Beleid en Maatschappij, nr. 1, 2020

Page 92

BOEKENSIGNALEMENT

Het nut van wetenschappelijke debunking van migratiemythen Monique Kremer* Lucassen, L., & Lucassen, J. Vijf eeuwen migratie. Een verhaal van winnaars en ver‐ liezers. Atlas contact Portes, J. Immigration. What do we know and what should we do about…? Sage Haas, H. de, Castles, S., & Miller, M.J. The Age of Migration. International Popula‐ tion Movements in the Modern World. Macmillan International Press Wat is precies de rol van wetenschappers in het maatschappelijk debat? En wat voor kennis draagt bij aan betere politieke beslissingen? Behalve klimaat is migra‐ tie hét thema waar door wetenschappers volop wordt ingezet op debunking: het ontmaskeren van als feiten gepresenteerde mythen of overtuigingen. Recent zijn drie waardevolle boeken verschenen die zich zo laten lezen. Ze proberen – impli‐ ciet of expliciet – de zwakke plekken aan te tonen in de redenatie van populisti‐ sche politici of bezorgde burgers die migratie zien als een onstuitbaar sociaal pro‐ bleem. In zijn compacte en lezenswaardige boek What do we know and what should we do about immigration? probeert Jonathan Portes tegenwicht te bieden tegen de Brexit-aanhangers. Portes is hoogleraar economie en directeur van het Britse NIESR, een toonaangevende denktank gericht op overheidsbeleid. In zijn boek doet hij een opgeruimde poging om een economische en sociale kosten-batenana‐ lyse te maken van immigratie. Zijn conclusie: de economische voordelen van immigratie zijn evident en substantieel – kijk bijvoorbeeld naar de belastingen die de huidige migranten uit Oost-Europa betalen –, terwijl de maatschappelijke kos‐ ten overdreven worden, divers zijn of zich, volgens econoom Portes, lastig laten meten. En passant verwijst hij allerlei ‘feiten’ die het Brexit-debat domineren naar het rijk der economische fabelen. Zo komt het bijvoorbeeld niet door de 1,2 miljoen (Oost-)Europese immigranten dat de lonen stagneerden. Ook aan de lage produc‐ tiviteitsstijging liggen andere kwesties ten grondslag, zoals gebrek aan techno‐ logie en innovatie. En verdringing op de arbeidsmarkt van laaggeschoolde blanke Britten is ook al niet aan de orde. Er is immers sprake van een parallelle arbeids‐ markt waar immigranten de banen innemen die anderen nooit zouden doen, de zogeheten 3d-banen (‘dirty, dangerous en difficult’). Hij verwijst ook naar de fou‐ *

90

Prof. dr. Monique Kremer is hoogleraar actief burgerschap aan de Universiteit van Amsterdam en per 1 april 2020 voorzitter van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ).

doi: 10.5553/BenM/138900692020047001012 - Beleid en Maatschappij 2020 (47) 1