Page 1

Blocqschrift

jaargang 10 nummer 5 januari 2009

in dit nummer o.a.: Knabbelen aan water Schat, de boot is weg Uit de oude schuit De reis is ons doel Het IJsseloog Slauerhoff


COLOFON

WAT & WIE

BLOCQSCHRIFT is het verenigingsblad van W.S.V. DE BLOCQ VAN KUFFELER

DE COMMISSIES

REDACTIE Sonja van Meerlant Nel ten Camp Michel van Berkum Jos Werkhoven Natascha Kuik Gert Kuik Wiebe Barkey email: redactie@blocq.nl Blocqschrift verschijnt 4 maal per jaar WEBSITE: WWW.BLOCQ.NL websitebeheerder: Gert Kuik email: webmaster@blocq.nl W.S.V. DE BLOCQ VAN KUFFELER Postbus 30061 1303 AB Almere HAVEN Oostvaardersdijk 20 1309 AA Almere Coördinaten I II 52°.25I.30,14II N, 5°.13 .39,49 O Havenmeester: 06 -27512497 BESTUUR Voorzitter: Peter Bergstein 0346 - 213886 email : voorzitter@blocq.nl Penningmeester: Bart van Roosmalen 030 - 6562691 email: penningmeester@blocq.nl Secretaris: Marjan Bijzet 0294 - 412259 email: secretaris@blocq.nl Leden: Frits Koehorst: commissies 1 t/m 6 0294 - 483233 Bert Jonker: commissies 7 t/m 13 035 - 5314381 LEDENADMINISTRATIE / WACHTLIJST Piet Hein Isselmann Hofland 146 3641 GJ Mijdrecht email: wachtlijst@blocq.nl ledenadministratie@blocq.nl FINANCIELE ADMINISTRATIE: Bart van Roosmalen Hendrik van Hoornelaan 15 3984 DL ODIJK ING bank Almere 067.85.98.177 t.n.v. BvK Email: administrateur@blocq.nl

2

1 EVENEMENTEN coördinator: Wim Holst 036 - 5214307 2 WEDSTRIJDZEILEN coördinator: Arie Harder 035 - 5411169 3 INTERNE COMMUNICATIE coördinator: Sonja van Meerlant email: r.v.meerlant@casema.nl 0297 - 283532 4 JEUGDZEILEN coördinator: N. de Wit Email: franic@tiscali.nl 5 BEHEER CLUBHUIS ‘DE BLOCQHUT’ coördinator: Rijk van Meerlant email: blocqhut@blocq.nl 0297 - 283532 6 ZELFWERKZAAMHEID coördinator: Rijk van Meerlant 06 - 30468858; 0297 - 283532 email: zelfwerkzaamheid@blocq.nl ONDERHOUD 7 EXPL. & BEHEER HAVEN coördinator: Theo Hendriks 035 - 6914156 email: havenmeester@blocq.nl 8 GEBOUWENBEHEER coördinator: Aad Bijzet 0294 - 412259 9 TERREINEN & GROEN coördinator: Karin Nelson 035 - 5313470 10 NATTE HAVEN (STEIGERS) coördinator: Lex van Bekkum 033 - 4790333 11 ELEKTRISCHE INSTALLATIE coördinator: Frans Scherpenisse 033 - 4948287 12 WATERINSTALLATIES coördinator: Roland van Loon 036 - 5223235 13 STORINGEN coordinator: Ton Nefkens

0172 - 408343 SHANTYKOOR muzikaal leider: Henk Boelaars 036 - 540132


DIT NUMMER 4

Uit de oude “schuit” De start van onze vereniging in 1988

7

Drift De rubriek van Ted Jansen

8

De reis is ons doel - deel 1 Jan Moro verhaalt over een zeilreis naar Denemarken

11

Slauerhoff Gedichten

12

Knabbelen aan water De toekomst van Markermeer en IJmeer

16

Rokende motoren.... Tom van Gool over rokende oude en glimmende nieuwe motoren

18

Schat, de boot is weg.... Diefstal van je schip

20 Bestuur en vereniging 24 ZW 5-6, toch vertrekken Verslag van het vrouwenzeilen

25

What’s in a name: de Zahir

26 FAVO: het IJsseloog 27

Bulle Talie

Foto omslag: De Blocq in het avondlicht, door Bram de Koning. Een van de inzendingen voor de fotowedstrijd en de Blocqkalender 2009.

REDACTIONEEL 2009: scherp en alert Veel gezegden uit de zeilwereld kun je verwerken in je nieuwjaarswens. Dat het je in 2009 voor de wind mag gaan, dat je wind in de zeilen hebt, dat je voorspoed voor de boeg hebt, behouden vaart in 2009, dat je in 2009 op dreef bent, dat je tussen de economische klippen door mag zeilen, dat het niet pompen of verzuipen wordt, enzovoort. Laten we erop drinken dat in 2009 alle goede wensen uitkomen. Over drinken gesproken: op de valreep bereikte ons het bericht dat Staatssecretaris Huizinga van Verkeer en Waterstaat in haar daadkracht heeft besloten dat schippers minder mogen drinken tijdens het varen. De toegestane limiet is verlaagd van 0,8 naar 0,5 promille. Dit promillage gold al voor de internationale Rijn en wordt nu uitgebreid naar de overige wateren. Met de gelijkschakeling van de alcohollimiet voor alle vaarweggebruikers wil het kabinet ervoor zorgen dat iedereen bij het besturen van een vaartuig scherp en alert is. Waarvan akte.

De redactie wenst alle Blocqleden een gezond en gelukkig 2009 toe, hoe de wind ook zal waaien en hoe de koers ook mag zijn!

3


1988

Uit de oude “schuit” Van Johan Schagen ontving de redactie ter inzage de eerste uitgave , eerste jaargang, januari 1988 van de W.S.V. “de Blocq van Kuffeler”. Op vrijdagavond 27 november 1987 was de oprichtingsvergadering. In aanwezigheid van ruim 60 leden van roei – en zeilvereniging Naarden werd gestemd over de op te richten vereniging met een nieuwe locatie aan het IJsselmeer. Uit die vergadering een aantal punten: De vergadering begint met een motie van orde: de heer Dorrestijns heeft problemen met het voorlopige bestuur, waarvan hij de personen niet kent. De heer Meijerink verklaart zich tegen de motie, omdat hij meent dat de initiatiefnemers het vertrouwen van de vergadering moeten krijgen. Na stemming wordt het bestuur vastgesteld: Stef de Haas- voorzitter, Kees Peerdeman – secretaris, Sjaak Leeflang – penningmeester. Als bestuursvorm wordt de vereniging gekozen met de naam “watersportvereniging de Blocq van Kuffeler”. Ook de naamgeving was in stemming gebracht: de zoon van jonkheer de Blocq van Kuffeler verzocht om niet de naam “de Blocq” te gebruiken, want zijn vader had daaraan een enorme hekel. Met grote meerderheid werd gekozen voor “de Blocq van Kuffeler”. Een aantal leden heeft moeite met artikel 4 lid 2: “personen van de Nederlandse nationaliteit”.Dat zou inhouden dat een al jaren in Nederland wonend persoon met b.v. de Franse nationaliteit geen lid kan worden. Er wordt met 50 leden vóór besloten een ontsnappingsclausule in te bouwen. De contributie wordt vastgesteld op Fl. 50,- per jaar (= € 22,72) Enige leden betwijfelen de economische haalbaarheid. Maar het bestuur oordeelt dat het bedrag voldoende is en het bestuursvoorstel wordt met algemene stemmen aangenomen. Uit het overzicht van de besprekingen blijkt dat de overheid aanvankelijk voorstelde om als thuisbasis de toekomstige commerciële jachthaven Muiderzand te kiezen. Het bestuur voelt daar niets voor: het bestemmingsplan “Noorderplassengebied” voorziet in een jachthaven bij de Blocq van Kuffeler. Er wordt een commissie opgericht met als doel “het verkrijgen van toestemming tot het pachten van een stuk water in de vluchthaven de Blocq van Kuffeler”.de commissie bestaat uit: B. Fransen, R. Santbrink en AS. Van Duinen. Om 23.00 uur sluit de voorzitter de vergadering: “Watersportvereniging de Blocq van Kuffeler” is een feit.

4


1988

5


1988

6


TED JANSEN

Hoe bepaal ik de drift en kan ik deze verminderen ?

Een eenvoudig hulpmiddel om sneller te varen Als u ooit op cursus geweest bent voor het Vaarbewijs of Kustnavigatie kwam u bij de navigatie-vraagstukken het onderdeel drift tegen en moest daar ook rekenkundig mee aan de slag. In de vraagstukken werd de drift dan keurig als vast gegeven gemeld. Nu is drift een verschijnsel dat we als zeiler liever niet zouden willen hebben. Het is de door de wind veroorzaakte zijwaartse verplaatsing ten opzichte van onze koers. De afstand die we ongewild verplaatst worden zullen we extra moeten (terug-)varen. Het is dus een kunst om de drifthoek zo klein mogelijk te houden. In de handboeken staat fraai beschreven dat je de drift kunt meten. Het is de hoek tussen de lengteas van je schip en het kielzog achter je schip. Een kwestie van schatten dus. Drifthoek Met de komst van de GPSontvanger is het mogelijk om de drifthoek bijna continu te meten. Door deze drifthoek zo klein mogelijk te houden zult u behoorlijk aan snelheid winnen en eerder op de plaats van bestemming aankomen. Hoe gaat dat in zijn werk ? We gebruiken de navigatieformule om een en ander uit te leggen: KK +/- dev = MK +/- var = WK +/- drift = BWK +/- stroom = GrK In dit artikel gaan we even uit van een deviatie en variatie van 0. Zolang we ongeveer dezelfde koers varen is dit ook niet van belang. De BWK is op niet stromend water gelijk aan de Grondkoers. Op het Markermeer of IJsselmeer kunnen we nu aan de gang met de vereenvoudigde formule: Kompaskoers +/- drift = Grondkoers Onze GPS ontvanger geeft voortdurend aan wat de Grondkoers is. En de kompaskoers lezen we direct van ons kompas af. Stel dat we een kompaskoers varen van 45 en dat de GPS een grondkoers van 55 laat zien. We kunnen met de formule (en uit ons hoofd) berekenen dat er sprake is van een drift van 10 over stuurboord: KK +/- drift = GrK of 45 + 10 = 55

Zeiltrim Door nu onze zeilen te trimmen (meestal wat ruimer te zetten) zullen we zien dat bij een gelijkblijvende kompaskoers de grondkoers zal veranderen. Neemt deze af dan zal drift zijn afgenomen. In de meeste gevallen zal het schip ook iets 'rechterop' zijn gaan varen en dit alles met een gelijkblijvende logsnelheid. En soms zelfs met een toegenomen logvaart; dit omdat het schip in de 'rechtop'-positie de meeste wind vangt. Schepen die bijna plat over het water varen (een hellinghoek van 30 of meer) lijken snel te gaan, maar dat is maar schijn. Hun drift is onacceptabel. Kijk maar eens naar de grote jongens met de Volvo Ocean. Een helling van 15 is voor hen optimaal. Daar zijn de schepen op gebouwd. Het resultaat van deze kleinere drifthoek vertaalt zich naar een sneller afgelegd traject. Bij wedstrijden is het ook de kunst om je tegenstander te dwingen om 'scherper' te laten sturen. Hierdoor neemt zijn/haar drifthoek toe en het uiteindelijke resultaat is dat jij als eerste over de finish gaat. En vaar je geen wedstrijd, je bent in iedere geval eerder in de haven dan voorheen.

7


ZEILTOCHT

De reis is ons doel

deel 1. tekst: Jan Moro

Verslag van een zeilreis naar Denemarken en weer terug van Jan Moro en Wim Trinks in juni en juli 2008. Deel 1, Lelystad – Marstal.

100 MILES

De ‘Johanna’ op weg naar Vlieland Vrijheid Voort raast de intercity naar Bremen. Vanmorgen zijn we ingestapt op station Amersfoort met een pakje brood en een thermoskan koffie. We zitten tegenover elkaar in de trein en kijken door het raam naar buiten waar het landschap voorbij flitst. We moeten in Bremen overstappen naar Cuxhaven gelegen in Noord Duitsland aan de Elbe. In de jachthaven van Cuxhaven ligt ons zeiljacht de “Johanna” dat we daar vijf dagen geleden hebben achtergelaten op onze terugtocht naar huis. Genoodzaakt door de voor ons ongunstige weer- en wind- omstandigheden. Dit zeiljaar is tot nu toe een opeenvolging van depressies met veel wind geweest die overwegend uit westelijke richtingen komen en dat kan met de Duitse Bocht voor de boeg teveel zijn voor de bemanning van een zeiljacht. Dat blijkt nu ook uit de vele Nederlandse vlaggen op jachten die hier wachten tot de stormachtige wind uit de verkeerde richting luwt, terwijl “wij” liever voor een treinreis kiezen en thuis afwachten. Maar Wim meldde zich gisteravond bij mij met de mededeling direct de volgende dag te willen vertrekken. Omdat er even een “weatherwindow” of rustpauze in het weersysteem zal komen. Daarvan moeten we snel gebruik maken, om binnen enkele etmalen, verder huiswaarts te varen. In de trein raken we in gesprek met een gezin waarvan de vrouw ingenieur is en zich bezighoudt met de bouw van windmolens en de man accountant als beroep heeft. Zij zijn met twee opgroeiende tienermeisjes, op vakantie naar

8

een voor hen nieuw fietsgebied langs de Elbe en we praten over de ultieme beleving van vrijheid. Wij op weg naar ons jacht en zij op weg met hun fietsen en alles wat daar bij hoort. Zij blijken al heel lang hartstochtelijke fietsfanaten met veel ervaring in verschillende landen en streken en zijn bezig ons te overtuigen van hun fietsersvrijheidsgevoel boven dat van ons zeilers. Het is een interessant gesprek met aardige sportieve mensen terwijl de trein doordendert en wij onze koffie drinken en broodjes opeten. Vanmorgen vroeg zijn we onder een stralende zon vertrokken en nu, zeven uren later, in zwaar bewolkt regenachtig weer op de natte steigers van Cuxhaven beland. Morgen als we gaan varen zal het beter zijn, dus nu eerst met een mooi stukkie muziek en een glaasje in de kajuit wat makkelijk onderuit zitten. De regen klettert op het kajuitdak als Wim met verhalen komt uit z’n goed gevulde boordbibliotheek. Bijvoorbeeld die van 117 dagen op een rubber vlot. Als hij begint over het ontleden van een schildpad om te overleven en meer van die bloederige onheilspellende zaken waar hij zichtbaar van geniet, hebben we de geregelde wereld waar we net uitkomen achter ons en zijn we alweer in de ban van onze huidige bezigheden bij het licht van olielampen in de sigarenrook met zeekaarten en weerberichten voor morgen als we naar huis varen. Thuishaven Lelystad De voorspellingen van de weerkaarten zijn juist. De stormachtige tegenwind valt tijdelijk weg en met de motor bij halen we na 85 mijl varen het eiland Borkum . Onderweg vangen we 3 makrelen die goed smaken met doperwten en gebakken aardappelen. Na Borkum varen we via het Lauwersmeer en Dokkum de Prinsentuin van Leeuwarden in. Op een schitterende ligplaats onder prachtige bomen in een al even mooi park fabriceer ik een “captains diner” dat er wezen mag. Waarna Wim de leiding neemt en mij cultuurhistorisch besef tracht bij te brengen tijdens een rondwandeling door de oude stad. Als we daarna via Lemmer naar onze thuishaven Lelystad zeilen trekt de wind al weer aan naar Z W 6 tot 7 en op de Noordzee tot 8 Beaufort. Elbe Drie weken vóór deze treinreis met daarna de thuisvaart vertrekken we op zaterdag 14 juni wat later in de middag uit Lelystad via Stavoren naar Vlieland. Waar we in de nieuwbouwhaven belanden, alles is er nog niet compleet dus de landvasten gaan overal door-


De deining doet de ‘Johanna’ achter de golven verdwijnen

en omheen wat zo uit komt, omdat kikkers nog niet aanwezig zijn. En de volgende morgen vertrekken we met stroom mee door ’t Stortemelk met nog drie zeiljachten tegen hoge korte golven in die ontstaan zijn door het wind tegen stroom effect. Met de kop op de wind tot 5 graden Oost en daarna afvallen over stuurboord boven de Noordergronden van Terschelling gaan we langs de Nederlandse en Duitse Waddeneilanden richting Denemarken. Gezien de al eerder genoemde depressies willen we niet te ver van huis en de terugtocht overzichtelijk houden. Omdat onze slogan is: “gaan waarheen de wind waait” en “niet de bestemming, maar de reis is ons doel” hebben we mede door de windverwachtingen de keuze op Denemarken laten vallen met de Oostzee en als ’t meezit Zweden. Er is voldoende wind en onze koers is bezeild. Terwijl we genieten van het zeilen drinken we onze koffie, bereiden de maaltijd en lossen elkaar af om wat te slapen. Gelijk met ons op varen twee Duitse zeilers die vanuit Vlieland op advies van Wim via Helgoland thuis varen. Over de marifoon juichen ze ons nog eens toe dat dit voor hen de eerste nachtelijke tocht wordt en dat ze het goed hebben. We maken foto’s van elkaars voortzeilende jacht waarop we door de hoge deining die er staat met de boot achter de golven verdwijnen en alleen de mast met zeilen zichtbaar is. Het wordt avond met een bloedrode zonsondergang en een nacht op zee met volle maan en flonkerende sterren. De volgende dag in de middag meren we af in Cuxhaven na 147 mijl varen. Het is een ongezellige doorgaanshaven met een

evenzo onvriendelijke havenmeester die eerst alles geregeld en betaald wil hebben voordat ik “ondanks mijn benauwde blik” en smekende verzoek één van de zorgvuldig achter slot en grendel afgesloten jachthaventoiletten mag bezoeken. Ook als we later wat gaan drinken in het bijgelegen restaurant kan je gebruik van de toiletten maken na aanvraag bij het bedienend personeel. Die daarna later met voelbare tegenzin een toiletmunt bij je komt afleveren. Het begrip “gastvrijheid” ontbreekt hier ten ene male, en op de één of andere manier wilde ik plots heel vaak. Maar gelukkig ben ik het weer snel vergeten als we onze aankomstborrel gebruiken in de zon en lekker uitrusten van de afgelopen geleverde inspanningen. Plots springt een Duitse meneer van onze leeftijd ongevraagd aan boord, stelt zich voor als Hermann en deelt ons mee dat hij morgen graag mee wil varen naar de sluis van Brunsbüttel aan het begin van het Noord-Oostzee Kanaal. Wim als schipper kan er eigenlijk weinig tegen inbrengen. De volgende morgen meldt Hermann, die in zijn werkzame leven “Ober Kommissar” was, zich bij ons met voor Wim een banaan en voor mij een appel. Hij laat zich daarna door ons verwennen met lekkere koffie en koek, terwijl wij tijdens de vaartocht niet meer aan het woord komen omdat hij een echte prater en moppentapper is. Zo varen we met Hermann als gids, direct aan de bakboord zijde de Elbe af naar de sluis met een 7 knoops vaartje over de grond. Met een achterlijke wind wordt de sluis snel vol geperst waardoor enkele schepen er niet zonder schade aan de andere zijde weer uitkomen. De SVALA, een Waarschip 900, van Erik Opmeer

15 9


ZEILTOCHT Noord-Oostzee Kanaal Het kanaal is een belevenis op zich waar heel groot en klein elkaar tegen komen. Op een breed gedeelte in het kanaal stopt pal voor ons zo’n enorm zeekasteel waarvan het stuurhuis ofwel brug meer dan 30 meter boven het water zit. Voor het idee: de top van onze mast boven water is 15 meter, en alle bruggen over het kanaal zijn 36 meter hoog. Omdat geen van beide kanten er veilig uitziet blijft de vraag voor ons over, gaan we hem stuur- of bakboord passeren. Door goed op eventuele signalen te letten van zo’n monster voor je, blijkt dat we zijn bakboord zijde moeten kiezen. En we kunnen met grote moeite een ander jacht dat stuurboord wil proberen, overtuigen om hun koers te wijzigen door ze met handen en voeten te wijzen op de kerels die hoog boven ons op de brug van de schaduw voor ons bezig zijn met een soort bezemsteel de goede richting te wijzen. Vreemd dat dit alles niet per marifoon gecommuniceerd wordt. Maar als je weet dat het wachtende grote schip reeds in contact is met het andere nog grotere schip dat direct moet passeren en ook met het walstation in contact moet blijven dan kunnen ze die paar kleine jachies om zich heen er niet bij hebben denk ik. Veel oud industrieel erfgoed komen we nog tegen zoals mooie geklonken constructies en vormen van bruggen waaronder een veer dat hangend aan staalkabels van de ene naar de andere zijde zweeft volgepakt met auto’s en mensen van en naar hun werk. We varen nu verder door het 100 kilometer lange Noord-Oostzee Kanaal, soms ook wel Kielerkanaal genoemd. En tegen de avond komen we tot aan Rendsburg waar we lekker veel eten in Restaurant Laguna voor weinig euro’s en overnachten. De volgende morgen gaan we door de sluis bij Holtenau dat tegenover Kiel ligt en varen de Kielerfjord door. Omdat er een straffe en nog aanwakkerende wind staat besluiten we Strande aan te lopen waar we dieselolie tanken en een wandeling maken. Om ons heen is alles stil en verlaten vanwege de voetbalwedstrijd Portugal-Duitsland. Gejuich doorbreekt soms de stilte hier en daar, mede doordat Duitsland vóór staat. We besluiten met een glaasje port en een sigaartje, en nemen nog even de dag door. Als we door ons glas heen kijken en de kringen van de witte rook volgen, borrelen de leuke dagelijkse dingen vanzelf op en blijkt opnieuw dat een zeeman veel meemaakt, maar niet alles geschikt is om op te schrijven.

10

prijsuitreiking door Ati Floor

Roland en Wisse van Loon

Marstal Om zeven uur in de vroege morgen zeilen we met ruime wind tot plat voor het laken, naar het eiland Aero. Het gaat snel, zes tot zeven knopen onder vol tuig richting lager wal. Bij de spiegel is een murmelend geluid hoorbaar met aan weerszijden van de boot een hoge schuimkraag die uitloopt in een lange bellenbaan achter ons. De boot jaagt voort en glijdt af en toe van een golf om weer met z’n voorsteven afgeremd te Paul vanHet der sturen Zijl worden in een volgende golf daarvoor. vereist aandacht en het zeilersbloed gaat sneller stromen. De ton die ons zou moeten leiden langs een rif hier ergens onder water ligt niet op de coördinaten die onze verouderde kaart aangeeft. Maar net als Wim een andere bestemming wil nemen, besluiten we toch maar door te zetten omdat ik na veel speurwerk in de verrekijker iets waarneem wat op een roodwitte ton zou kunnen duiden. Als we naderen blijkt inderdaad dat vanaf dit wel erg simpele tonnetje met er bovenop een soort rode ronde borstel alles verder goed is aangegeven. Ook andere tonnen hebben zo’n borstel als merkteken groen of rood wat mij sterk aan een Ton Nefkens gekleurde WC borstel doet denken. We varen de haven van het oude zeevaardersstadje Marstal binnen met de beroemde oude kalkoven, en we meren af bij enkele houten museumschepen uit het begin van de vorige eeuw. Met de zon erbij loopt aan boord de goede stemming op in deze naar zout, teer, vis en meeuwenstront stinkende omgeving waarin we ons thuisvoelen. Na de maaltijd klinkt ons gezang tijdens de afwas door de luchthappers, kajuitingang en het vluchtluik van de Johanna over het water waar verder gelukkig niemand aanwezig is. Het is zaterdag 21 juni, we zijn één week onderweg. Erik Opmeer In het volgende Blocqschrift deel 2 van ‘de reis is ons doel’.


POËZIE

Jan Slauerhoff (1898-1936) Jan Jacob Slauerhoff (Leeuwarden, 15 september 1898 – Hilversum, 5 oktober 1936) was een van de belangrijkste Nederlandse dichters en romanschrijvers van het interbellum. Hij overleed drie maanden na de publicatie van zijn laatste dichtbundel, ‘Een eerlijk zeemansgraf’. Onder het zonnezeil Onder het zonnezeil, verrukt door de wind, Zit ik gelukkig. ’t Noodlot is nukkig, Maar er blijft niets meer dat me aan ’t leven bindt. De vrouwen, vroeger voor eeuwig bemind, Liet ik gelukkig Vroegtijdig achter zonder kind. Ik heb genoeg aan de natuur, Altijd grootmoedig, En aan de stille of stormende oceaan, Eindloos voorspoedig. Een vluchtig avontuur Houdt me even opgetogen: Meeuw, door een golf bewogen, Veilig bevleugeld, toebehorend aan ’t Onmeetlijk, onuitputtelijk azuur.

Zeekoorts Ik moet weer op zee gaan, een goed schip en in ‘t verschiet Een ster om op aan te sturen, anders verlang ik niet. Het rukken van ‘t wiel, ‘t gekraak van het hout, het zeil ertegen, Als de dag aanbreekt over grauwe zee, door een mist van regen.' Want de roep van de rollende branding, brekende op de kust, Dreunt diep in het land in mijn oren en laat mij nergens rust, ‘t Is stil hier, ‘k verlang een stormdag, met witte jagende wolken En hoogopspattend schuim en meeuwen om kronk’lende kolken. Ik ben een gedoemde zwerver, waar moet ik anders heen? Maar gelaten door de wind gaan, weg uit de stad van steen. Geen vrouw, geen haard verwacht mij. Ik blijf ook liever zonder. ‘k Heb genoeg aan een pijp op wacht en een glas in ‘t vooronder.

Jan Slauerhoff aan boord van de ‘Gelria’ - 1928

Schilderij: Martin Heere s.s. Gelria, bouwjaar 1913, op de werf van A. Stephen & Sons, Glasgow. Rederij: Koninklijke Hollandse Lloyd, Amsterdam. In 1951 gesloopt in Venetië. bruto tonnage13808, netto tonnage 8121, lengte 165 m, breedte 20,07m. Voortstuwing 2 Quadruple stoommachines, 2 schroeven, 11000 pk, snelheid 16 mijl.

11


ONS WATER

KNABBELEN AAN WATER De plannen met het Markermeer en het IJmeer

Wat zijn de plannen met ons directe vaarwater het Markermeer en het IJmeer? Welke belangen spelen er allemaal? Wordt er geknabbeld aan dit water aan de rand van de Randstad? Tekst: Michel van Berkum Op weg naar de haven rij ik altijd van het bedrijventerrein De Vaart omhoog de dijk op. Voor mij rolt het beeld van de open hemel naar beneden, tot de horizon van het Markermeer een streep trekt en het water het weidse plaatje invult. Sensatie. Ik hou van de openheid, de rust, de natuur en de cultuurhistorie van dit water, juist in een tijd en in een regio van drukte en verstedelijking. En ik heb er alle ruimte om te varen. Van mij mag het zo blijven. Blijft het zo? Ir. Lely Iedereen weet nog wel dat de plek van onze haven alles te maken heeft met het niet doorgaan van een plan: de

drooglegging van het laatste stuk Zuidelijk IJsselmeer: de Markerwaard. Dit onderdeel van het plan Lely heeft lang gehangen en is pas in de 80er jaren, na protesten en voortschrijdend inzicht in de waarden van het gebied voor natuur en waterberging, definitief van tafel gegaan. Aan deze ingreep danken wij het ruime open water, de wat doelloze Houtribdijk, de kaarsrechte Oostvaardersdijk (in de plannen de oever van het Oostvaardersdiep-kanaal) en de natuurgebieden Oostvaardersplassen en Lepelaarsplassen (in de plannen bestemd als bedrijventerreinen aan het Oostvaardersdiep). Zo kan het gaan met plannen. Het water voor onze haven wordt Markermeer genoemd, een variant op Markerwaard. Historisch vind ik het logischer te spreken van Zuidelijk IJsselmeer. Belangen Terwijl wij er vrolijk rondvaren worden in toenemende mate zorgen èn wensen geuit en plannen gemaakt over het Markermeer en IJmeer. Meerdere belangen spelen daarbij een rol: 1 milieubelangen; 2 waterbelangen; 3 het belang van het behoud van het cultuurhistorische erfgoed; 4 visserijbelangen; 5 randstedelijke belangen: verstedelijking, buitendijks bouwen, verkeer; 6 het belang van de varende recreant. Hoe zit het anno 2009 met die belangen?

12


aalscholver

nonnetje

1 Milieubelangen Varend op het Markermeer zit je boven op een beschermd ecosysteem. Het gehele IJsselmeer is het grootste zoetwaterbekken van Europa met internationaal belangrijke natuur- en vogelwaarden. Dat zegt de Europese Vogel- en habitatrichtlijn. Wij kennen allemaal de aalschovers. Vogelaars weten meer: het Markermeer en IJmeer is de voerbak voor grote aantallen beschermde vogels: kuifeenden, toppereenden, nonnetjes. Die eten de driehoeksmossel, die dus ook beschermd is. Europa schrijft dwingend voor dat het ecosysteem niet achteruit mag gaan. Als er al natuur wordt aangetast, dan moet dat met aantoonbare milieumaatregelen worden gecompenseerd. De bouwers van bijvoorbeeld IJburg hebben daarmee te maken. Slib en het ecosysteem Erg helder is ons vaarwater niet. Dat wordt veroorzaakt doordat er veel te veel slib ronddwarrelt. De grote hoeveelheid slib in het Markermeer wervelt op door de ondiepte en de bekende golfslag. Dit zorgt voor problemen met de waterkwaliteit en het ecosysteem. De (zwemwater)norm van 1 meter doorzicht is niet haalbaar en het is slecht voor waterplanten, vissen en de driehoeksmossel en dus voor de vogels die leven van wat er in het water zit. Het ecosysteem is wat verstoord. We voldoen nu niet aan de Europese richtlijn. Een idee

driehoeksmossel

kuifeend

toppereend

om er wat aan te doen is diepe gaten baggeren op een aantal plaatsen in het Markermeer, waarin het slib dan bezinkt. Een plan voor het slibprobleem is er echter nog niet. 2 Waterbelangen Als je nu van Hoorn naar Enkhuizen vaart zie je dat er wordt gewerkt aan dijkversterking. Door de klimaatverandering neemt het belang van het IJsselmeer voor waterberging toe. De veiligheid van het aangrenzende land vraagt om versterking van de dijken. Delta commissie Daar komt bij dat het IJsselmeer moet kunnen blijven spuien in de Waddenzee, dus met de stijging van de zeespiegel moet het IJsselmeerpeil omhoog. Volgens de Delta commissie (commissie Veerman, september 2008) moet het Noordelijk IJsselmeer liefst 1,5 meter omhoog. De noodzaak is van verschillende kanten betwijfeld. Het Markermeer gaat in de plannen niet mee omhoog. “Duidelijkheid over het peil van het Markermeer biedt een helder perspectief voor de stedelijke ontwikkeling van Amsterdam en Almere”, aldus de commissie. 3 Het behoud van het erfgoed Het Markermeer en het IJmeer hebben landschap-

IJburg 2 IJburg 2 loopt tot voorbij de 'Hoek van 't IJ en zal het historische beeld – veel meer dan IJburg 1 - verstoren. Of IJburg 2 er daadwerkelijk komt zal afhangen van de goedkeuring van de plannen. In 2004 heeft de Raad van State de aanleg tegengehouden wegens onvoldoende natuurcompensatie. Amsterdam probeert het nu opnieuw. Of het nu wel lukt hangt af van de vraag of de milieucompensatie ook werkt: nieuw aangelegde mosselbanken ter vervanging van de mosselbanken die onder het zand verdwijnen. Drie jachthavens zijn uit het plan gehaald, waarmee de verstoring van de vogels wordt beperkt en daarmee de haalbaarheid van het plan vergroot. Voorgenomen start 2012, klaar 2022.

13


ONS WATER

aal

brasem

pelijke en cultuurhistorische waarden: de open, stille, ‘s nachts donkere ruimte, de dijklandschappen en de oude Zuiderzeestadjes. Het behoud hiervan gaat velen ter harte. Zo is een plan om naast de Grashaven in Hoorn een hoge woonflat te bouwen gesneuveld door protesten van inwoners met het argument dat het historische beeld van Hoorn vanaf het water wordt verstoord. 4 Visserijbelangen Vissersschepen zie je helaas steeds minder op het Markerkeer. Aal, baars, snoekbaars, pos, brasem, spiering, blankvoorn en bot, dat zijn de vissen waarop in het IJsselmeergebied wordt gevist, maar het zijn er minder en minder. Om de visstand te redden - en daarmee de visserij - worden al jaren visserijbedrijven gesaneerd, waardoor het aantal vissers gestaag daalt. Er zijn er nu enkele tientallen over. In omvang geen groot belang, cultuurhistorisch een groter belang. 5 Randstedelijke belangen Het IJmeer en Markermeer lijken een aanstekelijke aantrekkingskracht uit te oefenen op de stadsontwikkelaars van Amsterdam en Almere. De plannen van beide steden: • het plan IJburg 2; dit ligt op dit moment ter visie; Amsterdam heeft IJburg 1 al aangelegd;

bot

snoekbaars

baars

spiering

• het plan voor een IJmeerverbinding Amsterdam – Almere; • het plan van de gemeente Almere om buitendijks woningen te bouwen. Buitendijks bouwen Het omstreden punt in de plannen is het buitendijks bouwen. Hier botsen de verschillende belangen op elkaar. Almere wil het water en de stad meer verbinden door te bouwen in het water. Ook zijn er geluiden over een dubbelstad Amsterdam - Almere. Amsterdam heeft het al gedaan en wil verder. Daarmee lever je in op de openheid van de ruimte, op de natuur en op het cultuurhistorische. Het is onomkeerbaar. Recent heeft Staatssecretaris Tineke Netelenbos het buitendijks bouwen een stap verder gebracht door de aanbevelingen van de Delta commissie over te nemen. In de discussie kom je het alternatief tegen: als je graag aan of op het water wil bouwen, maak dan water in Flevoland en bouw daar. In de polder is ruimte genoeg. Ook over de bouw van een brug van Amsterdam naar Almere wordt verschillend gedacht. Voor een spoorverbinding door het IJmeer kom je het alternatief tegen: intensiveer de bestaande spoorlijn over de Hollandse brug. De reistijd is hetzelfde. Als er al gebouwd mag worden in dit beschermde

Masterplan Almere Pampus Deze schets toont een van de drie plannen voor de westhoek van Almere. Er zijn twee binnendijkse plannen en dit plan met buitendijkse bebouwing. Het gaat om voorlopige plannen. Ijburg 2 is ingetekend, de verkeersverbinding door het Ijmeer niet. Voor de kust bij de Blocq is een 'natuurlijke vooroever' ingetekend.

14


gebied, dan moet het bouwen gekoppeld zijn aan natuurcompensatie. Om in 2012 IJburg 2 te mogen bouwen moet ter compensatie 130 ha mosselbank elders worden aangelegd. Amsterdam is nu druk bezig om dat voor elkaar te krijgen. Het nieuwe polderen Een groot aantal organisaties: ministeries, provincies, gemeenten, commissies, milieuorganisaties en randstad-ontwikkelclubs praat steeds meer met elkaar over de toekomst van het Markermeer en het IJmeer. Het nieuwe polderen zou je het kunnen noemen. Het gebied moet worden ontwikkeld, moet in beweging, vindt men. Het moderne streven is: integrale toekomstvisies, integrale plannen en duurzaamheid. Tegelijk aandacht voor alles: stedelijke ontwikkeling, natuur, recreatie, ruimtelijke kwaliteit, economie en veiligheid. Weg met de versnippering, maar met een keerzijde: het lijkt niet langer de vraag of je wel buitendijks moet bouwen, maar op welke wijze je het buitendijks bouwen compenseert met natuurontwikkeling. Dat gaat mij te snel. Er zijn twee los van elkaar staande vragen: moet je buitendijks bouwen? En wat doe je aan de natuurontwikkeling van Markermeer en IJmeer? 6 Het belang van de varende recreant De randstedelijke plannen willen van het water iets nieuws maken. In het plannersjargon “een kwalitatief hoogstaand maritiem woon- en leefmilieu met het IJmeer als interstedelijke baai met eilanden, stranden, boulevards en (jacht)havens, een IJmeerverbinding als belangrijke schakel in de as Schiphol-AmsterdamAlmere-Lelystad”. Willen we daar tussendoor varen, als

Het Markermeer / IJmeer aan het eind van Pampushaven we al onder de brug doorkunnen? Alle plannen zijn nog lang niet definitief. Welke kant het opgaat en of en op welke termijn er daadwerkelijk iets verandert blijft gissen. Duidelijkheid komt het eerst over het plan IJburg 2. Van mij mag het zo blijven Ik ben een warm voorstander van maximaal behoud van de open ruimte van het Markermeer en IJmeer, dus zonder buitendijks bouwen en zonder een brug door het water. In hoeverre aan het open water wordt geknabbeld zal het resultaat zijn van het spel der belangen de komende jaren. Ik ben ervan overtuigd dat met veel creativiteit - en met niet teveel prestiges! - randstedelijke belangen prima kunnen samengaan met het behoud van de open ruimte van Markermeer en IJmeer.

Toekomstplaatje Schets van het Markermeer/IJmeer met IJburg II en Almere pampus met buitendijkse bouw. De Blocq ligt linksboven net buiten beeld. De verkeersverbinding is opgenomen. Gedacht wordt aan een brug voor trein en auto of alleen trein. Uit de nota ‘Almere 2030’ : “Almere krijgt door de opmerkelijke bouw in het water bij Pampus een fraaie uitstraling. Er is ruimte voor opmerkelijke gebouwen waarmee Almere een krachtige positie in de noordelijke Randstad krijgt. Het ecologische systeem in het IJmeer/Markermeer wordt sterk verbeterd door grootschalige investeringen in vooroevers en wetlands.”

15


SCHEEPSTECHNIEK

Rokende motoren, glimmend nieuwe motoren Bij aankoop van ons huidige schip, een Dartsailer 38 motorsailer, was de buitenkant fraai, maar de motor een vraagteken. De legendarische Perkins 4236 is inmiddels net zo oud als de rest van het schip, 28 jaar, en was tevens al een keer gereviseerd. Dit was overigens uitgevoerd bij de Noord Hollandse Motoren Revisie een werkelijk excellent bedrijf, waar ook veel motoren gereviseerd worden van buiten de watersport. De aankoop van het schip werd daarom afhankelijk gemaakt van het werkelijk goed zijn van de motor, in verband met de grote kostenpost bij vervanging door een nieuwe motor. Voelen en luisteren Marco de Bruyn, een motorenspecialist uit Weesp, daarom gevraagd de motor apart te keuren en vooral ook zeer goed (uit) te kijken. Hij keek, voelde, en luisterde. Op mijn vraag of er nog een controle van de oliesamenstelling uitgevoerd moest worden (MAR test zie LOD) en/of een compressietest was het antwoord “kan je doen”, maar naar zijn ervaring kan je met andere handelingen ook wel een goede indruk krijgen. Zo werd een echt koude start uitgevoerd en tot grote ontsteltenis van de vorige eigenaar in de binnenhaven van Medenblik de gashandel van de motor (met werkende schroef) helemaal opengetrokken. De vorige eigenaar was licht panisch, ik diep bezorgd, en stelde maar voor ergens koffie te gaan drinken, dan waren wij tenminste uit de buurt bij eventueel groot onheil. Opvallend en indrukwekkend waren de grijze rookpluimen die uit de uitlaat kwamen, met name bij gas geven. Of dat nu toch niet ernstig was, was mijn laatste poging om ook nog een inbreng in het keuringsproces te krijgen. “Valt waarschijnlijk wel mee” meende de Bruyn. Enfin, na een half uur kijken, voelen, en vooral gas geven (en weer terugnemen) kwam er een waslijst van kleinere zaken die veranderd moesten worden maar volgens

18 16

Tom van Gool

de Bruyn was de motor vrijwel zeker in goede conditie. Rode lap op een stier Ik kon mijn oren niet geloven. De Bruyn vroeg de vorige eigenaar nog fijntjes hoe hij de motor eigenlijk gebruikte. Dit was als een rode lap op een stier voor deze ex- werktuigbouwkundige, de motor werd immers voor het varen altijd zorgvuldig opgewarmd en het meest gebruikte toerental was circa 16-1700 RPM, ver onder het maximum van deze laagtoerige motor (2500 RPM). “Uw motor is waarschijnlijk erg vuil” meende de Bruyn, iets wat de ex-eigenaar zo ongeveer als een buitenaardse opmerking beschouwde. Als echte leek keek en luisterde ik en probeerde mij voor te stellen wat een “vuile motor” nu eigenlijk betekende. De koop werd echter gesloten en al rokend ging het schip naar Weesp, waar de firma de Bruyn zetelt, voor “schoonmaak”. Daar werd de motor tweemaal “geflushed” met een blijkbaar pittig reinigingsmiddel (Forté Motor Flush). Na het verversen van de motorolie werd de motor vervolgens enige tijd vol gas, in zijn werk, aan de steiger beproefd ( waar ik liever ook niet bij wilde zijn…) en inderdaad, het grootste deel van de rookpluimen was verdwenen! Rookarm Zo bleven wij dit seizoen “rookarm”, tot het einde, toen de pluimen weer begonnen te warrelen en mijn eerdere onheilsvisioenen over defecte motoren weer serieus de kop op staken. Wederom werd voor de winterstalling “geflushed” en wederom was volgens de Bruyn de uitstoot van walmen weer grotendeels onder controle en vond hij het zonde om meer geld aan onderzoek van o.a verstuivers uit te geven. Wel gaf hij wederom het dringende advies om tijdens het seizoen twee tot drie maal een kwartier vol gas te geven. Een dieselmotor, zo werd mij verzekerd, moet


'werken'. En de 1500 tot 1600 RPM waarmee ik doorgaans vaar en die het schip een schone vaart van 6.5 knopen geeft, valt niet onder de categorie 'werken'. Mijn argumenten dat ik al het geweld van 80 pk bij 2500 RPM vrijwel nooit nodig heb en het toch ook niet echt goed kan zijn voor de aandrijving e.d. werden weggewimpeld, “de motor moet het kunnen hebben en als de aandrijving het niet volhoudt is die niet goed aangelegd”. Daarbij komt dat deze oudere motoren nu eenmaal sneller vervuilen dan de modernere types. Dus volgend jaar zal het beest onderin zo nu en dan moeten brullen en zullen we zien of de rookpluimen inderdaad wegblijven….. Nieuwe motoren Met de kerstboodschap van de Bruyn dat deze motor zijns inziens nog prima was en nog lang mee kon, was ik weer (even) gerustgesteld. Maar om eens te verkennen hoe het nu zit met de prijzen van nieuwe motoren kan natuurlijk geen kwaad en levert bovendien kopij op voor dit blad. De eisen die ik stelde waren een motor van 75-85 PK, met liefst een laag maximum motortoerental, omdat dit seizoen zeer goed bevallen is. Daarbij natuurlijk de eeuwige graal, van een motor (plus inbouw) voor een redelijke prijs met een zeer goede kwaliteit. De zoektocht leverde interessante resultaten op, waarbij overigens niet alle beschikbare motoren bestudeerd werden. Nieuwe motoren die aan de gestelde eisen voldeden verschillen gemakkelijk zo'n 3000-5000 euro in aanschafprijs (zie figuur, prijzen zijn incl. btw.) Interessant zijn met name de door de firma's zelf gemariniseerde motoren, bijvoorbeeld bij Drinkwaard (Yanmar 4JH4TE, 75 PK, 11.950 euro ) en De JongScheepsmotoren (o.a Mitsubishi S4SDT, 85 PK, 11.250 euro). Van deze laatste is ook de zelfgemariniseerde John Deere (4045 DM, 85 PK) interessant, een zeer robuuste en fraaie motor, die echter wel weer duurder is (15.000 euro). Vetus, die de blokken ook zelf mariniseert, ligt qua prijs wat hoger dan Drinkwaard en De Jong (Vetus VH 4.80, 80 pk, 12500 euro). In hoeverre de kwaliteit van deze zelfgemariniseerde motoren veel verschillen vertonen is mij niet bekend, maar ik meen dat ze elkaar niet veel zullen ontlopen omdat de motorblokken allemaal van zeer grote producenten komen (en ook voor heftrucks

en generatoren gebruikt worden) en de genoemde firma's qua marinisatie zeer veel ervaring hebben. De merken Volvo Penta en Perkins zijn qua prijs duidelijk uitschieters naar boven. Deze motoren zijn af-fabriek gemariniseerd. Hoewel deze motoren, met name de Perkins, vaak legendarisch zijn/worden, betwijfel ik of de forse meerprijs de (vermeende) betere kwaliteit ook daadwerkelijk rechtvaardigt. Inbouwen Een nieuwe motor kopen is één ding, maar inbouwen een ander. Drinkwaard doet dat tot mijn verrassing (bij een aanschaf van een motor van hen) voor ca. 2000-3000 euro. De Jong bouwt ze in eventueel op locatie in. Verder zijn er vele bedrijven die motoren van Vetus en de andere merken inbouwen. Toch is juist de prijs van het inbouwen vaak de echte bottleneck bij deze hele operatie en hier moet dan ook zeer goed op gelet worden. Offertes opvragen is noodzaak en ook goede afspraken t.a.v. onvoorziene uitgaven. Het is aan te bevelen de motor te kopen bij het bedrijf waar u de motor wilt laten inbouwen. De marges op verkoopprijzen van motoren zijn soms niet onaanzienlijk en dit kan meegenomen worden in het bepalen van de totaalprijs (zoals in het voorbeeld van Drinkwaard). Het kan daarbij nuttig zijn om als richtlijn (gunstige) prijzen van motoren bv. van internet, mee te nemen in de onderhandelingen. Tenslotte kwam ik in deze zoektocht naar motoren nog een interessante zaak tegen. Dit betrof het bedrijf French Marine Motors in Engeland, dat op de website allerlei nieuwe motoren met bijbehorende prijzen aanbiedt (in Nederland zijn prijzen van scheepsmotoren behalve bij Drinkwaard en De Jong op internet vrijwel onvindbaar). Bij French Marine Motors kost de genoemde Vetus VH 4.80 inclusief keerkoppeling, 10.304 GBP (incl. VAT) en de Yanmar 4JH4-TE 10.400 GBP (incl. VAT). Zeer interessant is ook de Volkswagen SDI 75-5, 5 cilinder, 75 pk, met keerkoppeling en incl VAT voor 10.000 GBP. Met de oude koers van de GBP was dit een ramp maar met de huidige koers van 1 GBP = 1,1 Euro zijn deze prijzen plotseling zeer interessant. Zo is de kredietcrisis nog ergens goed voor! Sterkte met motoren en onderhoud, en goede kerst en nieuw jaar.

17


PIRATERIJ

Schat, de boot is weg......... De ‘Spirit of steel’ (donkerblauwe romp) temidden van Blocqschepen in Chatham 1995

De ‘Spirit of steel’, een Bavaria 49 van Wim en Fabiën Gort, werd in mei 2008 uit onze haven gestolen. Door hun intensieve aanpak slaagden de eigenaren er in de boot snel terug te krijgen. Een verslag van een ingrijpende ervaring Fabiën Gort Tja, daar sta je dan met je volgepakte karren om de volgende dag te vertrekken voor de Blocq-zeezeiltocht naar Engeland. Ik dacht nog: die maakt een grap, maar helaas, dat was niet zo. We hebben de taken meteen verdeeld. Wim op de club met behulp van leden de politie en alle uitgaande sluizen gebeld. Het ging als een lopend vuurtje en gelukkig hebben vele leden gebeld wanneer ze voor het laatst de Spirit hadden gezien. Uiteindelijk moest deze op maandagnacht zijn gestolen. Ik thuis meteen de verzekeringsagent gebeld. Toen deze in vergadering was meteen Delta Loydd gebeld en de expert gevraagd. Ook hebben we de kinderen gewaarschuwd en die kwamen meteen naar huis. Wat kun je doen? Wat kan je dan samen doen ? Nou, heel veel. Foto's doorsturen naar de verzekering. Teksten samenstellen in drie talen met foto's van het schip en de duidelijk waarneembare kentekens. De kinderen zijn daar reuze handig in en dat scheelt veel tijd. Met de expert/verzekering afgesproken om toch een advertentie te plaatsen in de Telegraaf onder familie berichten. We hadden nog 10 min. om dat te doen voor de zaterdagkrant ! Ondertussen Europa verdeeld met zijn drieën om te

18

bewerken. Wat is internet dan een fantastisch fenomeen. Tevens hoort iedereen de Reeds almanak te hebben. Hierin vind je alle havens van Europa en dan is het werken geblazen. Opbellen, faxen en emailen. We hebben alle havens in Europa aangeschreven. Uiteindelijk had ik zelfs Interpol Warschau in Polen aan de lijn. Daar mochten we de tekst per fax toesturen en die hebben ze vertaald en naar alle havens toegestuurd. Geweldig toch ! Vanaf vrijdagmiddag tot zondag middag hebben we zo vele contacten gelegd.

Duinkerken


Schade Boot gevonden Toen maar eens op zondagavond aan de wijn gegaan en wat denk je….worden we om 11 uur 's avonds opgebeld door de expert dat met 99,9 % zekerheid de boot gevonden is in Duinkerken of all places. Dat hadden we nooit verwacht. Op de advertentie in de Telegraaf is door een Nederlander gebeld naar de expert ! We hebben dit echtpaar later ook gesproken en hopelijk hebben ze de beloning al ontvangen. Naar Frankrijk Meteen de politie in Frankrijk ingeschakeld via een vriend die fantastisch Frans spreekt. Deze werd ook doorverbonden met de Marine die spontaan de haven blokkeerde. Kijk, dat zijn nog eens maatregelen ! Wij zijn met drie man en een vrouw dus in de auto gestapt om 1 uur 's nachts en meteen naar Duinkerken gereden. Daar kwamen we om 5.15 uur aan en door onze vriend wachtte de Officier van Justitie al op ons op het politiebureau. Dit hadden we ook mede te danken aan de Nederlandse Consul die vanuit Parijs de boel op zijn kop zette. DeTina Na de officiële gegevens te hebben uitgewisseld moesten Wim en ik mee naar de haven om op afstand de boot te identificeren. Nou aan de reling konden we duidelijk zien dat het om onze Spirit ging. Hij heette echter nu de Tina en er was een Belgisch registratienummer voor op de boeg geplakt Er waren 3 politieagenten incognito die de boot bewaakten. Om 10 uur gingen ze met een ploeg van 8 man de boot in. Het leek wel een jongensboek. Er was gelukkig niemand aan boord. Toen moesten wij erin om aan te geven of en wat er weg was. De hele boot onder de grafiet voor vingerafdrukken. Alle privé zaken zoals boeken, foto's en manuals waren weg. Ook kleding en verrekijker etc. Flinke schade aan reling en bimini. De tank was leeg en er waren tanks aan boord. Ondanks de relatief korte afstand vanuit Nederland was er dus veel mee gevaren. Na deze inspectie weer terug naar het politiebureau voor de aangifte, na eerst te hebben geluncht waar de eerste al achter zijn bord in slaap viel. We waren

Onderzoek tenslotte al van zondagochtend 7 uur wakker! De aangifte duurde tot half 7 's avonds en toen zijn we weer naar huis gereden . Om 11 uur weer thuis en naar bed. We waren al meer dan 36 uur wakker. Drugshond De dief zou terug komen om de boot op te halen dus we hebben de boot tot donderdag laten liggen ( onder bewaking uiteraard ). Tevens hebben we gevraagd om er een drugshond door te laten gaan voordat Wim de boot mee zou nemen. Je weet maar nooit tenslotte waarvoor de boot is gebruikt. Een hele ervaring Donderdag inderdaad de boot opgehaald en Wim kon zaterdag nog aansluiten met de Engelandtocht wat voor hem heel prettig was. Nu zijn we nog steeds bezig om de boel te laten repareren en dat loopt op zijn eind. Het was een hele ervaring en we zijn er redelijk goed vanaf gekomen. We hebben ons enorm ingezet en zijn zelfs door Delta Loydd gebeld voor adressen van havens voor een andere gestolen boot. We verwachten dat de verzekering alles uitbetaalt. Ook een vergoeding voor de enorme inzet en kosten die wij gemaakt hebben. Tenslotte was dat ongebruikelijk maar ja, dan ken je de familie Gort nog niet…. We willen iedereen bedanken voor de inzet, lieve telefoontjes, emails en alle lieve hulp. Dat we maar in de toekomst gevrijwaard blijven in de haven van deze praktijken.

De drugshond

19


BESTUUR Enige punten uit de Algemene Leden Vergadering Sonja van Meerlant van 15 november 2008 1. Bij de opening van de vergadering wordt door voorzitter Henk Boelaars vastgesteld dat er 89 stemgerechtigden zijn, een goede opkomst. 2. De notulen van 10 november 2007 worden zonder belangrijke wijzigingen goedgekeurd met grote dank aan de notulist, Olga Nefkens. Peter van Valen heeft zich aangemeld als notulist 2008. 3. Bij het jaarverslag zal de CIC om advies en inbreng gevraagd worden. 4. Jaaropstelling besluiten: · Contributie verlaging naar € 170,- per jaar · Passantentarief blijft € 1,· Terugbetaling liggeldinvestering van 5 % naar 15 % · Geen onderzoek naar Blocqark maar handhaven huidige situatie · Liquiditeit vereniging ruim voldoende, 89 aanwezige bedraagt meer dan € 100.000,stemgerechtigden · Begroting geheel goedgekeurd met grote dank aan penningmeester Bart van Roosmalen · INGbank wordt ingeruild voor Rabobank · Ledenadministratie en wachtlijst worden voortaan verzorgd door Piet Hein Isselmann 5. Kascommissie verleent decharge bij monde van voorzitter Kick van Bladeren. De aanbevelingen van de kascommissie heeft de penningmeester opgevolgd en zijn door de vergadering goedgekeurd. De aftredende en vertrekkende Kick van Bladeren wordt bedankt voor zijn vele jaren als actief BvK lid. 6. Peter Bergstein wordt met algemene stemmen als opvolger van Henk Boelaars gekozen. Frits Koehorst bedankt Henk voor zijn voorzitterschap en overhandigt een cadeau als dank voor Henks verdienste. Peter Bergstein zit de vergadering voor. 7. Wijziging statuten ten behoeve van “bijzondere leden” aangenomen bij meerderheid van stemmen. 8. Voorstel Paul ten Brink wijziging Havenreglement bootlengtes afgestemd 9. Haveninstallaties: · De in 2009 wettelijk verplichte vuilwaterafvoerinstallatie zal geïnstalleerd worden, maar is niet operationeel door het ontbreken van een riolering · Bij gemeente wordt aangedrongen op riolering, gesprekken worden voortgezet. · Elektriciteitsvoorziening blijft punt van aandacht, voorstel tot installeren van kabelgootje voor de draden is aangenomen. 10. Commissie werkgroep WiFi wordt ingesteld betreffende WiFi op de haven. 11. Jaarverslag commissies: · Zelfwerkzaamheid: Rijk van Meerlant neemt voorzitterschap van Natascha Kuik over en meldt een enthousiaste opkomst bij het zomer- en Frits Koehorst bedankt Henk voor zijn voorzitterschap en overhandigt een cadeau.

20


winterklaarmaken van de haven.Leden die geen gehoor aan oproep geven worden door Bestuur benaderd. Meer dan 5 keer gewerkt: op het overzichtsbord een zilveren ster. · Interne Communicatie: - Sonja van Meerlant neemt voorzitterschap van Wim Boskeljon over. Frits Koehorst bedankt Wim uitvoerig voor zijn werkzaamheden. - Het wederom fraaie november Blocqschrift ligt gereed dank zij de grote inspanning van de layoutmannen: Michel van Berkum en Jos Werkhoven. DM-Interface van Wiebe Barkey verzorgt gratis de druk. - Er is altijd behoefte aan kopij voorzien van foto's met hoge resolutie. - Oproep voor meer foto's Blocqkalender 2009 - Nieuwe website dankzij Richard van Heyst, die helaas de vereniging verlaat. Richard wordt De nieuwe voorzitter Peter Bergstein (l) naast Bart van Roosmalen bijzonder bedankt voor zijn vele werk. - Webmasters zijn ( en blijven) Gert en Natascha van Kuik, voor de backup zorgt Jos Werkhoven. Jos toont werking nieuwe site. ·Wedstrijdzeilen: - Ron Meijer meldt dat Ton Nefkens de winnaar is met zijn schip Manatee. Ron doet een oproep tot het meedoen aan de wedstrijden op woensdagavond tijdens het zeilseizoen · Exploitatie en Beheer: - Theo Hendriks bedankt de 50 havenmeesters voor hun inzet. Aan passantengeld is dit jaar € 9619,- opgehaald. · Terreinen en Groen: - Karen Nelson introduceert het nieuwe Adoptieplan: leden adopteren een stukje groen op het haventerrein. Er zijn nog enige stukken beschikbaar. Onkruid vormt een groot probleem, nieuwe beplanting wordt aangebracht. · Evenementen: - Wim Holst meldt de Nieuwjaarsreceptie op 10 januari 2009, lezing Grib Files door Ted Jansen op 15 februari 2009, Tochtenpresentatie op 15 maart 2009. Evenementen worden op de Blocqkalender 2009 vermeld. 12. Voor de sluiting worden de vertrekkende Dirk Delsman en zijn vrouw Martha door het shantykoor met een toepasselijke tekst op het clublied toegezongen. 13. De nieuwe voorzitter sluit om 13.30 uur de vergadering .

Dirk Delsman wordt op eigen melodie maar met een toepasselijke tekst toegezongen

21


VERENIGING

Adopteer een stukje Blocq-terrein Karin Nelson U kent misschien wel die reclameslogan: 'Every day low prices, high service'. Een beetje aangepast geldt die ook voor het groen op ons eigen Blocq-terrein: 'Every day low maintenance, high service'. Het streven is om het tuinonderhoud tot een minimum te beperken. Daartoe zijn er het afgelopen jaar in de border voor de Blockhut bottelrozen (rosa rugosa) geplant. Deze 'wilde' roos heeft veel voordelen: neemt genoegen met elke grondsoort, kan goed tegen weer en wind, vraagt weinig onderhoud (alleen snoeien in het voorjaar) en beloont ons het hele seizoen met witte, roze of paarse bloemen en later met rode bottels. Een bijzonder 'zeilvriendelijke' oplossing voor dit perk, dat er nu weer netjes uitziet. Zo willen we proberen het onderhoud te kunnen beperken tot een voorjaars- en najaarsbeurt tijdens de zelfwerkzaamheidsweekends, zoals ook afgelopen november, toen veel leden enthousiast hun 'high

service' hebben verleend. Maar helaas redden we het niet met alleen deze twee weekends. Tijdens het zeilseizoen steekt toch altijd weer het onkruid de kop op. Vandaar dat er op de ALV een plan is gelanceerd.om dit probleem aan te pakken. Het idee is als volgt: u adopteert een stukje Blocqterrein, d.w.z. u kiest een klein stukje border en houdt dat vervolgens onkruidvrij. Het zijn kleine perceeltjes, van een paar vierkante meter, en als u het onkruid niet de kans geeft groot te groeien en zich uit te zaaien, kost het u hooguit 10 minuten per keer, als u toch op de haven bent. Op het schetsje kunt u zien, dat er na afloop van de ALV al meteen enthousiast is ingetekend op de stukjes bloemperk. Er zijn nog een paar plekken zonder sponsor, dus als u zin heeft om mee te doen, mail mij dan even op ackerman2000@zonnet.nl.

Blocqer Joop Smeets (foto rechts) is gekozen in het algemeen bestuur van het waterschap Amstel,Gooi en Vecht. Hij wil zich binnen het kader van verantwoordelijkheden als lid van het algemeen bestuur voor de uitvoerende taken van het waterschap bezig houden met het recreatief gebruik van de oppervlakte wateren binnen het beheersgebied van het waterschap. Wij hopen dat Joop de leden via het Blocqschrift op de hoogte wilt houden van voor onze hobby interessante ontwikkelingen in waterschapsland.

22


VERENIGING Boterletterborrel Het mooie weer lokte vele Blocqers naar de haven. Op het terrein stond menig auto van Blocqers, die even naar hun boot gingen kijken of zelfs gingen zeilen, zoals Harry Vogel. In de Blocqhut werd het gezellig druk. De stukken boterletter gingen erin als boterletter en met negen liter Glühwein werd het banket doorgespoeld. De rode en witte wijn kwam op tafel, Mies nam lekkere borrelhapjes mee, Wim een fles drank en Blocqbeheerder Rijk van Meerlant zorgde voor nootjes en worst. Zomaar een zondagmiddag in de Blocqhut en gezellig was het met bijna 40 aanwezigen. Om alvast te noteren: - Snertborrel Zondag 1 februari 2009 - Lenteborrel Zondag 1 maart 2009 De Blocqhut is geopend vanaf 13 uur.

Clublied uitgebreidl

Blocqkalender 2009l

Bij dit nummer van Blocqschrift ontvang je de Ter gelegenheid van het afscheid van Dirk en Martha Delsman is ons clublied uitgebreid met twee coupletten. Blocqkalender 2009. De kalender is tevens de prijsuitreiking van de fotowedstrijd, die wij hielden om weer verse foto’s voor ons blad te hebben. De deskundige jury had er een Toen ‘k woensdag bij het clubhuis kwam zware dobber aan. Liefst 96 foto’s (van voldoende pixels) Hoorde ‘k van ver een lied stuurden jullie in. Met de criteria kwaliteit, orginaliteit en Het clublied van Dircq Delsman variëteit viel uiteindelijk de keuze op 13 foto’s.

Dat vergeten we niet! Refrein Oh beste Dircq Delsman Wat doe je ons toch aan Een zangkoor zonder trekzak Geen mast meer op de Pavane Oh, whit says du da bunschka baer Klint niet meer zo best Litra mae vee, drengie De diesel doet de rest Refrein Oh beste Dircq Delsman wat doe je ons toch aan een zangkoor zonder trekzak geen mast meer op de Pavane Solo Een slocq op Dircq en Martha....... Allen Obadeea money!!! 23


VROUWENZEILEN

ZW 5-6, maar we wilden toch vertrekken Op zaterdag 6 en zondag 7 september 2008, om 09.00 uur werden wij in de Blocqhut verwacht voor een toelichting en koffie en/of thee. Het weer was niet overweldigend (ZW 5-6) maar we wilden toch vertrekken. Deelnemers waren: Kimkieler (Spirit 32) met schipperse Annelore Roelofs, 'Bootsvrouw' Henriëtte Kwekkeboom en 'matroos 1e klasse ' Ria Banis Level Four (Verl900) met schipperse Ati Floor, 'Bootsvrouw' Tineke Bon en 'matroos 1e klasse ' Tineke Polen

Vertrek plus minus 10.00 uur naar Hoorn. Alleen met 1x gereefd grootzeil uitgevaren. De 2e boot liep snel voor ons uit, het bleek dat zij toch de rolgenua erbij hadden gezet. Wij kwamen omstreeks 13.30 uur aan in Hoorn ( de Verenigingshaven). Afgemeerd achter de eerste boot. Even over tweeën naar de havenmeester die ons moest melden dat wij niet aan de gastensteigers mochten afmeren omdat daar 17 schepen uit Almere Haven werden verwacht. Had wel 2 boxen voor ons maar de 'grootste' box was te klein voor het andere schip. Naar de binnenhaven gevaren en afgemeerd naast een Waarschip 10.10. Iets te laat voor het Museum voor de 20ste Eeuw. Koffie/thee

24

met Hoornse Broeder gedronken en daarna het Museum in. Erg leuk museum met allerlei potten/pannen/steenkolenkachel s uit onze (groot)moeders-tijd. Op de bovenste etage een hele afdeling met Lego en Duitse poppetjes (ben de naam kwijt). Erg leuk om te zien allemaal. Daarna fietsen gehuurd bij het

NS-station en een tocht langs de stadsschouwburg, Westerdijk (tjeetje zeg wat een boel vervelende muggen en dat tegen de wind in!!) en door Hoorn gemaakt. Gestopt bij onze schepen voor een borrel. Dat was weer héél gezellig. Nodige toastjes en witte wijn uiteraard. Het weer was tijdens de fietstocht goed opgeknapt en we hebben lekker in de zon gezeten. Rond 19.00 uur naar het Restaurant 'De Globestrotter' en de fietsen daar geparkeerd. Dat mocht helaas niet en het voorstel van de eigenaar om de fietsen dan maar in 'een steegje' te zetten wimpelden wij af omdat fietsen een zeer gewild artikel voor diefstal zijn. De fietsen weer teruggebracht naar het station en te voet weer terug naar het restaurant. Achter in het restaurant had men een tafel voor 8 personen opgesteld. Helaas waren wij maar met z'n 6en en moesten we melden dat een derde boot niet kon uitvaren. Enige flessen wijn verorberd. Het menu was een

keuze menu uit diverse landen in de wereld. Ik koos voor een Belgisch vóórgerecht en Marrokaans (vis) hoofdgerecht. Iedereen kon haar eigen keuze maken. Cappucino toe. Fantastische keuze zei mijn gezelschap. Rond 22.30 weer naar de boot. Of we nog wat wilden drinken? Neen zeiden wij , we gaan te kooi. De dames hebben héérlijk geslapen. Ik echter niet, alleen 'gerust'. Vóór 10.00 uur ontbeten omdat het Waarschip omstreeks 10.00 uur de haven wilde verlaten naar Den Oever. Buurman nogmaals gevraagd hoe laat het vertrek zou zijn? Boot ging niet weg vanwege het weer.

(Wind was ZO later ZW 6. Veel bewolking en regelmatig regen). Wij moesten vertrekken en met een tweede rif in het grootzeil plus motor bij zijn wij naar de BVK gevaren. Uiteraard waren wij weer later in de haven dan het 2e schip. (Dat bleek ook wederom de rolgenua gevoerd te hebben plus 2e rif grootzeil) Tot slot borrel in het clubhuis. Iedereen dik tevreden. Men vond het een fantastische tocht.


WHAT’S IN A NAME tekst: Cora van Diest

zeker met licht weer. Helemaal zelf afbouwen en helemaal naar onze eigen ideeën Met alle goede dingen uit de Alchemist en alle, naar ons idee, minder goede dingen op een goed manier opgelost. We bestelden het casco van een F en F 1100. Een lege

Hoe het komt dat onze boot Zahir heet Nu dat komt zo; Zahir is letterlijk de opvolger van de Alchemist. Zo heette onze vorige boot namelijk. Maar De Zahir is ook de titel van het boek van Paulo Coelho en dit boek is de opvolger van het boek De Alchemist ook van Paulo Coelho. Hoe zit het nu? Ons vorige schip een Parker 31 met hefkiel. Het schip heette de “Alchemist” en hebben we gekocht van een apotheker, vandaar de naam. Een alchemist is niet alleen een chemicus maar ook een alleskunner. En die naam past wel heel goed bij Willem. We hadden namelijk een ligplaats in Spakenburg maar konden niet onder de Hollandse- en Stichtsebrug door waarop Willem de mast boven het dek doorzaagde en strijkbaar maakte. Het geheel ging naar beneden met een “knopje”. Dit was weliswaar aangesloten op een elektrische trailerlier, maar toch, het werkte door een druk op de knop. Een vriend van ons riep vol ongeloof: “Dit lijkt Thunderbirds wel”. Dan was er nog het probleem van de vleugel, die dwars onder de kiel bevestigd was. Wanneer je dan op het Eemmeer en Gooimeer een beetje scheef ging, ging de vleugel door de bagger. Gewoon, 900 kg., eronder vandaan gehaald dus, een mal gemaakt en omgesmolten tot een mooie torpedo. Die naam Alchemist was dus zo gek nog niet. Na 8 jaar met veel plezier met de Alchemist te hebben gevaren begon het te kriebelen. Een aantal dingen van de Alchemist bevielen ons heel goed maar er waren ook een aantal dingen die ons minder goed bevielen. Bovendien waren er inmiddels een aantal dingen aan vervanging toe. De grootste ergernis van Willem was wel dat de Alchemist met licht weer niet vooruit kwam. Sterker nog, in een wedstrijd zijn we wel eens achteruit gegaan. En dat was niet op stromend water! Dan ga je nadenken, praten, afwegen, overwegen, dromen, rekenen, uitzoeken, bekijken, nog meer uitzoeken, meten, weer overwegen, nog meer praten, weer rekenen. En uiteindelijk hak je de knoop door en bestel je een casco. Nog één keer een nieuw schip, iets groter, iets meer bergruimte en vooral een beetje sneller,

Zahir plastic bak. De bouwer zaagde de ingang eruit toen het geheel al op de vrachtwagen lag. Het casco werd naast het huis geplaatst en Willem kon aan de slag. Om te beginnen het geheel waterpas zetten. Dit duurde al een week. Avond na avond, weekend na weekend was Willem aan het werk. Alle andere dingen gingen op een laag pitje en heel langzaam vorderde het. Gelukkig hadden we de eerste 2 zomers de Alchemist nog en konden we daarmee op vakantie zodat de ontwenningsverschijnselen niet te heftig werden. Zeilen is immers een ongeneeslijk virus. Dit was fijn maar gaf ook extra werk. Het gaf een stuk rust toen de Alchemist verkocht was en we ons helemaal konden richten op die plastic bak naast het huis wat heel langzaam op een boot begon te lijken. Ramen erin, beslag erop, preekstoel gemonteerd, uitschuifbare boegspriet gemaakt en de F en F strepen er op geschilderd. En dan heb ik het alleen nog maar over een “paar” dingen die aan de buitenkant zichtbaar waren. Binnen werd een kielkast gemaakt, spanten en schotten ingelamineerd, met epoxy. Heel veel epoxy. En daar werd Willem allergisch voor en die allergie werd steeds erger en erger. Willem voelde zich eigenlijk aldoor beroerd. Het vorderde maar begon ook op te breken. In die periode kocht ik het nieuwe boek van Paulo Coelho; De Zahir. Een prachtig spiritueel boek. Voorin het boek staat: Zahir is Arabisch en betekent: zichtbaar, aanwezig, onmogelijk om onopgemerkt te blijven. Iets wat of iemand die, wanneer we ermee in contact komen, langzaam beslag legt op onze gedachten zodat we ons uiteindelijk op niets anders meer kunnen concentreren. Dit kan men zien als heiligheid, of waanzin. Hier viel het voor ons op zijn plek. Ons nieuwe schip moest Zahir heten. Het waren heftige jaren waarin alles om de boot draaide. Maar het is gelukt. De boot is zover klaar (wanneer is een boot helemaal klaar?), we varen, we genieten en het schip is datgene dat we voor ogen hadden. Achteraf zeggen we tegen elkaar, als we het van te voren allemaal hadden geweten…….waanzin! Maar het is helemaal naar onze zin, een fijn schip, niet echt heiligheid maar wel vrijheid!

23 25


FAVORIETE LIGPLAATS Oproep: iedere Blocqer heeft wel een favoriete ligplaats in de buurt . Stuur je bijdrage aan deze rubriek naar redactie@blocq.nl. Dat gaat heel eenvoudig: beantwoord de vijf W’s en voeg een foto toe.

Het IJsseloog digend zijn. Je kan er prachtige luchten zien en ’s avonds van de lichtjes op het land genieten.

Wanneer? Alle seizoenen kan je er ankeren. In de zomermaanden bij warm weer zal het drukker zijn met ankeraars. Je zult dan zeker het plezier van kinderen horen. Een prachtige plek om neer te strijken wanneer je slecht weer wilt afwachten of geen zin hebt om naar een haven te gaan.

Waar? Midden In het Ketelmeer tussen Zuid- en Noord – Flevoland. Ten noorden van de aanvaarroute voor de IJssel. Ten zuiden van Schokkerhaven. Het is van noord naar zuid (of andersom) een doorgang door het eiland dat is ontstaan rondom het slibdepot : het IJsseloog.

Waarom moeten we daarheen? Omdat het verwonderlijk is dat rondom de opslag van rivierslib de natuur zich aanpast en het geheel wordt geïntegreerd in de flora en fauna.

Wat verder nog? Het is geschikt voor diepe en ondiepe schepen. Er zijn havens zeer dichtbij en je kunt in Schokkerhaven heerlijk eten. Je kunt er goed uitslapen en in alle rust genieten van je koffie, biertje of wijn .

Wie geeft ons deze tip? Peter en Marianne van Kralingen, ”Schuttevaer”, een Rival 34.

Wat is er te doen? Het is een prachtig ankergebied. Het is er meestal rustig en soms een gering aantal mede ankeraars. De faciliteiten van een haven zijn niet aanwezig, maar wel de faciliteit van goede ankergrond, beschutting voor de meeste winden, veel rust en geen liggeld. Je kunt er met een roeibootje rondvaren en op ondiepere plaatsen kijken en rond het eiland roeien. Ook is het water van die kwaliteit dat je er goed kan zwemmen. Tevens is het heerlijk om vanuit je kuip te genieten van de honderden watervogels. Ook de (boom)vogels ontbreken niet en het geluid daarvan kan overwel-

26

De Schuttevaer voor anker in het IJsseloog


COLUMN BULLE TALIE

Meten is weten?

Windkracht 11 in het Blocqschrift zakboekje op wat die omschrijvingen nu betekenen in harde euro’s. Het KNMI doet hier ook aan mee en daar wil ik het nu over hebben. Windkracht 4 is matige wind, windkracht 5 is “vrij krachtig”, 6 is “krachtig”, 7 is “hard” etcetera. Ik vind dat volledig ondoorzichtig en moet ook altijd weer nadenken: is “vrij krachtig” nu harder dan gewoon “krachtig” of niet? Bij temperaturen doen ze het soms ook, vooral bij vorst. “Matige vorst” zegt me helemaal niets! Het woord “matig” betekent voor de een ook heel iets anders dan voor de ander. Als je de temperatuur zélf noemt is er geen misverstand mogelijk. En het is helemaal niet eng of wiskundig.

Geweldig zo’n Blocqhut (wie zit er nu te wachten op een Blocqark??) ! Of er nu een weercursus wordt gehouden of een palaver, uiteindelijk eindigt elke ontmoeting met verenigingsleden toch altijd in het elkaar aftroeven in stoere zeilverhalen. “Alleen de stormfok was nog heel en er woei inmiddels een orkaan!” De toenemende golfhoogte houdt gelijke tred met het aantal genuttigde Beerenburgjes. Maar….en …iets stoort me aan deze verhalen. Ze zijn niet exact. Want waar hebben we het precies over….. Vandaar dat ik in dit stukje maar eens met wat woeste getallen wil smijten. Laten we even teruggaan naar de middelbare school. Ik had economie gekozen uit interesse voor “de wereld van het geld”. Het vak was ook bij enkele “echte alpha’s” in trek. Zodra de leraar een grafiekje op het bord tekende (de S-curve of iets anders schematisch), vielen deze alpha’s direct van hun stoel: “Aargh! Wiskunde!” Elke grafiek was wiskunde en getallen waren op zijn minst verdacht. Het fnuikende is nu net dat juist alpha’s vaak in het communicatievak terecht komen. En dan gaat het mis. Om niet te zeggen: dan wordt het gevaarlijk! Enige uitleg. Het meer taalkundig aangelegde deel van de mensheid redeneert als volgt: “Getallen zijn moeilijk. Wij hebben er heel lang over moeten doen om er mee om te gaan, laten we de gewone mensen maar zoveel mogelijk daarvoor afschermen”. Voorbeelden? Neem “de schaal van Mock”, toevallig ook iets economisch. Deze is in het leven geroepen om de winstverwachtingen van bedrijven te communiceren. Niet onbelangrijk in deze barre economische tijden. Een “duidelijke stijging” betekent dan 7 tot 12% meer winst. Een “belangrijke stijging” is 12 tot 20%. Enzovoort. Te gek voor woorden: je rekent je suf op getallen, die getallen vertaal je in een omschrijving, die communiceer je, en vervolgens zoekt iedereen in zijn

Critici zullen de schaal van Beaufort overigens ook als “niet exact” beschouwen, zij spreken liever over wind in termen van knopen, meters per seconde of kilometers per uur. Niet verwonderlijk, want de schaal van Beaufort is van verdachte komaf. Ook Sir Francis Beaufort (wiens naam overigens waarschijnlijk als “boofrt” uitgesproken zal zijn geweest, want het was een Brit) gebruikte namelijk omschrijvingen. Hij was vooral geïnteresseerd in het effect van de wind en niet de werkelijke snelheid. De toepassing was in eerste instantie (1805) militair: de krachten werden omschreven in termen als: “bij deze windkracht kun je op een oorlogsschip nog net met vol zeil varen”. De omschrijvingen zijn voor de hanteerbaarheid vertaald naar krachten 1 tot en met 12 en in 1926 (pas!) zijn daar ook “echte” windsnelheden aan gekoppeld. Er is eens een onderzoek geweest naar het gebruik van aanduidingen als “vaak”, “soms”, “bijna nooit” en dergelijke. Daaruit bleek dat iedereen daar zo zijn eigen betekenis aan geeft. Als de dokter zegt: “u moet regelmatig aan sport doen”, zou je je voor kunnen nemen om ieder jaar een fietstochtje te maken: dat is immers ook regelmatig. Hieruit blijkt wel dat we zulke vage aanduidingen echt moeten vermijden. Geen navigator roept toch naar de stuurman: “stuur maar behoorlijk noordelijk, want de stroom is vrij krachtig in een matig westelijke richting”. Gaat allemaal niet werken. Moraal van dit verhaal Blocqers: graag man en paard in de Blocqschrift-verhalen. Geen geouwehoer er om heen. Geef mij getallen dan kan ik zelf de stoerheid van de tocht inschatten. Dat die gescheurde fok gewoon is gekomen omdat ie versleten was bijvoorbeeld en dat die man-overboord viel omdat er niet werd opgelet bij blakte. Of eh…. worden de verhalen dan ineens niet meer de moeite van het optekenen waardJ ?

27


Winter in de polder met een klein zonnetje, Marianne van Kralingen; de vaart achter de sluis van De Blocq. Een van de inzendingen voor de fotowedstrijd en de Blocqkalender 2009.

Het Blocqschrift wordt gedrukt door:

Januari 2009 web