Issuu on Google+

Trip : เส้นทางสามแพร่ง By GEN 441 Group 22


กองบรรณาธิการ


“การเดินทางเป็นการเรียนรูท้ ี่ไม่มีวนั สิน้ สุด และแม้วา่ จะใช้เวลาทั้งชีวติ ทุม่ เทกับมัน อย่างไร ก็ยังไม่เพียงพอ แต่ถึงอย่างนัน้ การเดินทางไปเยือนทีต่ า่ งๆให้ได้มากทีส่ ดุ ก็ ยังคงเป็นสิ่งที่หลายคนอยากจะทา ด้วยเหตุผลทีว่ า่ มันคือการเก็บเกีย่ วประสบการณ์ เป็นการเรียนรูท้ ี่ดที สี่ ุดที่ทาให้ชวี ติ ดูมคี ณ ุ ค่าขึน้ มาเยอะ”


สารบัญ หน้า

1. Explore……………………………..1 2. Beauty of wat…………………4 3. History…………………………….7 4. friend……………………………..10 5. Culture…………………………..13 6. People…………………………..19 7. Journey…………………………22 8. Insight…………………………..25 9. มุมพักขา……………………….28 9. Belief…………………………….31 10.เกร็ดความรู…้ ………………..34 11. Director…………………….…37


E x

p l o r e

“การเดินทาง เป็นการเรียนรู้ทไี่ ม่มวี นั สิน้ สุด และแม้ว่าจะใช้เวลาทัง้ ชีวติ ทุ่มเทกับมันอย่างไร ก็ยงั ไม่เพียงพอ แต่ถงึ อย่างนัน้ การเดินทางไป เยือนทีต่ ่างๆให้ได้มากทีส่ ุด ก็ยงั คงเป็ นสิง่ ทีห่ ลายคนอยากจะทา ด้วย เหตุผลทีว่ ่า มันคือการเก็บเกีย่ วประสบการณ์ เป็ นการเรียนรู้ทดี่ ที สี่ ุดที่ ทาให้ชวี ติ ดูมคี ุณค่าขึน้ มาเยอะ” มาเริ่มสารวจกันเลย !!

1

ชื่อสามัญ วัดราชประดิษฐ์สถิตมหาสีมาราม ที่ตั้ง ถนนสราญรมย์ แขวง พระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200 ประเภท พระอารามหลวงชัน้ เอก ชนิดราช วรวิหาร นิกาย เถรวาท ธรรมยุต ความพิเศษ วัดประจารัชกาลที่ 4 เวลาทาการ 06:00-18:00 นาฬกิ า


2 ชื่อสามัญ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม ที่ตั้ง 2 ถนนเฟื่ องนคร แขวงวัดราชบพิธ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200 ประเภท พระอารามหลวงชัน้ เอก ชนิดราชวรวิหาร นิกาย ธรรมยุตนิ กิ าย พระประธาน พระพุ ทธอังคีรส พระพุ ทธรูปสาคัญ พระนิรนั ตราย (จาลอง) ความพิเศษ วัดประจารัชกาล ในรัชกาลที่ ๕ เวลาทาการ ทุกวัน 8.00-13.30 จุดสนใจ สักการะพระพุ ทธอังคีรส

ชุมชนสามแพร่ง

3

แพร่งภูธร เป็ นย่านการค้าทีอ่ ยู่ระหว่างถนน ตะนาว และถนนอัษฎางค์ ริมคลองหลอด เชิงสะพาน ช้างโรงสี เดิมคือ วังสะพานช้างโรงสี วังเหนือ อยู่ทาง ทิศใต้ของแพร่งนรา แพร่งนรา เป็ นย่านการค้าทีต่ งั้ อยู่ระหว่าง วัดสุทศั น์เทพวราราม กับวัดมหรรณพาราม ระหว่าง ถนนตะนาว และถนนอัษฎางค์ อยู่ทางทิศเหนือของ แพร่งภูธร และอยู่ทางทิศใต้ของแพร่งสรรพศาสตร์ แพร่งสรรพศาสตร์ หรือ แพร่งสรรพ สาตร เป็ นย่านการค้าทีอ่ ยู่ระหว่างถนนตะนาว กับถนน อัษฎางค์ อยู่ทางทิศเหนือของแพร่งนรา

แวะกินข้าวกันทีน่ เี่ ลย…


ยัง ไหวหรือเปล่า?

4

ชื่อสามัญ วัดมหรรณพ ที่ตั้ง 261/4 ถนนตะนาว แขวงเสา ชิงช้า เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ประเภท พระอารามหลวงชัน้ ตรี ชนิด วรวิหาร

5 เทวสถานโบสถ์พราหมณ์ เป็ นศาสนสถานในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ตัง้ อยู่ ณ เลขที่ 268 ถนนบ้านดินสอ แขวงเสา ชิงช้า เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ใกล้เสาชิงช้า และศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร

ที่สุดท้าย….ท้ายสุ

ด 6 ชื่อสามัญ

วัดสุทัศนเทพวราราม

ที่ตั้ง ๑๔๖ ริมถนนตีทอง ๑ ถนนบารุงเมือง หน้าวัดออกทางถนนอุ ณากรรณ แขวงเสาชิงช้า เขต พระนคร กรุงเทพมหานคร ประเภท เถรวาทมหานิกาย ความพิเศษ พระอารามหลวง ชัน้ เอก ชนิดราช วรมหาวิหาร 1 ใน 6 ของไทย


BEAUTY OF WAT

ประเทศไทยเป็นดินแดนแห่งพระพุ ทธศาสนา ในประเทศไทยจึงมีวดั อยู่มากมาย เพราะเป็ นศูนย์รวมความสวยงามของศิลปะไทยในด้านต่างๆ เช่น สถาปัตยกรรม ประติมากรรม และจิตรกรรม อีกทัง้ ยังเป็ นศูนย์ รวมของประวัตศิ าสตร์ไทย จึงทาให้วดั กลายเป็ นสถานทีท่ ่องเทีย่ วที่ สาคัญอีกทีห่ นึง่ ซึง่ ในกรุงเทพฯ ก็มวี ดั อยู่หลายแห่งทีม่ คี วามงดงาม เป็ นเอกลักษณ์และเป็ นสถานทีท่ ่องเทีย่ วทีส่ าคัญ รอให้คุณมาสัมผ ัส…..


1

วัดราชประดิษฐ์ ถึงแม้จะเป็นพระอารามหลวงที่มีขนาดเล็ก แต่ภายในบริเวณวัด ได้บรรจุเ อาความสวยงามวิจิตรตระการตา ดังจะเห็นว่า เมื่อก้าวพ้นประตูวัดทางด้านทิศ เหนื อ ซึ่ ง มีบ านประตูเ ป็ น ไม้ สั กสลั ก เป็ น รูป “เสี้ ย วกาง” ก าลั ง ร าง้ า วอยู่ บ นหลั ง สิ ง โต “พระวิหารหลวง” ตัง้ ตระหง่านอยู่บนพื้นไพที มีมุขหน้าและหลัง ทั้งหลังประดับด้วยหินอ่อน ตลอด หลังคามุงด้วยกระเบือ้ งสีสม้ อ่อนๆ มีช่อฟ้าใบระกาประดับเสริมด้วยพระวิหารให้เด่น ประดุจตัง้ ตระหง่านอยู่บนฟากฟ้านภาลัย

2

สุสานหลวงวัดราชบพิตรสถิตยมหาสีมาราม เต็มไปด้วยอนุสาวรีย์ที่บรรจุ พระอัฐิ และอัฐิ ของพระบรมวงศานุ วงศ์ เจ้าจอมมารดา และราชสกุลที่สื บ เนื่อ งมาจาก พระบาทสมเด็ จ พระเจ้ า อยู่ หั ว รั ช กาลที่

5 สถาปั ต ยกรรมและศิ ล ปกรรมอั น งดงาม

เหล่ า นี้ ตั้ ง อยู่ ท่ า มกลางภู มิ ทั ศ น์ ที่ ง ดงามร่ ม รื่ น สมกั บ เป็ น ที่ ป ระทั บ สุ ด ท้ า ยของ พระมหากษัตริย์ผู้เป็นที่รักของคนไทย และพระบรมวงศานุวงศ์อันเป็นที่รักของพระองค์


3

วัดมหรรณพาราม ลักษณะสถาปัตยกรรมในวัดแห่งนี้ เป็นแบบไทยผสมจีน ซึ่ง เป็นแบบที่นิยมมากในสมัยรัชกาลที่ 3 หลังคาพระอุโบสถจะไม่มีช่อฟ้าใบระกา หน้าบันมี การตกแต่งลวดลายด้วยกระเบื้องแบบจีน งานจิตรกรรมเขียนประดับลวดลายแบบจีน ซึ่ง ด้านหลังวัดมีพระเจดีย์ ส่วนพระประธานในวิหารจะเป็นพระพุทธรูปสมัยสุโขทัย ซึ่งล่องมา จากสุโขทัยซึ่งที่วัดแห่งนี้วหิ ารและโบสถ์จะมีขนาดเท่ากัน และสร้างด้วยสถาปัตยกรรมแบบ เดียวกันด้วย ซึ่งไม่ค่อยพบเห็นได้บ่อยนัก

4

วัดสุทัศน์เทพวราราม พระอุโบสถมีความสวยงามขนาดใหญ่และได้ชื่อว่ามีความ ยาวที่สุดในประเทศไทย สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 ภายในประดิษฐาน "พระศรีศากยมุนี " พระพุทธรูปปางมารวิชัยเป็นองค์ประธาน ที่บานประตูพระวิหารหลวงเป็นบานไม้แกะสลัก ลายลึ กเป็น รูป พฤกษา ซึ่งเป็นฝี พระหั ตถ์ข องพระบามสมเด็จพระพุท ธเลิศ หล้านภาลั ย รัชกาลที่ 2 ภายในพระวิหารหลวง มีภาพจิตรกรรมฝีมือช่างหลวงสมัยรัชกาลที่ ๓ เขียน เรื่องประวัติของพระอดีตพุทธเจ้า ๒๗ พระองค์ มีสวยงามมาก


History of temple

@ วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร เป็นอารามหลวง ประจารัชกาลที่ ๔

@ วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร

ก่อตั้งคณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุตกิ นิกายขึ้น พระอารามนีจ้ ึงนับเป็นพระ

เป็นอารามหลวง ประจารัชกาลที่ ๔

อารามแรกของคณะสงฆ์ธรรมยุติ เพราะวัดธรรมยุตกิ ่อนๆนั้น ได้

วัดราชประดิษฐ์สถิตมหาสีมาราม ราชวรวิหาร เป็น

ดัดแปลงมาจากวัดมหานิกายเดิม ทั้งนั้น วัดประดิษฐ์ฯ จึงเป็นเสมือน

อารามหลวงชั้นเอกที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

วัดต้นแบบของคณะธรรมยุตกิ นิกายที่มีอยูใ่ นพุทธอาณาจักรบนแผ่นดิน

รัชกาลที่ ๔ แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ

บริเวณก ไทยนั บแต่าแพงวั สมัยนัดน้ จะมี เป็นต้“เสาสี นมา มา” ทาจาก

ให้สร้างขึน้ เป็นพระอารามหลวงของพระมหากษัตริย์ ตามโบราณ

หินครกหรือหินแกรนิต จานวน ๘ หลัก มี

ราชประเพณีและทรงรับเข้าอยู่ในพระบรมราชูปถัมภ์ของพระ

ยอดเป็นสีมาทรงเครื่องตามแบบพระราช

กษัตริย์ทุกพระองค์สบื มาจนถึงปัจจุบันนี้ นับได้ว่า วัดราช

นิยมในรัชกาลที่ ๔ บนระนาบเสาจารึกเป็น

ประดิษฐฯเป็นพระอารามหลวงที่สาคัญยิ่งพระอารามหนึ่งในพระ

ภาษาขอม ภาษาบาลี และภาษาไทย ทรง

บรมราชจักรีวงศ์

เรียกว่า “นิมติ มหาพัทธสีมา” เพื่อกาหนด

พระราชประสงค์อกี ประการหนึ่งในการสร้าง

วัดราชประดิษฐ์ฯขึน้ ก็เพื่���อุทิศถวายแด่พระสงฆ์คณะ

เขตวิสุงคามสีมาของวัดราชประดิษฐให้เป็น

ธรรมยุตกิ นิกายโดยเฉพาะ เนื่องจากครั้งยังทรงผนวชอยู่ ทรงเป็น

ส่วนตัดขาดจากพระราชอาณาเขถวาย

หัวหน้านาพระสงฆ์ชาระข้อปฏิบัติ

เฉพาะคณะสงฆ์ธรรมยุตที่จะมาอาศัยในวัด

เสาสีมา

นายธนวัฒน์ เครื่องจักร 54201209


@ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร

วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม นับเป็นพระอารามหลวง สุดท้าย ทีพ่ ระมหากษัตริย์ทรงสร้างตามโบราณราชประเพณีที่มี การสร้างวัดประจารัชกาล

อารามหลวงชัน้ เอก ประจารัชกาลที่ ๕ , ๗ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม เป็นวัดทีพ่ ระบาทสมเด็จพระ จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึน้ เป็นวัดประจารัชกาล เมื่อ พ.ศ. 2412 โดยมีพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐ์วรการพ ระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นณรงคหริรักษ์ (พระราช โอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช)พระเจ้า บรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสาตรศุภกิจ และเจ้าพระยาธรรมาธิ กรณาธิบดี (ม.ร.ว. ปุม้ มาลากุล) เป็นผู้อานวยการก่อสร้าง มี ลักษณะผสมระหว่างสถาปัตยกรรมไทยและยุโรป คือ ลักษณะ ภายนอกเป็นสถาปัตยกรรมไทย ส่วนภายในออกแบบตกแต่งอย่าง ตะวันตก และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามว่า วัด ราชบพิธสถิตมหาสีมาราม หมายถึง วัดที่พระมหากษัตริยท์ รงสร้าง และมีมหาสีมาอันเป็นเสาศิลาจาหลักยอดเป็นรูปเสมาธรรมจักร 8 เสา ตัง้ เป็นสีมาที่กาแพง 8 ทิศ “ราชบพิธ” หมายถึง พระอารามที่ พระเจ้าแผ่นดินสร้าง “สถิตมหาสีมาราม” หมายถึง พระอารามซึ่งมี มหาเสมาหรือเสมาใหญ่

ด้านหน้าวัดเป็นสุสานหลวงที่บรรจุพระอัฐิและพระ สรีรางคาร พระบรมราชเทวี พระราชเทวี เจ้าจอมมารดา พระราช โอรสและพระราชธิดาในพระองค์ เจดีย์สที อง 4 องค์ สุนนั ทานุสาวรีย์ รังษีวฒ ั นา เสาวภาประดิษฐาน สุขุมาลนฤมิตร์

สุสานหลวง หน้าวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร

@วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร

อารามหลวง ประจารัชกาลที่ ๕,๗

นายธนวัฒน์ เครื่องจักร 54201209


@วัดสุทศั นเทพวรารามราชวรมหาวิหาร เป็นอารามหลวงชั้นเอก ประจารัชกาลที่ ๘

@วัดสุทศั นเทพวรารามราชวรมหาวิหาร เป็น อารามหลวงชัน้ เอก ประจารัชกาลที่ ๘ วัดสุทัศนเทพวราราม เป็นวัดที่พระบาทสมเด็จพระพุทธ ยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาขึน้ ใน พ .ศ. 2350 เดิมพระราชทานนามว่า “วัดมหาสุทธาวาส” โปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระวิหารขึน้ ก่อนเพื่อประดิษฐานพระศรีศากยมุนี พระ) ซึ่งอัญเชิญมาจากพระวิหารหลวงวัดมหาธาตุ จังหวัดสุโขทัย )โต แต่สนิ้ รัชกาลก่อนที่จะประดิษฐานเป็นสังฆาราม จึงเรียกกันว่า วัดพระโต วัดพระใหญ่ หรือวัดเสาชิงช้าบ้าง จนกระทั่งในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยโปรดเกล้าฯ ให้สร้างต่อ และทรงจาหลักบานประตูพระวิหารด้วยพระองค์เอง แต่ก็สิน้ รัชกาลเสียก่อนที่การก่อสร้างจะแล้วเสร็จ การก่อสร้างวัด มา เสร็จบริบูรณ์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ใน พ .ศ.2390 และพระราชทานนามว่า “วัดสุทัศนเทพวราราม” ปรากฏในจดหมายเหตุว่า “วัดสุทัศนเทพธาราม” และในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงผูกนามพระประธาน ในพระวิหาร พระอุโบสถ และศาลาการเปรียญ ให้คล้องกันว่า "พระศรีศากยมุน"ี "พระพุทธตรีโลกเชษฐ์"และ"พระพุทธเสรฏฐมุน"ี

พระพุทธตรีโลกเชษฐ์

พระศรีศากยมุนี

พระพุทธเสรฏฐมุนี ภายในวัดสุทัศนเทพวรารามเป็นที่ประดิษฐานพระบรมราชานุสาว รีย์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูห่ ัวอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบ ดินทร และได้อัญเชิญ พระบรมราชสรีรางคารของพระองค์ มา บรรจุท่ผี ้าทิพย์ด้านหน้าพุทธบัลลังก์พระศรีศากยมุนเี มื่อ พ .ศ. 2493 และมีพระราชพิธีทรงบาเพ็ญพระราชกุศลคล้ายวัน สวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร ในวันที่ 9 มิถุนายนของทุกปี

นายธนวัฒน์ เครื่องจักร 54201209


friendly@ สามแพร่ง

๑๐

นายธนวัฒน์ เครื่องจักร 54201209


๑๑

@แพร่งภูธร

เป็นย่านการค้าที่อยูร่ ะหว่างถนนตะนาว และถนน

อัษฎางค์ ริมคลองหลอด เชิงสะพานช้างโรงสี เดิมคือ วังสะพานช้าง โรงสี วังเหนือ อยู่ทางทิศใต้ของแพร่งนรา ซึ่งเป็นที่ประทับของ พระ เจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าไพฑูรย์ กรมหมื่นสนิทนเรนทร์ ต้นราช สกุลไพฑูรย์ เมื่อกรมหมื่นสนิทนเรนทร์ส้นิ พระชนม์ จึงเป็นที่ประทับ ของ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชุมแสง กรมหลวงสรรพศิลป์ ปรีชา พระอนุชาร่วมเจ้าจอมมารดา ต้นราชสกุลชุมแสง เมื่อกรม หลวงสรรพศิลป์ปรีชาสิน้ พระชนม์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า เจ้าอยู่หัวได้พระราชทานวังนีเ้ ป็นที่ประทับของ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทวีถวัลยลาภ กรมหมื่นภูธเรศธารงศักดิ์ ต่อมาเมื่อเมื่อ กรมหมื่นภูธเรศธารงศักดิ์สนิ้ พระชนม์ พระบาทสมเด็จพระ จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดฯ ให้แบ่งพืน้ ที่ทาเป็นตึกแถว พระราชทานชื่อถนนย่านนั้นว่า แพร่งภูธร ตามพระนามของพระเจ้า บรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูธเรศธารงศักดิ์

นายธนวัฒน์ เครื่องจักร 54201209


๑๒

@แพร่งนรา เป็นย่านการค้าที่ตั้งอยูร่ ะหว่างวัดสุทัศน์เทพว ราราม กับวัดมหรรณพาราม ระหว่างถนนตะนาว และถนน อัษฎางค์ อยู่ทางทิศเหนือของแพร่งภูธร และอยูท่ างทิศใต้ของ แพร่งสรรพศาสตร์ บริเวณนี้เดิมคือ วังวรวรรณ ซึ่งเป็นที่ ประทับของ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรวรรณากร กรมพระนราธิป ประพันธ์พงศ์ ต้นราชสกุลวรวรรณ ต่อมาวัง นี้ถูกเวนคืนเพื่อนาพืน้ ที่มาสร้างเป็นถนน ตามโครงการขยาย ความเจริญของพระนครในสมัยนัน้ คงเหลือเพียงพระตาหนัก ไม้เก่าหลังเล็ก ที่เดิมเป็นที่ตั้งของโรงละครปรีดาลัย ซึ่งต่อมา ถูกปรับให้เป็นโรงเรียนตะละภัฏศึกษา และมีการแบ่งพืน้ ที่ริม ถนนสร้างเป็นอาคารพาณิชย์ขายให้แก่เอกชน ชาวบ้านแถบ นัน้ จึงเรียกย่านนัน้ ว่า แพร่งนรา ตามพระนามของ พระเจ้า บรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์

@แพร่งสรรพศาสตร์ หรือ แพร่งสรรพสาตร เป็นย่าน การค้าที่อยูร่ ะหว่างถนนตะนาว กับถนนอัษฎางค์ อยู่ทางทิศ เหนือของแพร่งนรา บริเวณนี้เดิมเป็น วังสรรพสาตรศุภกิจ เป็นวังที่ประทับของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทองแถม ถวัลยวงศ์ กรมหลวงสรรพสาตรศุภกิจ ต้นราชสกุลทองแถม ซึ่งก่อสร้างขึน้ เมื่อ พ .ศ.2444 อย่างวิจิตรบรรจง มีซุ้มประตู สวยงาม เนื่องจากกรมหลวงสรรพสาตรศุภกิจ ทรงเป็น ผู้บังคับบัญชากรมช่างในพระบรมมหาราชวัง ต่อมาใน พ .ศ. 2510 วังนี้เกิดเพลิงไหม้เสียหายจนหมด คงเหลือแต่ซุ้มประตู วัง และมีการสร้างตึกแถวสมัยใหม่ขนึ้ มาแทน เรียกย่านนี้ว่า แพร่งสรรพสาตร ตามพระนามของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรม หลวงสรรพสาตรศุภกิจ ต่อมาจึงเพี้ยนเป็น แพร่งสรรพศาสตร์ นายธนวัฒน์ เครื่องจักร 54201209


วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม หมายถึง วัดที่พระมหากษัตริยท์ รงสร้าง และมีมหาสีมาอันเป็นเสาศิลาจาหลักยอด เป็นรูปเสมาธรรมจักร 8 เสา ตั้งเป็น สีมาที่กาแพง 8 ทิศ"ราชบพิธ" หมายถึง พระอารามที่พระเจ้าแผ่นดินสร้าง และ "สถิตมหาสีมาราม" หมายถึง พระ อารามซึ่งมีมหาเสมาหรือเสมาใหญ่

พระพุทธอังคีรสเป็น พระประธานในพระอุโบสถ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม ประดิษฐานอยูบ่ นฐานชุกชีหิน อ่อนจากประเทศอิตาลี พระ นาม "พระพุทธอังคีรส" แปลว่ามีรศั มีซา่ นออกจาก พระวรกาย 25


พระอารามนี้นบั เป็นพระอารามแรกของ คณะสงฆ์ธรรมอุตเพราะวัดธรรมอุตก่อนๆนั้นได้ ดัดแปลงมาจากวัดมหานิกายเดิมทัง้ นั้น วัดราช ประดิษฐ์สถิตมหาสีมาราม จึงเป็นวัดต้นแบบของคณะ อนึ่ง ในอดีตได้มผี ู้เรียกวัดราชประดิษฐ์ ว่า วัดราชบัณฑิต บ้างหรือ วัดทรงประดิษฐ์ บ้าง ซึ่ง ไม่ถูกต้องกับทีพ่ ระราชทานนามไว้ จึงทรงกาชับว่า ให้เรียกชือ่ วัดว่า “วัดราชประดิษฐ์” หรือ “วัดราช ประดิษฐ์สถิตย์มหาสีมาราม” ถึงกับทรงออกประกาศ ให้ทราบโดยทัว่ กันว่า ต่อไปถ้ามีผอู้ ตุ ริเรียกชือ่ วัดผิด หรือเขียนชือ่ วัดไม่ตรงกับที่ทรงตั้งชือ่ ไว้คอื “วัดราช ประดิษฐ์สถิตมหาสีมาราม” แล้วให้ปรับผูน้ ั้นเป็นเงิน ๒ ตาลึง เพื่อเอาเงินมาซื้อทรายโปรย 26


พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 พระองค์ยังได้ทาการการปฎิสังขรณ์ วัดวาอาราม โปรดให้แกะลายสลักที่บานประตู พระวิหารพระศรีศากยมุนี ณ วัดสุทัศน์ เป็นภาพ สิงห์สาราสัตว์ ซึ่งสวยสดงดงามมาก ดังที่มีพระ ราชนิพนธ์จากบทละครอิเหนาตอนหนึ่ง ผนังด้านในของพระวิหารเป็นภาพ จิตรกรรมฝาผนังเรือ่ งในไตรภูมิกถา ทิศ ตะวันออกของพระวิหารเป็นทีต่ งั้ ของ สัตตมหา สถาน ซึ่งหมายถึงสถานทีส่ าคัญ ๗ แห่งที่ พระพุทธเจ้าประทับหลังคาจากตรัสรู้แล้วภาพ ศิลาสลักด้านหลังองค์พระประธานเป็น ภาพสลักนูนต่าปิดทอง ขนาดสูง ๒.๔๐ เมตร กว้าง ๐.๙๕ เมตร อยู่ในกรอบลายใบเทศ ปิด ทองประดับกระจกทัง้ ๔ ด้านภาพศิลาสลักแผ่นนี้ นับเป็นศิลปกรรมชิ้นเอกของวัดชิ้นหนึ่ง มีอายุ ระหว่างพุทธศตวรรษที่ ๑๒-๑๓ ศิลปะสมัยทวาร วดี สันนิษฐานว่าอาจย้ายมาจากจังหวัดนครปฐม

การสลักแบ่งภาพพระพุทธประวัตเิ ป็น ๒ ตอน คือปางยมกปาฏิหาริย์ และปางเทศนา โปรดพระพุทธมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

27


ในสมัยของพระบาทสมเด็จพระ จุลจอมเกล้าเจ้าอยูห่ วั ได้มีพระราชปรารภ ให้จัดตัง้ โรงเรียนขึน้ หลายแห่ง แต่ส่วนใหญ่ จะเป็นโรงเรียนสาหรับราชนิกลู หรือบุตร หลานของข้าราชการ พระองค์จงึ ได้โปรดฯ ให้พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าดิศวร กุมาร ตั้งโรงเรียนหลวงขึน้ เพื่อให้บุตร หลานของเหล่าราษฎรได้เล่าเรียนขึน้ ใน ปี พ.ศ.2427 โรงเรียนหลวง สาหรับให้ เหล่าราษฎรได้เล่าเรียนแห่งแรก จัดตั้งขึน้ ในวัดมหรรณพาราม ตั้งอยู่ในวัด ก็เพราะ อาศัยทีว่ ดั หรือศาลาวัดทัง้ นีเ้ พื่อเป็นการ ประหยัดงบประมาณแผ่นดิน ประเพณีของคน ไทยก็ให้บตุ รหลานเข้าเรียนหนังสือในวัดมา ช้านานแล้ว เครื่องบนบาน บนหลวงพ่อร่วง ต้องบนด้วยว่าวจุฬา ตะกร้อ และผ้าห่ม คาว่า ร่วง ชื่อขององค์พระ ประธานนัน้ แปลเป็นความหมายสมัยสุโขทัย โบราณได้วา่ เจริญดีแล้ว ลุล่วงไปได้ดว้ ยดี

28


สามแพร่ง" ถือเป็นย่านการค้าทีเ่ คย เจริญรุง่ เรืองในสมัยรัชกาลที่ 5 และรัชกาล ที่ 6 อันประกอบด้วยแพร่งภูธร, แพร่งนรา และแพร่งสรรพศาสตร์ สาหรับ "แพร่งภูธร" ถือเป็นแพร่งที่ขนึ้ ชือ่ เรื่องอาหารอร่อยด้วย สูตรต้นตารับ ที่สืบต่อกันมาหลายรุน่ และอุดมสมบูรณ์มากทีส่ ดุ ใน บรรดาสามแพร่ง เพราะมีรา้ นอาหารชือ่ ดังจานวนมาก รายล้อมอยู่ ไม่ว่าจะเดินไปซอกไหนมุมไหนก็จะเจอ ร้านอาหารรสชาติถกู ใจทีเ่ ปิดขายอยูใ่ นตึกอาคาร เก่าแก่ให้เข้าไปชิมอิม่ อร่อยตลอดทาง

ร้านแห่งนีเ้ ปิดขายมาเป็นเวลา 78 ปีแล้ว ปัจจุบันมี คุณสุวรรณ รุ่งโรจน์สวุ รรณ อายุ 66 ปี เป็นผู้ดแู ลกิจการเป็นรุ่นที่ 2 รับช่วงต่อจากเตี่ยชาวจีนแผ่นดินใหญ่ทอี่ พยพเข้ามาพึง่ พระบรมโพธิสมภาร ในสมัยล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 5 อาหารทุกจานล้วนเป็นสูตรดัง้ เดิม ทุกอย่างทาเองทัง้ หมด ประกอบด้วย ข้าวหมูแดง ข้าวราดแกงกะหรีห่ มู-เนื้อ และข้าวราดสตูเนือ้ เมนูทงั้ สามอย่างนีห้ ากินยาก ส่วนใหญ่จะขายเพียงอย่างเดียวเท่านัน้ เพราะการทาอาหารทัง้ สามอย่างขายพร้อมกันต้องใช้เวลาทานาน ขั้นตอนเยอะ และมีตน้ ทุนสูงจึงจะได้อาหารที่มคี ณุ ภาพเป็น 29 เอกลักษณ์มากทีส่ ดุ


เปิดขายไอศกรีม หลากหลายรสชาติ มีทั้งนมสด ช็อกโกแลต กาแฟ ชานม มะพร้าวอ่อน สตอเบอร์รี่ และที่พลาดไม่ได้คือรสกะทิสด นอกจากนีย้ งั มีไอศกรีมมะม่วง มหาชนกและทุเรียนทีจ่ ะ หมุนเวียนมาให้ชนื่ ใจตาม ฤดูกาล ขอเน้นทีไ่ อศกรีมมะม่วงมหาชนกเนือ้ เหลืองทองนวลรสชาตินมุ่ นวลไม่แพ้สี จะให้ดที านกับข้าว เหนียวอย่างเดียวพอ เครื่องโรยหน้ามีให้เลือกอย่างจุใจลูกชิด เผือก มันเชือ่ ม ถั่วแดง ถั่วเขียว ข้าวโพด เม็ดบัว ลูกเดือย ถั่วลิสง เปิดขายของหวานคลายร้อนมายาวนานกว่า 70 ปี ถึงตอนนี้ ล่วงมาถึงทายาทรุน่ ที่ 3 มีคุณยายเป็นผูบ้ กุ เบิกตัง้ แต่ชว่ งก่อนสงครามโลกครัง้ ที่ 2 อยากรูไ้ อศกรีม โฮมเมดแบบไทยๆ รสชาติเป็นอย่างไร จ่ายสตางค์ไปถ้วยละ 25-30 บาทแล้วจะได้เข้าใจ ว่า ไอศกรีมโบราณร้านนัฐพรนัน้ เจ๋งโดนใจขนาดไหน ที่ตั้ง ถนนแพร่งภูธร เขตพระนคร กรุงเทพฯ ข้างลานภูธเรศ เปิดให้บริการตัง้ แต่วนั จันทร์ถงึ เสาร์ตงั้ แต่ 08.00-17.00 น. ส่วนวันอาทิตย์ให้บริการส่งถึงบ้านเพียงอย่างเดียวโทร มากรี๊งเดียวที่เบอร์ 0-2221-3954 แล้วไอติมอร่อยๆ จะไปห้อยอยูห่ น้าประตูบ้าน

30


๓๑

Belief = ความเชื่อ “ศาลเจ้าแม่หมู อนุสาวรียห์ มู หรือ อนุสาวรียส์ หชาติ ถูกสร้างขึ้นตัง้ แต่ปี พ.ศ.2456 เหตุที่สร้างอนุสาวรีย์หมูขึน้ มานัน้ ก็ เนื่องจากว่า บรรดาผู้ที่เกิดสหชาติ หรือเกิดปีนักษัตรเดียวกับ)ปีกุล( ์ด้แก่สมเด็จพรรเจ้าบรมวงศ์ สมเด็จพรรศรีพัชรินทราบรมราชินนี าถ เศเล( เษอ เจ้าพิากรมพรรยานริศรานุวัดติวงศ์ พรรยาพิพั้น์ กษา กร( แลรพรรยาราชสงคราม )สติ นเาเวียร์หงสกุลร่วมกันสร้าง ) เพื่อถวายเปพนอุทกทานที่สร้างขึ้นขนว รกาสที่สมเด็จพรรศรีพัชริน ทราบรมราชินนี าถ ขนรัชกาลที่5 ทรงมีพรรชนมายุ 50 พรรษา อนุสาวรียห์ มู ตัง้ อยู่ริมคลองหลอด อยูร่ รหว่างวัดราชบพิษฯ แลรวัด ราชปรรดิษฐ์ฯ เปพนหมูสีทองยืนอยู่บนภูเขาจาลองเึ่งเปพนก้อนหิน ขนาดขหญ่ ที่ฐานมีศลิ าจารึกเปพนหินชนวนสีเทา กว้าง 80 เม สูง .58 เมจารึกคาถวายพรรพรแด่สมเด็จพรรศรีพัชรินทราบรมราชินนี าถ . ปัจจุบันผู้คนผ่าน์ปมามักจรแวร์หว้สักการร รวมถึงผู้ที่ศรัทษาจรมา สักการบูชาเพื่อขอ ชคลาภ แลรความก้าวหน้าขนหน้าที่การงานกับ อนุสาวรีย์หมูเปพนนิจ แลรมีความเชื่อว่ายิ่งคนที่เกิดปีกุลเมื่อมา์หว้ สักการรเพื่อขอพรเสริมสิริมงคลก็จรดียิ่งขึ้น์ป สิ่งของสาหรับ สักการรก็จรเปพนดอก์ม้ ษูปเทียน แลรพวงมาลัย นี้เปพนแค่ความเชื่อ เท่านัน้ ท่านวิทยากร์ด้บอกว่าจริงๆแล้ว ศาลเจ้าแม่หมูเปพนแค่

เพียงก๊อกน้า “

ศาลเจ้าแม่หมู นงเยาว์ : [ นางสาวนงลักษณ์ เข็มกาเหนิด 54201252 ]


๓๒

Belief = ความเชื่อ @ วัดราชบพิษสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร วัดราชบพิษสถิตมหาสีมารามราชวรวิหารเปพนวัดที่มีความสวยงามด้านสถาปัตยกรรมเปพน อย่างมาก เปพนสถาปัตยกรรมทีผ่ สมรรหว่างสถาปัตยกรรม์ทยแลรยุ รป คือ ลักษณรภายนอกเปพน สถาปัตยกรรม์ทย ส่วนภายขนออกแบบตกแต่งอย่างตรวันตก ผนังเปพนกรรเบือ่ งเคลือบสีเบญจรงค์ ทั้งหลังเึ่งทาขห้เห็นถึงสถาปัตยกรรมของวัดที่สวยงาม บริเวณฐานของอุ บสถ์ หรือบริเวณหัวเสานั้น จรทาเปพนลักษณรของกลีบบัวหงาย เึ่งเปพน ความเชื่อว่า ถ้าทาเปพนบัวหงายที่ฐานอุ บสถ์ หรือหัวเสา จรช่วยทาขห้ความรู้สกึ ว่าวัดมีนาหนั ้ กเบา อยู่แล้วสบายขจมากขึ้นเพราร กลีบบัวเปพนกลีบที่บางเบาแลรปราณีถ้ามีอร์รอยู่บนกลีบบัว์ด้สิ่งนัน้ ต้องมีน้าหนักเบาเท่านัน้

นงเยาว์ : [ นางสาวนงลักษณ์ เข็มกาเหนิด 54201252 ]


๓๓

Belief = ความเชื่อ @ ศาลเจ้าพ่อเสือ ศาลเจ้าพ่อเสือ สร้างตัง้ แต่สมัยพรรบาทสมเด็จพรรนั่งเกล้า เจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 เกี่ยวเนื่องกับวัดมหรรณพาราม เดิมตัง้ อยู่ริมถนน บารุงเมือง ต่อมาเมื่อพรรบาทสมเด็จพรรจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาล ที่ 5 ทรง ปรดขห้ขยายถนนบารุงเมือง ์ด้ ปรดขห้ยา้ ย ศาลเจ้าพ่อเสือ มา์ว้ที่ทางสามแพร่ง ถนนตรนาว จนถึงปัจจุบัน อย่าง์รก็ตาม "เสือ" เปพนสัตว์ที่คนจีนเชื่อว่ามีฤทษิ์เดชมาก สามารถปราบผีหรือสิ่งเลวร้าย ของชีวิต์ด้ หากบ้านขครตั้งอยูบ่ ริเวณทางสามแพร่ง หรือจุดที่ถือกันว่า จรมีวญ ิ ญาณเลวร้ายพุ่งเข้าบ้าน จรนิยมเอาเสือคาบดาบ์ปแขวน์ว้ที่ หน้าบ้านเพื่อขจัดสิ่งเลวร้าย เครารห์ร้ายที่จรมากล้ากรายชีวติ ของเราขห้ พ้น์ปหรือว่าบรรเทาลง์ด้ ดย ศาลเจ้าพ่อเสือ สร้างตามรูปแบบศาล เจ้าที่นยิ มทางภาคขต้ของจีน เทพเจ้าปรรจาศาล คือ เสียนเทียน เัง่ ตี้ หรือ เจ้าพ่อเสือ การสร้างศาลปรรดิษฐานรูปเสือ ดยเอากรรดูก เสือบรรจุขนแท่นปั้นรูปปรรดิษฐานบนแท่น อัญเชิญดวงวิญญาณเสือ ขอขห้ปกปักรักษาปรรชาราษฎร์ขห้อยูร่ ่มเย็นเปพนสุข ทั้งนี้ เจ้าพ่อเสือ มี ฐานรเปพนเทพเจ้าชัน้ รอง แต่ก็เปพนที่นิยมกราบ์หว้ ดยเฉพารคนที่กาลัง มีคดีความ ต้องขึน้ ศาล ของบูชาที่ขาด์ม่์ด้ คือ เนือ้ หมูแลร์ข่ แลรต้อง ลูบมันหมูขส่ปากเจ้าพ่อเสือด้วย ถือว่าถวายของต้อง ฉลกจรมี ชคมีชัย ์ด้ลาภผลพูนทวี แลรขครอยากมีลูกจรมาขอที่ศาลเจ้าพ่อเสือ

นงเยาว์ : [ นางสาวนงลักษณ์ เข็มกาเหนิด 54201252 ]


๓๔

เกร็ดความรู้

@ วัดราชปรรดิษฐสถิตมหาสีมาราม ราชวรวิหาร เปพนอารามหลวง ปรรจา รัชกาลที่ ๔

สถิตมหาสีมาราม

คาว่า “สถิตมาศรีมาราม” ท้ายนามวัดราชปรรดิษฐบ่ง

บอกถึงสีมาเขตของพรรอารามแห่งนี้ว่าเปพน “มหาสีมา” พรรบาทสมเด็จพรรจอมเกล้า เจ้าอยู่หัว ปรดเกล้าฯ ขห้ผูกขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๕ ดยขุดหลุมฝังแนวเขตพุษาวาสแลรสังฆ วาสจนเกือบทั่วทั้งพรรอาราม ลักษณรของเขตสีมา หรือ “นิมติ ” ของพรรราชปรรดิษฐ เปพน “เสาสีมา” ทาจากหินครกหรือหินแกรนิต จานวน ๘ หลัก มียอดเปพนสีมา ทรงเครื่องตามแบบพรรราชนิยมขนรัชกาลที่ ๔ บนรรนาบเสาจารึกเปพนภาษาขอม ภาษา บาลี แลรภาษา์ทย ทรงเรียกว่า “นิมติ มหาพัทษสีมา” เพื่อกาหนดเขตวิสุงคามสีมาของ วัดราชปรรดิษฐขห้เปพนส่วนตัดขาดจากพรรราชอาณาเขถวายเฉพารคณรสงฆ์ษรรมยุตที่จร มาอาศัยขนวัดเท่านัน้ การทาสังฆกรรมของสงฆ์ขนเขตพัทษสีมาเปพนเรื่องที่ “ต้องกรรทา “ แลร “ ดยพร้อมเพียงกัน” ดังเปพนที่ทราบกันดีขนหมูส่ งฆ์ของวัดว่า เวลาทาสังฆกรรม ต้องลง “ขห้หมด เจียวนา” แถมยังต้องเปิดปรรตูวัดมิขห้วัดรูปหนึ่งรูปขดก้าวล่วงเข้ามา ขนพัทษสีมาด้วย ท่านวิทยากร์ด้ กล่าวว่า เสาสีมา นัน้ มีตงั้ อยูข่ นปรรเทศ์ทยทั้งหมด 4 “เสาสีมา” อยูบ่ ริเวณกาแพงวัด

แห่ง คือ อยู่ขนเขตกรุงเทพมหานคร 3 แห่ง แลรอยูฝ่ ั่งษนบุรีอีก 1 แห่ง

ราชปรรดิษฐสถิตมหาศรีมาราม

นงเยาว์ : [ นางสาวนงลักษณ์ เข็มกาเหนิด 54201252 ]


๓๕

ความสังสัยว่าขต้วดั ราชปรรดิษฐสถิมหาสีมาราม มีสมบัตอิ ยู่ ?

เก็บค่าเข้าชมเปพน์หกรรเทียม ทั้งยังทรงพรรกรุณาด้วยว่า ถ้าขคร หา์หกรรเทียม์ม่์ด้ ก็ยังรับ์หปรรเภทอื่น ขวด ถ้าชา อ่ง อ่าง

เนื่องจากมีผู้สงสัยมาตลอดนับแต่การเ่อมวัดเมื่อ พ ๒๕๕๑.ศ.

กรรถางจากเมืองจีน หรือตุ่มเล็กๆ ์ม่แตกร้าวมาส่งก็จร์ด้ดูลรคร

.ก็์ม่พบว่ามีอร์ร จนมีการขุดเ่อมสายล่อพิาของปาสาณเจดีย์ขน พศ.

เหมือนกัน อย่าง์รก็ดี ทรงกังวลอยู่์ม่น้อยว่าชาวบ้านจรแตกตืน่

" ก็พบเพียง ๒๕๔๑ตุม่ สาม คกเท่านัน้ ์ม่เจอ์หกรรเทียม ตานาน์ห "

จษจันกัน์ปขหญ่ว่ามีการฝังเงินฝังทองลง์ปขน์หกรรเทียม

ปรรกาศพรรราชกุศลบอกข้าวบิณร์" กรรเทียมปริศนาที่ว่านี้มีอยูจ่ ริงๆขน

เพรารคุ้นเคยกับการนาทรัพย์สนิ มีค่า์ปเุกเ่อนขน์หฝังดินกัมาแต่

์หกรรเทียมมาถมพื้นวัดราชปรรดิษฐ์พรรบาทสมเด็จพรรจอมเกล้า "

์หนแต่์ร จึงต้องทรงชีแ้ จงขนปรรกาศว่า ทรงนาเงินทองขน

เจ้าอยู่หัว ปรดเกล้าฯขห้ปรรกาศบอกบุญ์ปยังราษฎรว่า ต้องพรรราช

ท้องพรรคลัง์ปขช้ทานุบ้านบารุงเมืองดีกว่าจรเอาหลบเ่อนมุบมิบ

ทรงขห้ "เบาราก" วัดขห้ปรรสงค์์หกรรเทียมทาจากดินเมืองจีนมาถมพื้น

์ว้ขน์หกรรเทียมเปพนการเสียปรร ยชน์เปล่าๆ นับว่าเปพนกลวิษีอัน

เหตุผลว่าเพรารดิน์หกรรเทียมแข็ง์ม่ผุเปไ่อยเหมือนดินตุม่ ดยเปิดรับทั้ง

ชาญฉลาดขนการคิดขช้วัสดุที่มีความแข็งแกร่งอัดทราย์ว้แทนที่จร

์หกรรเทียมทั้งดีแลรแตกร้าว หรือนามาขายขห้กจ็ รทรงคิดราคาขบลร

ถมทราย ดยตรง ถือ์ด้ว่าเปพนการแก้์ขปัญหาทางวิศวกรรมอัน

๑( อัฐ ๒-๑ อัฐ )บาท ๕๑๕๕๒๕.๕ =นอกจากนี้ ยังทรงจัดลรครรับข้าว"

ยอดเยี่ยมของคน บราณเท่าที่มีการบันทึก์ว้ขนเมือง์ทยเลย

วัน ๓ เปพนเวลา "บิณร์์หกรรเทียม

ทีเดียว

นงเยาว์ : [ นางสาวนงลักษณ์ เข็มกาเหนิด 54201252 ]


๓๕

เมื่อเข้า์ปขน วัดราชบพิษสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร ก็จรพบกับ สถาปัตยกรรมที่สวยงามด้านขน ดยเฉพารปรรตูทางเข้าที่ปรรดับมุกลวดลาย ์ทยจาลองรูปดวงตราเครื่องราชอิสริยาภรณ์เึ่งยกย่องว่าเปพนศิลปรชิน้ สาคัญ ที่สุดชิน้ หนึ่งขนสมัยกรุงรัตน กสินทร์ท่านวิทยากร์ด้สอนความรู้เกี่ยวกับครื่อง ราชอิสริยาภรณ์แต่ลรสีว่ามีความหมายว่าอย่าง์ร เปพนเกร็ดความรูท้ ี่ดมี ากเลย

นงเยาว์ : [ นางสาวนงลักษณ์ เข็มกาเหนิด 54201252 ]


Director by 1. นายธนวัฒน์ เครื่องจักร

54201209

2. นายภูวนิตย์ รักยา

54201221

3. นางสาวรัตนา กัณโสภา

54201223

4. นางสาวรัตนาภรณ์ เสนสัก

54201224

5. นายวรวัฒน์ นีละวัน

54201225

6. นางสาวนงลักษณ์ เข็มกาเหนิด 54201252



GEN 441 Group M22