Page 1

BLPD Newsletter ปีที่ 9 ฉบับที่ 98 เดือน สิงหำคม 2560

BLPD Article : นอนหลับให้ เพียงพอ ชะลออัลไซเมอร์ Science Update : Microsoft Word เพิ่มฟีเจอร์ Read Aloud เพื่อช่วยผู้ป่วยที่บกพร่อง ด้ำนกำรอ่ำน (Dyslexia) BLPD Corner : ฝึกอบรมออนไลน์ผ่ำนสื่อสังคม (Social media) เพื่อรองรับไทยแลนด์ 4.0 Thailand 4.0 in ASEAN : แนวทำงกำรพัฒนำเชิงดิจิทัลในภำคสังคมผู้สูงอำยุ Q&A : กำรจัดกำรควำมเสี่ยงจำกกกำรปฏิบัติงำนที่เกี่ยวข้องกับสำรเคมี ประกอบด้วยอะไรบ้ำง แนะนำหลักสูตร : แผนฝึกอบรมประจำปีงบประมำณ 2561 โปรดส่งข้อคิดเห็น คำแนะนำหรือคำถำมที่ blpd@dss.go.th โทร. 02-2017425 โทรสำร 02-2017429 หำกต้องกำรยกเลิกกำรรับข่ำวสำร กรุณำแจ้งที่ blpd@dss.go.th ข้อมูลเพิ่มเติม http://blpd.dss.go.th/


สวัสดีค่ะ ผู้อ่ำน พศ.สำร ทุกท่ำน ผ่ำนวัน แม่ในปีนี้กันมำแล้ว ซึ่งหลำยๆ ท่ำนน่ำจะได้กลับ บ้ำน และใช้เวลำอยู่กับครอบครัว โดยในชีวิตของ เรำอย่ำมัวแต่ทำงำนจนไม่มีเวลำพักผ่อน ให้เวลำ กับคนที่ท่ำนรักด้วยนะคะ นอกจำกนั้นขอเป็น กำลังใจให้กับพี่น้องชำวไทยที่ประสบอุทกภัยครั้ง ยิ่งใหญ่ในรอบหลำยปี ทำให้บ้ำนเรือนเสียหำยอย่ำงมำก ซึ่งหลำยหน่วยงำนก็ได้ให้ควำมช่วยเหลือ รวมทั้งสำนักฯ ของเรำ ที่ร่วมแรงร่วมใจในกำรช่วยเหลือครั้งนี้ด้วย น้ำแรงแค่ไหน แต่น้ำใจก็ไปถึง ขอให้ปลอดภัยกันทุกคนค่ะ สำหรับแผนกำรฝึกอบรม ประจำปีงบประมำณ 2561 สำนักพัฒนำศักยภำพนักวิทยำศำสตร์ ห้องปฏิบตั ิกำร กรมวิทยำศำสตร์บริกำร เปิดรับสมัคร 1 กันยำยน 2560 ผูส้ นใจสำมำรถสมัคร ออนไลน์ได้ที่ http://blpd.dss.go.th/registeronline/ หรือสอบถำมรำยละเอียดเพิ่มเติมที่ โทร 0 2201 7460,7453 อีเมล : ppd_blpd@dss.go.th ส่วนกำรฝึกอบรมผ่ำนเครือข่ำยอินเทอร์เน็ตเข้ำถึงได้ที่ http://www.e-learning.dss.go.th/ เปิด บริกำร 24 ชั่วโมงค่ะ

การรับรองความสามารถบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีตามมาตรฐานสากล (ISO/IEC 17024) เว็บไซต์ : http//www.dss.go.th , http://pc_st.dss.go.th

สถำนที่อบรม อำคำรสถำนศึกษำเคมีปฏิบัติ กรมวิทยำศำสตร์บริกำร รายละเอียดเพิ่มเติม และสมัครออนไลน์ได้ที่ http://blpd.dss.go.th/ ติดต่อสอบถาม : คุณจรวยพร แดงจิ๋ว โทรศัพท์ : 087 095 7475 0 2201 7460 2 |BLPD NEWSLETTER

ปี ที่ 9 ฉ บั บ ที่ 9 8

เ ดื อ น สิ ง ห ำ ค ม 2 5 6 0


Thailand 4.0 in ASEAN 3 : แนวทำงกำรพัฒนำเชิงดิจทิ ัลในภำคสังคมผู้สงู อำยุ นวพร เลิศธาราทัต

การเปลี่ยนแปลงของประชากรในปัจจุบันเกิดขึ้นอย่าง รวดเร็ว และประเทศไทยก าลั งเข้าสู่ สั งคมผู้ สู งอายุ (Ageing Society) สานักงานสถิติแห่งชาติร ะบุ ว่า จานวนผู้ สูงอายุใน ประเทศเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จากตัวเลขประชากรที่มีอายุมากกว่า 60 ปี มีจานวนมากถึงร้อยละ 15 หรือราว 10 ล้านคน ด้วย อัตราการเกิดลดต่าลงจากการที่ประชาชนมีบุตรน้อยลงหรือ เลือกจะไม่มีบุตร และคนไทยมีอายุยืนยาวขึ้นทาให้อัตราการ เสียชีวิตลดลง โดยคาดการณ์อีก 20 ปีข้างหน้า ประเทศไทย จะเป็นประเทศที่มีประชากรที่มีผู้สูงอายุมากเป็นอันดับสองใน ภูมิภาคอาเซีย นโดยมีประเทศสิงค์โปร์เป็นอัน ดับหนึ่ง ซึ่งใน การประชุมรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอาเซียน ครั้งที่ 50 ประเทศไทยยั งได้เสนอแนวคิดการจั ดตั้ง ASEAN Centre for Active Aging and Innovation เพื่ อ ช่ ว ยเหลื อ และบริการสังคมผู้สูงอายุในอาเซียนด้วย จากรายงานเชิงลึกเรื่องการพัฒนาเข้าสู่เศรษฐกิจฐาน ดิจิทัลของประเทศไทย (Thailand Digitalization Whitepaper) แนวทางการพัฒนาเชิงดิจิทัลในภาคสังคมสูงอายุ ภาค การเกษตร และภาคการท่องเที่ยว โดย กระทรวงวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี และ การกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและ สังคม ร่ ว มมือกับ บริษัท หั ว เว่ย เทคโนโลยี่ (ประเทศไทย) จ ากั ด รายงานว่ า ประเทศไทยต้ อ งเตรี ย มรั บ มื อ กั บ สั ง คม ผู้สูงอายุใน 6 หัวข้อ คือ 1. การเพิ่มขึ้นของรายจ่ายเกี่ยวกับสุขภาพ รวมทั้งค่าใช้จ่าย ของภาครัฐ 2. ความชุกของโรคเรื้อรังที่เพิ่มขึ้น 3. ปัญหาการเข้าถึงการบริการทางด้านสุขภาพ 4. สภาพแวดล้อมในการดารงชีวิตที่เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ 5.อัตราส่วนของการช่วยเหลือค้าจุนผู้สูงอายุที่ลดลง 6. ภาวะพึ่งพาทางเศรษฐกิจ เทคโนโลยี ที่ เ กี่ย วข้ อ น ามาใช้เ พื่อ บริ ห ารจั ดการใน บริบทของสังคมสูงอายุ แบ่งเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ A. ระบบจัดการข้อมูลสุขภาพแห่งชาติ (National Health Information System, NHIS) ประกอบด้วยการจัดเก็บ ข้อมูลประวัติการรักษาของผู้ป่วยแบบ Real-time การ บันทึกข้อมูลบนฐานข้อมูลระดับชาติในรูปแบบ อิเล็กทรอนิกส์ การแบ่งปันข้อมูลให้กับผู้ที่เกี่ยวข้อง และการ BLPD NEWSLETTER

นาข้อมูลมาวิเคระห์ โดยการพัฒนาต่อยอดจากฐานข้อมูล ประวัติผู้ป่วยในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์แห่งชาติ ข้อมูล ทั้งหมดนี้จะช่วยสนับสนุนให้การดูแลรักษามีความต่อเนื่อง และพัฒนาคุณภาพของการดูแลรักษา อีกทั้งผลวิเคราะห์ ข้อมูลดังกล่าวจะช่วยสนับสนุนให้เกิดการป้องกันโรคที่มี ประสิทธิภาพมากขึ้น พร้อมกับช่วยในการวางแผนเชิง นโยบายต่างๆ B.การดูแลสุขภาพทางไกล (Telehealth) เป็นแนวทางที่ทาให้ ผู้ให้บริการด้านสุขภาพสามารถให้บริการในสถานที่ ห่างไกลโดยอาศัยเทคโนโลยีสารสนเทศ อีกทั้งยัง สนับสนุนให้เกิดความร่วมมือระหว่างบุคลากรทาง การแพทย์ผ่านระบบโทรเวชกรรม เช่น ความร่วมมือ ระหว่างแพทย์ทั่วไปในพื้นที่ชนบทและแพทย์เฉพาะทาง ในเมือง เป็นต้น นอกจากนี้ Telehealth จะช่วยในการ จัดการโรคเรื้อรังต่างๆ ในผู้สูงอายุ โดยเปิดช่องทางให้ บุคลากรทางการแพทย์สามารถติดตามอาการของผู้ป่วยที่ อยู่ที่บ้านได้ผ่านเทคโนโลยี Remote Patient Monitoring (RPM) C. Smart Home และหุ่นยนต์ ประกอบไปด้วยการใช้ เครื่องมือและเทคโนโลยีต่างๆในบ้านของผู้สูงอายุเพื่อเพิ่ม ความปลอดภัยและให้ความสะดวกสบายแก่ผู้สูงอายุใน ชีวิตประจาวัน ทั้งนี้ Smart Home รวมถึงการใช้ เครื่องตรวจจับภายในบ้าน (Home Sensors) นานาชนิด เช่น เครื่องตรวจจับการล้ม เครื่องตรวจจับการอยู่นิ่งไม่ เคลื่อนไหว รวมไปถึงการใช้เครื่องใช้ในบ้านที่ติดตั้ง เทคโนโลยี Internet of Things (IoT appliances) และ การใช้หุ่นยนต์ดูแล (Care Robots) D.การใช้เครื่องมือดิจิทัลเพื่อสนับสนุนการมีส่วนร่วมใน เศรษฐกิจและสังคม (Digital Social Interaction Solutions) ประกอบ ไปด้วย Online Communities, Digital Platforms, Lifestyle Apps และ Cognitive Games ซึ่งการใช้อุปกรณ์เหล่านี้สามารถส่งเสริมการมีส่วนร่วม ทางเศรษฐกิจและสังคมของผู้สูงอายุ (Socio-Economic Participation) รวมทั้งสนับสนุนวิถีดาเนินชีวิตที่มีสุขภาพ ดี และช่วยในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ อ่ำนต่อหน้ำที่ 4

ปี ที่ 9 ฉ บั บ ที่

98

เ ดื อ น สิ ง ห ำ ค ม 2 5 6 0 | 3


แนวทำงกำรพัฒนำเชิงดิจิทัลในภำคสังคมผู้สงู อำยุ(ต่อจำกหน้ำที่ 3) ขอยกตัวอย่ำง กรณีศึกษำกำรแก้ไขปัญหำ ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล ด้าน Smart Home และหุ่นยนต์ : Dinsow Mini – หุ่นยนต์ดูแลผู้สูงอายุไทยรุ่นแรก ดิน สอมิ นิ เป็ น หุ่ น ยนต์ ดู แลผู้ สู ง อายุ ตั้ งโต๊ ะ ที่ ผ ลิ ต โ ด ย บ ริ ษั ท CT Asia Robotics ตั ว หุ่นยนต์มีเซ็นเซอร์ที่ใช้ตรวจสอบการล้มและ การไม่เคลื่อนไหว (Fall And Inactivity Sensors) และหุ่นยนต์นี้สามารถส่งสัญญาณไปที่ ครอบครั ว หรื อ ผู้ ดู แ ลของผู้ สู ง อายุ เ มื่ อ มี อุ บั ติ เ หตุ เ กิ ด ขึ้ น นอกจากนี้ หุ่ น ยนต์ ยั ง สามารถเตือนผู้ สู งอายุให้ ทานยาตามเวลาที่ ก าหนด อี ก ทั้ ง ยั ง สามารถใช้ ง านในการ สนทนาทางวิ ดี โ อและให้ ค วามบั น เทิ ง ต่ า งๆ ประสบความสาเร็จในการทดลองใช้ในประเทศญี่ปุ่นและในโรงพยาบาลกล้วยน้าไทในประเทศไทย ด้าน Digital Social Interaction Solutions : สังคมสูงอายุทาให้เกิดการสร้างโอกาสทางธุรกิจใหม่ๆ และ Startup ในประเทศไทย เป็นตัวขับเคลื่อนที่สาคัญในการทาให้เกิด "การใช้ชีวิตสูง วัยที่บ้าน (Aging at Home)" Health at Home เป็ น Startup มี วั ต ถุ ป ระสงค์ เ พื่ อ ส่ ง เสริ ม “การใช้ ชี วิ ต สู ง วั ย ที่ บ้ า น (Aging at Home)” โดยการจั ด สรรผู้ ดู แ ล ผู้สูงอายุที่มีคุณภาพไปให้บริการดูแลผู้สูงอายุในสถานที่ที่ผู้สูงอายุอาศัยอยู่ รวมทั้ ง การให้ ค าปรึ ก ษาแก่ ค รอบครั ว ผู้ สู ง อายุ เ กี่ ย วกั บ อุ ป กรณ์ ท าง การแพทย์ ที่ จ าเป็ น ในบ้ า น Health at Home มี ค วามมุ่ ง มั่ น ที่ จ ะตั้ ง มาตรฐานของการดูแลผู้สูงอายุในประเทศไทยและแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับ การดูแลบ้านใน 3 ด้าน ดังต่อไปนี้ 1) การสร้างแพลตฟอร์มที่ผู้สูงอายุสามารถค้นหาผู้ดูแลผู้สูงอายุที่เชื่อถือได้ 2) การสร้างช่องทางในการให้การประกันสุขภาพที่ครอบคลุมการดูแลที่บ้าน 3) การพัฒนาการวิเคราะห์ Real-Time เพื่อช่วยให้ครอบครัวสามารถตรวจติดตามความเป็นอยู่ของผู้สู งอายุได้ ตลอดเวลา แพทย์กลุ่มหนึ่งมีความมุ่งมั่นที่จะลดช่องว่างและปรับปรุงการเข้าถึงการดูแลสุขภาพ จึงตัดสินใจที่จะตั้งสังคมออนไลน์ "www.chiiwii.com" เพื่อให้ข้อมูลเคล็ดลับสุขภาพและให้คาปรึกษาทางการแพทย์โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายอีกทั้งในตอนนี้กาลัง พัฒนาแพลตฟอร์ม Telehealth Platform เพื่อให้บริการเสริมด้านการแพทย์แก่ผู้ป่วยผ่านทางสมาร์ทโฟน หรือคอมพิวเตอร์ พกพา ทั้งนี้ www.Chiiwii.com ยังวางแผนที่จะทางานร่วมกับผู้ให้บริการผู้ดูแล บริษัทประกันภัย และโรงพยาบาลเอกชน เพื่อให้บริการที่มีคุณภาพครบวงจรสาหรับประชากรไทย อ่ำนต่อหน้ำ 5 4 |BLPD NEWSLETTER

ปี ที่ 9 ฉ บั บ ที่

98

เ ดื อ น สิ ง ห ำ ค ม 2 5 6 0


Science Update Microsoft Word เพิ่มฟีเจอร์ Read Aloud เพื่อช่วยผู้ป่วย ที่บกพร่องด้ำนกำรอ่ำน (Dyslexia) ลัดดาวัลย์ เยียดยัด

หลังจากที่บรษัท Microsoft ได้ทดสอบฟีเจอร์ระบบการอ่านออกเสียง (Text to speech) ในโปรแกรม Word ช่วง หลายปีที่ผ่านมา ล่าสุดพบวิธีที่สามารถใช้ฟีเจอร์ดังกล่าวได้อย่างเสถียร และในเดือนสิงหาคมนี้ Microsoft จะเปิดใช้ฟีเจอร์ การอ่านออกเสียง (Read aloud) ในโปรแกรม Word ซึ่งอยู่ในชุด Office 365 ที่มีการอัพเดทล่าสุด ซึ่งฟีเจอร์ดังกล่าวจะ คล้ายกับโหมดการอ่าน (Read mode) ที่เปิดตัวในช่วงปลายปีที่ผ่านมา แต่ มาพร้อมกับความสามารถในการเปลี่ยนข้อความเป็นเสียงได้อย่างรวดเร็วและ ง่ายดายแบบเรียลไทม์ แม้แต่ในขณะที่กาลังพิมพ์, แก้ไข หรือการไฮไลต์ ข้อความ ฟีเจอร์ Read Aloud มีเพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยที่บกพร่องด้านการอ่าน (Dyslexia) โดยจะเปิดให้ทดลองใช้งานบนใน Office 365 ก่อน หลังจาก นั้นจะเปิดให้ผู้ใช้งานทั่วไปได้อัพเดทไปใช้งานภายในปลายปีนี้ ที่มำ : https://www.theverge.com/2017/8/1/16074506/microsoft-word-read-aloud-feature

แนวทำงกำรพัฒนำเชิงดิจิทัลในภำคสังคมผู้สงู อำยุ(ต่อจำกหน้ำที่ 4) ในปัจจุบัน มีผู้สูงอายุมากขึ้นมีทั้งที่อาศัยอยู่ตัวคนเดียวและมีบุตรน้อยลงรวมทั้งบางส่วนต้องพึ่งพาบุตร และเริ่มการ ใช้งานอินเทอร์เน็ตเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ โดยใช้งานประจาจะเป็น การค้นหาข้อมูลจดหมายอิเล็กทรอนิกส์อ่านบทความและวิดีโอ แต่ ในพื้นที่ชนบท ผู้สูงอายุยังมีการใช้งานน้อยเนื่องจากยังไม่เห็นถึงความสาคัญ ความร่วมมือทั้งภาครัฐและเอกชนเพื่อพัฒนา เทคโนโลยี ดิจิ ทัล ข้างต้นพร้อมให้ ความเข้าใจกับผู้ สูงอายุ จะช่วยให้ ประเทศไทยเตรียมพร้อมและรับมือกับปัญหาสังคม ผู้สูงอายุได้ อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ ‘รายงานเชิงลึกการพัฒนาเข้าสู่เศรษฐกิจฐานดิจิทัลของประเทศไทย’ ได้ที่ Huawei เอกสารอ้างอิง รายงานเชิงลึกเรื่องการพัฒนาเข้าสู่เศรษฐกิจฐานดิจิทัลของประเทศไทย (Thailand Digitalization Whitepaper) เข้าถึง : http://www-file.huawei.com/-/media/CORPORATE/PDF/market-trends/thailand_%20digitalization_% 20whitepaper_thai.pdf?la=en

BLPD NEWSLETTER

ปี ที่ 9 ฉ บั บ ที่

98

เ ดื อ น สิ ง ห ำ ค ม 2 5 6 0 | 5


BLPD Article : นอนหลับให้เพียงพอ ชะลออัลไซเมอร์ จุทามาศ ภูมภิ าค

คนเราใช้เวลากับการนอนประมาณ 36% โดยเฉลี่ย ซึ่งเป็นเวลาไม่น้อยเลยทีเดียว นั่นหมายความว่าการนอนหลับ เป็นสิ่งสาคัญมากต่อการดารงชีวิต การนอนหลับอย่าง เพียงพอส่งผลดีต่อสุขภาพในทุกๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็น มีสุขภาพ ดี มีรูปร่างที่ดี และมีความจาดี เป็นต้น

ยังทางานอยู่ ดังนั้นการนอนระยะสั้นๆ เพียง 30-40 นาที จึง เพียงพอในการกระตุ้นการทางานของสมองและเพิ่มสมาธิ ทา ให้เมื่อตื่นขึ้นมาจึงมีอาการไม่งัวเงียมากนัก

ขั้นที่ 3 : การหลับลึก ซึ่งทาให้ร่างกายจะตอบสนองกับ สิ่งรบกวนภายนอกน้อยลง เป็นขั้นที่มีการหลั่งโกรทฮอร์โมน นอกจากการนอนหลับจะมีผลต่อสุขภาพด้านต่างๆ (Growth Hormone) เพื่อซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอของร่างกาย แล้ว ยังมีการศึกษาพบว่าการนอนหลับมีผลต่อความเสี่ยงใน สามารถเกิดการฝันได้ การฝันส่วนใหญ่ของ Non REM จะ การเกิดโรคอัลไซเมอร์อีกด้วย David Holtzman นักประสาท เกิดขึ้นช่วงกลางของการหลับลึก ความฝันในช่วงนี้จะเป็นฝันที่ วิทยาแห่งมหาวิทยาลัยวอชิงตัน เซนต์หลุยส์ ได้ค้นพบว่าการ ค่อนข้างสมจริง นอนหลับอย่างเพียงพอ ทาให้น้าไขสันหลัง (cerebral spinal 2. ช่วง REM (Rapid Eyes Movement) คือช่วงที่ดวงตา fluid หรือ CSF) ผลิตโปรตีนเบต้าอะไมลอยด์ (Aβ) และ

เคลื่อนไหวไป-มาอย่างรวดเร็ว สมองจะทางานใกล้เคียงกับ โปรตีนเทา (tau (τ) protein) ในปริมาณที่ต่า ซึ่งโปรตีน ตอนที่เราตื่น จึงเป็นช่วงที่จะฝันมากกว่าการนอนหลับช่วง เบต้าอะไมลอยด์ (Aβ) และโปรตีนเทา (tau (τ) protein) อื่นๆ และการฝันค่อนข้างโลดโผน ร่างกายจะสามารถเปลี่ยน เป็นสาเหตุที่ทาให้เกิดโรคอัลไซเมอร์ และโรคที่เกี่ยวกับระบบ จากช่วงหลับ ไปเป็นช่วงครึ่งหลับครึ่งตื่น ช่วง REM จะ ประสาทอื่นๆ ควบคุมกล้ามเนื้อต่างๆ ไม่ได้ การนอนหลับช่วง REM มี กลไกกำรนอน กำรนอนแบ่งออกเป็น 2 ช่วงใหญ่ๆ คือ ประโยชน์ คือ ด้านการเรียนรู้ถาวร และการสร้างจินตนาการ การหลับที่เพียงพอ คือการนอนจนรู้สึกตัวตื่นขึ้นมา 1. ช่วง NON REM (Non Rapid Eyes Movement) เป็น ช่วงการนอนตั้งแต่เริ่มต้นการหลับ แบ่งออกเป็น 3 ขั้น ดังนี้ เอง และสามารถอยู่ได้จนไม่เพลียตลอดทั้งวัน ค่าเฉลี่ยการ นอนแตกต่างกันไปตามช่วงอายุ และ % ของ REM Sleep ขั้นที่ 1 : เป็นช่วงเริ่มต้นการหลับ เป็นช่วงสั้นๆ ประมาณ 5การนอนที่ทาให้เราหน้าเด็กขึ้น คือการนอนช่วง 3-4 10 นาที หลังจากหลับตา สมองจะเริ่มทางานช้าลง การนอน ชั่วโมงแรก เนื่องจากการนอนช่วงนี้จะสร้างโกรทฮอร์โมนช่วย ในขั้นนี้ไม่ค่อยมีผลกับร่างกายมากนัก ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอของร่างกาย ขั้นที่ 2 : เป็นช่วงรอยต่อระหว่างการเริ่มต้นการหลับไปยังการ หลับลึก คลื่นสมองจะทางานเร็วขึ้นมาก ในขณะที่หัวใจเริ่ม อ้ำงอิง http://haamor.com/th เต้นช้าลง อุณหภูมิในร่างกายลดลงเล็กน้อย ช่วงนี้ใช้เวลา ประมาณ 20 นาที สมองส่วนที่เป็นเปลือกสมอง (Cerebral http://www.bangkokhealth.com/health/article Cortex) และทาลามัส (Thalamus) ที่มีหน้าที่เกี่ยวกับความ https://www.sciencenews.org/article ทรงจา, ความสนใจ, การรับรู้ต่างๆ, ความคิด, ภาษา, และสติ http://www.trypnauralmeditation.com/product 6 |BLPD NEWSLETTER

ปี ที่ 9 ฉ บั บ ที่ 9 8

เ ดื อ น สิ ง ห ำ ค ม 2 5 6 0


Q&A : กำรจัดกำรควำมเสี่ยงจำกกกำรปฏิบัติงำนที่เกี่ยวข้องกับสำรเคมี ประกอบด้วยอะไรบ้ำง นพเก้า เอกอุ่น

ถำม การจัดการความเสี่ยงจากกการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับ 5.กำรฝึกอบรม (Training) สารเคมี ประกอบด้วยอะไรบ้าง เพื่อสร้างความพร้อมแก่ผู้ปฏิบัติงานให้มีความรู้ ความเข้าใจ และความชานาญในการทางานได้อย่างปลอดภัย รวมทั้งให้ ตอบ การจั ด การความเสี่ ย งจาก เกิ ด ความตระหนั ก ด้ า นความปลอดภั ย ในขณะปฏิ บั ติ ง าน การปฏิ บั ติ ง านที่ เ กี่ ย วข้ อ งกั บ ตลอดเวลา โดยให้การฝึกอบรมในเรื่องแผนการบริหารความ สารเคมี ประกอบด้วย เสี่ยงความปลอดภัย และมีการฝึกอบรมซ้าเพื่อทบทวน/ความ เป็นปัจจุบัน (Refresh Training) หรือฝึกปฏิบัติงานจริง (On 1.กำรบ่งชี้อันตรำย the Job Training) เพื่อค้นหาอันตรายที่แอบแฝงอยู่จากวัสดุ/อุปกรณ์ สารเคมี และการปฏิบัติงาน หรืออื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง 6.กำรวำงแผนฉุกเฉิน เพื่อระงับ ควบคุม และลดอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นมิให้ลุกลามหรือมี 2.กำรประเมินควำมเสี่ยง เพื่อวิเคราะห์หาเหตุการณ์ที่ไม่พึง ผลกระทบวงกว้างออกไป ประกอบด้วย ประสงค์โดยพิจารณาถึงสาเหตุ และปัจจัยที่มีส่วนทาให้เกิด -จัดองค์กร อุ บั ติ เ หตุ ร้ า ยแรงและผลกระทบที่ มี ต่ อ ผู้ ป ฏิ บั ติ ง านใน -จัด เตรี ย มความพร้ อ มเครื่ อ งมื อ อุ ป กรณ์ สิ่ ง อ านวยความ ห้ อ งปฏิ บั ติ ก าร ทั้ง นี้ ในการประเมิ น ความเสี่ ย งที่ เกิ ด ขึ้น ให้ สะดวกโดยเฉพาะระบบสื่อสารในขณะเกิดเหตุ พิจารณาถึงโอกาสหรือความถี่และความรุนแรง -วางแผนฉุกเฉิน -ซ้อมแผนฉุกเฉิน 3.กำรกำจั ด หรื อกำรควบคุม ควำมเสี่ยง เพื่อน ามาตรการ -ปรับปรุงแก้ไขแผนฉุกเฉิน ป้ อ งกั น และควบคุ ม มาจั ด การความเสี่ ย ง ทั้ ง ทางด้ า นการ 7.กำรสอบสวนอุ บั ติ เ หตุ เพื่ อ ค้ น หาสาเหตุ ข องการเกิ ด ออกแบบ การบริ ห ารงาน ระบบการกาจั ด และระบบการ อุ บั ติ เ หตุ และเป็ น บทเรี ย นในการบริ ห ารจั ด การไม่ ใ ห้ เ กิ ด ควบคุม อุบัติเหตุซ้าขึ้นอีก 4.กำรกำหนดขั้นตอนกำรปฏิบัติงำน ขั้นตอนการปฏิบัติงานในเรื่อง -การควบคุมงานปกติ (Operating Procedures) -การดูแลวัสดุ อุปกรณ์ และสารเคมี (Maintenance Procedures) -ความปลอดภัย (Safety Procedures) -การตรวจสอบและการทดสอบ (Inspection and Testing Procedures) -การสื่อสาร (Communication Procedures)

BLPD NEWSLETTER

8.กำรตรวจประเมิน เป็นการตรวจสอบและประเมินประสิทธิภาพและประสิทธิผล ของการบริหารจัดการความเสี่ยง ซึ่งประกอบด้วย -การตรวจสอบเอกสารที่เกี่ยวข้อง -การตรวจสอบพื้นที่ -การตรวจสอบการปฏิบัติ งานตามแผนงานลดและควบคุ ม ความเสี่ยง ที่ม า : เอกสารประกอบการฝึกอบรมหลั กสู ต ร “การวิ เคราะห์ ความเสี่ยงจากสารเคมี” วันที่ 25-26 เมษายน 2560 สานักพัฒนา ศักยภาพนักวิทยาศาสตร์ห้องปฏิบัติการ กรมวิทยาศาสตร์บริการ

ปี ที่ 9 ฉ บั บ ที่ 9 8

เ ดื อ น สิ ง ห ำ ค ม 2 5 6 0 | 7


แนะนำหลักสูตร : แผนฝึกอบรมประจำปีงบประมำณ 2561 เรียบเรียงโดย วรรณาทิพย์ เติมมหำวงษ์

สานักพัฒนาศักยภาพนักวิทยาศาสตร์ห้องปฏิบัติการ (พศ.) ให้บริการฝึกอบรม เพื่อพัฒนาบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยหลักสูตรฝึกอบรมของ พศ. ได้รับการพัฒนาให้มีความสอดคล้องตรงกับความต้องการของผู้ใช้บริการ ใน ปีงบประมาณ 2561 ที่จะมาถึงในเดือนตุลาคม 2560 นี้ พศ. ได้จัดทาแผนฝึกอบรม ประจาปี 2561 ซึ่งทุกท่านสามารถศึกษารายละเอียดหลักสูตรต่างๆ และลงทะเบียน สมัครออนไลน์ได้ที่เว็บไซต์ http://blpd.dss.go.th ตั้งแต่ วันที่ 1 กันยายน 2560 เป็นต้นไป แผนฝึกอบรมประจาปีงบประมาณ 2561 มีหลักสูตรด้านการพัฒนาเทคนิคโดยใช้เครื่องมือสมัยใหม่ จานวน 6 หลักสูตร ดังนี้ 1. หลักสูตร “การใช้ UV-VIS Spectrophotometer ในงานวิเคราะห์ทดสอบ” วัตถุประสงค์ เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับทฤษฎีและหลักการของเครื่อง UV-VIS Spectrophotometer และ ฝึกปฏิบัติจริง โดยจัดฝึกอบรม ในวันที่ 21-24 พ.ย. 2560 2. หลักสูตร “การวิเคราะห์ปริมาณสาร PAHs ในน้ามันหล่อลื่นด้วยเทคนิค GC/MS” วัตถุประสงค์ เพื่อเสริมสร้างความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับเทคนิคการวิเคราะห์ปริมาณสาร PAHs ในน้ามันหล่อลื่น ด้วยเทคนิค GC/MS โดยจัดฝึกอบรม ในวันที่ 14-15 ธ.ค. 2560 3. หลักสูตร “การใช้ HPLC ในงานวิเคราะห์ทดสอบ” วัตถุประสงค์ เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับทฤษฎีและหลักการของเครื่อง HPLC และฝึกปฏิบัติจริง โดยจัดฝึกอบรม ในวันที่ 16-19 ม.ค. 2561 4. หลักสูตร “การวิเคราะห์โลหะหนักในน้าบริโภคด้วยเทคนิค FAAS” วัตถุประสงค์ เพื่อเสริมสร้างความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับเทคนิคการวิเคราะห์โลหะหนักในน้าบริโภค ด้วย เทคนิค FAAS โดยจัดฝึกอบรม ในวันที่ 27-28 ก.พ. 2561 5. หลักสูตร “การใช้ GC ในงานวิเคราะห์ทดสอบ” วัตถุประสงค์ เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับทฤษฎีและหลักการของเครื่อง GC และฝึกปฏิบัติจริง โดยจัด ฝึกอบรม ในวันที่ 27-30 มี.ค. 2561 6. หลักสูตร “การใช้ GC/MS ในงานวิเคราะห์ทดสอบ” วัตถุประสงค์ เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับทฤษฎีและหลักการของเครื่อง GC/MS และฝึกปฏิบัติจริง โดยจัดฝึกอบรม ในวันที่ 24-27 เม.ย. 2561 ติดต่อสอบถามรายละเอียด สานักพัฒนาศักยภาพนักวิทยาศาสตร์ห้องปฏิบัติการ (พศ.) โทรศัพท์ : 0-2201-7460 และ 0-2201-7453 โทรสาร : 0-2201-7461 และ 0-2201-7429 อีเมล : ppd_blpd@dss.go.th 8 |BLPD NEWSLETTER

ปี ที่ 9 ฉ บั บ ที่ 9 8

เ ดื อ น สิ ง ห ำ ค ม 2 5 6 0


BLPD Corner : ฝึกอบรมออนไลน์ผ่ำนสื่อสังคม (Social media) อารีย์ คชฤทธิ์

การฝึกอบรมออนไลน์ เป็นเครื่องมือสาคัญในการพัฒนาศักยภาพของบุคลากรในยุคที่กาลังเข้าสู่ไทยแลนด์ 4.0 ที่สะดวก รวดเร็ว ไม่มีข้อจากัดเรื่องสถานที่ เวลา หรือการเดินทาง และยังสอดคล้องกับตามนโยบายและแผนระดับชาติว่า ด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรฐกิจและสังคมของรัฐบาลยุทธศาสตร์ที่ 3 สร้างสังคมคุณภาพที่ทั่วถึงเท่าเทียมด้วยเทคโนโลยี ดิจิทัล มีแนวทางในการพัฒนาโดยการเพิ่มโอกาสในการเรียนรู้และได้รับบริการการศึกษาที่มีมาตรฐานของนักเรียน และ ประชาชน แบบทุกวัย ทุกที่ ทุกเวลา ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล พัฒนาและส่งเสริมการเข้าถึงองค์ความรู้ระบบเปิดสาหรับมหาชน การผลิ ต สื่ อ และคลั ง สื่ อ สาระออนไลน์ เพื่ อ การเรี ย นรู้ ที่ มี ลิ ข สิ ท ธิ์ ถู ก ต้ อ ง และตามแผนยุ ท ธศาสตร์ ร ะยะ 5 ปี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้กาหนดยุทธศาสตร์ด้านการพัฒนาและเสริมศักยภาพคน โดยการการปลูกฝังการ เรีย นรู้ และความคิดสร้ างสรรค์ของเยาวชน ให้บริการเผยแพร่ความรู้ ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม สู่ ประชาชน สานักพัฒ นาศักยภาพนักวิทยาศาสตร์ห้ องปฏิบัติการ โดยกลุ่ มเรียนรู้ ผ่ า นสื่ อ อิเ ล็ กทรอนิ กส์ (กอ.) ซึ่ง ได้ ด าเนิ น การให้ บ ริ การฝึ ก อบรมออนไลน์ด้ า น วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอยู่แล้ว และเพื่อเป็นการยกระดับการพัฒนากาลังคน ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล รวมทั้งเป็นการส่งเสริมการ เรียนรู้ด้วยตัวเองของคนในสังคม และเพิ่มขีดความสามารถและทักษะของบุคลากร อย่างต่อเนื่องและตลอดชีวิต ในปี 2561 จึงมีแนวคิดในการพัฒนาระบบการจัดการ เรียนการสอนที่สามรถเข้าถึงองค์ความรู้ได้ง่ายขึ้น เหมาะสมกับบริบทของผู้เรียน และการจัดเตรียมความรู้ที่สามารถนาไปใช้ประโยชน์ได้ตรงกับความต้องการ โดย การจัดทาโครงการพัฒนาระบบบริหารการเรียนการสอนออนไลน์ที่มีระบบบริหารจัดการการเข้าถึงในทุกช่องทางได้ทุกที่ทุก เวลา ทุกอุปกรณ์ และการจัดการองค์ความรู้ ผ่านการเรียนผ่านสื่อสังคม และพัฒนาหลักสูตรในรูปแบบสื่อการเรียนรู้ดิจิทัล ทั้งด้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี รวมทั้งด้านอื่นๆที่สอดคล้องกับบริบทของกลุ่มเป้าหมาย ที่ผ่านการกลั่นกรองความ ถูกต้องของเนื้อหาวิชาการ โดยผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขา และมีลิขสิทธิ์ถูกต้อง เพื่อเผยแพร่ให้กลุ่มเป้าหมายสามารถนา ความรู้ไปใช้ได้อย่างสะดวก ท้ายนี้สานักฯ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าโครงการฝึกอบรมออนไลน์ผ่านสื่อสังคมจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนา บุคลากรของประเทศต่อไป

9 |BLPD NEWSLETTER

ปี ที่ 9 ฉ บั บ ที่ 9 8

เ ดื อ น สิ ง ห ำ ค ม 2 5 6 0


สานักพัฒนาศักยภาพ นักวิทยาศาสตร์ห้องปฏิบัติการ กรมวิทยาศาสตร์บริการ อาคารสถานศึกษาเคมีปฏิบัติ 75/7 ถนนพระรามที่ 6 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400 Phone: 0 2201 7425

ที่ปรึกษำ ดร. จันทร์เพ็ญ เมฆำอภิรักษ์ บรรณำธิกำร นำงสำวปัทมำ นพรัตน์ กองบรรณำธิกำร นำงชุติมำ วิไลพันธ์ นำงอำรีย์ คชฤทธิ์

Fax: 0 2201 7429 E-mail: blpd@dss.go.th

http://blpd.dss.go.th : http://www.e-learning.dss.go.th

โปรดส่งข้อคิดเห็น คำแนะนำหรือคำถำมที่ blpd@dss.go.th โทร. 02-2017425 โทรสำร 02-2017429 หำกต้องกำรยกเลิกกำรรับข่ำวสำร กรุณำแจ้งที่ blpd@dss.go.th ข้อมูลเพิ่มเติม http://blpd.dss.go.th/

Blpd Newsletter Volume 98, August 2017  

Blpd Newsletter Volume 98, August 2017 l by Bureau of Laboratory Personnel Development , Department of Science Service

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you