Issuu on Google+

Krant over detentie en strafrecht Jaargang 6 nr. 6 december 2011 Verschijnt 6x per jaar Losse verkoop € 3,--

04

Uitgave van Stichting Bonjo, Molukkenstraat 200, 1098 TW Amsterdam. Tel. 020 6659420 email info@bonjo.nl

brieven, Stemmen uit de bak

Schrijf protestbrief over afschaffing weekendverlof

ALLE HENS AAN DEK!

06-07

de afdelingen voor begeleiding naar werk en activiteiten. Verder steeds meer uren achter de celdeur ook in de gesloten inrichtingen vanwege dramatisch toegenomen ziekmeldingen van PIW’ers; haperend Multi Disciplinair Overleg; informatiestromen richting gemeentelijke nazorg die te laat, onvoldoende en ineffectief zijn. Om maar een kleine greep uit het moderniseringresultaat te doen.

12-13

Bonjo coördineert actie richting politiek

De Bonjo-telefoons rinkelden maandag 7 november volop. Gedetineerden die zich afvroegen “of dat allemaal zomaar kon”. Weekendverloven worden afgeschaft of slechts incidenteel verleend zoals nu het 24 uursverlof. Ze hadden ook goed begrepen dat ‘verworvenheden” als het half open en het open kamp daarmee eveneens de deur uit zouden worden gedaan. De complete detentie, tot aan elektronisch toezicht. moet in feite in de gesloten inrichting worden doorgebracht. Alleen 24-uursverloven en dan alleen om noodzakelijke dingen af te handelen als een ID-bewijs of sollicitatie. Lees het ANP-persbericht elders op deze pagina.

Protestbrieven

“Is daar nog iets aan te doen?” Ja, daar is nog van alles aan te doen. De vergaande plannen van de staatssecretaris moeten nog worden besproken in de Vaste Kamercommissie van Veiligheid en Justitie, en vervolgens door de tweede kamer geloodst. Voorlopig dus maar de democratische weg gekozen en die commissie duidelijk laten weten hoe over die plannen gedacht wordt en wat de gevolgen zijn voor terugkeer in de samenleving. Protestbrieven schrijven dus! Schrijf dan ook over de huidige gang van zaken in de gevangenis. Hoe het toegaat in de praktijk op de afdelingen. Over de uitvoering van de terugkeeractiviteiten, over uitvallen van veel dagelijkse onderdelen wegens gebrek aan personeel door ziekteverzuim. Schrijf op hoe de achterban , het thuisfront er over denkt. En vraag ook je familie, vrouw en kinderen om te reageren. Schrijf je brief individueel of organiseer het per afdeling. Overleg in

groepjes op de afdeling over de standpunten en de klachten. En onderteken dan de petitie. Bonjo verzamelt de brieven en zal deze aanbieden aan de voorzitter van de vaste kamercommissie. De gescande brieven zullen ook per e-mail worden gestuurd naar de individuele commissieleden. Maak een brief of petitie en stuur deze naar Bonjo, het antwoordnummer staat onderaan dit artikel.

Vergelding

Staatssecretaris Fred Teeven lanceerde deze bom onder de Nederlandse gevangeniscultuur als voorlopig hoogtepunt van zijn visie op de Modernisering Gevangenis Wezen. Dat was op geheel andere grondslagen twee jaar geleden ingezet door zijn voorgangster. In het augustusnummer van het Bonjo Bajes Bulletin is een uitgebreide analyse van zijn visie te lezen. Maar dan nog zonder de afschaffing van de weekendverloven: éénmaal per vier weken vanuit het

Contactbureau even off line Het Bonjo Contact Bureau is tot eind van dit jaar off line. Dat is al enkele maanden het geval, helaas. Dat betekent dat de buitenwereld niet kan reageren op de contactadvertenties. En dat dus de adverteerders nauwelijks reacties hebben ontvangen. We doen ons best om de site spoedig opnieuw te lanceren. Even geduld dus nog. Directie Bonjo

STUUR IN DIE CARTOONS, TEKENINGEN EN VERHALEN Bonjo Bajes Bulletin zit te springen om cartoons, tekeningen en andere creatieve uitingen van gedetineerden. We willen die op veel manieren gebruiken onder andere door ze af te drukken. Stuur je uitingen op naar Bonjo, Molukkenstraat 200, 1098 TW Amsterdam.

half open en wekelijks vanuit de open inrichtingen. Om weer te wennen aan de samenleving en om dingen te organiseren. In het open moeten de gedetineerden ook een dagbesteding (werk) hebben. Staatssecretaris Teeven is slechts uit op ‘vergelding’en wil alleen gedetineerden ‘helpen’die ‘iets van hun leven willen maken’. Zonder verder in te gaan waar vergelden ophoudt, hoe dat gemaakte leven inhoud heeft en hoe dat georganiseerd moet worden. Nederland heeft de langste, effectieve straffen van Europa zonder kortingsmodules zoals in buurlanden; het slechtste eten zonder zelfkookmogelijkheid; bezoek- en luchttijden op onchristelijke uren; minimale belgelegenheid ; steeds minder personeel op

Stuur de brieven naar: Bonjo, Antwoordnummer 39253, 1090 VC Amsterdam (postzegel dus niet nodig). Ook kun je kopieën rechtstreeks sturen naar de Vaste Kamercommissie voor Veiligheid & Justitie, Postbus 20018 2500 EA ’s-Gravenhage.

MEDEDELING VAN DE STAATSSECRETARIS: ‘WEEKENDVERLOF WORDT AFGESCHAFT’ Het verlofbeleid voor gevangenen gaat stevig op de schop. De verloven worden korter en de gedetineerden krijgen er later recht op. Als het aan staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie) ligt, krijgen gedetineerden ook alleen nog vrijheden als ze zich daarnaar gedragen en vooral als die zinvol zijn voor hun terugkeer in de maatschappij. Verlof is nu nog een vrijblijvende vanzelfsprekendheid, vindt hij. Hij kondigde zijn plannen aan tijdens de open dag van de Dienst Justitiële Inrichtingen. Het standaard weekendverlof, dat voor sommige veroordeelden maandelijks is en voor andere wekelijks, gaat verdwijnen. Nu hebben de gevangenen weekendverloven van 60 uur, maar uiterlijk 2013 krijgen ze nog maar maximaal 24 vrije uren per toegekend verlof, onder meer op te nemen als ze dat nodig hebben voor zaken voor hun terugkeer in de maatschappij, zoals het aanvragen van een paspoort of een sollicitatie. Dat moeten ze dan ook wel heel duidelijk kunnen aangeven. Vrij zijn in het

weekeinde kan ook wel, bijvoorbeeld als er schoolgaande kinderen in het spel zijn.

ISt-rapport gevangenisvoer

08 De prijs van het boodschappenmandje Nazorg gedetineerden Amsterdam - Neem zelf actie

14-15 TBS in beeld: Klinieken trekken zich niets aan van rechters en observatie in het Pieter Baan Centrum

20 JailPhone aktie! Zie ook bon op achterpagina

22-23 De verlofregeling van de staatssecretaris, met promotie- en degradatieregeling Verder verhalen over forensische research, alles wat met de bajes samenhangt en natuurlijk de advertenties van onze topadvocaten. Doe er je voordeel mee! En laat Bonjo je mening weten, gebruik het antwoordnummer: 39253, 1090 VC Amsterdam. Postzegel niet nodig.

Helft nettostraf De weekendverloven worden nu nog toegekend 18 maanden voorafgaand aan de voorwaardelijke invrijheidsstelling, maar straks kan er pas verlof worden gegeven in het jaar voorafgaand aan de vrijlating. Daarbij moet dan ook de eis gelden dat ten minste de helft van de nettostraf moet zijn uitgezeten (de straf na aftrek van voorwaardelijke invrijheidsstelling). Bij blijvend goed gedrag en in de allerlaatste fase van detentie komen gedetineerden in aanmerking voor werken of scholing buiten de inrichting. Voor de duur van maximaal een zesde deel van de nettostraf kan een gedetineerde uiteindelijk zelfs structureel buiten de inrichting verblijven, zij het met (elektronisch) toezicht van de Reclassering. Incidenteel verlof, bij bijvoorbeeld een sterfgeval in de familie, kan altijd nog worden toegekend. (ANP, 5 november 2011)

WIL JE BEZOEK? BEL BONJO 020 6659420

Vrijwilligers komen bij je langs door heel Nederland om je verhaal te horen, voor een luisterend oor, een steuntje in de rug.

BEREIKBAARHEID ADVOCATEN Vindt u het ook zo vervelend als u uw advocaat niet kunt bereiken? Advocaten die geen tijd voor u hebben of die nooit terugbellen? Een secretaresse die zegt dat uw advocaat in bespreking zit, kost u wel beltegoed. Wij vinden dat dat anders moet. Wij begrijpen dat u niet naar de telefoon kunt grijpen als het u uitkomt. Ons kantoorbeleid is daarom dat wij een bespreking onderbreken als er een gedetineerde cliënt belt. Het kan echter voorkomen dat een advocaat niet binnen kantoor is, omdat hij bijvoorbeeld bij een zitting aan-

wezig is. In dat geval probeert onze telefoniste hem toch mobiel te bereiken. In het uiterste geval noteert zij uw naam en bellen wij u terug in de inrichting. En omdat wij niet willen dat u uw karige arbeidsloon verdoet aan contact met uw advocaat, hebben wij een gratis nummer waarop u ons kunt bereiken. We begrijpen ook dat u niet wilt wachten tot u weer een nieuwe telefoonkaart heeft. Daarom kunt u ons gratis bellen op 0800-933 64 64 (0800-WEENING).

Wij streven er niet alleen naar om de beste advocaat te zijn binnen de rechtzaal, wij bieden ook graag service erbuiten


02

BonjoBajesBulletin december 2011

Is OM-bewijs wel het juiste bewijs?

FEKTS: CONTRA-EXPERTRISE DNAONDERZOEK BETER BINNEN BEREIK ‘Stel je voor: je wordt verdacht van een strafbaar feit en er wordt DNAonderzoek uitgevoerd op een wapen. De uitslag van het NFI is dat er niet voldoende betrouwbare DNA-kenmerken aanwezig zijn in het profiel, om een uitspraak te doen over degene die het DNA heeft achtergelaten. Maar het OM houdt vol en gaat naar een ander laboratorium. De conclusie van het andere laboratorium is dat er wel degelijk een uitspraak over het DNA-materiaal gedaan kan worden en trekt de conclusie dat de kans groot is dat de verdachte het wapen heeft gebruikt. Dit leidt tot een veroordeling. Dit overkwam Cees. Zijn advocaat benaderde mij om het onderzoek van dat tweede laboratorium nog eens kritisch te bekijken.’

‘In een uitgebreid rapport heb ik toegelicht waarom de conclusies van het tweede laboratorium niet wetenschappelijk waren onderbouwd. Mijn conclusie luidde hetzelfde als het NFI, namelijk dat er onvoldoende betrouwbare kenmerken gevonden waren om te bepalen van wie het DNA afkomstig was. Het materiaal bevatte namelijk kenmerken die niet in het DNA-profiel van verdachte voorkwamen. Wat zou kunnen betekenen dat het DNA niet van verdachte is’ Aan het woord is Carina Bottema. Deze jonge – bijna 29 jaar- vrouw richtte in maart 2011 haar adviesbureau FEKTS op, samen met het DNA-laboratorium Base Clear. Sindsdien adviseert ze advocaten over het technisch bewijs in strafzaken en verzorgt cursussen over bijvoorbeeld forensisch DNAonderzoek . Voor het onderzoek was een nieuwe, zeer gevoelige techniek gebruikt, waarmee uit minimale hoeveelheden celmateriaal DNA kan worden gehaald. Iedere DNA-deskundige weet

dat de uitslagen van zo’n gevoelige techniek, zeer kritisch bekeken moeten worden. Het tweede laboratorium in deze zaak was niet zo kritisch. Daarom kwamen zij wel met een uitslag. Daarnaast schreven ze in hun rapport dat de verdachte het wapen had gebruikt om iemand mee te verwonden. Een onderzoeker op welk gebied dan ook, kan geen uitspraak doen over de schuldvraag. De onderzoeker weet namelijk niet of dat wapen door verdachte is gebruikt om iemand mee te verwonden, een appel mee te schillen, of dat verdachte misschien een tweelingbroer heeft die het delict kan hebben gepleegd. De rechter krijgt alle informatie en alle bewijsstukken onder ogen. Hij kan uiteindelijk beoordelen of de verdachte het wapen inderdaad heeft gebruikt om het delict te plegen. De meeste forensisch deskundigen zullen dat soort regels in acht houden. Helaas niet allemaal. De advocaat en verdachte moeten dus zelf ook zeer alert zijn hierop. Als verdachte mag je

namelijk altijd een derde partij vragen om naar een onderzoek te kijken. In veel gevallen wordt dit ook gewoon vergoed. Heb je vragen over forensisch bewijs in jouw strafzaak? Laat je advocaat dan contact opnemen met FEKTS: Forensisch advies. Het plan om een eigen bedrijf te starten had Carina al in het tweede jaar van haar studie. Ze kwam er achter dat de verdediging in strafzaken vaak het onderspit delft. ‘Wanneer iemand van een strafbaar feit wordt verdacht, wordt er lang niet altijd van het vermoeden van onschuld uitgegaan, zoals het hoort. Vooral het OM is er op gericht om verdachten op te sluiten terwijl ze eigenlijk aan waarheidsvinding moet doen. Ook rechters willen nog wel eens iemand veroordelen, omdat deze schuldig overkomt, terwijl er net niet voldoende bewijsmiddelen zijn om iemand schuldig te achten. Op dergelijke problemen probeer ik dus samen met de advocatuur in te spelen, zodat de verdachte verzekerd is van een eerlijk proces’, aldus Carina.

Vraag en antwoord

Vraag: Ik ben strafrechtadvocaat. In het belang van mijn cliënt wil ik een analyse laten uitvoeren, maar mijn cliënt zit vast en heeft geen inkomen. Hoe kan ik zorgen dat de kosten van het onderzoek worden betaald? Antwoord: U laat eerst een Quick Scan uitvoeren voor slechts €395,-. Uit het adviesrapport zal blijken of het inderdaad van belang is om verder onderzoek uit te voeren. Indien dit het geval is zal dit duidelijk gemotiveerd worden, zodat u als advocaat zelf geen pleidooi hoeft te houden om het belang van het onderzoek duidelijk te maken. Indien de rechter toestemming geeft voor vervolgonderzoek kan de advocaat op basis van art. 591 Sv. een vergoeding van de kosten van het onderzoek ontvangen. Als de rechter dan geen toestemming geeft kost het uw cliënt slechts €395,-. Een

Bij FEKTS kan men terecht voor:forensische review op dossiers; expert-opinion [alle forensische disciplines]; contra-expertise; aanbevelingen voor vervolgonderzoek;toetsen en schrijven van forensische scenario’s; verhoor getuige-deskundige; informatie over kwaliteitsnormen van onderzoeksmethoden en alle vragen op het gebied van forensisch onderzoek.

minimaal bedrag, wat uiteindelijk heel veel waard kan zijn. Ingezonden brieven

HUUR TV, HISTORIE EN AANBOD

‘Van de PI (Ter Apel) huren we een TV en/of een CD/radio naar keuze. Kosten van het huren: TV € 3,- per week en CD/radio € 2,- per week. Sinds een paar maanden heb ik een eigen (19 inch) TV. De huur van de PI werd opgezegd waarna vier weken lang geen € 3,- per week werd afgehouden. Ik heb net vernomen dat ik weer € 3,- moet gaan betalen in verband met het doorgegeven signaal. Heb je een eigen TV dan betaal je het volle pond. Ik voel me eerlijk gezegd beduveld. € 3,- per week voor het TVsignaal! Wat vinden jullie er van? A.L. Ter Apel Antwoord Bonjo: We voelen compleet met je mee. Dat was tot 2005 anders. Voor die tijd betaalde je voor TV plus signaalkosten (kijk- en luistergeld zeg maar). DJI had met de provider contracten afgesloten voor doorgifte van betaalzenders: Canal+ met voetbal, films en sex. De samenleving had destijds kennelijk meer compassie met gedetineerden en er werd een

FEKTS FORENSISCH ADVIES

Het kleinste detail kan het verschil zijn tussen vastzitten en vrijspraak Heeft u twijfels over de bewijsvoering van het OM, neem dan contact met ons op. Fekts, postbus 1071, 2600 BB Delft. Telefoon 06 25 03 58 67 e-mail: info@fekts.nl, site: www.fekts.nl

Ing. Carina Bottema, deskundige op gebied van de Fekts of Crime. www.fekts.nl

schappelijk prijsje afgesloten. De tijden, sfeer en medeleven zijn veranderd. Er kwam een andere provider. Die wilde per cel en dus per aansluiting ‘vangen’. Daar kun je eigenlijk niks tegen in brengen. Alleen is het een geweldige aanslag op je inkomen van € 13,90 per week. En zeker als je daarnaast geen ander inkomen hebt. De betaalzenders verdwenen ook: de populistische partijen en het CDA hebben ernstige bezwaren tegen zaken die het bajesleven veraangenamen. En die hebben momenteel de overhand. Met name het sex-kanaal was aanstootgevend. Dat moest sowieso verdwijnen. Toenmalige justitieminister Donner verordonneerde dat nog. Er zijn verschillen in tarieven en in combinaties: verhuur met of zonder koelkast, koelkast gratis enzovoorts. Maar drie euro is zo’n beetje standaard. Er wordt een standaard kabelaanbod doorgegeven en dat is in diverse regio’s héél schaars geworden. Digitale teevee is nog niet aan de orde, vrezen we. Als aanvulling wordt er wekelijks 0,50 ingehouden voor de O&O pot. Als daar voldoende animo voor is, worden DVD’s gehuurd die via een apart videokanaal worden vertoond. Houd ons op de hoogte van de situatie in de inrichtingen waar jullie verblijven.


03

BonjoBajesBulletin december 2011

Door bezuinigingen moet het nu via internet! Maar hoe dan?

BEZOEK UWV IN BAJES ALWEER VERLEDEN TIJD Hoe zou het staan met het vervolg en resultaat van de bezoeken die arbeidsconsulenten brengen aan gedetineerden, in de zeven PI’s over het gehele land? Zodat de UWV’s/ CWI’s in plaatsen van herkomst van gedetineerden op de hoogte zijn van hun komst? Waardoor een baan dan wel uitkering is voorbereid? Waardoor een ex-gedetineerde niet zes tot twaalf weken hoeft te wachten eer iets geregeld is nà zijn detentie? Uitermate belangrijk tenslotte. Geen baan of uitkering: geen geld. Geen centjes? Tja, je moet toch wat denkt de ex-gedetineerde en probeert iets te krijgen uit een strafbaar feit. Kans op terug naar af is dan groot. Vraag aan de bedenkers binnen DJI, binnen de afdeling nazorg. Antwoord: ‘Het UWV moet bezuinigen. Persoonlijke bezoeken en intake in de bajes is niet meer mogelijk. Het moet allemaal via het internet’ . Oké, dat moet iedereen buiten ook, maar..... de gedetineerde heeft geen toegang tot het internet. Hoe dan? Antwoord: ‘DJI is bezig iets te creëren hiervoor. Een omgeving met beperkte internetmogelijkheid’ . Vraag: wanneer is dat dan gerealiseerd? ‘We zijn er al enige tijd mee bezig maar DJI is een log apparaat. Met een beetje geluk is er in juni 2012 iets gerealiseerd’. Daar hebben we dus voorlopig niets aan. Actieve nazorgbegeleiders in Rotterdam zoeken de Rotterdamse gedetineerden in de regiobajessen op en maken zelf documenten. Via de werkpleinen in de deelgemeenten wordt wie dit wil, geholpen. Enfin, schrijf tijdig je brief per post naar het UWV/CWI in je woonplaats en vraag formulieren aan. Probeer je uitkering

TIJDIG op te starten. Anders sta je met extra lege zakken. En, waarom hebben afgestraften geen toegang tot het internet? Dat is bijna een levensnoodzakelijk iets geworden. Bankzaken, verzekeringen, noem maar op: internet. In de

“Bezoek arbeidsconsulent op cel betekent tijdwinst Ziehier het juichende, veelbelovende bericht dat DJI in het voorjaar toezond. Alweer de goedbedoelde theorie tegen de weerbarstige praktijk. En het kan allemaal zoveel beter en gemakkelijker! Het proefproject ‘Arbeidstoeleiding vanuit detentie’in PI lelystad is dermate goed uitgepakt dat het is uitgebreid naar Pi’s in Alkmaar, Almere, Arnhem, Grave, Ter Apel en Krimpen aan de IJssel. DJI, UWV Werkbedrijf en gemeenten werken hierin samen. Doel is om gedetineerden aan het einde van de detentie zo snel mogelijk te voorzien van inkomen door arbeid of uitkering en/of aansluitende zorg. Hoe gaat dit in zijn werk? Bij de screening door de MMD binnen tien werkdagen na aanvang van detentie kan je aangeven dat je bezoek van een arbeidsconsulent op

WERK HELPT

huizen van bewaring kun je nog iets hierbij voorstellen maar daarna? Kan toch vanuit alle posities gescreend worden? Ook op voorgenomen strafbare activiteiten? Lekker makkelijk allemaal! Nico Epskamp prijs stelt. Wordt verwacht dat je binnen zes maanden vrijkomt, dan word je snel bezocht, bij langgestraften zal dat in de laatste zes maanden zijn. Er wordt een document gemaakt wat gestuurd wordt naar de gemeente van herkomst. De gegevens van de intake, tests en evt. een plan van aanpak van het UWV gaat naar het UWV in de plaats waar de dan exgedetineerde zich gaat vestigen. Die weten dan dat je er aan komt, en dat geeft enorm tijdsvoordeel. Een mogelijke uitkering is dan al voorbereid. Als alles opgestart wordt na detentie, dan duurt het minimaal drie maanden voordat een afspraak gemaakt is; intake, test, uitslag intake en uitslag test besproken zijn. Omdat er veel kort gestraften zijn, kan niet alles tijdens detentie geregeld worden. Maar alles wat tijdens de detentietijd gedaan kan worden is winst. Werk er dus aan mee. Actief vragen naar bezoek van een arbeidsconsulent is ook mogelijk als het je te lang duurt.” (Bron: DJI, voorjaar 2011 )

Jonge ex-gedetineerden recidiveren minder dankzij werk. Maakt niet uit welk soort, als het maar werk is. Het effect van regulier werk is sterker dan uitzendwerk, blijkt uit VU-onderzoek. Ora et labora! Het hebben van werk, ongeacht het soort werk, leidt bij justitieel behandelde jongens in de leeftijd van 12 tot 32 jaar tot een afname in delinquentie. Dit komt overeen met het idee dat de kwaliteit van werk en doorgroeikansen van belang zijn in het effect op criminaliteit. “Vinden van werk, maar vooral ook houden van werk” Hoewel de meeste mannen wel een baan vinden is slechts een klein deel in staat om het werk ook vast te houden. Dit komt enerzijds door belemmeringen die zijn veroorzaakt door veroordelingen en detentie. Aan de andere kant lijkt deze bevinding er op te wijzen dat interventies voor deze mannen niet alleen zouden moeten inzetten op het vinden van werk, maar ook op het behouden van werk. Dit blijkt uit het onderzoek van Victor van der Geest waarop hij 18 mei promoveert aan de faculteit der Rechtsgeleerdheid bij de VU . Van der Geest onderzocht een groep van 270 jongens en mannen tussen 12 en 32, die begin jaren negentig werden behandeld in een justitiële jeugdinrichting. Hoewel een groot deel van hen opnieuw in contact komt met justitie is er zelfs bij hoogfrequente daders een duidelijke afname in delinquentie rond 30-jarige leeftijd. Van der Geest onderzocht de ontwikkelingspaden van delinquent gedrag om een beter beeld te krijgen van het verloop van delinquentie: wie stoppen er uiteindelijk, wie gaan juist door en welke factoren spelen daarbij een rol?

Vrijheid van advocaatkeuze is een belangrijk recht. U bent niet verplicht zich bij te laten staan door de advocaat die u op het politiebureau bezocht heeft. Deze ‘piketadvocaat’ hoeft helaas geen deskundige te zijn op het gebied van strafrecht. Sommige advocaten doen maar een paar strafzaken per jaar. Natuurlijk volstrekt onvoldoende om deskundig te worden en te blijven op strafrechtelijk gebied. Zo kan het gebeuren dat de advocaat die u bijstaat in uw strafzaak zich voornamelijk bezighoudt met familierecht. Wij vinden dit een onwenselijke situatie. Regelmatig nemen wij zaken over van andere advocaten. Vaak zijn wij daarbij geconfronteerd met dossiers waarin men steken had laten vallen. Ons kantoor behandelt uitsluitend strafzaken. Uw dossier wordt bij ons niet door één advocaat, maar door een team van specialisten zorgvuldig onder de loep genomen. Wij verdiepen ons voortdurend in de laatste ontwikkelingen op strafrecht gebied. Wij beseffen dat onze gedetineerde cliënten regelmatig bezocht willen worden om de voortgang van hun zaak te bespreken. Wij voldoen aan die behoefte! Ons kantoor is betrokken bij grote strafzaken, maar of u nu verdacht wordt van fietsendiefstal of van moord; wij zien in elke zaak het belang van een goede verdediging.

Zit u helemaal vast, of komt u er even niet meer uit?

Wij treden op in het hele land en doen dat ook op basis van toevoeging (pro deo). Goede rechtsbijstand hoeft dus niet duur te zijn! Neem vrijblijvend contact met ons op: Weening strafrechtadvocaten, telefoon 043 - 3 500 262. Wilhelminasingel 97, Maastricht, Postbus 3084, 6202 NB Maastricht

w w w. s t r a f re c h t a d v o c a t e n . n l


04

BonjoBajesBulletin december 2011

STEMMEN UIT DE BAK

Column

KEN UW STRAFRECHT

Pen dossier

Een van de belangrijkste bewijsmiddelen in het Nederlandse strafrecht vormen verklaringen van getuigen. Deze verklaringen worden meestal opgenomen in een proces verbaal van de politie en de rechter kan ze vervolgens gewoon gebruiken om iemand te veroordelen. Dat is wel opmerkelijk, omdat de rechter waarde hecht aan iets dat door een politieagent is opgeschreven en daarmee iemand een straf kan opleggen zonder dat hij de politieagent of de getuige ooit heeft gezien. Hij ziet dus niet of de getuige betrouwbaar is. Hij ziet ook niet of de politie kritisch heeft doorgevraagd, of dat de politie de getuige misschien zelfs wel beïnvloed heeft bij het afleggen van de verklaring . Ik denk dan ook dat er een belangrijke taak is weggelegd voor de advocaat om het dossier tegen het licht te houden en te beoordelen of een zaak misschien een andere wending kan krijgen door getuigen nog eens kritisch te bevragen. Dat recht heeft een verdachte en de uitkomst van een getuigenverhoor kan soms grote gevolgen hebben voor een strafzaak. Details kunnen het verschil maken tussen een veroordeling en een vrijspraak. De advocaat moet proberen uit de getuige te krijgen wat hij eruit wil krijgen en vooral niet praten over die dingen die de zaak minder sterk maken. En dat kan volgens mij alleen maar als de advocaat de feiten kent. Ik wil een vertrouwensband opbouwen met mijn cliënten en ik wil altijd weten wat er gebeurd is. Ik weet dat er collega’s zijn die zeggen dat ze de waarheid niet hoeven te kennen, maar die weten dan ook niet hoe ze een verhoor moeten sturen. Als je de waarheid kent, wil je bepaalde onderwerpen misschien wel vermijden of juist benadrukken. In het Nederlandse strafrecht zijn er verschillende manieren om getuigen te horen. Dat kan bijvoorbeeld tijdens de zitting, bij de rechter. Het is echter ook mogelijk om al voordat de zaak bij de rechter komt getuigen op te geven bij de rechter-commissaris. Dan zijn de getuigen al gehoord voordat de zitting begint. Dat kan soms voorkomen dat een zaak vertraging oploopt omdat hij wordt aangehouden voor de getuigenverhoren. Dat horen vóór de zitting kan in eerste aanleg, maar het kan ook in hoger beroep. Op die manier wordt de tijd dat u in afwachting bent van uw zitting dan toch nog zinvol gebruikt. En dat is wat u uiteindelijk toch graag wilt, zo snel mogelijk weten waar u aan toe bent. Mr. Serge Weening, Maastricht

Uitspraak van de maand KC 2011/055, gedaan op 9 september 2011 Klager beklaagt zich erover dat aan hem een disciplinaire straf is opgelegd naar aanleiding van een positieve uitslag van een urinecontrole. Klager stelt dat de norm is gewijzigd. Voorheen werd bij een THC-waarde lager dan 50ng/ml niet gesanctioneerd. Op 15 februari 2011 is aangekondigd dat de norm zou worden verlaagd

naar 25 ng/ml. De urinecontrole is echter gehouden op 14 februari 2011. De beklagcommissie overweegt dat uit het landelijk geldende drugsontmoedigingsbeleid blijkt dat onder 50 ng/ml niet wordt gesanctioneerd. De beslissing van de directeur om aan klager een disciplinaire straf op te leggen, wordt dan ook als onredelijk en onbillijk aangemerkt. Het beklag wordt gegrond verklaard en aan klager wordt een compensatie toegekend ter hoogte van € 15,-.

‘Je kan natuurlijk wel voor een hele hoop dingen bij de beklagcommissie terecht maar als je hier een paar keer in beklag gaat, ben je nog al snel een opruiende gedetineerde. Dat komt dan weer in je pen(itentiaire) dossier terecht. Met als gevolg dat (over) plaatsing naar een andere gevangenis enkele keren wordt tegengehouden of teruggedraaid.’ Cees P. uit Vught. ‘Het gevoel van monddood maken bekruipt me dan toch wel. Toch vind ik dat ik me niet zo moet laten behandelen en probeer dan toch op te komen voor mijn rechten. Met als gevolg dat ik nog wel enkele jaren in PI Vosseveld zal vertoeven. (Tja Cees, als je niet meedoet aan terugkeeractiviteiten moet je achter de deur blijven tijdens die uren, red.)

Beveiligen en beheersen

In FPC Veldzicht is na een roerige periode (klappen tussen patiënten onderling, tussen patiënten en personeel, intimidatie, diefstal) weer rustig. Alleen, aldus een aantal bewoners, worden niet de oproerkraaiers maar de hele afdeling gestraft. ‘Toen we er ruim een jaar geleden om vroegen, werd er niets gedaan en nu gaat het veel te ver’.‘Beveiligen en beheersen: strenge inspecties, keukenreglementen, nadruk op veiligheid ‘ipv werken aan een veilige terugkeer’.

Hartelijk dank!

Oh ja, gedetineerde lezers van het Bonjo Bajes Bulletin. Hartelijk dank voor de lovende, warme woorden voor de inhoud en het uiterlijk van het blad. We hopen er nog lang mee door

te kunnen gaan en vragen daar ook jullie steun bij. Als je weer op vrije voet bent. Neem dan een abonnement of stort in het Solidariteitsfonds. Zie binnenkort www.bonjo.nl. En natuurlijk het bajes bulletin.

Bijzondere Bijstand

Veel gedetineerden willen hun specifieke vragen kwijt over Bijzondere Bijstand en begeleiding in het algemeen over terugkeer in de samenleving. Daarvoor zijn de ‘Terugkeer activiteiten’ bedoeld, waarvoor twee tot vier uur per week beschikbaar is. Informeer bij de Gedeco en directie als dat nog niet is ingevoerd. En laat het Bonjo weten! (Helaas heer Soeri, een bezoek in de Geniepoort zit er niet in. Maar schrijf gerust en stuur het op).

TERUGKEER ACTIVITEITEN: HOE WERKT HET? PI Nieuwegein verspreidt het volgende informatieblad voor gedetineerden. Dat alles om duidelijk te maken dat gedetineerden die een andere toekomst willen dan die in de bajes, vanaf dag één van hun detentie moeten gaan werken aan het leven na de bajes. Dat wordt terugkeeractiviteiten genoemd waarvoor vier uur per week op de dag dan wel in de avonduren, zijn ingeruimd. Wie niet of onvoldoende meedoet of gemotiveerd is, die mag achter de celdeur. Het programma Modernisering Gevangenis Wezen (MGW) vereist een positieve grondhouding van de gevangene. “Die moet zelf iets van zijn leven willen maken”, zo zegt staatssecretaris Teeven. En dan kun je beloningen verdienen in de vorm van ondersteuning op allerlei gebied. De tekst luidt als volgt:

Wilt u werken aan uw toekomst?

Dan kunt u tijdens uw detentie ‘terugkeeractiviteiten’volgen. Met terugkeeractiviteiten kunt u werken aan uzelf en uw toekomst. Het heeft tot doel de kans op recidive te verminderen. Wij bieden hulp op het gebied van regelzaken, werk en inkomen, huisvesting, zorg, financiën en schulden en levensvragen (zingeving).

Mr Regter Strafadvocaat is gevestigd in Heerlen. Mr Regter is de enige strafrechtspecialist in Heerlen, die is aangesloten bij de NVSA. Mr Regter houdt zich alleen bezig met strafzaken zodat hij topkwaliteit kan leveren in uw strafzaak. Mr Regter verdedigt uw rechten en belangen in strafzaken in heel Nederland en in beklagzaken. Een goede verdediging moet meteen vanaf het begin goed opgebouwd worden. Neem daarom zo vroeg mogelijk een specialist in de arm. Dossier- en wetskennis zijn van doorslaggevend belang, in elke zaak, groot of klein. Mr Regter is van mening dat verdachte en advocaat een team moeten vormen, dat samen een strategie opstelt om tot de best mogelijke verdediging te komen. Daarom krijgt u een kopie van het

Voor wie? Terugkeeractiviteiten zijn alleen voor mensen die gemotiveerd zijn. U moet dus wel zelf willen meewerken aan u zelf én aan uw toekomst. Als blijkt dat u gemotiveerd bent, dan wordt gekeken op welke gebieden u ondersteuning nodig heeft. Deze terugkeeractiviteiten worden opgenomen in uw detentie en re-integratieplan (D&R). Het D&R-plan wordt gedurende uw detentieperiode uitgevoerd.

Hoeveel uur? Voorbeelden van terugkeeractiviteiten zijn: onderwijs, puinruimen, motivatie modules (nog in ontwikkeling), voorlichting, korte trainingen, gedragsinterventies. Ook zijn alle individuele gesprekken die u bijvoorbeeld heeft met een maatschappelijk dienstverlener (MMD), trajectbegeleider (TR/BB), medewerker van het bureau selectie en detentiebegeleiding (BSD), geestelijk verzorger, uw mentor of met een hulpverlener van buiten de inrichting terugkeeractiviteiten. Op dit moment wordt hard gewerkt om het aanbod verder te kunnen uitbreiden. Op de duur worden de mogelijkheden steeds groter.

In totaal is er 4 uur per week per gedetineerde gereserveerd voor terugkeeractiviteiten. In het nieuwe dagprogramma zijn hiervoor uren beschikbaar gekomen op de dag. Andere activiteiten zijn hierdoor verschoven naar de avond zoals recreatie en bezoek. Als er geen terugkeeractiviteiten zijn dan blijft u in uw cel.

Wat gebeurt er als u niet meedoet?

Wilt u niet meedoen? Dan laat u een mooie kans liggen om aan u zelf en uw toekomst te werken. U blijft dan tijdens de terugkeeractiviteiten in uw cel. U kunt altijd terugkomen op uw keuze. Neem dan contact op met uw mentor. Meer informatie kunt u binnenkort vinden op de kabelkrant.

dossier en wordt dat uitvoerig met u besproken. U weet dan waar u aan toe bent en komt goed voorbereid op de zitting. Hebt u twijfels over uw huidige advocaat of zijn of haar aanpak? Neem vrijblijvend contact op met mij. Goede raad hoeft niet duur te zijn. Ik werk op basis van toevoeging. Neem contact op met mr Regter Strafadvocaat op 045 5602208 of 06 30622592. Akerstraat 106, Heerlen. mr.regter.strafadvocaat@gmail.com www.advocaatregter.nl.

mr Regter Strafadvocaat


05

BonjoBajesBulletin december 2011

Arthur van der Biezen ervaren, geslepen en gedreven:

“HET GAAT OM DETAILS” ’s-Hertogenbosch/Amsterdam- Mr. Arthur van der Biezen zal niet de enige strafrechtadvocaat zijn die zich uitermate verdiept in DNA en alwat daarmee samenhangt. Het is vandaag de dag forensisch, forensisch wat de klok slaat. De ‘crime scene’ wordt steeds belangrijker bij strafrechterlijke onderzoeken en nieuw verworven DNA wordt gekoppeld aan al vaak heel oude zaken. Advocaten volgen diepgravende cursussen om de bevindingen van recherche en van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) te controleren. Forensisch en DNA-onderzoek wordt meer en meer ter hand genomen door particuliere bedrijfjes die hun diensten aanbieden aan verdachten. Maar niet veel andere kantoren dan die van Kuijpers & van der Biezen hebben een eigen forensisch expert in dienst. “Hij meldde zich aan voor een HBO-studiestage en dat beviel beide partijen zo goed dat hij is gebleven. Hiermee zijn we in staat om heel gefundeerd vragenlijsten af te vuren op de bevindingen van het NFI. Zijn bijvoorbeeld de zorgvuldigheidsnormen in acht genomen. Het gaat om details!” Arthur van der Biezen werd in mei 1988 beëdigd waarmee de jeugdig en uitermate vitaal ogende 47-jarige niet alleen een imposante carrière achter zich heeft, maar ook nog eentje voor de boeg. Steeds nieuwe uitdagingen, steeds vernieuwen. Hij was een van de eersten die in 1995 de toen nieuwe (!) cursus specialisme strafrecht afrondde; hij is toegelaten als raadsman bij het Internationaal Strafhof in Den Haag en mag daar acteren. Nu weer de forensische studie. Van der Biezen geeft samen met Jan-Hein Kuijpers leiding aan de beide kantoren met negen strafrechtadvocaten, tal van stagiairs en andere medewerkers. Dossiers van de honderd en meer lopende zaken worden met verhuisdozen vol binnengedragen, digitaal verwerkt, bestudeerd en besproken met cliënt en met collega’s. Daarna uiteraard ter rechtszitting in detail aangehaald. Op de dossierplanken vallen grote zaken op zoals spraakmakende uitleveringszaken (‘het is een mythe dat Nederland zijn onderdanen niet uitlevert. Integendeel! Nederland was het eerste land dat dit deed.’), spraakmakende drugs- en levensdelict-zaken en verder alle bekende usual suspects. De grote tegenstander is het Openbaar Ministerie (OM).

Dossiervorming

‘De politiek beseft niet hoeveel macht het OM heeft. Het OM vormt het dossier en bepaalt ook wat er NIET in komt. De hele sfeer van het proces en de tunnelvisie die vaak opdoemt

wordt door hen gecreëerd. Ieder velletje gaat vaak in een bepaalde richting. In andere landen wordt door een rechter commissaris bepaalt wat er wel en wat er niet in komt. Ik pleit er voor dat dit ook in Nederland gebeurt.’ De

Arthur van der Biezen, kwart eeuw advocaat en toch nog vol vuur.

correctheid van dossiers is een heikel punt. Bijna alle verdachten hebben hier merkwaardige ervaringen mee. Wie zijn toch al die mensen in het dossier die worden opgevoerd om de richting

criminele organisatie op te gaan? Het is de taak van de advocaat om de bevindingen van het OM onderuit te halen. Arthur van der Biezen scoorde in het schoenmakersarrest, toonde

Een stukje strafrechtgeschiedenis ‘Ik vind het nog altijd erg aardig om te zien dat bepaalde zaken waar je in het verleden aan hebt meegewerkt, nog elke keer terugkeren,’ zegt Arthur van der Biezen(47). Het Zwolsman-arrest is zo’n zaak. Dat was de eerste grote Pluk-Ze affaire, waarbij van de door justitie geëiste 500 miljoen uiteindelijk’maar’ 6 miljoen overbleef. Ook in de IRT-affaire speelde Van der Biezen een rol, als advocaat van de in opspraak geraakte recherchechef Klaas Langendoen. Na een stage bij een klein kantoor in Rotterdam en bij de Utrechtse strafpleiter Piet Doedens begon hij voor zichzelf. In 2001 begon hij samen met Jan-Hein Kuijpers een kantoor in Den Bosch. Van der Biezen was een van de eerste strafrechtspecialisten van Nederland. Naast zware levensdelicten en drugszaken houdt hij zich ook bezig met ‘crime passionel’. Zo stond hij verscheidene vrouwen bij die uit noodweer hun partner hadden vermoord. Van der Biezen gebruikte in een aantal gevallen met goed resultaat (vrijspraak) het door hem in Nederland populair geworden ‘Battered Women Syndrome’: mishandelde vrouwen die zo getergd zijn dat er geen andere keuze overblijft dan uit lijfsbehoud hun belager uit te schakelen. Een van de zaken die vanaf het begin heel veel aandacht trok en nog altijd in het collectieve geheu-

gen van veel Nederlanders zit, is de geruchtmakende viervoudige moord in Hilvarenbeek, in 1998, waarbij de onschuldige broers Frank en Polle Taminiau werden geliquideerd. Justitie hield in 2004 twee mannen aan die als ooggetuigen bij de moorden aanwezig geweest zouden zijn. Eén van hen was een cliënt van Van der Biezen. Hij kreeg al in een vroeg stadium vrijspraak. In juni 2006 werd ook de andere vermeende ooggetuige vrijgesproken, al ging het openbaar ministerie wel meteen in hoger beroep. Een grote internationale zaak waar Van der Biezen intensief mee bezig is geweest, betreft een vermeende oorlogsmisdadiger uit Afghanistan. De man is in Nederland berecht. Het draaide daarbij vooral om de betrouwbaarheid van getuigenverklaringen: deze zouden voor een groot deel zijn ‘gekocht’ door aanklager Fred Teeven, die met veel geld getuigen over de streep wist te trekken om belastende verklaringen af te leggen. Justitie vond het niet nodig de advocaten in de gelegenheid te stellen de getuigen te horen: ze moesten het maar doen met de door Teeven en consorten op schrift gestelde verklaringen. Van der Biezen: ‘We hebben het Hof ervan kunnen overtuigen dat het absoluut noodzakelijk is zelf met de getuigen te spreken, om na te gaan onder welke omstandigheden en onder welke voorwaarde de verklaringen zijn afgelegd.’

het gebruik van speurhonden bij aanwijzing in meerdere zaken aan als onrechtmatig; stelde bruikbaarheid van opsporingsmethoden bij (grote) drugszaken ter discussie. De specifieke details van veel zaken worden smakelijk en met twinkelende ogen verteld. Het zout in de advocatenpap. De frustraties over de beperkingen die de verdediging heeft in vergelijk met het OM, zijn ook hier aanwezig: ‘We proberen het nu met redelijk succes te kantelen maar wat konden we tot voor kort in DNA-zaken? Geen moer. Contra-expertises werden niet vergoed. Nu komen andere, verfrissende visies beter binnen bereik.’

Knoxville

Een bezoek aan een forensische locatie in het Amerikaanse Knoxville heeft diepe indruk gemaakt. ‘Daar zijn op een immens terrein lijken gedeponeerd in de buurt van boomstammen, in de natuur, in kofferbakken, in kelders en nog zo wat. Kijken wat de reacties zijn. Lijken met acht kogels in de schedel en zo. Heel bijzonder, heel leerzaam.

Strafverzwaring

De gevolgen van de versobering op de leefsituatie van gedetineerden in de gevangenis en de gevolgen op de resocialisatie, hebben altijd de aandacht gehad van Arthur van der Biezen. ‘We hebben destijds de BBG ( Belangen Behartiging Gedetineerden) opgericht. De bedoeling was om samen met de Gedeco’s op te trekken. In november 2004 hebben we een kort geding gevoerd tegen de versobering. Uitgangspunt was dat deze versobering een strafverzwaring opleverde. Als de rechter hiervan op de hoogte was geweest ten tijde van het vonnis, dan zou hij een lichtere straf hebben opgelegd. Hoogleraren strafrecht als Prof. Kelk waren het met ons eens. Moeten jullie toch eens in de gaten houden bij de nieuwe plannen van de staatssecretaris.’ Nico Epskamp

Kuijpers en van der Biezen Advocaten is het advocatenkantoor van mr. Arthur van der Biezen en mr. Jan-Hein Kuijpers, gespecialiseerd in strafrecht. Het naar hen vernoemde advocatenkantoor werd opgericht in 2001, waar vanuit zij diverse bekende strafrechtzaken behandelen waaronder de zaak Holleeder en onlangs die van de weduwe van de omgekomen schilder bij de Catshuisbrand, de A73-moorden, de gevechten tijdens oud en nieuw in Culemborg en vele andere spraakmakende zaken. Amsterdam

Mr. Arthur van der Biezen en mr. Jan-Hein Kuijpers komen beiden uit de school van oud strafpleiter Piet Doedens, waar zij de kneepjes van het vak leerden en zich door ontwikkelden tot strafrechtspecialisten, ieder in een eigen stijl.

Al 10 jaar topkwaliteit, ook pro deo! ‘s-Hertogenbosch

Mr. Jan-Hein Kuijpers

Prinsengracht 706hs 1017 LA Amsterdam telefoon +31 (0) 20 420 20 42 fax +31 (0) 20 623 68 36 amsterdam@kuijpersvanderbiezen.nl

Havensingel 8 5211 TX ’s-Hertogenbosch telefoon +31 (0) 73 614 86 64 fax +31 (0) 73 614 64 56 denbosch@kuijpersvanderbiezen.nl

Mr. Arthur van der Biezen

www.kuijpersvanderbiezen.nl


06 Column

NIETS IS WAT HET LIJKT Je wordt gebeld. Een maat vraagt of je zin hebt om in een bruin café wat te drinken, in het centrum van de stad. Het belooft een gezellige avond te worden. Na een uur zit je opeens in de cel. De twee mannen in uniform vragen je op dwingende toon of het klopt dat jij iemand met een glas in het gezicht hebt gegooid. Een agent toont je een foto van een man van middelbare leeftijd met een bebloed gezicht. De man met het bebloede gezicht doet aangifte tegen jou. Hij stelt dat jij degene was die opzettelijk een glas in zijn gezicht zou hebben gegooid. Hij eist een fors bedrag aan schadevergoeding. Een getuige verklaart dat jij het glas zomaar met kracht in het gezicht van de man zou hebben gestoken. De zaak is rond. Er is voldoende wettig bewijs om jou te veroordelen voor mishandeling.

Echter, niets is wat het lijkt. Jij weet zeker dat je geen glas naar iemand hebt gegooid. Je hebt gezien dat de man met iemand heeft gevochten en daarbij in zijn gezicht gewond is geraakt. Hoe kan er nu recht worden gedaan? Jouw advocaat verzoekt de rechter-commissaris de aangever en de getuige op te roepen om nader te worden gehoord. Gedurende het verhoor blijkt dat zij zeer wisselend over de gebeurtenissen in de kroeg verklaren. De één zweert nu bij hoog en laag dat het geen gooien maar steken was en de ander meent ineens dat het geen steken maar slechts een schijnbeweging was. Ter terechtzitting voert jouw advocaat deze tegenstrijdigheden uiteraard aan. Ook toont hij aan dat het letsel bij de aangever niet klopt met zijn beschuldiging. De aangever heeft verspreid over het hele gezicht kleine verwondingen opgelopen: een heel glas breekt in de regel pas ná contact met de huid en kan dan ook niet die schade hebben opgeleverd! De noodzakelijke overtuiging is weg. De rechter spreekt vrij. Het kan een ieder overkomen!

Niets is wat het lijkt. Richard van der Weide, strafrechtadvocaat te Amsterdam www.advocatenkantoorvanderweide.nl

BonjoBajesBulletin december 2011

GEVANGENEN KRIJGEN ‘KARIGE DIEPVRIESPRAKKIES’

door Deborah Jongejan

DEN HAAG • Met het vooroordeel dat de gevangenis net een hotel is, rekent de Inspectie voor de Sanctietoepassing definitief af. Het eten is in de bajes namelijk niet om over naar huis te schrijven. Het zijn ‘karige diepvriesmaaltijden’, oordelen de inspecteurs. Vis, rode bietjes met aardappelen of macaroni. Op papier ziet het er lekker uit, maar in de praktijk is het beroerd. Bonjo, de belangenvereniging voor gevangenen, krijgt er zeker tien klachten per maand over. ‘Met name mensen die voor het eerst in een huis van bewaring komen, zijn helemaal in shock over wat ze te eten krijgen,’ zegt woordvoerder Nico Epskamp . De Inspectie voor de Sanctietoepassing geeft de klagers gelijk. Er wordt meer gelet op een lage prijs van de warme hap, dan op de smaak. De maaltijden belanden geregeld in de prullenbak, omdat gevangenen ze niet lekker vinden. Cateraar Sodexo, die de meeste maaltijden levert, zegt in het inspectierapport dat de smaak bewust ‘vlak’ is gehouden. Zo past het bij ‘de gemiddelde smaakopvatting’. Gevangenen kunnen zelf kruiden kopen om eraan

UIT DE MEDIA

‘De gevangenissen zitten vol met mensen die een zware misdaad hebben begaan. Moord, verkrachting, geweldpleging. Veel van die mensen hebben spijt en gaan gebukt onder een gigantisch schuldgevoel. Zij willen graag iets terugdoen voor de maatschappij. Dan kunnen ze wellicht iets lekkerder slapen in hun eenzame cel’. Schrijver A.H.J. Deutzenberg stond een nier af voor een dialyserende bekende en spoort anderen aan om ook te doneren. Vooral gevangenen. (NRC Next van 19 oktober.) ‘Ik stel mij beschikbaar om op toernee te gaan langs de gevangenissen. Ik hou in de kantine een enthousiast verhaal over het doneren van nieren; de Nierstichting schenkt gratis bier en draait spirituele liederen van Johnny Cash. Het resultaat zal verbijsterend zijn.’

toe te voegen. Toch is de smaak niet het enige wat de Inspectie dwars zit ‘Het oog wil ook wat,’ schrijven de rapporteurs. ‘Maar dit is niet af te zien aan de presentatie van het bakje voeding dat een gedetineerde moet consumeren.’ Kortom: de gerechten mogen er ook wel wat smakelijker uitzien. Daar komt nog bij dat sporters en flinke eters niet genoeg hebben aan het gevangenisvoedsel. Zij moeten op eigen kosten extra eten inkopen. In jeugdinrichtingen is het volgens de onderzoekers een heel ander verhaal. Daar mogen gedetineerden in veel gevallen zelf een verse maaltijd koken. Dit kost twee keer zoveel,

maar wordt ook meer gewaardeerd door de gevangenen. De inspectie pleit er dan ook voor dat meer gedetineerden de kans krijgen zelf hun dagelijkse potje te bereiden. Bonjo wil dat de diepvrieshap snel anders wordt opgewarmd. Epskamp: ‘Dit eten vind je ook in ziekenhuizen en bedrijfskantines, dus aan de ingrediënten mankeert niets. Maar met het opwarmen gaat het verkeerd. Diepbevroren aardappelen worden in de magnetron gestopt. Nou, probeer dat thuis maar eens, dat is niet lekker.’’

(dito als boven. Inderdaad: er zijn geen kantines, er is geen bier en de tijd om samen te komen ontbreekt eveneens. Fijn, die algemene kennis van het gevangeniswezen.

als ze zien wat ze op hun bord bij de warme maaltijd krijgen in de bajes’, Bonjo woordvoerder Nico Epskamp in het AD van 19 oktober over het voedingsrapport van de Inspectie Sanctie toezicht.

‘Een andere manier om recidive te voorkomen is gewoon opsluiten. En langer opsluiten, zoals we met de wet minimumstraffen beogen. Dat werkt ook. Wie binnen zit loopt niet buiten en kan dus ook geen overlast veroorzaken en misdaden plegen.’ Staatssecretaris Teeven in het blad ‘Mr’ van oktober 2011. ‘Zoals u weet, wil ik alle 89 criminele jeugdbendes die nu in kaart zijn gebracht stevig aanpakken. Bij 37 van die 89 is dat al gebeurd.’ V&J minister Opstelten in NRC Next van 13 oktober. Vraag: zijn er 89 of zijn het er 6? ‘Nieuwe gedetineerden raken in shock

Overgenomen met toestemming uit het Algemeen Dagblad van 11 okt. 2011..

KLACHTEN-BEHANDELING KOST MEGA-MOEITE Heel veel van de klachtenbriefjes die bij de ‘maandcommissaris’ belanden, gaan over het eten en met name de warme maaltijd. Die klachten worden gelezen, besproken met de gedetineerde en wellicht is er nog een vervolg bij de Commissie van Toezicht. Hoeveel tijd, moeite, uitleg en geld hiermee gemoeid is, laat zich raden……..


07

BonjoBajesBulletin december 2011

ISt-rapport beoordeelt kwaliteit van het bajesvoer:

OP WEG NAAR SMAKELIJKER ETEN? Bonjo: op elke cel magnetron; koken terug in Hvb’s, méér kookplekken, opwarmen volgens aanwijzingen ‘We hebben een keer een maaltijd gegeten. Dat smaakte niet naar meer’, zei een van de onderzoekers van de Inspectie Sanctie Toezicht naar de kwaliteit van ‘Voeding Ingeslotenen’oftewel het bajesvoer- in een radiodiscussieprogramma op 19 oktober. Dat heet understatement. De klachten over het eten kwamen vanuit die inrichtingen waar prefab maaltijden worden geserveerd. Positief waren de geluiden over kwaliteit en kwantiteit waar elke dag nog een verse pot op cel wordt bezorgd. In de jeugdinrichtingen wordt vooralsnog zelf gekookt en dat heeft een opvoedkundige bedoeling. Het budget in de Forensische Zorg is het dubbele dan voor de gewone gevangene; de jeugd zit er tussenin. Voor de gewone gevangenen wordt vijf euro en een beetje per dag uitgegeven. Dat is het totale pakket inclusief warme maaltijd, brood, beleg en weekverstrekking. De mening en de adviezen van Bonjo zijn duidelijk: plaats op elke cel een magnetron waarin de gedetineerden zelf hun ‘koelverse’ maaltijd kunnen opwarmen; breidt de mogelijkheden om zelf te kunnen koken uit. Dus ook weer mogelijk in de Huizen van Bewaring, met minimaal zes kookpitten per afdeling. Tot die tijd:volg de opwarm-aanwijzingen die de fabrikant heeft aangegeven. Dus niet de prakken uren laten sudderen in een ‘regenereer’wagen. De vers gekookte pot, waar de voorkeur naar uitgaat, zal nooit meer terugkeren. Laat de inrichtingen waar nog gekookt wordt, vooral proberen dit te behouden. Zoals de vrouwengevangenis Ter Peel en de zelfkooksters in Amerswiel. Zie voor een bespreking van het rapport het artikel dat het Bonjo Bajes Bulletin overneemt met toestemming van het Algemeen Dagblad van 19 oktober. De adviezen van de Inspectie voor de inrichtingen en landelijke organisatie (DJI) zijn de volgende. Voor de inrichtingen : Communiceer voorgeno-

Column

KEN UW RECHTEN BINNEN DE BAJES! De prioriteit voor een advocaat is om ervoor te zorgen dat u niet gedetineerd raakt. Gebeurt dit toch, dan zal uw advocaat alles in het werk stellen om u zo spoedig mogelijk vrij te krijgen. Gedurende uw detentie, waarin u uw vrijheid kwijt bent, is het goed dat u zich realiseert, dat u nog wel grondrechten heeft. Zo heeft een gedetineerde recht op luchten, minimaal één uur per dag, ook wanneer de gedetineerde zich bevindt in een straf- of afzonderingscel. Een gedetineerde heeft recht op recreatie en lichamelijke oefening. Een gedetineerde heeft het recht zijn of haar godsdienst vrij te belijden en te beleven. Een gedetineerde heeft het recht op sociale verzorging en hulpverlening. Dit zijn een aantal voorbeelden van grondrechten die u toekomen.

men wijzigingen in het voedingsaanbod zorgvuldig met de ingeslotenen; stem het assortiment van de inrichtingswinkels af op de kookvoorzieningen binnen de inrichting; bied alle ingeslotenen de keuze tussen wit- en/ of bruinbrood.

Voor DJI : (de officiële bewoording handhaven we maar)

1. Analyseer de achtergronden van de aanmerkelijke verschillen in budget voor voeding per ingeslotene tussen de onderscheiden DJI sectoren en overweeg of het resultaat van die analyse aanleiding geeft tot nivellering. Oftewel gelijke monniken gelijke kappen; 2. Formuleer voor alle ingeslotenen gelijkluidende uitgangspunten ten aanzien van de kwaliteit, kwantiteit, variëteit en borging van de door inrichtingen te verstrekken voeding. 3. Bied ingeslotenen die een diepvriesmaaltijd verstrekt krijgen en behoefte hebben aan meer voeding, de mogelijkheid om meer verstrekt te krijgen. 4. Bezie of alle inrichtingen van de sectoren GW en DBV in gelijke mate

faciliteiten kunnen bieden om ingeslotenen zelfstandig te laten koken. 5. Laat de samenstelling, de hoeveelheid en variëteit van de te verstrekken voeding met regelmaat toetsen door een onafhankelijke instantie en/of eis deze toets van inrichtingen die zélf verantwoordelijk zijn voor de bereiding en verstrekking van voeding. 6. Neem maatregelen om de hoeveelheid ongebruikte en derhalve weg te gooien voeding te beperken. 7. Bezie, in relatie tot voorgaande aanbeveling, in hoeverre ongebruikte of weggegooide maaltijden aan derden, bijv. voedselbanken, beschikbaar gesteld kunnen worden. 8. Overweeg de introductie van een keuzemodel waarbij de ingeslotene de keuze heeft tot het al dan niet nuttigen van een inrichtingsmaaltijd of het bereiden van een zelf samengestelde (en door de inrichting mede-gefinancierde) maaltijd. 9. Communiceer voorgenomen wijzigingen in het voedingsaanbod zorgvuldig met de betrokken inrichtingen. Gedeco’s! Werk aan de winkel!

De grondrechten zijn vastgelegd in de Penitentiaire Beginselenwet. Uw grondrechten mogen en kunnen worden beperkt. Uitgangspunt hierbij is minimale beperking! Worden uw grondrechten teveel ingeperkt en krijgt u een beslissing van de directeur, waar u het niet mee eens bent, dan kunt u daartegen in beklag bij de beklagcommissie en in een hogere instantie bij de beroepscommissie. Heeft u vragen over uw rechtspositie binnen de inrichting, raadpleegt u dan een advocaat. Mildred Helmers, advocaat strafrecht en penitentiair recht HB advocaten

Nico Epskamp

strafrecht familierecht jeugdrecht

Wij staan voor u klaar! Emmalaan 35 | 3581 HP Utrecht | 030 210 98 80 | www.hb-advocaten.nl

HB-advocaten_BonjoBajes_104x60mm.indd 1

VECHT DOOR WAAR ANDEREN STOPPEN! Mr. M.J. VAN ESSEN STRAFPLEITER

KORVER & VAN ESSEN ADVOCATEN LAWYERS Herengracht 462 1017 CA Amsterdam Telefoon +31 (0)20 535 75 65 Mobiel +31 (0)6 54 760 989 Mail vanessen@korver-vanessen.nl www.korver-vanessen.nl www.vanessen-strafrechtadvocaat.nl

08-11-11 13:49


08

BonjoBajesBulletin december 2011

Ook gevangenen in Texas ISt: BOODSCHAPPENop voedselrantsoen MANDJE Kruidenier 30%, groenten 50% duurder binnen dan buiten

ONDER DE LOEP

Chefkok Brian Price

Een vaak gehoorde klacht van gedetineerden in 2010 betrof de voeding. Prijzen van producten die besteld kunnen worden zijn volgens hen hoog, zeker in vergelijking met prijzen die buiten een inrichting worden betaald. De ISt heeft daarom gekeken naar het aanbod van de winkels in justitiële inrichtingen. Hierbij is zowel gelet op de grootte van het assortiment als op de prijzen die de leverancier hanteert.

in Huntsville, waar hij

in de Walls Unit van de Texaanse gevangenis jarenlang de laatste maaltijden voor ter dood veroordeelden verzorgde. Dat doet hij nu gratis. © ap

De verschillen in assortiment tussen de sectoren zijn vrij groot. P.i.’s en detentiecentra voor vreemdelingenbewaring hebben over het algemeen een vrij uitgebreid assortiment. In jji’s(jeugdinrichtingen) is er een beperkter aanbod dat jeugdige gedetineerden kunnen bestellen. Een enkele uitzondering daargelaten beperkt dit zich tot dranken, snoep, chips en producten voor lichamelijk verzorging. De reden hiervoor is dat jeugdige gedetineerden hun maaltijden altijd klaarmaken en nuttigen met de groep en de jji hiervoor de ingrediënten verstrekt. Het aanbod van winkels in fpc’s is wisselend. De meeste hebben een aanbod dat vergelijkbaar is met dat van p.i.’s. Een enkel fpc heeft een assortiment vergelijkbaar met dat van een jji, maar geeft hierbij aan dat de verse producten door de instelling aan patiënten worden verstrekt. In een ander fpc is het assortiment juist zeer uitgebreid en beslaat de bestellijst 43 pagina’s (het hele assortiment van de lokale supermarkt).

Boodschappenmandje

Om verschillen in prijzen zichtbaar te maken, heeft de ISt een boodschappenmandje samengesteld, bestaande uit producten die gedetineerden vaak bestellen (telefoonkaarten en tabaksproducten niet meegerekend). Binnen dit mandje is onderscheid ge-

maakt tussen (houdbare) kruidenierswaren en versproducten. Bij beide vallen twee dingen op. Ten eerste valt op dat de gemiddelde prijs van dit mandje in een inrichting fors duurder is dan in een normale supermarkt. Ten tweede is er tussen inrichtingen een aardig verschil in de prijzen van producten. Binnen het gevangeniswezen zijn er slechts beperkte verschillen wat betreft het assortiment. Alle p.i.’s hebben een ruim aanbod van onder andere dranken, ontbijtproducten, snoep en chips, kookbenodigdheden en producten voor lichamelijke verzorging. De prijsverschillen zijn groot. Gemiddeld genomen zijn de kruidenierswaren in een p.i. ruim 30% duurder dan in een normale supermarkt. Een gedetineerde is voor deze producten in de goedkoopste p.i. ongeveer 10% goedkoper uit dan in de gemiddelde p.i., de duurste p.i. is ruim 10% duurder. Versproducten zijn in een p.i. bijna 50% duurder dan in de supermarkt. De ISt heeft voor de vergelijking een supermarkt gekozen uit het hogere prijssegment De goedkoopste p.i. is ruim 20% goedkoper dan gemiddeld, terwijl in de duurste p.i. een gedetineerde bijna 10% meer betaalt. (Bron: Inspectie Sanctie toezicht/ Commissievantoezicht.nl)

BODDAERT VERWEEL

advocaten Mr. Robert Polderman al ruim 15 jaar uw specialist in: • Strafzaken • Beklag- en beroepszaken • TBS en longstay • VOG- en CBR-procedures T 072 574 44 09 E info@boddaertverweel.nl www.boddaertverweel.nl

Nadat onlangs het ‘laatste avondmaal’ voor ter dood veroordeelde gevangenen geschrapt werd, zijn ook andere gevangenen in Texas de dupe van bezuinigingen, zo blijkt nu. De gedetineerden zijn al sinds april op voedselrantsoen gezet en krijgen in weekenden nog maar twee maaltijden per dag geserveerd, in plaats van de gebruikelijke drie maaltijden. Het gevangenis eten is dus wereldwijd in discussie. Niet alleen in Nederland. Het gaat om 23.000 veroordeelden in 36 gevangenissen. De bezuinigen moeten ongeveer $2 miljoen besparen op de voedseluitgaven. De eerste weekendmaaltijd wordt optimistisch ‘brunch’ genoemd en wordt al tus-

sen 5.00 en 7.00 uur geserveerd. De tweede maaltijd is het diner dat tussen 16.00 en 18.30 wordt opgediend. Groot verschil met hier: daar worden de maaltijden in eetzalen opgediend; in Nederland wordt op cel gegeten.

Snacks

Kadetjes voor hamburgers en echte melk zijn ook al geschrapt: de criminelen moeten het met sneetjes brood en poedermelk doen. Alleen gevangenen met bepaalde gezondheidsklachten die een dieet vereisen, krijgen nog drie maaltijden in de weekenden. Overigens kunnen gedetineerden nog wel snacks als patat bestellen bij het gevangenispersoneel, maar voor gevangen die weinig geld hebben, komt de maatregel als een strop. Veel

PUIKE DEUT! In het Noordhollands Dagblad van 28 september troffen we – in de veelgelezen kolom ‘60 seconden – de volgende recensie aan over het BonjoBajesBulletin: ‘De Nederlandse gevangenissen zijn gewoon hotels’ en ‘ze vieren daar een paar maanden vakantie en gaan dan gewoon weer verder’, zijn opmerkingen die je wel eens hoort over de vaderlandse gevangenissen en justitie. Maar de werkelijkheid is natuurlijk anders. Wie meer wil weten over de gevangenissen en niet afhankelijk wil zijn van de informatie die door justitie wordt verstrekt, zou

Texaanse gevangenen en hun families hebben een petitie ondertekend om deze vorm van achterstelling tegen te gaan.

Richtlijnen

Texas is niet de enige Amerikaanse staat waar de gevangenen op rantsoen zijn. Ohio en Arizona hebben een soortgelijk beleid en Georgia doet er een stapje bovenop door ook op vrijdag een maaltijd te schrappen. Het schrappen van maaltijden druist in tegen de richtlijnen van de American Correctional Association, die drie maaltijden per dag aanbeveelt, maar wel weer uitzonderingen toestaat voor speciale feestdagen als er minder personeel is. (Bron: kennislink)

het (digitale) Bonjo Bajes Bulletin eens moeten lezen. Bonjo geeft elke twee maanden het bulletin uit. Het bajes bulletin geeft informatie over en aan gedetineerden en bericht over de gang van zaken in de gevangenissen. Ook probeert het blad bajesgangers te helpen weer op eigen benen te staan na hun celstraf. Of, zoals Nico het zegt, te helpen aan de drie W’s: woning, werk en wijf. Maar het blad is ook heel goed te lezen door burgers van onbesproken gedrag en met gevoel voor humor. Bekijk bijvoorbeeld eens de advertenties van de strafrechtadvocaten. Heerlijke slogans staan daar in: ‘Samen komen we er wel uit’; ‘Zit u helemaal vast?’ of ‘Wij zien geen bewijs’. Advocatenhumor, leuk. Kijk op www.bonjo.nl. Mike Deutekom

Dekens&Groenendaal strafrechtadvocaten

s t r a f r e c h t a d v o c a t e n voor een menselijke Willem de Zwijgerlaan verdediging op 205 1056 JP Amsterdam kwalitatief telefoon 020 618 34 00 hoog niveau fax 020 489 42 49 Willem de Zwijgerlaan 205 www.dekensgroenendaal.nl 1056 JP Amsterdam Telefoon 020 618 34 00

Mr. N.W.A. Dekens 06 21 39 77 93

Mr. E.G.C. Groenendaal Mr. E.G.C. Groenendaal mobiel 06 13 027 874

06 13 02 78 74


09

BonjoBajesBulletin december 2011

Cees Korvinus back in business:

‘STRAFRECHTADVOCAAT IS DE HOEDER VAN DE RECHTSTAAT’ houden, maar daarna heb je een alerte advocaat in Nederland nodig om zo snel mogelijk terug te komen.

Amsterdam- ‘Opsluiten betekent nogal iets voor iemand. Dat moet goed gemotiveerd worden. Er moet precies worden aangegeven waarom iemand in voorlopige hechtenis moet worden gehouden. Dat kun je niet afdoen met een standaardmotivering. De meest elementaire zaken zijn in het geding: baan, family life, reputatie. De strafrechtadvocaat heeft de taak om dat proces en de rechten nauwkeurig en alert in de gaten te houden. Nederland is een rechtsstaat; strafrechtadvocaten zijn daar de hoeders van.’ Cees Korvinus (61) is- na een uitstapje als voorzitter van de VARA- sinds begin dit jaar weer volop in actie als strafpleiter, verbonden aan het kantoor Korvinus Van Roy en Zandt. In zijn heldere kantoor letterlijk aan de voet van de Westertoren, praten we over het vak dat de bevlogen Korvinus sinds 1977 uitoefent. Een gesprek met een energieke raadsman die de reputatie heeft verdiend alles uit een dossier te peuren wat er maar aan aanknopingspunten in kan zitten. In opzienbarende zaken wist hij vrijspraak te bepleiten, in tal van andere zaken de schade te beperken. Onder andere door gedegen dossierkennis, door alert reageren en door zijn vermogen om schijnbaar voor de vuist weg zijn betoog te doen in de rechtszaal. En de rechtsprekende te overtuigen van zijn argumenten door betoog en pleitnota. ‘Overredingskracht moet je uitstralen; en je moet zeker zijn dat je niets vergeet.’

“In elk dossier zitten punten die aanleiding geven tot nader onderzoek. Dat geldt voor alle zaken, grote(re) en kleine. Het gaat om de uitleg van tapverslagen, van observatieverslagen.” ‘ Er is heel veel te doen. Door de grote druk, door de prestatiedruk is het risico voor gerechtelijke dwalingen groter. Er is geen tijd om beter onderzoek te doen. Maar dat moet dan toch maar gebeuren. Daar zal de advocaat altijd op moeten wijzen. Er is een kentering om mensen niet

‘Rechtspreken op feiten die vaststaan, alle zijden moeten belicht worden’

Korvinus is veel met ter beschikking stelling (TBS) bezig. ‘Heel fout dat de rechtspositie van de TBS’ers nog steeds niet goed geregeld is. Zal nog wel even duren ook.’Hij is lid van de sectie TBS van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ).

meer bijna automatisch in het huis van bewaring te houden. Daar zijn alternatieven voor. Zoals jullie in de vorige editie van jullie mooie en nuttige bulletin hebben beschreven. Op basis van een Europees rapport! Min of meer gedwongen dus.’

In 2009 plotsklaps voorzitter van de VARA. De situatie in omroepland veranderde drastisch in 2010; met fusie opties. Cees Korvinus vindt zichzelf niet de juiste persoon om die veranderingen te leiden. De televisiewereld is ook een heel andere dan

Sociale advocatuur

Cees Korvinus heeft zijn hele leven in het Amsterdamse gewerkt. ‘Ik heb het vak geleerd bij het Advokatenkollektief Amsterdam Noord. In het buurthuis werd spreekuur gehouden en de mensen konden er met al hun vragen terecht. Je leert dan de samenleving terdege kennen. De sociale advocatuur heeft alle facetten. Ook: lange dagen, hard werken. De strafrechtadvocatuur werd vervolgens de hoofdbusiness. ‘Politieke advocatuur van krakers tot het voeren van gedingen tegen de kerncentrale Doodewaard en de Molukse treinbezetters, de Tien van Assen; eind ’70 begin jaren 80 waren roerige jaren.’

Vrijspraken

Rechtspraak dus op feiten die vaststaan, iedereen moet gelijk zijn voor de wet, alle zijden moeten worden belicht; dossiers doorgespit en gekend. Door die dossierkennis werd vrijspraak bepleit en verkregen in opzienbarende drugszaken zoals in de zaak van Etienne U., de van witwassen verdachte in de Copa-zaak R.S, de Bredase Julietbende en de Haarlem-

KORVINUS VAN ROY & ZANDT Sinds jaren de top van Nederlandse strafrechtadvocatuur Mr. C.F. Korvinus Mr. A.J.M. van Roy Mr. P.J. Zandt Mr. S.C. Sassen Mr. H.H. Boersma Mr. D.P. Hein Raadhuisstraat 52-D 1016 DG Amsterdam Tel. +31(0)20 305 34 00 06 51 00 48 86 06 21 87 76 22 Fax +31(0)20 305 34 08 info@kvrzadvocaten.nl www.kvrzadvocaten.nl

TBS

advocaten

Cees Korvinus: “Iemand opsluiten moet goed gemotiveerd worden”

mer Kris J., maar ook de klokkenluider van de bouwfraude Ad Bos.

die van het strafrecht. Terug dus naar de rechtspraktijk en, zo te zien aan het jeugdig ogende, ontspannen, gebruinde gezicht, heeft de strafpleiter er volop plezier in. Met twee partners, drie strafrechtadvocaten en drie medewerkers onder de naam Korvinus, Van Roy en Zandt vanuit een historisch stukje Amsterdam met uitzicht op de Prinsengracht: ‘dynamisch team, krachtig, sterk, kwalitatief. Goeie ploeg om in elke zaak te handelen. Ik heb er enorm veel plezier in back in business te zijn. We hebben veel op ons bord. Kunnen zaken aan elkaar overlaten, kunnen zaken overnemen. Heel fijn zo.’ Nico Epskamp

‘In elk dossier zitten punten die aanleiding geven tot nader onderzoek. Dat geldt voor alle zaken , grote(re) en kleine. Het gaat om de uitleg van tapverslagen, van observatieverslagen.’ Vermaard is de Tom Poes zaak in 2006 waar onder aanvoering van Korvinus ‘ een indrukwekkende lijst van (vorm)fouten, missers, onrechtmatigheden en zelfs een regelrechte vervalsing in het dossier werd opgesomd’, zo bericht De Stentor in die dagen. Het zijn bijzondere teksten om te lezen via google. Zeventien verdachten werden vrijgesproken.

Uitlevering

Uitleveringen staan sinds 1997 haast permanent op de rol. Nederland levert snel uit dan wel tegenwoordig over en dan is het maar wachten wanneer je terug wordt gestuurd. En loopt daarmee aardig voorop op de weg naar Europese eenwording. Een enkeltje VS is/was ook zo geregeld in Nederland. Dan is het zoeken voor een goede advocaat om dat tegen te

Het team van Korvinus, Van Roy en Zandt: bovenste rij vlnr: mr. H-H. Boersma, mr. D.P. Hein, mw. mr. S.C. Sassen, mr. P.J. Zandt; zittend van links naar rechts: mr. C.F. Korvinus, mr. A.J.M. van Roy.

colofon Bonjo Bajes Bulletin Is een uitgave van Bonjo en verschijnt zes maal per jaar. Oplage: 11.000 exemplaren Abonnementen € 22,50 per jaar Losse nummers € 4,50 incl. porto ISSN 2210-4860 Contactadres: Molukkenstraat 200, 1098 TW Amsterdam Tel. 020 665 9420 info@bonjo.nl www.bonjo.nl Advertenties: Tien Königs 06 516 87 502 / 0345 54 9236 tien@bonjo.nl

Bestuur Bonjo Jaap Brandligt, voorzitter Paul Grijpma Hendrik Kaptein, penningmeester Ruud Klein, secretaris Pieter Vleeming

Judith Pascal Lodder Bas Martens Geertjan van Oosten Serge Weening Richard van der Weide

Redactie Nico Epskamp, hoofdredacteur nico@bonjo.nl Jaap Brandligt Paul Grijpma

Vormgeving: Wim Wal design, wimwal@xs4all.nl

Tevens werkten mee: Trudie van Atten Bianca Ausema Ron Booij Carina Bottema Marion Brepoels Mildred Helmers

Druk: Rodi Media, Langedijk Handling&verspreiding: Weinmann, Almere Het volgende BonjoBajesBulletin verschijnt 1 februari 2012


10

BonjoBajesBulletin december 2011

Boef zoekt vrouw: het effect van gevangenisstraf op relaties ex-gedetineerden

Column

KANSLOZE ZAKEN BESTAAN NIET Ik ergerde mij aan de achterwielaandrijving van mijn auto. Ik had een afspraak met Andrea S. in de PIV. Het had die nacht geijzeld en het was spekglad op de wegen. Ik was aan de late kant. In de week voor mijn bezoek had Andrea mij al een paar keer gebeld; of ik haar wilde verdedigen. Ik wachtte haar op in de kleine spreekkamer van de PIV. Ze ging meteen zitten en vertelde dat ze niet makkelijk in de omgang was. Ik vertelde haar dat ik mijn cliënten dat wel vaker hoor zeggen en dat ik niet voor de gezelligheid kwam, maar om de zaak te bespreken. Mijn directheid sprak haar aan. Andrea had de echtelijke woning in brand gestoken. Ze had een jerrycan uit de garage gepakt waar nog wat benzine in zat die voor de grasmaaier was bestemd. In zijn studeerkamer had ze de vloeistof verspreid en de brand aangestoken. Naar achteraf bleek met de gouden aansteker die hij van zijn minnares had gekregen. Vervolgens had ze de brandweer gebeld en was ze naar buiten gelopen en in de voortuin van de buren gaan zitten om het schouwspel te bekijken. Het rieten dak stond binnen een paar minuten in brand. Al snel veranderde het riante landhuis in een grote lucifer en niet veel later kon je het door de vuurzee niet meer herkennen. Het huis was door de vlammen met de grond gelijk letterlijk platgebrand. Het feit bekende ze meteen na haar aanhouding. Ze had er geen spijt van. Haar man was immers een lul. Tijdens de inhoudelijke behandeling bleef de officier van justitie maar hameren op ‘gemeen gevaar voor goederen en/of levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor personen’. Zijn eis was dan ook allerminst fraai: tweeënveertig maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf. De uitspraak wel: twaalf maanden waarvan zes voorwaardelijk. Andrea had namelijk een verhaal. Een goed verhaal. Op zitting kon onder meer aannemelijk worden gemaakt dat zij jarenlang op verschillende manieren door haar man was vernederd en geterroriseerd. Diverse getuigen bevestigden dat ze thuis helemaal gek werd gemaakt. Deskundigen spraken over een posttraumatische stress-stoornis en duidden de brandstichting als een wanhoopsdaad. In iedere zaak spelen bijzondere persoonlijke omstandigheden een rol. Zet die persoonlijke omstandigheden op papier en zorg dat je die steeds met je advocaat bespreekt. Niet iedere zaak leent zich namelijk voor een vrijspraakverweer of eindigt in ontslag van alle rechtsvervolging. Wel kan een deugdelijk onderbouwd strafmaatverweer aanzienlijke maanden of zelfs jaren in straf schelen. Laat je dan ook steeds door een gespecialiseerd strafrechtadvocaat wijzen op de mogelijkheden. Geen enkele zaak is kansloos. Geertjan van Oosten, advocaat

BONJO KAN NIET ZONDER UW STEUN! Word donateur voor slechts € 25 per jaar en ontvang gratis het BonjoBajesBulletin. Bel 020 66 59 420

Wat is het effect van gevangenisstraf op relaties van ex-gedetineerden? In dit onderzoek werden gevangenisgestraften vergeleken met daders die een andere straf kregen. Voor vrijgezelle daders blijkt gevangenisstraf geen effect op hun kansen op de huwelijksmarkt te hebben. Maar getrouwde daders hebben wel last van gevangenisstraf: een tijd in de cel verhoogt de kans op een echtscheiding met twintig procent. En dat is slecht nieuws voor de samenleving, want eerder onderzoek heeft aangetoond dat gescheiden en vrijgezelle criminelen vaker weer het slechte pad op gaan dan getrouwde criminelen. In Nederland worden per jaar meer dan 35.000 volwassenen veroordeeld tot een gevangenisstraf. Hoe gaat het

met hen wanneer ze de gevangenis hebben verlaten en welke rol speelt celstraf in hun leven? Onderzoek van het NSCR richtte zich op de mogelijke gevolgen van gevangenisstraf op de huwelijksrelaties van ex-gedetineerden..

Het effect van gevangenisstraf op huwelijksrelaties

In dit onderzoek wilden de wakkere speurders het effect meten van gevangenisstraf op de huwelijksrelaties van ex-gedetineerden.”Daarom vergeleken we voor ongetrouwde daders de kans dat zij in de 5 jaar na hun straf gingen trouwen. Voor getrouwde daders vergeleken we de kans dat zij in de 5 jaar na hun straf gingen scheiden. De vergelijking liet zien dat voor ongetrouwde daders het uitzitten van een gevangenisstraf geen effect had op de kans om na die straf

Is gevangenisstraf slecht voor je huwelijk? Of voor de kansen op de huwelijksmarkt? Afbeelding: © noneck

in het huwelijksbootje te stappen: daders uit de experimentele groep trouwden even vaak als daders uit de controlegroep. Voor getrouwde daders werd wel een verschil gevonden: een gevangenisstraf verhoogde de kans op een echtscheiding met 20%,” aldus onderzoeker Arjan Blokland. Bij het NCRV-programma “Zij gelooft in mij” zochten ex-gevangenen naar een nieuwe vrouw. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat een geliefde helpt om criminelen op het goede pad te houden.

Echtscheiding verhoogt kans op crimineel gedrag Gevangenisstraf grijpt in op heel veel gebieden, waaronder de huwelijksrelaties van ex-gedetineerden. Uit eerder onderzoek is bekend dat (gelukkig) getrouwde daders zich minder vaak schuldig maken aan crimineel gedrag dan vrijgezelle of gescheiden daders. Omdat gevangenisstraf de kans op een echtscheiding verhoogt, verhoogt gevangenisstraf hiermee indirect ook de kans op crimineel gedrag. Als de gevangenisstraf zo kan worden ingericht dat optimaal rekening gehouden wordt met de (huwelijks)partners van gedetineerden, dan zouden vervolgdelicten beter kunnen worden voorkomen. Bijvoorbeeld door gedetineerden met een partner hun straf dicht bij huis te laten uitzitten of door het makkelijker te maken om bezoek te ontvangen.

Bron: Apel, R., Blokland, A.A.J., Nieuwbeerta, P. & Van Schellen, M. (2009) “The impact of imprisonment on marriage and divorce: a risk set matching approach.” Journal of Quantitative Criminology, 26, 269-300.

ZORGPRIJS VOOR MEDISCH CENTRUM HAAGLANDEN Het Justitieel Medisch Centrum (JMC) van PI Haaglanden heeft de Nationale Zorg Jaarprijs 2011 gewonnen, in de categorie ‘leukste ziekenhuis om bij te werken’. Dit werd 1 november bekend gemaakt tijdens het nationale zorggala in Ermelo. Een aantal verpleegkundigen, PIW’ers en directieleden

van PI Haaglanden waren aanwezig en mochten de prijs in ontvangst nemen. De prijs is vooral toegekend voor het professionele werk dat onder unieke omstandigheden wordt verricht, de goede samenwerking tussen verpleging en bewaking en de omgang met gedetineerde patiënten die andere vaardigheden vereist dan in de reguliere instellingen.

Van Oosten

Overtoom 296, 1054 JC Amsterdam, tel 020 6060680

www.vanoostenadvocaten.nl

A D V O C A T E N

Specialisten in strafzaken!

Wij treden op in zowel betalende als door de overheid gefinancierde (toegevoegde) zaken. Onder meer bekend van het Amsterdamse liquidatieproces, de dubbele bijlmoord in Badhoevendorp en vele andere strafzaken.

Bel GRATIS 0800 - STRAFZAAK (787239225) voor directe bijstand in strafzaken. • Ben je aangehouden en zit je onterecht vast? • Wil je een strafrechtexpert die alleen jouw belangen behartigt? • Wil je gebruik maken van de kennis en ervaring van gespecialiseerde strafrechtadvocaten? • Wil je een deskundig advies over strategie in jouw strafzaak of een second opinion over de strategie die je huidige advocaat voert? Als je 1 of meerdere vragen met ja kunt beantwoorden, neem dan vandaag nog contact op. Zeker in strafzaken ‘kan iedere minuut tellen’! Bel GRATIS 0800 - STRAFZAAK (787239225).


11

BonjoBajesBulletin december 2011

Geen VI, geen taakstraf, geen reclassering en ook niet vervroegd het land uit

door Mr. Pascal Lodder

VREEMDELING IN DETENTIE ALTIJD EXTRA HET HAASJE Daar zit je dan. Als vreemdeling strafrechtelijk veroordeeld. Wat gaat er gebeuren? Zijn er verschillen met de Nederlander die in detentie zit? Veel vreemdelingen die in strafrechtelijke detentie terechtkomen, zien zich geconfronteerd met meer problemen dan alleen het uitzitten van de straf en afwachten of hij/zij voor voorwaardelijke invrijheidstelling in aanmerking komt. Het kan verregaande consequenties hebben voor het recht om in Nederland te verblijven, maar ook heel praktisch op de voorwaardelijke invrijheidstelling, het kunnen en mogen uitvoeren van een taakstraf, het krijgen van hulp van de zijde van de reclassering. De illegale vreemdeling zal geen taakstraf mogen uitvoeren, geen reclasseringstoezicht krijgen, en dus ook niet op voorwaardelijke invrijheidstelling mogen hopen. Omdat alleen voor een Nederlander of rechtmatig verblijvende vreemdeling deze `voorzieningen´ getroffen zijn. De illegale vreemdeling wordt hiervan uitgesloten. In ons buurland Duitsland kunnen gestrafte vreemdelingen “Halbstrafe beantragen”, oftewel half straf aanvragen. Op voorwaarde dat ze vijf dan wel tien jaar hun gezicht niet meer in Duitsland laten zien. Dat doen de meesten. Nederland heeft wel bijna het Duitse systeem overgenomen maar van half straf is geen sprake. Ongeacht de aard van het delict. Waarom eigenlijk niet? Het zou toch waarlijk veel opleveren.

De vreemdeling en een strafrechtelijke veroordeling? • Het is belangrijk om een aantal zaken op een rij te zetten. Verblijft de vreemdeling rechtmatig in Nederland: dus in het bezit van een verblijfsvergunning. Of is hij/zij een EU-onderdaan. • Is de vreemdeling niet rechtmatig in Nederland: uitgeprocedeerd, nooit een verblijfsvergunning gehad en/of aangevraagd? Met andere woorden verblijft de vreemdeling illegaal in Nederland. Dit zijn zaken die al een wezenlijk verschil uitmaken voor wat er kan gebeuren na een strafrechtelijke detentie of al tijdens de detentie. Wordt een vreemdeling veroordeeld wegens een strafbaar feit, dan wordt hij in beginsel niet anders behandeld dan de Nederlander die veroordeeld is.Tijdens de detentie zal het regime voor de vreemdeling niet anders zijn.

Maar voor iedere vreemdeling – rechtmatig of illegaal – geldt, dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) iets te zeggen heeft over zijn of haar verblijfsstatus. Het plegen van een strafbaar feit zal vaak consequenties hebben voor mensen die in het bezit zijn van een verblijfsvergunning. De IND kan hem/haar ongewenst verklaren; ook voor EU burgers kan dat gelden. Voor de vreemdeling die geen rechtmatig verblijf heeft (illegaal is), kan zelfs bij een gering feit zoals een eenvoudige winkeldiefstal een ongewenstverklaring volgen.als hij veroordeeld is tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf en/of taakstraf.

Verschillen tussen de rechtmatig en de niet rechtmatig verblijvende vreemdeling Met verblijfsvergunning of EU onderdaan Bij een vreemdeling die wel rechtmatig verblijf heeft, zal de rechter bij beoordeling van de strafzaak geen rekening (hoeven te) houden met zijn verblijfspositie. Hij zal in aanmerking (kunnen) komen voor alle mogelijkheden die er voor de Nederlandse gedetineerde of ex-gedetineerde zijn. Bij de behandeling van de strafzaak is het belangrijk dat de advocaat de rechter heel duidelijk maakt dat de gevolgen van de hoogte van een straf in combinatie met de verblijfsduur verstrekkend kunnen zijn. Een te hoge straf kan leiden tot ongewenstverklaring en beëindiging van het verblijf in Nederland. Een rol speelt dan dat hoe langer iemand (een) verblijf(svergunning) heeft in Nederland, hoe hoger de straf moet zijn om ongewenst verklaard te worden. Voor de EU onderdaan gelden

nog zwaardere eisen om tot een ongewenstverklaring te kunnen komen. Is een vreemdeling voor meerdere misdrijven veroordeeld, dan kan hij ook weer sneller ongewenst verklaard worden. Aan de hand van de zogenaamde “glijdende schaal” kan berekend worden of de vreemdeling dat risico loopt op een ongewenstverklaring. De rechtmatige vreemdeling die ongewenst verklaard is, kan in principe in aanmerking komen voor (het uitvoeren) een taakstraf, reclasseringstoezicht, en voorwaardelijke invrijheidstelling Hij loopt wel een risico; immers met zijn aanwezigheid in Nederland begaat hij al een strafbaar feit. Alle betrokken instanties zullen dan niet gauw overgaan tot het opleggen van een taakstraf, dan wel uitvoering geven aan een taakstraf of reclasseringstoezicht dan wel de vreemdeling in aanmerking laten komen voor voorwaardelijke invrijheidstelling. De ongewenst verklaarde vreemdeling moet van de overheid met de meeste spoed z´n biezen pakken en uit Nederland verdwijnen.

De illegaal: het haasje! Na strafrechtelijke detentie meestal vreemdelingenbewaring

Even afgezien van het feit dat illegaal Mr. Pascal Lodder

verblijf strafbaar wordt, is de illegaal vaak het haasje. Wordt de illegaal aangehouden voor een bagatel feit, dan wordt hij meestal meteen daarna overgedragen aan de vreemdelingenpolitie om voor onbepaalde tijd (maximaal 18 maanden) in vreemdelingenbewaring te gaan. Indien de illegale vreemdeling in verzekering wordt gesteld, vervolgens in voorlopige hechtenis komt en uiteindelijk een gevangenisstraf opgelegd krijgt, zal hij tijdens de detentieperiode naar alle waarschijnlijkheid een bezoekje kunnen verwachten van de vreemdelingenpolitie. De vreemdelingenpolitie zal kenbaar maken dat hij na het uitzitten van zijn straf in (vreemdelingen)bewaring zal worden gesteld. Meestal wordt de vreemdeling kort voor de afloop van de strafrechtelijke detentie overgeplaatst naar een detentiecentrum en in bewaring gesteld. In feite komt bijna iedere illegale vreemdeling vanuit het strafrecht altijd in vreemdelingenbewaring terecht. Illegaal verblijf: mogelijkheid van een taakstraf? Vervroegde invrijheidstelling? Reclasseringstoezicht? Hiervoor heb ik kort geschetst wat de gang in veel gevallen is vanuit het strafrecht naar het vreemdelingrechtelijk traject.het vreemdelingrechtelijk traject. De Aanwijzing taakstraffen (2011A019) geeft bijvoorbeeld expliciet aan dat illegale vreemdelingen niet voor een taakstraf in aanmerking komen: “Deze contra-indicatie wordt versterkt door het feit dat een illegale vreemdeling zich niet met een volgens de Wet op de identificatieplicht geldig identiteitsbewijs kan identificeren. Stichting Reclassering Nederland (SRN) kan dan niet vaststellen of degene die de taakstraf gaat uitvoeren ook degene is die de taakstraf opgelegd heeft gekregen. Indien degene die de taakstraf gaat uitvoeren een ander is dan de persoon die de taakstraf opgelegd heeft gekregen, stuurt SRN de zaak terug naar het OM ter verdere afdoening. Als uitzondering op de regel is

soms een op de persoon toegesneden voorziening mogelijk. Te denken valt bijvoorbeeld aan vreemdelingen die van legaal naar illegaal veranderen”.

Voorwaardelijke invrijheidstelling

De voorwaardelijke invrijheidstelling kan struikelen over art.15a lid 1 Sr. Hierin staat dat de veroordeelde, voor zover aan de voorwaardelijke invrijheidstelling bijzondere voorwaarden als bedoeld in het tweede lid worden gesteld, ten behoeve van het vaststellen van zijn identiteit medewerking verleent aan het nemen van een of meer vingerafdrukken of een identiteitsbewijs als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht ter inzage aanbied. Nu staat van een illegaal de identiteit niet vast (tenzij er een procedure is geweest, de identiteit niet omstreden is en de vreemdeling illegaal is geworden na de procedure door in het land te blijven), dus hebben vingerafdrukken ook niet zoveel zin om de identiteit vast te stellen. Hij beschikt (veelal) ook niet over een paspoort of ander identiteitsbewijs. Maar ook het probleem zoals hierboven aangegeven in de Aanwijzing taakstraffen speelt natuurlijk ook een belangrijke rol. De Reclassering zal dit naar alle waarschijnlijkheid ook blokkeren omdat de vreemdeling zich niet bij de reclassering kan identificeren. Daarbij moet de vreemdeling over een gba-adres beschikken en een illegale vreemdeling kan zich niet in de gba laten opnemen.

Conclusie

Omdat er zoveel haken en ogen aan het opleggen en uitvoeren van een taakstraf, reclasseringstoezicht dan wel de voorwaardelijke invrijheidstelling zitten zal de rechter veelal volstaan met het opleggen van een - deels onvoorwaardelijke - gevangenisstraf. Al het andere is mogelijk maar de animo om dit toe te staan, is niet groot. Mr. P. G.M. Lodder is verbonden aan Aartsen Hekman Lodder Advocaten, Van Asch van Wijckskade 31, 3512 VR Utrecht, 030-2302060

Se habla Español / Ta papia Papiamentu www.mandersadvocaten.nl Tel. 010 - 476 30 60


12

BonjoBajesBulletin december 2011

Nazorg gedetineerden Amsterdam goed op de rails maar,

N E E M Z E L F A C T I E ! Vraag om ondersteuning als je problemen hebt of verwacht Op gebied van Nazorg gedetineerden zijn in het Amsterdamse leuke ontwikkelingen te melden in het afgelopen jaar. De doorbetaling van huren van gedetineerden tot aan eerste vonnis (en soms ook nog daarna) verloopt een stuk soepeler dan voorheen. Er zijn gelijkluidende regels en procedures doorgevoerd over de hele stad. De gedetineerde moet wel zelf de formulieren aanvragen bij DWI (dus bijv. Bonjo kan ze niet toesturen), en natuurlijk is er een weegprocedure dan wel ja dan wel nee. Elke gedetineerde heeft toch zijn eigen achtergrond en geschiedenis. Verder is de schuldhulpverlening (70 % procent van de gedetineerden gaat met schulden de bajes in) al BINNEN de gevangenis opgestart. Er is en wordt gretig gebruik van gemaakt. Schulden zijn meestal de oorzaak van crimineel gedrag en oorzaak van recidive. Ook is er een overzichtelijke brochure gemaakt over nazorg detentie voor Amsterdammers die via de MMD in de gevangenis wordt verstrekt. Dat gaat over de leefgebieden wonen, werk/inkomen, aansluitende zorg. Met adressen en wijze van aanpak. Huisbewaring, dus legaal onderverhuur tijdens detentie, wordt expliciet genoemd en Bonjo wordt aangemerkt als bemiddelaar. Dat is mogelijk gemaakt door een projectsubsidie toegekend door de Amsterdamse gemeenteraad bij motie. Bonjo hoopt dat deze projectsubsidie ook in 2012 doorloopt. Over de nazorg aan en reïntegratie van ex-gedetineerden heeft Bonjo Bajes Bulletin een aantal vragen voorgelegd aan wethouder Eric van der Burg. Dit collegelid namens VVD heeft in zijn uitgebreide portefeuille ook Zorg en Welzijn. En daar valt ook de nazorg gedetineerden onder. Hier-

onder de vragen en de antwoorden. Amsterdam is de ‘hofleverancier’ van de bajesbevolking.

Wethouder Van der Burg: ‘Meerderheid Amsterdamse ex-gedetineerden heeft nauwelijks problemen’ (!?)

1. De basale voorwaarden voor een re-integratie waaraan voldaan moet zijn, zijn: onderdak, minimaal maatschappelijke opvang. Hoe is dit geregeld op dit moment indien de gedetineerde zijn onderdak niet (meer) heeft? Welke middelen (kamers/opvang) zijn hiervoor beschikbaar.

Antwoord: Als het gaat om nazorg op het gebied van huisvesting maar ook op andere levensgebieden is het belangrijk dat de gedetineerde zelf actie onderneemt als hij of zij vermoedt dat er na detentie problemen zijn op het gebied van huisvesting. Gedetineerden zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor het regelen van allerlei zaken die nodig zijn om het leven na detentie weer op te pakken. Daarbij kan hij of zij gebruik maken van allerlei hulp en ondersteuning, zoals de medewerkers maatschappelijke dienstverlening in detentie of de mensen van de frontoffice nazorg detentie van de gemeente. Maar ook hier moet de gedetineerde zelf het initiatief nemen om hulp en ondersteuning te vragen.

Nazorg: hulp bij schuldsanering.

Deskundige hulp in moeilijke tijden. Wij zijn er voor u!!!

De meerderheid van de Amsterdammers hebben echter geen of nauwelijks problemen na detentie. Bijna 50% van alle Amsterdamse gedetineerden verlaat binnen een maand weer de inrichting en 84% van alle Amsterdamse gedetineerden verlaat de PI weer binnen 6 maanden.Deze groep gaat in principe gewoon weer terug naar de huisvestingsituatie waarin zij woonden voorafgaand aan detentie. Als een gedetineerde met een zelfstandige huurwoning geen mogelijkheden ziet de huur door te betalen kan hij of zij een beroep doen op de Bijzondere Bijstand en kan de huur voor maximaal 6 maanden worden betaald. Amsterdammers die langer dan 6 maanden in detentie verblijven en die een zelfstandige huurwoning hebben moeten contact opnemen met hun verhuurder over de mogelijkheden die er zijn om de huurwoning te behouden. Huisbewaring is één van de opties. Het regelen hiervan is verantwoordelijkheid van huurder en verhuurder. Ondanks deze mogelijkheden gebeurt het dat iemand toch een huisvestingsprobleem heeft of gaat krijgen na detentie omdat bijvoorbeeld de ouders of een partner van de gedetineerde niet meer wil dat iemand terugkeert naar de huisvestingssituatie die hij/ zij had voorafgaand aan detentie. Dan geldt ook hier dat hoe sneller de gedetineerde zelf hulp inschakelt van een hulpverlener in detentie of van de gemeentelijke frontoffice er gezocht gaat worden naar een oplossing. Dat kan dan bijvoorbeeld tijdelijke opvang zijn in opvangvoorzieningen zoals bij Stichting Exodus, Stichting Stek of Stichting Tussenfasehuis. Bij deze instellingen staan er soms bedden leeg omdat er geen aanmeldingen zijn voor opvang. Daarnaast is er zelfs de

Gespecialiseerd in bescherming van burgers tegen de overheid. Of het nu om strafrecht gaat, problemen met de verhuurder, of problemen met uw uitkering: veertien vakkundige advocaten staan voor u klaar. Ieder met een eigen specialisme, allen hebben hart voor de zaak, uw zaak. Crooswijksesingel 34 3034 cj Rotterdam telefoon 010 465 09 66 www.advokatenkollektief.com info@advokatenkollektief.com

Advokatenkollektief Rotterdam

Brugstraat 41 te Roosendaal www.strakadvocaten.nl  0165 391007

mogelijkheid dat met behulp van de hulpverleners een gedetineerde met voorrang een woning kan aanvragen bij de gemeente.

2. In welke mate (dus getallen) heeft de nazorg hieraan moeten voldoen en kunnen voldoen? Oftewel hoeveel hebben zich hiervoor gemeld aan het IJsbaanpad? Antwoord: De gemeente heeft voor de nazorg specifiek een loket geopend en er is een nauwe samenwerking gestart met alle PI’s in Nederland. Dit om te voorkomen dat elke gedetineerde na detentie naar allerlei verschillende loketten moet om hulp en ondersteuning te krijgen. Bij dit loket kan elke gedetineerde terecht met vragen en hulp als het gaat om zorg, huisvesting, uitkering, schuldhulpverlening, werk en scholing en ID-bewijzen. Alle vragen die een Amsterdammer heeft kan hij stellen aan de medewerkers maatschappelijke dienstverlening die in elke PI aanwezig zijn en vervolgens wordt er samen met de frontoffice gezocht naar een oplossing. Als het nodig is komen de medewerkers van de frontoffice zelf naar de inrichting om samen met de gedetineerde te zoeken naar antwoorden op zijn of haar vragen en problemen. De inzet is dat er al zoveel mogelijk tijdens detentie wordt gedaan om de terugkeer naar de stad makkelijk en soepel te laten verlopen. Er zijn echter gedetineerden die hun detentieperiode niet gebruiken om de ondersteuning te vragen bij hun terugkeer na de stad. Er zijn ook gedetineerden die geen problemen verwachten als zij de PI gaan verlaten maar waarbij blijkt dat er toch problemen zijn. Deze Amsterdammers melden zich dan meteen na detentie of als ze al maanden uit detentie zijn bij het IJsbaanpad. Dat is dan in principe al te laat. Uiteraard word je ook dan geholpen maar ik wil iedere Amsterdammer in detentie adviseren om vanaf het moment dat je vastzit te werken aan je terugkeer en hulp te zoeken.

Amsterdamse wethouder Eric van der Burg: eigen verantwoordelijkheid voorop bij gedetineerden.

Naast het instellen van een frontoffice is de gemeente ook een experiment gestart om al tijdens detentie aan de slag te gaan met gedetineerden die schulden hebben. Het is vaak niet mogelijk om tijdens detentie al schulden af te lossen. Wel is het mogelijk om al tijdens detentie te inventariseren hoeveel schulden iemand heeft en bij wie. Al het voorwerk kan al tijdens detentie worden gedaan zodat meteen na detentie goede afspraken gemaakt kunnen worden over een aflossingsregeling. Ook op het gebied van arbeidstoeleiding zijn er samen met het Rijk initiatieven ontwikkeld om al tijdens detentie stappen te ondernemen om na detentie meteen aan de slag te gaan. Voor gedetineerden die geen ID hebben zijn er al langere tijd mogelijkheden om tijdens detentie een nieuw ID bewijs te krijgen en wat ik al heb genoemd zijn er verschillende mogelijkheden om een woning niet te verliezen of meteen na detentie een dak boven het hoofd te hebben. Voor alle Amsterdammers in detentie is er een folder gemaakt waarin alles nog eens duidelijk staat beschreven. Deze folder is in de PI te krijgen bij de medewerkers maatschappelijke dienstverlening. 3. Er is een inkomen nodig uit werk of uitkering om direct na ontslag uit

GEDREVEN EN GESLEPEN www.jstwadvocaten.nl

JSTW Advocaten is een jong en ambitieus kantoor dat begin 2011 is opgericht door Marije Jeltes, Pim Scholte, Pelle Tuinenburg en Niels van Wersch. Na allemaal jarenlange ervaring te hebben opgedaan bij diverse toonaangevende strafrechtkantoren in Amsterdam werd het tijd op eigen benen te staan. Ons kantoor richt zich op de strafrechtpraktijk in al haar facetten. Iedereen kan bij ons terecht. Omvang van de zaak of draagkracht van een cliënt is in de regel niet van belang. Waar wij strafrechtelijke vervolging kunnen voorkomen, zullen wij dit doen. Waar die vervolging een gegeven is, zullen wij u gedurende de strafzaak en ook daarna van de best mogelijke bijstand voorzien. Iedere zaak is voor ons even belangrijk en alleen een optimaal resultaat is voor ons goed genoeg.

Van Baerlestraat 146, 1071 BE Amsterdam T +31 (0) 20 5703880 F +31 (0) 20 2581134 M +31 (0) 624914004 info@jstwadvocaten.nl


13

BonjoBajesBulletin december 2011 detentie in het eerste levensonderhoud te voorzien. Hoeveel ex-gedetineerden hadden een uitkering nodig; hoe snel kon deze worden verstrekt. In verband daarmee: hoe verloopt de informatievoorziening tussen gevangeniswezen (mmd) en de gemeentelijke contactpersonen nazorg hierover. Kan er adequaat worden gehandeld op basis van deze informatie? Er zal duidelijk verschil zijn tussen kort- en langer gestraften. Antwoord: Tussen de inrichtingen en de frontoffice nazorg detentie vindt de informatie-uitwisseling plaats via het Digitale Platform Aansluiting Nazorg (DPAN). Via dit systeem wordt alle informatie tussen de inrichting en de gemeente uitgewisseld die de overgang van detentie naar de stad moet vergemakkelijken. Het gaat dan om informatie op de gebieden waarop nazorg wordt geboden, n.l. identiteitsbewijs, werk/inkomen, huisvesting, schulden en zorg. Voor Amsterdammers in detentie die nog een strafrestant hebben van meer dan 4 weken kunnen we actief nazorg bieden. Dat wil zeggen dat we al tijdens detentie een aantal zaken in werking kunnen stellen die nodig zijn voor een goede re-integratie na detentie. Aan gedetineerden met een strafrestant korter dan 4 weken is het lastig om al tijdens detentie goede nazorg te bieden. In de praktijk betekent het dat meestal tijdens het verblijf in

detentie een afspraak direct na detentie gemaakt kan worden met b.v. DWI. Inwoners met een uitkering bij DWI hoeven, als ze korter dan 8 weken in detentie verblijven, niet opnieuw een uitkering aan te vragen. De uitkering wordt opgeschort en is weer snel opgestart. Wel wordt natuurlijk bekeken of de klant aan het werk kan. Er is een (Amsterdams) casuïstiekoverleg in het Veiligheidshuis voor de complexe nazorgklanten. Hier nemen in elk geval DWI, GGD en WZS aan deel. Met de inrichtingen waar de meeste Amsterdammers verblijven zijn de contacten het grootst. Dit geldt zeker voor de PI’s in Amsterdam waar de GGD en DWI al jaren lang ook binnen de inrichtingen komen en samen met de PI en de gedetineerde kijken wat goed voor hem of haar is. Met de PI’s buiten de stad is er ook nauw contact en reizen medewerkers van de frontoffice naar de betreffende PI om de plannen voor terugkeer al uit te voeren. Dit geldt zeker voor Amsterdammers waar de stad erg in geïnteresseerd is, zoals criminele Amsterdammers die behoren tot de Top 600. Voor deze veelplegers worden plannen gemaakt zodat zij weer verantwoordelijkheid kunnen nemen voor een verantwoordelijke en zelfstandig bestaan in de stad zónder het plegen van misdrijven. Bij het maken van deze plannen maakt het niet uit of iemand wel of niet in detentie

Nazorg: hulp bij huisvesting.

KALBFLEISCH A D V O C A T E N Mr. B.K.M. Fritz is strafrechtspecialist en hij mag zich als zodanig routinier noemen. Ook overleverings- en uitleveringszaken behoren tot zijn specialisme. Hij staat in strafzaken zijn cliënten bij voorkeur op pro deo basis terzijde in de wetenschap dat gedetineerden het niet breed hebben. Gedempte Oude Gracht 60 2011 GT Haarlem Telefoon 023 532 51 77 Fax 023 531 84 41

bkmfritz@kalbfleisch.nl

a d v o c a t e n Bereikbaar zijn wanneer u belt? Goede kennis van uw dossier en de wet? Op de hoogte zijn van de ontwikkelingen op het gebied van het strafrecht? Tot het uiterste gaan?

Dit vinden wij vanzelfsprekend. Daarom adverteren wij er niet mee.

mr. A.M.G. Wolffs M 06 55756607

Oosteinde 13-1, 1017 WT Amsterdam Telefoon 020 7370172

mr. N.F. Hoogervorst M 06 83705186

zit. Deze plannen worden uitgevoerd, ongeacht of iemand in detentie zit. Tot slot is er met de 3 PI’s in NoordHolland (Haarlem, Heerhugowaard/ Alkmaar en Hoorn/Zwaag) een casuïstiekoverleg gestart om na te gaan op welke wijze en op welke gebieden de samenwerking tussen de PI’s nog beter kan en daarmee de terugkeer van Amsterdammers naar de stad nog beter kan verlopen. 4. Kan aansluitende zorg worden gerealiseerd bij gebleken indicatie. Is hier extra inzet voor nodig? Antwoord: Ook voor gedetineerden die aansluitend aan detentie gespecialiseerde zorg, zoals psychiatrische en verslavingszorg nodig hebben is dit mogelijk als ook dit tijdig wordt besproken met de frontoffice, i.c. de GGD. Daar waar mogelijk bezoekt de GGD de gedetineerden in de inrichting waar hij of zij verblijft om met de gedetineerde te bespreken welke zorg precies nodig is. De afgelopen jaren zijn er belangrijke verbeteringen op het gebied van zorg doorgevoerd in detentie en de aansluiting op de zorg buiten detentie. Uitgangspunt daarbij is dat een detentieperiode geen onderbreking mag zijn van de zorg die iemand nodig heeft, of dit nu in detentie of buiten detentie is. 5. FINANCIERING: Moet de gemeente Amsterdam de nazorg gedetineerden alleen financieren of is er nog uitzicht op verlenging van de (deel)financiering van het rijk? Hoe hoog zijn de geschatte , begrote, uitgegeven en ontvangen bedragen? Is de WMO hiervoor ook aanspreekbaar? Antwoord: Voor 2012 en 2013 krijgt de gemeente nog incidentele middelen van het Rijk om de coördinatie van de nazorg te verbeteren. Deze middelen zijn niet bedoeld voor realiseren van allerlei voorzieningen. De middelen die de gemeente de komende 2 jaar gaat krijgen zijn aanzienlijk lager dan de middelen die de gemeente in 2011 heeft ontvangen. Voor 2011 kreeg Amsterdam € 800.000,-. Voor 2012 en 2013 € 300.000,- per jaar. De bezuiniging betekent dat ook wij

Nazorg: hulp bij vinden van werk.

moeten stoppen met het financiering van een aantal activiteiten. De middelen die we krijgen zullen worden ingezet om de gemeentelijke frontoffice nazorg detentie te continueren. 6.Wilt u nog eens uiteenzetten wat de waarde is van de investering in nazorg gedetineerden? Wegen de sociale en maatschappelijke kostenbesparing op tegen de financiële inspanningen? Antwoord: De waarde van de nazorg ligt in het feit dat gedetineerden, DJI en gemeente samen al tijdens een detentieperiode een basis kunnen leggen voor een goede terugkeer naar de samenleving en dat hierdoor de kans op recidive wordt verkleind. Lukt dit en komt iemand niet meer in aanraking met politie en justitie dan is dat uiteraard winst voor iedereen. Voorwaarde en uitgangspunt is echter wel dat een gedetineerde zelf verantwoordelijk is voor zijn/haar terugkeer naar de samenleving en daarmee dat van hem of haar een actieve inzet wordt gevraagd om ervoor te zorgen dat zijn of haar leven weer goed op de rails komt. 7. CONTRACTEN:De gemeente Amsterdam besteedde in het afgelopen jaar contracten aan voor begeleiding van ex-gedetineerden. Voor welk aantal gedetineerden kon dit gedaan worden? Hoeveel ‘ aannemers’ waren er? Hoe zijn de ervaringen er mee? Wordt dit gecontinueerd? Zijn er plekken voor dagbesteding/ arbeid voor bepaalde groepen ex-gedetineerden?

Antwoord: DWI heeft in de afgelopen periode twee pilots uitgevoerd. Eén voor extra begeleiding aan (ex-) gedetineerde vrouwen en één aan extra ondersteuning bij de terugkeer van (ex-) gedetineerde mannen. Beide pilots zijn inmiddels beëindigd en worden ook niet gecontinueerd. In de praktijk bleek dat de beschikbare plaatsen niet allemaal bezet werden en daarnaast bleek dat sommige (ex-) gedetineerden al tijdens het begeleidingstraject de pilot verlieten. Het intensiveren van de contacten met de PI’s, het ingestelde casuïstiek overleg tussen de frontoffice en de PI’s in Noord-Holland, het onderhouden van persoonlijke contacten met alle PI’s waar Amsterdammers verblijven en door uitbreiding van hulp tijdens detentie, zoals op het gebied van schuldhulpverlening proberen zoveel mogelijk Amsterdammers in PI’s te bereiken en hen die hulp te geven die zijn nodig hebben. Wat werk en dagbesteding betreft zijn er naast initiatieven die er al zijn geen specifieke dagbestedingsprojecten of arbeidsplaatsen uitgebreid. De stad biedt voldoende mogelijkheden om gedetineerden te helpen om terug te keren naar de arbeidsmarkt. Mocht er in de toekomst aanvullend aanbod nodig zijn dan zal ik daar zeker naar kijken. Maar dit geldt niet alleen voor arbeid of dagbesteding, dit geldt voor alle activiteiten die terugkeer naar de samenleving kunnen vergemakkelijken.


14 Column

DEZE VUIST OP DEZE VUIST De weg was duidelijk afgezet geweest: knipperlichten naast een roodwit gestreept hek met daarop een verkeersbord, dat aangaf dat de rijrichting verboden was. Daarachter waren twee wegwerkers bezig met het openbreken van het wegdek. De automobilist die het verbodsbord negeerde en probeerde om langs de werkzaamheden langs te schieten, zei achteraf: “Ik bweet ook wel dat ik op dat punt bfout zat, dat bgeef ik ook poe, maab ik had een haabstklus vo’ bijn baas en dacht dat het bwel kon als ik voobzichtig zou wijden”. Door twee dikke lippen en enkele losse voortanden was hij slecht verstaanbaar. Of hij nu voorzichtig had gereden of niet, de wegwerker die op dat moment op de shovel zat, vond dat de automobilist ter plekke moest worden gecorrigeerd. Hij zwaaide zijn machine in de richting van de auto, die een aanrijding alleen wist te voorkomen door een wilde ruk aan het stuur te geven. Hij parkeerde zijn auto dertig meter verderop, stapte uit en ging woedend verhaal halen bij zijn belager. Een grofgebekte scheldpartij volgde. De collega-wegwerker liep op het ruziemakende duo toe en beet de automobilist toe om op te zouten. Dat kwam hem op een stomp tegen zijn borstkas te staan. “Ik waakte hem wel” zei de automobilist achteraf, “maar bwolgens mij biet zo hawd, want hij beef gewoon staaw. Toen nam ik een bokshouding aan en dat bwas het laatste bat ik mij hewinner”. De wegenbouwer vertelde de politie ruiterlijk en to-the-point wat er verder was gebeurd. “Eén klap, op zijn smoelwerk. Hij ging meteen neer”. Het kwam de wegwerker op vervolging voor mishandeling te staan. Zijn advocaat deed een beroep op noodweer, maar zowel rechtbank als (in hoger beroep) het Gerechtshof verwierpen dat verweer. Het Hof vond wel dat er sprake was van belaging en dus van een recht op zelfverdediging, maar vond het ingezette middel te zwaar. Volgens de appélrechter was niet gebleken van een noodzaak om met een gebalde vuist krachtig tegen het gezicht van de automobilist te slaan om zichzelf te ontzetten. Aan de eis van een proportionele verdediging was daarom niet voldaan en dus was de verdachte strafbaar. Op advies van zijn advocaat tekende de veroordeelde beroep in cassatie aan. De Hoge Raad toonde zich kritisch over de uitspraak van het Hof. Volgens de Hoge Raad moet een rechter, als een beroep wordt gedaan op noodweer, zelf onderzoeken of aan de voorwaarden daarvan wordt voldaan. De vraag of er sprake is van een noodzakelijke verdediging, valt niet in zijn algemeenheid te beantwoorden. Daarvoor zijn de omstandigheden van het geval bepalend. En die omstandigheden had het Hof onvoldoende duidelijk in de motivering genoemd. De Hoge Raad vond ook, dat het Hof een te streng criterium had gebruikt voor het toegepaste geweld. Niet of de vuistslag noodzakelijk was, maar of het ‘verdedigingsmiddel’ wel of niet in een redelijke verhouding stond tot de ernst van de aanval, moest bepalend zijn. Eindoordeel: een motiveringsgebrek. Het Hof moest de zaak overdoen. Weg werk.

BonjoBajesBulletin december 2011

TBS-KLINIEKEN TREKKEN ZICH NIETS AAN VAN RECHTERS Advocaat Wim Anker staat veel tbs’ers bij. Anker maakt zich zorgen over de lange behandelduur van tbs. ‘Ik ben dertig jaar advocaat en ben al die tijd betrokken bij verlengingszittingen rond tbs-gestelden. In al die dertig jaar heb ik nog nooit meegemaakt dat een kliniek adviseerde om onvoorwaardelijk met de tbs te stoppen.’ Volgens Anker kampen tbsklinieken met capaciteitsproblemen en worden afdelingen gesloten. ‘Rond twee cliënten doet zich nu de bijzondere situatie voor dat de rechtbank expliciet in de beslissing heeft opgenomen dat de resocialisatie voortvarend ter hand moet worden genomen. Dat gebeurt niet zo vaak, maar kennelijk vond de rechter het nodig om in deze beide gevallen een signaal af te geven. Frappant is vervolgens dat de tbs-kliniek hier niets mee doet. Die blijft gewoon haar eigen koers varen en trekt zich helaas niets aan van de rechterlijke uitspraak.’

Debat

Er is volop debat over de toekomst van de TBS-maatregel. Onder andere naar aanleiding van de nieuwe documentaire van Ditteke Mensink:

Tony - een observatie in het Pieter Baan Centrum. Of men er uit zal komen? Bonjo Bajes Bulletin volgt de ontwikkelingen.

NIEUWE CENTRA PSYCHIATRISCHE ZORG GEDETINEERDEN ‘BOVEN VERWACHTING’ In 2009 werden vijf nieuwe centra voor psychiatrische zorg aan gevangenen ingericht. In gevangenissen in Amsterdam, Scheveningen, Vught, Zwolle en Maastricht werden bijna 700 plaatsen ingericht voor gedetineerden die psychiatrische zorg nodig hebben. De Inspectie voor de Gezondheidszorg bezocht deze PPC (Penitentiaire Psychiatrische Centra) en toonde zich tevreden over de wijze van zorgverlening. In de PPC mag dwangmedicatie worden toegepast, waar dat in andere inrichtingen minder gemakkelijk gaat.

Het aantal gevangenen met psychiatrische ziekten neemt al jaren toe. Ongeveer tien procent van de gevangenen heeft psychiatrische zorg nodig. Vaak gaat het om mensen met schizofrenie, een verslaving en/of een verstandelijke beperking, die weigeren medicijnen te slikken. Met hun behandeling en nazorg moet voorkomen worden dat patiënten door hun stoornis steeds opnieuw een misdrijf begaan. Of de centra de recidive inderdaad terugdringen, wordt later onderzocht. Volgens de zorginspectie functioneren de centra tot nu toe ‘boven verwachting’. Wel is het ontbreken van ‘een

[ ]

integraal en goed toegankelijk patiëntendossier’ nog een probleem. In een reactie aan de Tweede Kamer stelt staatssecretaris Fred Teeven te streven naar elektronische patiëntendossiers in 2013. Hij concludeert dat de centra ‘een goed zorgklimaat’ bieden voor gevangenen met een psychiatrische stoornis. De centra staan los van de Penitentiaire Forensische Centra (PFC).

Ron Booij, strafpleiter

UW DOELGROEP LEEST BONJO BAJES BULLETIN Adverteren is zinvol. Daarnaast schrijf een wetenswaardig artikel, column of vraag om een interview. Bel Tien königs 06 516 87 502 / 0345 54 92 36 of mail tien@bonjo.nl Mr LHJM van Mierlo, advocaat - specialist in strafzaken • Persoonsgericht éénmanskantoor dat regelmatig scoort • Als u verdachte bent, is de hele wereld tegen u - behalve Van Mierlo • Ook voor elke andere zaak met een strafrechtelijk tintje • Treedt op door het hele land • Voornamelijk op toevoegingsbasis

Klappenberg 29, 4873 NN Etten-Leur. Telefoon 06 22472853. Fax 076 5089395 E-mail info@mierlo-advocaat.nl / Website www.mierlo-advocaat.nl

GA VOOR SPOED NAAR www.strafzaken.nl telefoon 073 614 86 64


15

BonjoBajesBulletin december 2011

Deelnemers tbs-studiedag kritisch over documentaire PBC

‘TONY– EEN OBSERVATIE IN HET PIETER BAAN CENTRUM’ Voor het eerst in de geschiedenis werd de zeven weken durende observatieperiode van een verdachte van een ernstig misdrijf in het Pieter Baan Centrum (PBC) op beeld vastgelegd. Tijdens het Nederlands Filmfestival 2011 toonde regisseur Ditteke Mensink haar nieuwe documentaire ‘Tony – een observatie in het Pieter Baan Centrum’. De tbs-studiedag op woensdag 28 september 2011 bood het deelnemend publiek de kans in het hart van het forensisch centrum te kijken. Nooit eerder liet dit fort pottenkijkers toe. Een eyeopener, zelfs voor professionals, concludeerde het merendeel van de ruim 130 aanwezigen. Na de film ging Humanitasvrijwilliger (en ex-tbs’er) Peter onder leiding van dagvoorzitter Rob Trip in debat met de aanwezige panelleden. Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, mr. Fred Teeven opende de bijzondere studiedag. De totstandkoming van deze documentaire duurde ruim vijf jaar. In 2006, toen door fusie het Nederlands Instituut Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP, in de volksmond Pieter Baan Centrum) tot stand kwam, ontstond het idee voor maken van deze documentaire. Al met al reden voor de bewindsman om bij de start van de bijzondere dag te zijn. “Tbs is een goed stelsel”, vindt Teeven. “Ik sta open voor kritiek voor wat betreft de speelruimte die ik heb. Hierbij wil ik draagvlak behouden en blijven investeren in een verantwoorde uitvoering waarin óók aandacht is voor slachtoffers en hun nabestaanden.”

Publiek unaniem lovend

De intrigerende en bijzonder mooi verfilmde documentaire neemt de kijker mee achter de schermen van de vesting die tot nu onbereikbaar was. Het feit dat een echte observatie in het PBC is verfilmd, lijkt af en toe door de natuurlijke manier waarop dit gedaan is fictie. Gedurende de observatieperiode wordt steeds meer duidelijk dat er iets ernstigs aan de hand is met Tony. De stoornissen blijken uiteindelijk invloed te hebben gehad op het handelen van de man ten

tijde van de delicten. Geen makkelijk te klaren klus voor de onderzoekers, elk detail van de observandus wordt gewikt en gewogen. Ondanks de zware problematiek en de voor Tony mogelijk negatieve afloop, zijn er in de documentaire een aantal bijna galgen humoristische momenten. Vooral door de manier waarop Tony uit de hoek komt. Deze scenes doorbreken de bijna doodse stilte gedurende de filmvertoning. Over de kwaliteit is het publiek unaniem lovend: schitterend, geweldig, intrigerend. Ditteke Mensink is erin geslaagd op bijzondere wijze te filmen wat tot nu onmogelijk was.

Een geamputeerd been groeit niet meer aan

Medisch directeur Ronald Rijnders van het NIFP, noemt het duidelijk zichtbaar worden van de onderlagen, zoals die vaak gevonden worden bij mensen als Tony, positief. “De ploeterstrijd van de deskundigen in de documentaire illustreert dit prachtig”, aldus Rijnders. “De samenleving moet erop vertrouwen dat tbs behandeling recidive doet verminderen. De stoornis van een mens kun je vaak niet weghalen, het risico op herhaling van een misdrijf mogelijk wel.” Beveiliging is de afgelopen jaren steeds groter onderwerp van discussie en op Bij-

Aan de tafel dagvooorzitter Rob Trip en ook ex tbs’er én vrijwilliger van Humanitas, Peter. Verder aan tafel Benedicte Ficq (advocaat), Damiaan Denys (psychiater), Eric Bakker (vice-president gerechtshof Den Haag), Ronald Rijnders (forensisch psychiater NIFP), Miriam van der Mark (advocaat-generaal ressortsparket Arnhem/Leeuwarden), Karin ten Brinck (behandeldirecteur FPC Veldzicht. Zzij vormden het panel voor het debat en beantwoordden later de vragen uit het publiek. (Foto Marion Brepoels)

het moment dat iemand op verlof gaat is dit zeer zorgvuldig getoetst. ‘We zoeken altijd naar een schuldige, maar mensen moeten leren accepteren dat we soms niemand verantwoordelijk kunnen stellen en dat sommige mensen gangsters zijn’, vindt afdelingshoofd Psychiatrie van het Amsterdam Medisch Centrum Damiaan Denys. Het doel van behandeling is een tbs’er om te leren gaan met zijn stoornis. Zodanig dat hij de keuze kan maken om geen delict meer te plegen. Een van de aanwezige psychiaters uit het publiek illustreerde dit op bijzondere wijze. Ze benoemt dat de maatschappij van geen enkele behandelaar verwacht dat hij het geamputeerde been van een patiënt kan laten aangroeien. Toch verwacht diezelfde maatschappij kennelijk wel dat een tbs’er de kliniek pas mag verlaten als hij stoornisvrij is. Het is de verantwoordelijkheid van de behandelaars om voor een tbs’er een ‘prothese’ te ontwikkelen die een veilige terugkeer garandeert. Dat is waar beeldvorming voor de maatschappij over dit onderwerp op gericht moet worden.

Professionele verontwaardiging

Staatssecretaris Teeven opende de TBS- studiedag. Bij hoge uitzondering.

Advocaat Bénédicte Ficq zegt dat tijdens het kijken naar de documentaire haar professionele verontwaardiging enorm is gevoed. Zowel het PBC als de advocaat heeft volgens haar de veiligheid van Tony niet gewaarborgd. “Is deze man gezien zijn stoornis capabel om de beslissing te nemen om

Blijf niet vastzitten aan uw toegewezen advocaat! Wilt u worden bijgestaan door een strafrechtspecialist? Neem contact op met mr. Mathieu van Linde en informeer vrijblijvend naar de mogelijkheden: 050-3113001.

Blokzijl Advocaten Lopende Diep NZ 1 9712 NV Groningen

Volgens true crime magazine Koud Bloed één van de 10 beste jonge topadvocaten.

www.strafrechtadvocaatgroningen.nl

mee te werken aan deze film? Ik vind van niet, Tony kan de consequenties van zijn keuze niet overzien. De documentaire kan mogelijk een negatieve rol gaan spelen bij bijvoorbeeld toekomstige verlengingszittingen”, oppert Ficq. Ze vraagt zich zelfs af of de geheimhouding en functionaliteit in deze niet geschonden is. Tony is onder andere gediagnosticeerd met een narcistische persoonlijkheidsstoornis. De camera voedt als het ware zijn stoornis legt ze uit. Zij vindt dat zijn advocaat meewerken aan deze documentaire niet had moeten toelaten. De advocaat van Tony, Petra Breukink, ging tijdens het debat de discussie met Ficq aan en oppert dat niet alles wat aan de film vooraf ging tot uitdrukking komt. Zij hoopt dat dit, mogelijk door een proloog of epiloog, aan de televisieversie voor het grote publiek zal worden toegevoegd.

Kritische vragen

Emeritus pastor en deelnemer, mevrouw Van der Horst, vroeg zich na het zien van de film af waarom er geen groepssessies en groepsobservaties zijn gefilmd. Wat vindt Tony van de documentaire? Deze vragen werden ook tijdens het debat gesteld. Groepssessies mochten uit privacyoverwegingen van andere patiënten niet opgenomen worden. Tony blijkt de film nog niet gezien te hebben. Zeer opmerkelijk en ongepast vindt de pastor. Navraag bij de advocaat van

Tony geeft antwoord op de waaromvraag: Tony verblijft een tijdje in een extra beveiligde inrichting (EBI). Hierdoor was het, ondanks verwoede pogingen, onmogelijk hem de film te tonen. Verwacht wordt dat dit zeer binnenkort wel gebeurt. Waarom regisseur Ditteke Mensink ervoor koos de film niet op later moment in première te laten gaan wordt echter onduidelijk. Desgevraagd stelt Mensink dat de keuze om de film wél te tonen aan het publiek in ieder geval niets te maken heeft met het filmfestival 2011. Ze zegt dat gepland was dat Tony de film voor openbare vertoning zou zien. Zijn onverwachte overplaatsing naar de EBI gooide roet in het eten. Er is besloten de documentaire toch in première te laten gaan. Mevrouw Van der Horst zegt dat dit voor haar duidelijk weergeeft dat je als gedetineerde/ tbs-er in Nederland monddood wordt gemaakt. Dit getuigt volgens haar van weinig respect voor de hoofdrolspeler. De reactie van Tony op de film zou voor de beeldvorming van de kijker kunnen tellen. Transparantie wordt immers in de documentaire belangrijk genoemd. De pastor vindt dat dit afbreuk doet aan het doel van de documentaire. Al geeft het mogelijk wel een antwoord op de titel en vraag van de tbs studiedag ‘Hoe humaan is een veilige maatschappij’.

Marion Brepoels

Lina Advocaten

Specialisten in

strafzaken, overleverings-, uitleverings-, cassatiezaken Ve n l o

077-351 10 42

Adv_Bonjo_131x95.indd 1

info@lina-advocaten.nl

w w w. l i n a - a d v o c a t e n . n l

08-09-2010 15:01:00


16

BonjoBajesBulletin december 2011

Gedetineerde heeft recht op rookvrije ruimte maar:

TOCH TEVREDEN ROKEN IN DETENTIE

Roken in openbare ruimten voor gedetineerden

Volgens artikel 10 van de Tabakswet dienen in instellingen die door de Staat worden beheerd zodanige maatregelen te worden getroffen, dat van de daardoor geboden voorzieningen gebruik kan worden gemaakt en daarin de werkzaamheden kunnen worden verricht zonder dat daarbij hinder wordt ondervonden van het gebruik van tabaksproducten. De ruimtes moeten hoe dan ook merendeels rookvrij zijn (hetzij in oppervlakte, hetzij in tijd) en in geen geval mag er in het rookvrije deel of gedurende de rookvrije periode hinder worden ondervonden van het gebruik van tabaksproducten.

Jeugdigen

Voor jeugdigen speelt nog mee dat er een wettelijk verbod is voor het verkopen van tabak aan jeugdigen onder de 16 jaar. Binnen de jeugdinrichtingen zijn de rookmomenten vastgesteld. De jeugdigen kunnen tijdens het luchten roken en daarbuiten zijn vaak ook nog momenten vastgesteld waarop zij even buiten kunnen roken.

Roken in eigen cel of verblijfsruimte

In justitiële inrichtingen is het lastig om een rookbeleid in te voeren en te handhaven. De inrichting heeft te maken met werknemers, maar ook met bezoekers en met gedetineerden die er veelal langdurig verblijven. De Tabakswet biedt echter wel mogelijkheden om het roken in privéruimten toe te staan. Praktijk: roken op cel is toegestaan tenzij de cel wordt gedeeld met één of meer gedetineerden. Tenzij die ook allemaal roken of geen bezwaar hebben dat een medebewoner rookt.

Roken in een meerpersoonscel

In de penitentiaire inrichtingen wordt bij plaatsing in een meerpersoonscel (mpc) zoveel mogelijk rekening gehouden met het rookgedrag van gedetineerden. In de praktijk is het echter niet altijd mogelijk om dat optimaal te doen; de druk op de celcapaciteit, de mindere handigheid van de celtoedeler, onwil, moedwil of misverstand maken dat rokende en niet-rokende gedetineerden wel samen op cel worden geplaatst. In dergelijke gevallen is het vaak mogelijk om later van celgenoot te wisselen. Heeft nogal eens voor commotie gezorgd! De Inspectie op het Sanctie toezicht ( Ist) concludeert dat het onvrijwillig plaatsen van niet-rokers met rokers onacceptabel is. De ISt heeft hierover contact opgenomen met de Inspectie voor de Gezondheidszorg welke organisatie het standpunt van de ISt onderstreept. Onvrijwillig meeroken met een mede-ingeslotene is evident schadelijk voor de gezondheid en daarom niet acceptabel. De ISt stelt in het themaonderzoek dat als een

 

 

    

  

bescherming van staatswege tegen passief roken. In dit geval heeft het Europese Hof geoordeeld dat de klacht ongegrond verklaard moest worden. Benito verbleef in tegenstelling tot Florea in een eenpersoonscel zodat hij zich terug kon trekken

In de zaak Benito versus Spain werd geklaagd over een gebrek aan

(Bron: Commissievantoezicht.nl)

Jurisprudentie beklagcommissie

 • • • • •

deeld dat de voorwaarden van de detentie waaraan Florea was onderworpen, namelijk de slechte omstandigheden van de detentie waaronder het roken door medegedetineerden in de cel waarin hij verbleef, in strijd waren met artikel 3 van het EVRM.

JURISPRUDENTIE

  

inrichting vanwege een acute noodzaak om gedetineerden op te nemen, er niet aan kan ontkomen om tijdelijk een roker met een nietroker onvrijwillig samen te plaatsen, tijdelijk een rookvrij regime op de betreffende cel dient te gelden.

Klachten en rechten van de mens

Ook de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) heeft zich gebogen over de vraag wat de positie van een niet-rokende gedetineerde is, wanneer hij in een mpc wordt geplaatst. Op 12 juli 2010 oordeelde de RSJ (10/0537/GA) dat de directeur, vanuit de zorgplicht die hij heeft jegens gedetineerden, ervoor zorg dient te dragen dat de gezondheid van gedetineerden wordt beschermd tegen ongewilde en vermijdbare schadelijke invloeden van tabaksrook van medegedetineerde(n). In casu is klager als niet roker op een mpc met een rokende medegedetineerde geplaatst en is geen acht geslagen op zijn verzoeken om hem bij een niet rokende medegedetineerde te plaatsen. De directeur is naar het oordeel van de RSJ tekort geschoten in de uitoefening van zijn zorgplicht jegens klager. Het Europese Hof voor de rechten van de Mens (EHRM) heeft in de zaak Florea versus Romania geoor-

Volgende BonjoBajesBulletin verschijnt 1 februari 2012

Een tevreden roker is geen onruststoker, luidt het aloude Nederlandse spreekwoord. Nu zijn de genotmiddelen die hiermee werden bedoeld, in de afgelopen twintig jaar uitgebreid met het mediterrane hasjish en de vaderlandse ‘herbs’. Het gebruik daarvan wordt in de inrichtingen zoveel mogelijk bestreden. A) omdat het wettelijk verboden is en b) omdat de handel hierin nogal voor wat ruzies over betalingen heeft gezorgd. Dat rookbeleid is dus duidelijk. Voor het wettelijk toegestane nicotinegebruik zijn, sinds de invoering van de Tabakswet in 2004 ook rookregels opgelegd. Ieder heeft recht op een rookvrije werkplek (zie de commotie rond het rookbeleid in cafés) en iedere gedetineerde heeft recht op een rookvrije detentieplek. Nu en dan wordt geprobeerd om een algeheel rookverbod in te voeren in de gevangenissen. Dàt zou aanleiding zijn tot massale protesten, bezettingen, demonstraties en noem maar op. Het ‘pakkie sjek’ behoort tot de standaarduitrusting van veel gedetineerden. Bovengemiddeld, zeg maar. Hoe luiden de rookreglementen, ruwweg.

KC 2011/019 Klager beklaagt zich over het rookgedrag van een personeelslid. Dit personeelslid staat op de patio met de deur open te roken zodat alle rook naar binnen waait. Klager uit al langer dan een jaar zijn klachten bij het betrokken personeelslid, afdelingsteam, leidinggevenden en directie en verzoekt de beklagcommissie om een schadevergoeding. Volgens de directie heeft de medewerker zich niet altijd strikt aan het rookverbod gehouden maar is er geen sprake van meeroken door klager. De beklagcommissie oordeelt dat klager in enige mate is getroffen door het handelen in strijd met het rookverbod. Het hoofd van de instelling dient ervoor zorg te dragen dat de regels binnen de instelling door de patiënten en het personeel worden nageleefd. Nu vast is komen te staan dat het rookverbod door een personeelslid niet is nageleefd, dient dit aan de directeur te worden toegerekend. De klacht wordt gegrond verklaard. De beklagcommissie stelt de directie in de gelegenheid zich binnen vier weken uit te laten over de aan klager toekomende tegemoetkoming.

Jurisprudentie beroepscommissie

03/2767/GA Weigering van de directeur om bepaalde ruimten in de inrichting rookvrij te maken. Ontvankelijk beklag. Sprake van gemeenschappelijke ruimten als bedoeld in het Besluit, die niet rookvrij zijn en waarin klager hinder van rook ondervindt. Beroep van klager gegrond, tegemoetkoming van 25 euro. 04/0157/SGA Tijdens arbeid niet meer mogen roken is een voor alle gedetineerden geldende regeling. In beginsel is geen beklag mogelijk. Er is geen sprake van strijdigheid met een (hogere) wet- of regelgeving. Een werkgever kan wel voor rokers een afgesloten rookruimte inrichten, maar is daartoe niet verplicht. Verzoeker is niet-ontvankelijk in zijn schorsingsverzoek. 06/0344/GA Klager heeft ongemak ondervonden doordat hij is geplaatst op een meerpersoonscel met een roker. Het niet toekennen van een tegemoetkoming is gelet hierop onjuist. Beroep gegrond. Tegemoetkoming 5 euro. 10/0537/GA Klager is als niet roker op meerpersoonscel geplaatst met (een) rokende gedetineerde(n). Directeur is in uitoefening van zorgplicht aanmerkelijk te kort geschoten. Beroep van klager gegrond, tegemoetkoming 120,= euro.

Advocatenkantoor Groenendijk strafrechtadv ocaten

specialisme is een eis voor een strafzaak, dat bieden wij u aan •

• •

Wij houden ons alleen bezig met strafrecht! Ruim 15 jaar ervaring in het strafrecht! Alle strafzaken op TOPniveau en Pro deo! Regelmatig bezoek van onze advocaat aan u! Wij zijn door het hele land actief ! Alle acties in overleg met u! wij nemen graag uw Strafzaak over! bel ons: 070 - 427 93 13 en vraag naar Mr. I.A. Groenendijk

waar kent u ons van? •

• •

Haagse Metselmoorden: vrijspraak Grootste cocaïnevangst ooit in Nederland: vrijspraak Interpol valse bankbiljetten: vrijspraak Verduistering geld bij Waardetransport: vrijspraak 1 Overval + 2x voorbereiding in Westland: taakstraf Coldcase, mensenhandel/smokkel, moord Rotterdam, Cocaine in lattenbodem, Enzovoorts.


17

BonjoBajesBulletin december 2011

‘Mensen zijn anders dan je vaak denkt’

FORENSISCH VOORLICHTINGSRAPPORTEUR LAAT DE MENS ACHTER DE DADER ZIEN Naast de ‘officiële’ reclassering bestaat er ook een particuliere reclassering. Dat zijn zelfstandig werkende ondernemers van diverse achtergrond die bijvoorbeeld gewerkt hebben in de officiële reclassering, in maatschappelijk werk, de psychiatrische zorg en TBS-klinieken maar besloten voor zichzelf te gaan werken. Een van hen is Bob Lageveen, forensisch voorlichtingsrapporteur in heel Nederland. Bianca Ausema zocht hem op en stelt de vragen.

Wat is uw achtergrond?

Ik ben werkzaam geweest achtereenvolgens in de psychiatrisch verpleegkunde, in het maatschappelijk werk, in een TBS kliniek en bij de reclassering. De laatste zeven jaar werk ik als zelfstandig forensisch voorlichtingsrapporteur

Wat doet u als forensisch voorlichtingsrapporteur?

Ik krijg aanmeldingen via advocaten die graag willen dat ik een rapport opmaak van zijn/haar cliënt. Ik voer hierop gesprekken met de betreffende cliënt en maak hierover een rapport op. Dit rapport gaat over de persoonlijkheid en de persoonlijke omstandigheden van de cliënt.

Waarom maakt de advocaat gebruik van uw diensten?

Het rapport van een forensisch voorlichtingsrapporteur kan door een advocaat van een cliënt ingezet worden als aanvullend rapport op een komende rechtszaak. Ik maak rapporten over zaken die een reclasseerder veelal niet op kan- en mag pakken. Een particulier kan dus een verzoek doen bij zijn advocaat om mijn

expertise in te schakelen.

Hoe ziet zo’n rapport eruit?

Er is sprake van een gerichte vraagstelling. Dus er kan instaan wat de inschatting is aangaande het recidive gevaar, verwachtingen omtrent arbeid, gevolgen voor de omgeving e/o de gemeenschap. De opdrachtgever, de advocaat, wil weten wat voor persoon zijn/haar cliënt is is. Dit is belangrijker dan sec het strafblad. Zo kijk ik ook wat er aan de hand is geweest in de periode tussen de delicten, hoe iemand tot zijn daad/daden komt. Het is een objectief advies, niet manipuleerbaar door de cliënt.

Voor wat voor cliënten maakt u zo’n rapport?

Mijn cliëntèle hebben veel verschillende achtergronden, en niet te vatten in een soort delict: mensen zonder strafblad, zoals een arts die bij de kantonrechter wilde aantonen dat hij zijn auto nodig heeft, tot en met levenslang gestraften.

Waar kan zo’n rapport voor dienen?

Dat kan dienen voor: 1 ondersteuning bij het indienen van een particulier schorsingsverzoek bij de rechtbank; 2. als er geen rapport aanwezig is/kan zijn van de reclassering, bijvoorbeeld in het geval van een ontkennende verdachte. Dan kan het rapport van de forensisch voorlichtingsrapporteur aan de rechtbank laten zien wat voor persoon de cliënt is; 3 ter ondersteuning bij een rechtszitting aangaande een vreemdeling die met uitzetting wordt bedreigd; 4 cliënten die niet willen meewerken aan TR (terugdringen recidive) kunnen door middel van een rapport

aantonen dat zij denken deze interventie niet nodig te hebben; 5 ter ondersteuning bij gratieverzoeken. 6 ter ondersteuning bij verzoeken tot uitstel aangaande het uitzitten van opgelegde straf.

Heeft u opzienbarende zaken meegemaakt door uw interventie?

Mede door mijn rapportage werd een vreemdeling na een relatief licht vergrijp niet uitgezet. Ook heb ik meegemaakt dat een levenslang gestrafte werd vrijgesproken. Je wordt vaak verrast, mensen zijn anders dan je denkt.

Wordt een dergelijk rapport serieus genomen door de rechtbank? Zeker, in de afgelopen zeven jaar waarin ik werkzaam ben als forensisch voorlichtingsrapporteur zijn er slechts twee rapporten door de rechtbank niet ontvankelijk verklaard. Met nadruk wil ik echter stellen dat mijn rapport maar een klein radertje in het geheel is en dat ik nooit kan zeggen dat een zaak door mijn interventie wordt gewonnen.

Zijn er meer forensisch voorlichtingsrapporteurs werkzaam in Nederland? Er zijn nog drie werkzame forensisch voorlichtingsrapporteurs werkzaam door het hele land.

Hoe lang duurt het voordat na een telefoontje een rapport bij de advocaat ligt?

Dit is over het algemeen een à anderhalve week. Het is ook voorgekomen dat er een rapport met spoed moest komen: toen was de aanvraag op woensdag, de gesprekken in De Marwei op donderdag en lag vrijdag het rapport bij de advocaat.

Hoe komen we met u in contact?

Dat kan de verdachte of afgestrafte aanvragen via zijn of haar advocaat. Of de advocaten rechtstreeks (p.r.lageveen@chello.nl). De mogelijkheden voor het inzetten van de particuliere reclassering worden meer en meer onderkend. Bianca Ausema

De bewuste foto van eind augustus 2005, Joep van ’t Hek kreeg ook hier gelijk: Buckler verdween.

Hoe de Buckler uit de bajes verdween..... Tot september 2005 wilde het nog wel eens voorkomen dat er gezellige hoekjes in de inrichtingen voorkwamen. In grotere afdelingen van pakweg een man of zeventig als bijvoorbeeld in De Marwei, in Esserheem en Norgerhaven waren ruimten waar darts kon worden gespeeld en waar een bar was geïnstalleerd met barkrukken. Daar konden gedetineerden wat ouwehoeren, een frisje drinken, een patatje (oorlog) of frikandel bestellen. Zowaar, er was ook een maltbiertje van het merk Buckler verkrijgbaar. ‘Bevochten’ door een gedetineerdencommissie en uitgewaaierd naar andere inrichtingen. Kon je ook gewoon bestellen voor in de cel via de winkellijst. Best wel gezellig Toen werd het september 2005. Een fraaie collectie van figuurlijk en ook letterlijk zware jongens was bijeen in Esserheem, al sinds 1890 in het verre Drentse landschap verscholen. De bar in kwestie was genaamd “Bar ‘91”. Voor een ‘geintje’ werd de bar volgezet met blikjes Buckler, er werden sigaren in het hoofd geplaatst en een bewaker was zo vriendelijk om het vrolijke stel vast te leggen. So far so good. Tot de bekende en beruchte, tot 14 jaar veroordeeld Martin K. besloot het geintje uit te breiden. De foto’s werden naar buiten gesmokkeld en in handen gespeeld van Telegraaf coryfee John van den Heuvel, die goede contacten onderhield met heer K. Die werden via De Telegraaf de wereld ingeslingerd met teksten als: “Moordenaars, bankovervallers en drugsbaronnen voeren achter de tralies van de gevangenis een eigen ‘grand café’. Vrolijk poserend voor de camera staan de zware jongens met dikke sigaren en blikjes Amstel malt afgebeeld. Tweevoudig moordenaar Martin K. laat weten: ‘’In ons eigen café Club 91 vieren we ieder weekeinde feest. Onder het genot van een heerlijke snack, een ijsje of een maltbiertje leg-

Problemen met politie en justitie? Laat u adviseren door een gespecialiseerd strafrechtadvocaat

Strafrecht • Tbs-zaken • Penitentiair recht www.degoeijadvocaat.nl • www.tbsadvocaat.nl

Europaplein 42 (‘De Mare’) 1825 tl Alkmaar telefoon 072-56 25 251 – 06-55 30 56 36 fax 072-56 22 644; email info@degoeijadvocaat.nl + extra 06-14 33 95 33 (24 uurs lijn)

Ons gerenommeerde kantoor heeft een landelijke strafrechtpraktijk. Wij zijn op tel. 070 3004720 te bereiken. Ons kantoor werkt op betaling en in voorkomend geval, tevens op basis van een toevoeging (pro deo). Van Dam: 0624676183 Jansen: 0610808610 http://www.ikwilgeenstraf.nl

gen we een kaartje, spelen we biljart of luisteren we gezellig naar muziek. Of als het lekker weer is, spelen we een partijtje tennis. Buiten hebben we namelijk ook een tennisbaan ter beschikking.’’ ‘’Ik heb al in heel wat gevangenissen in Nederland gezeten. Maar zo relaxed als het er hier aan toegaat heb ik het nog nergens meegemaakt. Ook zijn de bewaarders erg vriendelijk en ze proberen je echt te helpen. Wat een verschil met andere inrichtingen’’, aldus K. alias Martin de Stotteraar.” Heer K. wist de jaren tevoren het nieuws ook ruim te halen door zijn complete strafdossier inclusief slachtofferfoto’s on-line te zetten. K. zat eerder jaren in de cel omdat hij in een café iemand doodsloeg met een barkruk. Toen hij vrijkwam, vermoordde hij de nieuwe partner van zijn exvriendin, waarvoor hij 14 jaar kreeg. In 2003 kwam hij ook al in het nieuws omdat hij escortservice Vlinders Escort voor gevangenen bleek te runnen. En dat vanuit de gevangenis! Je begrijpt dat wakker nederland uit zijn vel sprong. VVD-kamerlid Geert Wilders stelde vragen en de minister verordonneerde dat de ‘grand café’s’subiet gesloten moesten worden. De barkrukken werden opgeborgen, de Buckler verdween van de lijst. De mythe van ‘hotel’ was weer opgepoetst. Alle gedetineerden moesten het geintje met minder faciliteiten bekopen.


18

BonjoBajesBulletin december 2011

AFHAALBERICHT UIT DE BAJES ‘Daar schuifelt hij op me af. Breekbaar, onvast en onzeker. Met in zijn ene handje een paar papieren geklemd en in het andere een half gevuld vuilniszakje. ‘ ‘k moet een plasje doen’, stamelde hij met zijn bijna tandeloze mond. Niet geschoren, vuile kleren. Een meter zestig hoog, broodmager, versleten. Maar wel met priemende ogen. ‘Deze meneer kan eigenlijk niet zelfstandig met het openbaar vervoer reizen. Alleen kunnen wij het vervoer niet verzorgen. Wat ik zou willen dat de heer goed thuiskomt in Den Haag. Wat ik daarvoor nodig heb, is iemand die hem ophaalt. Daar zou de heer heeeeeel erg bij gebaat zijn.,’ vroeg Florence, de Nightingale van de medische dienst in PI Lelystad aan Bonjo. De Bonjo Servicewagen stopte daarom zaterdagmorgen even na negen uur voor de ingang van de PI aan de Larserdreef. Het was goed dat het niet waaide, anders zou het nog een hele toer zijn geweest hem op de achterbank van de Bonjo bolide te krijgen. Moest plasje doen maar ja: als je in de gevangenis bent mag je er niet uit; en ben je eruit dan mag je er niet meer

‘ ‘k moet een plasje doen’, stamelde hij met zijn bijna tandeloze mond. Niet geschoren, vuile kleren. Een meter zestig hoog, broodmager, versleten. Maar wel met priemende ogen. in. Hij was overigens overtuigd dat ik een taxi was, betaald door de PI! De honderdtwintig kilometer richting Den Haag konden beginnen. Waar heb je voor gezeten? ‘Armoed, armoed’. Verstaanbare conversatie was door de desolate toestand van de passagier, een bijna 70 jarige Nederlander van Surinaams-hindoestaanse afkomst en geboren in district Saramaca nauwelijks mogelijk. ‘Grote gebouwen, vol met mensen’, doelend op de PI. Nog geen plas-stopverzoek. Karren maar. Waar woon je nou precies? Wat ik verstond op de tomtom ingetoetst. Geen resultaat. Uiteindelijk stoppen. Gevraagd de naam op te schrijven. Handschrift niet leesbaar; getoetst, geen resultaat. Het ontslagbewijs

Lucardie & De Visser Advocaten • strafzaken • vreemdelingenrecht • personen- en familierecht • arbeidsrecht/uitkeringszaken mr C.A. Lucardie, lid van de NVSA mr drs J. de Visser mr I. Oolgaard Burg. Marijnenlaan 123 2585 DV Den Haag Telefoon 070 363 00 76 Fax 070 361 57 88 www.lucardie-advocaten.nl

leverde geen adres op (!). Het andere papier was een lijstje van voorgeschreven medicijnen. En daarop: ‘meneer is veroordeeld voor winkeldiefstallen, heeft zijn straf uitgezeten en alle boetes betaald.’(!!!!) Merkwaardig maar goed. Ook geen adres! Karren maar weer. Had drie weken gezeten. In Lelystad. Hoezo regionale plaatsing? Hoezo eigenlijk überhaupt gevangenisstraf voor dit breekbare type dat duidelijk zorg en aandacht nodig heeft? Welke rechter of uitvoerende macht doet dit? Goed, waar af te leveren. Twintig keer wordt de straatnaam herhaald. Welke straat in de buurt? Paul Krugerlaan. Oké. Door de opengebroken buurten laverend naar de Transvaalbuurt, stoppen bij een winkel, informeren. Zowaar! Er ontbraken een paar medeklinkers door de tandeloze mond. Pal voor de zijstraat van de Krugerlaan een blik van herkenning. Voor de deur. Schuifelen naar de voordeur. Sleutel past niet. Briefje met ‘Sleutel af te halen bij je zuster’. Met adres, goddank. Anderhalve kilometer verder. ‘Ik geef nooit mijn sleutel af, aan niemand’, vlamden de ogen. Zuster thuis. Politie had huis opengebroken en sleutelmaker had slot vervangen. Ik met sleutel terug naar de wagen. Hij heftig verontwaardigd mompelen richting zuster: hoe kom je er aan? Zuster nog: ‘hij moet 175 euro betalen.’ Sleutel past. Entree in de zeer karig gemeubileerde , redelijk vervuilde, met poststukken bezaaide woning. Met op de grond een dikke honderd lege cola flessen gestald en enkele tientallen eveneens lege whiskyflessen van het merk Ballantine. Tja, heb je gelijk een beeld van de winkeldiefstallen. En met zijn looptempo zal er geen ontkomen aan zijn. Nou, ik heb u thuis gebracht. ‘Komen’, wenkte hij met zijn vinger. De thermostaat was al; op 35 graden gezet (ik terugdraaien, hij dat weer herstellend).Op naar de keuken. Geisertje aansteken met een lucifer. Heb je geen hulp? Contact met sociale zaken? Geen antwoord. Wel had hij nog wel een halve dag klusjes voor me in gedachten. Helaas kon dat niet doorgaan. Niet zo’n gemakkelijk heerschap, denk ik. Geen land mee te bezeilen. Misschien toch de oorzaak voor de hechtenis? Maar of voor deze man geen plekje in een Haagse of Scheveningse herberg te vinden was? Heel apart. De bajes heeft zijn bewoners in alle genres.

Bajeslied van de maand

WHAT’S ANOTHER YEAR door Johnny Logan

Het jaar loopt alweer zo’n beetje naar het eind. Snel gegaan toch, voor de meesten. Langzaam voor veel anderen in de bajes. Wie lang zit, die weet eigenlijk al snel niet meer anders. Het leven in de gevangenis is ‘basic’. Niet teveel opsmuk. ‘Troost’is dat het ‘buiten’ ook geen rozengeur en maneschijn is. ‘Basic’ staat daar ook voor heel veel deuren of is daar al binnengetreden. Wie in de bajes een beetje geld heeft, die kan zich een redelijke maaltijd, wat extra’s en wat gezelligheid veroorloven. In de decembermaand plegen de inrichtingen uit te pakken. Met extra eten, extra uurtjes achter de deur vandaan. Misschien dat de kerstboom wordt opgetuigd. Met het uitzicht op het nieuwe jaar, het altijd pakkende lied waarmee Johnny Logan in 1980 het Eurovisiesongfestival won: ‘What’s another year’. Heerlijke, weemoedige stem, die John, Ier van het zuiverste water. Onze favoriete verzoekplaat. Wat maakt een jaartje meer of minder ook nog uit: de boel is toch al naar de klote. I’ve been waiting such a long time, looking out for you But you’re not here What’s another year? I’ve been waking such a long time, reaching out for you But you’re not near What’s another year? What’s another year For someone who’s lost everything that he owns? What’s another year For someone who’s getting used to being alone? I’ve been praying such a long time It’s the only way to hide the fear What’s another year? What’s another year For someone who’s lost everything that he owns? What’s another year For someone who’s getting used to being alone? I’ve been crying such a long time With such a lot of pain in every tear What’s another year? For someone who is getting used to being alone What’s another year? For someone who is getting used to being alone What’s another year? For someone who is getting used to being alone

Nico E.

Hendriksen Advocatuur Bent u op zoek naar een strafrechtadvocaat die bereikbaarheid, doortastendheid en juridische kennis hoog in het vaandel heeft staan? Neemt u dan contact op met Hendriksen Advocatuur! Bereikbaar op telefoonnummer 020-3300362 of 06-42125202 Gevestigd in het centrum van Amsterdam. www.hendriksenadvocatuur.nl

Onterecht (nog steeds) vast? Ons team van strafpleiters is ALTIJD bereikbaar! mr B.D.W. Martens 06-51417570

mr M.M. Kuyp

mr C.M.H. van Vliet 06-20092884

mr J. Verschuren 06-30580789

06-12399612

Delissen Martens advocaten belastingadviseurs & mediation. Sportlaan 40, 2566 LB Den Haag. t: 070 311 54 11


19

BonjoBajesBulletin december 2011

Dank van vrouwen aan personeel Ter Peel

MODESHOW WERD SUPERDAG

Column

ELEKTRONISCH TOEZICHT Onlangs besliste de raadkamer over de gevangenhouding van mijn cliënt. De reclassering adviseerde om hem te schorsen met als bijzondere voorwaarde een locatiegebod door middel van elektronisch toezicht. Zo houden ze je van de straat en weg bij je foute vrienden. Die vrienden mogen je natuurlijk wel bezoeken.

Ergens in de zomer verscheen de brief. Op 10 oktober zou een modeshow worden gehouden. Met modellen en kleding van gedetineerden. Iedereen kon meedoen. Stoffen en andere benodigdheden worden verstrekt door de inrichting. De ideeën begonnen op te borrelen en de inspiratie borrelde vrolijk mee. Al snel kon iedereen aan de slag.. Er ontstond een koortsachtige bedrijvigheid en regelmatig was tot diep in de nacht het geluid van ratelende naaimachines te horen. Tien oktober naderde; stress en andere spanningen namen toe. In de sporthal was een prachtige catwalk gebouwd waarop moest worden proef gelopen. Onder veel gelach werd toch een aardig resultaat gehaald. En dan de grote dag. Om acht uur al naar beneden om opgemaakt te worden en de haren te doen. Make-

€ 12.467,39 voor aktie jeugdgevangenen

up spullen, haarlak (spuitbussen in de inrichting, oei!) en andere accessoires waren ruim voorhanden. En mochten worden behouden na afloop. De haarlak was toen al op. Voor grof geld waren de plekken op de eerste rij verkocht. De prominenten moesten genoegen nemen met de achterste rijen. Iedere mannequin liep de catwalk op zelf uitgezochte muziek, dat alles begeleid door een ladyspeaker die de creaties van commentaar voorzag. Er waren traditionele gewaden, prachtige lange jurken, sexy cocktailjurkjes en ook casual kleding: pret à porter! Het bijzonder enthousiaste publiek klapte en stampte mee; er werd gefilmd en er werden foto’s gemaakt. Prinses Maxima was ook een van de belangstellenden en wisselde wat woorden met een aantal gedetineerde deelnemers. Staatssecretaris Teeven zag ook een groot deel van de modeshow. Het showstuk was het bruidspaar, ditmaal in roze gestoken.

Er werden drie prijzen uitgereikt, maar iedereen verdiende eigenlijk een prijs. Er is door iedereen heel veel werk verzet en je moet maar durven op zo’n catwalk voor zoveel ogen. Misschien een tip voor het terugkeerprogramma. Als afsluiting werd genoten van de heerlijke hapjes die door de gedetineerden waren gemaakt. Kortom, een superdag! Veel mensen hebben bijzonder genoten. Met dank aan alle gedetineerden die hebben meegewerkt, die hebben geklapt voor ons en vooral ook het personeel wie geen moeite teveel was om ons een superdag te bezorgen.

In het jaar van de Vrijwilliger is geld ingezameld ten behoeve van de jeugdgevangenen in Kampala. Aan het slot van de bijeenkomst kon aan de aanwezige Werner Steurbaut, zelf als vrijwilliger actief in de jeugdgevangenis in Kampala, een voorlopig eindresultaat worden overhandigd van € 12.467,39. Naar verwach-

ting zal dit bedrag de komende weken nog toenemen. Elke euro komt aan het bewonersproject ten goede. Zondag 6 november werd de aktie voorlopig afgesloten in Leiden. Met muziek, zang, toespraken en voordrachten. Alle aanwezigen schreven een kerstkaart voor de jeugdgevangenen. Deze wenskaarten zullen rond Kerstmis in Kampala worden uitgereikt.

Raadhuisplein 9A 5258 BJ Berlicum Telefoon 073 5034543 Telefax 073 5032520 www.giebels-advocaten.nl Vestigingen in Berlicum en Boxtel

Judith Naschrift: BBB heeft geprobeerd om foto’s van de mannequins te krijgen. Dat is niet gelukt vanwege privacy regelingen vanuit de inrichting. Hoewel de betrokken deelneemsters geen of weinig bezwaren hadden. Kan het alsnog voor een volgend bulletin?

Je zit dan thuis in voorlopige hechtenis in plaats van in het huis van bewaring. Mijn cliënt zag dat anders: in plaats van vrij rond te lopen tijdens je schorsing krijg je huisarrest. Justitie houdt in de gaten waar je uithangt. Hij schrok er helemaal van toen hij zag dat hij maar twee uur per dag naar buiten mocht en vóór zes uur ’s avonds weer binnen moest zijn. Want wat moest hij overdag buiten? Dan gebeurt er niks. Pas in de avonduren ontwaakt de buurt. Maar ja, wat als je mag kiezen tussen een verblijf in het huis van bewaring of thuis waar je de beschikking kan hebben over je Blackberry en je computer? En in je eigen bed mag liggen al dan niet met – erg belangrijk….je vrouw/ vriendin/minnares? Dan is de keuze snel gemaakt! Een locatiegebod is dus lang geen gekke optie als schorsingsvoorwaarde. Je krijgt een enkelband die 24 uur per dag laat zien of je wel thuis bent. Het is nodig dat je een vast en geschikt adres hebt. De reclassering zal daags voor een eventuele zitting -waar beslist kan worden over een schorsing- langs gaan in de woning waar het elektronisch toezicht zou moeten worden toegepast. Ouders of huisgenoten moeten akkoord zijn dat je bijna de hele dag thuis bent. De reclassering begeleidt je gedurende deze periode. Als advocaat moet je gebruik maken van deze mogelijkheid. Niet iedereen kent hem nog. Je advocaat kan in nauw overleg met de reclassering invloed uitoefenen over de mate van vrijheid tijdens het elektronisch toezicht. Niet ieder geval is standaard. Deze mate van vrijheid is namelijk afhankelijk van een risico-analyse. Elektronisch toezicht moet worden onderscheiden van elektronische detentie. Dit laatste bood tot juli 2010 de mogelijkheid om korte vrijheidsstraffen thuis uit te zitten, waarbij je de mogelijkheid had om je baan te behouden. Op dit moment is men bezig deze mogelijkheid wettelijk vast te leggen. Elektronisch toezicht kan als bijzondere voorwaarde in het kader van een schorsing of een voorwaardelijke straf. Daarnaast kan het ook worden toegepast bij de detentiefasering (penitentiair programma) of voorwaardelijke invrijheidstelling. Kortom, een locatiegebod door middel van elektronische toezicht is een voorwaarde waarbij de betrokkene de nodige motivatie moet tonen om mee te werken. Het is een keuze uit twee kwaden, maar ik zou het wel weten. Liever thuis dan in de bajes. Mr. Jochem Verschuren Advocaat bij Delissen Martens Den Haag www.delissenmartens.nl

• penitentiair recht • strafrecht • arbeidsrecht • (echt)scheidingen en alimentatie • jeugdrecht • overige personen- en familierecht • civiel recht • huurrecht • sociale zekerheid • psychiatrisch patiëntenrecht (BOPZ)


20

BonjoBajesBulletin december 2011

W A

K

E

S

 

Wake Detentiecentrum Zeist, 16.30 uur

Elke eerste zondag van de maand wordt gewaakt bij Detentie Centrum Kamp van Zeist. Breng bloemen mee! Plaats: Detentiecentrum Kamp van Zeist, Richelleweg 13, Soesterberg Per auto: Afslag Soesterberg, ri. Militair Luchtvaartmuseum OV: bus 56, halte Kampweg Soesterberg, 10 min. lopen via Kampweg Raden van kerken Zeist en Soest/Soesterberg, info: 06 29025008 / 06-38795678

Wake bij het detentiecentrum Rotterdam, 19-20.00 uur Op elke 1e zondag van de maand is er van 19-20 uur een wake voor het hek van Detentiecentrum Rotterdam aan de Portelabaan 7 (RET-bus 33). Deze keer met een bijdrage van Setkin Sies, Raadslid Christen Unie. Informatie via Connie vd Broek: 06-25383472 of 010 – 4116085

Wake Detentiecentrum Schiphol-Oost. 14.00 uur

In deze gevangenis pal naast de startbaan zitten veel mensen die niet in Nederland mogen (ver)blijven omdat ze niet over de juiste papieren beschikken. Met deze wakes willen we een teken van solidariteit aan de grensgevangenen geven. Ook willen we duidelijk maken dat wij grote vragen hebben bij het opsluiten van mensen die niets misdaan hebben. Adres: cellencomplex Schiphol Oost: Ten Pol 64, 1438 AJ Oude Meer. Omdat dit Cellencomplex per openbaar vervoer moeilijk bereikbaar is, rijden we met auto’s naar het cellencomplex. Vertrek om 13.30 uur vanaf NS Station Amsterdam-Zuid (naast restaurant Wagamama, Zuidplein 12). Voor meer informatie, kijk op www.schipholwakes.nl of bel 0630295461 en 0651626529 of schrijf naar de Amsterdamse Catholic Worker, Postbus 12622, 1100 AP Amsterdam.

Wake Detentieboten Zaandam, 14.00 uur

Elke derde zondag van de maand wordt bij de bajesboten een vreedzame wake gehouden uit solidariteit met de vreemdelingen op de boten. Hun verblijf is een schending van de mensenrechten en is in strijd met de Europese Richtlijnen. Locatie: het hek op de Rijshoutweg 14 in de Achtersluispolder. Meer informatie: Platform wake Detentieboten, wakedetentieboten@kpnmail.nl

kruispunt Rademakerstraat/ De kerken van Soest, Soesterberg en Zeist organiseren op Plaats: Soesterberg,   Kampweg  zaterdag 10 december 2011 om 16.30 uur de Interna  Route: Naar de achterzijde van het Detentiecentrum tionale Dag voor de Mensenrechten, een fakkeloptocht  (ruim een kilometer). De manifestatie eindigt om omom de aandacht te vragen voor het gevangen houden van    streeks 18.00  uur. mensen zonder strafblad in het Detentiecentrum in Zeist.   De fakkels worden ter plaatse uitgedeeld. We beschouwen dit als een schending van de mensen  Neem a.u.b. bloemen mee om in het hek te steken. rechten. 



 

Aktie 5 euro beltegoed gratis bij JailPhone In samenwerking met Bonjo Bajes Bulletin deelt Jailphone- de handige telefoondienst voor in de bajes en daarbuiten- vijf euro beltegoed uit aan de eerste vijfhonderd gedetineerden die de onderstaande bon invullen en opsturen.

Een nieuwe toekomst zonder criminaliteit... ... begint bij Stichting DOOR

Dé DOORstart voor (ex-) gedetineerden

Stichting DOOR biedt al tien jaar deskundige opvang en nazorg aan (ex-)gedetineerden in vrijwillig en justitieel kader.

Jailphone bestaat drie jaar. Gedetineerde Reinier bedacht in zijn cel in PI Alphen dat het toch maar beroerd gesteld was met de bereikbaarheid van gedetineerden voor hun relaties en advocaten. En andersom. Ook waren de belkosten hoger dan noodzakelijk. Belmomenten werden steeds meer ingeperkt

en dan waren de mensen ook nog eens niet thuis. Met behulp van vriend én ICT-specialist Jeroen bedacht hij Jailphone. Nog voor Reinier ontslagen werd, draaide het belsysteem. Met je eigen privénummer bel je in op de centrale verbinding van Jailphone. Je wordt daar doorgeschakeld naar je voicemailbox en beluistert de achtergelaten boodschappen. Ook kun je daar boodschappen achterlaten. Heb je direct contact dan kost dat tussen 15 en 17 cent per belminuut. Enfin, Jailphone heeft inmiddels duizenden klanten. Stuur de bon in naar het kantoor van Jailphone. Daar wordt dan een account aangemaakt en je krijgt de gegevens toegestuurd in de gevangenis waar je verblijft. Op je ac-

count is dan een bedrag van vijf euro gestort. Je relaties, vrienden en/of familie kunnen dan op dat account (te bereiken via www.jailphone.nl) bijstorten. Heerlijk voor hen dat je hun boodschappen kunt beluisteren tijdens de schaarse belmomenten! Zij kunnen ook een account voor je aanmaken. Jailphone belkaarten zijn bij steeds meer belwinkels verkrijgbaar. Die codes kunnen worden doorgegeven. Maak gebruik van dit cadeautje van Jailphone en stuur de bon in. Zie bon op achterpagina.

Stichting DOOR trekt zich het lot aan van gedetineerden en ex-gedetineerden. Wat doen wij Stichting DOOR verleent begeleiding op het gebied van wonen, werken, financiën, relaties en zingeving. Een mooie kans voor (ex-)gedetineerden op een toekomst zonder criminaliteit. Aanmelden Gedetineerden kunnen onder de volgende justitiële titels bij Stichting DOOR aanmelden: penitentiair Programma, schorsing Preventieve Hechtenis onder bijzondere voorwaarden, inrichting voor Stelselmatige Daders (ISD), artikel 43 lid 3 PBW, bijzondere Voorwaarde. Informatie Wilt u meer informatie over onze stichting? Kijk op onze website www.stichtingdoor.nl of neem tijdens kantooruren contact met ons secretariaat op, via telefoonnummer: (0118) 63 56 27. Wij staan u graag te woord.

036 5471060 SPECIALIST IN (FINANCIEEL)STRAFRECHT: DRUGS, GEWELD, DIEFSTAL, FRAUDE, DETENTIERECHT, KLACHTEN, GIJZELING, ONTNEMINGSVORDERING, WAPENBEZIT, MOORD & DOODSLAG, ZEDENMISDRIJVEN EN VERKEERSOVERTREDINGEN • KENNISMAKINGSAANBOD: EERSTE ZAAK ALTIJD KOSTELOOS! • ADVOCATEN DOOR HEEL NEDERLAND VOOR PERSOONLIJKE AANDACHT • NOODGEVALLEN 24 UUR/7 DAGEN PER WEEK MR ROOS 06 24895550

WWW.ALPHA-ADVOCATEN.NL Flevostraat 6 - 1315 CC Almere

Willemsparkweg 193 1071 HA Amsterdam Tel. 020 - 420 1475 info@teurlingsellens.nl www.teurlingsellens.nl


21

BonjoBajesBulletin december 2011 Ingezonden brieven

Uitspraken

Psychologische oorlogsvoering Ik ben Frans, 49 jaar en zit al vanaf januari 2011 vast in De Koepel-Breda. Op dit moment (1 oktober 2011) heb ik nog geen zicht op hoe lang het nog zal duren voor ik weet welk lot ik zal moeten ondergaan. Zal ik veroordeeld worden of, zoals mijn advocaten zeggen, worden vrijgesproken. Uitstel, uitstel, uitstel. Eindelijk een datum (3 mei) en dan bleek het een pro forma zitting te zijn. Geen einde aan de nachtmerrie dus. Verlenging voorarrest van drie maanden en een psychologisch onderzoek. De rechtbank wees dit af omdat er al een psycho onderzoek was gemaakt in oktober 2010. Ik was toen ook 37 dagen gedetineerd, toen geschorst en vervolgens vrijgesproken eind december. Dat rapport kon worden gebruikt voor de strafzaak waar ik nu voor in voorarrest zit. Okee, de uitspraak was hard maar duidelijk: wachten op de zitting van 26 juli. Het onderzoek was door

de recherche afgesloten in juni dus de weg was vrij voor de inhoudelijke behandeling. Eindelijk duidelijkheid.. Helaas liep het weer anders. 26 Juli net op tijd bij de rechtbank en toen bleek de lopende zitting minstens vijf uur uit te lopen. Probleem. Officier vroeg direct uitstel en verzocht de rechtbank wederom om een psychologisch onderzoek. Dezelfde rechtbank die dat verzoek in mei had afgewezen, ging er na beraad van 25 minuten mee akkoord. Ik moest verplicht naar het Pieter Baan Centrum. Mijn advocaat en ik hadden al gezegd dat we niet mee zouden werken maar ja, dat mocht niet baten. De nieuwe zitting zou zijn 20 oktober maar die zou zeker niet gehaald worden vanwege de lange wachttijden en is dus weer een pro forma geworden. Misschien dat ik medio februari 2012 een inhoudelijke behandeling zal hebben. Alle ellende van de afgelopen tijd, te

weten media aandacht en zitting op zitting hebben mijn huwelijk geen goed gedaan. De druk heeft mijn vrouw doen besluiten om te gaan scheiden, zelf met de twee kinderen een huis te huren en een nieuw leven op te bouwen. Ons koophuis moet namelijk ook verkocht worden omdat ik nu achterstand van betaling heb van zeven maanden. Elke dag vraag ik me af hoe het mogelijk is dat rechters telkens de zitting uitstellen zonder naar de bewijslast te kijken. Moet pas na 15 maanden blijken dat dat ontbreekt? Wanneer mijn leven kapot is gemaakt: huwelijk, huis, werk. Nooit problemen gehad buiten de 37 dagen van 2010. De laatste keer dat ik veroordeeld werd, dateert van 1988. Vanaf toen mijn leven gebeterd en toch weer pakken ze me op. FB, Breda

Reclassering: eerst zie je ze niet en dan beheersen ze je hele leven! Ik ben Rob, een man van 44 jaar en heb al 27 jaar problemen met verslavingen. Ben hierdoor vele malen tot onvoorwaardelijke gevangenisstraf veroordeeld, in totaal elf jaar gedetineerd geweest. Naast mijn verslaving ook psychische en fysieke problemen; ik ben manisch depressief en heb last van angsten en stemmingswisselingen. Zes jaar geleden heb ik een open hart operatie ondergaan waarbij ik een nieuwe aortaklep kreeg. Deze is inmiddels gaan lekken. Ik gebruik vele soorten medicijnen en ’t is al een aantal keren voorgekomen dat ze mij medicatie gaven van een medegedetineerde. Oorzaak is dat ik verblijf in p.i. De Berg en mijn achternaam is Van den Berg. Op ieder potje methadon of zakje medicatie staat p.i. de berg. Medicatie mag alleen gegeven worden door een arts of verpleegkundige, maar er wordt hier heel laconiek en

onzorgvuldig mee omgegaan. Dat was een stukje over mijn gezondheid, nu de reclassering. Vanaf mijn eerste veroordeling in 1988 tot 2010, dat is 22 jaar, heb ik ze nooit gezien, totdat ik in 2010 verplicht contact opgelegd kreeg. En ze eisten nogal wat! Minimaal 1x per 2 weken een gesprek, 2x per week methadon afhalen, onverwachte urinecontroles. Als je om half negen ’s morgens gebeld wordt, moet je binnen een half uur aanwezig zijn; en onverwachte thuisbezoeken. Dus eerst hoor je 22 jaar niks van ze en dan beheersen ze ongeveer je hele leven. Als ik niet zou meewerken, moest ik 26 dagen zitten. Uiteindelijk

Sommige zaken zijn normaal Uw advocaat kent uw dossier. Hij is bereikbaar en zet zich voor u in. Hij heeft gedegen kennis van (de ontwikkelingen in) het strafrecht.

heb ik voor dat laatste gekozen. Beter 26 dagen in de lik dan twee jaar je leven laten beheersen. Nu zit ik vast voor inbraak en de reclassering adviseert de rechtbank om me het ISDtraject in te loodsen. Mijn mening is dat die hele reclassering één hypocriete bende is. Ze hebben je jaren links laten liggen en nu beheersen ze je hele leven. Als dat 20 jaar geleden was gebeurd, dan zou het wellicht niet zo ver zijn gekomen. Ik ga er van uit dat ik de ISD krijg opgelegd.

Ze kwamen elkaar op de luchtplaats tegen..... uitspraak:06/09/2011 Artikel:60 Pbw/ aangevallen De klacht is gericht tegen het uitblijven van aqequaat ingrijpen toen klager door een medegedetineerde werd aangevallen. Daarnaast is de klacht gericht tegen plaatsing van klager op dezelfde afdeling als een medegedetineerde die bedreigingen naar hem heeft geuit. Ten aanzien van het niet ingrijpen is het protocol gevolg, klacht ongegrond. Ten aanzien van het plaatsen van klager op de desbetreffende afdeling is de directeur in zijn zorgplicht tekort geschoten, klacht gegrond en een tegemoetkoming van € 25,-. Inhoud van het beklag Klager beklaagt zich er in klacht 1 over dat de medewerkers van de inrichting niet adequaat hebben ingegrepen op het moment dat hij door een medegedetineerde werd aangevallen; In klacht 2 beklaagt klager zich erover dat is besloten betreffende medegedetineerde op dezelfde afdeling als klager te plaatsen en deze tegelijkertijd met klager te laten luchten, terwijl de directie op de hoogte was van de dreiging die betreffende medegedetineerde jegens klager heeft geuit. Zelf aangegeven. Mijn inziens is er hier wel sprake van een beslissing van de directeur. De directie voert aan, verkort en zakelijk weergegeven: Mij heeft geen informatie bereikt waaruit zou blijken dat B. voornemens was om geweld jegens klager te gebruiken. Ik weet wel dat B. klager een keer “flikker” heeft genoemd en dat zij beiden een andere visie op het leven hebben. Het personeel heeft op basis van vakkennis en inzicht conform de interne veiligheidsrichtlijn gehandeld in de vechtpartij. Ze hebben besloten een gedetineerde aan het incident toe te voegen. Het incident heeft niet langer dan 2 minuten geduurd. Uitgangspunt is dat er in de EBI altijd 2 personeelsleden op 1 gedetineerde moeten staan. Ze moeten derhalve altijd numeriek in de meerderheid zijn. (Bron: commissievantoezicht.nl)

Rob van den B., Arnhem Naschrift: Nou ja, zelf ben je toch niet zo tevreden met je levensloop. Stelen om je verslaving te financieren is toch een doodlopende weg. Laat je behandelen en maak gebruik van de nazorg- en terugkeertrajecten: huisje, bezigheid, inkomentje. De reclassering is na jaren afbraak weer in opbouw.

Is uw ervaring anders?

strafrechtadvocaten die doorbijten

Neem dan eens contact op met Aartsen Hekman Lodder advocaten. Een jong kantoor te Utrecht met ervaren advocaten.

AHL Advocaten Utrecht • Van Asch van Wijckskade 31 • 3512 VR Utrecht tel. 030 230 20 60 • fax. 030 230 05 76 • www.ahl-advocaten.nl 158x80_adv.indd 1

Datum uitspraak: 09/09/2011 Artikel:3 Opiumwet Klager beklaagt zich erover dat aan hem een disciplinaire straf is opgelegd naar aanleiding van een positieve uitslag van een urinecontrole. Klager stelt dat de norm is gewijzigd. Voorheen werd bij een THC-waarde lager dan 50ng/ ml niet gesanctioneerd. Op 15 februari 2011 is aangekondigd dat de norm zou worden verlaagd naar 25 ng/ml. De urinecontrole is echter gehouden op 14 februari 2011. De beklagcommissie overweegt dat uit het landelijk geldende drugsontmoedigingsbeleid blijkt dat onder 50 ng/ml niet wordt gesanctioneerd. De beslissing van de directeur om aan klager een disciplinaire straf op te leggen, wordt dan ook als onredelijk en onbillijk aangemerkt. Het beklag wordt gegrond verklaard en aan klager wordt een compensatie toegekend ter hoogte van € 15,-. (Bron: commissievantoezicht.nl)

Mr. Pascal Lodder

13-09-11 16:33

Tweede Boerhaavestaat 46 1091 AN Amsterdam telefoon 020 689 7910

www.rtpadvocaten.nl info@rtpadvocaten.nl


22

BonjoBajesBulletin december 2011

DE NIEUWE VISIE OP DETENTIEFASERING De brief van de staatssecretaris van veiligheid en justitie aan de tweede kamer over zijn visie op de nieuwe “visie op detentie fasering” ( zie voorpagina) is zeer ingrijpend voor gedetineerden (en het personeel in de inrichtingen). Daarom, ter bestudering , hierbij het merendeel van de tekst van de brief van 8 november 2011

1 Inleiding

In mijn brief d.d. 4 juni 2011 heb ik uw Kamer bericht over mijn uitwerking van het programma Modernisering Gevangeniswezen. Zoals aangekondigd hecht dit kabinet belang aan het verder terugdringen van de recidive om op die manier de veiligheid in Nederland te vergroten. Een goede voorbereiding van gedetineerden op hun terugkeer in de samenleving is daarbij onontkoombaar. Een succesvolle terugkeer in de samenleving vraagt allereerst om de inzet van de gedetineerde. Een gedetineerde is zelf verantwoordelijk voor de invulling van zijn detentieperiode. Dit geldt tevens voor de detentiefasering: vrijheden worden gekoppeld aan de delictgeschiedenis (herhaaldelijke recidive), het gedrag en de motivatie van de gedetineerde. In deze brief heb ik tevens kort mijn visie op detentiefasering geschetst. De detentiefasering dient een integraal onderdeel te vormen van het detentie- en re-integratieplan. Tevens ben ik van mening dat het verlof op een andere wijze dient te worden ingezet. In bijgaande brief treft u de uitwerking op deze visie aan.

terugdringen recidive om veiligheid in Nederland te vergroten

2 Het huidige stelsel

De huidige detentiefasering bestaat uit verschillende modaliteiten. Elke modaliteit heeft haar eigen juridisch kader voor de toekenning en de invulling: 1 Algemeen verlof (verlof vanuit een gesloten inrichting). Dit kan na één derde deel van de straf en de laatste 12 maanden van de detentie plaatsvin-

den en betreft elke twee maanden een weekendverlof van maximaal 60 uur. 2 Vanaf de laatste 18 maanden van de detentie kan overplaatsing naar een beperkt beveiligde inrichting (BBI) plaatsvinden. Vanuit een BBI kan regimegebonden verlof worden toegekend, dit bestaat uit een maandelijks weekendverlof van maximaal 60 uur. Een zelfmelder (een persoon die zich zelf meldt bij de penitentiaire inrichting) wordt standaard in een BBI geplaatst tenzij deze een straf van meer dan 2 jaar heeft. 3 De laatste 6 maanden voor de v.i.-datum óf voorafgaande aan een penitentiair programma, kan plaatsing in een zeer beperkt beveiligde inrichting (ZBBI) plaatsvinden. Vanuit een ZBBI wordt regimegebonden verlof toegekend, dit bestaat uit een wekelijks weekendverlof van maximaal 60 uur. 4 Het verrichten van arbeid buiten de inrichting vanuit een BBI of ZBBI. 5 De deelname aan een Penitentiair programma (PP): de gedetineerde neemt deel aan een re-integratieprogramma buiten de gevangenis en verblijft op een goedgekeurd verlofadres in beginsel onder elektronisch toezicht. 6 Incidenteel verlof voor het bijwonen van gebeurtenissen in de persoonlijke sfeer van de gedetineerde, waarbij zijn aanwezigheid noodzakelijk is of t.b.v. studie of voorbereiding op de invrijheidstelling. Het huidige stelsel kent niet op alle onderdelen een logische samenhang. Aan het toekennen van verlof is bijvoorbeeld geen concreet re-integratiedoel verbonden. Dit acht ik onwenselijk en wil ik dan ook veranderen. Verder is in 2008 de voorwaardelijke invrijheidstelling (v.i.) opnieuw ingevoerd, die gekenmerkt wordt door een terugkeer in de samenleving onder voorwaarden en onder toezicht. De periode van detentiefasering en van voorwaardelijke invrijheidstelling (v.i.) zijn thans nog te veel aparte fenomenen. Dit is echter niet de insteek geweest bij de totstandko-

Advocaat mr. L.W. Plantenga “Do you think a zebra is a white animal with black stripes, or a black animal with white stripes?”

Dat ligt er maar aan hoe je er naar kijkt. Net als een zebra is een strafzaak vaak niet zo zwart-wit als deze op het eerste gezicht lijkt. Elke zebra heeft een uniek strepenpatroon, zoals de mens een vingerafdruk heeft. Ieder mens is uniek, iedere zaak dus ook. Daarom vergt elke strafzaak een eigen aanpak.

Tevens geldt dat detentiefasering in de praktijk vaak als recht wordt gezien, hoewel de Penitentiaire beginselenwet geen recht op detentiefasering kent. Dit leidt er toe dat gedetineerden de toekenning van vrijheden, zoals verlof, ervaren als een vrijblijvende vanzelfsprekendheid. Ik ben echter van mening dat verlof nooit vrijblijvend kan zijn, maar altijd moet bijdragen aan de terugkeer van de gedetineerde in de maatschappij. Gedetineerden dienen in aanmerking te komen voor vrijheden als zij dit ook hebben verdiend. Daarnaast ben ik, mede vanuit de gedachte dat verlof gekoppeld moet zijn aan terugkeer in de maatschappij, van mening dat gedetineerden op dit moment te snel in aanmerking komen voor detentiefasering. Met mijn voorstellen wil ik er voor zorgen dat de toegekende vrijheden meer in verhouding komen te staan met de opgelegde straf en daardoor beter zijn uit te leggen aan de maatschappij, slachtoffers en nabestaanden.

3 Nieuwe uitgangspunten voor de detentiefasering

Bij de nieuwe inrichting van de detentiefasering zijn de volgende uitgangspunten leidend: 1 de eigen verantwoordelijkheid van de gedetineerde: zijn gedrag en motivatie zijn bepalend; 2 een nieuwe balans tussen detentie en externe vrijheden: externe vrijheden dienen een concreet resocialisatiedoel; 3 de aansluiting van de detentiefasering op de v.i.; 4 meer rekening houden met de veiligheid van de samenleving en de belangen van slachtoffers en nabestaanden. Eigen verantwoordelijkheid van de gedetineerde De eigen verantwoordelijkheid van gedetineerden krijgt vorm in het systeem van ‘promoveren’ en ‘degraderen’. Van een gedetineerde wordt eigen inzet verwacht voor zijn terugkeer in de samenleving. Interne vrijheden (meer bewegingsruimte binnen de muren) en re-integratieactiviteiten kunnen worden verdiend als de gedetineerde aangetoond heeft dat hij om kan gaan met verantwoordelijk-

heden en zich wil inzetten voor zijn detentie- en re-integratieplan. Het gaat hier steeds om een persoonsgerichte aanpak. Als de rechter een schadevergoedingsregeling heeft opgelegd, wordt verwacht dat de gedetineerde dit betaalt. Verlof wordt niet meer standaard verleend, de gedetineerde moet zelf expliciet aangeven, waarom dit aan hem moet worden verleend. Overigens houdt de persoonsgerichte aanpak ook in dat er rekening wordt gehouden met de (on)mogelijkheden van een gedetineerde en dat, waar nodig, extra begeleiding en ondersteuning van de gedetineerde wordt aangeboden. Het personeel heeft een belangrijke rol bij het stimuleren van de eigen verantwoordelijkheid bij gedetineerden die hierbij, bijvoorbeeld door hun verstandelijke beperking, hulp nodig hebben. Dit is onderdeel van de motiverende bejegening waarin het personeel van het gevangeniswezen de afgelopen jaren is geschoold. Nieuwe balans tussen detentie en externe vrijheden Een nieuwe balans tussen de periode van detentie en de periode waarin externe vrijheden worden toegekend acht ik noodzakelijk. Naar mijn mening komen gedetineerden op dit moment te snel in aanmerking voor detentiefasering. De toegekende externe vrijheden moeten meer in verhouding staan met de opgelegde straf en meer uit te leggen zijn aan de maatschappij, slachtoffers en nabestaanden. Zoals ik al aangaf moeten externe vrijheden worden verdiend en alleen verleend met het oog op een concreet resocialisatiedoel. Nu kan het bijvoorbeeld voorkomen dat iemand met een gevangenisstraf van 2 jaar direct na zijn veroordeling in aanmerking komt voor plaatsing in een BBI en hij maandelijks een weekend verlof heeft van 60 uur zonder toezicht. Hierin wil ik wijzigingen aanbrengen. Beter benutten van voorwaardelijke invrijheidstelling De periode van v.i. kan worden gebruikt om activiteiten en interventies die tijdens detentie of tijdens de deelname aan een programmatisch verlof zijn gestart, maar nog niet zijn afgerond, door te laten lopen in de fase van de voorwaardelijke invrijheidstelling. Voor gedetineerden die tijdens detentie geen inzet hebben getoond om verantwoordelijkheid te willen dragen voor zijn toekomst, geldt dat de noodzakelijke resociali-

Tel. 070 3151010

- Peter Greenaway -

Of een zebra een wit dier is met zwarte strepen of een zwart dier met witte strepen?

ming van de wet v.i.. De periode van detentiefasering en de mogelijkheden van de vi-regeling moeten meer in onderlinge samenhang worden bezien, zodat de regelingen elkaar aanvullen en ondersteunen.

lid van de NVSA Van Bijnkershoeklaan 391 3527 XK Utrecht M 06 41 18 64 93 T 030 26 26 660 F 030 26 25 834

info@advocaatplantenga.nl www.advocaatplantenga.nl

satieactiviteiten uitsluitend tijdens de v.i. moeten plaatsvinden in de vorm van een bijzondere voorwaarde bij de v.i. zo nodig met elektronisch toezicht Op deze wijze vormt de voorwaardelijke invrijheidstelling een passende afsluiting van de tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen die gepaard kan gaan met een toename van vrijheden en die verbonden is aan de bereidheid van de gedetineerde om verantwoordelijkheid te dragen voor zijn eigen toekomst. Dit komt onder andere tot stand door een verbeterslag te maken in de advisering van DJI over de invulling van de v.i.. Bij gebleken misdragingen, (poging) tot ontvluchtingen of ongeoorloofde afwezigheid en een hoog recidiverisico zal DJI in haar advies aan het openbaar ministerie inzetten op uit- of afstel van de v.i. Tevens zullen de opgelegde voorwaarden, zoals een locatieverbod, tijdens de detentieperiode en de v.i.-periode beter op elkaar worden aangesloten. Meer rekening houden met de veiligheid van de samenleving en de belangen van slachtoffers en nabestaanden Bij het toekennen van eventuele vrijheden wil ik dat meer rekenschap wordt gegeven aan de veiligheid van de samenleving, de belangen van slachtoffers en nabestaanden en de roep uit de samenleving om een strengere aanpak. Maatschappelijke aspecten, zoals de belangen van slachtoffers en nabestaanden, inschatting van het recidiverisico, vluchtgevaar, en (de ernst van) het gepleegde delict dienen expliciet bij deze afweging te worden betrokken. Ook ben ik van mening dat er meer gebruik moet worden gemaakt van controlemiddelen, zoals het inzetten van elektronisch toezicht, een meldplicht of het verbinden van voorwaarden aan het verlof, zoals een contactverbod. Tevens acht ik in ieder geval een strengere aanpak wenselijk voor de groep gedetineerden die na het begaan van een (eerder) ernstig gewelds- of zedendelict recidiveren. Dit geldt ook voor de gedetineerden die op de lijst staan van gedetineerden met een vlucht- en maatschappelijk risico (GVM). Bij hen geldt dat zware eisen worden gesteld aan eventuele detentiefasering en zij kunnen alleen in de laatste fase van hun detentie eventueel in aanmerking komen voor re-integratie- en resocialisatieactiviteiten.


23

BonjoBajesBulletin december 2011 4 Voorstellen nieuwe vorm van detentiefasering

In de nieuwe vorm van detentiefasering zijn de volgende stappen te onderscheiden: 1 Basisprogramma 2 Plusprogramma 3 Programma met externe vrijheden. Onder externe vrijheden wordt verstaan: a kort re-integratieverlof; b programmatisch re-integratieverlof voor externe arbeid, opleiding of zorg; c programmatisch re-integratieverlof voor een extern verblijf op een verlofadres of in een zorginstelling in combinatie met externe arbeid, opleiding of zorg; Basisprogramma Het basisprogramma is een programma met beperkte re-integratieactiviteiten. Het programma bestaat uit de wettelijke basisactiviteiten, zoals recreatie, luchten en arbeid. De gedetineerden zitten achter de deur op momenten dat re-integratieactiviteiten voor andere gedetineerden zijn gepland (terugkeeractiviteiten, gedragsinterventies of scholing). Alle gedetineerden die in het gevangeniswezen instromen als preventief gehechte, arrestant of zelfmelder starten met een basisprogramma. Gedetineerden komen in aanmerking voor een plusprogramma als kans op succes aanwezig is en als de motivatie en/of houding van de gedetineerde hiertoe aanleiding geeft. Dit houdt in dat ook niet (steeds) opnieuw bij een zelfde gedetineerde activiteiten zullen worden aangeboden. Plusprogramma Een plusprogramma betekent dat gedetineerden een meer individueel dagprogramma krijgen en dat er in hen wordt geïnvesteerd door het aanbieden van scholing, terugkeeractiviteiten en gedragsinterventies. Ook kan de gedetineerde in aanmerking komen voor specifiek werk binnen de inrichting, zoals schoonmaakwerk, schilderwerk of werk in de winkel of keuken. Het betreft hier werk waar ook een (vak)scholing aan gekoppeld kan worden. Programma met externe vrijheden Door gedetineerden vanuit een penitentiaire inrichting geleidelijk meer activiteiten gericht op re-integratie buiten de inrichting te geven en door hen wanneer mogelijk onder toezicht buiten de inrichting te laten verblijven, wordt hun terugkeer in de maatschappij verder voorbereid. De periode waarin een gedetineerde in aanmerking kan komen voor externe vrijheden, wordt beperkt van 18 maanden voor de v.i.-datum naar twaalf maanden voor de v.i.-datum. Tevens geldt als algemene eis dat ten minste de helft van de nettostraf (opgelegde straf minus de v.i.) dient te zijn uitgezeten. De overige eisen zijn opgenomen in het toetsingskader (zie paragraaf 6). De huidige extramurale modaliteiten: algemeen verlof, regimegebonden verlof en het penitentiair programma komen te vervallen. Hiervoor in de plaats komt: kort re-integratieverlof

of programmatisch re-integratieverlof, bestaande uit externe arbeid, opleiding of zorg, extern verblijf op een verlofadres of in een zorginstelling in combinatie met externe arbeid, opleiding of zorg. Ook het onderscheid tussen een BBI en ZBBI komt te vervallen, deze inrichtingen zullen worden aangeduid als minder beveiligde inrichting. A. Kort re-integratieverlof Het verlenen van kort re-integratieverlof heeft tot doel om de gedetineerden voor te bereiden op hun terugkeer in de samenleving. Het verlof wordt alleen toegekend als er sprake is van een concreet re-integratiedoel. Hierbij kan gedacht worden aan verlof voor het ophalen van een identiteitsbewijs, een sollicitatiegesprek, het inschrijven bij een woningcorporatie of hereniging met het gezin. Het verlof zal in tegenstelling tot het huidige regimegebonden en algemeen verlof vooral door de week worden verleend. De instanties waar de re-integratiezaken geregeld dienen te worden zijn immers alleen tijdens kantooruren open. Dit betekent dat het standaard weekendverlof verdwijnt en de penitentiaire inrichtingen die voorheen ZBBI’s waren ook in de weekends open blijven.

promoveren of degraderen

Tevens wordt de duur van het verlof gewijzigd. Het korte re-integratieverlof zal ten hoogste 24 uur per keer bedragen, tenzij er sprake is van de laatste twee maanden voor een extern verblijf of voor de v.i.-periode. Dan kan het verlof maximaal 48 uur bedragen, om de overgang naar meer vrijheid te faseren. B Programmatisch re-integratieverlof voor externe arbeid, opleiding of zorg In het programma met externe vrijheden is het mogelijk om buiten de inrichting te werken, een opleiding te volgen of een zorgprogramma te doorlopen. ’s Avonds verblijft de gedetineerde in de penitentiaire inrichting. C Programmatisch re-integratieverlof voor een extern verblijf op verlofadres of zorginstelling De laatste stap in de detentiefasering

is een programmatisch verlof voor externe arbeid, opleiding of zorg van minimaal 32 uur in combinatie met verblijf in een 24-uurs nazorginstelling, een zorginstelling of op een geschikt verlofadres. De duur van dit programmatisch verlof is ten hoogste een zesde deel van de nettostraf. Deze vorm van verlof vindt plaats onder de uitvoeringsverantwoordelijkheid van de reclassering en wordt altijd gekoppeld aan toezicht van de reclassering en vindt zo nodig onder elektronisch toezicht plaats. Naast de algemene instroomeisen, gelden voor het programmatisch re-integratieverlof aanvullende instroomeisen: • tenminste één goed verlopen kortdurend re-integratieverlof, • de gedetineerde is veroordeeld tot een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf van ten minste zes maanden. • passend in het detentie en re-integratieplan. Toezicht op verlof Bij de toekenning van re-integratieverlof wordt aangesloten bij de gedachte achter ‘redesign toezicht’ van de reclassering. De mate van (elektronisch) toezicht en de opgelegde voorwaarden worden bepaald aan de hand van het risicoprofiel van de gedetineerde. Deze werkwijze verschilt met de huidige situatie, bijvoorbeeld bij een penitentiair programma waar dit toezicht niet afhankelijk is van het getaxeerde risico, maar standaard is gedurende een vastgestelde periode. Bij laag risico betekent dat een beperkte inzet van toezichtmiddelen. Bij hoog risico zal worden bezien of het recidiverisico kan worden beperkt door het stellen van voorwaarden, zoals een contact of gebiedsverbod ter bescherming van slachtoffers en nabestaanden. Voorwaarden kunnen zijn dat iemand zich meldt bij de reclassering, telefonisch contact heeft of onder elektronisch toezicht wordt geplaatst bij een weekendverlof voorafgaand aan een programmatisch verlof of de v.i.. Incidenteel verlof Het incidenteel verlof zal blijven bestaan vanwege het specifieke karakter ervan, dat los staat van re-integratie. Tijdens de detentie kan er sprake zijn van bijzondere gebeurtenissen in de persoonlijke levenssfeer van de gedetineerde, waarbij zijn aanwezigheid noodzakelijk is. Het betreft hier bijvoorbeeld een sterfgeval in de familie. De gedetineerde dient, als de veiligheid van de samenleving kan worden gewaarborgd, in de gelegenheid te worden gesteld om deze

Zat om te zitten?

externe vrijheden moeten worden verdiend

gebeurtenissen zo nodig met begeleiding of met elektronisch toezicht bij te wonen. Om dit moment kan echter incidenteel verlof ook in het kader van re-integratie worden verleend. Die mogelijkheid komt te vervallen, omdat voor dergelijke activiteiten het kort re-integratieverlof is bedoeld.

5 Toetsingskader

Of er sprake is van promoveren of dat het gedrag en de motivatie van de gedetineerde aanleiding is tot degraderen, is steeds een persoonsgerichte beoordeling. Deze wordt verricht door het Multi Disciplinair Overleg (MDO) op basis van een toetsingskader. In de beslissing worden onder meer de volgende toetsingselementen meegewogen: • aard, zwaarte en achtergrond van het gepleegde delict; • delictgeschiedenis/mate van recidive; • bereidheid tot verandering (willen); • gedrag (nakomen van afspraken, motivatie, werkhouding, middelengebruik); • detentieduur; • risico van ongewenste confrontatie met slachtoffers of nabestaanden; • risico voor maatschappelijke onrust; • kans op onttrekking; • advies ketenpartners (advies van openbaar ministerie, reclasseringsorganisaties en de politie) Eén van de elementen uit het toetsingskader is de delictgeschiedenis. Ik acht het namelijk niet verantwoord om te blijven investeren in gedetineerden van wie is vast te komen staan dat eerdere inspanningen geen toegevoegde waarde hebben gehad. Dit betekent dat er bij herhaalde recidive slechts een (wettelijk) minimumaanbod van re-integratieactiviteiten in het detentie- en re-integratieplan wordt opgenomen, tenzij een specifieke persoonsgerichte beoordeling in uitzonderingssituaties aanleiding geeft hiervan af te wijken. Deze categorie gedetineerden komt dan ook in principe niet in aanmerking voor een programma met externe vrijheden. Eventueel noodzakelijke re-integratieactiviteiten zullen plaatsvinden (in de vorm van bijzondere voorwaarden) tijdens de v.i.

Promotie en degradatie De directeur van de inrichting bepaalt of een gedetineerde kan promoveren van een basisprogramma naar een plusprogramma. Dit gebeurt op advies van MDO. De plaatsing in een programma met externe vrijheden is een besluit van de selectiefunctionaris op basis van een gemotiveerd verzoek van de gedetineerde en een selectieadvies van de directeur. Dit selectieadvies behelst het advies van ketenpartners, de visie van het MDO en de visie van de vrijhedencommissie. Voor medewerkers in een penitentiaire inrichting betekent de invoering van een nieuwe vorm van detentiefasering een andere werkwijze en tevens een cultuuromslag. Zij krijgen een belangrijke rol bij het stimuleren van gedetineerden om hun eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van hun periode in detentie te vergroten. Omdat er al veel veranderingen in het gevangeniswezen gaande zijn wil ik dit beleid dan ook gefaseerd invoeren. Het systeem van ‘promoveren’ en ‘degraderen’ wordt verder in de praktijk ontwikkeld. Dit jaar hebben de penitentiaire inrichtingen het avond- en weekendprogramma en het persoonsgerichte dagprogramma ingevoerd. De basis voor het plusprogramma is hiermee al gedeeltelijk gelegd, volgend jaar gaan ze aan de slag met het invoeren van het systeem van promoveren en degraderen. Dit zal uiteindelijk eind 2012 in alle penitentiaire inrichtingen zijn ingevoerd. Tevens wil ik volgend jaar starten met een pilot om vanuit een gesloten inrichting externe vrijheden toe te kennen. Dit omdat er in verband met de uitvoering van het Masterplan Gevangeniswezen per 1 januari 2013 minder beveiligde capaciteit wordt gesloten. Tevens vraagt de nieuwe opzet van de detentiefasering om aanpassing van wet- en regelgeving. Dit vergt enige tijd, ik verwacht dat het nieuwe beleid in 2013 kan worden ingevoerd. De voorstellen voor aanpassing op het gebied van de wetgeving kan uw Kamer begin volgend jaar verwachten. Het personeel zal ook worden voorbereid op de nieuwe werkwijze. De basis hiervoor ligt in de doorontwikkeling van de MGW-thema’s, zoals vakmanschap, motiverende bejegening en leiding geven als professie. Ook zal het personeel gericht geschoold worden in de nieuwe weten regelgeving. De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, F. Teeven

Bel dan met 079-3510234

Engelandlaan 328 2711 DZ Zoetermeer

Tel. 079 - 351 02 34 Fax 079 - 351 67 74

info@bendersadvocaten.nl www.bendersadvocaten.nl

TOPBIJSTAND IN STRAFZAKEN! mr Y. Özdemir Rijswijkseplein 39 2516 EB DEN HAAG 070 388 20 00 06 24 87 95 51

y.ozdemir@ozdemir-advocaten.nl www.ozdemir-advocaten.nl


24

BonjoBajesBulletin december 2011

Creatief nadenken over concrete hulp aan probleemjongeren

NEDERLANDS-MAROKAANSE JONGEREN DOELGROEP BUREAU HERSTEL EN REHABILITATIE Den Haag - ‘Op een donkere avond gaat Amir met een paar vrienden op inbrekerspad. Ze ontdekken een leegstaand kantoorgebouw (althans dat denken de jongens) en breken daar in. De inbraak blijft niet onopgemerkt. De jongens worden opgepakt en naar het politiebureau gebracht. Een dienstdoende politieagent herkent Amir van eerdere voorvallen en schakelt het Bureau Maatschappelijk Herstel en Rehabiliatie (Bureau MHR) in. Een maatschappelijk werker/begeleider van bureau MHR bezoekt Amir op het politiebureau en ook nadien , gedurende het jaar gevangenisstraf, dat door de rechter wordt opgelegd. Tijdens de gesprekken met de maatschappelijke werker blijkt dat Amir erg zit met het feit dat hij –naar later bleek- heeft ingebroken in een kerkgebouw, een voor Amir heilig gebouw. Amir voelt zich schuldig dat hij dit gebouw door de inbraak heeft ontheiligd. De maatschappelijke werker regelt vervolgens een afspraak met de vertegenwoordiger van deze kerk (slachtoffer), die wil meewerken aan een gesprek met Amir. Dit gesprek is door beiden als zeer zinvol ervaren. Het slachtoffer had nooit eerder een echt gesprek gevoerd met een Marokkaans-Nederlandse jongen en Amir heeft zijn excuses kunnen aanbieden. Dit is inmiddels 4 jaar geleden en er zijn geen nieuwe incidenten met Amir gemeld’. Karima Daoudi van het Bureau MHR vertelt mij dit verhaal als ik in haar kantoor in Den Haag met haar en medewerkster Gertien van Goudoever kom kennismaken.

Wat is het Bureau Maatschappelijk Herstel en Rehabilitatie? Het Bureau MHR is in 2008 door Karima Daoudi opgericht. Karima is daarvóór ruim twintig jaar werkzaam geweest in diverse functies waar zij werd geconfronteerd met criminele jongeren van Marokkaanse afkomst. Zo heeft Karima gewerkt bij de Jeugdzorg, De Raad voor de Kinderbescherming, de Politie Haaglanden en als coördinator veiligheid bij de gemeente Zoetermeer. Karima heeft uiteindelijk het Bureau MHR opgericht aangezien zij tot de conclusie kwam dat de reguliere hulpverlening niet aansloot bij de genoemde doelgroep en hun ouders. Het Bureau MHR heeft als doel: nazorg en herstelbemiddeling van criminele, Nederlands-Marokkaanse jongeren van 17-27 jaar oud. Het gaat hierbij veelal om jongeren die hun straf uitzitten in Teylingereind, PI Nieuwegein en PI Zoeter-

meer en de Hartelborgt.

‘Multiproblem’ gezinnen

Veel van deze jongeren komen uit ‘multiproblem’ gezinnen, zoals Karima heeft gemerkt. Er is vaak sprake van een aaneenschakeling van risicodragende gebeurtenissen, zoals sociale en economische omstandigheden, problematische opvoedingssituatie, verkeerde vrienden en weinig toekomstperspectief. Met name het opvoedingsklimaat

blijkt niet aan te sluiten bij de behoefte van de jongere. Hierbij speelt een rol dat veel Marokkaanse moeders een taalachterstand hebben, weinig buiten komen, niet echt geïntegreerd zijn in de Nederlandse samenleving en ook niet op de hoogte zijn van de schoolactiviteiten van hun kinderen. Vaak weten de moeders niet wat hun kinderen in hun vrije tijd doen. De bestaande organisaties, die hulp willen bieden komen vaak niet verder dan de voordeur. Karima heeft als geïntegreerde Nederlandse vrouw van Marokkaanse afkomst een voorsprong. Zij weet binnen te komen en krijgt de verhalen van de moeders te horen; vaak schrijnende verhalen over huiselijk geweld en maatschappelijk isolement. Het Bureau MHR functioneert hierbij als een schakel tussen hulpverlening en de betreffende gezinnen. Er worden spreekuren georganiseerd voor de Marokkaanse moeders, waar Nederlandse taallessen en voorlichting worden gegeven en waar de vrouwen hun verhaal kwijt kunnen. Het doel is de moeders te betrekken bij de situatie van hun zoon, zoals het bezoeken van de ouderavonden op de school en het onderhouden van contact met de docenten. Vaak gaat een begeleider vanuit Bureau MHR mee ter ondersteuning.

Karima heeft een droom! Wat in het hulpverleningsaanbod van Bureau MHR helaas nog ontbreekt is het bieden van huisvesting na detentie. Soms kunnen de jongeren niet terug naar huis en is er geen huisvesting aanwezig. Voor nachtopvang is de ex-gedetineerde jongere dan aangewezen op de reguliere instellingen voor daklozen. Deze oplossingen zijn echter slechts van tijdelijke duur. Eigen huisvesting; wat zou dat een aanwinst betekenen; een effectieve vorm van hulpverlening en daarmee een extra bijdrage aan het terugdringen van recidive. Wat gun ik deze gedreven vrouw en haar prachtige organisatie met veel enthousiaste vrijwilligsters een pand waar deze jongeren onderdak kan worden geboden. Welke subsidiegever durft deze uitdaging aan? (Voor de website van Karima Daoudi, ga naar www.bureaumhr.nl)

adv o c a t e n k a ntoo r

van der weide

met lege handen staat en terugvalt in oud, crimineel gedrag.

Herstelbemiddeling

Eén van de pijlers van het Bureau MHR is het dader-slachtoffercontact als een vorm van herstel van het leed dat het slachtoffer door de dader is aangedaan. Bureau MHR organiseert, vaak samen met Slachtofferhulp gesprekken tussen dader en slachtoffer. Een voorbeeld: de dader in kwestie had de auto van een vrouw zodanig bekrast, dat er strafrechtelijke veroordeling volgde. In een gesprek tussen dader en de vrouw werd aan haar gevraagd wat de jongen zou kunnen doen om het leed, dat hij haar had aangedaan te verzachten. De vrouw stelde voor dat de jongen haar auto een half jaar lang zou wassen. Alzo geschiedde, naar tevredenheid van beiden. Trudie van Atten

Advocatenkantoor Van Stratum mr. M. van Stratum Wassenaarseweg 4 2596 CH Den Haag telefoon 070 360 81 00 mobiel 06 109 149 44

e-mail mvanstratum@advocatenkantoorvanstratum.nl website www.advocatenkantoorvanstratum.nl

Vul deze bon in en ontvang 5 euro beltegoed!

Johannes Verhulststraat 113 1071 MZ Amsterdam

telefoon 020 6727 838 fax 020 6727 839 gsm 06 460 239 69

website www.advocatenkantoorvanderweide.nl

Al tijdens detentie van de jongere wordt een plan van aanpak gemaakt, gericht op herstel en rehabilitatie. Hierbij wordt de hele omgeving van de jongere betrokken. Het heeft namelijk geen effect alleen met de jongere aan de slag te gaan. Naast het contact met de ouders –met name de moeders- vormt contact met de school, het vinden van een geschikte opleiding en/of werk, de sociale omgeving van de jongere een onderdeel van het plan van aanpak. Zo worden bijvoorbeeld de kleine ondernemers in de buurt –de bakker, de slager etc.- benaderd met de vraag of ze hulp van de jongeren kunnen gebruiken. Er wordt creatief nagedacht over een oplossing waar iedereen baat bij heeft. Er wordt van alles aan gedaan om te voorkomen dat de jongere na detentie

SPECIALIST IN STRAFZAKEN

De top van de nieuwe generatie strafrechtadvocaten

e-mail info@advocatenkantoorvanderweide.nl

Plan van aanpak

mr Richard van der Weide, de pitbull onder de pleiters

Compleet ingevulde bon opsturen naar Jailphone, Postbus 1409, 1430 BK Aalsmeer

Naam ................................................................................................. Registratienummer .................................................................. Geboortedatum .......................................................................... Gevangenis .................................................................................... 0800 afgesloten: Ja/Nee* Al jailphone klant: Ja/Nee* *doorhalen wat niet van toepassing is.

www.jailphone.nl

5 euro


BonjoBajesBulletin