Page 17

1 december 2016 We e k pagina 17

48

W W W . H E TC O N TA C T. N L

Boek over archeologische vondsten

‘Een inkijk in het dagelijkse leven lang voordat Someren Someren heette’ SOMEREN - In het gemeentehuis in Someren was vanmiddag – donderdag 1 december – de presentatie van het boek Voordat Someren Someren werd. Het boek over 25 jaar archeologische onderzoeken en opgravingen in Someren is samengesteld door voormalig projectleider Fokko Kortlang en schrijver Evert van Ginkel. Kortlang: “In de loop der jaren zijn er stapels en stapels gedetailleerde rapporten geschreven. In dit boek hebben we de resultaten van de opgravingen samengevat in een leesbaar overzicht. Het boek is echt geschreven voor de Somerenaren.”

door Ine van Hal “Het was ons geluk dat het gemeentebestuur van Someren veel heeft willen investeren in archeologische onderzoeken en opgravingen. Ook in tijden dat het minder vanzelfsprekend was”, aldus Fokko Kortlang in een gesprek enkele dagen voor de presentatie. Hierbij was ook medewerker Gerard Lomans van de gemeente Someren aanwezig. Hij was vanaf het begin bij de opgravingen betrokken. “Het toeval wilde dat de eerste opgraving van het urnenveld in Waterdael I een heel bijzondere was. Het nieuws werd landelijk opgepakt. Later bleek dat nog maar het begin”, merkt Lomans op. Kortlang vult aan: “De meest bijzondere vondst in het grafveld was een langbed (graf) met een lengte van 145 meter. Dit soort langbedden worden nu bij opgravingen in het hele land Langbed type Someren genoemd.” In Someren zijn de afgelopen jaren vele hectare in ontwikkeling genomen; in totaal zo’n 35 hectare. De gemeente heeft volgens Kortlang telkens de mogelijkheden geboden voor archeologisch onderzoek, mede vanuit het bewustzijn van het belang van cultuurhistorisch erfgoed. “Daarbij hadden we het geluk dat elke proefsleuf nieuwe vondsten opleverde.” Ook de provincie Noord-Brabant en de Universiteit van Amsterdam droegen financieel bij aan onderzoeken of opgravingen. Kortlang: “Daarnaast kregen we veel fysieke hulp van vrijwilligers uit Someren. Steeds meer inwoners toonden interesse voor de archeologische vondsten.” Lomans beaamt dit: “Archeologie spreekt veel mensen aan, we merkten dat ook tijdens lezingen en tentoonstellingen over de opgravingen en tijdens rondleidingen die we verzorgden op de verschillende opgravingslocaties. Ook kinderen waren geïnteresseerd en stelden veel vragen.”

Ridder Hendrik

De samenstelling van een boek over

Archeoloog Fokko Kortlang (l) en Gerard Lomans met het boek bij de afbeelding van de opgraving aan de Acaciaweg.  de resultaten van de opgravingen was volgens Lomans en Kortlang vanaf dag één een voorwaarde van de gemeente Someren. “Na 25 jaar is het er eindelijk van gekomen”, aldus de archeoloog. “Het had ook niet eerder gemoeten; aangezien de laatste opgraving in 2013 ook een van de meest interessante was.” Kortlang doelt daarmee op de vondst van de resten van een omgrachte middeleeuwse nederzetting, bestaande uit een hoofdgebouw met bijgebouwen en een waterput, aan de Acaciaweg. “Het meest interessante aan deze opgraving is, dat we met aan zekerheid grenzende aannemelijkheid de mensen hebben teruggevonden die bij deze hoeve hoorden.” Daarbij zou het volgens Kortlang gaan om ene ridder Hendrik Kirse en zijn vrouwe Mabilia. Onder druk van de hertog van Brabant deed de ridder van Someren volgens een

oorkonde uit 1228 afstand van alle rechten op de tienden van de Lambertuskerk, ten gunste van de priorij van Postel. “Niet lang daarna verdween de nederzetting in zijn geheel. Overigens liggen de fundamenten van de voormalige Lambertuskerk hier niet ver vandaan”, aldus Kortlang.

Bijzondere vondsten

Bij alle opgravingen in Someren zijn veel bijzondere vondsten gedaan. Waaronder grafvelden, karrensporen uit de prehistorie, boerderijerven uit de ijzertijd, boerderijen en een krijgersgraf uit de Romeinse tijd en vele gebouwen en waterputten uit de middeleeuwen. “Door de lemigheid van de grond en de metersdikke lagen plaggenbemesting vanaf de middeleeuwen zijn veel sporen uitzonderlijk goed bewaard gebleven”, zegt Kortlang. “Als archeoloog leer je veel van zo’n groot-

schalig onderzoek. Het geeft ons een beeld van de ontwikkeling van het gebied in de periode van zo’n 700 jaar voor Christus tot aan de jaren 1200/1300 na Christus. Zo weten we nu dat de huidige kern van Someren precies tussen twee dekzandruggen ligt. In het verre verleden woonden de mensen juist òp die dekzandruggen.” Op de verschillende opgravingslocaties zijn grote afbeeldingen geplaatst van de belangrijkste vondsten in het betreffende gebied. De prenten zijn ook terug te vinden in het boek Voordat Someren Someren werd. “De belangrijkste vondsten zijn samengevat in vijf platen, die als een canon van archeologische iconen door Someren verspreid staan”, aldus de archeoloog. Op een van de platen is het graf van de Romeinse krijger afgebeeld, andere platen tonen de bouw van een waterput en een erf uit de ijzertijd. Aan

(Foto: Hein van Bakel) de Acaciaweg staat de afbeelding van de omgrachte hoeve, waarvan op die locatie resten gevonden zijn. Op weer een andere prent is een plattegrond uit het verre verleden van Someren afgebeeld met op de voorgrond het grafveld en daarachter een veld met akkertjes, begrensd door de Aa en het landschap van de Peel. “We hebben geprobeerd de platen zoveel mogelijk een afspiegeling te laten zijn van de tijd. Daarom zijn er ook mensen op afgebeeld die laten zien hoe het dagelijkse leven zich in de betreffende periode afspeelde”, legt Kortlang uit. Samen met de afbeeldingen geeft het boek volgens de archeoloog aan de hand van reconstructietekeningen, kaarten, foto’s van de archeologische werkzaamheden en vondsten en toegankelijke teksten een inkijkje in het dagelijks leven van de mensen die in Someren woonden, lang voordat Someren Someren heette.

Wethouder Theo Martens: ‘De landelijke verkiezingen kunnen een negatieve rol gaan spelen’

‘Verbreding A67 duurt nog minstens tien jaar’ PEELREGIO - De verbreding van de A67 tussen Asten en Leenderheide duurt nog minstens tien jaar. Die verwachting spreekt de Astense wethouder Theo Martens van Verkeer en Vervoer uit. Rijkswaterstaat is in september met een nieuwe verkenningsstudie gestart, tot teleurstelling van Martens: “Hou toch op met die onderzoeken, de noodzaak is duidelijk.”

door Maarten Driessen Wegbeheerder Rijkswaterstaat komt eind 2018 pas met een conclusie op basis van de verkenningsstudie. Dan wordt besloten of de rijrichtingen wel of niet van een derde baan moeten worden voorzien. De studie is onderdeel van het bidbook Bereikbaarheid Zuid-Nederland, een schriftelijk overzicht van voorgestelde plannen waaraan 141 partijen meewerkten. Het bidbook werd in november vorig jaar gepresenteerd en spreekt de verwachting uit

File op de A67 bij Lierop. 

(Archieffoto: Marius van Deursen)

eten gooien. Want hoe denkt het dat de verbreding op zijn vroegst in toekomstige kabinet over meer as2022 zou starten. Volgens wethouder falt? “De verkiezingen kunnen een Martens is die hoop tevergeefs. “De negatieve rol gaan spelen, maar ik praktijk leert dat het na een ‘go’ van hoop van niet. Positieve gevolgen zal Rijkswaterstaat nog altijd zo’n tien het in ieder geval niet hebben, want jaar duurt voordat de weg er daadhet proces loopt nu al”, zegt Marwerkelijk ligt”, aldus Martens. Dat tens. Vorige week dinsdag ontstond zou betekenen dat de verbreding – er chaos nadat een vrachtwagen ter als die er al komt – op zijn vroegst hoogte van Asten in 2028 gerealiseerd in de middenberm is. Een ‘no go’ van ‘Het stuk tussen was beland. DaarRijkswaterstaat is Venlo en Leenderheide door werden beide volgens hem prakrijrichtingen volletisch onmogelijk. kent het hoogste dig afgesloten. Pas “Het stuk tussen Venlo en Leen- percentage vrachtverkeer’ rond 20.00 uur ging de weg weer open. derheide kent het In de tussentijd zocht veel verkeer hoogste percentage vrachtverkeer naar een uitweg in de omliggende van Nederland. Je krijgt daar een dorpen zoals Asten. “Onder meer soort treintje rijden.” Volgens Marde ANWB en Rijkswaterstaat doen tens zorgde de crisis tijdelijk voor er alles aan om het verkeer uit ons minder verkeer, maar is er nu weer gebied te houden als het op de A67 een stijging zichtbaar. Zo zou het vastloopt”, zegt Martens. Tot dusver percentage inmiddels weer gelijk slagen zij daar echter nauwelijks in, zijn aan dat van 2007, of zelfs hoger. zo lijkt. Dus de ellende die blijft, verOok de landelijke verkiezingen in wacht ook Martens: “Ja, helaas wel.” maart 2017 kunnen nog roet in het

Het contact wk48