Page 1

65 magaz!ne www.bonusmallmag.gr

Το π ε ρ ι ο δ ι κ ό τ η ς π α ρ έ α ς

! Â Ì ‡ Ô Ù Û È Ú · Ã ˘ Â ˜ · ™


ΠΕΡΙΕΧΟΜ ! α ν ε μ ό περιεχ 6 10 18 20 22 4

Edito_real: του Βασίλη Αρδά Tαξιδι της Λίνας Ιορδάνου Φύσηξε ο Βαρδάρης της Christine EΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ της Κυριακής Αιλιανού Πρωταπριλια της Aλεξάνδρας Πιπλικάτση

26

ΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΗΣΟΥΜΕ του Γεράσιμου Γεωργάτου

36

ΥΓΕΙΑ|ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ της Δήμητρας Σταύρου ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΗ ΚΟΥΡΑΣΗ

44

ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ της Μαριάννας Κουμαριανού 'Έ(ψιλον) ΟΠΩΣ ΣΧΟΛΕΙΟ

52 54 58 62

BONSAI STORIES της Aλεξάνδρας Πιπλικάτση Βαμμένα Κόκκινα Αβγά το κομπλεξικο του Αχιλλέα ΙΙΙ Πασχαριστία ΛΟΓΙΑ ΣΟ ΠΑΓΚΑΚΙ της Στέλλας Ζολώτα Παγκάκι το πασχαλινό ΜΙΚΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ της Δήμητρας Ξενάκη Η κόκκινη λαμπάδα


ΜΕΝΑ ΜΙΚΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ του Κωστή Α. Μακρή Μιλήσαμε σαν φίλοι ΜΙΚΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ της Γεωργίας Μακρογιώργου Ανοιξιάτικο φεγγάρι ΜΙΚΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ της Κατερίνας Θωμοπούλου Μια λαμπάδα με κιθάρα ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ της Ελένης Παναγιώτου ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ της Ειρήνης Μανδηλαρά η ιστορια μιασ θεραπαινιδασ ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΥΓΕΙΑ, της Γεωργίας Δουκοπούλου Διατροφή στη δουλειά CLASSY MOVIES της Λίλλυς Παπασπυροπούλου Με κομμένη την ανασα

JUKE BOX ΕΠΙΛΟΓΟΣ της Έλλης Φθενάκη Τα χαϊκού της Άνοιξης

Μιχαλακοπούλου 99 / Αθήνα 115 27 T. 210 7482544 E. magazine@bonusmallmag.gr www.bonusmallmag.gr www.facebook.com/bonusmallmag

Η ΠΑΡΕΑ μας

68

• λινα ιορδανου • ΚΩΣΤΗΣ ΜΑΚΡΗΣ • ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ

76

• EΛΛΗ ΦΘΕΝΑΚΗ • AXΙΛΛΕΑΣ ΙΙΙ

78 82 84

• ΣΠΥΡΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ • Άννα Καλλιγέρη • ΔΗΜΗΤΡΑ ΣΤΑΥΡΟΥ • AΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΙΠΛΙΚΑΤΣΗ • ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΚΡΟΓΙΩΡΓΟΥ • Maριαννα κουμαριανου • KATEΡΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

90

• ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΡΟΦΗ • ΚΑτερινα θωμοπουλου • ΜΑΡΕΝ ΣΚΑΓΙΑ

108 116 118

• γερασιμοσ γεωργατοσ • ΓΕΩΡΓΙΑ ΔΟΥΚΟΠΟΥΛΟΥ • ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ • EΛENH ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ • Χριστινα μιχελη • ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΖΑΒΑΡΑ • ΡΟΥΛΑ ΜΟΝΟΓΥΙΟΥ • ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΡΔΑσ

ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ MAGAZ!NE ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΓΡΑΦΟΝΤΕΣ KI OXI KAT’ ΑΝΑΓΚΗ ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ

5


εdito_real

2012 2018 XAΡΟΥΜΕΝΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ!

6

Να λοιπόν τι κάνει η δύναμη της παρέας και πόσο μακριά μπορεί να ταξιδέψει μια προσπάθεια όταν στηρίζεται στο εμείς. Πριν από 6 χρόνια σκεφτήκαμε να κάνουμε κάτι που το βαφτίσαμε Περιοδικό. Μαζευτήκαμε εδώ το γραφείο με κούπες καφέ και το συζητήσαμε έτσι για πλάκα στην αρχή. Ώσπου να τελειώσει ο καφές κόψαμε την πλάκα κι αρχίσαμε τα τηλεφωνήματα. Τα δυο πρώτα ήταν στη Χριστίνα την αγαπημένη μας, που μας στέλνει τις αναπνοές του Βαρδάρη και είναι γεγονός, ότι μαζί της αναπνέουμε διαφορετικά. Και στο Γεράσιμο, που μας στέλνει τα θέματα για τη φιλοσοφία και κάνουμε συζητήσεις για όλα τα σοβαρά και για τα "ασόβαρα" από τα μικρά μας χρόνια. Σχεδόν ταυτόχρονα, μιλήσαμε και με τη Λίνα γιατί ...ο νους μας είναι αληταριό και πάντα θα δραπετεύει σε ταξίδια, πρώτα απ’όλα ψυχής. Μετά βρήκαμε τον επίλογο στην Έλλη μας από την Περαία αυτή την αστείρευτη πηγή αυτοσαρκασμού αλλά και ταυτόχρονα τόσο ποιητική προσωπικότητα. Σιγά σιγά, μιλήσαμε και με άλλους οι οποίοι μας έφεραν και τους φίλους τους και κάπως έτσι συνεχίσαμε με κέφι αλλά και με άγχος. Να λοιπόν, που πέρασαν 6 χρόνια και εμείς εδώ η ίδια παρέα με σημαντικές προσθήκες τον Κωστή, αυτό τον αιώνιο έφηβο που πάντα λέμε σοβαρά πράγματα γελώντας και που πρόσφατα του είπα ότι δεν κυκλοφορεί τεύχος χωρίς να είναι μέσα η υπογραφή του. Μια μέρα, καλωσορίσαμε και την Κυριακή, που τη φλερτάραμε από την εποχή που ήταν στο Μελωδία και συνεχίζουμε να τραγουδάμε παρέα της. Η χαρά μας ήταν πολύ μεγάλη, όταν η Δήμητρα μας έδωσε την άδεια να αναδημοσιεύουμε τα τόσο επιστημονικά τεκμηριωμένα άρθρα της με θέματα που αφορούν την ψυχολογία. ΕΤΟΙΜΑΣΑΜΕ ΜΙΑ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΚΑΛΩΝ ΕΙΔΗΣΕΩΝ: Ειδήσεις, δεν είναι μόνο αυτές που γεννούν φόβο και ποτίζουν την αδιαφορία. Τις καλές ειδήσεις, τις δημιουργούν οι διπλανοί μας, οι απέναντι μας, οι φίλοι μας, εμείς... Ελάτε, στην παρέα μας για να γίνουμε όλοι φορείς καλών ειδήσεων!


του Βασίλη Αρδά

Η Θεσσαλονίκη, έκανε ακόμα πιο δυναμική την παροουσία της όταν ήρθε στην ομάδα μας η Κατερίνα η άοκνη φίλη μας ,που μας στέλνει είτε θέματα παιδαγωγικού περιεχομένου είτε κάνει υπέροχες συνεντεύξεις. Τι να γράψουμε για το Γιάννη που μας γυρίζει τόσο γλαφυρά στην εποχή των ηχογραφήσεων μιας άλλης εποχής και μας παρουσιάζει άγνωστες ιστορίες με καλλιτέχνες; Αν σας γράψω ότι η Αλφαβήτα ζωντάνεψε με τη Μαριάννα δε θα είναι υπερβολή. Η Ειρήνη, παρουσιάζει κάθε φορά ένα βιβλίο με τέτοιο πάθος σαν να το έχει γράψει η ίδια. Η Γεωργία, μας προτείνει τρόπους υγιεινής διατροφής και είναι αλήθεια ότι κάτι αλλάζει στις διατροφικές μας συνήθειες. Στην παρέα μας προστέθηκαν νέες υπογραφές όπως είναι της Αλεξάνδρας με το μόνιμο χαμόλελο αισιοδοξίας και το ανεξάντλητο χιούμορ, της Δήμητρας, της διπλανής συμμαθήτριας της Ρούλας. Τον Αχιλλέα τον παραποιητή των λέξεων, τις δυο Κατερίνες, τη Μαρία, την Γεωργία. Τον Σπύρο, τον Βενιαμίν της παρέας μας. Την Ελένη, που για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν στο χώρο μας και άντεξε τις παραξενιές μου. Δε θα μπορούσα να μην πω κάτι και για την Άννα που είναι πάντα μαζί μας, όποια ώρα και αν την καλέσουμε. Σας ευχαρισστούμε όλους, να είσαστε πάντα καλά και να συνεχίζουμε να κυνηγάμε όχι ανεμόμυλους αλλά να χτίζουμε δυνατές φιλικές σχέσεις και να δημιουργούμε γέφυρες επικοινωνίας σε αυτό το δύσκολο αλλά ευχάριστα διαφορετικό δρόμο που ανοίξαμε. Ένα μεγάλο, πιο μεγάλο ευχαριστώ σ’όλους όσοι ανοίγουν, ξεφυλλίζουν, διαβάζουν το MAGAZ!NE το περιοδικό της παρέας. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΕΡΓΟ ΠΟΥ "ΝΤΥΝΕΙ" ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΜΑΣ ΛΕΓΕΤΑΙ Σε Υπνωτιζω Αργα Από το CD του Μανώλη Γαλιάτσου ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ: LARGO

7


Αγάπη, Ελπίδα, Λύσεις για Ίαση και Αποκατάσταση στην Μάχη κατά του Καρκίνου του Μαστού

Η ΑΕΛΙΑ είναι μια αστική μη κερδοσκοπική οργάνωση που δημιουργήθηκε στη Θεσσαλονίκη το φθινόπωρο του 2013, σε μια δύσκολη εποχή για την Ελλάδα, από ανθρώπους με ευαισθησίες και ανεπτυγμένο αίσθημα κοινωνικής ευθύνης, που πιστεύουν στην επιτακτική ανάγκη της αλληλεγγύης και της υποστήριξης συνάνθρωπων τους. Σκοπός της ΑΕΛΙΑ είναι η συμβολή στην εκστρατεία κατά του καρκίνου του μαστού και η βοήθεια στους νοσούντες στη ζωή μετά τη νόσο Ο καρκίνος του μαστού με τις επιδημικές τάσεις που έχει πάρει τα τελευταία χρόνια επηρεάζει τη ζωή, όχι μόνο των γυναικών και ανδρών που νοσούν, αλλά τις οικογένειές τους και το ευρύτερο περιβάλλον τους. Η παγκόσμια εκστρατεία για την εξάλειψη της νόσου, η ιατρική έρευνα και η υποστήριξη των ασθενών έχουν πετύχει πολλά. Η ευαισθητοποίηση της κοινωνίας έχει επιτευχθεί σε μεγάλο βαθμό, όμως η ανάγκη για έγκυρη και διαρκή ενημέρωση παραμένει. Η Ελλάδα πρέπει και μπορεί να μετάσχει στη μάχη αυτή. Οραματιστήκαμε λοιπόν μια εποχή που δε θα χάνονται ασθενείς από τον καρκίνο του μαστού, που όλοι μας θα έχουμε ίσες ευκαιρίες στις πιο σύγχρονες θεραπείες, που θα γίνονται λιγότερα λάθη, μια εποχή χωρίς ντροπή και οίκτο…στο άκουσμα…καρκίνος του μαστού.

ΑΕΛΙΑ σημαίνει πηγή ζωής από το φως,

μια και αήλιος ήταν η αρχαία ελληνική λέξη για τον Ήλιο. Για μας όμως εκφράζει κάτι περισσότερο… τους στόχους και τις ελπίδες μας.

www.aelia.org.gr


Όραμα Η ζωή με τον καρκίνο του μαστού και μετά από αυτόν είναι ένα θέμα που απασχολεί καθημερινά χιλιάδες συνανθρώπους μας. Όραμά μας είναι να συμβάλλουμε με κάθε τρόπο στην προσπάθεια που ήδη γίνεται με στόχο την ενημέρωση, την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία καθώς και την ποιότητα ζωής μετά τη νόσο. Επίσης στοχεύουμε στην όσο το δυνατό καλύτερη εκπαίδευση – εξειδίκευση του επιστημονικού προσωπικού, το οποίο ασχολείται με τον καρκίνο του μαστού, παρέχοντας τη δυνατότητα σε νέους επιστήμονες να μετεκπαιδευτούν και να εξελιχθούν στον τομέα αντιμετώπισης της νόσου. Προσβλέπουμε σε ένα μέλλον εξάλειψης της νόσου αλλά και βελτίωσης της ζωής μετά από αυτήν. Επιπλέον θέλουμε να τονίσουμε (ή φωτίσουμε) ένα κομμάτι του καρκίνου του μαστού, το οποίο, στη χώρα μας τουλάχιστον, δεν έχει τύχει ακόμη ευρείας αποδοχής και είναι η αποκατάσταση. Το στήθος της γυναίκας συμβολίζει για την ίδια και το περιβάλλον της πολλά. Θέλουμε να εξαντληθεί κάθε δυνατότητα που παρέχεται με τις σύγχρονες ιατρικές μεθόδους και τα επιτεύγματα της επανορθωτικής (πλαστικής) χειρουργικής, κυρίως όσον αφορά ασθενείς που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να ανταπεξέλθουν στο επόμενο στάδιο και για τους οποίους το κεφάλαιο καρκίνος του μαστού κλείνει με τη θεραπεία του. Το δικαίωμα κάθε γυναίκας να είναι αρτιμελής και να νιώθει ταυτισμένη με το σώμα και το φύλο της είναι ιερό. Επιδιώκουμε να παρέχουμε συνδρομή με κάθε πρόσφορο μέσο προς αυτή την κατεύθυνση. Με τη συνεισφορά όλων πιστεύουμε ότι θα τα καταφέρουμε!

www.aelia.org.gr


ΤΑΞΙΔΙ

10


της Λίνας Ιορδάνου

11

τα πανέμορφα

TΡΙKAΛΑ ορινθίας

Κ


ΤΑΞΙΔΙ

ΤΡΙκαλα κορινθιασ

12

Για κάποιο λόγο έχει καταχωρηθεί στους χειμερινούς προορισμούς. Το κουβεντολόι όμως των πουλιών που μαρτυρούν την πρώτη Άνοιξη με φόντο τα αγριολούλουδα, τις πασχαλιές παρέα με τα έλατα που κυριαρχούν και με τις μυρωδιές τις εαρινές, αποδεικνύουν πόσο τελικά είναι ζήτημα και των τεσσάρων εποχών το ταξίδι αυτό. Πιάτο ο Φενεός, μικρή και μεγάλη Ζήρεια επιβάλουν σιωπή και οδηγούν τη ματιά σε ένα απο τα ομορφότερα που θα ευχόταν να έχει ποτέ δει... Στα πανέμορφα Τρίκαλα Κορινθίας. Τα κάτω, τα μεσαία και τα άνω Τρίκαλα, υπόθεση μιάμισης ώρας περίπου απο την Αθήνα, λιγότερης από την Πάτρα και μια ανάσα δρόμος από το Ξυλόκαστρο. Η Ζήρεια, το βουνό που δεσπόζει, επιφυλλάσει πανέμορφα τοπία, που οι μύθοι που τα ακολουθούν τα κάνουν ακόμα πιο μαγευτικά. Λένε πως εκεί γεννήθηκε η μουσική. Σ' ένα σπήλαιο της Ζήρειας γεννήθηκε ο Ερμής, ο οποίος κάποια μέρα έκλεψε τα βόδια που φύλαγε εκεί ο Απόλλωνας. Και δε φτάνει που έκλεψε τα βόδια, πήρε και το καβούκι μιας περαστικής χελώνας, στερέωσε πάνω του χορδές που έφτιαξε απο τα έντερα των βοδιών κι έτσι έφτιαξε την πρώτη λύρα και... εγένετο μουσική! Μια μουσική που μπερδεύεται γλυκά με τους ήχους της φύσης στην


της Λίνας Ιορδάνου

13


ΤΑΞΙΔΙ

τρικαλα κορινθιασ

14

κοιλάδα της Φλαμπουρίτσας, και με το μουρμούρισμα των νερών του ποταμού Σύθα. Στη Φλαμπουρίτσα λένε πως φυτρώνει η Μώλη, το μαγικό χόρτο που έδωσε ο Ερμής στον Οδυσσέα για να τον προφυλλάξει από τη μάγισσα Κίρκη. Μαγευτικά τα χωριά της Ζήρειας, δάση γεμάτα έλατα και μαύρη πεύκη και οι αισθήσεις απογειώνονται με τα τραγούδια των αποδημητικών πουλιών στις λίμνες Στυμφαλία και Δόξα. Τα τρία Τρίκαλα δεσπόζουν από όλα τα χωριά. Το φόντο ωχρό και απαλό κίτρινο της πέτρας. Πλατάνια, πετρόχτιστα αρχοντικά, όμορφοι και ζεστοί ξενώνες. Στα Άνω Τρίκαλα δεσπόζουν η ιερά μονή του Αγίου Βλασσίου, αλλά και ο Πύργος των Νοταραίων. Πέτρα και ξύλο δίνουν τον τόνο τόσο εκεί όσο και στα Μεσαία Τρίκαλα, ίσως τα πιο αναπτυγμένα τουριστικά,

με τα περισσότερα καταλύματα, παραδοσιακά ταβερνάκια και τουριστικά μαγαζιά, αλλά και την πολύ όμορφη εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα. Στα Κάτω Τρίκαλα κλέβει την παράσταση η πέτρινη πλατεία με τα υπεραιωνόβια πλατάνια της και οι εκκλησιές του Αγίου Ιωάννη και Αγίου Δημήτριου με την χαρακτηριστική τοιχογραφία της "Άκρας Ταπείνωσης" του Χριστού. Το χιονοδρομικό κέντρο της Ζήρειας περιμένει όσους πιστούς του σκι. Στους βορειοδυτικούς πρόποδες της δεσπόζει η Λίμνη Δασίου και γύρω της μια πανδαισία ζωής και χρωμάτων... βελανιδιές, μανιτάρια, μενεξέδες, έλατα μα και αλεπουδίτσες, άλογα, αγριοπούλια, μοσχαράκια.... Μέσα στην άλλη λίμνη, τη Δόξα, το εκκλησάκι του Αγίου Φανουρίου. Στη δε Στυμφαλία λίμνη με το γλυκό νερό,


της Λίνας Ιορδάνου

15


ΤΑΞΙΔΙ

τρικαλα κορινθιασ

16


της Λίνας Ιορδάνου

δε μπορεί παρά να αναβιώνει ο μύθος του Ηρακλή και ο άθλος του ο έκτος, σύμφωνα με τον οποίο κατατρόπωσε τις Στυμφαλίδες Όρνιθες.... την ίδια στιγμή που εκεί έχουν καταφύγιο σχεδόν 140 είδη σπάνιων πουλιών. Οι μυρωδιές απο μέλι και από γλυκό τριαντάφυλλο έρχονται να μπερδευτούν με μύθους, εικόνες και χρώματα. Και κάπου εκεί η Παναγιά του Βράχου.... λες και είναι η μικρογραφία των Μετεώρων της ορεινής Κορινθίας. Οι λεύκες και οι κέδροι έρχονται να συμπληρώσουν το μαγικό του τοπίου... Οι βρύσες δε θα μπορούσαν να λείψουν ως αξιοθέατα σε τούτο εδώ τον τόπο. Η Βρύση Καλογήρου, η Μέγάλη Βρύση, Μαχουμιά και Γούρνα...με το νερό να τρέχει γάργαρο για να ξεδιψάει τους επισκέπτες και για να ανοίγει τις ορέξεις για τις υπέροχες γαστριμαργικές εκπλήξεις της περιοχής... Μια απόδραση εύκολη... κοντινή για πολλούς μα κυρίως πανέμορφη. Η Άνοιξη μάς περιμένει εκεί... ο Χειμώνας έδωσε τη σκυτάλη να πάει να ξεκουραστεί και η φύση δε σταματάει να μαγεύει και να συνθέτει σαν καλοκουρδισμένη ορχήστρα εδώ στην ορεινή Κορινθία και στα Τρίκαλα της με τα...χίλια καλά.

17


ΦΥΣΗΞΕ Ο ΒΑΡΔΑΡΗΣ...

«Ωραία είσαι άνοιξη, γιατί δε μας λυπάσαι;*»

18

Έφυγε ο Μάρτης και πήρε μαζί του μια υπέροχη φωνή επιστημονικού λόγου και ανθρωπιάς, αυτή του Stephen Hawking. Στη θέση της μας άφησε παρακαταθήκη παρανοϊκών κραυγών των Ερντογάν, Τραμπ, Πούτιν και τόσων ακόμα. Η ανθρωπότητα βαδίζει με τρομακτικούς ρυθμούς στο χάος, σβήνοντας από το σκληρό δίσκο της μνήμης και της ιστορίας της τον παραλογισμό των δύο παγκόσμιων πολέμων και αλλοπρόσαλλη, αποπροσανατολισμένη βαδίζει το δρόμο της καταστροφής της. Το Zombie των Cranberries παίζει replay στο κεφάλι μου και η ερώτησή του με βασανίζει. «Τι έχεις μέσα στο κεφάλι σου ζόμπι;». Η μελωδική φωνή της Dolores O’ Riordan, που έσβησε κι αυτή φέτος τον Ιανουάριο, μου δημιουργεί ένα αίσθημα απελπισίας για την ευαισθησία που χάνεται αφήνοντας ένα μικρό μόνο αποτύπωμα, το έργο της, ενώ το αποτύπωμα της καταστροφής των αδίστακτων, άπληστων ζωντανών νεκρών το οποίο είναι τα συντρίμμια απ’ όπου περάσουν, μένει να χάσκει τεράστιο. Εν μέσω σημαιοστολισμών, εορτασμών εθνικής παλιγγενεσίας, απειλών προαιώνιων εχθρών, νομοσχεδίων που κατατίθενται και αποσύρονται, δικαστικών αποφάσεων που προκαλούν το κοινό περί δικαίου αίσθημα, διαφωνιών, συγκρούσεων, αντιφάσεων νιώθω πανταχόθεν βαλλόμενη. Προσπαθώ να κρατηθώ σε μερικές ελπιδοφόρες ειδήσεις προερχόμενες για άλλη μια φορά από το χώρο της επιστήμης, όπως αυτή για την ανακάλυψη ενός αόρατου οργάνου στον ανθρώπινο οργανισμό που ανακαλύφθηκε πρόσφατα. Μου έρχεται στο μυαλό η Λυσιστράτη και η ανορθόδοξη ιδέα της Αριστοφανικής κωμωδίας για το συνετισμό των ανδρών και την κατάργηση των πολέμων, κοιτάζοντας όμως τη Μελάνια Τραμπ, την Άνγκελα Μέρκελ ή την Κριστίνε Λαγκάρντ καταλαβαίνω ότι κάτι τέτοιο είναι αδύνατο.


της Christine christina.micheli

Παρατήρησα τελευταία σε αναρτήσεις του facebook ότι χρησιμοποιείται φρασεολογία, η οποία υιοθετήθηκε αρχικά από προοδευτικούς ανθρώπους για να εξηγήσουν το σημαίνον και το σημαινόμενο, από άλλους οι οποίοι προσπαθούν να επιχειρηματολογήσουν υπέρ της συντήρησης και του σκοταδισμού. Έτσι διάβασα την άποψη ότι «το στερεότυπο της κοινωνικής αλληλεγγύης ευνοεί τους εμπόρους των ανθρώπινων συναισθημάτων, οπότε μην ψήνεστε». Πιο οξύμωρο και ανόητο απόφθεγμα δεν θα μπορούσα να φανταστώ. Καταρχήν η λέξη «στερεότυπο» σημαίνει κάτι που επαναλαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο, το να εμφανίζεται συχνά σε έντυπα ή δημόσιες συζητήσεις η έννοια της κοινωνικής αλληλεγγύης, δεν την καθιστά στερεότυπο διότι αυτή εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους και όχι με έναν μοναδικό και επαναλαμβανόμενο. Επίσης το ότι πράγματι κάποιοι επωφελούνται από το ανθρώπινο συναίσθημα προκειμένου να πουλήσουν για παράδειγμα μια είδηση, δεν το καθιστά εμπόρευμα ώστε να το αντιμετωπίσουμε σαν την Coca Cola. Δηλαδή για να καταλάβω, σε τι μας προτρέπει ο υπογράφων την ανάρτηση «μην καταναλώνετε ευαισθησία και μη μένετε προσκολλημένοι στην αναχρονιστική αλληλεγγύη;» Η μόνη μου παρηγοριά, εδώ που εργάζομαι, ένα παράθυρο στη θάλασσα, αναπαύει τον κοσμοχαλασμό στο μέσα και στο έξω. Είναι κι ένα παρτέρι στο σπίτι όπου βγήκαν οι τουλίπες που είχα φυτέψει. Αφουγκράζομαι τη νύχτα ν’ ακούσω τα αηδόνια, παρατηρώ τον ορίζοντα να δω τα πρώτα χελιδόνια, περιμένω τις πασχαλιές ν’ ανθίσουν. Αλλάζω λίγο το σκοπό του εσωτερικού μου play list κι ακούω δυνατά και καθαρά «Ωραία είσαι άνοιξη, ine t γιατί δε μας λυπάσαι;»... s i r h

C

* Στίχος από την Άνοιξη του Θοδωρή Κοτονιά

19


ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

20

Δύσκολο πολύ να μένεις ακέραιος. Δύσκολο πολύ να μένεις συνειδητός και συνειδητοποιημένος, ανεξάρτητα από την ανάγκη. Να είσαι ο εαυτός σου, ανάμεσα σε άπειρους άλλους εαυτούς. Να είσαι κρυστάλλινος, όταν ο περίγυρος σε θέλει «πειραγμένο» γιατί δεν μπορεί να αντέξει την καθαρότητά σου. Το «ρίξε λίγο νερό στο κρασί σου», κοινότυπη κι αγαπημένη φράση της εποχής. Κι έτσι, κυκλοφορούμε όλοι «νερωμένοι». Χαμαιλέοντες. Για να διατηρήσουμε την αποδοχή και την επιβεβαίωση πως δεν είμαστε το μαύρο πρόβατο μέσα στο μαντρί. Πως δεν κινδυνεύει το σύνολο από τον καθρέφτη του καλού. Δεν αντέχεται το ακέραιο. Δεν υποφέρεται η σύγκριση. Γιατί «ό,τι αξίζει, πονάει κι είναι δύσκολο». Είναι πιο απλό να μην έχεις μπελάδες. Πιο εύληπτο. Πιο safe. «Και προχωράς μέσα στη νύχτα χωρίς να γνωρίζεις κανένα. Κι ούτε κανένας να σε γνωρίζει.» Και ζεις μια ζωή copy paste, από τις ζωές των άλλων. Τον πολλών. Της πλειοψηφίας, που ορίζει και καθορίζει τη νέα ηθική. Για την οποία όμως εσύ δεν έκανες τίποτα για να ταιριάζει με το αντικειμενικά καλό και να απορρίπτει το αντικειμενικά κακό. Δεν κατάλαβες πως στα ποτάμια, οι πέστροφες που πάνε κόντρα στο ρεύμα είναι αυτές που αξίζουν το θαυμασμό κι όχι τα χρυσόψαρα που εντυπωσιάζουν με το «φαίνεσθαί» τους. Κι έτσι, γεμίσαμε χρυσόψαρα. Και σε μνήμη και σε λήθη.


της Κυριακής Αιλιανού

Και γίναμε μάζα. Που άγεται και φέρεται. Που καθοδηγείται και που περιμένει τον τσοπάνη για να περάσει από τις πεπατημένες, για να βρει το κουτόχορτο που γεμίζει τα λειβάδια της ανάγκης μας. Και κάποια στιγμή, εκεί στην άκρη της βοσκής, ένα σπιτάκι με αυλή. Και μπαξέ. Και κήπο. Και το γιασεμί να έχει ξεχειλίσει από τα κάγκελα της μάντρας. Και πήγε που λες το πρόβατο… να φάει την πρασινάδα από το γιασεμί. Και τότε, μύρισε την ευωδιά του. Τυχαία! Και είδε το λευκό του. Είδε και μύρισε το ταπεινό αλλά αγέρωχο γιασεμί. Και τότε το πρόβατο αρχίζει να έχει μνήμη. Ποιητική μνήμη. Και όσφρηση. Και αναγνωρίζει την ομορφιά και τη θυμάται! Θυμάται πως κάποτε ήταν άνθρωπος. Δε ζούσε ανάμεσα σε κοπριές και λάσπες. Δε μύριζε τις μυρωδιές μόνο των ζώων. Είχε και καπνισμένο τσουκάλι στη φωτιά. Είχε και τραγούδι. Είχε και πολιτισμό. Είχε και ανθρώπους αγαπημένους γύρω. Είχε και συναισθήματα. Είχε και λογική. Είχε και μπέσα. Είχε εστία και τόπο. Είχε και φίλους. Και γονείς. Κι αδέρφια και παιδιά κι εγγόνια. Είχε και καθαρό βλέμμα. Και καθαρή ψυχή. Που όποιος πήγαινε να τη λερώσει, ήταν εχθρός. Εχθρός της ανθρώπινης ζωής του. Και τότε, ξεμάκρυνε από το κοπάδι. Και κάθισε κι έκλαψε σε μια γωνιά για μέρες. Για μήνες. Για χρόνια. Κι όταν στέρεψε το δάκρυ του… σηκώθηκε από τα τέσσερα και στάθηκε όρθιο και περπάτησε σαν άνθρωπος.

Καλή Ανάσταση!

21


ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Πρωταπριλιά 22


της Αλεξάνδρας Πιπλικάτση

-Σήμερα δεν θα σου πω πως σ’ αγαπώ. -Γιατί; -Είναι Πρωταπριλιά, γι’ αυτό. -Και θα ’ναι ψέμα; -Όχι. Σ’ αγαπώ. -Μα είπες πως δεν θα μου το πεις. -Ήταν ψέμα. Από την αδημοσίευτη συλλογή στιγμιότυπων των 30 λέξεων “Σαράντα κύματα” Απρίλιος 2014

23


ΒΙΒΛΙοπαρουσιασεισ

ΛΕΩΝ ΤΟΛΣΤΟΪ

ΑΒΙΑΣΤΗ ΔΡΑΣΗ W. DILTHEY Η ΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗΣ

24

«Παράδοξο πεπρωμένο έχει η ερμηνευτική επιστήμη. Τυγχάνει προσοχής πάντοτε μόνο στο πλαίσιο ενός μεγάλου ιστορικού κινήματος πού καθιστά μία τέτοια κατανόηση της ατομικής ιστορικής ύπαρξης επείγουσα υπόθεση, για να βυθισθεί κατόπιν και πάλι στην λήθη». Από τότε που ο Dilthey έκανε αυτή την επισήμανση, η ερμηνευτική μοιάζει να έχει πλέον διαφύγει το πεπρωμένο της, ακριβώς χάρη στο δικό του δοκίμιο Η γένεση της ερμηνευτικής (1900). Στο κλασικό του αυτό σύγγραμμα, ο φιλόσοφος ανασκοπεί και αναλύει εμβριθώς τα αργά βήματα που πραγματοποίησε ο ερμηνευτικός στοχασμός κατά τους Ελληνιστικούς Χρόνους, την ύστερη Αρχαιότητα, την Αναγέννηση, τον Διαφωτισμό και εστιάζει κατόπιν στην καθολική και βαθύτερη σύλληψη του ερμηνευτικού προβλήματος κατά τον 19ο αιώνα (F. Schleiermacher)· αναδεικνύει, τέλος, την ιδιαίτερη σημασία της ερμηνευτικής για το δικό του φιλοσοφικό πρόγραμμα, την «κριτική του ιστορικού Λόγου», την φιλοσοφική δηλαδή θεμελίωση των ιστορικών, θεωρητικών και κοινωνικών επιστημών. Η γένεση της ερμηνευτικής είναι το κλασικό εκείνο κείμενο που αποτέλεσε έναυσμα και σημείο αναφοράς τόσο για την ραγδαία και πολύπλευρη ανάπτυξη της ερμηνευτικής σκέψης όσο και για την διαμόρφωση μιας καθ’ εαυτήν ερμηνευτικής φιλοσοφίας στον 20ό αιώνα.

Στο άρθρο του Λ.Ν. Τολστόι Αβίαστη δράση, πέρα από τους στοχασμούς του Ρώσου κλασικού, περιλαμβάνονται εμβόλιμα και δύο κείμενα των Εμίλ Ζολά και Αλέξανδρου Δουμά υιού. Στην ιδιότυπη αυτή «συζήτηση» γίνεται απόπειρα να δοθούν απαντήσεις σ’ ένα διαχρονικό ερώτημα: οι μεταφυσικές ανησυχίες είναι έκφραση μιας εσώτερης φωνής του ανθρώπου ή μια διέξοδος φυγής από την καταθλιπτική πραγματικότητα; Ο θετικιστής Ζολά, που πιστεύει ακράδαντα στη δύναμη της επιστήμης, έρχεται σε πλήρη ρήξη με τους Δουμά και Τολστόι, που θεωρούν τα υπαρξιακά ερωτήματα έμφυτα στην ανθρώπινη φύση· και ο Ρώσος στοχαστής, επηρεασμένος από τη διδασκαλία του Λάο Τσε, βρίσκει την ευκαιρία ν’ αναπτύξει την έννοια της αβίαστης δράσης – μια έννοια που αποτελεί οργανικό στοιχείο της θεωρίας του για τη μη βίαιη αντίσταση.


από τις εκδόσεις

ΡΟΕΣ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΩΡΑΣ

ΚΕΪΤ ΣΟΠΕΝ

Όταν πια παραδόθηκε, μια λεξούλα ξέφυγε απ’ τα ελαφρώς μισάνοιχτα χείλη της. Την ψιθύρισε ξανά και ξανά, κρυφά μες στην ανάσα της: «Ελεύθερη, ελεύθερη, ελεύθερη!» Τι αξία είχε η αγάπη, το ανεπίλυτο μυστήριο, μπροστά σ’ αυτή την κατάκτηση της αυτοδιάθεσης που αίφνης την αναγνώριζε ως την ισχυρότερη παρόρμηση της ύπαρξής της! Τα διηγήματα της Κέιτ Σοπέν, κομψοτεχνήματα μιας λοξής, κινηματογραφικής ματιάς, γεμάτης κατανόηση για τα ανθρώπινα, λειτουργούν σαν μικρές αποκαλύψεις. Το περίφημο ερώτημα του Φρόυντ, «Τι θέλει η γυναίκα;», μοιάζει να στοιχειώνει πρωθύστερα και υπόγεια την αφήγηση. Η περιπέτεια των ηρωίδων είναι ακριβώς η αναζήτηση της επιθυμίας τους. Το ουσιαστικό νόημα κάθε ιστορίας είναι το ταξίδι προς την ανακάλυψη του κρυμμένου εαυτού, η περιπλάνηση της αυτογνωσίας. Κάθε ηρωίδα γίνεται μια «Ωραία κοιμωμένη» που αφυπνίζεται.

ΓΙΑΚΟΜΠΣΕΝ Γ.Π. ΜΟΓΚΕΝΣ Η νουβέλα Μόγκενς του Δανού συγγραφέα Γενς Πέτερ Γιάκομπσεν είναι ένα νατουραλιστικό παραμύθι με ευτυχές τέλος, τυλιγμένο σε μια πανδαισία χρωμάτων και ήχων (οι ηχητικές και χρωματικές, «φωτογραφικές» περιγραφές του νερού, της φωτιάς, του ανέμου και των αντικειμένων θεωρούνται απαράμιλλες). Ο νεαρός Μόγκενς, πρωταγωνιστής της ιστορίας, εξελίσσεται πνευματικά μέσα από τον έρωτά του για τρεις γυναίκες, οι οποίες ενσαρκώνουν τρεις διαφορετικές βιοθεωρίες. Η κατάκτηση του έρωτα εμφανίζεται εν τέλει ως μια διαδικασία ολοκλήρωσης του εαυτού, που χαρίζει την ευδαιμονία χάρη στην επιστροφή στη φυσική, θετική πλευρά της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο Γιάκομπσεν (1847-1885) υπήρξε στα τέλη του 19ου αιώνα ο αδιαμφισβήτητος «κυρίαρχος του στιλ» στη σκανδιναβική λογοτεχνία. Το ιδιαίτερο ύφος του επηρέασε όλη την επόμενη γενιά των Βορειοευρωπαίων συγγραφέων. Η βαθιά ψυχολογική εμβάθυνση στους χαρακτήρες του του χάρισε το χαρακτηρισμό του «μεγαλύτερου ψυχολόγου της νεότερης λογοτεχνίας», ενώ οι δυνατές περιγραφές του εκείνον του «μεγάλου ζωγράφου του πεζού λόγου».

25


Ας φιλοσοφήσουμε…

26


του Γεράσιμου Γεωργάτου

Ας φιλοσοφήσουμε… Με το σημερινό σημείωμα κάνουμε την τελευταία δρασκελιά προς το χρονικό σημείο όπου οι ιστορικοί τοποθετούν την έναρξη της φιλοσοφίας. Αν και δεν πρόκειται ακριβώς για σημείο, αλλά για πέρασμα που ενσαρκώνεται με τον Θαλή. Σύμφωνα με τα δεδομένα που διαθέτουμε, μπορεί να θεωρηθεί ο Θαλής ως ο πρώτος φιλόσοφος ή θα πρέπει να τον περιλάβουμε στο παρελθόν της φιλοσοφίας, στην προϊστορία της και η τιμή ανήκει στον αμέσως μεταγενέστερο, τον Αναξίμανδρο; Όπως και να 'χει όμως, οι απόψεις του, όπως μας έχουν παραδοθεί, αποτελούν ένα ακόμα σημαντικό βήμα για την εξέλιξη της ανθρώπινης σκέψης και την ιστορία των ιδεών.

27


Ας φιλοσοφήσουμε…

Θαλής ο σοφός

28

Ο Θαλής ήταν Μιλήσιος και συνεπώς συνδεόταν με όλα όσα αναφέραμε σε προηγούμενο σημείωμα για τον ρόλο της Μιλήτου στην προετοιμασία για τη γέννηση της φιλοσοφίας. Γνωρίζουμε ότι έζησε στις αρχές του 6ου π.Χ αιώνα. Η χρονολογία που συνδέεται με τον Θαλή είναι το 585 π.Χ. Τότε συνέβη μια ολική έκλειψη ηλίου στη Μικρά Ασία και σύμφωνα με τον

Ηρόδοτο, ο Θαλής την είχε προβλέψει. Για να έχει κάνει μια τέτοια ιδιαίτερα δύσκολη πρόβλεψη με τα μέσα της εποχής, υποθέτουμε ότι ο Θαλής δεν θα ήταν στην πρώτη του νεότητα, αλλά γύρω στα 40, όπου τοποθετούν την ακμή των διάσημων προσώπων οι αρχαίοι Έλληνες. Επομένως, έζησε στη Μίλητο τα πρώτα χρόνια του 6ου π.Χ αιώνα.


του Γεράσιμου Γεωργάτου

Ο Θαλής, επιπλέον, συγκαταλεγόταν μεταξύ των Επτά Σοφών της αρχαίας Ελλάδας, χωρίς να μάς είναι γνωστό πότε καθιερώθηκε αυτή η επτάδα. Ήταν λοιπόν πολύ γνωστό πρόσωπο στην αρχαιότητα και υπάρχουν αρκετά ανέκδοτα για τη ζωή του χωρίς βεβαιότητα για την ακρίβειά τους, αφού αποτελούσαν προφορική παράδοση, από στόμα σε στόμα, που κάποια στιγμή καταγράφηκαν. Π.χ, μια διήγηση του Αριστοτέλη στα Πολιτικά του για τον Θαλή, απέχει από τον Θαλή δύο αιώνες, από τον 6ο στο τέλος του 4ου, οπότε είναι σχετικής ακρίβειας. Σοφούς, χαρακτήριζαν συνήθως οι αρχαίοι Έλληνες όσους ανέπτυσσαν έντονη πολιτική δραστηριότητα και είχαν ηγετικό ρόλο στην πόλη τους. Ο Σόλων π.χ ήταν ο μεγάλος νομοθέτης της Αθήνας. Πολλοί από αυτούς ήταν και ποιητές και γενικώς ήταν άνθρωποι με δυνατότητα να δίνουν πρακτικές λύσεις σε δύσκολα προβλήματα. Ήταν επίσης πολυταξιδεμένοι. Στην αρχαϊκή Ελλάδα θεωρούνταν προσόν, για να χαρακτηριστεί κάποιος σοφός, να έχει επισκεφτεί ξένους τόπους και να έχει "πλουτίσει" από τη σοφία παλιότερων πολιτισμών. Όντας από πλούσια οικογένεια και Μιλήσιος, μοιάζει λογικό ο Θαλής να έχει επισκεφτεί τουλάχιστον τη Ναύκρατη, αποικία των Μιλησίων

στον Νείλο, σύμφωνα και με τα ανέκδοτα για τη σχέση του Θαλή με αιγύπτιους ιερείς. Ό ίδιος ο Θαλής δεν έγραψε τίποτα. Είναι η εποχή που μόλις αρχίζει η εγγραμματοσύνη στην αρχαϊκή Ελλάδα. Ελάχιστοι άνθρωποι ήξεραν να γράφουν και να διαβάζουν στις αρχές του 6ου π.Χ αιώνα και το είδος των μαρτυριών που έχουμε για τον Θαλή θυμίζουν θρύλους. Ανήκει δηλαδή σε μια εποχή προφορικότητας. Ο ίδιος ο Αριστοτέλης δεν είναι σίγουρος αν αυτά που αποδίδουν στον Θαλή, τα είπε όντως ο Θαλής Με την ευκαιρία, να τονίσουμε ότι ελάχιστα γραπτά των Προσωκρατικών έχουν φτάσει στα χέρια μας και ούτε είμαστε σίγουροι ότι έτσι γράφτηκαν απ' αυτούς. Τα λεγόμενα «Αποσπάσματα των Προσωκρατικών», είναι μια εξαιρετική δουλειά Γερμανών φιλολόγων του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα που προσπάθησαν να διακρίνουν τον θρύλο από την πραγματικότητα, την μεταγενέστερη μαρτυρία από αυτό που ίσως είπε ο ίδιος ο φιλόσοφος. Έτσι από τον Θαλή δεν σώζεται κανένα αυθεντικό απόσπασμα, μόνο μαρτυρίες, από τον Αναξίμανδρο ένα, από τον Αναξιμένη δύο, από τον Πυθαγόρα κανένα και μόνο από τους ύστερους Προσωκρατικούς σώζεται ένα υλικό για το τι είπαν.

29


Ας φιλοσοφήσουμε…

Μαρτυρίες και ανέκδοτα

30

Ο Αριστοφάνης στους Όρνιθες χαρακτηρίζει κάποιον πολυμήχανο και ικανό Αθηναίο, «σωστό Θαλή». Άρα, ο «σωστός Θαλής» είχε γίνει παροιμιώδης έκφραση τον 5ο αιώνα, για να περιγράψει ανθρώπους ικανούς να λύσουν προβλήματα. Ο Πλάτωνας, λίγο αργότερα, τον παρουσιάζει ως τον πρώτο φιλόσοφο. Στον Θεαίτητο παραθέτει ένα ανέκδοτο απ’ τη ζωή του Θαλή: «Λένε ότι κάποτε ο Θαλής έπεσε σ` ένα πηγάδι, καθώς προχωρούσε παρατηρώντας τα άστρα και κοιτάζοντας προς τα πάνω. Τότε μια ομορφούλα και ξύπνια θρακιώτισσα υπηρέτρια τον πείραξε λέγοντάς του ότι θέλει να μάθει τι συμβαίνει στον ουρανό και αγνοεί τι γίνεται μέσα στα πόδια του». Εκτός από το σεξουαλικό υπονοούμενο, το συγκεκριμένο ανέκδοτο παρουσιάζει τον φιλόσοφο ως αφηρημένο και βυθισμένο στις σκέψεις του που δεν ξέρει τι του

γίνεται στη ζωή του. Όμως πλήθος άλλων μαρτυριών καταγράφουν ακριβώς το αντίθετο. Όχι μόνο αφηρημένος φιλόσοφος δεν ήταν, αλλά πολύ ικανός να λύνει προβλήματα. Πολλά στοιχεία για τον Θαλή προέρχονται από τον Ηρόδοτο. Ο Ηρόδοτος προηγείται του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, έχει ζήσει στη Μικρά Ασία και είναι συνεπώς πιο κοντά στην παράδοση που έχει αφήσει πίσω του ο Θαλής. Σύμφωνα λοιπόν με τον Ηρόδοτο, ο πατέρας του Θαλή, ονόματι Εξαμύης, ήταν φοινικικής καταγωγής, γεγονός που φανερώνει τη σχέση που μπορεί να είχε ο Θαλής όχι μόνο με τους Φοίνικες, αλλά γενικά με τους λαούς που κυριαρχούσαν στη Μεσόγειο τον 6ο π.Χ αιώνα, όπως επιβεβαιώνεται και από πολλές άλλες μαρτυρίες. Άλλες αναφορές του Ηροδότου επιβεβαιώνουν την επινοητικότητά


του Γεράσιμου Γεωργάτου

του στην εξεύρεση λύσεων σε δύσκολα προβλήματα. Αναφέρει π.χ τη συμβουλή του προς τον Κροίσο για να περάσει ένα αδιάβατο ποτάμι, να το διχάσει πιο ψηλά από εκεί που έπρεπε να περάσει, έτσι ώστε να δημιουργηθούν δύο βατά επιμέρους ποτάμια. Επίσης, ότι συμβούλεψε τις ιωνικές πόλεις να δημιουργήσουν μια συνομοσπονδία με κέντρο την Τέω, που ήταν περίπου γεωγραφικά στο μέσο της Ιωνίας, έτσι ώστε να μπορούν να αντισταθούν καλύτερα στην περσική απειλή. Υπάρχουν αναφορές σε γνώσεις που είτε πήρε είτε μετέδωσε στους Αιγυπτίους. Πιο γνωστή αναφορά είναι ότι κατάφερε να μετρήσει το ύψος των πυραμίδων με έναν έξυπνο τρόπο και χωρίς τη χρήση μαθηματικών. Παρατήρησε πότε η σκιά ενός πασσάλου στηριγμένου στο έδαφος γίνεται ίση με το ύψος του. Στην Ελλάδα αυτό συμβαίνει όταν ο ήλιος έχει κλίση 45 μοιρών, δηλαδή γύρω στις 10 το πρωί ή στις 6 το απόγευμα. Έμπηξε λοιπόν τον πάσσαλο δίπλα στην πυραμίδα και περίμενε πότε η σκιά θα γίνει ακριβώς ίδια με το ύψος. Εκείνη τη στιγμή μέτρησε τη σκιά της πυραμίδας γνωρίζοντας ότι ήταν ισομήκης με το ύψος της. Από τους Βαβυλώνιους έμαθε ότι η Μικρή Άρκτος και όχι η Μεγάλη δείχνει καλύτερα τον βορρά, γνώση χρησιμότατη για

τους Έλληνες που ταξίδευαν πολύ και χωρίς πυξίδα. Άλλες αναφορές σχετίζονται με τη μέτρηση της απόστασης των πλοίων από την ξηρά και την ενασχόληση με φαινόμενα όπως ο μαγνητισμός. Από τις πιο εντυπωσιακές αναφορές του Ηροδότου στον Θαλή είναι η πρόβλεψη της ολικής έκλειψης ηλίου που του αποδίδει. Σε κάποια μάχη, ανάμεσα σε Λυδούς και Μήδους, ξαφνικά έγινε η μέρα νύχτα. Αυτό τους έκανε να σταματήσουν αμέσως τον πόλεμο και να συνάψουν ειρήνη. Αυτή την έκλειψη, αναφέρει ο Ηρόδοτος, την είχε προβλέψει ότι θα συμβεί, εκείνο τον χρόνο, σ' εκείνο το σημείο, ο Θαλής ο Μιλήσιος. Με μια τέτοια σπάνια και δύσκολη πρόβλεψη προφανώς η φήμη του θα εκτοξεύτηκε κατακόρυφα. Όλα αυτά δείχνουν έναν άνθρωπο πολύ ενημερωμένο για την τεχνολογία και τις γνώσεις που είχαν οι Έλληνες, αλλά κυρίως οι ανατολικοί πολιτισμοί: αστρονομία, γεωμετρία, λογιστικές πράξεις, ιατρική, ημερολόγιο, κλπ, από τη Βαβυλώνα, τη Φοινίκη και την Αίγυπτο. Μια τέτοια συσσώρευση γνώσεων, ένα ευφυή άνθρωπο, όπως τον Θαλή, πιθανότατα τον οδήγησε και στη διατύπωση κάποιων γενικότερων σκέψεων για τη δημιουργία και την ύπαρξη του κόσμου.

31


Ας φιλοσοφήσουμε…

Το νερό ως αρχή

32 Για την το νερό ως αρχή και τέλος των πάντων, δεν έχουμε καμιά μαρτυρία, κανένα κείμενο από τον ίδιο τον Θαλή. Μοναδική πηγή αποτελούν «Τα μετά φυσικά» του Αριστοτέλη, ο οποίος τον αναγορεύει και σε πρώτο φιλόσοφο, ιδρυτή της φιλοσοφίας. Αναφέρει λοιπόν ο Αριστοτέλης: «O Θαλής, ο ιδρυτής αυτής της φιλοσοφίας, λέει ότι η αρχή είναι το νερό, γι’ αυτό και υποστήριξε ότι και η Γη επιπλέει στο νερό. Θα πρέπει μάλλον να κατέληξε σ’ αυτή την αντίληψη επειδή παρατήρησε ότι η τροφή των πάντων είναι υγρή και ότι η ίδια η θερμότητα γεννιέται και διατηρείται ζωντανή από την υγρασία. Αυτό όμως απ’ το οποίο γεν-

νιούνται όλα τα πράγματα, αυτό είναι και η αρχή τους. Αυτή πρέπει να ήταν η προέλευση της αντίληψής του για το νερό και ακόμα το γεγονός ότι τα σπέρματα όλων των όντων έχουν υγρή φύση, ενώ η αρχή της φύσεως των υγρών πραγμάτων είναι το νερό». Η ορολογία είναι απολύτως αριστοτελική: αρχή και προέλευση, είναι δύο έννοιες που χρησιμοποιεί ο Αριστοτέλης και για τη δική του φιλοσοφία και τις οποίες προβάλει στο παρελθόν, χωρίς να ενδιαφέρεται αν όντως είναι έννοιες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και από τους προγενεστέρους. Επιπλέον ως μόνη σίγουρη αναφέ-


του Γεράσιμου Γεωργάτου

ρει την άποψη του Θαλή ότι η Γη επιπλέει στο νερό. Από κει και πέρα ο Αριστοτέλης υποθέτει πως ο Θαλής πρέπει να θεωρούσε ότι η γέννηση όλων των όντων οφείλεται στο νερό. Και τέλος αποδίδει στον Θαλή την άποψη ότι «τα πάντα είναι νερό» ή «η αρχή των πάντων είναι το νερό». Θα μπορούσε ένας στοχαστής του 6ου αιώνα, όπως ο Θαλής, να υποστηρίξει μια τέτοια θέση; Μάλλον ναι. Τα νερά γύρω από την οικουμένη, είναι κάτι που υπάρχει περίπου σε όλες τις μυθολογίες, και των Ελλήνων και κυρίως των ανατολικών λαών. Για τους Βαβυλώνιους ο κόσμος τους κλείνεται από δυο ποτάμια, τον Τίγρη και τον Ευφράτη, που ορίζουν τη Μεσοποταμία. Ανάλογο ρόλο παίζει ο Νείλος για την Αίγυπτο. Μάλιστα στη μυθολογία αυτών των δύο λαών, ειδικά των Αιγυπτίων, υπάρχει η αντίληψη για υποχθόνια νερά, από τα οποία γεννήθηκε και αναδύθηκε η Γη. Ο Όμηρος επίσης στο Ξ της Ιλιάδας, αναφέρεται στον Ωκεανό ως ένα ποτάμι που έκλεινε τα όρια της οικουμένης και είναι πατέρας θεών και ανθρώπων. Βρίσκεται δηλαδή πιο ψηλά κι από τους θεούς στην ιεραρχία της γέννησης. Επιπλέον, η Ελλάδα είναι ένα νησιωτικό σύμπλεγμα και οι Έλληνες είναι ναυτικοί. Ταξιδεύουν στη θάλασσα και νιώθουν ότι

το σύμπαν περιβάλλεται από νερά. Με βάση όλη αυτή την παράδοση, ελληνική και ανατολική, δεν είναι απίθανο ο Θαλής να προχώρησε στη γενίκευση ότι τα πάντα γεννιούνται από το νερό. Αρκεί αυτό για να ονομάσουμε τον Θαλή πρώτο φιλόσοφο; Όχι ακριβώς. Γιατί είναι διαφορετικό να λες ότι «τα πάντα γεννιούνται από το νερό» από το ότι «τα πάντα είναι νερό». Στην πρώτη περίπτωση αναφέρεσαι στη γέννηση, στην αφετηρία μόνο των όντων ενώ στη δεύτερη διατυπώνεις μια ενιαία αρχή για την προέλευση και την κατάληξη των πάντων, σε μια αρχή που κυβερνά τον κόσμο. Και η αναγωγή σε μια ενιαία αρχή αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της φιλοσοφίας. Και ο ίδιος ο Αριστοτέλης φαίνεται σίγουρος μόνο για το πρώτο, ενώ για το δεύτερο, περισσότερο το υποθέτει. Συνεπώς, μπορούμε να πούμε ότι ο Θαλής προσέγγισε αλλά δεν έφτασε σίγουρα στο σημείο να διατυπώσει μια ενιαία αρχή. Ακόμα όμως και αν δεν είναι ο πρώτος φιλόσοφος, οπωσδήποτε είναι το τελευταίο σκαλοπάτι πριν κάνει με απόλυτη σιγουριά το πέρασμα στη διατύπωση μιας ενιαίας κοσμολογικής αρχής ο κατά τι νεότερός του, ο Αναξίμανδρος, όπως θα δούμε στο επόμενο σημείωμα.

33


ΒΙΒΛΙοπαρουσιασεισ

ΤΟ ΣΟΒΑΡΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΕΝΤΕΡΜΠΕΡΓΚ

34

Εμένα θα με αγαπήσεις όπως αγαπούν οι ειδωλολάτρες! λέει η Λύντια Στίλλε στον Άρβιντ Χουερνμπλούμ. Η Λύντια ήταν η αθώα κοπέλα που ο Άρβιντ είχε φιλήσει και ποθήσει ένα καλοκαίρι… Τώρα είναι και οι δυο εγκλωβισμένοι σε γάμους χωρίς αγάπη και, έτσι, όταν η τύχη τούς ξαναφέρνει κοντά μετά από δέκα χρόνια, τα παλιά φλογερά συναισθήματα αναζωπυρώνονται επικίνδυνα… Όμως, η κάποτε αθώα Λύντια έχει μεταμορφωθεί σε μια ώριμη, ανεξάρτητη γυναίκα που ζητάει να τη λατρέψουν. Είναι έτοιμη να καεί στη φλόγα του πάθους, αδιαφορώντας για τις καταστροφικές συνέπειες του «σοβαρού παιχνιδιού» του έρωτα, τις οποίες ο Άρβιντ μετά βίας θα μπορούσε να μαντέψει… Αλήθεια, πόσο κενή θα ήταν η ζωή χωρίς την ευτυχία, τη λύτρωση αλλά και τον ανείπωτο πόνο που φέρνει η αγάπη; Και πόσο συγκινησιακά άδεια θα ήταν η καρδιά που ποτέ δεν ένιωσε την προδοσία; Αν και πρωτοκυκλοφόρησε το 1912, το αγαπημένο κλασικό ερωτικό μυθιστόρημα της σουηδικής λογοτεχνίας δεν έχει χάσει τίποτα από το πάθος και την αλήθεια του. Η παλίρροια του έρωτα, η πλημμυρίδα των μπερδεμένων συναισθημάτων και η αναπόφευκτη άμπωτη της συντριβής των ψευδαισθήσεων περιγράφονται με ξεχωριστή –και πέρα για πέρα σύγχρονή μας– οξυδέρκεια στο Σοβαρό παιχνίδι – ένα κείμενο που ακροβατεί μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας, ζωντανεύοντας, μεταξύ άλλων, ένα καταραμένο ερωτικό τρίγωνο και μια σκανδαλώδη υπόθεση διαζυγίου στην παλαιά Στοκχόλμη. … μια ιστορία αγάπης που ο χρόνος δεν έχει διόλου αγγίξει· παραμένει πάντα το ίδιο συγκινητική και ζωντανή…


από τις εκδόσεις

PRINTA ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΓΚΑΙΤΕ α & β τομοσ JOHANN PETER ECKERMANN

Ένας αυτοδίδακτος, ένας άνθρωπος ταπεινής καταγωγής, που βρέθηκε στην Αυλή της Βαϊμάρης ως βοηθός και φίλος του μεγαλύτερου Γερμανού ποιητή, του Γκαίτε – αυτός είναι ο Γιόχανν Πέτερ Έκερμανν (1792-1854). O Έκερμανν έμεινε στην Ιστορία γιατί συνέγραψε «το καλύτερο γερμανικό βιβλίο» σύμφωνα με τον Νίτσε, τις Συνομιλίες με τον Γκαίτε – ένα βιβλίο το οποίο συνεχίζει να προκαλεί, όπως και ο συγγραφέας του, το ενδιαφέρον τόσο του αναγνωστικού κοινού όσο και των ειδικών. Πάνω από χίλιες φορές συνάντησε ο Έκερμανν τον Γκαίτε, κρατώντας σημειώσεις των συζητήσεων που είχε μαζί του. Οι συνομιλίες αυτές δεν αφορούν αποκλειστικά τον Γκαίτε ή το έργο του, αλλά περιλαμβάνουν μια εξαιρετική ποικιλία θεμάτων: λογοτεχνία φυσικά, αλλά και αρχιτεκτονική, ζωγραφική, μουσική, θέατρο και πολλά άλλα. Ο Γκαίτε μιλούσε αναλυτικά για τα έργα του και για τα έργα άλλων, για τη ζωή του, τα ταξίδια του, τους φίλους του, αλλά και για επιστημονικά και φιλοσοφικά ερωτήματα που τον απασχολούσαν, όπως και για ζητήματα αισθητικής και τέχνης. Ο Έκερμανν παρακολουθεί και καταγράφει τη διαδικασία με την οποία αναπτύσσεται και εξελίσσεται η δημιουργικότητα του ποιητή, δηλαδή διαβάζοντας και ερμηνεύοντας κείμενα άλλων, αρχαίων, νεότερων και σύγχρονων, στοχαζόμενος και αναλύοντας διαρκώς παλαιότερά του κείμενα, κάνοντας σκέψεις και δοκιμάζοντας ιδέες, μεθόδους, τεχνικές, πειραματιζόμενος με τις πιθανές εκδοχές των υπό δημιουργία κειμένων του. Οι Συνομιλίες, επομένως, αποτελούν ένα είδος επίσκεψης στο «εργαστήριο» ενός ποιητή και μας επιτρέπουν να παρατηρήσουμε ένα δημιουργό επί τω έργω, είναι μια –με σημερινούς όρους– «εκ βαθέων συνέντευξη» με έναν μεγάλο συγγραφέα, μια συνέντευξη που περιστρέφεται γύρω από τον τρόπο με τον οποίο αυτός εργάζεται για να γράψει όσα γράφει…

35


ΥΓΕΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Αδικαιολόγητη κούραση 36

Η κούραση είναι σύνηθες φαινόμενο στους ανθρώπους που έρχονται στο γραφείο του ψυχολόγου ζητώντας στήριξη ή ψυχοθεραπευτική παρέμβαση για κάποιο θέμα που τους ταλαιπωρεί. Πολύ συχνά αυτή η κατάσταση συνδυάζεται και με διάφορους πόνους στο σώμα. Η ίδια η κόπωση μπορεί να θεωρηθεί σύμπτωμα, αλλά χρειάζεται να υπάρξει διερεύνηση.


από τη Δήμητρα Σταύρου

http://psyhismos.blogspot.gr/

Σε αυτή την εξέταση χρειάζεται και η συμβολή της διαγνωστικής ιατρικής ώστε να δούμε αν υπάρχουν παράγοντες βιοχημικοί όπως μία έλλειψη σιδήρου, μία χαμηλή πίεση, έλλειψη κάποιων βιταμινών ή μεταλλικών στοιχείων κλπ. Επίσης πρέπει να αποκλειστούν ασθένειες που έχουν ως σύμπτωμα την σωματική κόπωση, ενώ η διατροφή είναι ένας ακόμη πα-

ράγοντας. Βλέπουμε επίσης, αν υπάρχει έλλειψη ή διαταραχή ύπνου και για ποιους λόγους εμφανίζεται (συνήθως είναι ψυχολογικοί οι λόγοι). Εξετάζουμε επίσης αν οι δραστηριότητες που έχει αναλάβει ο άνθρωπος είναι τόσο επίπονες πράγματι που να δικαιολογούν μία τέτοια κούραση. Ας πούμε ωράρια εργασίας που είναι πάνω από 8-10 ώρες ημερησίως δεν μπορούν να μην συνοδεύονται από κούραση, όποια δουλειά και αν κάνει κάποιος και φυσικά δεν είναι δυνατό να αποδίδει μετά από κάποιο όριο. Ωστόσο, οι περισσότεροι από αυτούς που ακούμε να παραπονιούνται για κούραση, δεν ακολουθούν τόσο απαιτητικά προγράμματα, ούτε κι έχουν κάποια βιο-

37


ΥΓΕΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Αδικαιολόγητη κούραση λογική ιδιαιτερότητα που να δικαιολογεί την κόπωσή τους. Σε αυτή την περίπτωση οι αιτίες της κόπωσης είναι καθαρά ψυχολογικής φύσης και πάντα, σε όποια περίπτωση, πρέπει να αντιλαμβανόμαστε την κόπωση ως σύμπτωμα που χρειάζεται εξέταση. Στην περίπτωση που κάποιος νοιώθει κουρασμένος από ψυχολογικά αίτια αυτό μπορεί να γίνεται για κάποιον από τους παρακάτω λόγους, ή σε συνδυασμό:

38

- Τυραννιέται από εσωτερικές συγκρούσεις. Επιθυμίες που έρχονται σε σύγκρουση με τις ιδέες του ανθρώπου, με το σύστημα ηθικής του ή τις επιταγές της κοινωνίας που έχει εσωτερικεύσει. -Αισθάνεται αμφιθυμία. Κι αυτή είναι μία ενδοψυχική σύγκρουση, αλλά δεν αναφέρεται στην σύγκρουση επιθυμίας και απαγόρευσης αλλά στην συνύπαρξη δύο αντίθετων συναισθημάτων για μία κατάσταση. Το άτομο θέλει και δεν θέλει, αγαπά και μισεί ταυτόχρονα κ.ο.κ.

wz-Διακατέχεται από πλήθος δυσάρεστων συναισθημάτων όπως ενοχές, ντροπή, θυμό, φόβους. -Υπηρετεί τις προσδοκίες των άλλων: Πάρα πολλοί λειτουργούν σαν άλογα του ιπποδρόμου πάνω στα οποία ποντάρει η οικογένεια, αλλά και το ίδιο το άτομο αυτορρυθμίζεται σε μία τέτοια κατάσταση καταβάλλοντας υπέρμετρες προσπάθειες. -Το άτομο έχει αναλάβει ευθύνες που δεν του αναλογούν. Συνήθως έχει υιοθετήσει τέτοιους ρόλους από μικρή ηλι-


από τη Δήμητρα Σταύρου

http://psyhismos.blogspot.gr/

κία και συνεχίζει να τους παίζει και ως ενήλικας πια ελκύοντας άλλους που μπορεί και να τον/ την εκμεταλλεύονται. - Βρίσκεται σε ακινησία για μεγάλο χρονικό διάστημα. Εξαιτίας παραγόντων όπως αυτοί που αναφέραμε πιο πάνω, κάποιος μπορεί να αισθάνεται κολλημένος σε μία κατάσταση χωρίς εξέλιξη. Η συνειδητοποίηση μιάς τέτοιας κατάστασης μπορεί να εντείνει την δυσκολία να κάνει κανείς το πρώτο βήμα για να βγει από το τέλμα, όπως κάποιος που για να περπατήσει μετά από καιρό που είχε το πόδι του σε γύψο χρειάζεται στήριξη και αποφασιστικότητα. -Ύπαρξη άγχους. Το άγχος είναι εξαιρετικά δαπανηρό σε ενέργεια για τον οργανισμό αφού είναι αιτία μίας ενεργειακής-ορμονικής σπατάλης. Το άγχος ως συναίσθημα ενεργοποιεί σημεία του εγκεφάλου που δραστηριοποιούνται όταν ο οργανισμός βρίσκεται σε απειλή και

εκκρίνονται οι ανάλογες ορμόνες που κανονικά βοηθούν στην επιβίωση του οργανισμού. Αυτή όμως η κατάσταση είναι χρήσιμη όταν πράγματι βρίσκεται υπό απειλή το υποκείμενο, ενώ στις περισσότερες φορές που το βλέπουμε τα αίτια σχετίζονται με την τραυματική ιστορία του κι όχι με τις υπάρχουσες πραγματικές συνθήκες. -Κατάθλιψη. Η κατάθλιψη είναι η κατάσταση που ρίχνει πραγματικά κάτω τον άνθρωπο και του στερεί κάθε κίνητρο για να σηκωθεί. Το βίωμα της κόπωσης είναι πολύ στενά συνδεδεμένο με αυτή την κατάσταση και το άτομο παραμελεί τόσο τον εαυτό όσο και τις δραστηριότητες του. Οι αυτοκατηγορίες και η αυτολύπηση έρχονται να χειροτερεύσουν την κατάσταση. - Εξάρτηση. Η εξάρτηση με την οικογένεια φέρει το άτομο σε μία κατάσταση αδυναμίας στο να πράξει δημιουργικά προς όφελός του. Αναβολές, απουσία πίστης στον εαυτό, ενοχές είναι μόνο μερικά από τα στοιχεία αυτής της κατηγορίας στην οποία είναι κυρίαρχες οι εσωτερικές συγκρούσεις και η αμφιθυμία. -Συγκρουσιακές σχέσεις με το περιβάλλον. Κακές σχέσεις δεν μπορούν παρά να επιφέρουν κούραση στον άνθρωπο. Ανταγωνισμοί, καβγάδες, επιθέσεις, εχθρότητα δεν είναι τόσο σπάνιες μέσα στις οικογένειες, αλλά και στα ζευγάρια δυστυχώς. -Απαισιοδοξία. Η απαισιοδοξία, όπως και το αντίθετό της η αισιοδοξία, σχετίζονται με τα πρώτα βιωματα της ζωής του ανθρώπου και δεν είναι παρά στάσεις που δεν στηρίζονται στην υπάρχουσα πραγματικότητα. Η απαισιοδοξία σβήνει τα κίνητρα για δράση. Ολα μοιάζουν μάταια, αφού το υποκείμενο έχει πεισθεί προς αυτή την κατεύθυνση και προγραμματίζεται για την απόδειξη αυτής της στάσης του. -Το υποκείμενο δεν έχει μάθει να ζητάει βοήθεια. Συ-

39


ΥΓΕΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

40

νήθως λόγω κακής αυτοεκτίμησης, ή μαθημένου από την οικογένεια ρόλου. -Λειτουργεί μηχανιστικά. Δεν βάζει φαντασία, συναίσθημα σε αυτό που κάνει, αλλά ακολουθεί μία ρουτίνα πιστά από την οποία δεν παρεκλείνει. Η οποιαδήποτε παρέκλιση αυτού του προγράμματος προκαλεί μεγάλη ψυχική αναστάτωση και ενεργειακή δαπάνη. -Δεν εισπράττει αναγνώριση για ό,τι κι αν κάνει.

-Σκέφτεται υπερβολικά. Πόσο μάλλον αν έχει έμμονες ιδέες. -Επιθυμεί να ελέγχει τα πάντα. Κάτι που δεν γίνεται από την φύση των πραγμάτων αλλά απαιτείται μεγάλη προσπάθεια για να το καταφέρει. -Έχει την αίσθηση ότι παλεύει συνεχώς κι ότι η ζωή είναι αγώνας. (Χρησιμοποιεί αυτές τις μεταφορές συχνά στον λόγο του). -Διακατέχεται από το σύμπλεγμα του υπερήρωα (superman/superwoman). Πολύ σύνηθες στην εποχή μας και κάτι το οποίο προτείνεται και ως μοντέλο από πολλά ΜΜΕ. Οι πολλαπλοί ρόλοι και ότι πρέπει κανείς να τα καταφέρνει σε όλα τέλεια εντείνει τα όρια του καθένα και πολλές φορές τα ξεπερνά. Τελικά η ίδια η κοινωνία σήμερα στην Δύση είναι μία κοινωνία της κόπωσης. Η εντατικοποίηση της εργασίας, η σύνδεση της αξιοσύνης με την παραγωγικότητα, η πυρηνική οικογένεια κ.ά., είναι παράγοντες


από τη Δήμητρα Σταύρου

http://psyhismos.blogspot.gr/

41 που μας κάνουν όλους ευάλωτους στην κόπωση. Πόσο μάλλον όταν σε αυτούς τους παράγοντες προστίθεται η οικονομική καταστροφή που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, η ψυχοθεραπεία λειτουργεί ως μεγάλη ασπίδα για την ψυχική ισορροπία. Ενδιαφέρεται για την ευτυχία του υποκειμένου και το ξαλαφρώνει από μάταια βάρη, μπλοκαρίσματα, αμφιθυμίες, ενοχές, συγκρούσεις κι όσα πιο πάνω αναφέραμε. Έτσι το υποκείμενο κάνει οι-

κονομία στην ενέργεια του και οι δραστηριότητες του γίνονται αβίαστα. Δημιουργούνται έτσι οι συνθήκες για να είναι κανείς πιο δημιουργικός. Είναι πολύ πιο εύκολο να αντιμετωπίσει κανείς ακόμη και δύσκολες εξωτερικές συνθήκες αν δεν έχει να παλέψει και με τα ψυχικά εμπόδια του.

Δήμητρα Σταύρου Σπουδές Ψυχολογίας στη Γαλλία και στην Ελλάδα. Σπουδές στη Δραματοθεραπεία τετραετούς κύκλου. Εργασία, ως ψυχολόγος, σε Δημοτικά προγράμματα ψυχοκοινωνικού χαρακτήρα, σε 75 περίπου σχολεία ιδιωτικά και δημόσια στον ΟΚΑΝΑ κ.ά. Ως ερευνήτρια, στο ΕΠΙΨΥ και στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Ως Δραματοθεραπεύτρια στο Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα, στις φυλακές Κορυδαλού, σε δραματικές σχολές, με στελέχη επιχειρήσεων, με εξαρτημένους και τις οικογένειες τους, με καλλιτέχνες για την ανάπτυξη της δημιουργικότητάς τους. Μέλος της Ένωσης Δραματοθεραπευτών και Παιγνιοθεραπευτών Ελλάδας, του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων, της Ελληνικής Εταιρείας Κλινικής Κοινωνικής Ψυχολογίας κ.ά. Συμμετοχή σε πολλά συνέδρια με ανακοινώσεις.


ΒΙΒΛΙοπαρουσιασεισ

PAUL OSTER 4321

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ ΨΕΜΑΤΑ ΠΑΛΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

42

Το ύφος των διηγημάτων, αν και είναι φαινομενικά απλό, τελικά είναι πολυδιάστατο και πολυσύνθετο. Όλα σου δίνουν την αίσθηση του πρώτου ψελλίσματος, ενώ στην πραγματικότητα έχουνε δουλευτεί με τέτοια τελειότητα που ενεργούν πάνω στον αναγνώστη, μέσα του, σαν μια δαιμόνια μηχανή, αθόρυβη, αόρατη και εξεζητημένη. Ο Αλέξανδρος Αδαμόπουλος μας μιλάει για την "άλλη μεριά", το "από κει και πέρα". Εκεί όπου η επικοινωνία δεν γίνεται πια με λέξεις, αλλά με κάτι πέρα από τις λέξεις.

Στις 3 Μαρτίου 1947 γεννιέται ο Άρτσιμπαλντ Ισαάκ Φέργκιουσον, το μοναδικό παιδί της Ρόουζ και του Στάνλεϊ Φέργκιουσον. Από αυτή την αφετηρία ξεκινούν τέσσερα παράλληλα μονοπάτια ζωής: τέσσερις Φέργκιουσον που θα ζήσουν τέσσερις εντελώς διαφορετικές ζωές. Η τύχη των οικογενειών τους αποκλίνει. Οι έρωτες, οι φιλίες και τα πάθη τους είναι αντίθετα. Ωστόσο κάθε εκδοχή της ιστορίας του Φέργκιουσον διατρέχει το κατακερματισμένο πεδίο της Αμερικής των μέσων του 20ού αιώνα σε ένα μεγαλόπνοο μυθιστόρημα για το δικαίωμα στην ύπαρξη και τις ατελείωτες εκδοχές της, για την αγάπη και την πληρότητα της ζωής.


ΒΙΒΛΙοπαρουσιασεισ

ΧΟΥΑΝ ΓΚΟΜΕΘ ΜΠΑΡΘΕΝΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΑΠΟ ΜΕΛΑΝΙ Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

GUTIÉRREZ ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕ ΤΗ ΣΚΙΑ ΜΟΥ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

Ο συγγραφέας, συνομιλεί με το άλτερ έγκο του, τον πρωταγωνιστή των μυθιστορημάτων του με το ίδιο όνομα, τον Πέδρο Χουάν.

Το 1904 δύο νεαροί από τη Λίμα, ο Χοσέ Γκάλβες και ο Κάρλος Ροδρίγες, θέλοντας να αποκτήσουν υπογεγραμμένες ποιητικές συλλογές του αγαπημένου τους ποιητή, του Χουάν Ραμόν Χιμένεθ, αποφάσισαν να του γράψουν παριστάνοντας μια νεαρή θαυμάστριά του, τη Χεορχίνα Ούμπνερ. Το αποτέλεσμα αυτής της καλοστημένης λογοτεχνικής φάρσας ήταν μια μακροχρόνια αλληλογραφία που θα οδηγούσε τελικά τον νομπελίστα ποιητή να ερωτευτεί την κοπέλα-φάντασμα. Βασιζόμενος σε μια πραγματική ιστορία, ο Χουάν Γκόμεθ Μπάρθενα επιχειρεί μια ευφάνταστη ανάπλαση των γεγονότων. Γινόμαστε μάρτυρες του αθώου πείσματος των μαθητευόμενων ποιητών οι οποίοι, έχοντας συνείδηση της μετριότητας των πρώτων πονημάτων τους, αποφασίζουν να δημιουργήσουν την τέλεια μούσα για το είδωλό τους, εκείνη που θα του εμπνεύσει τους καλύτερους στίχους. Μεταφερόμαστε στο Περού των αρχών του περασμένου αιώνα, από τις σοφίτες της επίπλαστης μποέμικης ζωής των αριστοκρατών του ως τα πορνεία των φτωχών ή την προβλήτα όπου έπεσαν νεκροί οι πρώτοι εργάτες-αγωνιστές. Και σιγά σιγά παρακολουθούμε επίσης τη γέννηση μιας ηρωίδας που θα ξυπνήσει τα πάθη και στις δύο όχθες του Ατλαντικού, μέχρι να γίνει, αυτή η Γυναίκα από μελάνι, η αληθινή πρωταγωνίστρια αυτού του υπέροχου μυθιστορήματος.

43


το αλφαβηταρι τησ ζωησ

Σ(ίγμα) όπως σχολείο 44


της Μαριάννας Κουμαριανού

Μια κοινή πραγματικότητα όλων είναι το σχολείο. Για τα παιδιά, συχνά από πολύ μικρά, είναι ο χώρος που περνούν τη μισή ή και περισσότερη μέρα τους. Για τους ενήλικες είναι ο χώρος που υποχρεούνται να στείλουν τα πιαδιά τους, ο χώρος που τα εμπιστεύονται. Από όλους, μικρούς και μεγάλους, υπάρχουν προσδοκίες από το σχολείο. Άλλοι αναφέρονται σε συγκεκριμένα θέματα που αφορούν και απασχολούν τα παιδιά τους και άλλοι συζητούν γι’ αυτό σε ένα ευρύτερο πλαίσιο που έχει να κάνει με την εκπαίδευση γενςινότερα. Σχολείο. Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνεται είναι το εκπαιδευτικό ίδρυμα που έχει σκοπό τη μόρφωση και αγωγή των παιδιών και εφήβων, βάσει ενός προγράμματος. Μπορούμε να πούμε ότι ο ορισμός αυτός αναφέρεται στο κτίριο ή/και τους ανθρώπους που βρίσκονται και δρουν μέσα σε αυτό αλλά μπορεί να είναι και η εκπαίδευση και τα μαθήματα που παρέχονται. Την έννοια αυτή, λέω να την αφήσω ως κάτι πολύ περιορισμένο και να δω τον επόμενο ορισμό που περιγράφει το σχολείο ως «το περιβάλλον όπου το άτομο αποκτά εμπειρίες απαραίτητες για τη ζωή του». Εδώ είμαστε, λοιπόν! Αυτός ο ορισμός μπορεί να αγκαλιάσει οποιαδήποτε ηλικία, οποιοδήποτε περιβάλλον ή περίσταση μπορεί να συμβει σε έναν άνθρωπο και το αποτέλεσμα να είναι η

μάθηση ή μάλλον αγωγή και παιδαγώγηση. Υπάρχει η τάση να θεωρούμε ότι όσα μαθαίνουμε τα μαθαίνουμε στο σχολείο ή ότι το σχολείο είναι για να μας μάθει πράγματα, αγνοώντας τα μαθήματα που παίρνουμε από τη ζωή. Συχνά έχω ακούσει ανθρώπους να μιλάνε για το σχολείο που λέγεται Ζωή. Σχολείο είναι το κτίριο με τα θρανία και τις αυλές, αλλά σχολείο είναι και η ζωή. Μπορούν αυτά τα δύο να έχουν κάποια σχέση μεταξύ τους; Ή είναι άσχετα και ασύνδετα; Όταν ήμουν μικρή, το σχολείο ήταν ένα ανακαίο κακό. Παρόλο που ήμουν καλή μαθήτρια, πάντα είχα αγωνία αν κάτι δεν καταλάβαινα και ντρεπόμουν να ρωτήσω, είχα μαθήματα που ποτέ δεν μου άρεσαν, έπρεπε κάθε απόγευμα να

45


το αλφαβηταρι τησ ζωησ

Σ(ίγμα) όπως σχολείο διαβάζω για την επόμενη μέρα… Ευτυχώς τελειώνοντας το σχολείο άρχισα να αλλάζω τον τρόπο που το βλέπω και το αντιμετωπίζω και να οραματίζομαι κάτι τελείως διαφορετικό… Ανατρέχοντας σε συστήματα άλλων χωρών, σε παιδαγωγούς, σε ταινίες, διαπιστώνουμε ότι το δικό μας σύστημα δεν έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Κάπου κάτι χάνεται ενώ σε άλλα μέρη της γης κάτι έχουν ανακαλύψει που τελικά αποδίδει.

46

Ένα σχολείο ή κάθε σχολείο θα έπρεπε να τους αγκαλιάζει όλους. Ανεξαρτήτου ηλικίας. Και, προφανώς, δεν εννοώ ούτε αναφέρομαι στα διδακτικά αντικείμενα ανά τάξη. Ένα «σχολείο» πρέπει να ξεκινάει από τους γονείς (ή τους υποψήφιους γονείς). Τι χρειάζεται να ξέρει ένας γονιός; Πώς πρέπει να αντιμετωπίζει τον εαυτό του; Τι τον περιμένει; Και όλα αυτά από την οπτική του πόσο ολοκληρωμένος πρέπει να είναι κανείς ώστε να μπορεί να προσφέρει στα παιδιά του χωρίς να στεγνώνει ο ίδιος και να μπορεί να απολαμβάνει τη γονεϊκότητα – το να δημιουργεί ανθρώπους χωρίς να φτάνει στο σημείο να νιώθει ότι έχουν στραγγίξει οι δυνάμεις του και έχει χάσει τον εαυτό του λόγω των αναγκών των παιδιών. Ταυτόχρονα, προσοχή και εκπαίδευση

πρέπει να παρέχεται και στους εκπαιδευτικούς. Ξανά. Δεν μιλάω για διδακτικά αντικείμενα. Αυτά γίνονται και μπορούν να γίνουν ανά πάσα στιγμή. Το θέμα και το πρόβλημα εδώ είναι ότι το σύστημα βάζει την παγίδα της τεράστιας ύλης που πρέπει να καλυφθεί και των άπειρων υποχρεώσεων που δημιουργούν απίστευτο βάρος σε κάθε εκπαιδευτικό που θέλει να κάνει σωστά τη δουλειά του. Ένα τέτοιο σύστημα, που διαρκώς αυξάνει την ύλη, δυσκολεύει κάθε διδακτικό αντικείμενο και τις προσδοκίες από τα παιδιά, δεν μπορεί παρά να έχει περιορισμένα αποτελέσματα. Δημιουργεί πίεση προς όλους. Αντί η μάθηση να γίνεται ευκαιρία να γνωρίσω τη ζωή, γίνεται ένας μοχλός πίεσης και καταπίεσης προς όλους. Παιδιά – γονείς – εκπαιδευτικούς. Πώς και ποιος να λειτουργήσει με αυτά τα δεδομένα; Πώς να μην ρίχνει το μπαλάκι ο καθένας στον άλλον; Τα παιδιά, όπως έχουμε πει και άλλη φορά, πάνε στο σχολείο για να μάθουν. Όμως τελικά καταπιέζονται. Μαθαίνουν επειδή πρέπει να μάθουν. Όχι επειδή θέλουν. Αλλά επειδή πρέπει να πάρουν καλό βαθμό ή πρέπει να είναι καλά παιδιά και καλοί μαθητές. Και μετά; Ας πούμε ότι τα κατάφεραν. Τι τελικά και πραγματικά κερδίζουν από αυτό; Οι υπόλοιποι μαθητές; Που δεν κατα-


της Μαριάννας Κουμαριανού

47


το αλφαβηταρι τησ ζωησ

Σ(ίγμα) όπως σχολείο φέρνουν να ανταποκριθούν; Έχει σκεφτεί κανείς ότι το αίσθημα των δυσκολιών και συναίσθημα της αποτυχίας στη σχολική ύλη θα μπορούσε να είναι λόγος για κακή ή και παραβατική συμπεριφορά; Και ποιος και τι φταίει για αυτά;

48

Φτάνουμε στη ρίζα σιγά σιγά… Ένα σχολείο, για να είναι όντως σχολείο θα έπρεπε να είναι φιλικό σε όλους. Να δίνει ευκαιρίες στα παιδιά να ρωτάνε. Να αγκαλιάζει κάθε απορία και «έλλειψη γνώσης» ως μια πρόθεση να γνωρίσουν και να κατανοήσουν τον κόσμο. Να φέρνει αίσθημα ασφάλειας και αποδοχής προς τους μαθητές, τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς. Να δίνει προς όλους ευκαιρίες για δημιουργία και επικοινωνία. Να έχει αντικείμενα χρηστικά ή μάλλον τα αντικείμενα να έχουν

εμφανείς σκοπούς, συνδεδεμένους με την καθημερινότητα… Πάμε σε άλλο επίπεδο. Η ζωή μονίμως αλλάζει. Φέρνει αλλαγές άλλοτε όμορφες και άλλοτε που φέρνουν δυσκολία. Πώς θα μπορούσε το σχολείο να συμβάλλει σε αυτό; Να βηθήσει ώστε να μπορούν τα παιδιά να τις αντιμετωπίζουν; Τι μάθημα πρέπει να γίνει γι’ αυτό και προς ποιον; Πώς και ποιος μπορεί να μου μάθει τι είναι θάνατος ή ασθένεια; Πολύ θα ήθελα ένα σχολείο που να βοηθάει σε όλα αυτά. Να έχει τέτοια «μαθήματα». Που να «φτιάχνει» ανθρώπους που παρόλη την πίεση που ασκεί το περιβάλλον και οι συνθήκες, να έχουν δύναμη μεγαλύτερη από αυτές!


της Μαριάννας Κουμαριανού

Έτσι, μετά από όλα αυτά, πώς μπορώ να πω ότι ένας οργανισμός ή μια κονωνία έχει πετύχει το σκοπό της; Τι πρέπει να ελέγξω; Αυτό που πρέπει να δω είναι κατά πόσον οι άνθρωποι που βρίσκονται σε αυτόν είναι ικανοποιημένοι, χαρούμενοι, με όρεξη για δράση (αντί για επιθυμία επίκρισης) και δημιουργική παρέμβαση σε ό,τι συμβαίνει. Τη γνώση μπορεί ο καθένας να τη βρει τόσο εντός όσο και εκτός σχολείου. Εγώ ως δασκάλα ποτέ δεν με ανησύχησε ιδιαίτερα το αν θα προλάβω την ύλη. Ξέρω πώς λειτουργεί ως μηχανισμός, γνωρίζω ότι όπως υπάρχουν εμπόδια, υπάρχουν και οι μέθοδοι επίλυσής τους κ.λπ.. Αυτό, όμως, που πάντα με ανησυχούσε είναι το κατά πόσον οι μαθητές μου θα αποκτήσουν κάτι χρήσιμο

για τη ζωή τους. Πώς θα τους κάνω πιο ικανούς ανθρώπους, που θα βάζουν πάνω από όλα την ακεραιότητά τους και θα ακολουθούν τα όνειρά τους! Πώς μπορώ να χρησιμοποιώ τη γνώση και τα διάφορα αντικείμενα διδασκαλίας ώστε να ανακαλύπτουν τον κόσμο γύρω τους και να μαθαίνουν πώς να τον χρησιμοποιούν για το δικό τους το καλό! Η γνώση είναι μέσον. Την αποκτούμε για κάποιο σκοπό, όχι για να υπάρχει έτσι. Το ίδιο και το σχολείο. Πολύ θα χαιρόμουν να έβλεπα σχολεία που να διδάσκουν τα παιδιά να κοιτάζουν και να στοχεύουν στα μεγαλύτερα όνειρά τους και να μπορούν να αντιμετωπίζουν τη ζωή!...

49


ΒΙΒΛΙοπαρουσιασεισ

ΔΕ ΣΤΑΜΑΤΟΥΝ ΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΡΟΒΕΡΤ ΕΡΓΟΥΙΝ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

50

Με αφετηρία τη Μάχη του Τάουτον, την πιο αιματηρή που δόθηκε ποτέ επί αγγλικού εδάφους, το μυθιστόρημα αφηγείται τις μυθικές περιπέτειες ενός άντρα και της αριστοκρατικής οικογένειάς του εν μέσω του χάους που επικρατεί στην Αγγλία κατά τη διάρκεια του Πολέμου των Ρόδων, όταν δύο μεγάλοι οίκοι συγκρούονταν για την ανάρρηση στο θρόνο. Ο Άντονι Γούντβιλ, Λόρδος Σκέιλς και αδερφός της μελλοντικής βασίλισσας, της Ελίζαμπεθ Γούντβιλ, μοιάζει να πεθαίνει στο πεδίο της μάχης, και στη συνέχεια να ανασταίνεται. Όσο είναι νεκρός, γίνεται μάρτυρας της τελετής του Άγιου Δισκοπότηρου, η οποία έχει να πραγματοποιηθεί από την εποχή του βασιλιά Αρθούρου. Εκείνο που βλέπει όταν συνέρχεται και που τον συνοδεύει στην υπόλοιπη ζωή του, καθώς υπερασπίζει τον βασιλιά του, είναι μια ατελείωτη σειρά από θαύματα: μια ομιλούσα κεφαλή που προβλέπει το μέλλον, ένα θαυματουργό καζάνι, ένα μουσείο κρανίων, την πεντάλφα του ξιφομάχου, αλχημιστές και μάγους, αλλά και πληθώρα από μάχες, πολιορκίες, ξιφομαχίες, κονταρομαχίες, προδοσίες, φόνους, αποκεφαλισμούς και φριχτά βασανιστήρια. Και υπάρχουν πολλές ακόμα ιστορίες – κάποιες τόσο διαμπερείς, ώστε οι ήρωές τους περνούν στην πλευρά της πραγματικότητας, απειλώντας ακόμα και τον δημιουργό τους.


ΒΙΒΛΙοπαρουσιασεισ

ΕΦΙΑΛΤΗΣ / Η ΑΠΟΛΟΓΙΑ ΝΙΚΟΣ ΦΑΡΟΥΠΟΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ

Μήπως ήταν αθώος ο άνθρωπος που θεωρείται ο μεγαλύτερος προδότης στην ιστορία της Ελλάδας και του δυτικού κόσμου; Μήπως έπεσε θύμα πολιτικών σκοπιμοτήτων σε μια στημένη δίκη; Το όνομα Εφιάλτης, που σήμαινε τον ζωηρό, τον ορμητικό, «αυτόν που πηδάει με ορμή πάνω σε κάτι» ή «αυτόν που πατάει σταφύλια», σήμερα είναι συνώνυμο του «προδότη» ή του «πολύ κακού ονείρου». Αν όμως ο Εφιάλτης επιλέχτηκε για να παίξει τον ρόλο του «καθάρματος», δηλαδή να καθάρει, να εξαγνίσει από το αμάρτημα της υποταγής ή της φυγομαχίας εκείνες τις ελληνικές πόλεις που μήδισαν; Αν τελικά ο «προδότης» είναι ένα ακόμη εξιλαστήριο θύμα της Ιστορίας;

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ΕΚΑΨΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ

Ένας άστεγος Αθηναίος πυροδοτεί μια πολύνεκρη λαϊκή εξέγερση στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης. Πρόκειται για έναν άνεργο δημοσιογράφο, με μια ικανότητα μεταξύ παραφυσικής και ψυχοπάθειας, γνωστή ως πυρογένεση. Με τη γραπτή μαρτυρία του αναμειγνύονται οι λάγνες φαντασιώσεις της χήρας του, που πολιορκείται από τον καλύτερό τους φίλο… Μια πολιτική και ερωτική μαύρη κωμωδία, χτισμένη με τα υλικά του ψηφιακού κόσμου, που θέτει επιτακτικά το ερώτημα: πού ζούμε;

51


βονsai stories

52

Βαμμένα κόκκινα αβγά


της Αλεξάνδρας Πιπλικάτση

Σφίγγει τη ζώνη της καμπαρτίνας. Ξύνει με το νύχι το κερί που είχε στάξει πάνω της, το βράδυ της Ανάστασης. Δε βγαίνει. Αφήνει μια στάμπα. Παίρνει απ’ το τραπέζι τέσσερα αβγά, βαμμένα με κόκκινη χημική μπογιά. Τα βάζει στις τσέπες της. Χώνει τα χέρια της μέσα και τα κρατάει να μη σπάσουν. Κατεβαίνει γρήγορα τις σκάλες της πολυκατοικίας. Εκείνος στέκεται στην πόρτα. Της κλείνει το δρόμο. Πρέπει να του ζητήσει συγνώμη για να μπορέσει να περάσει. Δεν το κάνει. Βγάζει το ένα χέρι απ’ την τσέπη και τον παραμερίζει, αφήνοντας στο μανίκι του απόχρωση ροζ. Τρέχει προς την Πανεπιστημίου. Εκείνος σκέφτεται «Παλιοκόριτσο, δε θα σε πιάσω;» Το απόγευμα, πίσω απ’ τη μάσκα του, την αναγνωρίζει στο πλήθος. Φωνάζει. Είναι στην πρώτη γραμμή. Η διαταγή είναι σαφής. Στρέφει τον εκτοξευτήρα προς το μέρος της. Τα χημικά τη λούζουνε. Αυτός δεν το βλέπει. Πάνω στη μάσκα του, τα κόκκινα τσόφλια τον εμποδίζουν. Η Αλεξάνδρα Πιπλικάτση γεννήθηκε στην Έδεσσα, ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Σπούδασε παιδαγωγικά στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα με εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διηγήματά της βρίσκονται στους συλλογικούς τόμους Οδός δημιουργικής γραφής 2 (εκδόσεις Οσελότος, 2013), Ανθολογία σύντομου διηγήματος, Διαδρομή 2014 (εκδόσεις γραφομηχανή, 2014) και στο διαδίκτυο. Βραβεύτηκε στον 1ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Ποίησης και Διηγήματος «Μίμης Σουλιώτης» που διοργανώθηκε από το ΠΜΣ «Δημιουργική Γραφή» του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας για το διήγημά της «Μ’ αγαπάς, Αλέξανδρε; Σ’ αγαπάω, Μάριε». Η συλλογή διηγημάτων Χειροπέδη από πλατίνα (εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2014) είναι το πρώτο προσωπικό της βιβλίο.

53


το κομπλεξικο

54

Πασχαριστία


του Αχιλλέα ΙΙΙ

55

Ο Αχιλλέας ΙΙΙ (κατά κόσµον Αχιλλέας ΙΙΙ) γεννήθηκε στην Καβάλα, στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα το 1979, το 1998 και το 2002, αντίστοιχα. Απολαµβάνει να ανοίγει τρύπες στην πραγµατικότητα, να αφαιρεί το γκρίζο υλικό της και να συµπληρώνει τα κενά µε παραδοξολογίες, προκαλώντας τον εκνευρισµό εκείνων που λατρεύουν το µονότονο γκρίζο, επειδή χάρη σε αυτό τονίζονται τα άδεια τους µάτια. Επίσης, αποφεύγει τα λιβάνια, τα δερµάτινα ντιβάνια και τα θερµαινόµενα καζάνια, χορεύει εξαιρετικά σπάνια σε γάµους, βιβλιοπαρουσιάσεις και λοιπές εκδηλώσεις –µε τη δικαιολογία ότι τον πονάει πότε το ένα του πόδι και πότε το άλλο–, ενώ τα τελευταία δώδεκα χρόνια είναι µέλος του container rock συγκροτήµατος Bog art.


το κομπλεξικο

Πασχαριστία

56

Ο Ιάσονας θεωρούνταν το μαύρο πρόβατο της οικογενείας Καρατζά. Αν και είχε προσφέρει από μικρός δείγματα του αντιδραστικού του πνεύματος, απέδειξε ότι διέθετε μεγάλα αποθέματα θάρρους και αποφασιστικότητας, όταν στα 18 του εγκατέλειψε την πατρική εστία, μόνος και απένταρος, και απαρνήθηκε όλες τις ανέσεις που του προσέφερε η ζωή με τους δικούς του, αφήνοντας τους στον «μίζερο μικροαστικό τους μηρυκασμό» (όπως χαρακτηριστικά τους είχε πετάξει στα μούτρα). Τρία χρόνια αργότερα, ωριμότερος και πιο ήρεμος, ο Ιάσονας επέδειξε ακόμη μεγαλύτερο θάρρος, επιλέγοντας να τους επισκεφτεί λίγες ημέρες πριν από το Πάσχα, στα μέσα της Μεγάλης Εβδομάδας, για να δει τι κάνουν και να θέσει τις βάσεις για μια νέα αρχή στη μεταξύ τους σχέση, πιστεύοντας ότι αυτή η τελευταία μπορούσε να στηρίζεται στην αγάπη και τον αλληλοσεβασμό. Εκείνοι, προς μεγάλη του έκπληξη, του άνοιξαν την πόρτα και τον δέχτηκαν κατευθείαν κοντά τους. Ωστόσο, απέφευγαν να συζητήσουν μαζί του οποιοδήποτε θέμα ήταν αρκετά σοβαρό, και περιόριζαν τις κουβέντες τους σε ανώδυνα σχόλια για τον καιρό, τη δύσκολη κατάσταση της οικονομίας και

–κυρίως– για όσα παρακολουθούσαν στην τηλεόραση, η οποία ήταν μονίμως ανοιχτή και μονοπωλούσε το ενδιαφέρον τους όποτε βρίσκονταν όλοι μαζί στο ίδιο δωμάτιο. Παρότι ο Ιάσωνας ήταν αρκετά έξυπνος, καθυστέρησε να καταλάβει την πραγματική αιτία των όλο λαχτάρα βλεμμάτων της μητέρας και της αδελφής του, υποθέτοντας ότι τους είχε λείψει, ενώ, την ίδια στιγμή, απέδιδε την επιμονή του πατέρα του να μην τον κοιτάζει στα μάτια, στο γεγονός ότι ένιωθε κάπως άβολα μετά από όσα είχαν προηγηθεί μεταξύ τους. Τελικά, συνήλθε από την πλάνη του κάπως απότομα, όταν, τρεις μέρες μετά την άφιξη του στο σπίτι, την ώρα που έπαιρνε πρωινό με την αδερφή και τη μητέρα του στην τραπεζαρία, άκουσε τον πατέρα του να τραγουδάει το Τροπάριο της Κασσιανής από την κουζίνα, προσπαθώντας μάταια να καλύψει τον ήχο που παρήγαγε τροχίζοντας το μαχαίρι του. Η δεύτερη φυγή του Ιάσονα έμελλε να είναι οριστική και, αυτή τη φορά, σε αντίθεση με την πρώτη –τρία χρόνια νωρίτερα– δεν αποτελούσε το επακόλουθο καβγάδων και αλληλοκατηγοριών, ούτε προκάλεσε αγανάκτηση και θυμό σε κανέναν από τους εμπλεκομένους. Όχι. Τα πάντα έγιναν αθόρυ-


του Αχιλλέα ΙΙΙ

βα. Αφού πήδηξε από το παράθυρο του μπάνιου στην πίσω αυλή και από εκεί πάνω από τη μάντρα στον δρόμο, ο μοναχογιός της οικογένειας Καρατζά απομακρύνθηκε περπατώντας γρήγορα, μέχρι που έφτασε ψηλά έξω από την πόλη. Εκεί, νιώθοντας επιτέλους ασφαλής, γύρισε το κεφάλι του προς τα πίσω για να αντικρίσει για μία τελευταία φορά το μέρος όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε. Ο ήλιος είχε αρχίσει να κερδίζει ύψος κάνοντας με το φως του τα πρώτα κάτοπτρα από τους ηλιακούς θερμοσίφωνες να στραφταλίσουν στις σκεπές και τις ταράτσες, σαν να του έκλειναν το μάτι. Τους έκλεισε και αυτός το μάτι, έπειτα το άνοιξε, άφησε το βλέμμα του να τρέξει για λίγο σε τυχαίες διαδρομές μέσα στα στενά και τις πλατείες, πατώντας με το πόδι του στον λαιμό ορισμένες νοσταλγικές αναμνήσεις που βρήκαν ευκαιρία να σηκώσουν κεφάλι, και ύστερα από λίγο, χωρίς θυμό, έφτυσε κάτω και συνέχισε την πορεία του μακριά τους. Για αρκετή ώρα περπατούσε σιγοσφυρίζοντας ασυναίσθητα μια μελωδία που θύμιζε σε ανησυχητικό βαθμό το Τροπάριο της Κασσιανής. Όταν το κατάλαβε ξεροκατάπιε και, χωρίς δεύτερη σκέψη, το γύρισε σε Tim Hardin, βελάζοντας χαρούμενα κάθε φορά που τελείωνε το ρεφραίν:

Here I am back home again I'm here to rest All they ask is where I've been Knowing I've been West I'm the family's unowned boy Golden curls of envied hair Pretty girls with faces fair See the shine in the Black Sheep Boy (μπεεεε)

57 If you love me, let me live in peace Please understand That the black sheep can wear the golden fleece And hold a winning hand

(Lyrics of “Black Sheep Boy” written by Tim Hardin, 1967)


λογια στο παγκακι

58

Παγκάκι το Πασχαλινό (Νο1)


της Στέλλας Ζολώτα

"Λέτε να έχει καθυστέρηση το τρένο; Δεν θα αντέξω την ταλαιπωρία. Όλη την εβδομάδα με δουλειές και τρεξίματα την έβγαλα... Με δυο ώρες ύπνο είμαι από χθες... Ευτυχώς πρόλαβα να βάψω και τα αβγά μου... Μόνο που ξέχασα την κόκκινη μπλούζα κρεμασμένη στα σχοινιά. Δεν πειράζει... Ας δει η γειτονιά ότι και φέτος είμαι στα πόδια μου και τα κάνω όλα όπως πρέπει. Λόγω Πάσχα ταξιδεύετε κι εσείς; Εγώ πάω στην κόρη μου. Μου φαίνεται τόσο παράξενο που φέτος πάω εγώ σε αυτή. Δεν ξέρω πως είναι να γιορτάζεις τέτοιες μέρες στην πόλη. Όμως αφού δεν γινόταν αλλιώς, έπρεπε να κατεβώ εγώ. Καλού κακού πήρα και λίγη πασχαλιά μαζί μου. Αν κι αυτό το λουλούδι πάντα με μπέρδευε.

Συμβολίζει την άνοιξη και το πένθος μαζί. Σαν να λέει από μόνο του πως και ο θάνατος έχει μια μυρωδιά δικιά του που δεν σε αφήνει να ξεχάσεις τη ζωή. Μέχρι πέρυσι ερχόταν αυτή με τον άντρα της και τα παιδιά της. Τον γνώρισε όταν σπούδασε στην Αθήνα κι έμεινε εκεί. Μοναχοπαίδι την έχω. Μεγαλωμένη με βάσανα και στερήσεις. Χήρεψα και νωρίς... Μέχρι πέρυσι που λέτε ερχόταν σε μένα για Πάσχα. Πώς την περίμενα αυτήν την Μεγάλη Παρασκευή που θα έφταναν! Αφού πήγαινα στο εικόνισμα της Παναγιάς και ζητούσα να με συγχωρέσει για τη χαρά που ένιωθα τέτοια μέρα... Από Μεγάλη Δευτέρα άρχιζα τις ετοιμασίες. Τη Μεγάλη Τρίτη έφτιαχνα τα κουλουράκια μου,

59


λογια στο παγκακι

60


της Στέλλας Ζολώτα

Μεγάλη Τετάρτη πήγαινα κι έπαιρνα μύρο να μυρώσω τα εγγονάκια μου, την Μεγάλη Πέμπτη τα κόκκινα αβγά μου, και η Μεγάλη Παρασκευή ήταν η καλύτερή μου! Κι έφταναν, και γέμιζε το σπίτι κόσμο και φωνές και γέλια! Κι έλεγα από μέσα μου: Αναστήθηκα και αυτόν τον χρόνο! Κι έκανα το σταυρό μου κι ευχαριστούσα τον Χριστό που μαζί με αυτόν ξαναγύριζα κι εγώ στη ζωή! Όλο τον υπόλοιπο χρόνο μια σταύρωση ζούσα μέσα στα άδεια δωμάτια. Έφτανε το Μεγάλο Σάββατο και όλοι έλεγαν "Χριστός Ανέστη" κι εγώ κοιτούσα την κόρη μου και τα εγγόνια μου κι έκλαιγα από τη χαρά μου. Γυρνούσε η κόρη μου τότε και μου έλεγε "Αμάν βρε μάνα! Σήμερα χαίρεται ο κόσμος, εσύ τι κλαις;"

Τι να της εξηγήσω τότε; Ότι με το που θα Έφευγε, εγώ για ένα χρόνο θα ζούσα τον Γολγοθά μου; Αυτό είναι το Πάσχα για μένα κοπέλα μου. Αυτή είναι η Ανάστασή μου. Να είμαι δίπλα σε αυτούς που αγαπώ και που δεν τους βλέπω κάθε μέρα! Έχεις προσέξει ποιά πρόσωπα λάμπουν πιο πολύ αυτές τις μέρες; Αυτών που ξανασμίγουν με τους δικούς τους. Είναι θάνατος η μοναξιά. Κανονικά θα έπρεπε να λέει ο παπάς "μοναξιά πατήσας"... κι ας είναι ο θάνατος του Χριστού αφορμή για να ανταμώνουμε... Παναγιά μου σχώρα με τέτοια μέρα... Έφτασε και το τρΈνο μας! Καλό ταξίδι να έχουμε και καλή Ανάσταση! Στις ψυχές μας!"

φωτογραφία @Κώστας_Γιαβής

61


μικρεσ ιστοριεσ

62


της Δήμητρας Ξενάκη

Η κόκκινη λαμπάδα 63

Σου ξέφυγα. Έβαλα σε μια βαλίτσα, μόνο καινούρια όνειρα κι ήρθα σ’αυτό το νησί, που μοσχοβολάει άνοιξη κι ασβέστη. Σου ξέφυγα. Άφησα πάνω στον μπουφέ τη φωτογραφία εκείνης της Λαμπρής, που όλοι γελάνε γύρω απο το γιορτινό τραπέζι. Άφησα και το χάρτινο πια χαμόγελό σου, που επιμένει να με κοιτάζει. Πήρα το πλοίο μόνη, κι όλα τα λόγια που δεν ειπώθηκαν, ταξιδεύουν μαζί μου. Χωρίς εσένα όμως. Χωρίς μικρούς θεούς να μοιραζουν κόκκινα αυγά και φιλιά της αγάπης.


μικρεσ ιστοριεσ

64

Έφτασα απόγευμα στο νησί. Την ώρα που ο ουρανός γινόταν ροζ κι αποχαιρετούσε τη μέρα για να αφεθεί στ’ χρώματα της νύχτας. Το δωμάτιό μου είναι μικρό, αλλά έχει όλα όσα χρειάζομαι. Στο τραπεζάκι εβάλα παπαρούνες, κίτρινες μαργαρίτες και πράσινα κλαδιά που μοσχοβολάνε. Τάκοψα καθώς ερχόμουν απ’ το λιμάνι. - Να σου φέρω ένα βάζο κόρη μου, είπε η κυρά Τούλα, καθώς με πήγαινε στο δωμάτιο. Μετά άνοιξε τη μπλε ξύλινη πόρτα του μπαλκονιού, τράβηξε την άσπρη κεντητή κουρτίνα και μου 'δειξε τη θάλασσα. - Σ’ αρέσει; ρώτησε. Την κοίταξα στα μάτια και ψιθύρισα ένα απλό ευχαριστώ. Συνέχισε να μου δείχνει που να βάλω τη βαλίτσα και τα πράγματά μου, διόρθωσε το σεμέν στο κομοδίνο κι εγώ την κοιτούσα αμίλητη, ρουφώντας κάθε αγνή φιλόξενη συλλαβή της. Πίσω της στεκόταν ένα κοριτσάκι, μεγάλα υγρά μάτια, σγουρά μαλλιά πιασμένα πρόχειρα μ’ ένα λαστιχάκι, κι ένα αμήχανο χαμόγελο. - Η Γιωργίτσα, είπε η κύρα-Τούλα, η εγγόνα μου. Είναι καλό κορίτσι, με βοηθάει, αύριο θα φτιάξουμε κουλούρια μαζί. Αν θέλεις, έλα κι εσύ να πλάσεις

δυο- τρία για το καλό. - Ναι, είπα. Ναι, θάρθω. Σου ξέφυγα. Το νησί μ’ αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή, κι εγώ αφέθηκα στα χέρια του. Κοιμήθηκα με τον ήχο της θάλασσας. Ξύπνησα νωρίς και βγήκα στο μπαλκόνι. Έγινα γαλάζια σαν τα νερά, και στριφογυρίζω μαζί τους. Έγινα αρμύρα και φως. Περπατάω ξυπόλυτη στα βραχια και στην άμμο. Φτιάχνω κουλουράκια με άρωμα βανίλιας κι ακούω τη μικρή Γιωργίτσα, να μου λέει περήφανη, πως η γιαγιά θα της πάρει κόκκινη λαμπάδα. Ο κήπος του σπιτιού έχει μια μεγάλη πασχαλιά, που μοσχοβολάει. Ρίζωσε μέσα μου και με μεθάει. Βρήκα μια γωνιά στη θάλασσα που ήταν φτιαγμένη για μένα. Κάθομαι εκεί πολλές ώρες. Διαβάζω, χαζεύω, μαζεύω ξυλαράκια, βότσαλα και κοχύλια. Όλα μυρίζουν γιορτινά, κι εγώ αφήνομαι στη μαγεία μιας γιορτής που δεν προετοίμασα. Θέλω να προσευχηθώ. Να βρω λόγια που ν’ άξιζουν σ’ αυτό το θεό της απλής γαλήνης, που με δέχεται χωρις καλό φουστάνι, έτσι γυμνή χαϊδεύοντας όλα όσα κουβαλάω μέσα μου. Ένωσα τα ξύλα, που μάζεψα κι έφτιαξα


της Δήμητρας Ξενάκη

ένα μικρό καράβι. Τα έδεσα με σπάγγο, κάνοντας κόμπους όπως με είχες μαθει τότε. Έφτιαξα κι ένα κολλιέ με τα κοχύλια. Τα πέρασα σε μια πετονια, όπως έκανα μικρή. Ένα πρωινό, η Γιωργίτσα μου 'φερε τον καφέ με μάτια κόκκινα από το κλάμα. Προσπαθούσε να κρυφτεί, πάλευε να χαμογελάσει. - Τι έχεις; τη ρώτησα ξαφνιασμένη. Είσαι τόσο όμορφη όταν γελάς. Πες μου τι έχεις; Παράτησε το δίσκο με τον καφέ, έχωσε το μουτράκι της στις παλάμες και ξέσπασε σε λυγμούς. - Η γιαγιά, δεν έχει καιρό για κόκκινη λαμπάδα. Θα μου πάρει στην εκκλησιά ένα κερί, λέει. Αυτό θέλει ο Θεός. Ένα κερί και νάμαι καλό παιδί. Της σκούπισα τα μάτια, την έπιασα απ' το χέρι και βγήκαμε μαζί στο δρόμο. Ήταν ξυπόλυτη, μ’ ένα παλιό φουστάνι που κρεμόταν σαν ξένο πάνω της, κι εγώ φορούσα ένα μακρύ γαλάζιο καφτάνι και τα σανδάλια μου. Στο μαγαζάκι αγοράσαμε δυό κόκκινες απλές λαμπάδες και σοκολάτες. Με κοιτούσε περίεργη. - Την πήρα στο δωμάτιο. Καθήσαμε μαζί στο πάτωμα.

Στολίσαμε τη μια λαμπάδα με το ξύλινο καραβάκι και στην άλλη κολλήσαμε τα κοχύλια. - Πάρτε της, είπα. Είναι το δώρο μου για το Πάσχα. - Με κοιτούσε και τα τεράστια μαύρα της μάτια τραγουδούσαν. Είχα μπροστά μου τη μικρή θεά της χαράς! - Και τις δυο; Με ρώτησε. Να πάρω και τις δύο; - Βεβαια, είπα. Κράτα μία για σένα και δώσε την άλλη σε κάποιον που αγαπάς. Πήρε τις λαμπάδες προσεκτικά, τις κοίταξε για λιγο σοβαρή κι ακίνητη κι έπειτα, μου χάρισε αυτή με τα κοχύλια. - Θα πάμε μαζί στην Ανάσταση, είπε.

65


ΒΙΒΛΙοπαρουσιασεισ

66

Τζαφέττας Ιωάννης Μ. , Konecny Elvira NIKOLAUS DUMBA (1830-1900) A dazzling figure in imperial Vienna Γλώσσα: Αγγλικά

Ο Νικόλαος Δούμπας υπήρξε ένας εμπνευσμένος και ενθουσιώδης Βιεννέζος Ελληνικής καταγωγής, μαικήνας των τεχνών και Εθνικός ευεργέτης της Αυστρίας και Ελλάδος. Κυριάρχησε στην καλλιτεχνική ζωή της Βιέννης στο 2ο μισό του 19ου αιώνα όπου χαρακτηρίστηκε ως «μια ιδιοφυϊα των Μουσών», ενώ παράλληλα διέπρεψε και σε άλλους τομείς όπως της πολιτικής και της Παιδείας. Διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση της νεότερης Βιέννης «...χωρίς τον Δούμπα πολλά από τα μνημεία της Βιέν-

νης δεν θα είχαν ποτέ ανεγερθεί, ούτε αυτά των Σούμπερτ, Σίλλερ, Μπετόβεν και Γκριλλπάρζερ, ούτε εκείνα των Μότζαρτ, και Μάκαρτ» (Εφημ. Neue Freie Presse 25.03.1900). Οι Μπράμς και Γιόχαν Στράους(υιός) ήταν προσωπικοί του φίλοι και εξύμνησαν τον θρυλικό του ρόλο του Δούμπα στη μουσική και τις τέχνες όπως και ‘στην επέκταση και τον εξωραϊσμό’ της πόλης της Βιέννης, αφιερώνοντάς του το δημοφιλές βάλς «Η Νέα Βιέννη» (Neu Wien). Το ‘αθάνατο’ βάλς, ο ανεπίσημος ‘Εθνικός ύμνος’ της Αυστρίας «στο Γαλάζιο Δούναβη- Blue Danube Waltz) πιθανό να μην υπήρχε χωρίς την προσωπική του παρέμβαση, ως προέδρου τότε της ‘Ανδρικής Χορωδίας’ της Βιέννης. Είναι περισσότερο γνωστός ως «εμπνευστήςιδρυτής του Μεγάρου Μουσικής της Βιέννης (Musikverein) στην οδό Δούμπα (Dumba Strasse) μεταξύ άλλων (Βουλή, Δημαρχείο, Πανεπιστήνιο της Βιέννης κ.ά.). Δημιούργησε τη Συλλογή έργων του Σούμπερτ ‘Dumba-Schubert collection’, τη μεγαλύτερη στον κόσμο, την οποία εδώρησε στη Βιβλιοθήκη της Βιέννης. Ο Νικόλαος Δούμπας είχε εξέχουσα πολιτική σταδιοδρομία ως Μέλος της Βουλής της Αυτρίας για 30 χρόνια (1870-1900) και διετέλεσε προσωπικός Μυστικοσύμβουλος τπυ Αυτοκράτορα Φρανγκισκου Ιωσήφ. Το όνομά του χαράχτηκε στο ‘Χρυσό βιβλίο’ των Επίτιμων Πολιτών της Βιέννης και το ταφικό του μνημείο συμπεριλαμβάνεται με αυτά των μεγάλων Βιεννέζων μουσουργών στο Δημοτικό Νεκροταφείο της Βιέννης.


ΤΑΣΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΣ ΑΘΟΡΥΒΑ Η Ποίηση, οι εμπνεύσεις και τα μηνύματα που προσωπικά και αυθόρμητα εκπέμπονται από την ψυχή του ποιητή δύσκολα περιγράφονται και αναλύονται. Ο Γιώργος Σεφέρης δεν ήθελε να μιλά και να εξηγεί τίποτα απολύτως για τα ποιήματά του. Ο Euros Bowen έλεγε πως «η Ποίηση δεν είναι λέξεις, αλλά ο χορός της φωτιάς»! Την παραλληλίζει δε με τη φωτιά, όχι με την έννοια της καταστροφής και της απάλειψης, αλλά με την εξαιρετική έννοια του καυτηριασμού, της κάθαρσης και επομένως της θεραπείας. Κι αυτά τα στοιχεία προσφέρονται πάντα... αθόρυβα!

67

AKAKIA Publications 19 Ashmead, Chase Road London, N14 4QX, UK T: 0044 2071244057 M: 0044 7411406562 F: 0044 2034325030 W: www.akakia.net E: publications@akakia.net


ΜΙΚΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μιλήσαμε σαν φίλοι 68


του Κωστή A. Μακρή

Το Πάσχα, εδώ και χρόνια, μου είναι αγαπητό σαν μια γιορτή αγάπης. Όχι της αγάπης που έχω για όλους ή για όλον τον κόσμο, καθώς βρίσκομαι πολύ μακριά από την «αγιότητα» και δεν έχω πάθει ακόμα τέτοιο πράγμα, αλλά της αγάπης που θα ήθελα να έχω πρώτα για τον εαυτό μου, μετά για τους κοντινούς μου ανθρώπους, μετά για τους «πλησίον» μου και τους ακόμα πιο μακριά μου. Ακόμα κι αν με πολλές και πολλούς «πλησίον» διαφωνούμε άγρια σε πολλά θέματα. Δύσκολη γιορτή. Γιορτή πίστης. Που δεν έχω και σε μεγάλα αποθέματα… Γιορτή Ανάστασης. Που και γι’ αυτήν έχω περισσότερα ερωτηματικά από απαντήσεις. Γιορτή σφαγής των αμνών, πλοκής εντέρων και εντοσθίων, γιορτή αίματος, λιτανειών, πυροτεχνημάτων, κόκκινων αβγών και ανοιξιάτικης ανθοφορίας. Γιορτή ερώτων, ουσιών, συνουσιών και εξουσιών. Γιορτή γαστριμαργικής ασυδοσίας και χολερικών ή χωνευτικών στοχασμών. Γιορτή οικογενειακή, με αγαπημένα πρόσωπα, αλλά και γιορτή ανακωχής με αχώνευτους συγγενείς και φίλους που θα τύ-

χει να βρεθούν στο ίδιο τραπέζι με εμένα. Αυτά για τα προφανή. Αλλά οι προθέσεις του γραφτού μου είναι άλλες. Θέλω να μοιραστώ με τον αναγνώστη και την αναγνώστριά μου έναν άθλο που επιτέλεσα μια Κυριακή του Πάσχα σε φιλικό σπίτι, μερικές ανοίξεις πριν από την τωρινή. Μια και βαριέμαι ―εσωτερικά και ανέκφραστα, για να μην θίξω κανενός και καμιάς τη γιορταστική διάθεση― τις τελετουργικές συμποσιακές οικογενειακές και συντροφικές μαζώξεις, όπου θέτουμε ομαδικά σε δοκιμασία την χωρητικότητα και αντοχή του πεπτικού μας συστήματος, θέλησα πριν από λίγα χρόνια να είμαι κα-

69


ΜΙΚΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μιλήσαμε σαν φίλοι λός προς όλους τους συνδαιτημόνες μου στο φιλικό πασχαλιάτικο τραπέζι. Να μην αφήσω δηλαδή όσα με ενοχλούσαν προκαταβολικά να με κυριαρχήσουν. Κάτι σαν νοητική, συναισθηματική και ψυχολογική γυμναστική για αρμονική συμμετοχή σ’ αυτά που «όταν δεν μπορούμε να αποφεύγουμε ας φροντίζουμε να τα χαρούμε». Ένα είδος κοινωνικών και διανοητικών push-ups που θα γύμναζε την ανοχή και την αντοχή μου στις ιδεοληψίες και τα κοινωνικά, πολιτικά και θρησκευτικά στερεότυπα των άλλων, όσο κι αν μου γυρνάγανε τα άντερα. Στην παρέα εκείνη συμμετείχε κι ένας φίλος, όχι πολύ προσωπικός αλλά κοινός φίλος φίλων, με τον οποίον είχαμε κατά καιρούς συγκρουστεί έντονα φραστικά, για λόγους που δεν είναι του παρόντος να αναλύσω. Οι διαφωνίες μας πολλές.

70

{

Ιδεολογικές, πολιτικές, κοινωνικές και άλλες. Αλλά ήταν φίλος φίλων και σύζυγος καλής και σεβαστής φίλης. Οπότε έβαλα στοίχημα με τον εαυτό μου να συνυπάρξω ειρηνικά μαζί του κι όσο το δυνατόν πιο ευχάριστα, εκείνο το Πασχαλινό μεσημέρι. Καθίσαμε κοντά κοντά ―έτυχε; δεν ξέρω― σε ένα από τα μικρά τραπέζια και ξεκινήσαμε να τρώμε και να μιλάμε περί ανέμων και υδάτων. Εγώ προσπαθούσα να αποφύγω θέματα στα οποία είχαμε παλιότερα συγκρουστεί κι εκείνος έκανε το ίδιο. Κάτι το φαγητό, κάτι το κρασί και η λιακάδα, κάτι το φιλόξενο σπίτι που μας δεχόταν, κάτι μερικά αστεία που ακουγόντουσαν από άλλα τραπέζια, άρχισε σιγά σιγά να αναβλύζει μια «συντροφικότητα» μεταξύ μας και έπιασα τον εαυτό μου να καλαμπουρίζει,

Υ.Γ. Εύχομαι στο magaz!ne, που κλείνει τα έξι του χρόνια, στους πρωτεργάτες, Ρούλα και Βασίλη, και σε όλες και όλους τους συνεργάτες, πολλά πολλά Ανοιξιάτικα τεύχη με υγεία, ανθοφορία, καρποφορία, ελπίδα και ελευθερία.

}


του Κωστή A. Μακρή

να γελάμε και να συμφωνούμε σε πολλά ζητήματα της ταπεινής και καθημερινής πραγματικότητας. Με λίγα λόγια, καταφέραμε να συνομιλούμε σαν φίλοι, χωρίς να επιτρέψουμε σε εκείνα που μας χώριζαν να επέμβουν δυσπεπτικά στο χαρωπό και εορταστικό μας γεύμα. Πέρασαν οι ώρες, ήρθε το απόγευμα με καφέ και γλυκά, ήρθε η ώρα να πάμε σπίτια μας. Αποχαιρετιστήκαμε με αγκαλιές, φιλιά ―είπα, συγγενείς και φίλοι και φίλων φίλοι ήμασταν εκεί― και γυρίσαμε στο σπίτι μας. Ένα καλό αίσθημα επέπλεε εντός μου, πάνω από τα λιγδερά και ανθυγιεινά που

είχα καταναλώσει. ― Όλο μπούρου μπούρου και πίτσι πίτσι ήσασταν με τον Γ. Σας έβλεπα και απορούσα, σχολίασε η γυναίκα μου, που ήξερε το θέμα. ― Ναι…, είπα. Είχα βάλει ένα στοίχημα με τον εαυτό μου. ― Και; ― Το κέρδισα. Και νιώθω πολύ ωραία, είπα. Λίγους μήνες μετά, ο Γ. πέθανε και πήγαμε στην κηδεία του. Αλλά πριν, σ’ εκείνο το Πασχαλιάτικο τραπέζι των φίλων μας, είχαμε συνομιλήσει. Σαν φίλοι.


ΒΙΒΛΙοπαρουσιασεισ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ Ο ΣΤΟΧΟΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

Εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗΣ

72

Έχεις αναρωτηθεί ποτέ ποιος είναι ο στόχος σου σε αυτή τη ζωή; Τι θα έκανες για να τον πετύχεις; Θα θυσίαζες τα πάντα; Την κάθε σου στιγμή, την οικογένειά σου, ή μήπως ακόμα και τον ίδιο σου τον εαυτό; Ο Βίτο εργάζεται σε ένα περιοδικό εναλλακτικού τουρισμού στο Μιλάνο. Του ζητούν να ταξιδέψει στην Ελλάδα –την πατρίδα της μητέρας του– μαζί με μια νέα συνάδελφο, τη Λάουρα. Εκείνος δέχεται και το κουβάρι μιας περίεργης ιστορίας αρχίζει να ξετυλίγεται αργά με επίκεντρο τα σπίτια παλιών ευγενών. Οι σκιές ξεχύνονται μέσα στα σκοτάδια και η Λάουρα χάνεται. Ποιοι είναι, τι θέλουν, ποιος είναι ο Στόχος; Ένα θρίλερ που διαβάζεται με κομμένη την ανάσα! «Οι μυστικοί μας πράκτορες έχουν σταλεί σε όλες τις γωνιές της Ελλάδας για να βρουν τον γιο του αρχαιολόγου και να τον εξοντώσουν. Δεν μπορούμε να διακινδυνεύσουμε τόσα χρόνια σκληρής δουλειάς. Ο Στόχος είναι πλέον πολύ κοντά. Μένει μόνο να τον αγγίξουμε».


ΒΙΒΛΙοπαρουσιασεισ

Αλεξάνδρα Πιπλικάτση Χειροπέδη από πλατίνα Εκδόσεις ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ

Χειροπέδη από πλατίνα ή αλλιώς φυλακή από πλατίνα. Οι ήρωες των διηγημάτων φορούν νοητά τη χειροπέδη των στερεοτύπων και των εξαναγκασμών, εγκλωβισμένοι σε σχέσεις, πεποιθήσεις, ορμές και φαντασιώσεις, περιπλανώνται απ' τις αρχές του 20ου αιώνα έως το απροσδιόριστο μέλλον, από την παιδική τους ηλικία έως τα γεράματά τους. Η Κική γράφει στον νεκρό σύντροφό της, ο Μιχάλης καταφέρνει να στείλει ηλεκτρονικό μήνυμα από τον Παράδεισο, η Γεωργία ταξιδεύει στη Βουλγαρία για ν' αποτεφρώσει τη σορό του πατέρα της, ο Μανόλης ανακοινώνει στους γονείς του ότι θα γίνει κλέφτης. Οι ήρωες ταλαιπωρούν τον εαυτό τους κι αναμετριούνται με τα όνειρά τους. Ο μικρός Πέτρος πετάει κονσέρβες στα παιδιά που τον κοροϊδεύουν, η Τζέινα ανοίγει την κιτρινισμένη έκθεσή της από το δημοτικό σχολείο, η Μαργαρίτα ξεθάβει τον σκύλο της θείας Φλώρας, μια κυρία καταμετρά τα δικαιολογητικά για τη σύνταξή της, η Νανά, η Καίτη κι ο Κοσμάς παίζουν με ερωτικά παιχνίδια. Ο αφηγητής, κάποιες φορές θεατής, κρυφακούει τους ήρωες και άλλοτε αφηγείται με χιούμορ και ειρωνεία, άλλοτε μοιάζει ν' απουσιάζει διακριτικά χάρη στη δύναμη των γεγονότων. Η Αλεξάνδρα Πιπλικάτση με την πρώτη της αυτή συλλογή διηγημάτων αναζητά την ουσία, την άγρια και σκληρή πραγματικότητα τόσο όσο χρειάζεται. Στους ήρωές της ο αναγνώστης μπορεί ν' αναγνωρίσει κάτι από τον ίδιο του τον εαυτό.

73


ΒΙΒΛΙοπαρουσιασεισ

ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΙΙΙ ΚΟΜΠΛΕΞΙΚΟ ΑΥΘΑΙΡΕΤΟ, ΑΥΘΟΡΜΗΤΟ, ΠΡΟΣΒΛΗΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΤΕΛΕΣ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΜΠΩΝ Σειρά ΑΛΦΑ / ΣΥΡΤΑΡΤΑΡΑ Εκδόσεις FAIREAD

74

Το Κομπλεξικό δεν είναι τίποτα λιγότερο από το πιο πρωτότυπο λεξικό που θα διαβάσετε ποτέ στη ζωή σας. Σε αντίθεση με ό, τι συνηθίζεται, δεν αποτελεί καταγραφή και ερμηνεία λέξεων που συναντά κανείς στην ελληνική γλώσσα, αλλά παρουσιάζει λέξεις τις οποίες ο ίδιος ο συγγραφέας του δημιούργησε, αλλά και ερμήνευσε, παίζοντας με τις έννοιες, αναστατώνοντας παγιωμένες αντιλήψεις, σχηματίζοντας ηχητικές ψευδαισθήσεις και σχολιάζοντας τα πάντα με καυστικότητα και χιούμορ διαφόρων αποχρώσεων, με σκοπό να προκαλέσει, να προβληματίσει και να ψυχαγωγήσει. Με αυτό τον τρόπο, ο Αχιλλέας IIΙ από τη μία ασκεί κριτική, σαρκάζει και αποδομεί τον κόσμο που τον περιβάλλει και από την άλλη δομεί και προτείνει έναν νέο, διαφορετικό και παράδοξο κόσμο, όπου θα ένιωθαν πολύ άνετα να κυκλοφορήσουν προσωπικότητες όπως ο Ambrose Bierce, ο Oscar Wilde, τα μέλη των Monty Python, ο Georges Perec, οι αδερφοί Marx (Chico, Harpo, Groucho και Karl), ο Italo Calvino, ο Αρκάς και, κατά πάσα πιθανότητα, αρκετοί ακόμη, ενώ την ίδια στιγμή φροντίζει να αφήσει την πόρτα της εισόδου μισάνοιχτη και το φως στο κατώφλι αναμμένο σε αναζήτηση "συνενόχων", διατεθειμένων να λύσουν παλιούς κόμπους και να φτιάξουν νέους, υπακούοντας σε έναν και μοναδικό κανόνα που καθορίζει ότι "Δεν ισχύει κανένας κανόνας".


ΒΙΒΛΙοπαρουσιασεισ

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ Η ΜΑΚΡΥΓΙΑΛΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ Εκδόσεις ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟΥ

Η Κατερίνα Παναγιωτοπούλου αναπαριστά και στεγάζει τα οράματα μιας ολόκληρης γενιάς λογοτεχνών οι οποίοι αναζητούν την υπέρβαση της εμπορευματικής νοηματοδότησης της λογοτεχνίας. Απονευρώνει κατεστημένες πεποιθήσεις και προσδοκίες, αντιμάχεται την "τραπεζική" αντίληψη της συγγραφικής τέχνης και τον εργαλειακό λόγο της λογοτεχνικής μανιέρας, και ψηλαφεί, με χιούμορ, λοξό και δηκτικό αλλά διασκεδαστικό και, σε κάθε περίπτωση, συναισθηματικό, τον εσωτερικό κόσμο των ηρώων της. Μια συλλογή διηγημάτων που υπερβαίνει κοινωνιολογικές τοποθετήσεις και ερμηνείες, και αναπτύσσει τη δράση χωρίς να επιχειρεί να μας εντυπωσιάσει με ανατροπές και "επιφάνειες". Το αναγνωστικό ενδιαφέρον απογειώνεται από κείμενο σε κείμενο, καθώς όλες οι λειτουργίες που τα στοιχεία της αφήγησης αναλαμβάνουν να επιτελέσουν εξυφαίνουν μία περιπετειώδη και απολαυστική διαδρομή.

ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΚΡΟΓΙΩΡΓΟΥ ΤΥΧΗ ΣΤΑ ΤΕΙΧΗ Εκδόσεις ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ

Η Τύχη στα Τείχη είναι μια γυναικεία ματιά στον σύγχρονο κόσμο. Η κεντρική ηρωίδα, η Ευτυχία, φέρνει στο προσκήνιο προβλήματα και προβληματισμούς για τις σχέσεις γονιών-παιδιών, το χρόνο, τους στόχους, την τύχη. Στην προσπάθειά της να διεκδικήσει αυτά που ο χρόνος τής στέρησε, ξεκινάει σεμινάρια δημιουργικής γραφής. Συνομιλεί με τον Φόσε και τον Κάφκα, ανακαλεί μνήμες, γράφει για εννέα γέφυρες, αλλάζει, αναθεωρεί. Τα πρόσωπα δίπλα της και οι παράλληλες ιστορίες τους ενισχύουν τον βασικό κορμό της αφήγησης. Αδιέξοδα, χωρισμοί, διλήμματα, ασθένειες, προσδοκίες, έρωτες, απογοητεύσεις, περιπλανήσεις στη Θεσσαλονίκη, τη Νάουσα, την Κωνσταντινούπολη, τη Νέα Υόρκη. Το πορτρέτο μιας γυναίκας με κόκκινο φόρεμα, μια φωτογραφία, μια γιαγιά που πλέκει, αποτελούν κρίκους της μυθοπλασίας, με φόντο ιστορίες ξεριζωμού. Στο τέλος, μια γνωριμία στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου θα οδηγήσει σε απρόσμενες συναντήσεις. Η αφήγηση είναι κοφτή και συνοπτική, με εγκιβωτισμούς, δράση και ανατροπές.

75


ΜΙΚΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

76

Aνοιξιάτικο φεγγάρι


της Γεωργίας Μακρογιώργου

Ξημέρωμα και η σελήνη διαταράσσει τη γαλήνη. Απ’ το παράθυρό μου μπαίνει, γοργό φιλί και ξεμακραίνει. Εσύ αγέρι που περνάς απ’ του ονείρου τις σπηλιές παρέα με κελαηδίσματα δροσιές και νανουρίσματα και συ αστέρι που φιλάς του όρους τις βουνοκορφές, τα όνειρά μας που φυλάς μες στο ποτάμι, τις πηγές, δώστε παλμό, δώστε ρυθμό σαν τα νταούλια στο χορό. Δώστε κλεφτή ματιά, πνοή σαν κείνο το γοργό φιλί.

Γεωργία Μακρογιώργου: Είναι εκπαιδευτικός Αγγλικής με μεταπτυχιακό στη Δημιουργική Γραφή-Συγγραφή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Γεννήθηκε στη Νάουσα, ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Το Μάιο του 2017 εκδόθηκε το πρώτο της μυθιστόρημα από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη, με τίτλο ‘Τύχη στα Τείχη’.

77


ΜΙΚΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

78

Μια λαμπάδα με κιθάρα


της Κατερίνας Θωμοπούλου

Τέτοιες μέρες σαν κι αυτές, που είναι δυστυχώς ασπρόμαυρες... που βάλλονται ψυχές, χάνονται πόλεις ολόκληρες και αξιοπρέπειες στο βωμό του μίσους και του χρήματος, έρχεται μια παιχνιδιάρα άνοιξη και σε προτρέπει για παιχνίδι... Και μπαίνεις στο χορό της και χορεύεις σαν παιδί! Και μια αθώα,τρυφερή φωνούλα στην άλλη άκρη της γραμμής λέει: "νονούλα μου, μια κιθάρα ηλεκτρική θέλω να χει η λαμπάδα μου, αν βρείς... αν δε βρείς δε με πειράζει..." Και χθές έκανα εξόρμηση στα μαγαζιά με τις χρωματιστές λαμπάδες! Κορδέλες πολύχρωμες, πριγκίπισσες, υπερήρωες,αυτοκινητάκια και μπαλαρίνες που σε κάνουν να χαμογελάς κ να ελπίζεις! Γιατί αυτός ο κόσμος θα σωθεί απο τα παιδιά που θα κρατούν αυτές τις χρωματιστές λαμπάδες! Το φως απο τις φλογίτσες είναι η ουσία! Μόνο αυτή είναι η ουσία! Η Ανάσταση! Το φως! Η Αναγέννηση! Η ελπίδα! Και τέτοιες μέρες, το μυαλό μου ταξιδεύει στο μυστήριο της Βάπτισης. Έγινα η νονά ενός αγοριού και κάθε μέρα είμαι περήφανη για αυτόν! Ήταν η επισφράγηση μιας ιδιαίτερης σχέσης με τους γονείς του κι η αρχή μιας ακόμα πιο υπέροχης σχέσης μεταξύ εμού και του Παναγιώτη μου! Και το λάδι έγινε ο αγωγός της ενέργειάς μου και της αγάπης μου γι αυτό το πανέμορφο πλάσμα!

Πόσο γλαφυρά το περιέγραψε ο κουμπάρος μου λίγες μέρες μετά! Σε ένα μικρό εκκλησάκι στο Λυκαβηττό είχα την τιμή να γίνω η νονά του! Κι είμαι εγώ που αν και δεν είμαι όσο καλή νονά θα ήθελα, λόγω της απόστασης που μας χωρίζει, προσπαθώ να χτίσω μια σχέση εμπιστοσύνης και αποδοχής μεταξύ μας, μιας και η αγάπη είναι αδιαπραγμάτευτη! Ονειρεύομαι να είμαι δίπλα του σε κάθε του σημαντική στιγμή, να συζητάμε,να μοιραζόμαστε συναισθήματα και να τον καμαρώνω στην πορεία της ζωής του! Κι είναι ιερή αυτή η σχέση, η ουσιαστική που ξεπερνά τα δώρα των Χριστουγέννων και του Πάσχα! Και ξέρω ότι γίνεται! Αρκεί να φροντιστεί όπως κάθε σχέση της ζωής μας... Έχω ένα λαμπρό παράδειγμα στην οικογένειά μου, τη Φωφώ και το Γιάννη! Το παραδέχομαι, η σχέση τους λειτουργεί ως πρότυπο για μένα! Θέλω να παίξω με τον Παναγιώτη, τον Κωνσταντίνο, τη Χάρις! Να μάθω τον κόσμο μέσα απο τα μάτια τους και να ονειρευτώ ένα κόσμο που τα παιδιά δεν θα πεθαίνουν από βόμβες και μόνο θα χορεύουν, θα παίζουν και θα τραγουδούν! Το έχω τόση ανάγκη! Καλή Ανάσταση σε όλους τους νονούς και τα βαφτιστήρια του κόσμου!

79


κ υκ λοφορΟΥΝ

από την

Μιχάλης Κατσιμπάρδης

«Δυο χειμώνες κι ούτε ένα καλοκαίρι» Αληθινή ιστορία

80

Καλοκαίρι 1944. Λίγο πριν εγκαταλείψουν την Ελλάδα, οι Γερμανοί πυρπολούν, βασανίζουν, αιχμαλωτίζουν, αφανίζουν περιουσίες και ψυχές. Ο πατέρας μου ήταν νέος, γεμάτος όνειρα για τη ζωή, περίμενε τη στιγμή που θα του δινόταν η ευκαιρία για το μεγάλο φτερούγισμα. Ο πόλεμος όμως ανατρέπει τα οράματα. Βρέθηκε στη δίνη του, άγουρος ακόμα από ζωή. Αντιστάθηκε, αρνήθηκε την υποταγή στους κατακτητές, προδόθηκε, συνελήφθη, βασανίστηκε, σύρθηκε στα ναζιστικά στρατόπεδα της Γερμανίας. Έδωσε υπόσχεση να γυρίσει πίσω, στην πατρίδα και στους ανθρώπους του. Πάλεψε καθημερινά για την αξιοπρέπειά του μέσα στη φρίκη του στρατοπέδου, εκεί που η λέξη «άνθρωπος» χάνει το νόημά της. Γαντζώθηκε από τη ζωή και βγήκε απ’ αυτή τη μάχη λαβωμένος μα ζωντανός. Γύρισε με λαχτάρα πίσω, σε μια πατρίδα όμως που δεν του άνοιξε ποτέ την αγκαλιά της. Μια μεταπολεμική Ελλάδα που κατασπάραζε τα παιδιά της, που έθετε διαχωριστικές γραμμές, που περιφρονούσε και τιμωρούσε. Το βιβλίο αυτό ανοίγει διάπλατα την ψυχή του ήρωα, που για χρόνια ήταν βυθισμένη στο σκοτάδι. Και φέρνει στο φως όχι μόνο συνταρακτικά ιστορικά ντοκουμέντα, ερμηνείες και απαντήσεις σε πολλά «γιατί», αλλά επιπλέον πραγματεύεται τη δύσκολη κι ανεξερεύνητη σχέση του πατέραήρωα με τον γιο-συγγραφέα. Μια σχέση που ποτίστηκε με περισσότερες σιωπές και λιγότερα λόγια.


Τζίνα Ψάρρη

«Οι κόρες της ανάγκης»

μυθιστόρημα

Η Κλωθώ είναι η Κόρη της Ανάγκης, κατά τον Πλάτωνα. Η Μοίρα που υφαίνει το νήμα της ζωής των ανθρώπων. Κι ύστερα, δίκαια εκείνοι αναρωτιούνται: τα χαρίσματά μας τα επιλέγουμε ή μήπως είναι με κάποιον τρόπο προαποφασισμένα; Ποιες αναμνήσεις χάνονται και ποιες διατηρούνται; Τρεις εντελώς διαφορετικές γυναίκες. Οι απρόσμενες ανατροπές, η υπεροψία τής αρτιμελούς αυτάρκειας, η τρυφερή ευφυΐα της αναπηρίας, το αναπόφευκτο και ο έρωτας. Όλα χάνονται στην ανυπαρξία κι όλα πλάθονται από την αρχή. Κι αν το κλειδί της ευτυχίας τους το έψαχναν σε λάθος τσέπη; Κι αν η εμπιστοσύνη σαν ένα χαρτί αποδειχθεί, που έτσι και τσαλακωθεί μετά δεν ξαναϊσιώνει; Ευκαιρίες που θ’ αρπάξουν κι άλλες που θα χάσουν. Τραύματα από μάχες που θα δώσουν, ουλές απ’ όσες σκόπιμα θ’ αποφύγουν. Ένας δρόμος είναι η ιστορία τους, που άλλοτε τον περπατούν με ικανοποίηση κι άλλοτε με θλίψη. Τα όνειρά τους, όμως, πάντα μυρίζουν καλοδεχούμενη καλοκαιρινή βροχή. Γιατί η αγάπη μια λέξη ακίνδυνη είναι κι οφείλουν να νιώσουν το άγγιγμά της χωρίς φόβο. Ακόμα και τότε που ο ενήλικος κόσμος τής απώλειας μοιάζει απάνθρωπος. Αμείλικτα ερωτήματα τίθενται στην κρίση του αναγνώστη, μέσα από μια μυθοπλασία τόσο αληθινή όσο η οικογένεια της διπλανής πόρτας. Κι όπως στη ζωή, οι απαντήσεις δεν βρίσκουν πάντοτε την ίδια χαραμάδα διαφυγής.

81


IΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ

82


της Ελένης Παναγιώτου

Μπλεγμενοι σε κυκλωματα ηλεκτρικά Αγάπη οπτικών ινών, ασύρματων δικτύων, 0 και 1 η γλώσσα του έρωτα αχρηστεύει το αλφάβητο. Λουλούδια δίχως άρωμα φτιαγμένα από πίξελ, σε αναλυση αδιαφορίας επί συνήθειας. Καρδιές σε χρώμα κόκκινο σαν στοπ σε διασταύρωση, δίνοντας προτεραιότητα στο χρόνο να κυλά πιο γρήγορα. Φιλίες ψηφιακής αποδοχής εικόνας φιλτραρισμένης. Ταξίδια μέχρι εκεί που η εμβέλεια του ρούτερ φτάνει. Αποδοχή, διαγραφή, μπλοκ. Λάικ, μήνυμα στο ίνμποξ, σχόλιο με μένσιον και ιμότικον. Μονάχα η όραση ευχαριστιέται, οι υπόλοιπες αισθήσεις νεκρώνουν σιγά σιγά. 0 και 1 και παλι 1 κι ύστερα 0 στο άπειρο ταξιδεύουν τόσοι άσσοι και μηδενικά. Δυαδικό σύστημα, μόνο αυτό διδάσκουν πλέον στα μαθηματικά και στη λογοτεχνία. Κλικ, κλικ, κλικ στου χρόνου την κλεψύδρα. Κλικ, κλικ, κλικ, τερματισμός σύνδεσης.

83


ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Η ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑl ΜΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ...

«Η ιστορία μίας θεραπαινίδας» Margaret Atwood

84


της Ειρήνης Μανδηλαρά

«Ήμασταν από τους ανθρώπους που δεν τους βρίσκεις στα χαρτιά. Ζούσαμε στους κενούς, λευκούς χώρους στις άκρες της εκτύπωσης. Μας δίνει περισσότερη ελευθερία. Ζούμε στα κενά μεταξύ των ιστοριών.» (μτφ της υπογράφουσας) Το πανέξυπνο, Μακιαβελικό αυτό μυθιστόρημα εκδόθηκε το 1985. Είναι από τα πρώτα δυστοπικά έργα και κινείται στη λεπτή γραμμή που χωρίζει το θρίλερ από την επιστημονική φαντασία. Η συγγραφέας του αντλεί την έμπνευση της κυρίως από τις γυναίκες της Παλαιάς Διαθήκης, τον πολιτικό και στρατιωτικό ολοκληρωτισμό, τον Αμερικανικό πουριτανισμό, τη σύγχρονη γυναίκα στη Μέση Ανατολή, την αλόγιστη ρύπανση και καταστροφή του περιβάλλοντος δημιουργώντας την σχεδόν σουρεαλιστική Gilead, ένα «Δυτικού Ημισφαιρίου Ιράν». «Κοιμόμασταν στο αλλοτινό γυμναστήριο. Το πάτωμα ήταν στιλβωμένο ξύλο, με ρίγες και κύκλους μπογιατισμένους, διότι εκεί άλλοτε παίζανε τα παιχνίδια· οι κρίκοι στις μπασκέ- τες ήταν ακόμη εκεί, αν και τα διχτάκια έλειπαν… Λαχταρούσαμε το μέλλον. Ποιος μας το ’χε μάθει αυτό το ταλέντο για αχορτασιά; Ήταν κάτι στον αέρα· κάτι που ίπτατο ακόμη, σαν υποψία, καθώς πασχίζαμε να κοιμηθούμε στα στρατιωτικά ράντζα που ’χαν στήσει σε σειρές, με κενά ενδιάμεσα ώστε να μην μπορούμε να μιλάμε. Είχαμε εμπριμέ σεντόνια, σαν παιδικά, και στρατιωτικές κουβέρτες, παλιές, που ακόμη έγραφαν ΗΠΑ. Διπλώναμε τα ρούχα μας προσεχτικά και τα αποθέταμε στα σκα-

μνάκια που είχαμε στα πόδια των κρεβατιών μας. Τα φώτα χαμήλωναν, αν και δεν έσβηναν τελείως. Η Θεία Σάρα κι η Θεία Ελίζαμπεθ περιπολούσαν· είχαν ηλεκτρικές βουκέντρες περασμένες σε θηλιές που κρέμονταν απ’ τις δερμάτινες ζώνες τους. Πιστόλια όχι, όμως – ούτε κι αυτές τις εμπιστεύονταν ένοπλες. Τα πιστόλια τα ’χαν οι Φύλακες, και τα ’χαν διαλέξει ειδικά οι Άγγελοι. Οι Φύλακες δεν επιτρεπόταν να μπουν στο κτίριο παρά μόνον εφόσον τους φώναζαν, κι εμείς δεν μπορούσα- με να βγούμε, παρά μόνο για τους δυο περιπάτους μας καθ’ εκάστην, δυο δυο τον γύρο του γηπέδου του ράγκμπι, που τώρα το περιέκλειε συρμάτινος φράχτης με αγκαθωτό συρματόπλεγμα στην κορφή. Οι Άγγελοι στέκονταν έξω ακριβώς, με την πλάτη γυρισμένη προς το μέρος μας. Μας ενέπνεαν φόβο, μα και κάτι ακόμα. Αν μας έριχναν έστω μια ματιά, αν μπορούσαμε να τους πούμε μια κουβέντα – κάποια ανταλλαγή θα μπορούσε να γίνει, έτσι νομίζαμε, κάποια συμφωνία, κάποια εκποίηση, είχα- με άλλωστε ακόμη τα κορμιά μας. Αυτή ήταν η φαντασίωσή μας. Μάθαμε να ψιθυρίζουμε άηχα σχεδόν...» (μτφ. Αύγουστος Κορτώ. Εκδόσεις Ψυχογιός, 2018) Η Offred είναι μία γυναίκα μόνη, γύρω στα τριάντα της χρόνια. Είναι κατεστραμμένη οικονομικά, σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση και δεν γνωρίζει πλέον που βρίσκονται η κόρη κι ο εραστής της. Γρήγορα αναγκάζεται να εργαστεί ως θεραπαινίδα στη Δημοκρατία της Gilead, ένα ολοκληρωτικό και θεοκρατικό κρά-

85


ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

«Η ιστορία μίας θεραπαινίδας»

86

τος που έχει αντικαταστήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Λόγω των επικίνδυνα χαμηλών ποσοστών αναπαραγωγής, στις θεραπαινίδες έχει ανατεθεί να γεννούν παιδιά για τα ελίτ ζευγάρια που έχουν πρόβλημα να συλλάβουν. Η Offred (εξ)υπηρετεί το Διοικητή και τη σύζυγό του, Serena Joy, μία πρώην ψάλτισσα του Ευαγγελίου και συνήγορο των «παραδοσιακών αξιών». Το Offred δεν είναι το πραγματικό όνομα της. Τα ονόματα των θεραπαινίδων γυναικών αποτελούνται από τη λέξη "of(του)" ακολουθούμενη από το όνομα του Διοικητή της θεραπαινίδας. Κάθε μήνα, όταν η Offred βρίσκεται στο σωστό σημείο του εμμηνορροϊκού κύκλου της, πρέπει να έχει μία απρόσωπη σεξουαλική επαφή με τον Διοικητή, ενώ η Serena κάθεται πίσω της κρατώντας τα χέρια της. Η ελευθερία της Offred, όπως άλλωστε και η ελευθερία όλων των γυναικών, είναι τελείως απαγορευμένη. Μπορεί να αφήσει το σπίτι μόνο για να ψωνίσει, η πόρτα στο δωμάτιό της απαγορεύεται να κλείνει τελείως και η Eyes, η μυστική αστυνομική δύναμη της Gilead, παρακολουθεί κάθε δημόσια κίνηση της. Καθώς η Offred μιλάει για την ιστορία της καθημερινής της ζωής κάνει συχνά αναφορές στο παρελθόν, από τις οποίες ο αναγνώστης μπορεί να αναδημιουργήσει τα γεγονότα που οδήγησαν στην αρχή του μυθιστορήματος. Στον παλιό κόσμο, πριν από τη Gilead. Οι αρχιτέκτονες της Gilead ανέβηκαν στην εξουσία σε μια εποχή έντονης πορνογραφίας, πορνείας και βίας κατά των γυναικών - όταν η ρύπανση και οι χημικές διαρροές οδήγησαν σε μεί-

ωση των ποσοστών γονιμότητας. Χρησιμοποιώντας το στρατό, δολοφόνησαν τον Πρόεδρο και τα μέλη του Κογκρέσου και ξεκίνησαν πραξικόπημα, υποστηρίζοντας ότι θα αναλάμβαναν προσωρινά την εξουσία. Κατάργησαν τα δικαιώματα των γυναικών, απαγορεύοντας στις γυναίκες να κατέχουν περιουσία ή θέσεις εργασίας. Έκτοτε οι γυναίκες θα πρέπει να είναι υποτακτικές στους άνδρες και να ασχολούνται αποκλειστικά με τα παιδιά που γεννούν… Η Offred για να ξεπεράσει την υποτίμηση, τον εξαναγκασμό, την υποδούλωση, τα βασανιστήρια και το φόβο της θανατικής καταδίκης προσκολλάται στη ψυχική υγεία βασιζόμενη σε απλές απολαύσεις. Βάζει λοσιόν στο ξερό της δέρμα, καπνίζει, θυμάται τις ευχάριστες στιγμές των παλιών καλών εποχών με τη μητέρα της, τον αγαπημένο της, την κόρη της. Είναι αναγκασμένη να πει την ιστορία της, για να ανακουφίσει έτσι τη μοναχική της ύπαρξη και να αντέξει τη ζοφερή πραγματικότητα. Της αρέσει να κοιτά μέσα από ένα γυαλί τον νυχτερινό ουρανό ανακτώντας έτσι τη ψυχραιμία της και την ελπίδα πως θα καταφέρει να δραπετεύσει από τους τρόμους της Gilead. Σε συνεντεύξεις που δόθηκαν κοντά στη δημοσίευση του μυθιστορήματος της , η Margaret Atwood επεσήμανε ότι όλες οι καταπιεστικές κοινωνικές πρακτικές που περιγράφει στο The Handmaid's Tale έχουν ιστορικά προηγούμενα. Η συγγραφέας υποστηρίζει πως, οι ελευθερίες των γυναικών στα τέλη του εικοστού και στις αρχές του 21ου αιώνα μπορεί να μην είναι τόσο ασφαλείς όσο οι σύγχρο-


της Ειρήνης Μανδηλαρά

νες γυναίκες θέλουν να πιστεύουν. Προτείνει ότι όλοι οι άνθρωποι θα πρέπει να είμαστε σε επαγρύπνηση, για να βεβαιωθούμε ότι δεν θα επιτρέψουμε αυτές τις οπισθοδρομικές πρακτικές να κερδίσουν πάλι έδαφος. Στο μυθιστόρημα αυτό, ένα υπερσυντηρητικό θρησκευτικό κίνημα έχει εξαλείψει τα δικαιώματα των γυναικών, αλλά η Atwood ανησυχεί για τις απειλές κατά της γυναικείας ελευθερίας από οποιαδήποτε ομάδα, ακόμα και από φεμινίστριες. Η μητέρα της Offred επί παραδείγματι είχε αγωνιστεί για μια κοινωνία στην οποία οι γυναίκες θα ήταν ασφαλείς και μακριά από την οποιαδήποτε μορφή ανδρικής βίας, αλλά δεν είχε κάνει τίποτε για τα πορνογραφικά περιοδικά και βιβλία. Η Atwood ξεκίνησε να γράφει το έργο αυτό την άνοιξη του 1984, όταν διέμενε στο ακόμη διχοτομημένο από το Τείχος Βερολίνο με τη βοήθεια μίας παλιάς, νοικιασμένης, γραφομηχανής. Σαν πρώτο τίτλο του έργου σκέφτηκε το Offred. Επηρεασμένη από το διαχρονικό έργο του Chaucher «Canterbury Tales» το μετονόμασε στον τελικό τίτλο Handmaid’s Tale. Το μυθιστόρημα αυτό μεταφράστηκε σε 40 γλώσσες, μεταφέρθηκε στο κινηματογράφο, έγινε όπερα, μπαλέτο και τηλεοπτική σειρά. Η Atwood έχει ρωτηθεί επανειλημμένως γιατί δεν αποκάλυψε ποτέ το πραγματικό όνομα της Offred δίνοντας πάντα την ίδια απάντηση: «τόσοι πολλοί άνθρωποι στην ιστορία έχουν αλλάξει τα ονόματά τους ή απλά έχουν

εξαφανιστεί από αυτήν». «"Η νύχτα πέφτει. Ή έχει πέσει. Και γιατί αυτό... η νύχτα να πέφτει, αντί να ανεβαίνει, σαν την αυγή; Ωστόσο, αν κοιτάξετε ανατολικά, κατά το ηλιοβασίλεμα, μπορείτε να δείτε τη νύχτα να ανεβαίνει, όχι να πέφτει. Το σκοτάδι ανυψώνεται στον ουρανό, από τον ορίζοντα, όπως ένας μαύρος ήλιος πίσω από ένα συννεφιασμένο πέπλο. Όπως ο καπνός από μια αόρατη φωτιά, μια γραμμή φωτιάς ακριβώς κάτω από τον ορίζοντα, μια φωτιά ή μια πόλη που καίγεται. Ίσως η νύχτα να πέφτει επειδή είναι βαριά, μια χοντρή κουρτίνα που σηκώνεται πάνω από τα μάτια. Μάλλινη κουβέρτα.» (μτφ. της υπογράφουσας)

l Η Ειρήνη Μανδηλαρά στα 5 της έμαθε να διαβάζει κι έκτοτε αμετανόητη βιβλιοεξαρτημένη!

Τα τελευταία 28 χρόνια εργάζεται ως bookbuyer σε κεντρικό Αθηναϊκό βιβλιοπωλείο.

87


ΒΙΒΛΙΑ ΜΙΚΡΟΜΕΓΑΛΑ

Τα “μικρομέγαλα” βιβλία είναι αυτά που αγαπάμε περισσότερο! Τα διαβάζουμε με μεγάλη προσοχή γιατί έχουν φαντασία, αισιοδοξία, χιούμορ και πολύ μα πολύ χρώμα!

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΤΣΑΠΗ

Ο ΠΑΡΔΑΛΟΣ ΚΑΛΗΛΟΠΑΡΔΑΛΟΣ ΚΑΙ Η ΣΚΟΥΛΗΚΑΡΔΟΥΛΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΚΑΚΙΑ

88

Όλοι είμαστε άξιοι να αγαπηθούμε, όταν μπορούμε να αγαπήσουμε... Να αγαπήσουμε χαρίζοντας την ομορφιά που κρύβουμε μέσα μας! Αυτή η ομορφιά μπορεί να αλλάξει, όχι μόνο τον κόσμο μας, αλλά και ολόκληρο το σύμπαν! (E-BOOK)

ΘΟΔΩΡΗΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΑΠΟ ΜΕΣΑ ΜΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

Από μέσα μου. Ποιος διέκοψε το γεύμα της Τίγρης; Πού την μετέφερε η παρέα των παιδιών; Γιατί βάλθηκε να γρατζουνάει τα έπιπλα, να κρεμιέται από το φωτιστικό και να ξηλώνει μάλλινες μπλούζες και κάλτσες; Όλα θα μας τα πει. Πρώτα από μέσα της και μετά…


MAKHΣ ΤΣΙΤΑΣ

ΔΩΡΟ ΓΕΝΕΘΛΙΩΝ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Έξι μήνες η Τασία και ο αδερφός της ταΐζουν το γουρουνάκι-κουμπαρά με το χαρτζιλίκι τους για να αγοράσουν μαζί ένα σούπερ δώρο στον μπαμπά τους τη μέρα των γενεθλίων του. Όμως, όταν φτάνει η στιγμή, τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως τα σχεδίαζαν: Πού πήγαν τα χρήματα; Μόνο μια ανθοδέσμη θα είναι το δώρο τους; Θα μπορέσουν τα δυο αδέρφια να μείνουν ενωμένα όταν όλα πάνε στραβά; Μια έξυπνη ιστορία για τη δύναμη της συγγνώμης στα χείλη των παιδιών.

Corso Mara Dal

Αμέλια το κορίτσι που έμαθε να πετάει ΕΚΔΟΣΕΙΣ Φουρφούρι

Αμέλια το κορίτσι που έμαθε να πετάει. Ένα υπέροχο βιβλίο, μια ιστορία γραμμένη με τρυφερότητα & θαυμασμό που αφηγείται την μοναδική ιστορία της 10χρονης Αμέλια Έρχαρτ που ήξερε από νεαρή ηλικία ότι ήθελε να πετάξει. Η Αμέλια ονειρευόταν να κάνει κάτι σπουδαίο. Κάτι που δεν είχε ξανακάνει κάνεις. Ζούσε σε μια εποχή που οι γυναίκες δεν είχαν το δικαίωμα να κάνουν τόσα πράγματα όπως οι άνδρες, μέσα στο βιβλίο τονίζεται ο θαυμασμός της για τις γυναίκες που είχαν καταφέρει να κάνουν τη διαφορά στην εποχή τους. Ήλπιζε ότι και την ίδια θα την θυμόντουσαν ως μια γυναίκα που είχε κάνει επίσης σπουδαία πράγματα.

89


διατροφη & ΥΓΕΙΑ

ΝΗΣΤΙΣΙΜΑ ΓΕΥΜΑΤΑ

ΣΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ

90

Μας «έπεσε» λίγο νωρίς φέτος η Σαρακοστή! Δεν προλάβαμε καλά καλά να ευχηθούμε Καλή Χρονιά και αρχίσαμε τους χαρταετούς και τα νηστίσιμα. Ίσως βέβαια να είναι και καλό, για να αναγκαστείς να μπεις-ηθελημένα πάντα- στη διαδικασία να αλλάξεις τις διατροφικές σου συνήθειες ή να επανέλθεις σ’ αυτές. Βέβαια, δεν θα μπορούσα να μην αναφέρω πως η νηστεία δεν είναι μια πλήρως ισορροπημένη διατροφή, αφού καταργεί τις πρωτεΐνες –κρέας, κοτόπουλο, ψάρι, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα αυγά, ακόμα και κάποιες μέρες το ελαιόλαδο και το κρασί. Πάραυτα, είναι πολύ κοντά στο μοντέλο της παραδοσιακής Μεσογειακής Διατροφής και η αποχή από τα παραπάνω προϊόντα μόνο καλό θα σου κάνει, αφού συμβάλλει σημαντικά στη μείωση της χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων, ιδιαίτερα σε άτομα που έχουν ήδη αυξημένες τιμές. Να τα λέμε κι αυτά!


Γεωργία Δουκοπούλου Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Μ. +30 6947 426662

της Γεωργίας Δουκοπούλου Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

www.georgiadoukopoulou.gr Ε. info@georgiadoukopoulou.gr

Να πούμε και τ’ άλλα όμως. Πως φτάνει η Μεγάλη Εβδομάδα, ανεβαίνεις στη ζυγαριά να τσεκάρεις το βάρος σου και νάτα τα 2 κιλάκια παραπάνω, πανηγυρίζουν στη ζυγαριά. Γιατί; Μα απορείς; Τόσο ψωμί, κριτσίνια, ταχίνι, χαλβάς, ξηροί καρποί, αλλά και διάφορες άλλες λιχουδιές (εγώ μικρή έτρωγα συνέχεια πατατάκια ρίγανη!), δυστυχώς εκτός από πλούσια γεύση, είναι και πλούσια σε θερμίδες. Συν τοις άλλοις, το να καταναλώνεις συχνά τηγανητά, καλαμαράκια κλπ -ξέρω είναι η εύκολη λύση, περισσότερο λάδι στο φαγητό σου και σχεδόν καθημερινά μακαρόνια και πατάτες, δεν είναι και απίθανο το παραπάνω αποτέλεσμα.

Γι’ αυτό, λοιπόν, κι αυτό το άρθρο. Να σου δώσει λύσεις και επιλογές στο μέρος που περνάς τις περισσότερες ώρες της ημέρας σου- τη δουλειά σου. Για να μην τσιμπολογάς άσκοπα και σε συνδυασμό με κάποιες σωστές διατροφικές επιλογές -και 20’ περπατηματάκι την ημέρα, έλα το ξέρω πως μπορείς- θα βγεις κιλό- αλώβητος/η! Να θυμάσαι πως, όπως και στην καθημερινότητά σου, για να καταφέρεις τα παραπάνω, θα πρέπει να είσαι οργανωμένος/η. Το ταπεράκι είναι πάντα μία οικονομική και εύκολη λύση, αλλά και αν δε θες, υπάρχουν πλέον και αρκετά εστιατόρια με πολλές νόστιμες και νηστίσιμες λιχουδιές.

91


διατροφη & ΥΓΕΙΑ

Εύκολα ή πρακτικά γεύματα, για το γραφείο κατά την περίοδο της νηστείας:

92

• 2 φλιτζάνια ζυμαρικά ολικής με κόκκινη σάλτσα ή 2 κ.σ. vegan pesto (χωρίς τυρί) • Σαλάτα λαχανικών με 150γρ βραστές γαρίδες ή ψητό χταπόδι • 2 μπιφτέκια σόγιας ή λαχανικών με ωμά ή βραστά λαχανικά • Ψητά λαχανικά (πχ μανιτάρια) με 2 κ.σ. χούμους ή ταραμοσαλάτα • Μακαρονοσαλάτα: με 1 φλιτζάνι βίδες ολικής και αχνιστό μπρόκολο και τοματίνια και 1 κ.σ. κουκουνάρι • Ταμπουλέ χωριάτικη σαλάτα με πλιγούρι και 40γρ νηστίσιμο τυρί • Σπιτική Πίτσα με 1 μεσαία αραβική, 2 φέτες τοστ νηστίσιμο τυρί, ντομάτα και κρεμμύδι • Πλιγουροσαλάτα gourmet με πορτοκάλι και αβοκάντο • Πατατοσαλάτα: με 7-8 baby πατάτες με φρέσκο και ξερό κρεμμυδάκι, κάπαρη και ελιές και 1 κ.σ. μουστάρδα


της Γεωργίας Δουκοπούλου Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

93 • Φακόρυζο ή ρεβιθόρυζο: 1 φλιτζάνι φακές ή ρεβίθια και 1 φλιτζάνι μαγειρεμένο ρύζι με λεμόνι και μαϊντανό ή άνηθο αντίστοιχα • Ρεβιθοσαλάτα με πλιγούρι • Λαδερά και όσπρια: 2 φλιτζάνια μαγειρεμένα φασολάκια, μπάμιες, σπανακόρυζο, αγκινάρες, φακές, ρεβίθια, γίγαντες, συνοδευτικά με σαλάτα • Ντολμαδάκια γιαλαντζί με 1 κ.σ. χούμους ή ταραμοσαλάτα • Noodles ή ρυζομακάρονα: 2 φλιτζάνια μαγειρεμένα με σοτέ λαχανικά και γαρίδες • Ρύζι ατμού: 2 φλιτζάνια με λαχανικά • Τοστ με ψωμί ολικής με ντομάτα, μαρούλι και 1 κ.σ. πάστα ελιάς. • 2-3 φρούτα της αρεσκείας σας • 3-4 κριτσίνια ολικής άλεσης με 1 κ.σ. χούμους ή ταραμοσαλάτα • Ξηροί καρποί ανάλατοι (60g) και 1 φρούτο. • 1 κομμάτι χαλβά(30g) και 1μπανάνα. • Φρουτοσαλάτα με 2 φρούτα, 2 κ.γλ. μέλι, 3 ολόκληρα καρύδια, 2-3 ξερά δαμάσκηνα ή σύκα


! · Ã Û ¿ ¶ . . . Ô Ù ¿ Ù °¬¿ Ì συνταγεσ

94

Σαλάτα

υλικά • 1 μικρό άσπρο λάχανο • 2 κόκκινες πιπεριές • 1 πράσινη πιπεριά • ½ ματσάκι σέλινο • 2 σκελίδες σκόρδο • αλάτι – πιπέρι • έξτρα παρθένο ελαιόλαδο • ξίδι

Πολίτικη Δημιουργία: Αφαιρείτε από το λάχανο τα εξωτερικά χαλασμένα φύλλα και το ψιλοκόβετε σε βαθύ μπολ ή σαλατιέρα. Πλένετε τις πιπεριές, αφαιρείτε τα κοτσάνια και τα σποράκια τους και τις κόβετε σαν σπιρτόξυλα (ζουλιέν). Ψιλοκόβετε το σέλινο και τρίβετε ή λιώνετε το σκόρδο. Στη συνέχεια, ρίχνετε στη σαλατιέρα τις πιπεριές, το μαϊντανό και το σκόρδο. Αλατοπιπερώνετε και ανακατεύετε καλά τη σαλάτα. Περιχύνετε με το ελαιόλαδο και το ξίδι και ανακατεύετε και πάλι καλά, να πάει παντού. Σκεπάζετε τη σαλατιέρα και αφήνετε τη σαλάτα σας σε δροσερό μέρος ή στο ψυγείο για 2-3 ώρες τουλάχιστον, πριν τη σερβίρετε. Μπορεί να ετοιμαστεί πολλές ώρες πριν τη σερβίρετε.


συνταγεσ

Μακαρονοσαλάτα με

ψητά λαχανικά υλικά

• 500γρ. κοφτό μακαρονάκι, • 2 μελιτζάνες, • 2 κολοκυθάκια, • 3 πιπεριές (κίτρινη, κόκκινη & πράσινη), • 2 κρεμμύδια, • 1 κλωναράκι θυμάρι, • μερικά φύλλα βασιλικού, • 2 κ.σ. ξίδι, • ½ φλιτζάνι ελαιόλαδο, • ½ κ.γ. ταμπάσκο, • 2 σκελίδες σκόρδο λιωμένες, • 1 ντομάτα ώριμη και σφιχτή, • λίγη φέτα και φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Δημιουργία: Καθαρίζουμε τα λαχανικά, τα κόβουμε σε κύβους ή ροδέλες και τα τοποθετούμε σε αντικολλητικό ταψάκι. Περιχύνουμε με λίγο λάδι, σκεπάζουμε με αλουμινόχαρτο και ψήνουμε για 15 λεπτά σε δυνατό φούρνο μέχρι να αρχίσουν να μαλακώνουν. Χτυπάμε το λάδι με το ξίδι και το αλατοπίπερο και προσθέτουμε τα μυρωδικά, αφού τα έχουμε ψιλοκόψει. Ξεφλουδίζουμε την ντομάτα, αφαιρούμε τους σπόρους και τα υγρά και την ψιλοκόβουμε. Την προσθέτουμε στο λάδι και το ξίδι μαζί με σκόρδο και ταμπάσκο. Βράζουμε τα ζυμαρικά για όσα λεπτά αναγράφεται στην συσκευασία τους, τα στραγγίζουμε, τα ανακατεύουμε με τα ψητά λαχανικά και τα σερβίρουμε περιχύνοντας με το λαδόξιδο και λίγη τριμμένη φέτα!

95


συνταγεσ

υλικά • 500γρ. σπαγγέτι (ή όποια ζυμαρικά θέλουμε), • καπνιστός σολομός, • 7-8 κρεμμυδάκια φρέσκα, • ματσάκι άνηθο, • ½ φλιτζάνι ελαιόλαδο, • 1 κ.γ. μουστάρδα, • φρεσκοτριμμένο πιπέρι

96

Σαλάτα ζυμαρικών με

Σολομό Δημιουργία: Βράζουμε τα ζυμαρικά για όσα λεπτά αναγράφεται στη συσκευασία τους. Πλένουμε το κρεμμυδάκι και το ψιλοκόβουμε – κάνουμε το ίδιο και με τον άνηθο. Σε ένα μπολάκι φτιάχνουμε τη σος, αναμιγνύοντας τη μουστάρδα, το λάδι και προαιρετικά λίγο λεμόνι. Αναμιγνύουμε τη σος με το κρεμμυδάκι και τον άνηθο. Σε μια σαλατιέρα τοποθετούμε τα ζυμαρικά, κόβουμε μέσα τον καπνιστό σολομό και προσθέτουμε τη σος.


συνταγεσ

fi Î ˘ Ï Á È Î ¿ Ï Ô Î ˘ Â ...ÎÈ ¤Ó· υλικά • 250 γρ. μπισκότα digestive Για την κρέμα • 3 ώριμες μπανάνες • 1 ζαχαρούχο γάλα (400 γρ.) • 1 φυτική σαντιγί • Ξύσμα σοκολάτας

Banofee Δημιουργία: Χτυπάμε τη σαντιγί να αφρατέψει και τη διατηρούμε στο ψυγείο μέχρι το σερβίρισμα. Θρυμματίζουμε τα μπισκότα, και τα μοιράζουμε σε μπολάκια. Αδειάζουμε το ζαχαρούχο γάλα σε μια κατσαρόλα. Αφού αρχίσει να βράζει χαμηλώνουμε τη φωτιά και σιγοβράζουμε το ζαχαρούχο γάλα μέχρι να σκουρύνει ελαφρά και να πάρει το χρώμα που έχει η καραμέλα γάλακτος. Αποσύρουμε από τη φωτιά και μόλις κρυώσει βάζουμε μέσα τη μισή σαντιγί. Ανακατεύουμε καλά το μίγμα. Κόβουμε τις μπανάνες σε λεπτές φέτες. Τις στρώνουμε πάνω από το μπισκότο περιχύνουμε με το ζαχαρούχο, μετά πάλι μπισκότο, μπανάνες και καραμέλα. Παγώνουμε το Banoffee κι όταν πρόκειται να το σερβίρουμε το γαρνίρουμε μεσαντιγί και το ξύσμα σοκολάτας

97


www.bonusmall.gr

Πολυχώρος ς, προβολής &

επικοινωνία ! ς υ ο δ ρ έ κ ν ω ε σ προτά


Το κατάστημα βιολογικών προϊόντων βίος, σας προσφέρει καθημερινά τη δυνατότητα, να επιλέξετε τα καλύτερα από

...τα καλύτερα!

Οι ποιοτικές προτάσεις των πιο γνωστών παραγωγών βιολογικών προϊόντων βρίσκονται στο χώρο μας.

Γνωρίστε σήμερα, τη μεγάλη ποικιλία που διαθέτουμε, απολαύστε τη φυσική γεύση και είναι βέβαιο, ότι οι καθημερινές διατροφικές σας συνήθειες, θα έχουν πλέον την ποιοτική υπεροχή που προσφέρει η αγνή καλλιέργεια και η φύση.

Υψηλάντου 116 -118 Πειραιάς 185 32

T.: 2111 842 754

e-mail: info@hellenicvios.com

Σωσάνδρα Αλμωπίας, ΤΚ 584 00 / Ν.Πέλλας, Τηλ. 6944414105


Θησέως 25 & Δ. Πλακεντίας, Χαλάνδρι τηλ.: 210 6830 220, www.periousias.gr

Είναι αναγκαίο να ζητάμε την «ουσία», κάθε στιγμή. Την «ουσία» στις σχέσεις, στις σκέψεις, στις παρέες και φυσικά στις ...γεύσεις!


αγορά

Λαμπάδα σε διάφορα χρώματα και ήρωες από το το παραμύθι "Η μελωδία του δάσους"! Μόνο στη MISS LEMON

ΣΤΗ ΜΙSS LEMON ΒΡΙΣΚΕΤΕ ΜΟΝΟ ΧΕΙΡΟΠΟΙΗΤΑ ΔΩΡΑ!

102

Λαμπάδες χειροποίητες σε διάφορα χρώματα και σχέδια


Δημιουργούμε εύκολα υπέροχες χιονόμπαλες με τις αγαπημένες φιγούρες του παιδιού μας μέσα σε γυάλινα βάζα! Χρειαζόμαστε ένα πλαστικό ζωάκι, μια ισχυρή κόλα ή σιλικόνη, ασημόσκονη, νερό και γλυκερίνη! ...Και ξεκινάμε! Διαλέγουμε ένα όμορφο βάζο, ένα ζωάκι ή έναν αγαπημένο ήρωα του πρίγκιπά μας, που να χωράει μέσα στο βάζο. Κολλάμε με την κόλα ή με καυτή σιλικόνη τα ποδαράκια από τη φιγούρα που έχουμε διαλέξει στο κέντρο από το καπάκι του βάζου μας. Περιμένουμε να στεγνώσει. Μετά γεμίζουμε με νερό το βάζο, τόσο όσο να καλύπτει το σωματάκι της φιγούρας μας, το κεφάλι να μένει έξω από το νερό, ασημόσκονη, όση εμείς θέλουμε και λίγες σταγόνες γλυκερίνης. Βάζουμε και λίγη κόλα στο καπάκι ώστε να η ματ A · ρ ο ύ χ A · Δ ι ακόσμ η σ η σπ ι τ ι ο ύ Κ ο σμ υπάρχει στεγανότητα και να μη φύγει το νερό αναποδογυρίζοντας το βάζο μας! Καλή σας επιτυχία!

Πρόκλου 30 ✿ Πλ. Βαρνάβα ✿ Παγκράτι τ.6947 807 437

103


αγορα

TETTRI'S TETΡΑΔΙΑ ΣΠΙΡΑΛ

αγορα

tommy hilfiger


105


αγορα

106

Σταυρός ιδιαίτερα μοναδικός

ΑΠΌ ΤO KOΣΜΗΜΑΤΟΠΩΛΕΙΟ ΠΑΝΙΔΗΣ


ClasSY movies φωτογραφία @Κώστας_Γιαβής

108

ευδοκια

Σκηνοθεσία: ΑΛΕΞΗΣ ΔΑΜΙΑΝΟΣ 1971

«Ευδοκία*», 1971, σε σκηνοθεσία του Αλέξη Δαμιανού, με τους: Μαρία Βασιλείου, Γιώργο Κουτούζη, Κούλα Αγαγιώτου, Χρήστο Ζορμπά. Το παθιασμένο ειδύλλιο μιας νεαρής πόρνης και ενός λοχία, καταλήγει σε γάμο. Πολύ γρήγορα όμως στο ζευγάρι θα πέσει πιεστική και βαριά η σκιά του κοινωνικού περίγυρου. * Δείτε την ταινία


της Λίλλυς Παπασπυροπούλου

109 Πασίγνωστη στη χώρα μας η ταινία αυτή, κυρίως για τη μουσική της και πιο συγκεκριμένα «Το ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας» του Μάνου Λοίζου που χορεύεται κάθε φορά που κάποιος θέλει να επιδείξει τη δεξιοτεχνία του στο δωρικό αυτό «αρσενικό» χορό. Ατυχώς, η διασημότητα που απέσπασε το –αναμφισβήτητα εξαιρετικό– μουσικό κομμάτι, επισκίασε τη σπουδαιότητα της δεύτερης αυτής ταινίας του μεγάλου μας σκηνοθέτη –μοναδικής πε-

ρίπτωσης στα δεδομένα του εγχώριου κινηματογράφου– που μαζί με το « Μέχρι το πλοίο» (1966) και τον «Ηνίοχο» (1994) μας έδωσε μια περιορισμένη αλλά πολύ ιδιαίτερη φιλμογραφία. Στο ερωτικό αυτό δράμα, όλα ξετυλίγονται μέσα στη δίνη ενός απόλυτου, ποτισμένου με βία αισθησιασμού. Το ωμό σαρκικό πάθος, η ταχύτητα των εξελίξεων, η αυστηρότητα του τοπίου, η μοίρα που παίρνει το πρόσωπο του κόσμου που περιβάλλει τους δυο

νέους, δίνουν τα χαρακτηριστικά της αρχαίας τραγωδίας στην ιστορία τους. Εκτυφλωτικό φως, το πετρώδες και απογυμνωμένο τοπίο όπου γίνονται οι στρατιωτικές ασκήσεις από τη μία, σεξουαλικότητα και ταμπού από την άλλη. Περιβάλλον μικροαστικό σε αντιπαράθεση με τις συνήθειες ενός υποπρολεταριάτου από πόρνες, νταβατζήδες και στρατιώτες με πεινασμένο βλέμμα για την κοπέλα που τους έλκει και τους απωθεί με την ιδιότητά


Classy movies

ΕΥΔΟΚΙΑ

110 της συνάμα, το όνειρο μιας «τακτοποιημένης»σύμφωνα με την κοινωνική νόρμα- ζωής για το ζευγάρι που το ένωσε το πιο απόλυτο ερωτικό πάθος: «η βάρκα του έρωτά τους θα τσακιστεί στα βράχια της ζωής». Αυτή και αυτός πάνω στη μοτοσικλέτα με τον άνεμο να τους μαστιγώνει, παθιασμένη νύχτα γεμάτη ερωτικό λυρισμό, αυτή να κάνει κούνια και να ξεκαρδίζεται με το κενό να ανοίγει από κάτω της σαγηνευτικά τρομακτικό,

ο αρρενωπός στρατιώτης να επιδίδεται σε ένα μεθυσμένο από κρασί, έρωτα και ζήλια χορό: όλα αυτά καδράρονται από έναν «τρελό» και εμπνευσμένο σκηνοθέτη που δίνει εδώ μια Ελλάδα απαλλαγμένη από τα τουριστικά κλισέ και μια εκπληκτική καταγραφή της βίας της σχέσης ανάμεσα στον άντρα και τη γυναίκα, ενός αισθησιασμού καταστροφικού και χωρίς διέξοδο, σπαρακτικού ακριβώς για αυτό. Εσωτερική διαμάχη των

δυο ηρώων, πάλη ανάμεσα στην επιθυμία και τις στυγνές κοινωνικές επιταγές, λιτή κινηματογραφική αφήγηση, νευρώδης ρυθμός και μια στερεή δομή συνθέτουν ένα από τα μείζονα ελληνικά κινηματογραφικά έργα με τη διάκριση του βραβείου της γυναικείας ερμηνείας στην νεότατη Κύπρια (όχι επαγγελματία) πρωταγωνίστρια στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης του 1971. Ο σκηνοθέτης, καθώς η ταινία προβλήθηκε στη Χούντα, κατα-


της Λίλλυς Παπασπυροπούλου

δικάστηκε σε έξι μήνες φυλάκιση γιατί «έθιξε τις αξίες του ελληνικού στρατού». Γεννημένος το 1921, ο Αλέξης Δαμιανός, συγγραφέας, ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου, μαχητής της Αντίστασης στην Κατοχή, ιδρυτής το 1948 του Πειραματικού Θεάτρου, σκηνοθέτης, διέγραψε μια μοναχική και μακριά από τα εμπορικά κυκλώματα πορεία, αφήνοντας όμως τη σφραγίδα της ιδιοφυίας του στο ελληνικό σινεμά με μόνο τρία έργα. Μετά την εμβληματική του «Ευδοκία», αποσύρθηκε μέχρι το τέλος της ζωής του στην Εύβοια, καλλιεργώντας τη γη, δίνοντάς μας μια τελευταία ταινία το 1994. Η «Ευδοκία», αν όχι το αριστούργημα του εγχώριου κινηματογράφου, ανήκει πια στην ιστορία του παραμένοντας ωστόσο μια ταινία που κρατάει αρυτίδωτη τη νεωτερικότητά της. Ένα έργο που οπωσδήποτε αξίζει να ανακαλύψει αυτός που αγαπάει το ελληνικό -και όχι μόνο- σινεμά.

111


TAΙΝΙΕΣ

Σκηνοθεσία: Γκαρθ Ντέιβις Ηθοποιοί: Ρούνεϊ Μάρα, Χοακίν Φίνιξ, Τσιούετελ Έτζιοφορ, Αριάν Λαμπέντ Διάρκεια: 120 λεπτά Είδος ταινίας: ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ

112

Ο Γκαρθ Ντέιβις (Top of the Lake) συνεργάζεται με τους επιτυχημένους παραγωγούς των ταινιών «Lion» και «Ο Λόγος του Βασιλιά» και σκηνοθετεί το ανθρώπινο πορτρέτο μιας από τις πλέον αινιγματικές και αμφιλεγόμενες προσωπικότητες στην Ιστορία. Η Ρούνεϊ Μάρα, στην ιδιαίτερη αυτή βιογραφία, υποδύεται τη Μαρία, μια νεαρή γυναίκα που αναζητά ένα νέο τρόπο ζωής και, αψηφώντας τις ιεραρχίες και τις αξίες της παραδοσιακής οικογένειας, γίνεται μέλος ενός κοινωνικού κινήματος με επικεφαλής τον Ιησού το Ναζωραίο (Χοακίν Φίνιξ). Σύντομα, η Μαρία βρίσκει τη θέση της μέσα στο κίνημα και το πνευματικό της ταξίδι την τοποθετεί στην καρδιά μιας ιστορίας που θα τη φέρει αντιμέτωπη με το πεπρωμένο του Ιησού και τη δική της θέση σ' αυτό. Η ανείπωτη ιστορία της Μαρία Μαγδαληνής, της πιστής ακολούθου του Ιησού, για πρώτη φορά θα ακουστεί.

ΕΝΑΣ ΞΕΝΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Σκηνοθεσία: Νας Έτζερτον Ηθοποιοί: Σαρλίζ Θερόν, Ντέιβιντ Ογέλοουο, Τζόελ Έτζερτον, Αμάντα Σέιφριντ, Θάντι Νιούτον, Σάρλτο Κόπλεϊ Διάρκεια: 110 λεπτά Είδος ταινίας: ΠΕΡΙΠΕΤEIA / ΚΩΜΩΔΙΑ Ο Χάρολντ, ένας Αμερικανός επιχειρηματίας (Ντέιβιντ Ογέλοουο) με μετοχές σε μία φαρμακευτική εταιρεία που πρόκειται να μπει στο χρηματιστήριο, βρίσκεται σε κίνδυνο μετά από ένα περιστατικό στο Μεξικό. Πισώπλατα μαχαιρώματα από συναδέλφους (Σαρλίζ Θερόν, Τζόελ Έτζερτον), βαρόνοι ναρκωτικών και μυστικές αποστολές είναι μερικά από όσα έχει να αντιμετωπίσει καθώς περνά τα όρια της νομιμότητας κι από φιλήσυχος πολίτης γίνεται καταζητούμενος εγκληματίας! Είναι έξω από τα νερά του – ή μήπως μέσα σε αυτά; Μια απολαυστική ταινία γεμάτη γέλιο, δράση και μυστήριο.

ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΕΚΕΙ ΨΗΛΑ Σκηνοθεσία: Αλμπέρ Ντιποντέλ Ηθοποιοί: Nαουέλ Περέζ Μπισκαγιάρ, Αλμπέρ Ντιποντέλ, Λορέν Λαφίτ, Νιλς Άρεστραπ, Μελανί Τιερί Διάρκεια: 115 λεπτά Είδος ταινίας: ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ

Νοέμβριος 1918. Λίγες μέρες πριν από την Εκεχειρία, ο Εντουάρ Περικού σώζει τη ζωή του Αλμπέρ Μαγιάρ. Οι δύο άνδρες δεν έχουν τίποτα κοινό, εκτός από τον πόλεμο. Ο υπολοχαγός Πραντέλ, διατάζοντας μια άσκοπη επίθεση, καταστρέφει τις ζωές τους. Στα ερείπια του μακελειού του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, αποφασισμένοι να ζήσουν, οι δυο τους προσπαθούν να επιβιώσουν όπως μπορούν. Έτσι, και καθώς ο Πραντέλ σχεδιάζει να κάνει μια περιουσία πάνω στα πτώματα των θυμάτων του πολέμου, ο Αλμπέρ και ο Εντουάρ ετοιμάζουν μια μνημειώδη απάτη με τις οικογένειες των πενθούντων.

Πατώντας πάνω στις φωτογραφίες βλέπετε τρέιλερ της ταινίας

ΜΑΡΙΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ


Ο ΑΝΔΡΑΣ ΠΟΥ ΕΡΙΞΕ ΤΟ ΛΕΥΚΟ ΟΙΚΟ

Ηθοποιοί: Νταϊάν Λέιν, Λίαμ Νίσον Κυκλοφορία: DVD 26.03.2018 Σκηνοθεσία: Πήτερ Λάντσμαν Βασισμένη στην αληθινή ιστορία του πιο άγνωστου άνδρα στην Αμερικανική ιστορία, του Μαρκ Φελτ, του δευτέρου σε ιεραρχία αξιωματικού του FBI, ο οποίος χαρακτηρίστηκε ως το «βαθύ Λαρύγγι» ή αλλιώς καρφί στο σκάνδαλο του Watergate. Η ταυτότητα του μυστικού πληροφοριοδότη παρέμεινε για πάνω από 30 χρόνια πηγή συνεχούς δημόσιας περιέργειας και εικασιών μέχρι που το 2005 ο Φελτ αυτοαποκαλύφθηκε μέσω ενός άρθρου στο Vanity Fair. Ενώ το όνομα του έγινε δημοσίως γνωστό για πάνω από μία δεκαετία, λίγοι γνώριζαν την προσωπική και επαγγελματική ζωή του εξαιρετικά ιδιοφυούς και ασυμβίβαστου Φελτ ο οποίος ρίσκαρε και τελικά θυσίασε τα πάντα, συμπεριλαμβανομένων της οικογένειας , της καριέρας και τελικά της ελευθερίας του, για να φέρει στο φως αυτά που γνώριζε. Ο Μαρκ Φελτ μας δείχνει το Watergate όπως δεν το έχουμε δει ποτέ ξανά.

ΤΟ ΜΠΑΡ

ΠΑΝΤΙΝΓΚΤΟΝ 2

Ένα μπαρ, ένα συνηθισμένο μεσημέρι. Θαμώνες κάθονται μαζί με περαστικούς και μοιράζονται τηγανητά γλυκά και σάντουιτς με ψητό ζαμπόν και τυρί. Η ζωή κυλάει κανονικά μέχρι που ένας πελάτης βγαίνει από το μπαρ και πυροβολείται μέσα στη μέση της έρημης πλατείας. Όλοι μέσα στο μπαρ κοιτάνε αποσβολωμένοι, μέχρι που ένας αποφασίζει να βγει έξω να δει τι γίνεται, για να καταλήξει και αυτός με μία σφαίρα. Όλοι προσπαθούν να καταλάβουν γιατί κανείς δεν τολμά να βγει να βοηθήσει τους δύο άντρες: ίσως να υπάρχει ένας τρελός που πυροβολεί από κάποια οροφή. Η πλατεία παραμένει επικίνδυνα άδεια και τα τηλέφωνα δεν έχουν σήμα...

Ο Πάντινγκτον, ο πιο αγαπημένος αρκούδος στον κόσμο, επιστρέφει σε μία ξεκαρδιστική και γεμάτη δράση ταινία. Ο Πάντινγκτον ζει πλέον ευτυχισμένος με την καινούρια του οικογένεια, τους Μπράουν, στο Ουίνζντορ Γκάρντενς. Κι ενώ ψάχνει να βρει το τέλειο δώρο για την θεία του τη Λούση, που κλείνει τα 100 της χρόνια, ο Πάντινγκτον εντοπίζει ένα μοναδικό popup βιβλίο στην αντικερί του κ. Γκρούμπεν. Όταν όμως το βιβλίο εξαφανίζεται, ο Πάντινγκτον και οι Μπράουν ξεκινάνε ένα απίστευτο περιπετειώδες ταξίδι προκειμένου να λύσουν το μυστήριο.

Κατηγορία: Θρίλερ > Ψυχολογικά Θρίλερ Ηθοποιοί: Μπλάνκα Σοάρες, Μάριο Κάσας Κυκλοφορία: DVD 16.03.2018 Σκηνοθεσία: Άλεξ Ντε Λα Ιγκλέσια

Κατηγορία:Παιδικά, Μεταγλωττισμένα Ηθοποιοί: Χιού Γκραντ, Σάλι Χόκινς Κυκλοφορία: DVD 16.03.2018 Σκηνοθεσία: Πολ Κινγκ

113


παραστασεισ


JUKEBOX

Η προσευχή του ακροβάτη (1993) Στίχοι: Αγαθή Δημητρούκα Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις Τραγούδι: Αλίκη Καγιαλόγλου

116


...επιλέγει η Ρούλα Μονογυιού

ρα ώ ι α ν ί ε , ε ι ρ Κύ χή υ ψ α ι μ ς ι ε σ να βοηθή ρα ώ τ ι ε ρ β α ν δρόμο ή. χ η ρ η υ ο μ ή η ζω τα ε θ ί τ ν α ω ζ α Δεν μπορώ ν ώ θ α τ σ υ ο π ό ι α τ ε με Σένα, κ θ ί π ε ι κ ς ύ υθμο ρ ς υ ο τ σ ω ν γ μ’ ά . ώ τ η ζ υ ο Σ α ι βοήθε της ά β ο ρ κ α ι α μ ί Ε εό. Θ υ ο μ ό κ ι δ και γυρεύω ς ο ρ ρ ά θ υ ο μ ’ Κύριε, δώσ πεί ο κ ν η μ α ν ί το σκοιν ς ο ρ ά φ ι α μ ` α θέλω ν ή. π ω ι σ η τ ι ε ζ ί που φωτ

117

ΑΚ ΟΥ

ης τ ά β ο ρ κ α ι α μ Εί εό. Θ υ ο μ ό κ ι δ και γυρεύω της ά β ο ρ κ α ι α μ ί Ε . ό ε Θ ο ι γ ρ ύ ο ν αι και γυρεύω κ

Σ

α ρ ε θ ύ ε λ ε ω ξ ά Θέλω να πετ ό ν ε κ ο τ ’ π α ι πιο πέρα κ α ρ ε τ ύ ε δ ι α κ κρά πράγματα μι . ώ π α γ α ’ ν ω ρ δεν ξέ

ΤΕ

ΤΟ!


ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Τα Χαϊκού της άνοιξης "Γράφω στιχάκια λες και θα ξεφύγω από την άνοιξη"

118

"Θύμωσε ο Απρίλης φοβάμαι μην πληγώσει το γιασεμί "

"Ο δυνατός άνεμος πέρασε μέσα απ' τους πανσέδες"


"Το βράδυ θα έχει κρύο φυλάξου από την άνοιξη"

της Έλλης Φθενάκη http://elli-seasons.blogspot.gr/

119

"Τα γεράνια έγειραν, τα γεράνια κοιτούν την θάλασσα"

"Η μελαγχολία της άνοιξης μυρίζει καλοκαίρι "


65 magaz!ne www.bonusmallmag.gr

Το π ε ρ ι ο δ ι κ ό τ η ς π α ρ έ α ς

Μιχαλακοπούλου 99 Αθήνα 115 27 T. 210 7482544 E. magazine@bonusmallmag.gr www.bonusmallmag.gr www.facebook.com/bonusmallmag

Mag 65  

www.bonusmallmag.gr

Mag 65  

www.bonusmallmag.gr

Advertisement