Issuu on Google+

jaargang 1 nr. 3 december 2006

Blad voor amateurkunst in Groningen

1


in dit nummer

Redactioneel

1

Oost-Groninger Wereldmuziek ien de klaai

2

Love Boat in een hotel in de jaren twintig

5

Grote Finale

6

interview met Jaap Dijkstra

8

moordzaken in appingedam

10

Schooltoneel en jeugdtheateropleidingen

13

Links

15

De kerk als theater

16

fotoreportage opening kolder & Ko

18

waar was je al die avonden, vertel ...

20

Waar kan ik informatie vinden over voorstellingen en manifestaties? In ‘Blick’ is geen agenda opgenomen. Voor informatie over voorstellingen, uitvoeringen en manifestaties in stad en provincie kunt u terecht op verschillende websites. Enkele belangrijke zijn: de site van ‘Blick’ www.blickmagazine.nl de site van het Groninger Centrum voor Amateurtheater: www.gca-nvagroningen.nl de site van Kolder & Ko: www.kolderenko.nl De site van 050 Uitmagazine Groningen: www.groningeruitburo.nl

Colofon Blick is het blad voor amateurkunst in Groningen en verschijnt zes keer per jaar. Het is een gezamenlijke uitgave van De Theaterwerkplaats De Prins van Groningen, de Regionale Cultuurplannen (samenwerking provincie Groningen en 22 Groninger gemeenten), het Gronings Centrum voor Amateurtheater, Kolder & Ko Redactieadres De Theaterwerkplaats, t.a.v. redactie Blick (Hans Sissingh), Noorderbuitensingel 11, 9717 KK Groningen Tel. 050- 8507159 e-mail info@blickmagazine.nl website www.blickmagazine.nl Redactie Jan Boland (hoofdredacteur), Jan Dol, Gradus de Groot, Ben Smit, Barbara Vonk Bureauredactie Hans Sissingh Medewerkers aan dit nummer Fleur Faber, Ellen van der Graaf, Elisa Noordermeer, Nynke Oele, Popko Oostinga, Tim Smid, Clare Tolsma Grafische Vormgeving Jos Hendrix Druk Scholma Druk BV Oplage 2500 Losse nummers te verkrijgen bij Hans Sissingh (zie redactieadres) Het volgende nummer verschijnt februari 2007 Kopij voor 29 januari 2007 Kopij/nieuws/persberichten/mededelingen t.a.v. Hans Sissingh (zie redactieadres) Overname van artikelen met bronvermelding is toegestaan Foto voorpagina Opening Kolder & Ko; Fleur Faber Foto achterpagina Wonder van de Noordelingen; Fleur Faber


Over andere kunstuitingen gesproken. Hebt u ooit geweten dat ze in Oost-Groningen wereldmuziek maken en wat dacht u van een musical die op stapel staat in de stad?

We schreven het al in het vorige nummer. Amateurtheater is zeer belangrijk in ‘Blick’, maar het gaat ook over de integratie van theater en andere kunstuitingen en over cultuur in de ruimste zin des woords in onze regio. Dat zijn de pijlers waarop het blad voorlopig rust. Wellicht wordt dat fundament op den duur nog verstevigd. Daarom in dit nummer aandacht voor ‘zuiver’ theater in de vorm van een verslag over een repetitie, een bespreking van een festival en een interview met jongeren die toneel spelen. Over andere kunstuitingen gesproken. Hebt u ooit geweten dat ze in Oost-Groningen wereldmuziek maken en wat dacht u van een musical die op stapel staat in de stad? Integratie volop in onze column: een kameropera, een muziektheaterstuk en een mime-voorstelling. En alsof dat nog niet genoeg is ,vormt de Martinikerk het decor voor een wel heel aparte voorstelling. Cultuurbeleid krijgt aandacht in een vraaggesprek met de nieuwe wethouder van cultuur in de stad, die een warm pleitbezorger blijkt te zijn voor amateurkunst in stad en samenleving. Zo hoort het ook. Al met al is de inhoud een goede weerspiegeling van de variatie waar ‘Blick’ voor staat.

Het tweede nummer ging vergezeld van een brief met het verzoek u voor een gering bedrag te abonneren op dit blad. Inmiddels heeft een behoorlijk aantal (zowel verenigingen als individuele personen) zich aangemeld, maar we hopen dat er nog velen zullen volgen. U kunt zich abonneren via onze website of ons telefoonnummer (zie hiervoor het colofon). We ontvingen enkele reacties op de elektronische agenda die op onze website is te vinden. Deze is niet up to date, zo meldde men ons. Technische problemen waren de oorzaak van dit manco. Inmiddels is de juiste software beschikbaar en we zorgen ervoor dat de agenda regelmatig bijgewerkt wordt. Maar… we hebben uw hulp daarbij hard nodig. Wilt u daarom uw activiteit, voorstelling enzovoorts bij u in de buurt of van uw vereniging vroegtijdig naar ons mailen of doorbellen. Op die manier heeft iedereen steeds een actueel overzicht van alle activiteiten op het terrein van de amateurkunst in de ruimste zin in stad en provincie. Dat is in het belang van uitvoerders en toeschouwers, dus ons aller belang. De redactie

1


roninger Wereldmuziek ien de klaai Oost-Groninger Wereldmuziek ien de klaa Van koormuziek tot blues en van new age tot feestgedruis

Oost-Groninger Wereldmuziek ien de klaai

2

“Kijk, dat is dus klei!” We zijn aan het eind van een betonpad dat diep het land invoert, en voor ons ligt een woeste onbegaanbare modderpoel met in de brede trekkersporen een dikke laag water. Rondom ons de uitgestrekte akkers van het Oldambt, waar de wintertarwe zich voorzichtig bovenuit worstelt. “Als je op de klei woont, dan gedraag je je anders dan op zandgrond. Over de stad zal ik het maar helemaal niet hebben. Dat andere gedrag vormt de mensen, iets wat je weer terugvindt in de taal. Weet je dat we in Oost-Groningen vier verschillende talen spreken? Allemaal ontstaan vanuit het landschap! Veenkoloniaals, Westerwolds, en hier in Nieuw Scheemda zitten we bij de grens tussen het KleiOldambtst en het Wold-Oldambtst. Tot hier kwam de Dollard namelijk.” Uniek gebied

Aan het woord is Hero Wouters, een van de initiatiefnemers van het project Oost-Groninger Wereldmuziek. Dat er muziek gemaakt wordt in Oost-Groningen wist ik, maar wereldmuziek?! Daarbij denk je toch eerder aan muziek uit Afrika of Zuid-Amerika? “Vergeet niet dat Oost-Groningen een uniek gebied is!” grijnst Hero. “Uniek door de landschappen en de bewoners, dat vind je nergens anders in de wereld. De term wereldmuziek wil zeggen, dat je kunt horen waar het vandaan komt, dat de muziek zo kenmerkend is dat zij alleen op één bepaalde plek in de wereld had kunnen ontstaan. In dit geval hebben we de zaken eens omgedraaid: als een gebied zo bijzonder is, dan moet de muziek die er gemaakt wordt deze eigenheid laten horen. Naar die muzikale kenmerken zijn we op zoek!” Samenwerking amateurs en professionals

Het project Oost-Groninger wereldmuziek is mogelijk gemaakt door het provinciale initiatief om Creatieve Netwerken te ontwikkelen. Doel van deze netwerken is het versterken van organisatorische vermogens in de regio, het opzetten van (kleinere en grotere) projecten en het stimuleren van amateur-kunstenaars. Naast een bijdrage van de Provincie wordt dit project geldelijk ondersteund door het Prins Bernhard Cultuurfonds, het VSB Fonds en het Fonds voor Amateur- en Podiumkunsten. Vooral dit laatste is opmerkelijk, omdat het FAPK normaal geen regionale projecten subsidieert. In dit geval werd een uitzondering gemaakt mede omdat het project Oost-Groninger Wereldmuziek een “voorbeeldfunctie zou kunnen hebben voor andere regio’s”. Eén van de doelen van het project is om amateurs en professionals op een dusdanige manier te laten samenwerken, dat zij elkaars krachten optimaal kunnen gebruiken. Hero: “Amateurs kennen een vrijheid die bij profs vaak ontbreekt. Ze werken zogezegd niet met het mes op de keel. En juist dat vrije en speelse karakter is interessant. Profs zijn wat harder in het kiezen voor kwaliteit, dat vormt een mooie mix. Het is trouwens niet

Foto’s; Bianca Holst


ai Oost-Groninger Wereldmuziek ien de klaai Oost-Groninger Wereldmuziek ie

altijd mogelijk om een scheidslijn te trekken: er doen mensen mee die al hun leven lang in de muziek zitten en in drie bands spelen. Dat ze daarnaast nog een baan hebben valt haast niet meer op!” Landschap als inspiratiebron

De zoektocht naar de wereldmuziek uit Oost-Groningen zal resulteren in een cd, met in het cd-boekje teksten en gedichten in het Grunnegers, foto’s en zelfs routebeschrijvingen. Het is namelijk de bedoeling dat er door de deelnemende musici composities gemaakt worden waarbij het landschap rechtstreeks als inspiratiebron wordt gebruikt. Het moet een bijzondere ervaring zijn om deze muziek via je discman ‘ter plekke’ te beluisteren! Hoe ver is het project? Hero: “Er zijn mensen bezig met componeren, en er komen Grunniger teksten binnen die soms ook door de muzikanten weer gebruikt worden. Maar we willen een zo breed mogelijke basis. Per slot kun je de regionale kenmerken in een heleboel soorten muziek vinden, van koormuziek tot blues tot new age tot feestgedruis. Verder zoeken we fotografen, schrievers ien ‘t Grunnegers, vormgevers en organisatoren. Dus voor iedereen met een hart voor de Oost-Groninger eigenheid: kijk op de website of bel even!” We zien uit over het land, dat zich in de verte in een dunne mist oplost. Het is alsof de omringende stilte ruimte in mijn hoofd maakt voor andere dingen. Vanuit het niets hoor ik muziek ontstaan. Oost-Groninger wereldmuziek. Popko Oostinga

Kijk voor meer informatie op de website www.oostgroningerwereldmuziek.nl

3


TINE CLEVERING-MEIJER PRIJS Het Prins Bernard Cultuurfonds steunt initiatieven op het gebied van kunst, cultuur en natuurbehoud. Om de amateurkunst te stimuleren heeft het Prins Bernard Fonds een speciale prijs ingesteld, genaamd de Tine Clevering-Meijer Prijs

4

Het gaat om een aanmoedigingsprijs die ieder jaar wordt uitgereikt op een van de gebieden waarin het fonds actief is: letteren – beeldende kunst – muziek – theater – natuurbehoud – geschiedenis. Dit jaar is gekozen voor de categorie Theater. In het bijzonder: jeugdtheater In verband met het bijzondere karakter van deze categorie is er voor gekozen om een Festival Jeugdtheater te organiseren in een van de mooiste schouwburgen van onze provincie. Onderdeel van het festival is een workshop die aangeboden wordt aan alle docenten, regisseurs en begeleiders van jeugdtheaterscholen en jeugdtheatergroepen in de provincie. Voor deze workshop nodigen we een landelijk bekende theatermaker uit. Het Festival vindt plaats op 28 of 29 april 2007. Het fonds nodigt alle groepen en scholen die zich bezig houden met jeugdtheater uit, om een een plan voor een voorstelling, een proeve, een presentatie in te dienen. Uit de plannen zullen 6 voorstellingen worden geselekteerd die zich dan presenteren op de avond van het festival. Een deskundige jury zal aan de eind van de avond 3 nominaties bekend maken, waarna op 21 mei de prijs voor de beste voorstelling zal worden uitgereikt door de heer Hans Alders, commissaris van de Koningin. De prijs bestaat uit een beeld van de kunstenaar Eddie Roos en een bedrag van € 2.500.—

Inzendingen moeten voor 15 januari 2007 in het bezit zijn van het Prins Bernard Cultuurfonds, Postbus 610, 9700AP Groningen. Nadere informatie is te verkrijgen bij de heer Rein de Vries, 050 3164913 of rein.de.vries@provinciegroningen.nl


ve Boat in een hotel in de jaren twintig Love Boat in een hotel in de jaren twinti Van operette naar modern muziektheater  

Love Boat in een hotel in de jaren twintig

Grote inzet

In een loods op industrieterrein De Hoogte wordt hard gewerkt aan de nieuwste voorstelling van GOOVMuziektheater. Voorin wordt gezaagd en geschuurd aan het decor, terwijl verderop in het gebouw een muzikale doorloop wordt gehouden. Op nog weer een andere plek studeert men de danspassen in voor de voorstelling . “I want to go to Hollywood”, klinkt er uit de speakers, terwijl de danseressen een wc-borstel ritmisch op de muziek meebewegen. Een  baron verklaart de liefde aan een dame, maar die vindt hem te jong. Het is woensdagavond, de avond waarop de solisten van GOOV repeteren. Op vrijdagavond repeteert de hele vereniging. GOOV, dat oorspronkelijk stond voor Groninger Opera- en Operette Vereniging, bestaat al bijna 80 jaar en stelt zich ten doel muziektheater toegankelijk te maken voor een groot publiek. Aanvankelijk bracht de vereniging vooral opera en operette op de planken, maar de laatste jaren legt GOOV zich meer toe op musicals. Grand Hotel

‘Grand Hotel’ van GOOVMuziektheater is op 28, 29 en 30 december te zien in de Stadsschouwburg in Groningen.

 Op 28 december gaat hun nieuwste stuk ‘Grand Hotel’ in première in de Stadsschouwburg. ‘Grand Hotel’ speelt zich eind jaren twintig af in Berlijn.  Het duurste hotel van Europa is het ideale decor voor liefdesperikelen. “Eigenlijk is het één grote soap”, zegt Eric Meier, een van de leden van GOOV. “Niets is wat het lijkt in ‘Grand Hotel’. De rijke baron heeft eigenlijk geen cent te makken en Flämmchen, de secretaresse is lang niet zo onschuldig als ze lijkt. Er zijn allerlei verhaallijnen die op het eind bij elkaar komen. Of het nou om het arme personeel of om de rijke gasten gaat, allemaal hebben ze dromen die ze willen verwezenlijken. De levens van arm en rijk raken met elkaar verstrengeld. Het is kiezen tussen geld of de liefde.” Love Boat in de jaren twintig, zou je kunnen zeggen.   Hoge eisen

Het unieke aan GOOV is dat de leden van de vereniging alles zelf doen: ze maken de decors, de kostuums en zorgen zelf voor de PR en sponsoring. Hoewel het een amateurvereniging is, worden er hoge eisen aan de leden gesteld. Voordat iemand lid kan worden van de vereniging is er eerst een zang- en dansauditie. Er is zelfs een wachtlijst voor nieuwe leden. Drie jaar geleden bij het 75-jarig bestaan kreeg GOOV voor zijn kwaliteiten in het amateurtheater een koninklijke erepenning. Jaarlijks zoekt het artistiek team van de vereniging een stuk uit. Voorwaarde is dat er een groot aantal personen kan meespelen en dat er ruimte is voor een orkest. GOOV heeft 45 leden en er moeten zo veel mogelijk mensen kunnen meedoen.  De voorkeur ligt bij een stuk dat nog niet eerder in Nederland is vertoond. “We kozen voor ‘Grand Hotel’, omdat er zo veel verschillende soorten muziek in zitten”, vertelt Eric Meier. “Er zitten mooie personages in het stuk, die een emotionele ontwikkeling doormaken. Het eindigt in een dramatische apotheose, die ik natuurlijk nog niet ga verklappen.” Tim Smid

5


le Grote Finale Grote Finale Grote Finale Grote Finale Grote Finale Grote Fina jury’s hebben het altijd zwaar

Grote Finale Eenakterfestival 18-11-2006 Van Beresteyn - Veendam

Wat heerlijk is dat toch. Een programma met vier geselecteerde eenakters in een prachtige, zeer goed gevulde theaterzaal. Je zou, als amateurspeler, toch onmiddellijk al je andere hobby’s terzijde schuiven om je geheel en al op het toneelspelen te storten. Dan maak je misschien kans om volgend jaar ook te worden geselecteerd… Vier eenakters, totaal verschillend.

6

Het begon met een absurd stuk. ‘Vissen’, door Speelus uit Groningen, onder regie van Gradus de Groot. Teksten die niet overeenkomen met het beeld en beelden die niet overeenkomen met je verwachting. Gesprekken die over niets gaan door mensen die niets met elkaar lijken te hebben, maar elkaar ‘gebruiken’ om gespreksstof te houden. Is dat nu zo? Het is moeilijk iets zinnigs van dit stuk te zeggen, maar het was wel erg leuk om naar te kijken. Een stuk om vrolijk van te worden. Praedinius uit Winsum speelde ‘Ratten’, onder regie van Peter van Kruining. Een heel ander stuk. Duidelijk herkenbare personages die onder verschillende voorwendsels lijken te zijn samengebracht. Er zit veel spanning in het stuk, echt ‘een’ Agatha Christie. Als kijker vraag je je ook af wat er aan de hand is, wie wat heeft gedaan en waarom. Er wordt ook goed gebruik gemaakt van muziek. Na de pauze speelde MMC de Compagnieën ‘Elke seconde telt’, onder coaching van Saskia Jeulink. Een goed openingsbeeld en –geluid. Duidelijk een begrafenis. Een niet alledaags onderwerp voor een eenakter. Het gaat ook niet over de begrafenis, maar over een gebeurtenis in het leven van de twee zussen/hoofdpersonen. De derde zus is als kind verdronken in bad, in aanwezigheid van de andere twee. Het ene zusje is wat ‘raar’, autistisch en erg goed met cijfers. De andere lijkt alles onder controle te hebben, maar heeft dat uiteindelijk helemaal niet. Er wordt gebruik gemaakt van kinderstemmen op band, hetgeen mooi in de teksten wordt verweven. PH2 uit Groningen speelde ‘Doordraaien’, onder regie van Henk Veenstra. Weer heel iets anders. Een kledingzaak wordt gedreven door een verschrikkelijk uitziend echtpaar. De klant die iets wil kopen krijgt alle hoeken van de winkel te zien gedurende de echtelijke twist. Goed fysiek spel van de spelers, je krijgt medelijden met de klant, die alleen maar een nieuw colbert wilde kopen. De jury had een zware taak. Dat is een standaard zin, jury’s hebben het altijd zwaar. Appels en peren vergelijken is lastig, maar eenakters vergelijken lijkt mij persoonlijk veel ingewikkelder. Ik kijk gewoon en vind het leuk, of (soms) iets minder. Ik laat me verrassen en vind het vaak moeilijk iets zinnigs over een stuk te zeggen. Bertine Beugels, de voorzitter van de jury, wist echter een heleboel zinnigs te zeggen over de stukken. Ze gaf nog wat ‘tips en tops’ voordat ze de prijs overhandigde.


ale Grote Finale Grote Finale Grote Finale Grote Finale Grote Finale Grote Fin

Doordraaien door PH2,Groningen Vissen door Speelus, Groningen En die prijs ging dit keer naar MMC de Compagnieën. Naast de prijs was er een enorm applaus en mooie bloemen. Ook de andere deelnemers kregen bloemen, er waren ook zeker geen verliezers. Volgend jaar wordt er weer een eenakterfestival georganiseerd. En als dat net zo goed gaat als vorig jaar en dit jaar, komt dat weer helemaal goed. Meld je dus maar aan, als dat kan. Volgens mij is het geweldig om een keer mee te doen aan zo’n leuk festival. Elisa Noordermeer

7

Ratten door Praedinius, Winsum

Foto’s Henk Feikens

Elke seconde telt door MMC de Compagnieën


ateurkunst van groot belang voor stad en samenleving Amateurkunst van gro Het prachtig verbouwde pand van Kolder & Ko is onlangs geopend door de nieuwe cultuurwethouder van de gemeente Groningen, Jaap Dijkstra. Een goede gelegendheid voor een interview

Amateurkunst van groot belang voor stad en samenleving

8

Veel bestuurders hoor je vaak zeggen dat “cultuur” een van de leukste portefeuilles is. Hoe komt dat zo? Laat ik beginnen met te zeggen dat ik me wel kan vinden in deze uitspraak. Ik ben nu een ruim een half jaar wethouder van Cultuur in Groningen en heb in deze periode al heel veel voorstellingen, concerten en tentoonstellingen bezocht. Sterker nog, ik moet soms naar culturele bijeenkomsten waar ik anders nooit tijd voor zou hebben gehad. En dat is geen straf, dat is inspirerend en dat is genieten. Daarnaast is de culturele sector naast creatief en inspirerend ook bijzonder dynamisch en veelzijdig. En dat zijn ook de mensen die ik ontmoet. Of het nu gaat om dansers, acteurs, dichters of beeldend kunstenaars, vrijwel altijd zijn het bijzondere mensen met een geheel eigen kijk op de wereld. En dat alles samen maakt dat ik het erg leuk vind om cultuur in mijn portefeuille te hebben. Bent u zelf een actief amateurkunstenaar? Op dit moment heb ik daar nauwelijks tijd voor, maar vroeger heb ik me daar wel enthousiast mee bezig gehouden. Zo heb ik in het zittend orkest Harmonie ’67 tenorsax gespeeld, in verschillende bandjes gezongen en heb ik aan cabaret gedaan. Hebt u kort geleden een voorstelling gezien waarvan u onder de indruk was? (professioneel of amateur) Ik heb onlangs een tweetal concerten meegemaakt waarvan ik zeer onder de indruk was. Ik ben een grote fan van West-Afrikaanse muziek en begin oktober was ik in de Oosterpoort bij een optreden van Habib Koité. Fantastisch. Het tweede concert waar ik zwaar van onder de indruk was, was een concert van het NNO dat ik onlangs gezien (en gehoord) heb onder leiding van hun dirigent Michel Tabachnik. Het programma bevatte onder anderen het eerste pianoconcert van Liszt en dit werd uitgevoerd door Yingdi Sun, de 1e-prijswinnaar van het Internationaal Franz Liszt Pianoconcours in 2005. Ik heb genoten. Wat is uw laatst gelezen boek? ‘Istanbul’ van Orhan Pamuk, waarin de geschiedenis, de mensen en de kunsten in deze bijzondere stad prachtig worden beschreven U bent wethouder van cultuur en economie. Zijn er vanuit die combinatie nog bijzondere dingen te verwachten? Groningen is een creatieve stad en zo willen we ons de komende jaren ook meer en meer gaan profileren. Op dit moment zijn we bezig om de plannen voor het inrichten van een creatieve stadszone in het Ebbingekwartier een impuls te geven. Er zijn daar al veel kunstenaars, galeries, en ambachtelijke bedrijven gevestigd en met de verbouwing van het oude laboratorium van de universiteit aan de Bloemsingel komt daar nog een bijzondere plek bij. Dit COB10 wordt een pand met veel atelierruimte voor gevestigde en pas afgestudeerde kunstenaars. Maar het is ook de bedoeling dat bui-


oot belang voor stad en samenleving Amateurkunst van groot belang voor s Wel moeten we er voor zorgen dat er voldoende faciliteiten zijn en dat al deze groepen een dak boven hun hoofd hebben en een goede plek om te repeteren

tenlandse kunstenaars hier tijdelijk een plek kunnen vinden en er komt een centrale ruimte waar ook de amateurkunst een podium kan krijgen. Daarnaast vind je op verschillende plekken in de stad broedplaatsen waar jonge creatieve ondernemers zich vestigen. Denk aan de Puddingfabriek, de Mediacentrale en de Kranepoort. Op deze manier proberen we in Groningen (jong) ondernemerschap met creativiteit te verbinden en de creatieve economie een te stimuleren. Hebt u inmiddels een beeld gekregen van de amateurkunst in Groningen? Zijn er dingen die volgens u veranderd moeten worden? Ik heb inmiddels ook in het amateurcircuit diverse voorstellingen en instellingen bezocht en durf wel te beweren dat ik inmiddels een redelijk goed beeld heb gekregen van de amateurkunst in Groningen. Ik wil dan ook benadrukken dat ik amateurkunst van groot belang vind voor onze stad en onze samenleving. Niet alleen beleven heel veel mensen plezier aan het beoefenen van de diverse kunstvormen, het is ook ontzettend belangrijk voor de sociale structuur van onze stad. En daarnaast is het amateurcircuit een kweekvijver voor nieuw talent. Want onderschat niet wat voor talent er in Groningen rondloopt. Er hoeft volgens mij dan ook niet zoveel veranderd worden. Wel moeten we er voor zorgen dat er voldoende faciliteiten zijn en dat al deze groepen een dak boven hun hoofd hebben en een goede plek om te repeteren. De afgelopen drie jaar hebben we daar als gemeente hard aangewerkt. En met resultaat naar mijn mening. Kijk bijvoorbeeld naar Kolder en Ko, het Viaduct, Het Kunstencentrum en Theater te Water. Als je amateurkunst zichtbaar wilt maken, moet je goede speelplekken hebben. Kunt u al iets zeggen over het podiumbeleid? We zijn bezig met het voorbereiden van een nota repetitieruimtes, dus daar hoort u binnenkort meer van. Ben Smit

9


rdzaken in Appingedam Moordzaken in Appingedam Moordzaken in Appingedam

Moordzaken in Appingedam

Theater te Water is 25 jaar oud in 2007. Ter gelegenheid van dit heuglijke feit gaan 22 groepen zich wagen aan een Theater te Water stuk. Bij de meeste zijn de voorbereidingen in volle gang. Zo ook bij de drie verenigingen die ‘Blick’ volgt: Toneelvereniging Zeerijp, ’t Nut Warffum en de Damster Komedie. Over de voortgang in Zeerijp en Warffum meer in het volgende nummer; we richten ons deze keer op de Damster Komedie, een vereniging die een grote traditie heeft in het spelen van kluchten in het Gronings. Hoe vergaat het ze daar? Liggen ze ‘op schema’? Zijn ze tevreden? 10

Foto Jan Boland


Moordzaken in Appingedam Moordzaken in Appingedam Moordzaken in Apping “Voor mij is het in dit stuk een hele uitdaging om een heel ander type neer te zetten dan ikzelf ben. De opmerkingen van de regisseuse over ‘te boos gespeeld’ herken ik niet in alle gevallen, maar ik begrijp het wel”.(Hennie)

Het was wel even wennen voor de spelers van de Damster Komedie. ‘Moord in de meterkast’ líjkt dan zo op het eerste oog op de stukken die ze traditiegetrouw spelen maar…. “Het is een uitdaging, want ik moet een heel ander type neerzetten dan ik zelf ben”. “Ik vind dit spannend en nieuw om te doen”. “Het stuk is anders dan we gewend zijn”. “Heel anders, maar heel leuk”. “Totaal anders dan normaal”. We stellen ze nog even voor. Guus - Carla Dijkman; Lieze - Annette Zuidema; Lotte - Hennie Plat; De heer Kersjes – Adri de Lange; Cornelis – Klaas Moesker; Regie – Annelies Wilbrink Doorloop

Het is de zevende repetitieavond in Appingedam. Vanavond de doorloop van het eerste bedrijf. Annelies komt binnen en begint vrijwel direct. “Hoe gaat ’t met de tekst? We doen het zonder boek. Ik wil niet dat je ’t boek in de hand hebt”. “Mogen we dan wel een souffleur?”. Dat wordt toegestaan. Het spel komt wat aarzelend op gang. “Het mag wel een beetje sneller, kom op!” De concentratie neemt toe, er komt meer vaart in. Annelies maakt veel aantekeningen. De eerste helft zit er al aardig in: de tekstkennis is behoorlijk, sommige scénes lopen goed. Zo nu en dan zit je op het puntje van je stoel. Het tweede deel gaat moeizamer, maar er is een excuus. Het is pas de tweede keer dat dit deel gerepeteerd wordt.

Waar kan ik informatie vinden over voorstellingen en manifestaties? In ‘Blick’ is geen agenda opgenomen. Voor informatie over voorstellingen, uitvoeringen en manifestaties in stad en provincie kunt u terecht op verschillende websites. www.blickmagazine.nl www.gca-nvagroningen.nl (Groninger Centrum voor Amateurtheater) www.kolderenko.nl www.groningeruitburo.nl

11


oordzaken in Appingedam Moordzaken in Appingedam Moordzaken in Appinged “Een zachtaardig type spelen is nieuw voor mij, had altijd de pittige rollen. Ik vind dit spannend en nieuw om te doen en ben heel benieuwd of ik geloofwaardig overkom”.(Annette)

Uitblazen?

12

Na een uur: pauze. Iedereen zijgt neer, even uitblazen. Veel tijd gunt de regisseuse haar spelers niet. Iedere speler krijgt persoonlijk commentaar. “Er moet meer met je lijf gebeuren, het hele stuk ben je kwaad en dat moet niet, je doet te veel met je bovenlijf, je loopt te veel, laat het uit je tenen komen, het zit veel te veel aan de buitenkant, je bent erg met de taal bezig en te weinig met het spel”. Ze is te spreken over het resultaat tot nu toe en vindt dat het behoorlijk loopt en bovendien: er is nog tijd genoeg. Dan volgen er aanwijzingen voor iedereen. “Wat ik jullie meegeef: volume (niet in de betekenis van geluid), jullie moeten voor jezelf duidelijk hebben waar ga ik heen, waar moet ik af, wees gevoeliger in wat jullie zeggen, jullie houden het erg bij jezelf, te weinig naar buiten toe gericht”. Meer spanning

Het spelen begint opnieuw, maar nu gaat het anders. Iedere scéne, iedere monoloog en dialoog krijgen de volle aandacht; het commentaar is gedetailleerd. De spelers zwoegen en werken intens; er is aandacht voor elkaar. De aanwijzingen van regisseuse sorteren effect. Het wordt gevoeliger, er is meer spanning, meer openheid en diepgang. Als toeschouwer raak je betrokken, de figuren gaan meer voor je leven. Ze zijn al een heel eind op streek en ze hebben nog de tijd. Op 23 februari 2007 is de premiére. Zeker gaan kijken. Jan Boland

“Heel anders, maar heel leuk. Er zitten een paar moeilijke scÉnes in die veel creativiteit van ons en Annelies vergen. Nu blijkt ook dat het heel belangrijk is dat de tekst er goed in zit en dat is voor mij een van mijn mindere punten. We leren veel”. (Klaas) “Heel intensief om te spelen. Totaal anders dan de blijspelen/kluchten die we gewend zijn. Daarin ligt ook de uitdaging. Mijn rol als Guusje is leuk, maar ook moeilijk soms, omdat dit personage zowel politie in functie als bezorgde verloofde moet uitbeelden”. (Carla) “Een leuk stuk en anders dan we gewend zijn. We spelen nu minder typetjes dan anders. Meer diepgang in de rollen, dat is even wennen, maar ook een mooie uitdaging”.(Adri)


Schooltoneel en jeugdtheateropleidingen Een interview Schooltoneel en jeu “Ik ging van voetbal af en toen zei mijn moeder: ga dan maar op toneel!”

Schooltoneel en jeugdtheateropleidingen Een interview

Wat drijft jongeren om aan theater te doen? En kan een toneelervaring op school van invloed zijn op de keuzes die ze maken?

Caitlin Schouten, Tom Jager en Ofri Geertjes

Caitlin Schouten, Tom Jager en Ofri Geertjes zitten alledrie op het H. N. Werkmancollege in Groningen. Allemaal hebben ze meegespeeld in een grote toneelproductie op school. Caitlin en Tom speelden in ‘Tom Tippelaar’, een muziektheaterstuk met 50 leerlingen, dat is opgevoerd in de ‘Oosterpoort’. Ofri speelde in ‘Het half uur’, een toneelstuk over de componist Robert Schumann, dat een voorprogramma was bij een concert van het Nederlands Blazers Ensemble (NBE). Deze producties hebben hen onder andere geïnspireerd om verder te gaan met theater maken. Zij vertellen over hun motivatie en ervaringen. Waarom zijn jullie toneel gaan spelen en wat hebben jullie zoal gedaan? Caitlin(16 jaar, atheneum 5): Ik ben op school begonnen met ‘Tom Tippelaar’. Ik vond het erg leuk om te doen en kreeg positieve reacties. Dat moedigde me aan om mee te doen aan het Dichterbij-project van het ‘Noord Nederlands Toneel’. ( NNT ) Inmiddels zit ik bij ‘De Noorderlingen’*. Afgelopen zomer stonden we met ‘Freaks’ op de Noorderzon. In september heb ik ook meegespeeld in ‘Orpheus’ van het NNT. Het was een heel bijzondere ervaring om met professionele spelers te werken. Ik vond het best spannend, maar ze waren erg aardig en namen me echt in de groep op. Tom (16 jaar, atheneum 5): Voor ‘Tom Tippelaar’ zat ik al bij de Jeugdtheaterschool (JTS) in Groningen. Dat kwam zo: ik ging van voetbal af en mijn moeder zei: “Ga dan maar aan theater doen”; ze had net een brochure van de JTS gezien. Dat deed ik en ik vond het meteen leuk. Een hoogtepunt voor mij was ‘De Odyssee’, de grootse jubileumvoorstelling van de JTS. Ofri (17 jaar, atheneum 6): ‘Het half uur’ in de ‘Oosterpoort’ vond ik een mooie ervaring en daarna kreeg ik zulke leuke reacties, dat ik wel verder wilde met spelen. Een vriendin van mij zat op de JTS en zo ben ik daar ook terecht gekomen. Het bevalt mij erg goed; Tom en ik zitten bij elkaar in de productiegroep. Kunnen jullie iets vertellen over waar je op dit moment op jullie opleidingen mee bezig bent? En wat je zoals leert? Tom: Wij zijn bezig met improvisaties, en dan met name met het opzoeken van het conflict en dit zo pijnlijk mogelijk te maken voor elkaar. Repeteren zie ik als vanzelfsprekend; het is nodig om verder te komen. Het is lastig om aan te geven wat je leert, omdat het al doende gaat en je langzamerhand je spel verbetert. Waar ik in elk geval (* voorheen: de vooropleiding theater)

13


chooltoneel en jeugdtheateropleidingen Een interview Schooltoneel en jeug

aan werk is mijn houding en fysieke beheersing. Ofri: Ik vind bewegingsimprovisaties moeilijk, je hebt veel minder houvast dan bij een gewone improvisatie, waar je meer tijd hebt om een aantal basisgegevens te bedenken en uit te spelen. Caitlin: Ik merk dat ik het moeilijk vind om niet meteen mijn spel psychologisch in te kleuren, als we bijvoorbeeld werken vanuit een fysieke impuls, waar wij op dit moment mee bezig zijn.

14

Vinden jullie het belangrijk in wat voor groep je speelt? Tom: Absoluut: niet alleen vanwege de gezelligheid, maar ook omdat je meer durft in een groep die je vertrouwt, je neemt meer vrijheid. Caitlin: Het is ook lastiger om samen te spelen met iemand die je niet zo mag, al doe je dat natuurlijk wel. Gaan jullie zelf vaak naar toneel? Ofri: Af en toe; ik ga dan overigens niet echt letten op hoe er precies gespeeld wordt; ik ga vooral voor de ontspanning. Caitlin: Vaak, vooral naar onze eigen productiegroep. Ook ik ga niet in eerste instantie naar voorstellingen om er zelf iets van te leren, al pik je altijd wel iets mee. Zo heb ik afgelopen jaar ‘Het temmen van de feeks’ van zowel de Toneelgroep Amsterdam als van het NNT gezien. Het is interessant om die te kunnen vergelijken. Wat is het ergste dat je is overkomen op toneel? Ofri: Iets echt ergs heb ik niet beleefd. Wel was ik heel zenuwachtig bij ‘Het half uur’. Ik speelde Robert Schumann en zat in mijn eentje de hele tijd voor op het toneel. Tom: Dat mijn haar in de fik vloog, vanwege een kapotte aansteker. Het publiek dacht nog dat het erbij hoorde ook! Op beide opleidingen zijn meisjes veruit in de meerderheid. Waarom zou dat zijn? Ofri: Misschien vinden jongens het niet stoer genoeg. Ik had een vriend die wilde wel spelen, maar alleen maar komedie. Al die inleving en emoties vond hij veel te zwaar, te saai. Hebben jullie tips om meer jongens naar toneel te krijgen? Tom: Omdat je in de minderheid bent, krijg je gauw grote en interessante rollen. En: er zitten veel leuke meisjes op! Willen jullie later ook beroepsmatig iets met toneel gaan doen? Tom: Nee: er kleeft voor mij te veel onzekerheid aan: je wordt niet alleen voor, maar ook tijdens de opleiding steeds weer beoordeeld en ook het beroepsperspectief is onzeker. Ik zal zeker blijven spelen als hobby, misschien ook wel theatersport.


gdtheateropleidingen Een interview Schooltoneel en jeugdtheateropleidingen

Ofri: Ik wil heel graag naar de toneelschool, het liefst in Arnhem of Amsterdam. Caitlin: Ik ga zeker verder met toneel en wil audities doen in Amsterdam en Maastricht. Op dit moment blijft het voor alledrie nog een intensieve hobby naast hun school. Ofri en Tom gaan binnenkort werken aan een presentatie op de JTS in mei en Caitlin is zeer waarschijnlijk komende zomer weer te zien met de Noorderlingen op Noorderzon. Clare Tolsma

15

LINKS Internet is een medium dat bij uitstek geschikt is om mensen snel te informeren. In sommige gevallen is een webiste meer interactief opgezet, zoals bij het project SWET, waar in het vorige nummer aandacht aan is besteed. Via de website worden bezoekers aangespoord om hun herinnering te mailen van een bepaalde plek, die dan verwerkt wordt in het nog te schrijven requiem. Neem eens een kijkje op hun mooie website, www.swet.nu, en laat uw herinnering achter. Amateurtheater is niet alleen in het plaatselijke buurthuis te vinden, maar ook steeds meer op internet. In Blick bespreekt Nynke Oele de websites van verenigingen, voorstellingen en regisseurs in Stad en Ommeland.

SWET laat zien dat het de kracht van amateurtheater is om verhalen te vertellen die leven in een lokale gemeenschap. In Utrecht hebben ze een heel festival aan dit onderwerp gewijd, getiteld “Kunst in mijn Buurt, Community Art Festival”. Hier namen zowel professionele- als amateurgezelschappen uit heel Europa aan deel. De website www.community-art.nl geeft een kleurig beeld van het programma en de voorstellingen. Hoewel het festival bij het verschijnen van dit nummer al voorbij is, is het nog steeds de moeite waard om de site te bekijken. Eén van de bijzondere projecten die op het festival te zien is geweest, is de voorstelling Vita Sospese (Uitgesteld leven). Deze voorstelling is een samenwerking van theatergezelschap De Steeg uit Groningen www.desteeg.info en theatermaker Annet Henneman. Deze Nederlandse regisseuse werkt al jaren in Italië en maakt daar voorstellingen met en over vluchtelingen. Vita Sospese is een voorstelling die duidelijk maakt dat, hoe cliché dat ook klinkt, lokale verhalen een universele kracht kunnen hebben. Kijk voor meer informatie op www.vitasospese.nl en www.teatrodinascosto.it (in het Italiaans en Engels).

Heeft u ook een leuke link voor Blick? Laat het me weten via info@blickmagazine.nl

Nynke Oele


e kerk als theater De kerk als theater De kerk als theater De kerk als theater De Een feestje vieren in november.

De kerk als theater

16

Als je een kerkgebouw binnenstapt word je wat stil. Een kerk is daarop gebouwd. Het is immers de bedoeling dat we stil worden, in de zin van: even het lawaai van alle dag buitensluiten. Het wordt geparkeerd aan de buitenkant van de kerkmuur. Het gaat niet mee naar binnen. Nou ja, het loopt vaak nog wel even met ons mee maar al snel, op de grens van portaal en kerk maakt het rechtsomkeert en laat het ons alleen met stilte. We gaan kijken en, als we geluk hebben wordt er net op dat moment het orgel bespeeld en mogen we ook luisteren. Ik heb het hier niet over kerkbezoek van een gelovige kerkganger maar over mijn eigen kerkbezoek. Dat vindt doorgaans plaats als ik op vakantie ben in Nederland, Frankrijk, Italië of Duitsland. Elf november

De Martinikerk heeft, net als in voorgaande jaren, iedereen uitgenodigd om het naamfeest van Sint Maarten te komen vieren. De afgelopen jaren organiseerde men op die dag een Sint Maartensconcert, bestaande uit orgelspel, afgewisseld met zang van een koor. Er waren kraampjes die informatie gaven over het kerkgebouw, je kreeg de gelegenheid om je op te geven als donateur van de Martinikerk, men kon soms cd’s kopen met orgelmuziek en er was altijd koffie en thee verkrijgbaar. Bovendien konden de bezoekers deel nemen aan een rondleiding in de bovenste regionen van de kerk Deze keer had de kerk fors uitgepakt: er waren nu ook kraampjes waar men Groninger streekproducten, bonbons en kaarsen kon kopen. Er werd nog meer muziek gepresenteerd, een zigeunerorkest, een smartlappenkoor en een salsa band, ‘Los Bomberos’ genaamd. Vooral de laatste produceerde een enorme hoeveelheid decibellen. Het kan moeilijk kerkmuziek genoemd worden, maar het had op mij wel een haast geestverruimende werking. Aan het tafeltje waar ik even zat, streken een paar mensen neer met een kartonnen bekertje koffie en een zakje bonbons. Lekker, net zoals in je eigen huis: een kopje koffie of thee en een bonbon erbij. Dat vind ik prettig. Dat je kunt eten en drinken in een openbare ruimte. Ik zou willen dat er bij theatervoorstellingen ook gegeten en gedronken zou kunnen worden. Zoals dat in sommige bioscopen kan. Al is het assortiment daar wat magertjes: cola en popcorn.


e kerk als theater De kerk als theater De kerk als theater De kerk als theater De

Maar nu even terug naar de kerk.

Geld speelde er deze keer een niet geringe rol. De kerk heeft het nodig om te restaureren, te repareren en om alle stoelen te vervangen en dus werden de bezoekers aangespoord om gul te geven. Het was daar al met al op elf november aardig Bourgondisch. Men liep wat rond, men zat, men praatte wat met elkaar en men at en dronk. Een verliefd stel werd door de zigeunerklanken verleid om een dansje te maken. Ze dansten in de schaduw van een stevige pilaar. Er waren ook jonge bezoekers, soms liepen ze los rond en soms zaten ze in een wandelwagentje

17

Vóór ons in de rij verschenen twee grootouders en een kindje, stevig ingepakt in een wagentje. Oma ging zitten en opa parkeerde het wagentje met kind naast de voor hem bestemde stoel, aan de buitenkant van de rij. Hij vroeg , zonder woorden, de instemming van zijn vrouw. Stond het karretje zo goed?? Moest hij verder nog iets doen?? En wat dan?? Zal hij nu gaan zitten?? Zij knikte, zonder enige beweging. Het kindje, ik schatte het op toch zeker ruim anderhalf jaar maakte geen geluid en bewoog zich nauwelijks. Opa ging zitten maar kennelijk speelden er nog meer vragen in zijn hoofd en tot mijn onuitsprekelijke opluchting gaf hij deze keer zelf het antwoord. Ferm. Hij stond op en duwde vastbesloten het kind naar voren zodat het zelf de kleurig geklede mannen van het zigeunerorkest kon zien. Hoogtepunt van deze dag was het bezichtigen van de secco’s in het hoogkoor. Daartoe klommen we op een hoogwerker. Hij zoefde omhoog en we kwamen oog in oog te staan met vijftien afbeeldingen uit het leven van Christus. Ze zijn alle tamelijk duidelijk. Bovendien vertelt de gids die mee naar boven is gezoefd, ons wat we zien. Alleen de laatste schildering, de vijftiende, een afbeelding van het laatste oordeel, is erg vervaagd. Was het nou niet zo dat vroeger, in de Middeleeuwen of nog eerder, er in de kerk theater was om de gelovigen de verhalen uit de bijbel mee te delen en zo hun geloof van een stevige basis te voorzien? En zijn er nu geen mensen die een kerkdienst theater noemen, vaak om aan te geven dat ze het maar niks vinden? Wat mij betreft zijn het kerkgebouw, de afbeeldingen en de dienst, evenals het theater in al zijn verschijningsvormen, voor ons mensen een middel, een hulp en een steun om greep te krijgen op ons leven. Ellen van der Graaf


Opening verbouwing Kolder & Ko

18

  Op 20 oktober jl. opende wethouder Jaap Dijkstra het schitterend verbouwde pand van Stichting Kolder & Ko. De opening trok vele bezoekers die genoten van de verhalen, de lichtshows, een pianogedeelte uit ‘Appassionata’ en een buikdansoptreden. Daarna bleef het nog heel lang heel gezellig.  


uk, op zoek naar de stilte In de zomer is het druk, op zoek naar de stilte In de zo

19

Foto’s: Fleur Faber


olumn column column column column column column column column

Waar was je al die avonden, vertel …

20

Zal ik je vertellen. Ik las eergisterenavond in een heel klein berichtje iets over een kameropera in de Lutherse kerk, in het kader van een symposium ter gelegenheid van het emeritaat van Hoogleraar Scandinavistiek Alan Swanson. En toen dacht ik, daar wil ik bij zijn. Ik tref het, want een select Universitair gezelschap heeft zich verzameld om de Noorse Componist Eivind Danielson te aanschouwen. Een leuke jonge man, die in een interview eerst wordt doorgezaagd over hoe hij tot dit muziekwerk is gekomen. Weinig interessant, want ik kom toch voor het echte werk, de kameropera ‘September’, gebaseerd op ‘Hedda Gabler’ van Hendrik Ibsen. De uitvoering is door het Groningse kamerorkest Helicon en twee Noorse Operazangeressen. Ze zingen, maar nog vaker er tegenin, spreken, brullen, uithalen en op tijd weer terugnemen. Met muziek waar moeilijk een melodie in is te ontdekken, maar naarmate het vordert toch steeds mooier wordt. ‘Hedda Gabler’ in een half uur is dan beslist niet te lang. En gisteravond was ik in de Schouwburg bij een overweldigende enscenering, die regisseur Johan Simons had gemaakt van ‘Het leven een droom’, van Pedro Calderon de la Barca (1600-1681). Een surrealistisch sprookje. Vooral de speelwijze in dit muziektheaterstuk is interessant. Het is als een meeslepende droom vol met betekenissen. De handelingen en personages zijn allemaal schaduwen van een droom. Vaak grillig, vreemd gevormd. Als je de vraag zou stellen: hoe kun je de tekst optimaal theatraal aankleden, dan zou je hier een rijk antwoord vinden. Want het brengen van deze poëtische tekst is geen kale aangelegenheid. Niks rechttoe rechtaan. De tekst krijgt een meerwaarde – droomsluimer effect zeg maar – door het toevoegen van muziek en zang effecten, fysieke ontregelingen, uitroepen, tekstherhalingen, verkledingen, gerichte inzet van rekwisieten, enzovoort. Schijn en realiteit lopen bij de personages door elkaar. Droom – de moeder is al lang dood - versus realiteit – ze is lijfelijk de hele avond aanwezig. Er is nog zoveel over deze prachtige voorstelling te zeggen, maar . . . vanavond? . . . Vanavond was ik wéér in de Schouwburg, maar nu toneel op toneel en bewonderde de bizarre fantasieën van Mimer Jakop Ahlbom. Zijn programma ‘Vielfalt’ wordt luidkeels door de kritieken aangeprezen. Helemaal mee eens. Ook hier is ‘schijn versus realiteit’ aan de orde. Maar omdat het dans, mime, slapstick, acrobatiek en pure goochelarij is, noem je het illusie versus werkelijkheid. Dit bijna woordeloze spel is virtuoos in verbeelding en ‘doen alsof’. Mensen verdwijnen net zo makkelijk door het tv-toestel, duiken op in de gootsteen, verdwijnen door het bankstel of stappen in een doos die direct daarop dichtklapt. Luister je nog? Oh, je slaapt al. Jan Dol


Het leven een droom; foto; Phile Derprez



Blick Magazine 1.3