daarna vertrok hij op Italiëreis, wat in de 16de eeuw de gebruikelijke afsluiter van een kunstopleiding was. Na zijn terugkeer uit Italië begon hij een samenwerking met uitgever Hieronymus Cock (1518-1570). In de loop van zijn leven zou hij zich ontpoppen tot een van de grootste schilders van de Vlaamse school, maar zijn bekendheid verwierf Bruegel dankzij de prenten die hij samen met Cock maakte. Tentoonstelling ‘The World of Bruegel in Black and White’ De expo vindt plaats in de volledig vernieuwde tentoonstellingsruimten van KBR. U komt ook in de vertrekken van het stijlvolle 18de-eeuwse Paleis van Karel van Lotharingen. Het ligt aan het Museumplein in de bovenstad, vlak bij het Koningsplein.

46 bootmagazine.be

De grote vissen eten de kleine. Pieter van der Heyden naar Pieter Bruegel. 1557 © KBR


De zeeschepen zijn tot in de kleinste details waarheidsgetrouw weergegeven. Frans Huys naar Pieter Bruegel. Een hulk en een boeier. ca. 15611565. Š KBR

Schepen tot in de kleinste details

Praktische informatie Locatie: Kunstberg 28, 1000 Brussel +32 (0)2 519 53 11 info@kbr.be Openingstijden: 15 oktober 2019 tot 16 februari 2020 Dagelijks geopend tussen 11:00 en 19:00 met uitzondering van 01.11, 25.12 en 01.01.

Schepen zijn voor de meeste toeschouwers wellicht een onverwacht en onbekend onderwerp in het oeuvre van Bruegel. Toch is de interesse voor de maritieme wereld in een Antwerpse context gemakkelijk te verklaren. In de 16de eeuw heeft Antwerpen een van de grootste havens ter wereld. Er meerden dagelijks schepen aan uit Engeland, ItaliĂŤ, Spanje, Portugal, Duitsland en het Balticum. Bovendien is Antwerpen de draaischijf voor de handel met het Oosten. Antwerpen is in Bruegels tijd een wereldstad waar handel en scheepvaart zorgen voor welvaart. Door de belangstelling voor reizen is het niet verbazingwekkend dat er een grote vraag was naar prenten waarop schepen werden afgebeeld. Voorbereidende tekeningen voor de schepen zijn niet bewaard gebleven, maar uit de verregaande details van de schepen mogen we ervan uitgaan dat het vertrekpunt van de prenten steeds een zorgvuldig uitgevoerde tekening was. bootmagazine.be 47


Watersportmarkt, onweerswolken aan conjunctuurhemel Een conjunctuurenquête halverwege het jaar toont aan, dat de ondernemingen tevreden waren over de zakelijke ontwikkelingen in de eerste helft van het jaar. Maar uit gesprekken met botenproducenten en -handelaren blijkt een toenemende scepsis. Voor het jaar 2020 verwachten zij een stabiele markt, maar voor de verdere ontwikkeling wordt een conjuncturele terugval niet uitgesloten. Negatieve berichten over de mondiale economische ontwikkelingen zorgen dat consumenten onzeker worden en dat beïnvloedt hun consumptiegedrag. De wekenlang aanhoudende periode van mooi weer zorgde in Duitsland voor een ‘Mediterraan gevoel’, waarvan men zonder de lange reis naar de Middellandse Zee, zonder de gebruikelijke massa toeristen, maar wel voor gemiddeld redelijke prijzen kon genieten. Dit blijven de mensen zich herinneren en zorgt ook in het watersportseizoen 2019 voor goede omzetten en dus ook voor tevreden ondernemers. Dit geldt zeker voor de charterbranche, waar het boekingsseizoen ongebruikelijk vroeg van start ging. Kroatië en de Balearen hebben op basis van het hoge prijsniveau aan populariteit moeten inboeten.

Foto: Yamaha-marine.eu

Er wordt momenteel weinig geklaagd over de maritieme conjunctuur. Of het nu gaat om zeil- of motorboten, nieuwe of gebruikte boten en grote of kleine boten: 80 à 90 procent van de bevraagde ondernemingen oordeelt dat de zaken even goed of beter lopen dan het voorgaande jaar.

48 bootmagazine.be

Grotere motor- en zeiljachten, meer dan 12 m, zijn nog steeds een sterke trend. Dit wordt ook door financiers en verzekeraars bevestigd. Het afsluitvolume neemt toe, maar de tendens is dat het aantal afgesloten deals afneemt. Eén uitzondering: sportboten tot 7,5 m. Hier geeft bijna een derde van de ondernemingen aan dat er minder omzet wordt gedraaid. Over de oorzaken kan men alleen maar speculeren. Een reden kan zijn, dat er een zekere marktverzadiging is opgetreden. Vooral het segment van kleinere trailerbare boten heeft van de vaarbewijsvrije grens van 15 PK geprofiteerd die in 2012 in Duitsland is ingesteld. Dat heeft voor veel nieuwkomers in de botensport gezorgd, maar dat effect lijkt uitgewerkt. In het vaarbewijsvrije segment is de afzet van buitenboordmotoren in de eerste zes maanden van 2019 vergeleken bij dezelfde periode het jaar ervoor met rond de 10 procent afgenomen. Vaklieden zijn schaars. Steeds meer boteneigenaren willen het onderhoud van hun jacht in professionele handen geven, om zo meer tijd voor de eigenlijke hobby te hebben. Men hoeft geen profeet te zijn om te voorspellen dat dit marktsegment nog een aanzienlijk groeipotentieel heeft. Maar de groei wordt afgeremd door het gebrek aan gekwalificeerde vakmensen. De Duitse watersportondernemingen kijken nog steeds positief naar de toekomst. Vrijetijdsbranches hebben sowieso een positieve ingesteldheid. Of dit voldoende is om de onweerswolken af te wenden blijft toch de vraag.


VOLLEDIGE GAMMA VETUS - ALLPA MARINE - LANKHORST/TASELAAR POMPEN & IMPELLERS - FILTERS - TELEFLEX KABELS - ZINKANODES SMEEROLIE - REINIGINGS- & ONDERHOUDSPRODUCTEN - GEREEDSCHAPPEN FITTINGMATERIAAL (galva - messing - RVS) - AFSLUITERS EN NOG VEEL MEER … Ook voor onderhoud & herstelling dieselmotoren & wisselstukken.

Kom meer te weten over ons op onze website

www.marinestore-oostende.be

adres : Liefkemoresstraat 14 - 8400 OOSTENDE tel : 059/32 28 75 - fax : 059/32 56 59

- email : sdschock@skynet.be

bootmagazine.be 49


Weet dat ik ze koester, de Zeeuwse oester

Bij de opening van het Zeeuwse oesterseizoen werd de culinaire redactie van Bootmagazine uitgenodigd aan boord van Oestersleper BRU20 om een tocht te maken op het Grevelingenmeer, richting oesterbank GM39, in de buurt van Veermansplaat.

Tekst: Herwig Deweerdt - Foto: Frans Grapperhaus 50 bootmagazine.be


D

e Grevelingen is een voormalige zeearm van de Noordzee, gelegen tussen de eilanden Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland, op de grens van de provincies Zuid-Holland en Zeeland. In het kader van de Deltawerken werd de Grevelingen door de Grevelingendam (1965) en de Brouwersdam(1971) van zee afgesloten. Het Grevelingenmeer is het grootste zoutwatermeer van WestEuropa. Het is vooral in gebruik als plek voor watersport en andere recreatie. Het zoutgehalte van het Grevelingenmeer wordt op peil gehouden door de Brouwerssluis, een doorlaatsluis in de Brouwersdam, waarlangs zeewater beperkt wordt binnen gelaten. Maar, zo zal blijken tijdens onze reis: er dreigen donkere wolken voor de natuur en de oesters in het Grevelingenmeer. Oorspronkelijk leek er nochtans geen vuiltje aan de lucht. Klaar voor de plons Bij overtrokken doch rustig weer werd de tocht, na het nuttigen van de obligate Zeeuwse Bolus (een suikerbom !), onder leiding van schipper Jaap Muller aangevat. De mensen van Duikcentrum De Witte Boulevard hadden het nodige materiaal aan boord gehaald om de aanwezige liefhebbers de kans te geven op een veilige manier te snorkelen in de buurt van de oesterplaat. Het verkleden verliep met de nodige hilariteit en uiteindelijk was ook onze medewerker klaar voor een plons in het zilte sop.

Klaar voor de duik. Er werden sponzen gespot, onderwaterkiekjes genomen, gefilmd, gedoken en gelachen. Uiteindelijk wist ook iemand ĂŠĂŠn typisch platte Zeeuwse oester boven te halen.

bootmagazine.be 51


Omdat we ons in het ondiepe bevonden konden de deelnemers volop genieten van de fauna en flora onder water. Er werden sponzen gespot, onderwaterkiekjes genomen, gefilmd, gedoken en gelachen. Uiteindelijk wist ook iemand één typisch platte Zeeuwse oester boven te halen. Nadien trok onze schipper zijn vissersschort aan, stapte over in het bij-bootje, gooide het sleepnet overboord en trok een oestersleep. Onvoorstelbaar wat hij in een paar minuten tijd naar boven wist te halen: sponzen, messen, krabbetjes, wier, stenen en gelukkig ook een dozijn levend verse platte oesters. Maar, helaas waren niet alle oesters voor consumptie vatbaar. Sedert een aantal jaar worden de oesters geplaagd door de Oesterboorder, ofte de Ocenebra inornata, een slakkensoort uit de familie van de Muricidae. Ook nu waren meerdere oesters van onze eerste vangst slachtoffer van de oesterboorder. Japan in de Schelde? Die roofslak, oorspronkelijk afkomstig uit Azië (Japan en Korea), is een belangrijke plaag geworden aan de kusten van Amerika en Europa. De slak vormt een ernstige bedreiging voor de oestercultuur. Ze boort een gaatje door de schelp van de oester en zuigt er dan het weke vlees van het schelpdier uit. Ook mosselen en andere tweekleppigen valt ze aan. Sedert 2007 wordt ze aangetroffen in de Oosterschelde, waar ze zich snel vermeerderde. Daar vormt ze nu een ernstige bedreiging voor de Zeeuwse oesters. In juli 2015 bleek dat de slak een groot deel van de jonge Japanse oesters in de Oosterschelde had gedood. De toestand werd zo ernstig dat er een noodplan werd opgesteld in samenwerking met de provincie Zeeland en het Nederlandse ministerie van Economische Zaken. Je vraagt je misschien af je waarom we spreken van Japanse oesters in de Zeeuwse wateren. Dat heeft zijn oorsprong in de winter van 1963. Toen vroor het zo hard dat

52 bootmagazine.be

Oesters aangetast door de oesterboorder

De deelnemers moeten proberen om ter eerst 30 platte Grevelingse oesters open te maken.


alle oesterzaden en banken werden vernietigd en het einde van de Zeeuwse oestercultuur door oesterziekte in zicht leek. De oesterboeren hebben toen redding gezocht in het importeren van Japans oesterzaad dat ook in onze wateren bleek te gedijen. En ze hebben het geweten: die Japanse variant, door de Zeeuwen de creuse genoemd, heeft de typisch platte Zeeuwse oester in groei en aantal overtroffen . More trouble in Paradise Creuse en Platte

Een jury van connaisseurs onderwerpt de opengemaakte oesters aan een strenge keuring.

Tijdens de lunch komt wetenschapper Hans Waardenburg ons een ander droevig verhaal vertellen. Door de deltawerken werd het Grevelingenmeer afgesloten van de Noordzee en is er nauwelijks nog getij. In de zomermaanden warmen de bovenste waterlagen op en beletten zo dat de dieper gelegen gebieden voldoende zuurstof krijgen. Gevolg: alle leven stikt er en sterft. De beelden die we daarover in de film www. buwa.nl onderwaterfilm grevelingen.html te zien kregen waren hallucinant. Een resolute aanpak op korte termijn dringt zich op, maar de verschillende actoren en belanghebbenden (natuurverenigingen, landbouw, recreatie, visserij en veiligheid) staan vaak diametraal tegenover elkaar. Voor de jachthavens langs de Grevelingen bijvoorbeeld zou dat betekenen dat, mochten er nieuwe openingen in de Brouwersdam worden gemaakt, het waterpeil met minstens één meter zou stijgen. Dat betekent dat de vaste steigers die tot op vandaag gebruikt worden voor de vele zeil- en motorjachten, vervangen moeten worden door vlottende steigers, hetgeen een enorme investering zou meebrengen. Eindigen met een positieve noot Door al deze verhalen zou je gaan denken dat het alleen maar kommer en kwel is bij onze Zeeuwse buren. Zeeuwen zijn echter vechters en ook deze problemen zullen ze wel te boven komen. Niet voor niets luidt de spreuk van Zeeland ‘Luctor et Emergo’ : ik

bootmagazine.be 53


worstel en kom naar boven. De dag wordt afgerond met de voorrondes van het Nederlands Kampioenschap Oestersteken. De deelnemers moeten proberen om ter eerst 30 platte Grevelingse oesters open te maken. Een jury van connaisseurs onderwerpt de opengemaakte oesters aan een strenge keuring. Worden er schilfers aangetroffen in de geopende oester of is het vlees beschadigd dan worden er punten afgetrokken. Bij gelijke stand wordt diegene die de oesters het snelst heeft geopend de winnaar. Dat was dit jaar, voor de derde keer op rij, Joost Deurlo actief in Restaurant BRU 17 in Bruinisse. Hij zal Nederland mogen vertegenwoordigen op het Wereldkampioenschap Oestersteken in het Ierse Galway. Als je de volgende keer op een feestje of receptie een oestertje op je tong laat smelten, of je bent handig genoeg om de schelpen zelf te openen om te smullen, weet dan dat het dezer dagen geen evidentie is om een lekkere verse zilte oester op je bord te krijgen. Van het vangen, tot het kuisen, triëren, equilibreren en transporteren:

Het mandje van de stekers.

Meerdere kampioenschappen Wereldwijd zijn er twee organisaties die zich bezig houden met het wereldkampioenschap oestersteken. Dat zijn Oyster Opening World Cup in Malmö (Zweden) en die van Galway International Oyster Festival (Ierland). In Zweden wordt dit evenement pas in de laatste acht jaar georganiseerd. Daarentegen loopt Galway dit jaar voor de 65ste keer en heeft daarmee het grootste prestige.

,,Weet dat de oester gaat door menige hand Voor ze in je mondje is beland !’’

Joost Deurloo (midden) Nederlands Kampioen oestersteken 2019 foto Petra Hermans.

54 bootmagazine.be


Nieuws van onze leden de “perfecte link”tussen nautische bedrijven, waterrecreanten en diverse overheidsinstanties Sailcenter Limburg

Foto: De MH54C van Marinex, te huur in Westhoek Marina, Nieuwpoort.

Marinex n.v. •

Consulting & begeleiding van nautische projecten

Bootexpertises

Bij Marinex hebben we meer dan 40 jaar nautische ervaring te uwer beschikking; daarnaast verhuren wij ook woonboten in Westhoek Marina Nieuwpoort. MARINEX nv C. Permekelaan, 3 8620 NIEUWPOORT Tel. 0475.25.53.94 E-mail: marinex@marinex.be – www.marinex.be Verhuur van woonboten in Westhoek Marina Nieuwpoort en Jachthaven Veurne.

Bootverhuur

Zeillessen

Groepsuitstappen

Overnachten op het water

Bij Sailcenter Limburg in Ophoven kan jij je eigen boot huren en het water opgaan. Via de Maas en Maasplassen de omgeving verkennen, onderweg een terrasje pikken of een frisse duik in het water nemen. Een dagje op het water in je eigen sloep, motorboot, zeilboot, kampeervlot, kano, waterfiets of supboard... heerlijk toch ! Daarnaast is het ook mogelijk om deel te nemen aan diverse evenementen zoals onze vollemaantocht of ervaringstocht. Organiseer jij een bedrijfsuitje, familie of groepsuitstap? Ook dan ben je bij Sailcenter Limburg aan het juiste adres. Wij stellen graag een passend programma voor je samen. Sailcenter Limburg, Maasdijk 1 bus 2, 3640 Ophoven-Kinrooi (B) Tel : 0032 (0)89 56 52 84 info@sailcenterlimburg.com www.sailcenterlimburg.com

bootmagazine.be 55


Een zeevaarder

56 bootmagazine.be

Tekst & illustraties: Dirk Huyghe


r zoekt het ongeziene... Judas Iskariot,

deel 4

(slot)

Menig desolate rots is hier bevolkt. Naakte mannen zitten erop vastgeklonken. Judas Iskariot herken ik en verderop Herodes Antipas en Pontius Pilatus. Opgelucht zucht Judas met schorre stem, het is vandaag zondag. Want zondag is ook de rustdag van de duivels. Hij vervolgt. Maandag bindt men ons op het martelrad. Dinsdag bewerken ze mij met een haak.Woensdag dompelt men mij in de teer en word ik gebraden op een rooster. Donderdag moeten we allen in een ijsmeer drijven, urenlang. Vrijdag worden we gevild en gezouten. Zaterdag dumpt men ons in de stankput, die doet ons aanhoudend braken. We bidden voor Judas Iskariot. Dat hij zijn dagelijkse kwellingen mag overleven en nog even mag lijden. Hij krijgt alleen een doekje om zich koelte toe te zwaaien. Syreni, Ons luid gebed wekt een half vrouw, half staart. Onze boot kapseist haast onder haar gewicht. Iedereen sluit de ogen voor haar glimmende lijf en leden. We bidden nog luider. Daarop glijdt de syreni van de dolboord. Woest bruisend stuwt ze haar woelig speekselsop. Ons schip drijft stuurloos op een zwellende vuurberg. Op de bergflank wenkt ons een beroete man. Hij wil de vaarroute naar de paradijselijke eilanden tonen. Snel merken we de list. De duivel eist opnieuw de teugeldief op, mijn kapelaan. Ik roep dat ik hem zelf zal straffen. We ontsnappen aan zijn klauwen. Op zijn bevel lost brullend de vuurberg al zijn gloeiend staal. Brandende vogels schieten klagend onze richting uit. Onze zeilen branden. Een genadige stortbui blust alles. bootmagazine.be 57


Insula deliciosa Een orkaan jaagt ons op en neer. We rollen van bakboord naar stuurboord, van boven naar onder. We braken onze magen binnenste buiten tot jolijt van de vissen. Maar zelfs deze vissen worden doodsbang van het gewoel. Het zijn grienden en narwallen die razen als een kudde wilde stieren. Met honderden tillen ze ons schip omhoog. Met de riemen roeien we nu volle vaart twee volle jaren lang om hen te ontkomen. Alleen deze archipel brengt ons rust. Op het eerste land, aan alle zijden door water omringd, vinden we tamme dieren. Dit zoete land verlost ons van alle pijnen. Groenten en fruit groeien in overvloed. We bufferen scheepsproviand. Dit land blijft zomer en winter groen. Vogels zingen en broeden het ganse jaar door. Walserand De bergtop van het grootste eiland streelt de wolkenflarden. Zo hoog komt geen eilandbewoner. We vinden er gigantische bronzen beelden, rechtop en krom. Ze figureren als tijger, olifant, salamander en hert. Ze drijven op een meer in het rond. Mijn geblakerde kapelaan wil snel weg. Hij voelt de hand van de duivelse verleider. We lopen onmiddellijk naar beneden. Een walserand leunt op ons verankerd schip. Het gedrocht met everzwijnkop verspert onze vlucht. Het rochelende gevaarte richt een pijl. Ik gebied hem zijn boog te ontspannen. Mijn betoog over liefde en het ware geloof brengt hem alleen aan het lachen. Hij beweert bulderend dat hij de Heer al in het gelaat aanschouwde. Dat was lang voor onze tijd, zelfs voordat Lucifer ten val kwam. 58 bootmagazine.be


Een leugen roep ik hem toe. Nooit zagen ogen het gelaat van de Heer, alleen zijn stralend licht, Sol Invictus. De walserand briest dat hij lang een engel was. De Heer veranderde hem in een zwijnenhond omdat hij Lucifer niet stopte. Wie een oogje dichtknijpt is medeplichtig. Zijn zware zwijnensnuit buigt hij nu. Hij laat ons aan boord en duwt ons van zich weg.

Jรถrmungandr, Diegenen die dachten dat onze ellende hier eindigt, moeten we teleurstellen. Een slangachtige vis, langer dan de dubbele lengte van ons schip, volgt ons. Is het een meerval, een murene of de midgaardslang Jรถrmungandr? Hij krult zich rond de boeg. Met zijn staart in zijn muil zitten we in zijn houdgreep. Er is geen vooruit of achteruit meer aan. We tollen dagenlang rond in de heetste zon. Met een sloep willen we ontsnappen toen er plots een felle wind opsteekt. De staarteter schrikt en duikt naar de diepte.

Gnome quod ratio, de dwerg en de rede Voor onze boeg dobbert de kleinst mogelijke dwerg op een rabarberblad. We begluren de gnoom die in zijn ene hand een kommetje knelt. In zijn andere hand klemt hij een stokje. Behoedzaam duwt hij het stokje in de zee. De druppel, die van het stokje valt, vangt hij op in het kommetje. Is dit kommetje gevuld dan kiepert hij het terug in zee. Eindeloos meet hij zo de grootte van de zee. Meten is weten. Maar de rede heeft zijn grenzen. De dwerg zoekt naar de omvang van de zee. Wij varen langs hem heen en laten hem in alle rust rekenen. bootmagazine.be 59


Antipoden, de tegenvoeters

Finis

In de open zee horen we geruchten. Dansmuziek en veel vertier komt van onder ons. De wereld van de antipoden hebben we gehoord.

Het boek wordt verguld naar het thuisland gevaren. In mijn klooster leg ik het boek op het altaar. Ook de engel, die de opdracht gaf, zag dat het goed was. Hij belooft mij een stoel in het hemelrijk.

De kapelaan schrijft het laatste blad van het logboek boordevol. Ik krijg nog net de ruimte voor de laatste woorden. Amen en schrijf mijn naam Brénainn mac Findloga

Na zeven jaren ballingschap op zee mag ik aanschuiven voor de hemelpoort. Niemand mag nog twijfelen wat in dit boek werd geschreven. Iedereen kan het er op nalezen. Ik celebreer een dankmis en vertrek terstond naar mijn voorbehouden stoel. Sinds toen bewierookt het klooster het boek. Met eerbied wordt het bewaard, gevuld met Gods verborgen wonderen. Uit stof ben ik gemaakt uit sintels van de elementen ik ben als een blad dat wegwaait met de wind.

“Voorpublicatie” - Illustraties op basis van originele linosnedes, hand ingekleurd.

---------------------Brandaan nog verder langs de Amerikaanse kust om met de golfstroom langs de Azoren terug te reizen, de gelukzalige eilanden. Christoffel Columbus nam dit manuscript van Brénainn mac Findloga mee op zijn reizen. Hij gooide het boek nooit in het vuur. Hij navigeerde er op en ontdekte de Nieuwe Wereld.

Het reisverhaal van Tim Severin stopt in Canada. Het middeleeuwse reisverhaal loopt nog even door. Vermoedelijk reisde 60 bootmagazine.be

Het verhaal “Een Zeevaarder zoekt het Ongewisse... “ verschijnt voorjaar 2020 als onderdeel van het boek “Ave Magister Nivardus - Eb en vloed van de rede” bij 6minutes press/KIM vzw - Grimbergen.


bootmagazine.be 61


Colofon: Bootmagazine Belgium - Tweemaandelijks 5 x per jaar (niet in januari en augustus) Website www.bootmagazine.be Partnerwebsites: www.watersportnieuws.eu www.bootonline.be - www. inshore.yachtweb.be E-newsletter: Bootmagazine Mail (maandelijks, gratis) Hoofdredacteur / uitgever: Leo Van Dorsselaer mob. + 32 (0)475 67 03 02

Geniet... het hele jaar!

www.dintelmond.nl T+31 (0)167 522 894

In de voetsporen van Hildegard van Bingen Locatie EXPOG, Antwerpsesteenweg 2 - 2950 Kapellen 7 december 2019 tot 22 december 2019 zaterdag & zondag : 11 u. tot 17 u. Uitzonderlijk zondag 15 december open tot 19 u.

gelijkvloers DIRK HUYGHE (kunstenaar & grafisch redacteur De Standaard)

Tentoonstelling schilderijen, linogravures, etsen en keramische beelden. Illustraties bij de ‘graphic novels’ Emblemata & Ave Magistra Hildegard. Mijn naam Novitius bedacht ik, mijn zoektocht is waarachtig. Ik mag Hildegards scribent zijn, luisteren naar haar visioenen en inzichten. Novitius queeste brengen Dirk Huyghe, Leo Van Dorsselaer, Wendy Bradetich en Albert Maene tot leven in een evocatie met vertelling, zang, live kalligrafie en schilderen. (zaterdag 14 december 2019, 18 u.).

Meer info op www.novitius.be

62 bootmagazine.be

Medewerkers: Jef Beernaeert, Paul Bolsius, Marleen De Geest, Herwig De Weerdt, Henk Dheedene, Tine Deca, Marie-Rose Degheele, Dirk Huyghe, Georges Janssens, Dirk Sledsens. Coverbeeld: A. Guillaume/Yachting Sud Redactie & administratie: KIM vzw / Bootmagazine Zemstweg 10 B-1850 Grimbergen - België tel. +32 (0)15 61 11 52 mail: editor@bootmagazine.be Advertenties nautische sector: Carine Devogelaere, Bredene +32 (0)475 34 30 20 - cadepro@telenet.be Advertentiewerving media-centrales & reclamebureaus: Moizo, Antwerpen Peter De Vester +32 (0)497 55 15 41 Prijs per editie: € 4,90 Abonnementen: € 19,90 (per jaargang - 5 edities) België/Nederland/Luxemburg Andere buurlanden: € 25,Zie: https://bootmagazine.be/ABONNEMENT/ Groepsabonnementen: Voorbeeld: het geluksaantal van 13 exemplaren samen gebundeld, verzonden naar 1 adres: ( secretariaat, clubhuis, café...) - 5 edities per jaar (telkens 13 exemplaren) voor slechts € 99,KIM vzw/Bootmagazine is lid van WeMedia, de federatie van professionele, onafhankelijke media

Verantwoordelijk uitgever: L. Van Dorsselaer, Zemstweg 10 B-1850 Grimbergen - België


V8 XTO Offshore Power. Thrust. Control. Reliability. Innovation. www.yamaha-marine.eu

bootmagazine.be 63 Disclaimer vit autem im que et aut liquatus aut inistotas mostio. Dekotiosion faccatquis ne millam eum eserat volut que quam aut officte etuscipsam ut pellabo.


Bel +31 (0)10 4149390 moorings.nl

Onvergetelijk... Een vakantie zo origineel en authentiek als uzelf‌ Verken ons uitgebreid aanbod aan charteropties, van het magische Caribisch gebied tot de betoverende kuststrook van de Middellandse Zee. Of ontdek de tropische pracht van Thailand en de exotische charme van Tahiti, Tonga en de Seychellen. Waarnaar uw kompas ook wijst, u beleeft onvergetelijke momenten op het water.

64 bootmagazine.be

Profile for Leo Van Dorsselaer

Bootmagazine editienr. 61 - november / december 2019  

Advertisement