Issuu on Google+

เมืองขุดคูพระนครใหม่และขุดคลอง เพิ่ม ดังนี้ คลองคูเมืองเดิม ได้ขดุ คลอง โรงไหมที่มีอยู่เดิมทางด้านทิศเหนือ ของกรุงรัตนโกสินทร์ และคลองตลาด ด้านทิศใต้เชื่อมกันตลอดคลองทำให้ กรุงรัตนโกสินทร์มีสภาพเป็น “เกาะ เมือง”มีน้ำล้อมรอบคลองรอบกรุง ได้ขุดคลองใหม่เชื่อมระหว่างคลอง บางลำพูและคลองโอ่งอ่างเพื่อเป็น การขยายแนวเขตพระนครออกไป มีคลองเล็ก ๆ เชื่อมคลองรอบกรุงและ คลองคูเมืองเดิมสองคลองเรียกว่า คลองหลอด ปัจจุบันคือคลองวัด เทพธิดาและคลองวัดราชบพิธทำให้ พื้นที่โครงสร้างของเมืองแบ่งออกเป็น 2 ส่วนใหญ่ คือ กรุงรัตนโกสินทร์ชั้นใน ได้แก่ เขตกำแพงเมืองเก่าสมัยกรุงธนบุรี ระหว่างคูเมืองเดิมกับแม่น้ำเจ้าพระยา เป็นที่ตั้งของพระบรมมหาราชวัง กรุงรัตนโกสินทร์ชั้นนอก คือ ที่ดินระหว่างคลองคูเมืองเดิมกับ คลองรอบกรุง ซึ่งเดิมเป็นที่รกร้างหรือ เป็นไร่นามาก่อนเพราะเป็นเขตนอก กำแพงเมือง

ข้อมูลเกี่ยวกับพื้นที่ กรุงรัตนโกสินทร์ยุคแรกมี พื้นที่ภายในกำแพงเมือง 2,589 ไร่ เป็นพื้นที่ในเขตชั้นใน 1,125 ไร่และ เขตชั้นนอก 1,464 ไร่ ความยาวของ ก ำ แ พ ง เ มื อ ง โ ด ย ร อ บ พ ร ะ น ค ร ประมาณ 7.2 กิโลเมตร ตามแนว กำแพงเมืองมีป้อม 14 ป้อม ประตู เข้าออกพระนคร 63 ประตู การวางแผนการใช้ที่ดินเขตชั้นใน ดำเนินตามแบบอย่างกรุงศรีอยุธยา กล่าวคือที่ดินด้านเหนือน้ำของแม่น้ำ เจ้าพระยาเป็นที่ตั้งพระราชวังบวรสถานมงคลของพระอนุชาคือสมเด็จ พระบวรราชเจ้ากรมพระราชวังบวร สุรสิงหนาทหรือวังหน้า(ปัจจุบันคือที่ ตั้งของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โรงละครแห่งชาติ วิทยาลัยช่างศิลป์ และวิทยาลัยนาฏศิลป์) ส่วนที่ดิน ด้านใต้เป็นที่ตั้งของพระบรมมหาราชวังหรือวังหลวง วัดพระศรีรัตน ศาสดาราม ระหว่างวังหน้าและวัง หลวงคือวัดมหาธาตุหลังวัดมหาธาตุ เป็นทุ่งพระเมรุหรือท้องสนามหลวง ถัดไปเป็นที่ตั้งของศาลหลวงวัง เจ้านาย โรงม้าหลวง ตึกดิน ลงไป ตามลำดับด้านหลังพระบรม มหาราชวัง

และวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นที่ตั้งของกรมพระนครบาล คุก และหอกลอง ด้านหน้าของวัด พระเชตุพนฯ เป็นวังท่าเตียนส่วนพื้นที่ ระหว่างกำแพงวังด้านใต้กับวัด พระเชตุพนฯ นั้นเป็นบ้านเรือนของ เสนาบดีชั้นผู้ใหญ่ เขตชั้นนอกเป็นที่ อยู่ของข้าราชบริพารและข้าราชการ ชั้นผู้น้อยตลอดจนราษฎร ที่พากันมา จับจองเพื่อตั้งบ้านเรือน ซึ่งมีความ หนาแน่นทวีขึ้นเป็นลำดับตามระยะ เวลาที่ผ่านไป

นารารัตนโกสินทร์9


เมืองขุดคูพระนครใหม่และขุดคลอง เพิ