Page 1


MIRËSEVINI NË BOGOVINË ДОБРЕДОЈДЕНИ ВО БОГОВИЊЕ WELCOME TO BOGOVINJE


Komuna e Bogovinës Општина Боговиње The Municipality of Bogovinje

Hazbi Idrizi, kryetar i Komunës së Bogovinës

Të nderuar, Komuna e Bogovinës, e cila është një ndër komunat më të reja në Republikën e Maqedonisë, në kufijtë aktual funksionon prej vitit 2006, kur u bashkuan komunat e mëparshme, e Bogovinës dhe e Kamjanit. Përfshin pjesën veriperëndimore të Republikës së Maqedonisë, anën e majtë të lumit Vardar dhe luginën e Pollogut nën rrëzën e Malit Sharr. Komuna e ka sipërfaqen 143, 44 km2, në lartësi mbidetare prej 460 deri 1.150 m. Në të, të shpërndarë në gjashtëmbëdhjetë vendbanime, sipas regjistrimit të fundit jetojnë 28.997 banorë, kryesisht shqiptarë etnik, në bashkëjetesë me banorë të paktë në numër, maqedon dhe turq.

Почитувани, Општината Боговиње, која е една од најмладите општини во Република Македонија, во сегашните граници функционира од 2006 г., кога се споени поранешните општини Боговиње и Камењане. Го зафаќа северо-западниот дел од Републикава, левата страна од реката Вардар и долината на Полошката котлина под падините на Шар Планина. Општината се простира на површина од 143, 44 км2, на надморска височина од 460 до 1.150 м. На неа, распослани низ 16 населени места, според последната евиденција, живеат 28.997 жители, претежно етнички албанци, во создадена хармонија на соживот со помалкубројното македонско и турско население.

Respected, The Municipality of Bogovinje, one of the youngest municipalities in the Republic of Macedonia exists in the actual borders from the year of 2006, when former municipalities Bogovinje and Kamenjane were merged. It occupies the north-western part of the state, on the left river bank of Vardar and the Polog valley beneath the slopes of Shar Planina. The municipality stretches on 143,44 square kilometers, and 460 to 1.150 meters height above the sea level. Stretched in 16 settlements , according to the last census, 28.997 residents are living here, mainly ethnic Albanians living in harmony with the small in numbers inhabitants of Macedonian or Turkish origin. 4


Është ndjenjë e veçantë të flitet për komunën e Bogovinës, veçanërisht kur jeni pjesë e saj, pjesë e së kalaurës dhe pjesë e kreativitetit e cila duhet të jetë ardhmëria e saj e vërtetë. Thjesht thënë, ejani dhe vizitoni vet komunën e Bogovinës. Njihuni dhe hulumtoni bukuritë natyrore, pejsazhet e pazakonta idilike, ajrin e pastër, shijen dhe pasurinë tradicionale, burimet natyrore, rrjedhjen e lumenjëve dhe liqenet dhe shumë të tjera. Do të thoja, ejani dhe vërtetohuni në thjeshtësinë dhe veçantinë e jetesës e cila mbizotëron përgjithmonë! Në një mjedis të burimeve natyrore dhe ekologjike të cilat do t’u prezantohen në këtë udhërrëfyes, është kënaqësi e jashtëzakonshme të admirohet një aktualitet i tillë dhe të mendohet si dhe të ndërtohet e ardhmja.

Пријатно е чувството да се зборува за општината Боговиње, посебно кога сте дел од неа, дел од нејзиното минато и дел од креативноста која треба да биде нејзина вистинска иднина. Наједноставно ќе речам, посетете ја самите општината Боговиње. Запознајте ги природните убавини, несекојдневните идилични предели, опивката на чистиот воздух, вкусот и богатството на традицијата, природните ресурси, водотеците и езерата, и низа друго. Ќе речам, дојдете и уверете се во едноставноста и единственоста на живеењето која плени засекогаш! Во такво опкружување на природни и еколошки ресурси, кои ќе ви бидат претставени во овој водич, неизмерно е задоволството да се сака таквата сегашност, а да се мисли и да се твори иднината. Имајќи го богатиот потенцијал

It’s a pleasant feeling to talk about the Bogovinje municipality, especially when you are a part of it, a part of it’s past and a part of the creativity which ought to become it’s real future. That’s why I will simply invite you to visit Bogovinje municipality yourselves. Get to know it’s natural beauties, unusual idyllic landscapes, inhale the clean air, the taste and the wealth of tradition, natural resources, water currents and lakes and plenty more. I will say, Do come and get convinced it the simplicity and the unique kind of life which will enchant you forever! In this kind of surrounding of natural and ecological resources, which by the way will be represented in this guide book, its an immense delight to be fond of this kind of the present, and to think 6


7


8


9


Duke u nisur nga ky aspekt, udh­ë­ heqësia e komunës dhe unë si kryetar i trasojmë drejtimet bazë, që do të çojnë në zhvillimin ekonomik, social, ekologjik dhe të mirëqenies. Në këtë drejtim mbetet domosdoshmëri ruajtja e mjedisit të pastër ekologjik, me burime natyrore të ujit ambientalisht të rregu­ lluara dhe sisteme për ujitje, të pasuruar me qendra rekreativo- sportive dhe pyje të rregulluara, të gërshetuara (ndërthurura) dhe në mes veti të lidhura me rrjete të rrugëve të asfaltuara, të cilat do të mundësojnë krijimin e një imazhi të ri të së tanishmes. Në strategjinë afatgajte për zhvi­llim të komunës, theksi është vendosur në zhvillimin ekonomik lokal, i cili do të mundësojë mbrojtjen e burimeve natyrore dhe ekologjike dhe një ringjalllje

на сегашноста, локалната самоуправа се определи на нејзините темели да ја надградува и да ја создава иднината. Тргнувајќи од тој аспект, општинското раководство и јас како градоначалник ги трасиравме основните насоки кои ќе водат кон економски, социјален и еколошки развој и благодет. Во таа насока останува императив сочувувањето на чистата еколошка средина, со природно амбиентално регулирани водни ресурси и системи за наводнување, збогатени со спортско рекреативни центри и уредени шумски предели, испреплетени и меѓусебно поврзани со мрежа од асфалтирани патишта, кои ќе овозможат создавање нов лик на сегашноста. Во долгорочната стратегија за развој на Општината, акцентот секако е ставен на локалниот економски развој, кој ќе овозможи заштита на

and work for the future. Enjoying the reach present potential, the local autonomy is determined to build and create it’s future on the existing foundation. Starting from this aspect, the local autonomy leadership and I as the mayor have traced the basic directions leading towards achieving economic, social and ecology development and wealth. With this aim imperatives are preservation of the unpolluted environment, with natural surroundings regulated water resources and irrigation systems, supplemented with sports recreation centers and forest areas intertwined and connected with asphalt roads which will give the presence a new image. The accent in the long term development strategy of the municipality is of course on the local economic develop10


11


të rajonit të komunës me sigurim të kushteve për jetë normale, urbane dhe në harmoni, me sistem të zhvilluar arsimor dhe shëndetësor si dhe kushte për transformim të përgjithshëm ekonomik, në përputhje me strategjinë globale të rajonit të Pollogut. Në këtë drejtim, vëmendje e veçantë i kushtohet zhvillimit të turizmit rural, ekologjik dhe turizmit alternativ, bujqësisë dhe blegtorisë, si postulate themelore që i nevojitet vetëm plotësim dhe azhurim, pasurim të përmbajtjeve, komunikacion dhe rregullim estetik. Kjo, në realitet paraqet krijimin e komunikacionit dhe lidhshmërisë, rregullim të rrjetit të kanalizimit, pastrim dhe rre­ gullim të shtretërve të lumenjëve dhe mbrojtja e tyre nga erozioni, si dhe rre­ gullimin e pyjeve dhe liqeneve.

природните и на еколошките ресурси и целосна преродба на општинскиот регион со обезбедување услови за нормално и хармонично урбано живеење на населението, со заокружен систем на образование и здравство, како и услови за посеопфатна економска трансформација, усогласена со глобалната стратегија на Полошкиот регион. Во таа насока, посебно внимание се посветува на развојот на руралниот, еколошкиот и на алтернативниот туризам, земјоделството и на сточарството, како основни фундаментални постулати на кои им е потребно само дооформување и осовременување, збогатување на содржините, сообраќајно и пешачко поврзување и естетско уредување. Тоа всушност претпоставува создавање патна комуникација и поврзување, регулација

ment, which will provide preservation of the natural and ecology resources and overall abundant of the region of the municipality by providing conditions for normal and harmonized urban way of life, with completed educational and health system, as well as conditions for universal economic transformation, coordinated with the Pollog region global strategy. Special attention in that direction is dedicated to the development of rural, ecology and alternative tourism, agriculture and stock breeding as basic postulates which only need modernizing, enrichment of the contents, traffic and pedestrian connections and esthetic improvement. It actually means building a traffic communications and connections, sewerage system regulation, cleaning and regulation of the riverbeds 12


13


Përshpejtimi i rritjes së përgjithshme ekonomike dhe zhvillimit të komunës së Bogovinës, krahas fushave të pë­ rmendura, planifikohet edhe mundësia për ndërtim të hidrocentralit, e cila do të rris numrin e të punësuarve dhe sigurimin financiar të komunës. Rrjedhimisht, do ketë rritje të vazhdueshme të përkrahjes së zhvillimit të sektorit privat, e cila rrënjësisht do të ndryshojë cilësinë e jetesës. Ndihma e tillë është drejtuar drejt krijimit të planeve të reja funksionale urbanistike, uljen e të dhënave për tokë ndërtimore, përmirësim dhe përkujdesje për infrastrukturën li­ dhur me aktivitetet ekonomike. Thënë thjesht, vizioni jonë është të krijojmë komunë urbane e cila do ketë mjedis të pastër, turizëm të zhvilluar dhe ekonomi të fortë, me shkallë të lartë të arsimit dhe kulturës, teksa misioni jonë është zhvillimi i vazhdueshëm

на канализационата мрежа, чистење и регулација на коритата на реките и водотеците и нивна заштита од ерозија, како и партерно уредување на шумските предели и на околината на езерата. Забрзувањето на целокупниот економски раст и развој на општината Боговиње, покрај во наведените области, се согледува и со можноста за изградба на хидроцентрала, која ќе го зголеми бројот на вработените и финансиската сигурност на Општината. Кон тоа се надоплнува и перманентниот раст на поддршката на развој на приватниот сектор, која ќе го преобрази целокупниот квалитет на живеење. Таквата поддршка е насочена кон создавање нови функционални урбанистички планови, смалување на давачките за градежно земјиште и целосно подобрување и одржување на инфраструктурата поврзана со економските активности.

and water currents and erosion protection as well as arranging the forest areas and the lake surrounding regions. Acceleration of the overall economic growth and development of Bogovinje municipality, besides in the areas that have already been mentioned is also obvious by the possibility to build hydroelectric power station which would increase employment and financial security. In addition is the permanent increase of the support for the private sector development which will significantly improve the life quality. This all is focused towards creating new urbanism plans, lowering of the taxes for construction and complete improvement and maintenance of the economic activities related infrastructure. Lets put it in a simple way, our vision is creating ecology clean, tourism 14


15


16


17


ekonomik me standard të lartë dhe cilësi të jetesës. Këto janë planet, drejtimet dhe pë­ rcaktimet tona. I realizojmë dhe do t’i realizojmë në mënyrë të vazhdueshme me dëshirë për arritje të cilësisë më të lartë të qëllimeve të vendosura. Por, do ju drejtohem edhe Juve, të nderuar pjesmarrës ose atyre që mbajnë në duart e tyre këtë udhërrëfyes të ilustruar. Nëse me të vërtetë u mungon pu­ shimi, në veçanti rekreacioni dhe çlodhja, për të fituar energji të mjaftueshme me të cilën do t’i duroni detyrimet e rënda urbane, atëherë mos harroni t’i shfrytëzoni të mirat e natyrës së ruajtur dhe të vini në vendin e duhur – në pejsazhin e komunës së Bogovinës! Ndërsa këtu, me pak mund dhe përgatitje do të bëni

Ендоставно кажано, нашата визија е да создадеме еколошки чиста, туристички развиена, економски силна урбана општина со висок степен на образование и култура, а нашата мисија е создавање континуиран економски развој со висок стандард и квалитет на живеење. Тоа се нашите планови, насоки и определби. Ги реализираме и ќе ги реализираме перманентно, со елан и желба да ги постигнеме врвните квалитети на поставените цели! Но, ќе се обратам и до Вас почитувани посетители, добронамерници, или до оние кои во своите раце го држат овој илустриран водич. Доколку вистински Ви недостасува одмор, посебно рекреација и релаксација, за да соберете доволно енергија со која ќе ги издржите напорните урбани обврски, тогаш не заборавајте да ги искористите благодетите на сочувана-

developed, economically strong urban municipality with high level of education and culture, and our mission is creating a continuous economic growth with high standards and quality of life. These are our plans, directions and determinations. We are working on them and will continue to work permanently with enthusiasm and desire to achieve the top qualities for our tasks! But I am appealing to you respected visitors, good intentioned people or readers that have this illustration guide in their hands. If you really lack real rest, recreation and relaxation especially, in order to restore energy enough to fulfill your urban obligations, don’t forget to use the benefit of the preserved nature and to visit the right place – the Bogovinje mu18


19


20


21


zgjidhjen e duhur për aktivitet tuaja jo të detyrueshme: alpinizëm, shëtitje nëpër natyrë, shtrirje buzë liqenit, në shoqëri të deleve të malit Sharr... Thjesht, edhe për një moment, ejani dhe bëhuni pjesë e jona, pjesë e thjeshtësisë së botës së re të bukurive natyrore.

Me respekt, Hazbi Idrizi, kryetar

та природа и да дојдете на вистинското место - во пределите на општината Боговиње! А овде, без многу напор и подготовки ќе направите вистински избор на своите необврзни активности: планинарење, шетање низ природа, лежење крај езеро, дружење со питомоста на шарпланинските јагниња, пријателската заштита на шарпланинските песови... Едноставно, макар и за миг, дојдете и бидете дел од нас, дел од единственоста на новиот свет на природни убавини!

nicipality areas! And here, without any special effort and preparations you will make the real choice from the optional activities: mountain climbing, walks in the nature, sunbathing by the lake, getting acquainted to the tame lambs from Shar planina mountain, the friendly protective Shar planina dogs … Simply, even for a moment, come and be a part of us, part of the unique new world of natural beauties!

Со почит,

With respect,

Хазби Идризи, градоначалник

Hazbi Idrizi, the Mayor

22


23


24


25


Komuna e Bogovinës Општина Боговиње The Municipality of Bogovinje

Thonë…, atje ku do të ndërpritet rruga e botës stresuese urbane, tymi i indu­ strisë dhe teknologjisë moderne, fillon rruga në hapësirën e ajrit të pastër dhe koloriti i natyrës së paprekur…. rruga kah komuna e Bogovinës. Ajo rrugë çon kah pjesa perëndimore e Maqedonisë, në bregun e majtë të Lumit Vardar, nën shpatin e maleve, pjesën juglindore rrëzë Malit Sharr. Ajo është rruga kah fusha e Pollogut, me­ njëherë afër rrugës magjistrale Shkup - Tetovë - Gostivar. Paralelisht me të gjendet edhe rruga rajonale e cila i lidh komunat dhe vendbanimet përgjatë shpatit të Sharrit, rrugë që çon në burimin e potencialeve natyrore, vlerat hidrografike dhe ekologjiko - ambientale - vlera pejsazhiste. Ky rajon, i ndërthurrur dhe i përhapur në 2.477 ha, vende të banuara, pyje dhe pjesë agrare, paraqet lidhjen e 16 ve­ ndbanimeve të banuara ku më së shu­ mti jetojnë shqiptare, në qetësi, bashkë­ jetesë dhe harmoni me komunitetet tjera (maqedon dhe turq), që jetojnë në komunën e Bogovinës.

Велат дека таму каде што ќе престане патот на урбаниот стресен свет и на смогот од модерната технологија и индустрија, започнува патот на опојот од чистиот воздух и колоритот на негибнатата природа... патот кон општината Боговиње. Тој пат води по северозападниот дел на Македонија, од левата страна на реката Вардар, под југоисточните падини на прочуената Шар Планина. Тоа е патот низ Полошката Котлина, веднаш до магистралниот пат Скопје – Тетово – Гостивар, патот кој води до изворите на природните потенцијали, кон изразените релјефни, хидрографски и еколошко амбиентално - пејзажни вредности. Овој регион, распослан и испреплетен на 2477 ха, населени, шумски и аграрни предели, претставува гравитационен јазол на 16 населени места во кои живее претежно албанско население, во нескриен спокој, соживот и хармонија со помалкубројното македонско и турско население.

They say that where the road of the full of stress urban world and the modern technology and industry smog stops, the road towards clean air scent and the colorful untouched nature starts … that is the road towards the municipality of Bogovinje. That road leads through the northwestern part of Macedonia, on the left river bank of Vardar, under the southeastern slopes of the famous Shar Planina. That is the road through Polog Valley, right next to the highway Skopje-Tetovo-Gostivar, the road which leads to the springs of natural potentials, towards the expressed relief, hydrographic and ecology-ambiance landscape values. This region, stretched and intertwined on 2477 hectares of populated, forest and agrarian areas is an gravitational knot of 16 settlements with mainly ethnic Albanian population, living in peace and harmony with the small in numbers inhabitants of Macedonian or Turkish origin. 26


27


Këtu do t’a zbuloni origjinalitetin e kalimit nga bashkëkohorja e vendeve urbane të kësaj komune, nëpërmjet të zhvillimit të ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme të cilat krijojnë parakushte tekniko - civilizuese për ekzistencën e një pjese të banorëve. Pjesa tjetër e banorëve do t`ju ofrojnë prodhime bujqësore, blegtorale dhe prodhime tradicionale shtëpiake. Duke shkuar ne lartësitë do të shoqërohemi me punime të pafundta të natyrës, nga zërat e çuditshëm të zogjve, të shoqëruar nga fyelli i blegtorëve dhe shushërima e burimeve dhe përrockave. Ato, që i tërheqin vendet e paprekura të natyrës, mundet të vazhdojnë kah lartësitë e Malit Sharr, duke u shoqëruar nga disa dhi të egra, laramania e zogjve jo të rëndomtë, bimët endemike, burimet e ujërave dhe ujvarjeve të shumta…..dhe ashtu, derisa nuk ndjejnë shqetësim të brendshëm të 25 liqejve të Malit Sharr, të mbushur nga ujërat e çiltër të burimeve.

Тука ќе ја препознаете оригиналноста на преминот од современието на урбаните предели на оваа општина, отсликано во малите и средните претпријатија кои создаваат реални технолошко-цивилизациски предуслови за егзистенција на еден дел од населението, до оној друг дел на рамничарските региони, кои нудат квалитетни и еколошки чисти земјоделски, сточарски и традиционални домашни производи. Одејќи кон височините ќе другарувате со бескрајните творби на природата, чудесните звуци на птиците, придружувани од кавалите на сточарите, и со непрекинатиот жубор на изворите и на потоците. Оние, кои ги привлекуваат негибнатите патеки на природата можат да продолжат кон височините на Шар Планина, придружувани од бројните дивикози, шаренилото на несекојдневните птици, ендемичните растенија, и со бројните водотеци и водопади, богати со речна пастрмка ... и така, сé

It is where you will recognize the originality of the transition to modern urban parts of the municipality, through the image of small and middle-sized enterprises which create real technology and civilization conditions for the existence for a part of the population, at the same time another part of them that live in the plain parts offer high quality and unpolluted agrarian, stock farming and traditional domestic products. Heading towards the heights you will get acquainted with the nature products, amazing bird’s songs accompaniment by the farmer’s flutes and the undisturbed sound of the springs and streams. The ones attracted by the untouched tracks of nature can head towards the heights of Shar Planina, escorted by the numerous chamois, the colorful unusual birds, endemic plants and the numerous water currents and water falls rich in river trout … and continuing that way until they experience inner unrest from 28


29


Kjo mrekulli ndodh deri me 1.960 m lartësi mbidetare ku shkëlqen ngjyra e gjelbërt e ujit me Liqenin e Bogovines dhe Liqenin e Bardhë, që në vazhdim në 2.200 m lartësi mbidetare të paraqiten ujërat e errët dhe pjesa shkëmbore në Liqenin e Zi. Liqeni i Bogovinës është i gjatë 452 m, i gjërë 225 m, i thellë 2.20 m. Uji në të rrjedh nga lumi i Bogovinës, kurse vetë liqeni shtrihet në një bazen shkëmbor, i ndërtuar me mjeshtri të madhe. Për dallim nga ky, Liqeni i Bardhë është me gjatësi rreth 180 m, gjërësi 120 m, thellësi rreth 1 m. Për fat të keq, por edhe për fat të mirë të blegtorëve, liqejt shfrytëzohen më së shumti për ujë për pije të begatisë. Por, ato njëkohësisht paraqesin edhe hapësirë për t`u ndalur, për të relaksuar trupin dhe për t`a pushuar shpirtin. Kjo pamje aq e rrallë idilike dhe e paparë edhe më tej paraqet inspirim për adhuruesit e natyrës, të cilët janë si turist ose kalimtarë, janë çdo ditë, nga të gjithë anët e rrethit të Ballkanit, por edhe më gjërë.

додека не доживеат внатрешен немир од беспрекорниот мир на 25 шарпланински езера дополнувани од бистрите изворски води. Ваквата даровита глетка се отвора дури на 1.960 м надморска височина, каде што блеснува зеленкастожолтата боја на водата во Боговињското и во Белото езеро, за потоа на 2.200 м надморска височина да се појават темните води и карпестиот бедем на Црното езеро. Боговинското езеро е долго 452 м, широко 225 м, а длабоко 2,20 м. Водата во него дотекува од Боговинска река, а самото езеро лежи во карпест басен, заградено со моренски бедем. За разлика од него, Белото езеро е со должина од околу 180 м, широчина 120 м, а длабочина околу еден метар. За жал, но и за голема среќа на сточарите, езерата се користат во најголема мерка како поило за стоката од околните бачила. Но тие истовремено претставуваат и убав простор за починка, простор за релаксација на телото и одмор на душата.

the undisturbed peace of the 25 lakes which are constantly being filled up with sparkling water from the springs.. This beautiful sight is available only when you reach 1.960 meters above the water level height, when you can notice the glow of the greenish and yellow water of the lakes of Bogovinje and Belo(white) Ezero, and as a contrast on 2.200 meters above the water level height the dark waters and rocky rampart of the lake Crno (black) Ezero emerge. The Bogovinje Lake is 452 meters long, 225 wide and 2.20 deep. It is filled with the water from the river called Bogovinjska reka, and the lake itself is situated in a rocky basin enclosed with moraine rampart. The White Lake yet is 180 meters long, 120 wide and only a meter deep. Unfortunately but in favorable for the farmers, these lakes are mostly used as watering places for the cattle. But at the same time they are a nice resting space to relax the body and the soul. 30


31


Për ato që nuk kanë qenë pjesë e kësaj përditshmërie, tekstet dhe ilustrimet e këtij udhërrëfyesi le të jenë rrëfyes për mirëseardhjen e tyre. Përkundër asaj, për udhëheqësinë e komunës mbetet edhe më tej përca­ ktimi për një zhvillim serioz të ku­ shteve për turizëm, por edhe kushtet për zhvillim të mirëfilltë të ekonomisë, duke i shfrytëzuar resurset natyrore dhe duke krijuar parakushte për ndë­ rmarrje të vogla dhe të mesme. Në atë drejtim shkojnë edhe përpjekjet për të krijuar tre zona indu­ striale, për industri të vogël dhe të mesme në Bogovinë, zhvillim të indu­ strisë ushqimore në Kamjan dhe zonë të veçantë industriale në Pirok. Reali­ zimi i këtyre tre zonave do te mundësojë që të gjithë afaristët e interesuar nga brenda dhe jashtë të investojnë kapitalin e tyre neë komunën tonë.

Ваквата ретка идилична и возвишена глетка и понатаму претставува сериозен предизвик за љубителите на природата, кои како туристи или минувачи ги има секојдневно, од сите страни на балканското опкружување, но и пошироко. За оние кои не биле дел од ова несекојдневие, илустрациите и текстовите од овој водич нека бидат покана и показател за нивна добредојденост. Наспроти тоа, за раководството на Општината останува и понатаму определбата за сериозен развој на условите за туризам, но и на условите за општ економски развој преку искористување на природните ресурси и создавање предуслови за етаблирање и растеж на мали и на средни претпријатија. Во таа насока одат и настојувањата за заживување на три индустриски зони, издвоени од природните предели, за мала и за голема индустрија во Боговиње, за развој на прехранбена индустрија во Камењане и за посебна мешовита индустриска зона во Пирок.

This rear idyllic and sublime sight is further more a serious challenge for the nature fans, which as tourists or just passers by are visiting this place regularly, from all of the Balkans and wider. For those who still have not become a part of this unusual reality, let the illustrations and texts from this guide serve as an open invitation and pointer for the place where they are welcomed. Despite all this, the leadership of the Municipality maintain on their determination for serious tourism development, as well as the overall economic growth conditions, through natural resources exploitation and creating conditions for small and middle-sized enterprises growth. This is where the intention of three industry zones development, set aside from the natural regions, is directed: small and large industry in Bogovinje, food industry in Kamenjane and special mixed industry zone in Pirok.

32


33


Bogovinë Боговиње Bogovinje

Ky vendbanim respektivisht është qendra e komunës së Bogovinës. E ve­ ndosur në pjesën jug-perëndimore të Pollogut të Poshtëm, në rrafshinën pë­ rreth Malit Sharr, me lartësi mesatare mbidetare 515 deri më 600 m. Në pjesën lindore, në afërsi të fshatit kalon rruga magjistrale Shkup – Tetovë – Gostivar, që paraqet lidhje te drejtëpërdrejtë të regjionit me një pjesë të madhe të ve­ ndit, si në lëminë e ekonomisë ashtu edhe në aspektin e turizmit. Ky vendbanim shtrihet në sipërfaqe rreth 11 km2, ku mbizotëron toka pjellore qe punohet rreth 840 hektarë, 39 hektarë kullota, pyje të pasura 99 hektarë, me çka ka 976 hektarë sipërfaqe agrare. Vetë vendbanimi përfaqëson mjedis mjaft të urbanizuar, me qendër komunale dhe administratë, me sektore private të ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme, me një numër të madh të shtëpive të reja të ndërtuara dhe objekteve publike, komunikacioni i rregulluar, sipërfaqe publike të rregulluara dhe të

Ова населено место всушност е седиштето на општината Боговиње. Сместено е на југозападниот дел од Долни Полог, во рамничарско-закосениот дел на подножјето на Шар Планина, на просечна надморска височина од 515 до околу 600 м. На источната страна, недалеку од него минува магистралниот пат Скопје – Тетово – Гостивар, што претставува целосна поврзаност на регионот со преостанатиот дел на Републиката, како по однос на стопанските, така и по однос на туристичките комуникации. Атарот на ова населено место зафаќа површина од околу 11 км2, на кои преовладува обработливо земјиште на околу 840 хектари, додека на преостанатиот дел се пасишта и шумски предели. Самото населено место претставува високо урбанизирана средина, со општински центар и администрација, со развиен приватен сектор на мали и средни претпријатија, со голем број

This settlement is in fact the center of the municipality of Bogovinje. Situated at the southwestern part of Dolni Polog, at the plain part at the foothills of Shar Planina, with average above the sea level height from 515 till 600 meters. At the eastern side, not far away, the highway Skopje-Tetovo-Gostivar passes through, which results in total connection of this region with the rest of the state considering economic as well as tourist communications. This settlements district occupies territory of approximately 11 kilometers, prevailing arable land with 840 hectares while the rest is consisted of pastures and forests. The settlement itself is an highly urbanized area, with a municipality center and administration, developed private sector of small and middle-sized enterprises, a lot of newly built houses and public buildings, traffic communications, arranged and very well kept communal surfaces and water currents, 34


35


mirëmbajtura, qendra për pushim, re­ kreacion dhe sportim, si dhe objekte të shumta kulturore, fetare dhe publike në interes të banorëve dhe vizitorëve të këtyre vendeve tërheqëse. Duke shëtitur nëpër sheshin Ali Munishi në Bogovinë, do të dëgjoni edhe për zhvillimin e sektorit privat në ketë vend, të disa ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme, të cilat nga dita ne dite janë duke shënuar suksese, dhe energjikisht i ndjekin trendet e zhvillimit të përgji­ thshëm dhe ekonomisë së tregut që do të çojnë në zhvillimin ekonomik dhe social. Prej këtu në Bogovinë do të gjeni ambulanca private, barnatore, shitore, restorane dhe çajtore.Por, këtu do të hasni edhe në përfaqësues të shumë shoqatave humanitare, shoqata qytetare dhe shumë organizata që pë­ rfaqësojnë formën tipike të organiza­ tave demokratike qytetare. Kurse të jesh vizitor, turist ose kalimtar i rastit nëpër Bogovinë, të lind ndjenja e jopërditshmërisë, ndjenja e

новоизградени куќи и јавни објекти, решени сообраќајни комуникации, посебно уредени и целосно одржувани јавни површини и водотеци, центри за одмор, рекреација и спортување, како и бројни културни, верски и јавни објекти од интерес за жителите или посетителите на овие привлечни предели. Шетајќи низ плоштадот Али Муниши во Боговиње, ќе чуете и за развојот на приватниот сектор во овој крај, кој енергично ги следи трендовите на сеопштиот развој и пазарната економија. Од тука, во Боговиње ќе најдете приватни амбуланти, аптеки, продавници, ресторани и чајџилници. Но, тука ќе се сретнете и со претставници на бројни хуманитарни друштва, здруженија на граѓани и низа други организации кои претставуваат типични форми на демократски граѓански организации и иницијативи. А да се биде посетител, турист или случаен минивач низ Боговиње буди

recreation, sports and vacation centers as well as numerous cultural, religious an public objects of common interest for the residents or the visitors of this appealing regions. Walking along the Ali Munishi Square in Bogovinje, you will get information about the development of the public sector in this area which follows the trends of the overall development and market economy in an energetic way. Here, In Bogovinje, you will be able to find private medical practice, pharmacists, shops, restaurants and traditional tearooms. But here you will also meet representatives of numerous humanitarian organizations, citizen associations and a lot of other different organizations as typical forms of democratic citizen organizations and initiatives. And to be a visitor, tourist or an accidental passerby through Bogovinje brings the feeling of extraordinary, a special emotional pleasure or a feeling 36


37


38


39


kënaqësisë emocionale, ose ndjenjë e veçantë e pasurisë dhe bukuritë e rralla natyrore. Është nder dhe krenari e veçantë për banorët e këtij vendi, veçanërisht për udhëheqësinë e komunës, t`ju ftojnë të jeni pjesë e saj, pjesë e së kaluarës, pjesë e bukurive të relievit të pjesës përreth Malit Sharr, vendi i pejsazheve të pashkelura, pejsazhet e pazakonta idilike, ajrin e pastër, shijen dhe pasurinë tradicionale, rrjedhjen e lumenjëve, burimeve natyrore dhe ekologjike, që i zgjojnë të gjitha ndjenjat. Këtu kemi edhe mikëpritjen e banorëve të vendit, me ofertën e hapur të pasurive të traditës, të folklorit të pasur, tradita e fshehtësirave të kuzhinjerisë dhe përditshmëria e rehatisë së jetesës.

чувство на несекојдневност, чувство на засебно емоционално задоволство или чувство на понизност од богатството на несекојдневните природни убавини. Претставува посебна чест и гордост на жителите на ова место, а посебно на општинското раководство, да Ве поканат да бидете дел од него, дел од испреплетените глетки на релјефната убавина на подшарпланинските предели, дел од незгаснатите пејзажи кои ги будат сите чувства. На тоа се придодават и сите гостопримливости на домаќинското население, со нескриена понуда на богатствата на традицијата на богатиот фолклор, традицијата на древните тајни на кулинарството и секојдневието на спокојот на живеењето.

of humbleness due to the wealth of rare natural beauties. It is a special honor and pride for the residents of this place, especially for the municipality leadership to invite you to become a part of it, a part of the intertwined views of the relief beauties of these areas at the foothills of Shar Planina, a part of the untamed landscapes which awake your feelings. All this added by the hospitability of the residents, offering the rich tradition of the folklore, the ancient culinary secret recipes and the everyday tranquility of living. .

40


41


Pirok Пирок Pirok Territori i vendbanimit Pirok shtrihet në pjesën jugore të komunës, përfshin Pollogun e poshtëm dhe pjesërisht rrëzën e Malit Sharr, me lartësi mesatare mbidetare rreth 530 m. Sipërfaqja e përgjithshme dhe atari i këtij vendbanimi, është rreth 9.2 km2, prej të ciles pjesa më e madhe është tokë pjellore, kurse 103 hektarë janë pyeje dhe vetëm 44 hektarë janë kullota. Sipas numrit të banorëve e zë vendin e dytë ne komunë. Piroku në të kaluarën dhe të tashmen njihet kryesisht si një vendbanim i më­ rgimtarëve, kurse numri më i vogël nga banorët është kyçur në bisnesin privat si dhe në bujqësi dhe blegtori. Mërgimi praktikisht e hap trendin në pamje më të gjërë të zhvillimit të përgjithshëm, e cila edhe është temë e përditshme e bisedës në koluaret e ndryshme në mes qytetarëve të Pirokut. Pranë asaj, fryti i mërgimit është dukshëm i shprehur edhe nëpërmjet ndërtimit të shtëpive të reja, xhami të re, si dhe nëpërmjet të ndërtimit

Територијата на населеното место Пирок се простира на јужниот дел од општината, а го зафаќа долни Полог и делумно падините на Шар Планина, со просечна наморска височина од околу 530 м. Вкупната површина, со атарот на оваа територија, изнесува околу 9,2 км2 хектари, од која најголемиот дел е обработливо земјиште, а 103 хектари се под шуми и само 44 хектари се пасишта. Според бројот на населението го зазема второто место во оваа општина. Пирок е познат по своето печалбарско минато и сегашност, а мал дел од целокупното население е вклучено во приватните бизнис текови, како и во земјоделието и сточарството. Печалбарството практично го отвора трендот на пошироко гледање на сеопштиот развој, кој е постојана тема на муабетење во поголемиот број околни чајџилници и кафулиња. Покрај тоа, плодот на печалбарството е видливо изразен и преку многубројните новоизградени куќи, впечатливата џамија, како

The territory of the Pirok settlement is stretched at the southern part of the municipality, occupying Dolni Polog and partially the slopes of Shar Planina with average above the sea level height of 530 meters. The overall surface, of this regions district is around 9,2 км2 hectare, most of it arable land, 103 hectares are forests and only 44 are pastures. According to the number of residents it is the second largest settlement in this municipality. Pirok is famous of it’s tradition of people going abroad in search of employment which continued till today and only a small part of the population is involved in the private business as well as agriculture and stock farming. The tradition of people going abroad in search of employment practically paves the way for the trend of wider view of the overall development, being a constant topic of chats in the local tea shops or cafeterias. The fruits of this tradition is visible in the numerous newly built houses, the impressive 42


43


të përgjithshëm të vendbanimit, i cili gradualisht ka marre trajtën e një ve­ ndbanimi me elemente bashkëkohore, me rrugë dhe rrugica të asfaltuara, krijimin e hapsirave të gjelbërta, terene rekreativo-sportive, etj. Numri më i madh i mërgimtarëve nga ky rreth punojnë dhe qëndrojnë në Republikën e Kroacisë dhe Republikën e Sllovenisë. Piroku karakterizohet me numër të madh të kuadrit të shkolluar, të cilët diturinë e tyre e relizojnë falë zhvillimit të përgjithshëm shoqëror. Për të flet fakti që shumë bartës të funksioneve në R. e Maqedonisë janë pikërisht nga ky vendbanim.

и преку целокупноста на уредувањето на ова населено место, со асфалтирани или поплочени улици, уредени водотеци, спортско-рекреативни терени, детски игралишта и друго. Најголемиот број од печалбарите од овој крај работат и престојуваат во Република Хрватска и Република Словенија. Сеопштиот развој услови Пирок да се карактеризира и со големиот број школувани кадри, кои своето знење го реализираат во рамките на целокупниот општествен развој. За тоа говори и фактот што голем број на носители на јавни функции во Републикава потекнуваат токму од овој крај.

mosque as well as the overall image of this settlement with its asphalted or paved streets, arranged water currents, sports-recreation terrains, children playgrounds, etc. The largest number of young people from this area are working in Croatia or Slovenia. The overall development has created conditions for Pirok to be marked by its great number of educated people, which practice their knowledge in the frames of total society development. In addition to that statement is the fact that a lot of public function carriers in the state originate from this place. 44


45


Kamjan Камењане Kamenjane

Në Kamjan, njëri nga vendbanimet më të mëdha në komunën e Bogovinës, që ndodhet në lartësi mesatare mbidetare prej 480 m. do t`ju dërgojë rruga e asfaltuar, e veçuar dhe paralele me rrugën magjistrale Tetovë – Gostivar. Në të do të vëreni përshtypjen që do t`ju lë niveli i lartë i urbanizimit, shtëpi të reja moderne, me rrugë dhe rrugica të asfaltuara, objekte publike, hapsira të gjelbërta, qendra rekreativo - sportive etj. Vëmendje të veçantë do t`ju tërheqë lumi që kalon në mes të fshatit, i cili shërben për shëtitje, relaksim dhe bisedë mes qytetarëve. Ky vendbanim paraqet lidhje të drejtëpërdrejtë te regjionit me një pjesë të madhe të ve­ ndit, si në lëminë e ekonomisë ashtu edhe në aspektin e turizmit. Kamjani në të kaluarën ishte komunë më vete, shtrihet ndërmjet vendbanimeve Siniçan, Pallçisht i Poshtëm dhe Sellarcë e Epërme, si qendër në këtë rajon ka shkollë të veten, terene të rregulluara sportivo-rekreative dhe dy xhami të vizituara.

До Камењане, едно од поголемите населени места во овој регион, кое се наоѓа на просечна надморска височина од 480 м, ќе ве однесе асфалтен пат, издвоен и паралелен со магистралниот пат Тетово – Гостивар. Во него ќе ја забележите впечатливоста на високото ниво на урбанизираност на самото населено место, модерните новоизградени куќи, комуникативноста на поплочените улици, уредените и секогаш исчистени водотеци и шаренолокоста на партерното уредување на заедничките површини. Особено внимание ќе ви привлече и убаво изградениот камен мост, над реката која миниува низ селото и убаво уредениот ресторански дел кој нуди место за муабет и релаксација. Камењане, некогаш и самото претставувало засебна општина. Распространето е помеѓу селата Синичане, Долно Палчиште и Седларце, па како централно место на овој регион располага со соодветно училиште, уредени спортско-рекреативни терени и две посетени џамии.

You can reach Kamenjane, one of the largest settlements in the region located on 480 meters above the sea level height by an asphalt road, separated and parallel from the highway TetovoGostivar. You will notice the remarkable high urban level of the settlement itself, the modern newly built houses, the paved streets, arranged and always clean water currents and the picturesque arrangement of the communal surfaces. Special attention deserves the beautiful stone bridge, on the river which passes through the village and the nicely arranged restaurant part which provides conditions for chatting and relaxing. Kamenjane, which used to be a separate municipality, is located among the villages Sinichane, Dolno Palchiste and Sedlarce, and as a central place of the region has a suitable school, sports and recreation terrains and two very well attended mosques. 46


47


Në Kamjan në mënyrë permanente zhvillohet sektori biznesit dhe prodhi­ mtarisë, i cili si degë e veçantë ekonomike përjeton rritje dhe zhvillim të kohëpaskohshëm. Është i rëndësishëm fakti që në territorin e Kamjanit ndërtohet edhe Kolegji Turk ,,Yahya Kemal” - shkollë e mesme, që do të mundësojë cilësi të lartë të arsi­mit, jo vetëm për këtë komunë por edhe më gjërë. Atari i fshatit Kamjan i përhapur në hapësira kualitative ekologjike, ofron tokë të pasur pjellore, banorët e shfrytëzojnë si burim për ekzistencë, gjegjësisht burim për kultura bujqësore me cilësi të lartë. Jo e zakonshme është ndjenja të jesh pjesë e kësaj përditshmërie, në mes mikpritjes dhe banorëve miqësisht të disponuar.

Во Камењане е видлив перманентниот развој на бизнис секторот и производството, кој како засебна стопанска гранка доживуваат постепен раст и развој. Значаен е и фактот што на територијата на Камењане се развива и турскиот колеџ Јахија Кемал кој ќе овозможи висок квалитет во образованието, не само за оваа општина туку и пошироко. Атарот на селото Камењане, распослан на високо квалитетни еколошки пространства, нуди богато обработливо земјиште кое селаните од ова село го ползуваат како извор на егзистенција, односно извор на висококвалитетни земјоделски култури. Несекојдневно е чувството да се биде дел од ова секојдневие, меѓу гостопримливото пријателски расположено население.

In Kamenjane the permanent development of the business sector and production, which as different economic branches are gradually developing is visible. The fact that the Turkish college Jahya Kemal is situated on the territory of Kamenjane is also of great importance providing high quality education not only for this municipality but wider. The district of the village of Kamenjane, stretched over high quality ecology spaces, offers fertile arable land which is a source of existence for the population in the village, by production of high quality products. It is a special feeling to be a part of this everyday routine, among hospitable and friendly people.

48


49


Pallçisht i Poshtëm Долно Палчиште Dolno Palchiste Nëpër pjesët kodrinore të shpatës të Malit Sharr në lartësi mbidetare prej 450-600 m, është vendosur fshati dhe atari i Pallçishtit të Poshtëm. Fshat që me shejntërinë e vet dhe xhamitë e bukura, bukuritë e pasura natyrore, me sipërfaqe të rregulluara e të gje­ lbërta urbane, terenet për rekreacion dhe lojrat për fëmijë janë përditshmëri e banorëve të këtij fshati. Ai është fshat i cili nëpërmjet të kombinimit të ndë­ rtimeve të vjetra dhe objekteve të reja moderne kane krijuar sistemin urban të jetesës, me ruatjen e çezmës së vjetër të fshatit, ofron kushte të volitshme për jetë relaksuese të shëndetshme, por edhe kushte për zhvillimin e turizmit alternativ, pushim dhe rekreacion. Atari i fshatit paraqet parajsë të vërtetë për dashamirët e turizmit malor, shëtitjet rekreative malore, veçanërisht për dashamirët e natyrës së vërtetë. Në këto vise do të gjeni harmoninë e fi­ ltrimit të ajrit të pastër dhe qetësinë e hapësirës qiellore.

Низ ридчестите предели на падините на Шар Планина на надморска височина од 450-600 м, сместено е селото и атарот на Долно Палчиште. Село кое со својата светост и светоста на џамиите, збогатените природни убавини, со уредените тревнати урбани површини, регулираните водотеци, терените за рекреција и детските игралишта, дава спокој на секојдневниот човеков неспокој. Тоа е село кое преку мешавината на стара и модерна градба на објектите и создавање урбан систем на живеење, преку зачуваната селска чешма и угостителските објекти, нуди прекрасни услови за здрав и релаксиран секојдневен живот, но и услови за развој на алтернативен туризам, одмор и рекреација. Атарот на селото претставува вис­ тински рај за љубителите на планинарењето, рекреативните планински прошетки, а посебно за љубителите на вистинската природа. Во овие предели

Throughout the hillocky regions at the slopes of Shar Planina on 450-600 meters above the sea level height, the district and the village of Dolno Palchiste is situated. A village which, by it’s holiness and mosques, natural beauties, urban arranged grass surfaces, regulated water currents, recreation terrains and children playgrounds provides tranquility for the everyday peoples’ unrest. The village, through the mixture of the old and the new architecture and creation of urban style of living, through the preserved old village drinking fountain and restaurants, offers beautiful conditions for a healthy, relaxed everyday life as well as conditions for the alternative tourism, rest and recreation. The district of this village is a true heaven for the mountain climbing fans, recreation mountain walks, and especially for the real nature devotees. You will find in this area the harmony of the untamed ecology equilibrium, the scent 50


51


Rajoni i Pallçishtit të Poshtëm është i pasur me burime të ujërave natyrale, por disponon edhe me burime natyrale të ujit mineral. Vlen të theksohet se territori i këtij fshati është shumë pak i shfrytëzuar deri më sot. … Ashtu që Pallçishti i Poshtëm nuk ofron vetëm pushim dhe rekreacion, por edhe mundësi për investim dhe zhvi­ llimin e sektorit të biznesit, për çka më shumë është i interesuar pushteti lokal.

ќе ја пронајдете хармонијата на нескротената еколошка рамнотежа, опојот на природната филтрација на воздухот и спококојот на небеската шир. Регионот на Долно Палчиште е богат со природни живописни водотеци, но располага и со природен извор на минерална вода богата со натриум хлорид. Посебно значајно е што во атарот на селото има богато наоѓалиште на гранит, кое за жал е сосема малку искористено до сега. ...Така, Долно Палчиште не нуди само одмор и рекреација туку и можности за инвестиции и развој на бизнис секторот, за што е посебно заинтересирана и локалната самоуправа.

of the natural air filtration, and the tranquility of the sky high. The Dolno Palchiste region abounds in natural colorful water currents, and there is a natural spring of mineral water rich in NaCl. It is of great significance that there is a rich granite deposit place, which unfortunately is not used until its full capacity. … So, Dolno Palchiste does not offer only relaxation and recreation, but as well possibilities for investment and business sector development, where the local governance pays special interest. 52


53


Rakoveci Раковец Rakovec

Shtrihet mbi Bogovinë dhe Pirok në rrafshnaltën e Pollogut të Poshtëm, me lartësi mbidetare rreth 790 m. Rakoveci është i rrethuar me natyrë piktoreske malore dhe pyje karakteristike. Rakoveci është fshat i vogël malor, ekologjikisht i pastër, dhe me pozitë të mire. Vendi përfshin rreth 9.1 km2, nga te cilët 227 ha, përfshinë tokë të përpunuar 260 ha, janë me pyje, kurse pjesa më e madhe rreth 376 ha, janë kullota dhe livadhe. Edhe ky, si edhe vendbanimet tjera të komunës, edhe përkrah numrit të madh të kuadrove të arsimuara hyn në kategorinë e vendbanimeve kryesisht mërgimtare. Numri më i madh i qytetarëve ekziste­ ncën e tyre e sigurojnë në Itali, për dallim të atyre që qëndrojnë në fshat dhe kujdesen për fondin e pasur të blegtorisë.

Се наоѓа над Боговиње и Пирок, во рамничарските предели на Долни Полог, на надморска височина од околу 790 м. Опкружувањето на Раковец е со живописни планински масиви и карактеристични шумски појаси. Раковец е помало планинско село, со живописна, еколошки чиста и даровита местоположба, оддалечено само 16 км. од Тетово. Атарот на селото зафаќа околу 9,1 км2, од кој 227 хектари претставуваат обработливо земјиште, 260 хектари се под шума, а најголемиот дел од 376 хектари се пасишта и ливади. И ова, како и поголемиот број населени места во овој крај, и покрај големиот број школувани кадри, влегува во категоријата на печалбарски села. Најголемиот број жители својата егзистенција, но и надградба и едука-

Is situated above Bogovinje and Pirok, at the plain area of Dolni Polog, at the 790 meters above the sea level height. Rakovec is surrounded by picturesque mountain massif and characteristic forests. Rakovec is a small mountain village, with vivid, unpolluted and gifted location, situated only 16 kilometers from the town of Tetovo. The district occupies 9,1 square kilometers, 227 hectares of which are arable land, 260 hectares forests and the biggest part of 376 hectares are pastures and meadows. This place as well as the most of the settlements in this area, besides the high number of educated qadi, are listed in the group of villages where people are going abroad in search of employment. Most of them seek their existence as well as education in Italy as the contrary 54


55


Qëndrimi dhe jeta në këtë fshat do t’ju mahnisin arkitektura stilistike e shtëpive të reja, xhamia e re në mes të fshatit, shkollë të rregulluar dhe terenet ndihmëse sportive. Qëndrimi në këtë fshat do t`ju bind me frytëdhënësinë e mrekullueshme të natyrës, e pasur me bimë dhe kafshë të ndryshme, burime ujërash të pasur dhe jo të përditshmën baraspeshë ekologjike shekullore.

ција ја наоѓаат во Италија, за разлика од оние кои остануваат во селото и се грижат за богатиот сточен фонд. Престојот и живеењето во ова село ќе ве пленат со стилската архитектура на новоизградените куќи, решените сообраќајни комуникации, впечатливата џамија на сред село, уреденото училиште и придружните спортски терени. Престојот во атарот на селото ќе ве увери во извонредната даровитост на природата, богата со специфични разиграни и ендемични растенија, богати изворски води и несекојдневна вековита еколошка рамнотежа.

of those who stay in the village and take care of the rich stock funds. Staying or living in this village will attract you with its stylish architecture of the newly built houses, traffic communications, the impressive mosque in the center of the village, well equipped school and adjoining sports terrains. Spending some time in this district will persuade you in the remarkable gifts of nature, rich in specific vivid and endemic plants, clean spring waters and extraordinary ecology balance dating from centuries ago. 56


57


Novo Sellë Ново Село Novo Selo

E vendosur lartë në shpatin e Malit Sharr, me lartësi mbidetare mesatare rreth 1150 m, me çka është në kategorinë e fshatrave malore me pozitë të mrekullueshme dhe natyrë të bukur. Por, përveç lartësisë së shtrirjes së fshatit, nëse nisemi kah fshati do të hasim rrugën e asfaltuar që të çon nëpër relievin piktoresk malor dhe vendeve të mrekullueshme në brendinë e Malit Sharr. Kurse atje, në vetë fshatin dhe atarin e tij, nëpër rrugicat e lakuara të shtruara me pllaka prej gurri, do t`ju presën vendasit mikpritës. Ato, krenarë në traditat e tyre, të betuar në vendin e tyre dhe të sigurtë në të ardhmen e tyre, me modesti do t`ju tregojnë shtëpitë e reja të ndërtuara dhe për traditën e mërgimtarëve të fshatit.

Сместено е високо на падините на Шар Планина, на просечна надморска височина од околу 1150 м, со што припаѓа на категоријата на планински села со прекрасна местоположба и убава природа. Но, и покрај височините на кои се протега, доколку тргнете кон него, лесно ќе го совладате асфалтниот пат кој води крај живописните планински релјефи и прекрасните глетки кон врвовите на Шар Планина. А таму, во самото село и неговиот атар, низ кривулестите стрмни улички поплочени со камени плочи, ќе ве дочека гостопримливото месно население. Тие горди на своите традиции, верни на својот крај и сигурни во својата иднина, нескромно ќе ви ги покажат новоизградените куќи и ќе ви раскажат за печалбарската традиција на селото. Затоа што Ново Село оддамнина претставува печалбарски крај, од кој

Situated at the high slopes of the mountain of Shar Planina, with average above the sea level height of 1150 meters it is included in the category of mountain villages with beautiful location and remarkable nature. Despite the height it is located in, if you decide to visit it you will easily reach it through the asphalt road which leads near the picturesque mountain relief and beautiful views at the peaks of Shar Planina. And there, at the district of this village , through the small narrow streets paved with stone tile the hospitable local residents will welcome you. Proud of their tradition, loyal to their birthplace and confident in their future they will in a immodest way show you the newly built houses and will tell you stories about the tradition of people going abroad in search of employment. Novo Selo has cherished that kind of tradition for long 58


59


Pasiqë, Novosella është fshat më­ rgimtarësh, nga i cili numri më i madh i qytetarëve ekzistencën e tyre e sigurojnë në Itali. Menjëherë do t`ju udhëzojnë tek porta e madhe, pas të cilës është ngritur x­h­a­­­­ m­ia dhe objektet tjera shoqëruese fetare. Pastaj do t`ju tregojnë shkollën, terenet e rregulluara sportive dhe muret prej guri te cilët risin sigurinë dhe funkcionimin e fshatit. Do t`ju drejtojnë kah pjesa e fshatit me shtëpi të vjetra te ndërtuara me gure, shtratin e lumit te pasur me ujë etj. Novosella mbizotëron me territor te madh që përfshinë rreth 35.8 km2, prej të cilit 393 hektarë është tokë pjellore, ndërsa 420 hektarë janë pyje. Atari i fshatit përbëhet nga kullotat dhe liva­ dhet, të shpërndara në 2.214 hektarë, deri ku arrin nëpërmjet të rrugëve adekuate.

најголемиот број печалбари својата егзистенција ја наоѓаат во Италија. Веднаш потоа ќе ви посочат на големата порта, зад која се издига убаво уредената импозантна џамија со сите придружни верски објекти. Потоа ќе ви го покажат училиштето, уредените спортски терени и високо кренатите потпорни камени ѕидови кои ја зголемуваат сигурноста и функционалноста на селото. Ќе ви го посочат и пределот на селото со куќи од шавар, коритото на бујната река и низа друго. Ново Село располага со голем атар кој опфаќа околу 35,8 км2, од кој 393 хектари се обработливо земјиште, а 420 хектари се шумски предели. Атарот на селото изобилува со ливади и пасишта, распространети на околу 2.214 хектари кон кои водат бројни проодни пристапни патишта.

time and most of the people from here seek for their existence in Italy. They will point you then towards the great gate, where the impressive mosque with all the adjoining religious objects is settled. They will show you the school, the maintained sports terrains and the high stone walls surrounding houses aiming at improving the security and functioning of the village. You will be also shown the other parts of the village, the wild river bed, etc… The district of Novo Selo occupies 35,8 square kilometers, 393 hectares of which are arable land and 420 hectares are forest. It abounds in meadows and pastures, stretched on 2.214 hectares connected with a numerous local roads.

60


61


Pozita e këtillë natyrore, përkrah tje­ rave, siguron edhe kushte të përgjithshme për zhvillimin e blegtorisë. Në vazhdim, nëse doni të arrini në majat e Malit Sharr, thjesht ndiqeni lu­ginën e lumit të Bogovinës, përtej pjesës malore me liqej, kah Liqeni i Bogovinës dhe liqejt e tjerë. Për ata të cilët kalojnë ose qëndrojnë në këtët vendbanim përshtypjet e tyre do t’i plotësojnë me koloritin e veshjeve tradicionale, të cilët edhe sot i mbajnë me krenari madje edhe më të rinjtë, ushqimet tradicionale, prodhimet vendase si djathi dhe kashkavalli të pregatitura në mënyrë tradicionale.

Ваквата природна местоположба, покрај останатото, обезбедува и целосни беспрекорни услови за развој на сточарството. Понатаму, доколку сакате да стигнете кон врвовите на Шар Планина, едноставно следете ја долината на Боговињска река, на места наречена Бујна или Бесна река, преку планинскиот масив на езера, кон Боговињското и останатите езера. За оние кои минуваат или престојуваат во овој крај, своите импресии ќе ги надополнат со колоритот на народните носии, кои и денес со гордост ги носат дури и најмладите, а несекојдневно е и уживањето во традиционалните вкусни јадења и домашно произведени, повторно на традиционален начин, сирења и кашкавали.

This natural location, besides everything else, provides overall conditions for stock farming development. Furthermore, if your destination are the peaks of mountain Shar Planina, simply follow the Bogovinjska reka valley, in some parts called Bujna or Besna, through the mountain lake massif towards Bogovinjsko and the rest of the lakes. Visitors or passers by will complete their impressions by the colorful peasant costumes, which today are proudly wore even by the youngest, and there is also the enjoying in the traditional delicious dishes home made again in a traditional manner, and different kind of cheese.

62


63


Sellcë e Keqe Селце Кеч Selce Kech

Ky fshat karakteristik, me rrugë te lakuara malore është shembull i një fshati të gjallë blegtoral. Është i ve­ ndosur mbi Bogovinë, në shpatin jugperendimor të Malit Sharr, në rajonin e Pollogut të Poshtëm. Me vendpozitën, me lartësi mesatare mbidetare prej 920 m, hynë në grupin e fshatrave malore. Në fshat është mbajtur mënyra tradicionale e jetesës dhe si mënyrë për të ekzistuar është zgjedhur blegtoria e cila është mjaft e zhvilluar. Atari i fshatit përfshin sipërfaqe rreth 3.8 km2, nga e cila 141 ha, tokë e pë­ rpunuar, 110 ha, me kullota dhe 54 ha, me pyje. Prej këtu, atari i fshatit rrethohet me numër të madh të kopeve. Qytetarët gjithmonë e më shumë migrojnë nëpër fshatrat tjera.

Ова живописно село, со кривулести планински улици е пример за живо сточарско село. Сместено е над Боговиње, на југоисточните падини на Шар Планина, во реонот на Долни Полог. Со неговата местоположба, на надморска височина од 920 м, припаѓа на категоријата - планински села, каде старите куќи одолеале на забот на времето и предизвикот на планината. Во селото е задржан традиционалниот начин на живеење, а како начин на егзистенција избрано е сточарството кое е најразвиено токму овде. Атарот на селото зафаќа пространство од околу 3,8 км2, од кои 141 хектар се обработливо земјиште, 110 хектари се пасишта, а 54 хектари се шуми. Од тука, атарот на селото изобилува со голем број активни бачила. Жителите се почесто миргираат кон другите села.

This picturesque village, with narrow mountain streets is an example for a live stock farming village. It is located above Bogovinje, at the southeastern slopes of the mountain Shar Planina, at the area of Dolni Polog. By its location, at 920 meters above the sea level height, it is enlisted in the category of mountain villages, where old houses have resisted the time and the challenges of the mountain. The traditional way of life is preserved here, and stock farming which is mostly developed is a way of existence. The village district occupies territory of 3,8 square kilometers, 141 hectares of which are arable land, 110 hectares are pastures and 54 are forests. That is why the district abounds in active sheepfolds. Residents do often migrate in other villages in the region. 64


65


Urviç Урвич Urvich

Ndodhet ne veri-perëndim te Bogovinës, në lartësi mesatare mbidetare prej 1250 m, me pamje të larmishme e të bukur malore, me shikim të një panorame të rrafsheve dhe reliefeve malore. Për shkak të vendpozitës së bukur dhe jo të përditshme, ai është vend i urbanizuar, modern dhe tërheqës për jetesë. Por, njëkohësisht ai paraqet edhe vend tërheqës për zhvillimin e turizmit malor, rekreativ dhe alternativ. Duke u munduar për ta bërë jetën më relaksuese, të lë përshtypje urbanizimi i komunikacionit, trotoaret bukur të ndërtuara dhe vende për pushim dhe rekreacion, ndërtimet prej gurri lënë përshtypje, çezmat shekullore dhe karriget për pushim dhe bisedë. Kurse frymën fetare të banorëve si dhe simbolin e përkatësisë fetare e dëshmon dhe e mban xhamia moderne e ndërtuar.

Се на наоѓа на север - северозапад од Боговиње, на просечна надморска височина од 1.250 м, во прекрасни планински шареноликости, со панорамски поглед на рамничарските и планинските релјефи. Поради својата убава и несекојдневна местоположба, тоа е модерно урбанизирано и примамливо место за живеење. Но, едновремено тоа претставува и примамливо место за развој на планинскиот, рекреативниот и алтернативниот туризам. Стремејќи се пред се кон релаксација на сопственото живеење, впечатлива е урбаноста на комуникациите и сообраќајниците, убаво уредените тротоари и простори за одмор и релаксација, впечатливите камени градби, овековечените чешми и клупите за одмор и муабет. А верскиот дух на населението, како и симболот на припадноста на верата го прикажува и одржу-

Is stretching at the north-northwest from Bogovinje, at 1250 meters above the sea level height, with beautiful mountain vividness, panoramic view on the plain and other mountain reliefs. Due to it’s lovely an unusual location, it is a modern, urban and attractive place to live in. At the same time it is an appealing place for the development of mountain, recreational and alternative tourism. Aiming at relaxation of it’s own way of life, one must notice the style of urban communications and traffic, nicely arranged pavements and resting points, impressive stone constructions, perpetuated drinking fountains and the benches for resting and chatting. And the religious spirit of the population, as well as the symbol of belonging to a certain religion is emphasized through 66


67


Urviçi krenohet edhe me shkollën e rregulluar moderne, ku kompjutorët janë hapi i parë i gjeneratave më të reja për të fituar njohuri themelore dhe më të gjëra. Në këtë pjesë më së shumti jeton popullatë turke, që pa pengesa, jetojnë një jetë të qetë dhe në harmoni me banorët e vendbanimeve të tjera. Fshatin e rrethojnë dhe zbukurojnë Livadhet e Urviçit, siperfaqet e pë­ rpunuara bujqësore, që më tokën pje­llore frytdhënëse, mundësojnë prodhime të pasura, por edhe të pastra ekologjike bujqësore.

ва модерната и современо изградена џамија. Урвич се гордее и со уреденото и модерно опремено училиште, каде компјутерите се првиот чекор на најмладите генерации кон стекнувањето основни и пошироки знаења. Во овој предел претежно живее турско население, кое без посебни предрасуди е во мирен соживот и хармонија со населенијата од останатите населени места. Околината на селото ја збогатуваат познатите Урвички ливади, како и обработливите земјоделски површини, кои со плодната даровита почва овозможуваат богат, но и еколошки чист земјоделски производ.

the mosque built in a modern manner. Urvich is proud of the modern and well equipped school where computers are the first step towards youngest generations getting basic and wider knowledge. Mostly ethnic Turks population is living here, which without prejudice live in harmony with the inhabitants from the surrounding settlements. Famous Urvich meadows are enriching the district as well as the arable soil, which provide abundance of unpolluted products.

68


69


Jellovjan Јеловјане Jelovjane

Kur do të drejtoheni në anën veriperëndimore të Bogovinës, përreth atarit të fshatrave Urviç dhe Kamjan, rruga do të ju dërgojë në lartësi mbidetare deri me rreth 1.200 m, ku edhe shtrihet fshati Jellovjan. Më së shumti banorët e këtij fshati janë mërgimtarë. Të tjerët janë tre­ gtarë dhe merren me shitjen e leblebive cilësore të plasuara nëpër Maqedoni dhe në Sërbi. Fshati ka pozitë me reliev të lartë malor. Është i ndërtuar në mënyrë tradicionale, me shtëpi të shumta prej gurri dhe rrethoja, kurse pjesës më të lartë të fshatit bukuri të rrallë i jep xhamia, e vendosur në shpatën e kodrës, e cila duket se qëndron në lartësinë e pafu­ ndshme qiellore. Kjo vendpozitë dhe mënyra tradicio­ nale e jetesës, e pasuruar me larama­ ninë natyrore dhe burimet e ujërave, sipërfaqja pakufi e natyrës së paprekur japin kushte të volitshme për zhvillimin e turizmit malor dhe alternativ.

Кога ќе се насочите кон северозападната страна на Боговиње, крај атарите на селата Урвич и Камењане, низ ридчестите предели, макадамскиот пат ќе ве одведе до надморска височина од околу 1.200 м, до селото Јеловјане. Најголем дел жителите на ова село се печалбари. Преостанатиот дел од населението се дуќанџии и се занимаваат со продажба на посебно квалитетна леблебија која се пласира низ цела Македонија и Србија. Селото има високо релјефна планинска местоположба. Градено е на традиционален начин, со бројни камени куќи и огради, а посебна импозантност, на највисоките делови од селото, му дава убаво уредената и специфично, крај ридски падини, хармонично поставена џамија, која со своето кубе како чувар се извишува во бескрајните небесни височини. Ваквата местоположба, како и традиционалниот начин на живеење, збогатени со шареноликоста на природните богатства и водотеци, широ-

When you point yourself towards the northwestern part of Bogovinje, near the districts of the Urvich and Kamenjane, through the hillocky areas, the macadam road will take you till 1200 meters of above the sea level height in the village of Jelovjane. Most of the inhabitants from this village are seeking for their employment abroad. The rest of the population are shop owners and deal with selling the high quality chick-pea which is sold in Macedonia and Serbia. The relief of this village is highly mountainous. Built in a traditional way, with numerous stone houses and fences, a specially impressive picture of the highest parts of the village is given by the nicely arranged and located in harmony with the mountain slopes mosque which with it’s dome as a real protector elevates towards the endless sky heights. Due to it’s location, the traditional way of life, enriched by the vividness of the natural treasures and water currents, the width of the endless views 70


71


Atë gërshetim të bukurive e plotëson edhe liqeni malor, burimet e ujit dhe vende të tjera tërheqëse që ndodhen mbi vetë fshatin. Përkundër kësaj, atari i fshatit ofron edhe kullota cilësore, kushte te volitshme, përshtatshme për zhvillimin e bujqësië dhe blegtorisë. Me hapjen e kolegjit në territorin e komunës, hapen mundësi më të mëdha për zhvillimi dhe përparim të arsimit dhe kulturës në gjhuhën amtare. E gjithë kjo është stimulim për ata që e duan natyrën, pushimin malor, rekreacionin ose edhe shëtitjet e ngadalshme nëpër livadhet – për ata që duan të jenë pjesë e natyrës dhe qetësisë.

чината на бескрајната глетка на негибнатата природна околина даваат неисцрпни услови за развој на планински и алтернативен туризам. Тој сплет на убавини го дополнува и планинското езеро, водопадите и месноста видиковец, кои се наоѓаат над самото село. Наспроти тоа, атарот на селото нуди бројни квалитетни пасишта поволни за развој на сточартсво. Со отворање колеџ на теритиријата на општината, се отвораат пошироки можности за развој и унапредување на образованието и културата, на свој мајчин јазик. Возвишеноста на овие предели се посебен предизвик за оние кои ја сакаат природата, планинарењето, рекреацијата или спонтаните прошетки низ ливадите – за оние кои сакаат да бидат непрепознатлив - составен дел од природата и тишината.

of untouched nature provide immense conditions for mountain and alternative tourism development. This mixture of beauties is supplemented by the mountain lake, waterfalls and the locality of vidikovac-which provides a great view, all situated at the vicinity of the village. Despite all this the district around the village offers numerous pastures with favorable conditions for stock farming development. By opening a college on the territory of the municipality, wider possibilities emerge for the development of education and culture on their own mothers tongue. The beauty of these areas are seen as a special challenge for all those who love nature, mountain climbing, recreation or spontaneous walks along the meadows – for the ones who tend to be unrecognizable part of the nature and the tranquility.

72


73


Siniçan Синичане Sinichane

Siniçani është i vendosur ndërmjet vendbanimeve Bogovinë – Kamjan, në lartësi të mesme mbidetare prej 520 m, rrëzë Malit Sharr. Deri te fshati do shkoni nëpër rrugën e asfaltuar, që shkon paralelisht me rrugën magjistrale Tetove – Gostivar, kurse atje do të hasni gërshetim të rrugëve të rregulluara urba­ne, laramania e shtëpive të vjetra dhe të reja të ndërtuara dhe xhamia mo­derne me hapësirën e qetë të varre­ zave përreth. Ky vendabanim karakterizohet me një qetësi të veçantë, karakteristike të një idile klasike fshatare e cila ka vendin dhe rendin e ngjarjeve. Aty do të hasim jetën tradicionale, traditën e kuzhinës orientale dhe qetë­ sinë e përhershme. Në atë pikëpamje, preokupimi i banorëve janë aktivitetet e përditshme fshatare, pa ngarkesën e zhvillimit te sektorit të biznesit i cili më së shumti është koncentuar në ve­n­dba­ nimet fqinje Bogovinë dhe Kamjan.

Синичане е сместено помеѓу населените места Боговиње и Камењане, на просечна надморска височина од 520м на долните падини на Шар Планина. До него ќе стигнете преку изградениот асфалтен пат, кој оди паралелно со магистралниот пат Тетово – Гостивар, а во него ќе ве дочека испреплетеност на урбано уредени улички, шареноликоста на старите и новоизградените куќи и современа модерна џамија, со мирниот простор на гробиштата крај неа. Ова населено место се карактеризира и со посебност на сопствениот спокој, карактеристичен за класична селска идила во која сѐ има свое место и ред на случување. Тука ќе го сретнете типичниот традиционален стил на живеење, традиционалноста на исламската кујна и вечноста на спокојот. Во таа насока, главна преокупација на населението се секојдневните селски активности, без товарот и режимите на развиен бизнис сектор, кој во најголема мерка е концентриран во соседните населени места, Боговиње и Камењане.

Sinichane is situated between Bogovinje and Kamenjane, at 520 meters above the sea level height, at the lower slopes of the mountain Shar Planina. You may reach it through the newly built asphalt road, which is parallel to the highway Tetovo-Gostivar, and you will be welcomed there by the intertwined streets arranged in an urban way, picturesque old and new houses as well as the modern new mosque and the tranquility of the cemetery beside it. This settlement is characterized by the unique tranquility, characteristic for a classic village idyll where everything has it’s place and way of happening. You will notice the typical, traditional style of living, the traditional Islam kitchen and the eternity of calmness. In that direction, main occupation of the population here are everyday village activities, without the burden and regimes of the developed business sector, which mainly is located in the near by settlements Bogovinje and Kamenjane. 74


75


Novakë Новак Novak

Në mbarim të fshatit Pallçisht të Poshtëm, brigjeve te përroit të shpien rruga për në fshatin e malësisë në Novakë në lartësinë mbidetare prej 750 m, i cili nëpërmjet të Pallçishtit të Poshtëm lidhet me komunikacionin rrugor. Ka 162 ha, sipërfaqe agrare, 82 ha, tokë punuese, 63 ha, kullota dhe 17 ha, pyje. Fshati ka specifikat e saj, është i rrethuar me pyje dhe kullota, me rrugica të ngushta të fshatit dhe me shtëpi të vjetra dhe të reja të ndërtuara - mbetet symbol i mënyrës tradicionale të jetesës. Tradicionaliteti dhe durimi jo i përditshëm është fryt si zakonisht i popullatës mërgimtare që ekzistencën e saj e gjen në mërgim.

Новак е планинско село, сместено на надморска височина од 750 м, кое својата сообраќајна поврзаност ја има преку Долно Палчиште. Ова населено место опкружено со шумски предели и пасишта, со вијугави селски патчиња и со стари и новоизградени куќи, останува симбол на традиционалниот начин на живеење. Неговата традиционалност и несекојдневен спокој е плод на претежно печалбарското население, кое подолго време својата егзистенција ја наоѓа во туѓина. Во таквиот избор на иднината, останува запоставена сегашноста која се одсликува во чувањето на малкубројниот добиток, малите стада овци, по некоја коза и крава,... и тоа е се.

Novak is a mountain village, located on 750 meters above the sea level height, which is connected by traffic through Dolno Palchiste. This settlement , surrounded by forests and pastures, with narrow village roads and both old and new houses, remains a symbol of the traditional way of living. It’s tradition and unusual calmness is a result of the tradition of people going abroad seeking for employment which here is on for quite a long time. Having this kind of choice for the future, the presence is neglected which is proven in small stock farming, few flocks of sheep, a cow and a goat here and there … and that is all. 76


77


Në atë zgjedhje të ardhmerisë, mbetet e anashkaluar e tashmja që pasqyrohet me një numër të vogël të blegtorëve etj. Ajo gjendje është e dukshme edhe në sferën e bujqësisë që i siguron vetëm nevojat personale . Fshati Novakë mbetet përkujtimore memece e të kaluarës, e cila e pare në prizmën e avanturistëve turistik, paraqet zbulim të vërtetë të së tashmes.

Таквата состојба е видлива и кај земјоделитео, кое се ползува речиси само за сопствени потреби. Селото Новак останува и нем споменик на некогашноста која гледана низ призма на туристичките авантуристи, претставува вистинско откритие на сегашноста.

This condition is visible when agriculture is at stake too, which is managed only to fulfill own domestic needs. The Novak village remains a silent monument of the past, which viewed through the prism of the tourist adventurers is a true revelation of the presence.

78


79


Pallçisht i Epërm Горно Палчиште Gorno Palchishte

Shtrihet menjëherë mbi Pallçishtin e Poshtëm me lartësi mesatare mbidetare rreth 900 m, kurse rruga kah fshati të çon nëpër vendbanimin më të madh të afërm Reçicë e Madhe. Ështe fshat tipik malor, me arkitekturë të vjetër, shtëpi të ndë­ rtuara prej gurri, në të jetojnë një numër i vogël i banorëve. Arsye për të është fakti që nga jeta e rëndë në këtë fshat malor, kushtet e rënda për jetesë i kanë detyruar banorët që të migrojnë nga ky fshtat në vende tjera urbane. Mjerisht, kalimi i kohës, shtëpitë e rënuara, gjurmët e shtëpive, stanet e zbrazura, kasollat e zbrazta pa kafshë, e bënë që ky fshat të jëtë një dëshmitarë memec i mënyrës historike të jetesës tradicionale malore në këto treva. Për të flet edhe xhamia e vjetër e cila ekziston ende dhe me durim i pret besimtarët e vet.

Се протега веднаш над Долно Палчиште, на просечна надморска височина од околу 900 м, а патот до него води преку поголемото блиско населено место - Голема Речица. Тоа претставува типично планинско село, со стара традиционална необновена архитектура, некогаш изградените куќи од камен, во кои живее малкубројно население. Причина за тоа е фактот што поради тешкиот начин на планинско живеење, миграцијата од ова село кон другите села или градови, трае веќе подолг период. За жал, текот на времето, трошните куќи, остатоците на темелите, празните руинирани бачила и пресушените поила за стока, го направија ова село да биде нем сведок на историскиот начин на традиционалното планинско живеење во овој крај. За тоа говори и старата џамија која сеуште му пркоси на забот на времето и трпеливо ги чека своите верници.

It is situated next to Dolno Palchiste, on 900 meters above the sea level height, and a road to it leads through the near by, larger settlement – Golema Rechica. It is a typical mountain village, with traditional architecture, stone houses built long time ago, with a small number of residents. The main cause is that due to the hard way of life in a mountain village the migration from this towards other villages or towns is going on for a quite long period of time. Unfortunately, the time, the dilapidated houses, the foundation ruins, empty sheepfolds, dry up watering places, have all made this village to become a silent witness of the historic way of traditional mountain way of life. In addition to that is the old mosque which still defies time and patiently awaits its believers. 80


81


Kallnik Калник Kalnik Kallniku shtrihet në anën verilindore të Pallçishtit të Epërm, në rrafshnaltat rrëzë Malit Sharr, me lartësi mesatare mbidetare rreth 730 m. Vendbanimi është plotësisht i rrethuar me male, bimë ende­mike, ajër të pastër, livadhe, pyje dhe kullota. Në këto treva janë shpërndarë shtëpitë e reja të ndërtuara dhe komunikimi ndërmjet banorëve të fshatit Kallnik. Atari i tokës së këtij fshati kufizohet me atë të Pallçishtit të Poshtëm, Çiflikut dhe Pallçishtit të Epërm. Atarin e fshatit e mbajnë hija e mërgimtarëve, afërsia me qytetin e Tetovës si dhe zëri i fëmijëve duke luajtur, e mbajnë gjallërinë e këtij vendi. Edhe këtë fshat plaga e rëndë e kurbe­ tit e përfshin me mbi 30 % të popullatës që gjendet jashtë vendit me punë të pë­ rkohshme, që do të thotë se çdo shtëpi ka së paku një mërgimtar. Kallniku jeton me shpresën për t`u parë me të afërmit e tyre në mërgim, si dhe duke ndjerë dobinë prej tyre në mjedisin e urbanizuar, në partcipimin për ndërtimin e shkollës së tyre dhe shumë aktiviteteve të tjera në fshat. Numri më i vogël i banorëve, të cilët ekzistencën e tyre e sigurojnë vetëm në fshat, tërësisht janë të përkushtuar në përpunimin e tokës pjellore, prodhimeve bujqësore dhe blegtorale.

Калник се протега на североисточната страна на Горно Палчиште, на висорамнините и рамничарски предели на Шар Планина, на просечна надморска височина од околу 730 м. Населеното место е во целосно опкружување на планинските ридови, ендемичните растенија, допир на несекојдневно прочистениот воздух и милувано во прегратките на сончевите зраци. Во таквите предели распослани се новоизградените куќи и комуникациите на месното население од Калник. Духот на печалбарите, блискоста со општината Тетово како и џагорот на детските игри, ја одржуваат живоста и жилавоста на ова место и неговиот атар. Калник, како и секое друго печалбарско место, живее со надежта за видување со своите најблиски во туѓина, но чувствувајќи ги нивните благодети олицетворени во целосно урбанизираната средина, во современоста и опременоста на училишниот простор, како и во сигурноста на утрешнината. Помалиот број мештани, кои својата егзистенција ја бараат само овде, целосно се посветени на обработката на плодното земјиште и нејзината даровитост. А високо над селото, како ореол и чувар на минатото, сегашноста и иднината, се издига убаво сочуваната џамија.

Kalnik stretches on the northeastern side from Gorno Palchiste, over the slopes and plains of Shar Planina, on 730 meters above the sea level heights. The settlement is completely surrounded by mountain peaks, endemic plants, the unusually fresh air touch, hugged in the sun rays armpits. In this kind of location the newly built houses and communication of the local residents of Kalnik are situated. The spirit of the people who left seeking for their employment abroad, the vicinity of Tetovo municipality as well as the small children game’s noise, keep the life and toughness of this village and its district. Kalnik, similar as all other village of this kind, lives in hope of seeing the relatives that are living abroad as soon as possible, but at the same time feeling the benefits from their work in a form of a urban environment, modern and very well equipped school as well as the certainty in what tomorrow brings. The small number of residents, which find their existence here, are completely dedicated to the processing of the arable land and it’s fruits. And high above the village, as a aureole and guardian of the past, presence and the future, the well preserved mosque stands still. 82


83


Sellarcë Седларце Sedlarce Ky fshat kufizohet me fshatin Siniçan dhe Kamjan, ai është vend urban, kryesisht me infrastrukturë të zhvilluar, rrugë të asfaltuara, qendra publike të gjelbëruara. Atarin e fshatit e zbukurojnë sipë­ rfaqet e shpërndara bujqësore. Ky fshat numëron 350 shtëpi, dhe ka afër 2000 banorë, të gjithë shqipëtarë. Shumica e banorëve janë mërgimtarë, në vendet e ndryshme të Evropës Perëndimore, ndërsa një numër i konsiderueshëm i banorëve merret me bujqësi. Në këtë fshat kohëve të fundit ka filluar të zhvillohet biznesi i vogël dhe i mesëm. Kjo shihet qartë edhe nëpërmjet hapjes së ndërmarjeve të vogla dhe të mesme dhe lokale të ndryshme afariste. Vendpozita e Sellarcës, si dhe numri më i madh i kuadrove të arsimuar kanë mundësuar që Sellarca të bëhet një vend ku ekzistojnë një numër i madh i bizneseve të vogla. Ky fshat ofron mundësinë për per­spe­ ktivë dhe zhvillim të bujqësisë.

Седларце, до кое води асфалтен пат, се граничи со атарите на с. Синичане и Камењане. Тоа е урбано организирано населено место, претежно со нови куќи, кое има развиена инфраструктура, убаво асфалтирани или поплочени улици, уредени јавни површини и регулирани водотеци. Високото ниво на општите услови за живеење се видливи и преку беспрекорноста на јавната чистота, уредена џамија која има тековна посетеност, училиште со уредени и опремени спортсо-рекреативни терени и низа друго. Атарот на селото го красат распространетите и плодоносни земјоделски површини од кои егзистира голем дел од населението. Местоположбата на Седларце, како и поголемиот број образувани кадари условиле Седларце да постане место во кое егзистираат поголем број мали бизниси. Тоа е јасно видливо и преку распространетоста на убаво уредените слаткарници, кафетерии, кафулиња и чајџилници. Нуди можност за перспектива и развој на земјоделието.

Sedlarce, linked to traffic by an asphalt road, borders with the districts of the Sinichane and Kamenjane villages. It is an urban organized settlement, with mainly new houses and developed infrastructure, nicely asphalted or paved streets, arranged public surfaces and regulated water currents. The high level of communal living conditions is visible also through the irreproachable village cleanliness, a mosque which is regularly visited by the population, well equipped school and sports and recreation terrains. The widen fruitful arable land which mean existence for most of the population is an addition to the district of the village. The location of Sedlarce, as well as the high number of educated people made conditions for the village to become a place where a numerous small business enterprises exist. It is an obvious fact taking into consideration the number of beautiful pastry shops, cafeteria and tearooms. It provides opportunities for perspective and agriculture development. 84


85


Zherovjan Жеровјане Zherovjane Zherovjani edhe pse ndodhet afër rrugës magjistrale Tetovë – Gostivar, përfaqëson shembull të fshatit kryesisht mërgimtarë, që duke i përcjellë mendimet e kurbetit zhvillon infrastrukturën bashkëkohore dhe kushte të volitshme jetësore. Kjo është lagje e urbanizuar me sipërfaqe të rregulluara dhe bu­ rime ujrash të rregulluara, me vende për bisedë, pushim dhe rekreacion. Shpirti i mërgimtarëve të këtij vendbanimi dhe kualiteti I jetesës haptazi është përqëndruar në urbanizimin dhe moderni­ zimin e këtij vendbanimi. Përditshmërinë e jetës në Zherovjan, qartë e vërtetojnë edhe objektet me interes të përbashkët, siç është xhamia e mirëmbajtur dhe e rregulluar, shkolla bashkekohore, posta dhe salla sportive. Por, edhe krahas kushteve të gjitha­ nshme për jetesë, kushtet e papërshta­ tshme ekonomike dhe financiare të rajonit nuk lejojnë zhvillim më të shpejtë të sektorit të biznesit privat.

Жеровјане кое иако се наоѓа до самиот магистрален пат Тетово – Гостивар, претставува пример на претежно печалбарско село, кое внесувајќи го духот на туѓината развива современа инфраструктура и посоодветни услови за живеење. Тоа е стара урбанизирана населба, со уредени јавни површини и регулирани водотеци, со катчиња за муабет, кафе и чај, со простори за одмор и релаксација. Таквиот дух на печалбарството и осознавање на квалитетот на современието на живеењето видливо е преточено во целосното урбанизирање и осовременување на ова населено место. Урбаноста и современоста на живеењето на Жеровјане, јасно ја потврдуваат и присутноста на објектите од јавен интерес, како што е модерно уредената и очувана џамија, современото училиште, експозитурата на поштата и новоизградената спортска хала. Но, и покрај сеопфатните услови за живеење, несоодветните економски и финансиски услови на регионот не дозволуваат побрз развој на притаениот бизнис сектор.

Although located along the highway Tetovo-Gostivar, Zherovjane is a typical example of a village were population mainly left abroad seeking for employment, where by letting in the spirit of the foreign countries it developed a modern infrastructure and more suitable life conditions. It is an old urban settlement, with very well kept public surfaces and regulated water currents, places where you can chat with tea or coffee, with spaces for rest and relaxation. This kind of spirit and getting acquainted with the quality of modern living is obviously directed towards overall urbanizing and modernizing of the settlement. The urban and modern way of life in Zherovjane is clearly confirmed by the presence of objects of public interest, such are the well preserved mosque arranged in a modern way, the updated school, post office and the newly built sports hall. But, despite the overall life conditions, the unfavorable economic and finance conditions of the region do not allow faster development of the business sector which still remains in the background. 86


87


Çiflik Чифлик Chiflik

Rruga e lakuar me asfallt në rrëzë të malit Sharr, mbi fshatin Kallnik, do t’ju çojë deri në fshatin Çiflik, i cili do t’ju mahnis me ndërtimet e reja dhe të vjetra, labirinthet të mureve të ndërtuara me gurë, pamja e bukur e xhamisë, rrugicat e ngushta me gurë dhe çezmat e rregulluara të fshatit. Atarin e fshatit e pasurojnë malet e larta, rrethimi nga pyjet e shumta dhe ujëvarat e maleve, të cilët janë në lidhje të përditshme me bagëtinë cilësore, kopetë e deleve të Malit Sharr dhe llojet tjera të kafshëve. Harmonia e idilës së fshatit, është parë edhe nëpërmjet shikimeve të qeta të fëmijëve, paraqet harmoni të qetësisë shpirtërore të çdokujt që është pjesë e atyre vendeve. Kjo me siguri është ëndrra e të shumtëve prej mërgimtarëve në Itali dhe Gjermani.

Кривулестиот асвалтен пат во пазувите на Шар Планина, над селото Калник, ќе ве одведе до селото Чифлик, кое ќе ве плени со своите стари и нови градби, лавиринти на живописни камени ѕидови, возвишеноста на убавата џамија, тесните камено поплочени сокачиња и уредени селски чешми. Атарот на селото го збогатуваат високите планински ридови, богатото шумско опкружување и нескротливите планински водотеци, кои се во секојневна врска со квалитетните стада шарпланински овци и друг добиток. Хармонијата на селската идила, видена и преку спокојните невини детски погледи, претставува своевиден раскош на нескротениот мир во душата на секој оној кој е дел од овие пространства. Тоа веројатно е дел и од печалбарските копнежи на бројните печалбари во Италија и Германија.

The narrow asphalt road in the armpits of Shar Planina, above the Kalnik village, will lead you to the Chiflik village which will capture you with it’s old and new houses, picturesque stone walls labyrinths, dignified beautiful mosque, cramped stone paved streets and nicely arranged village drinking fountains. The district of the village is characteristic of the high mountain hills, rich forests and untamed mountain water currents which are in a continuous connection with the quality sheep flocks of Shar Planina and other kind of stock. The village idyll harmony, seen through the innocent eyes of children, is a real luxury of the untamed peace that overwhelm the soul of every person who became a part

88


SEKTORI I BIZNESIT PRIVAT NË KOMUNËN E BOGOVINËS ПРИВАТЕН БИЗНИС СЕКТОР ВО ОПШТИНА БОГОВИЊЕ PRIVATE BUSINESS SECTOR IN THE MUNICIPALITY OF BOGOVINJE

89


Tel/Fax: +389 44 366 704 e-mail: frigo_teknika_mahir@yahoo.com Bogovinë

www.frigoteknika.com Frigotehnika 2000 është ndërmarrje e cila merret me prodhim dhe tregti, me pajisje profesionale për kuzhina, vitrinë për akullore, vitrinë për ftohje dhe vitrinë për nxemje. Prodhojmë vitrina ftohëse për super markete. Sisteme për ftohje dhe panele poliuretane. Motoja jonë është: risi, qëndrueshmëri, besim dhe cilësi e lartë në prodhimet tona

90

Фриготехника 2000 е фирма која се занимава со производство и трговија на професионална опрема за професионални кујни, витрини за сладолед, разладни витрини и топли витрини.

Frigotehnika 2000 is a company which deals with production and trade of professional appliances for professional kitchens, ice glass showcases, cooling and warming vitrinas


91


Tel. +389 44 366 703 Fax:. +389 44 366 712 email: info@frigotehnika.com

Bogovinë

Prodhojmë vitrina të ndryshme për super markete. Производство на разладни витрини за супермаркети. Production of cooling vitrinas for supermarkets. 92

WWW.FRIGOTEHNIKA.COM


UNIFrigo

WWW.UNIFRIGO.MK

Sisteme për ftohje dhe panele poliuterane. Системи за ладење и полиуретански панели Refrigiration and polyurethane panels

Tel./Fax: +389 44 366 702 email: unifrigo@gmail.com

Bogovinë

Tel./Fax:. +389 44 366 787 email: frigobox@frigobox.com.mk

Bogovinë

WWW.FRIGOBOX.COM.MK 93


94

www.leskomerc.com


Tel. +389 44 351 370 +389 70 240 184 Pirok

MOTOJA E JONË ËSHTË - RISI, STABILITET, BESIM DHE KUALITET TË LARTË NË PRODHIMET TONA

НАШЕТО МОТО Е – ИНОВАЦИИ, СТАБИЛНОСТ, ДОВЕРБА И ВИСОК КВАЛИТЕТ НА НАШИТЕ ПРОИЗВОДИ.

OUR MOTTO IS - INNOVATIONS, STABILITY, TRUST AND HIGH QUALITY OF OUR PRODUCTS.

95


Prodhim të mermerit dhe granitit. Производство на мермер и гранит. Marble and granite production.

Tel. +389 72 273 357, +389 70 593 095 Fax: +389 44 371 371 e-mail: contact@graniting.com

Bogovinë 96

WWW.GRANITING.COM


IZOLIM, FASADË, LYERJE DHE PËRPUNIMI I LETRAVE TË MURIT. ИЗОЛАЦИЈА, ФАСАДА, МОЛЕРАЈ, ДЕМИТ ФАСАДА, ИЗРАБОТКА НА ТАПЕТИ. ISOLATION, FACADE, WALL PAINTING, DEMIT FACADE, WALL PAPER PRODUCTION.

97


Zona Industriale, Bogovinë Tel. +389 44 522 988 +389 70 321 053 e-mail: feroterm@t-home.mk

DEKOR PRODHIM DHE MONTIM TË ELEMENTEVE (PLLAKAVE) PREJ BETONI. ПРОИЗВОДСТВО И МОНТАЖА НА БЕТОНСКИ ЕЛЕМЕНТИ. PRODUCTION AND INSTALLATION OF CONCRETE ELEMENTS.

Tel. +389 44 371 371 +389 70 329 414

Bogovinë

98


DGTU Mujo-Kompani

e-mail: mujo_kompani@hotmail.com Tel. +389 70 321 458 Bogovinë

MONTIM TË ELEMENTEVE (PLLAKAVE) PREJ BETONI. МОНТАЖА НА БЕКАТОНСКИ ЕЛЕМЕНТИ. INSTALLATION OF BEHATON ELEMENTS.

Pirok

99


Tel. +389 44 366 777 +389 70 256 102

Kamjan

100

BogovinĂŤ


Ndermarrja per tregti dhe ndertim

Tel. +389 44 373 767

Tel. +389 071 275 975 +389 70 454 054

e-mail: contact@abiinox.com info@abiinox.com

www.abiinox.com

Pirok

101


Tel. +389 44 373 389 +389 70 209 954

Tel.+389 44 37 20 11

BogovinĂŤ

e-mail:contact@abimobel.com

102

www.abimobel.com

BogovinĂŤ


www.hitmobel.com

Mobilje për shijen tuaj.

Мебел за Вашиот вкус. Furniture for your taste. Tel. +389 70 550 548

Bogovinë e-mail: info@hitmobel.com contact@hitmobel.com

103


Tel. +389 44 372 260 +389 70 256 637

Bogovinë

www.mobeland.com

Prodhojmë kuzhina, dhoma gjumi dhe mobilje tjera cilësore. Произвотство на кујни, комоди, спални и друг квалитетен мебел. Production of kitchens, chests of drawers, bedrooms and other types of high quality furniture.

KIKA

www.kika.mk

Mobilje

104 Tel. +389 44 394 444 e-mail: mobiljekika@t-home.mk Sellarcë


Bogovinë

Tel: +38944373702 contact@intertoping.com

WWW.INTERTOPING.COM

Cilësi të garantuar, siguri dhe ndihmë partnerëve tanë. Гарантиран квалитет, гаранција и поддршка за нашите партнери. Guaranteed quality, warranty and support for our partners.

REGAL KOMERC

Production of doors, blinds and wood made doors.

Tel. +389 44 373 178 +389 70 240 506 Bogovinë Prodhim të dyerve, grilave dhe dyerve nga druri.

Производство на врати, ролетни и врати од дрво.

105


RESTAURANT

FLOAR Tel. +389 76 453 601, 70 558 284 Bogovinë

SALON DASMASH САЛОН ЗА СВАДБИ WEDDING GALLERY

RESTORANT DASMASH

Tel. +389 70 547 006 +389 70 480 199

Pallçishti

САЛОН ЗА СВАДБИ WEDDING GALLERY

106

DURAKU


RESTORANT

LAS VEGAS

Tel. +389 44 371 139 +389 70 530 288

SALON DASMASH

САЛОН ЗА СВАДБИ

WEDDING GALLERY

Pirok

www.lasvegas-pirok.com

RESTORANT

BENI

SALON DASMASH Tel. +389 44 372 623 +389 70 564 978

Pirok

САЛОН ЗА СВАДБИ WEDDING GALLERY

107


Tel. +389 70 263 019

108

Tel. +389 44 393 500 +389 70 849 009

Kamjan

BogovinĂŤ


Pizzerija

TEAMAR

Karting

Tel. +389 44 371 777 +389 71 363 985

Pirok

109


Restaurant

EL I TA

Kamjan Tel. +389 44 394 136

Caffeteria

TE PLAKU +389 70 553 855

Caffeteria

PIKI

BogovinĂŤ

110

+389 70 259 884

Kamjan


Pasticceria PREGEL Tel. +389 70 256 529

Pirok

Pastiรงeria

Expres

Tel. +389 44 371 416 +389 71 259 690

Pirok

111


Caffeteria

SHARR Tel. +389 71 648 115

Novo Selo

Bukëpjekës

AROMA

Tel. +389 71 473 313

112

Pekara

Bogovinë

Bakery


Tel. +389 70 572 592

Bogovinë

Tel. +389 72 797 859

Bogovinë

Tel. +389 71 661 034

Kamjan

113


Bogovinë

Tel. +389 71 760 845

Pirok

Bogovinë Kamjan

114


Tel. +389 70 748 748

Bogovinë

Salon ondulimi ASTOR

Берберница

Barbershop

SALONI RROBAQEPËS

Tel. +389 70 535 876

Pirok

ALBANA

КРОЈАЧКИ САЛОН

Tel. +389 71 984 264

115

Pirok


TREGU I KAFSHËVE – BOGOVINË СТОЧЕН ПАЗАР – БОГОВИЊЕ LIVESTOCK MARKET – BOGOVINJE

116


www.korabi.com.mk

Ushqeheni me mish të freskët dhe cilësor.

Хранете се со квалитетно и свежо месо

Nourish yourself with high quality and fresh meet

Tel. +389 44 335 106 Mob: +389 70 224 735 e-mail: info@korabi.com.mk Kamjan

117


Prodhim të djathit të lopës, djathë të bardhë dhe gjalpë. Производство на кравји кашкавал, бело сирење, кравјо масло и урда. Production of cow’s cheese, white cheese, cow’s fats and quark cheese.

Flora Milk

118

Mob: +389 72 558 750, 71 894 183

Novo Selo


Тел. +389 70 224 043 +389 70 900 349 Kamjan e-mail: laktoza_milkprodukt

Hit - 73 Mob: +389 44 391 801 +389 70 240 152 e-mail:hit73_kamenjane@yahoo.com Kamjan

119


Tel. +389 44 372 463 +389 70 535 873

120

Tel. +389 44 372 290 Bogovinë

Tel. +389 44 371 300, +389 70 263 241

Pirok

Bogovinë


IPSH D-r REXHA

ORDINANCA E MJEKËSISË SË PËRGJITHSHME

ПЗУ Д-р РЕЏА

ОРДИНАЦИЈА ПО ОПШТА МЕДИЦИНА

Kamjan Tel. +389 44 393 063 +389 70 240 206

IPSH PRAKSIS MEDIKA

ORDINANCA E MJEKSISË SË PËRGJITHSHME

ПЗУ ПРАКСИС МЕДИКА ОРДИНАЦИЈА ПО ОПШТА МЕДИЦИНА

Kamjan Tel. +389 44 393 060 +389 70 717 869121


IPSH / ПЗУ ASICS Tel. +389 70 357 329

122

Bogovinë


ПЗУ - IPSH Bogovinа • LABORATORI BIOKIMIKE / БИОХЕМСКА ЛАБОРАТОРИЈА • EHO - EKG Tel. +389 44 372 074, 70 256 371

ORDINACA STOMATOLOGJIKE

Bogovinë

ПЗУ ОРДИНАЦИЈА ПО ОПШТА СТОМАТОЛОГИЈА

Tel. +389 44 372 550 +389 70 224 573

Bogovinë

123


L A B O R AT O R I B I O K I M I K

D R I TA

Тel. +389 44 393 605 +389 70 519 546 Siniçan

Тel. +389 44 391 025 +389 71 320 110 +389 70 263 419

124

Pallçishti


Plotësojeni energjinë tuaj Дополнете ја вашата енергија Fullfill your energy

www.neptunpetrol.com

Tel. +389 44 366 599 e-mail: info@neptunpetrol.com

Zherovjan

125


Tel. +389 44 366 600 +389 70 389 028

126

Tel. +389 70 259 961

Pirok

Pirok


Tel. +389 44 372 71 904 146

BogovinĂŤ

127


AUTO SERVIS

SEMPERIT Tel. +389 70 272 968

Tel. +389 70 568 896

128

Pirok

Bogovinë

DINO

Tel. +389 44 371 466 +389 71 259 688

Pirok


Bogovinë

Тel. +389 71 224 172

Bogovinë 129


Тel. +389 44 332 667 +389 70 263 826 e-mail:bulatrans@mt.net.mk

www.bulatrans.com.mk

Bogovinë

NES KOMERC TRANSPORT 130

Тel. +389 44 331 147

Siniçan


K.F. DRITA - BOGOVINË K.F. DRITA – Bogovinë është formuar nga një grup sportdashës në vitin 1994. Që nga formimi e deri më sot klubi arriti rezultate të rëndësishme. Si njëra ndër skuadrat më cilësore të ligës së dytë, shpresojmë se vitin e ardhshëm Komuna e Bogovinës do të ketë skuadër që do të garojë në ligën e parë.

Ф.К. Дрита – Боговиње е формиран од група спортисти во 1994 година. Од своето формирање па се до денес клубот бележи значајни успеси. Како една од поквалитетните екипи во втората лига, се надеваме дека наредната година општина Боговиње ќе го има својот прволигаш.

F.C. DRITA - Bogovinje has been established by a group of sportsman in the year of 1994. Ever since, this club has achieved significant success. Being among the highest quality teams in the second league, we certainly hope that next year the Municipality of Bogovinje will have its own representative in the mayor league.

131


Botues: Agjencioni për marketing dhe veprimtari botuese ELITA, Shkup

Издавач: Агенција за маркетинг и издавачка дејност ЕЛИТА, Скопје

Publisher: ELITA – Marketing, Intermediary and Publishing Company, Skopje

Për botuesin: Komuna e Bogovinës

За издавачот: Општина Боговиње

For The Publisher: Municipality of Bogovinje

Autor i teksteve: Gjorgi Çaçkirov

Автор на текстови: Ѓорги Чачкиров

Text Author: Gjorgi Chachkirov

Përkthim në gjuhën shqipe: Sahide Bajrami

Превод на албански: Сахиде Бајрами

Translation into Albanian: Sahide Bajrami

Përkthim në gjuhë angleze: Tatjana Fonjga Çemerikiç

Превод на англиски: Татјана Фоњга Чемерикич

Translation into English: Tatjana Fonjga Chemerikich

Fotografia: Sonja Mihajlovska

Фотографија: Соња Михајловска

Photography: Sonja Mihajlovska

Dizajni: Nikola Dimitrovski

Дизајн: Никола Димитровски

Design: Nikola Dimitrovski

Shtypi: Evropa 92- Koçan

Печати: Европа 92 - Кочани

Print: Evropa 92 - Kochani

Tirazhi: 2.500

Тираж: 2.500

Number of copies: 2.500

Botuar: 2012

Издадено: 2012

Published: 2012

CIP - Каталогизација во публикација Национална и универзитетска библиотека “Св. Климент Охридски”, Скопје 352(497.751) ЧАЧКИРОВ, Ѓорги Добредојдени во Боговиње : водич / [Ѓорги Чачкиров ; превод на албански јазик Сахиде Бајрами ; превод на англиски јазик Татјана Фоњга Чемерикиќ ; фотографија Соња Михајловска] = Mirësevini në Bogovinë : udhërëfyes / [Gjorgi Çaçkirov ; përkthim në gjuhën shqipe Sahide Bajrami ; përkthim në gjuhë angleze Tatjana Fonjga Çemerikiç ; fotografia Sonja Mihajlovska] = Welcome to Bogovinje : guide / [Gjorgi Chachkirov ; translation into Albanian Sahide Bajrami ; translation into English Tatjana Fonjga Chemerikich ; photography Sonja Mihajlovska]. - Скопје : Елита = Shkup : Elita = Скопје : Елита, 2011. - 132 стр. : илустр. ; 21x21 см Текст на мак., алб. и англ. јазик ISBN 978-9989-942-21-1 1. Насп. ств. насл. - I. Çaçkirov, Gjorgi види Чачкиров, Ѓорги. - II. Chachkirov, Gjorgi види Чачкиров, Ѓорги а) Боговиње (Општина) COBISS.MK-ID 90064138

132


133

Komuna e Bogovines1  

MIRËSEVINI NË BOGOVINË ДОБРЕДОЈДЕНИ ВО БОГОВИЊЕ Hazbi Idrizi, kryetar i Komunës së Bogovinës 4 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you