Page 1


* * *

Ìåí³ á — çîðþ! À ÿê ¿¿ ä³ñòàòè, ßê ðóêó ïðîòÿãíóòè äî íåáåñ? ¯¿ çà ìèòü íàãíóòü ÿê³ñü ï³ëàòè — À ÿ íå ç Áîãîì. ß áåç Íüîãî. Áåç… Ìåí³ á — êðèëî! À, ìîæå, íàâ³òü äâîº, Ùîá ïîëåò³òè àæ çà ñèíþ äàëü!.. À ùî, êîëè çóñòð³íó õìàðó ÷îðíó — À ÿ íå ç Áîãîì. ß áåç Íüîãî. Æàëü… Ìåí³ á — âîäè Íàïèòèñÿ æèâî¿, Áî òàê ó ãðóäÿõ òèñíå ³ ïå÷å… À ñâ³ò ïî÷óº é ïîëèíîì íàïî¿òü. À ÿ íå ç Áîãîì. ß áåç Íüîãî. Ùå… Ìåí³ á — ëþáîâ! Àëå îäíó, ºäèíó! Ëèøå äëÿ ìåíå, ÷èñòó ³ ñâÿòó. Ïðèéäå ëþáîâ — íàä ñâ³òîì ÿ ïîëèíó!.. Òà ÿ æ íå ç Áîãîì. ß áåç Íüîãî. Æäó… Ìåí³ á — öåé ñâ³ò Ïîêëàñòè íà äîëîí³ ² ðîçäèâëÿòèñü, â ÷³ì éîãî êðàñà...

Òà ÿ ³ òàê â ÷èºìóñü º ïîëîí³… ² ÿ íå ç Áîãîì. ß áåç Íüîãî. Ñàì… Ìåí³ á — õðåñòà! ×îìó öüîãî íå êàæåø?! ßêîãî Áîæèé Ñèí çà òåáå í³ñ! Õðåñòà, ùî ì³æ òîáîþ é Áîãîì ëÿæå… Òà òè æ áåç Áîãà. Òè áåç Íüîãî Çð³ñ… Òî ÿê òè ìîæåø ìð³ÿòè ïðî çîð³ ² ïðî íåáåñ áëàêèòíó äàëèíó, ² ïðî âîäè êðàïëèíî÷êè ïðîçîð³, ßê òè íå ç Áîãîì! Òè áåç Íüîãî! ×óâ?! ßê ìîæåø ïðàãíóòè ñîá³ ëþáîâ³ ² îá³éíÿòü â³äðàçó ö³ëèé ñâ³ò, ßê ðóêè ùå äî öüîãî íå ãîòîâ³ ² òè áåç Áîãà?! Òè æ áåç Íüîãî — ˳ä!.. Âïàäå çîðÿ! Ðîçãîðíóòüñÿ ³ êðèëà! ² ïîòå÷å æèâà ð³êà âîäè! Áî º ó ñâ³ò³ äîëåíüêà ùàñëèâà! À òè äî Áîãà, Òè äî Íüîãî Éäè… Ëàðèñà ÊÎÇÈÍÞÊ

1


www.blag.org.ua ¹ 2(60) 2008 êâ³òåíü-÷åðâåíü Æóðíàë âèõîäèòü ùîêâàðòàëüíî

Âèäàííÿ Öåðêâè õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿ Óêðà¿íè Ðåäêîëåã³ÿ æóðíàëó: Ì. Ïàíî÷êî Ì. Ñèíþê Â. Îíèùóê ª. Ìåëüíè÷óê ª. Àáðàìîâè÷ Ãîëîâíèé ðåäàêòîð: Þð³é ÂÀÂÐÈÍÞÊ Àäðåñà ðåäàêö³¿: Æóðíàë «Áëàãîâ³ñíèê», âóë. Âîðîí³õ³íà, 14à, ì. Ëóöüê, 43020

Ñ. Òèòàð. óäí³ñòü õðèñòèÿíèíà ..................................4 Äåðæàâ³ ²çðà¿ëü — 60 ðîê³â .............................................7 À Çàé÷åíêî. Ñåíñ íàøîãî æèòòÿ ...................................8 ßê òè ñòàâèøñÿ äî ñìåðò³ ...........................................10 Ë. Êàíî÷ê³í. Ó ÿêîìó â³ö³ êàÿòèñÿ ............................12

Òåëåôîíè: (0332) 78-99-85 (03322) 544-06 Ôàêñ: (0332) 78-97-98

Ê. Ñîòíèê. Ñàìîãóáñòâî — êîðîòêà äîðîãà â ðàé? .......14

E-mail: blagovis@online.ua

Â. Ò³òå÷êî. ß âñòèã .....................................................20

www.blag.org.ua

Äå æ ¿¿ äóøà? ................................................................16 Ì. Ñèíþê. Sub specie aeternitatis .................................18 Ã. Ãàðòôåëüä. Ïðèâåñòè äî ïåðåïðàâè .......................22

Ðîçðàõóíêîâèé ðàõóíîê 26000232440001 ÌÔÎ 303440 â ÊÁ “Ïðèâàòáàíêó” ì.Ëóöüê, êîä 23253886

Ëþòåðàíè Äàí³¿: ïåêëà íåìຠ...........................................29

Ñâ³äîöòâî ïðî ðåºñòðàö³þ Ê ¹ 3574 â³ä 30.11.98

×åðåç õâîðîáó äîíüêè Áîã ïðèâ³â ìåíå äî Ñåáå ...............36

Íàä íîìåðîì ïðàöþâàëè: ³êòîð ÌÎʲÉ×ÓÊ Îëüãà ̲ÖÅÂÑÜÊÀ Þð³é ÒÐÎÖÜ Âîëîäèìèð ØÎËÎÌ Àííà ßÐÓÒÀ Íàòàë³ÿ ÊÎÐͲÉ×ÓÊ

Ïðåäñòàâíèê æóðíàëó â Êàíàä³: Anatoliy Koren 1764 Dingman Dr. London, ON, N6N107 Canada òåë. (519)685-99-88 Íàäðóêîâàíî: Ðåë³ã³éíå òîâàðèñòâî «Ì³ñ³éíà êíèæêîâà ôàáðèêà “Õðèñòèÿíñüêå æèòòÿ”» (ÂÑÎ ªÕÁ), âóë. Â. Ñòóñà, 3, ì. Ëóöüê; òåë. (0332) 710874

Íàêëàä 3800 ïðèì³ðíèê³â

ß. Ïåéñò³. ³÷í³ñòü — âàðò³ñòü äóø³ ..............................26 Ãðèãîð³é Ñêîâîðîäà: âï³éìàíèé â³÷í³ñòþ .........................30 Á. Ñàôîíþê. Ïîñò³éí³ñòü ...............................................34 Î. Àíäðþùåíêî. Ìîíåòêè ............................................38 Î. ˳òîâ÷åíêî. Ñâ³ä÷åííÿ ...........................................41 Å. Òîçåð. Õðåñò ñòàðèé ³ íîâèé .....................................42 ÞͲÑÅÔ íàçèâຠòðèâîæíèì ñòàí ìîëîä³ â Óêðà¿í³ .....44 Ì. Ðÿáîêîíü. «Òè êëèêàâ Ìåíå?» ................................46 Ïîåòè÷íà ñòîð³íêà. Ëàðèñà Êîçèíþê ..........................48 Ð. Á³ëîñåâè÷. ²ñòîð³ÿ öåðêâè ñ. Á³ëîç³ðêà ...................50 Íîâèíè

.......................................................................53-55

Íåêðîëîã. Ñâÿòîñëàâ Áóðëàêà .....................................56

Ó íîìåð³ âèêîðèñòàí³ ôîòî Þð³ÿ Êîñòþêà, Þð³ÿ Âàâðèíþêà, Ãåííàä³ÿ Àíäðîñîâà, ³êòîðà Ìîê³é÷óêà, Ìèêîëè Êîðí³é÷óêà òà ³íòåðíåò-ðåñóðñ³â Ïðè ïåðåäðóêó ïîñèëàííÿ íà «Áëàãîâ³ñíèê» îáîâ’ÿçêîâå. Ðåäàêö³ÿ íå çàâæäè ïîä³ëÿº äóìêè àâòîð³â ìàòåð³àë³â, ùî äðóêóþòüñÿ. Íàä³ñëàí³ ìàòåð³àëè íå ðåöåíçóþòüñÿ ³ íàçàä íå ïîâåðòàþòüñÿ.

© ÁËÀÃÎÂIÑÍÈÊ 2008

2


Ñòîð³íêà ðåäàêòîðà …Â³÷í³ñòü ïîêëàâ ¿ì ó ñåðöå… Åêëåç³ÿñò 3:11 Íèí³ íå ïðèéíÿòî ãîâîðèòè ïðî ñìåðòü. ͳ â ñâ³òñüêîìó îòî÷åíí³, í³ â öåðêâ³. Äåê³ëüêà ðîê³â òîìó øèðîêî ðåêëàìóâàâñÿ ô³ëüì «Ãëàä³àòîð». Çíÿòèé íà âèñîêîìó ïðîôåñ³éíîìó ð³âí³, â³í, òèì íå ìåíø, íå áóâ îñîáëèâî ïðèéíÿòèé ãëÿäàöüêîþ àóäèòîð³ºþ ÑØÀ. Ïðè÷èíà áàíàëüíà: ãîëîâíèé ãåðîé ó ê³íö³ ô³ëüìó ãèíå. Ñó÷àñíîãî ãëÿäà÷à, ïåðø çà âñå âèõîâàíîãî íà ãîëë³âóäñüêèõ áîéîâèêàõ, òàêà ê³íö³âêà íå âëàøòîâóâàëà: ñïðàâæí³é ãåðîé, çàëèøèâøè ï³ñëÿ ñåáå ãîðè òðóï³â, îáîâ’ÿçêîâî ìຠçàëèøèòèñÿ æèâèì. ²íîä³, äèâëÿ÷èñü íà òàêîãî ãåðîÿ, ñêëàäàºòüñÿ âðàæåííÿ, ùî â³í âçàãàë³ áåçñìåðòíèé. Çàñîáè ìàñîâî¿ ³íôîðìàö³¿, ³ ïåðø çà âñå òåëåáà÷åííÿ òà ê³íî, ìàëþþòü æèòòÿ òàêèì, ùî í³êîëè íå çàê³í÷èòüñÿ. Îñîáëèâî âðàæຠðåêëàìà, äèâëÿ÷èñü ÿêó, â³ä÷óâàºø, ùî æèâåø áåç ñåíñó òà ìåòè, áî â òåáå ùå íåìຠÿêî¿ñü ðå÷³, íå ïðèäáàâ ÷åðãîâî¿ íîâèíêè ÷è äåñü íå ïîáóâàâ. Æèòè — çíà÷èòü ïîá³ëüøå áðàòè: òîâàð³â, ïîñëóã, íàñîëîä, ðîçâàã. Îò ò³ëüêè ìàëî õòî çàäóìóºòüñÿ íàä òèì, ùî öå ëèøå ôàñàä, çà ÿêèì õîâàþòüñÿ á³ëüø ãëèáîê³ òà âàæëèâ³ ëþäñüê³ ïîòðåáè. Íàñïðàâä³ ìè æèâåìî çîâñ³ì íå â òàêîìó ñâ³ò³, ÿêèé áà÷èìî íà ñòîð³íêàõ êîëüîðîâèõ ãëÿíöåâèõ æóðíàë³â, ó ïîïóëÿðíèõ ðåàë³ò³-øîó, â³äåîô³ëüìàõ ÷è òåëåñåð³àëàõ. Ó ñâ³ò³ ³ñíóº, çà íàðîäíîþ ìóäð³ñòþ, ëèøå îäíà ïðàâäà — óñ³ ìè êîëèñü ïîìðåìî. Äëÿ êîãîñü òåìà, ÿêà ï³äí³ìàºòüñÿ â öüîìó íîìåð³ æóðíàëó, âèäàñòüñÿ ñóìíîþ, íàâ³òü òðàã³÷íîþ. Ãîâîðèòè ïðî â³÷í³ñòü, êîëè íàâêîëî º ñò³ëüêè ãàðíîãî, ùàñëèâîãî òà ïðèºìíîãî, òðîõè íåäîðå÷íî. Àëå ïîãîäüòåñÿ, ðàíî ÷è ï³çíî ìè â³÷-íà-â³÷ çóñòð³íåìîñÿ ç³ ñìåðòþ. ßê íàì ïîâîäèòèñÿ òîä³? Ëþäèíó, ÿêà ùîñü ðîáèòü, íå çíàþ÷è äëÿ ÷îãî âîíà öå ðîáèòü, ìè íàçèâàºìî íåðîçóìíîþ. À ÿê íàçâàòè ëþäèíó, ÿêà æèâå, íå çíàþ÷è äëÿ ÷îãî ³ êóäè âîíà ³äå? Ïðåìóäðèé Ñîëîìîí äóæå êîðîòêî é âëó÷íî ñêàçàâ ïðî îäíó íàäçâè÷àéíî âàæëèâó îñîáëèâ³ñòü ëþäèíè: ó ¿¿ ñåðö³ æèâå â³÷í³ñòü, ÿêó òóäè âêëàâ Ñàì Òâîðåöü. Êèì áè ëþäèíà íå áóëà: ÷è äèêóíîì ç àôðèêàíñüêèõ äæóíãë³â, ÷è âñåñâ³òíüîâ³äîìèì ì³ëüÿðäåðîì, ó ¿¿ äóø³ æèâå ïî÷óòòÿ â³÷íîñò³, ïîòàºìíà ìð³ÿ áåçñìåðòÿ. Ñàìå òîìó â óñ³ ÷àñè â ð³çíèõ ñóñï³ëüñòâàõ ôîðìóâàëèñÿ ñâî¿ óÿâëåííÿ ïðî ïîòîéá³÷íèé ñâ³ò, ó ÿêèé ìð³ÿëè ïîòðàïèòè. ²ñóñ Õðèñòîñ ñêàçàâ: «ß º äîðîãà, ïðàâäà ³ æèòòÿ». Õðèñòèÿíèí, ÿêèé çíàéøîâ öþ Äîðîãó, Ïðàâäó ³ Æèòòÿ, ïîâèíåí ðîçïîâ³ñòè ïðî íèõ ³íøèì. Òîìó ìè ââàæàºìî ñâî¿ì ïðÿìèì îáîâ’ÿçêîì ãîâîðèòè ïðî ùàñëèâó â³÷í³ñòü ç Áîãîì ³ ïîïåðåäæóâàòè ïðî òðàã³÷íó äîëþ òèõ, õòî çíåõòóº Ãîñïîäí³ì çàêëèêîì. Ó òâîº ñåðöå, ÷èòà÷ó, Áîã âêëàâ â³÷í³ñòü. Çáåðåæè ¿¿ ó òèì÷àñîâîìó æèòò³, ùîá ïîêëàñòè äî Éîãî í³ã, êîëè çóñòð³íåøñÿ ç Íèì ó ðåàëüí³é â³÷íîñò³.

3


Ãiäíiñòü

Îòîæ, áëàãàþ âàñ ÿ, ùîá âè ïîâîäèëèñÿ ã³äíî ïîêëèêàííÿ, ùî äî íüîãî ïîêëèêàíî âàñ (Åô. 4:1). Ò³ëüêè æèâ³òü çã³äíî ç Õðèñòîâîþ ªâàíãå볺þ (Ôèë 1 27). Ìè íå ïåðåñòàºìî ìîëèòèñÿ çà âàñ, ùîá âè ïîâîäèëèñÿ íàëåæíî (ðîñ³éñüêèé ïåðåêëàä — äîñòîéíî) ùîäî Ãîñïîäà (Êîë. 1:9,10). Ïðîñèëè ìè âàñ, ùîá âè ïîâîäèëèñÿ ã³äíî ïåðåä Áîãîì (1Ñîë. 2:12). ×è º ùîñü ñï³ëüíå ì³æ öèìè â³ðøàìè? Áåçóìîâíî º. ßê æå òàê ñòàëîñÿ, ùî ³ç ñåìè ïîñëàíü àïîñòîëà Ïàâëà äî öåðêîâ, ÿê ì³í³ìóì äî ï’ÿòè çâó÷àòü ïîä³áí³ çâåðíåííÿ? гçí³ öåðêâè, ð³çí³ ïîòðåáè, ð³çíèé äóõîâíèé ð³âåíü, àëå îäíàêîâå çâåðíåííÿ çâó÷èòü äî âñ³õ: «Ïîâîäüòåñÿ ã³äíî». ×è òàêå ïîâòîðåííÿ íå ï³äêàçóº íàì, ùî â öèõ ñëîâàõ ì³ñòèòüñÿ ùîñü âàæëèâå ³ äëÿ íàñ? Ùîñü ïîòð³áíî íàì, íåçàëåæíî â³ä ì³ñöÿ ïðîæèâàííÿ, ÷àñó, õðèñòèÿíñüêèõ òðàäèö³é ³ äóõîâíîãî ð³âíÿ.

Âàãà ³ çàñëóãà

Ùî òàêå ã³äí³ñòü? Ìîæíà ñêàçàòè, ùî öå ïåâíîãî ðîäó çàñëóãà. Êîëè ïðî êîãîñü êàæóòü: «Â³í ã³äíèé âèñîêî¿ íàãîðîäè», ìè ðîçó쳺ìî, ùî íàãîðîäó öþ äàþòü íå çà ùåäð³ñòþ äóøåâíîþ ³ íå çà ãàðí³ î÷³, à çà îñîáëèâ³ çàñëóãè. À ùå ìè ìîæåìî îïèñàòè ã³äí³ñòü ÿê ïåâíó âàãó, ö³íí³ñòü. ³çüì³ìî äâà çëèòêè

4

îäíàêîâî¿ ôîðìè ³ âèãëÿäó. Îäèí — çîëîòèé, ³íøèé — ì³äíèé. ßêèé êðàùèé? Çðîçóì³ëî, çîëîòèé. À îñü äâà çëèòêè çîëîòà îäíàêîâî¿ ôîðìè. ² çíîâó ïèòàííÿ: «ßêèé êðàùèé?» Òîé, ó ÿêîãî ïðîáà âèùà, â ÿêîìó ìåíøå äîì³øîê. ² «ã³äí³ñòü» (ðîñ³éñüêîþ ìîâîþ ñëîâî «äîñòîèíñòâî» âèêîðèñòîâóþòü ³ ùîäî ïðîáè çîëîòà) öüîãî äðóãîãî çëèòêà á³ëüøå. óäí³ñòü ëþäèíè — öå ¿¿ âàãà â ñâî¿õ ³ ÷óæèõ î÷àõ. Ñâ³äîìî ÷è íåñâ³äîìî ìè çâàæóºìî ñåáå é ³íøèõ, âèì³ðþþ÷è ã³äí³ñòü. Ðîçãëÿíüìî äâà ïðèêëàäè. Ïåðøèé: ²âàí Õðåñòèòåëü â çåí³ò³ ñëàâè. Íîâèíà ïðî íüîãî îáëåò³ëà óñ³ îêîëèö³ — ³ òèñÿ÷³ ëþäåé ñõîäÿòüñÿ õðåñòèòèñÿ â³ä íüîãî. Ò³ëüêè ãóêíè — ³ íàðîä ïðîãîëîñèòü éîãî Ìåñ³ºþ. Êîëè æ íàðîä áóâ â î÷³êóâàíí³, ³ âñ³ ïîäóìóâàëè, ÷è â³í íå Õðèñòîñ, ²âàí â³äïîâ³â: «ß õðåùó âàñ âîäîþ, àëå éäå Ñèëüí³øèé ìåíå, ó ßêîãî ÿ íåã³äíèé ðîçâ’ÿçàòè ðåì³íü âçóòòÿ; ³í õðåñòèòèìå âàñ Äóõîì Ñâÿòèì ³ âîãíåì» (Ëê. 3:15,16). Íåçâàæàþ÷è íà âèñîêó îö³íêó ëþäåé, ²âàí ïîð³âíþâàâ ñâîþ âàãó íå ç îòî÷óþ÷èìè, à ç Òèì, Õòî Éäå çà íèì: «ß íå ã³äíèé...». ²íøèé ïðèêëàä. ²ñóñ ùîéíî çàê³í÷èâ ïðîïîâ³äóâàòè. Áàãàòî ëþäåé îáñòóïèëî Éîãî, êîæåí õî÷å ï³ä³éòè áëèæ÷å, êðàùå ðîçãëÿíóòè Â÷èòåëÿ, êðàùå ïî÷óòè. Àëå ÿêèéñü ðóõ ç÷èíèâñÿ ñåðåä ëþäåé, ³ íàòîâï ðîçñòóïàºòüñÿ, äàþ÷è äîðîãó ãðóï³ ëþäåé. Öå — ñòàð³éøèíè. Âîíè íå ïðîñòî òàê ïðèéøëè. Ó íèõ º êëîïîòàííÿ. Ïðî êîãî? Ïðî ðèìñüêîãî ñîòíèêà. Äèâîâèæíà ñïðàâà! Ïîíåâîëåí³ éäóòü ïðîñèòè çà çàâîéîâíèêà. Âèäíî, íå ïðîñòà öÿ ëþäèíà, ùî çàñëóæèëà äî ñåáå òàêå ñòàâëåííÿ. Ïîñëóõàºìî, ùî ãîâîðÿòü ñòàð³éøèíè: «Âîíè æ ïðèáóëè äî ²ñóñà, òà é ðåâíî áëàãàëè Éîãî é ãîâîðèëè: â³í äîñòîéíèé, ùîá Òè öå çðîáèâ éîìó» (Ëê.7:4,5). À é ñïðàâä³, õîðîøà ëþäèíà, ÿêùî âàãó éîãî ã³äíîñò³ ïîð³âíþâàòè ç ³íøèìè ñîòíèêàìè. Àëå ùî æ ñàì âîºíà÷àëüíèê ãîâîðèòü ïðî ñåáå? «Íå òóðáóéñÿ, î Ãîñïîäè, áî ÿ íå äîñòîéíèé, ùîá Òè çàéøîâ ï³ä ñòð³õó ìîþ». Ö³ äâà ïðèêëàäè íå ò³ëüêè ³ëþñòðóþòü íàì, ùî òàêå ã³äí³ñòü, àëå é â³äêðèâàþòü, ùî ã³äí³ñòü — íå ïðîñòî âàãà ñàìà ïî ñîá³ ÿê àáñîëþòíà âåëè÷èíà. óäí³ñòü — öå âàãà, ïîð³âíÿíà ç ³íøîþ âàãîþ. Çëèòîê çîëîòà íèçüêî¿ ïðîáè ìຠá³ëüøó ã³äí³ñòü, í³æ çëèòîê


ì³äíèé, àëå ìåíøó, í³æ çëèòîê çîëîòà ùîíàéâèùî¿ ïðîáè.

ßê ñòàþòü ã³äíèìè

ª, ÿê ì³í³ìóì, òðè ñïîñîáè ïðèäáàííÿ ã³äíîñò³. Ïåðøèé — öå çàñëóæèòè ã³äí³ñòü. Òàê íàé÷àñò³øå ³ â³äáóâàºòüñÿ â æèòò³. ×îìó ñîòíèê áóâ ã³äíèé, íà äóìêó þäå¿â, óâàãè ²ñóñà? Òîìó ùî ïîáóäóâàâ ñèíàãîãó. Çðîáèâ ä³ëî, àáî áàãàòî ä³ë — ³ ñòàâ ã³äíèì. Äðóãèé ñïîñ³á — öå óñïàäêóâàòè ã³äí³ñòü. Ëþäèíà ùå í³÷îãî îñîáëèâîãî íå çðîáèëà, àëå áàòüêè çðîáèëè. ² ä³òè îòðèìóþòü ¿õ ã³äí³ñòü ó ñïàäîê. Íàéá³ëüø íàî÷íèé ïðèêëàä — ñ³ì’¿ ìîíàðõ³â. Ñèí ùå ãîâîðèòè äî ëàäó íå ó쳺, à âæå ñïàäêîºìåöü ïðåñòîëó, öàðñüêà ã³äí³ñòü ó íüîãî. ² âèõîâàòåë³ éîìó ïîñò³éíî ïðî öå çîáîâ’ÿçàí³ íàãàäóâàòè, ùîá ïîñòàâà öàðñüêà áóëà ³ ïîãëÿä, ³ õîäà. ² òðåò³é ñïîñ³á — öå êîëè ã³äí³ñòü îòðèìóþòü íåçàñëóæåíî, çà ÿêèìîñü îñîáëèâèì çá³ãîì îáñòàâèí. Ùîñü ïîä³áíå â³äáóëîñÿ ç Åñòåð. Õòî âîíà òàêà? Ïðîñòà ºâðåéñüêà ä³â÷èíà, ñèðîòà, ïîëîíÿíêà, à ñòàëà öàðèöåþ. ×èì çàñëóæèëà? Òà í³÷èì, öàðþ ñïîäîáàëàñÿ — îò ³ âñå. Ïåðø, í³æ íàì ðóøèòè äàë³ â íàøîìó äîñë³äæåíí³, íåîáõ³äíî çàçíà÷èòè, ùî ã³äí³ñòü ìîæå ÿê îòðèìóâàòèñÿ, òàê ³ âòðà÷àòèñÿ. óäí³ñòü íå ò³ëüêè äàþòü, ¿¿ ùå é ïîçáàâëÿþòü. Öàð Àñà ïîçáàâèâ öàðñüêî¿ ã³äíîñò³ Ìààõó, ñâîþ ìàò³ð çà òå, ùî âîíà çðîáèëà áîââàíà (2 Õð.15:16). Íå çíàþ, ÿê Ìààõà äîñÿãëà öàðñüêî¿ ã³äíîñò³. Ìîæëèâî, âîíà áóëà ç öàðñüêîãî ðîäó, à, ìîæëèâî, ÿê Åñòåð, áóëà ïðîñòîþ ä³â÷èíîþ. Òàê àáî ³íàêøå, àëå âîíà âòðàòèëà öàðñüêó ã³äí³ñòü, ³ íå ò³ëüêè òèòóë, àëå ³ âñ³ ïðèâ³ëå¿.

Íåáåñíà ã³äí³ñòü

Âñå, ùî ìè äîòåïåð ãîâîðèëè, ñòîñóâàëîñÿ ã³äíîñò³ çåìíî¿. Àëå íå ïðî öå ïèñàâ ²âàí. ²íøà ã³äí³ñòü õâèëþâàëà àïîñòîëà: «Ïîäèâ³òüñÿ, ÿêó ëþáîâ äàâ íàì Îòåöü, ùîá ìè áóëè ä³òüìè Áîæèìè» (1 ²â. 3:1). Îñü âîíî — ñïðàâæíÿ ã³äí³ñòü. Òàêîãî çåìí³ öàð³ íå äàþòü! Ïðî êîãî ç íàñ ìîæíà áóëî ñêàçàòè: «Ãîñïîäè, ïîäèâèñÿ íà íüîãî ³ âðÿòóé éîãî, â³í ã³äíèé öüîãî. Ãîñïîäè, â³í ã³äíèé áóòè ñèíîì Òâî¿ì»? ×è º õî÷ îäèí, õòî áóâ áè ã³äíèé â³÷íîãî æèòòÿ â íåá³ ç Áîãîì? «Î, í³, í³!» — êàæåìî ìè. Ùî âè! Ìè ã³äí³ ò³ëüêè ïåêëà, ìè ã³äí³ ñìåðò³. ×è íå ãîâîðèëè

ìè ðàçîì ç áëóäíèì ñèíîì: «…Îò÷å! ß ïîãð³øèâ ïðîòè íåáà ³ ïåðåä òîáîþ, ³ âæå íåã³äíèé íàçèâàòèñÿ ñèíîì òâî¿ì» (Ëê.15:21). ßêùî öå òàê, òî ùî æ ìè ðîáèìî â äîì³ Áîæîìó? ×îãî ÷åêàºìî, íà ùî ñïîä³âàºìîñÿ? Î, âåëèêà áëàãîäàòü Áîæà! óäíèì íå ïîòð³áíà áëàãîäàòü. Àëå òóò íåìຠã³äíèõ. ¯õ íåìຠâ Àìåðèö³ ³ â Àâñòðà볿. Á³ëüøå òîãî, â ñâÿòîìó ³ ÷èñòîìó íåá³ çíàéøîâñÿ ò³ëüêè Îäèí óäíèé. «Áà÷èâ ÿ Àíãîëà, ÿêèé êëèêàâ: Õòî ã³äíèé ðîçãîðíóòè êíèãó? ² íå çì³ã í³õòî í³ íà íåá³, í³ íà çåìë³, àí³ ï³ä çåìëåþ ðîçãîðíóòè êíèãè, àí³ íàâ³òü çàçèðíóòè â íå¿. ² ïëàêàâ ÿ ã³ðêî, ùî íå çíàéøîâñÿ àí³ îäèí ã³äíèé ðîçãîðíóòè é ïðî÷èòàòè êíèãó. À îäèí ³ç ñòàðö³â ïðîìîâèâ äî ìåíå: «Íå ïëà÷! Îñü Ëåâ, ùî ç ïëåìåí³ Þäèíîãî, êîð³íü Äàâèä³â, ïåðåì³ã òàê, ùî ìîæå ðîçãîðíóòè êíèãó...» (Îá. 5:2-5). Òàê, Îäèí, ò³ëüêè Îäèí ã³äíèé. Íåìຠïîä³áíîãî äî Íüîãî. Àëå ùî æ ðîáèòü öåé Îäèí? «Çðîáèâ ¿õ äëÿ íàøîãî Áîãà öàðÿìè ³ ñâÿùåíèêàìè» (Îá. 5:10). «Çðîáèâ» — òàêå ïðàâî íàëåæèòü ò³ëüêè Éîìó. Òè íå ìîæåø ïðèéòè äî ïðåñòîëó Áîæîãî ³ òóïíóòè íîãîþ: «Äå ìîÿ ìàíò³ÿ, äå ì³é ñê³ïåòð?» Òè â ñòðàõó òóëèøñÿ äî ñò³íè ³ øóêàºø íàéòåìí³øîãî êóòà. Òè, ÿê Ìåô³âîøåò (äèâ. 2 Ñàì. 9 ðîçä³ë), õîâàºøñÿ â³ä î÷åé Öàðÿ, à Öàð êàæå: «Ïðèâåä³òü éîãî äî Ìåíå!» — ³ ñàäèòü òåáå çà îäèí ñò³ë ç Ñîáîþ. «Çðîáèâ» — öå áëàãîäàòü. Õòî æ öåé Îäèí, Õòî ðîáèòü òàêå? ßêå Éîãî ²ì’ÿ? ²ñóñ Õðèñòîñ! Ñëàâà Éîìó!

Áåðåæè ã³äí³ñòü

Ìè ïî÷èíàëè ç ïðî÷èòàííÿ ÷îòèðüîõ óðèâê³â ç Ïèñàííÿ, ³ êîæåí ñïîíóêàâ íàñ ÷èíèòè ã³äíî ÷îãîñü àáî êîãîñü. «Çà öå ìè é ìîëèìîñü çàâæäè çà âàñ, ùîá íàø Áîã ó÷èíèâ âàñ ã³äíèìè ïîêëèêàííÿ, ³ ì³ööþ íàïîâíèâ óñþ äîáðó âîëþ äîáðîñòè é ä³ëî â³ðè» (2 Ñîë. 1:1). «Îòîæ, áëàãàþ âàñ ÿ, ùîá âè ïîâîäèëèñÿ ã³äíî ïîêëèêàííÿ, äî ÿêîãî ïîêëèêàíî âàñ» (Åô. 4:1). ßêà ð³çíèöÿ ì³æ ñëîâàìè, íàïèñàíèìè ó Äðóãîìó ïîñëàíí³ äî ñîëóíÿí ³ â Ïîñëàíí³ äî åôåñÿí? Ó ïåðøîìó ðàç³ Ïàâëî áëàãຠÁîãà çðîáèòè ã³äíèìè, à â äðóãîìó — ÷èíèòè ã³äíî. Ïàì’ÿòàþ êàçêó ³òàë³ÿ Ãóáàðºâà, ïðî÷èòàíó â äèòèíñòâ³. Ó í³é ðàäÿíñüêà ä³â÷èíà ïîì³íÿëàñÿ ì³ñöåì ç ïðèíöåñîþ êàðëèêîâî¿ ºâðîïåéñüêî¿ äåðæàâè-ìîíàðõ³¿. Íà ùàñòÿ, ïðèíöåñà áóëà, ÿê äâ³ êðàïë³ âîäè, ñõîæà íà ãåðî¿íþ. Ñåðåä âñüîãî ³íøîãî, ùî ãåðî¿íÿ âñòèãëà çðîáèòè íà ïðåñòîë³, âîíà, çà äîáðî-

õðèñòèÿíèíà 5


òîþ ñåðöÿ, ï³äíåñëà ç ºôðåéòîðà äî ãåíåðàëà îäíîãî õëîïöÿ. ² âñå á í³÷îãî, ò³ëüêè äëÿ õëîïöÿ òàêå ï³äâèùåííÿ ñòàëî ïîâíîþ íåñïîä³âàíêîþ. Òîìó çâè÷êè ó íüîãî çàëèøèëèñÿ êîëèøí³. Â³í ³ â êàðòè äî äðóç³â á³ãàâ ãðàòè, ³ ÷åðåç çàãîðîæó íà ïîáà÷åííÿ ëàçèâ... Ó ãåíåðàëüñüêîìó ìóíäèð³ ³ ïðè ïîãîíàõ... Çðîáèòè íàñ ã³äíèìè — ïðàâî Âñåâèøíüîãî Áîãà, àëå ÷èíèòè ã³äíî — îáîâ’ÿçîê íàø. Ïðî öå ïàì’ÿòàòè ³ áëàãàâ Ïàâëî õðèñòèÿí. Çàõîïëåí³ Áîæîþ áëàãîäàòòþ, ìè çäàòí³ çàáóâàòè ïðî â³äïîâ³äàëüí³ñòü, ÿêà íà íàñ êëàäåòüñÿ. ²ç çëî÷èíö³â ìè çâåäåí³ äî íàéâèùîãî çâàííÿ, ÿêå ³ñíóº ó Âñåñâ³ò³. ×è ìîæåìî ìè äîçâîëèòè ñîá³ ÷èíèòè òàê, ÿê ÷èíèëè ðàí³øå, ò³ëüêè òîìó, ùî íàì òàê ëåãêî ä³ñòàëîñÿ íàøå çâàííÿ? Íà æàëü, ìè ð³äêî çäàòí³ ö³íóâàòè òå, ùî ä³ñòàëîñÿ çàäàðìà. Àëå ïèòàííÿ çáåðåæåííÿ ñâ ã³äíîñò³ äóæå ñåðéîçíå, ùîá äî íüîãî ñòàâèòèñÿ ëåãêîâàæíî. Ó ò³é êàçö³ ñïðàâæíÿ ïðèíöåñà áóëà â æàõó â³ä óñ³õ íîâîââåäåíü ñâîãî äâ³éíèêà. Íîâîñïå÷åíèé ãåíåðàë çíîâó ñòàâ ºôðåéòîðîì, àëå íå äóæå çàñìóòèâñÿ â³ä öüîãî. Çîâñ³ì íå òàê ³ç ã³äí³ñòþ äèòèíè Áîæî¿. ¯¿ âòðàòà — öå âòðàòà âñüîãî. Àïîñòîë Þäà â ñâîºìó ïîñëàíí³ ðîáèòü ñåðéîçíå ïîïåðåäæåííÿ äëÿ âñ³õ, ùî çëîâæèâàþòü áëàãîäàòòþ: «ß õî÷ó íàãàäàòè âàì, ùî Ãîñïîäü âèçâîëèâ ëþäåé â³ä çåìë³ ªãèïåòñüêî¿, à çãîäîì âèãóáèâ òèõ, õòî íå â³ðóâàâ. ² àíãîë³â, ùî íå çáåðåãëè ïî÷àòêîâîãî ñòàíó ñâîãî (ó ðîñ³éñüêîìó ïåðåêëàä³ «ñâîåãî äîñòîèíñòâà»), ³í çáåð³ã ó â³÷íèõ êàéäàíàõ íà ñóä âåëèêîãî äíÿ» (5,6).

ßê çáåðåãòè ã³äí³ñòü

Êîëè ñèí øàíîâàíèõ ëþäåé ÷èíèòü íåäîáðå, ïðî íüîãî êàæóòü, ùî â³í ãàíüáèòü ÷åñòü ñâî¿õ áàòüê³â ³ ïîâîäèòüñÿ íåã³äíî. À êîëè ñèí çðîáèòü ùîñü äîáðå, çíà÷íå, éîãî õâàëÿòü: «Ó÷èíèâ ã³äíå ñâîãî áàòüêà». Ó ÷îìó æ ïîëÿãàþòü íàø³ ã³äí³ â÷èíêè? «Ùîá âè ïîâîäèëèñÿ íàëåæíî ùîäî Ãîñïîäà ó âñÿêîìó äîãîäæåíí³, ó âñÿêîìó äîáðîìó ä³ë³ ïðèíîñÿ÷è ïë³ä ³ çðîñòàþ÷è â ï³çíàíí³ Áîãà» (Êîë.1:10).

6

Ïî-ïåðøå, ïðèíîñèòè áëàã³ ïëîäè. ²íøèìè ñëîâàìè — ðîáèòè äîáð³ ñïðàâè. Âîíè º çîâí³øíüîþ ñòîðîíîþ õðèñòèÿíñòâà. Çà íèìè ï³çíàþòü, ùî ìè õðèñòèÿíè. ×èíèòè ã³äíî Áîãà, çíà÷èòü òàê ÷èíèòè, ÿê ÷èíèòü Áîã. Õðèñòîñ ïîêàçàâ íàì çðàçîê ñâÿòîãî æèòòÿ ³ çàëèøèâ íàì íàóêó. Ïî÷èòàéòå ùå ðàç Íàãîðíó ïðîïîâ³äü. Êîãî ñòàâèòü ²ñóñ â çðàçîê äîáðèõ ñïðàâ? Ñâîãî Áàòüêà. Îòæå, ÿêùî â öüîìó ñâ³ò³ ìè ÷èíèìî òàê, ÿê ÷èíèâ Õðèñòîñ, òî ìè ÷èíèìî ã³äíî Áîãà. Ïî-äðóãå, çðîñòàòè â ï³çíàíí³ Áîãà. Öå — ïðèõîâàíà ã³äí³ñòü, àëå âîíà òàêîæ íåîáõ³äíà. Áåç óïîä³áíåííÿ âíóòð³øíüîãî íå áóäå ³ çîâí³øíüî¿ ïîä³áíîñò³. Ìè í³êîëè íå çìîæåìî ÷èíèòè òàê, ÿê Õðèñòîñ, ÿêùî ó íàñ íå áóäå Õðèñòîâîãî õàðàêòåðó. ×èì á³ëüøå ìè ï³çíàâàòèìåìî Áîãà, òèì á³ëüøå íàø³ ñïðàâè áóäóòü ñõîæ³ íà Éîãî ñïðàâè. Ö³ äâ³ ð³÷êè — ïë³ä áëàãèõ ñïðàâ ³ ï³çíàííÿ Áîãà — çëèâàþòüñÿ â îäèí ïîâíîâîäíèé ïîò³ê: «Ó âñüîìó äîãîäæàþ÷è Éîìó».

×è çàâæäè ÿ ïîâèíåí ÷èíèòè ã³äíî Áîãà?

³äïîâ³äü — òàê! Íàâ³òü òîä³, êîëè í³õòî íå áà÷èòü? Òàê! ßêùî ìè ÷èíèìî ã³äíî ò³ëüêè ïðè ëþäÿõ, çíà÷èòü ïîãàí³ íàø³ ñïðàâè. Íå ï³çíàëè ìè ùå Áîãà. Äîãîäæàííÿ Áîãó ïîâèííå ñòàòè ÷àñòèíîþ íàøîãî ºñòâà. Íàâ³òü òîä³, êîëè âñ³ ÷èíÿòü íåã³äíî? Òàê! Íåëåãêî áóòè á³ëîþ âîðîíîþ ³ ñëóõàòè íàñì³øêè: «Òåæ ìåí³, ñâÿòèé çíàéøîâñÿ». Àëå ³ òîä³ ìè ïîâèíí³ ïàì’ÿòàòè, ùî ðîáèìî öå ðàäè Áàòüêà, ñóùîãî íà íåáåñàõ. ßêùî Éîìó öå ïðèºìíî, ùî ìåí³ äî òîãî, ùî êîìóñü íà çåìë³ öå íåïðèºìíî. Íàâ³òü òîä³, êîëè ò³, õòî áóâ çðàçêîì õðèñòèÿíñüêî¿ â³ðè äëÿ íàñ, ïîñòóïàþòü íåã³äíî? Î, öå íàéâàæ÷å, àëå â³äïîâ³äü çàëèøàºòüñÿ íåçì³ííîþ: «Òàê!» Ñê³ëüêîì ³ç íàñ äîâîäèëîñÿ ÷óòè àáî ñàìèì âèìîâëÿòè ñëîâà: «ßêùî íàâ³òü ÉÎÌÓ ìîæíà, ÷îìó ìåí³ íå ìîæíà?» Ñê³ëüêè äóø ñïîêóñèëèñÿ íà òîìó, ùî ò³, êîãî ââàæàëè ìóæàìè Áîæèìè, çðàçêîâèìè õðèñòèÿíàìè, ÷èíèëè íåã³äíî? Òà ùî ç òîãî? Ìè ïîêëèêàí³ áóòè ã³äíèìè Áîãà, íà Íüîìó çîñåðåäüìî óâàãó! Îòæå, ÿêèé âèñíîâîê çðîáèìî ìè? Áîã óäîñòî¿â íàñ âèñîêîãî çâàííÿ ³ ÷åñò³ áóòè ñï³âñïàäêîºìöÿìè Õðèñòó. Íà íàñ æå ëåæèòü â³äïîâ³äàëüí³ñòü — ÷èíèòè ã³äíî Òîãî, Õòî ïîêëèêàâ íàñ. Çíàþ÷è öå, ïîñï³ø³ìî äî äîñêîíàëîñò³, ³ õàé äîïîìîæå íàì ó öüîìó Ãîñïîäü! «À äàë³ áðàòòÿ, ïðîñèìî âàñ òà áëàãàºìî â Ãîñïîä³ ²ñóñ³, ùîá, ÿê ïðèéíÿëè âè â³ä íàñ, ÿê íàëåæèòü ïîâîäèòèñÿ âàì òà äîãîäæàòè Áîãîâ³, ÿê âè é ïîâîäèòåñÿ, ùîá ó òîìó ùå á³ëüøå çðîñòàëè!» (1 Ñîë.4:1). Ñåðã³é ÒÈÒÀÐ, ì. Êè¿â www.karjerna.org.ua


Äåðæàâi Içðà ëü - 60 ðîêiâ ³äðîäæåííÿ äåðæàâíîñò³ ²çðà¿ëþ ââàæàºòüñÿ îäí³ºþ ç îçíàê íàáëèæåííÿ ïðèõîäó Õðèñòà. ² îñü óæå òðèâàëèé ÷àñ õðèñòèÿíè âñüîãî ñâ³òó ïèëüíî ñòåæàòü çà òèì, ùî â³äáóâàºòüñÿ â ö³é êðà¿í³. Öüîãî ðîêó ³çðà¿ëüñüêèé íàðîä ñâÿòêóº 60-òó ð³÷íèöþ ö³º¿ ïî䳿. Ïðî ñòâîðåííÿ äåðæàâè ²çðà¿ëü Äàâèä Áåí-Ãóð³îí îãîëîñèâ 14 òðàâíÿ 1948 ðîêó. ² âîäíî÷àñ öåé äåíü ñòàâ ïî÷àòêîì àðàáî-³çðà¿ëüñüêî¿ â³éíè, ÿêà òðèâຠé äîíèí³. Áåçë³÷ ð³çíèõ äóìîê ìîæíà ïî÷óòè â³ä ñâ³òîâî¿ ãðîìàäñüêîñò³ ùîäî ïîä³é, ÿê³ â³äáóâàþòüñÿ â ö³é êðà¿í³, ïî-ð³çíîìó ëþäè ñòàâëÿòüñÿ äî ²çðà¿ëþ òà ºâðåéñüêîãî íàðîäó. Àëå, ÿê íå äèâíî, â³äðîäæåííÿ ³çðà¿ëüñüêî¿ äåðæàâíîñò³ ïîñòàâèëî ó ãëóõèé êóò òðàäèö³éíó öåðêâó. Ñó÷àñí³ õðèñòèÿíñüê³ êîíãðåãàö³¿ ñòîÿòü ïåðåä âèáîðîì: ÷è âèçíàòè öþ ïîä³þ çà âèêîíàííÿ ïðîðîöòâ, ÷è çðîáèòè âèãëÿä, ùî í³÷îãî íå ñòàëîñÿ. Äåõòî íàìàãàºòüñÿ ³íòåðïðåòóâàòè ²çðà¿ëü ÿê ñâ³òñüêå äåðæàâíå óòâîðåííÿ, ÿêå íå ìຠí³÷îãî ñï³ëüíîãî ç òèì ²çðà¿ëåì, ïðî ÿêèé ³äåòüñÿ â Ïèñàíí³. Çàëåæíî â³ä âèáðàíî¿ ïîçèö³¿ öåðêâà âèðîáëÿº ³ ñâîº ñòàâëåííÿ äî ²çðà¿ëþ — ãàðÿ÷à ï³äòðèìêà, ³ãíîðóâàííÿ ÷è êðèòèöèçì. Äðóãå ³ òðåòº, íà íàø ïîãëÿä, º àíòèñåì³òèçìîì, ó ÿê³é áè ôîðì³ âîíî íå âèðàæàëîñÿ. ªäèíîþ æèòòºçäàòíîþ ôîðìîþ ñó÷àñíîãî õðèñòèÿíñòâà º á³áë³éíèé ñ³îí³çì. Öå îçíà÷àº: â³äðå÷åííÿ â³ä öåðêîâíîãî àíòèþäà¿çìó, ïîêàÿííÿ ïåðåä ºâðåéñüêèì íàðîäîì çà ãð³õ àíòèñåì³òèçìó, âèçíàííÿ ä³ÿëüíèìè á³áë³éí³ çàïîâ³òè é îá³òíèö³ ²çðà¿ëþ, çàõèñò ³ ï³äòðèìêà ³çðà¿ëüñüêîãî íàðîäó íà Áëèçüêîìó Ñõîä³ é ó âñüîìó ñâ³ò³. 13 àðãóìåíò³â, ÷îìó õðèñòèÿíè ïîâèíí³ áóòè çà ²çðà¿ëü. 1. Òîìó ùî Áîã âèáðàâ ²çðà¿ëü íà â³÷í³ ÷àñè Ñâî¿ì íàðîäîì (äèâ. Àì. 3:2; Ïñ. 89:4–5; 135:4; 1 Ì. 17:7; 5 Ì. 7:7–8; 14:2). 2. Òîìó ùî Áîã Àâðààìà, ²ñàêà òà ßêîâà º îäíî÷àñíî ºäèíèì Áîãîì ºâðå¿â òà õðèñòèÿí.

3. Òîìó ùî â ñåðåäîâèù³ ºâðåéñüêîãî íàðîäó, «íàðîäó Áîæîãî», âèíèêëè Ñòàðèé ³ Íîâèé Çàïîâ³òè, ³ âñ³ íàòõíåí³ Äóõîì Ñâÿòèì ïèñüìåííèêè Á³á볿 áóëè ºâðåÿìè (çà âèíÿòêîì, ìîæëèâî, Ëóêè). 4. Òîìó ùî Íîâèé Çàïîâ³ò, íà ÿêîìó áàçóºòüñÿ õðèñòèÿíñüêà â³ðà, ñÿãຠêîð³ííÿì ó Ñòàðèé ³ áåç íüîãî éîãî óÿâèòè ïðîñòî íåìîæëèâî. 5. Òîìó, ùî êðà¿íà ²çðà¿ëü, ³ñòîð³ÿ éîãî íàðîäó º íàî÷íèì ïðèêëàäîì òîãî, ÿê Áîã òâîðèòü Ñâîþ ³ñòîð³þ ç ëþäñòâîì. 6. Òîìó ùî ²ñóñ áóâ íàðîäæåíèé ìàò³ð’þºâðåéêîþ â ñåðåäîâèù³ ³çðà¿ëüñüêîãî íàðîäó. ³í ãîâîðèâ ïðî çíà÷åííÿ ºâðå¿â: «...Ñïàñ³ííÿ â³ä þäå¿â» (²â. 4:22). 7. Òîìó ùî ïåðø³ ó÷í³ é àïîñòîëè ²ñóñà áóëè ºâðåÿìè. 8. Òîìó ùî ³ñòîðè÷íå êîð³ííÿ öåðêâè íåâ³ä’ºìíå â³ä ºâðåéñüêîãî íàðîäó (äèâ. Ðèì. 11:17–18). Ïåðøà õðèñòèÿíñüêà îáùèíà ñêëàäàëàñÿ ç ºâðå¿â ³ íàðàõîâóâàëà, ùîíàéìåíøå, 3 òèñ. ÷îëîâ³ê. 9. Òîìó ùî ²çðà¿ëü ÷åêຠâåëèêå ìàéáóòíº: â Òèñÿ÷îë³òíüîìó Öàðñòâ³ Ìåñ³¿ â³í î÷îëèòü äóõîâíå òà ñóñï³ëüíå ïðàâë³ííÿ (äèâ. Çàõ. 8:23; ²ñ. 2:2,3). 10. Òîìó ùî ï³ä ïðèêðèòòÿì ³ìåí³ Õðèñòà â³äáóâàëèñÿ íàéêðèâàâ³ø³ òà íàéæîðñòîê³ø³ ïåðåñë³äóâàííÿ ºâðå¿â. 11. Òîìó ùî ñ³îí³çì — ïîâåðíåííÿ ºâðå¿â ³ ñòâîðåííÿ íåçàëåæíî¿ ºâðåéñüêî¿ äåðæàâè ²çðà¿ëü (äèâ. ªç. 11:17) — öå âîëÿ Áîæà. 12. Òîìó ùî ²çðà¿ëü äóæå ïîòðåáóº ï³äòðèìêè õðèñòèÿí ó ïðîòèñòîÿíí³ àíòèñåì³òèçìó, ìîëèòîâíî¿ ï³äòðèìêè ³ äîïîìîãè ìåñ³àíñüêèì îáùèíàì â ¿õíüîìó ñëóæ³íí³. 13. Òîìó ùî ùîäî ²çðà¿ëþ õðèñòèÿíè ìàþòü äîðó÷åííÿ â³ä Ãîñïîäà: ñâ³ä÷èòè ºâðåÿì ïðî ¿õíüîãî Ìåñ³þ — ²ñóñà Õðèñòà. Ó ñòàòò³ âèêîðèñòàí³ ìàòåð³àëè ñàéòó www.lio.ru

7


Ñåíñ íàøîãî æèòòÿ á³ëüø³ñòü íå çàäîâîëåí³ òàêîþ â³äïîâ³ääþ. ϳñëÿ íå¿ ðîçìîâà íà öþ òåìó ð³äêî ìຠïðîäîâæåííÿ. Íàé÷àñò³øå âîíè êàæóòü: «Ìîæå, äëÿ òåáå, ç òâîºþ â³ðîþ, öå ìຠñåíñ, àëå äëÿ íàñ öå íåçðîçóì³ëî, à òîìó ³ íóäíî». Òîìó ç íåäàâí³õ ï³ð ÿ ñòàâ â³äïîâ³äàòè ¿ì: «Ñåíñ íàøîãî æèòòÿ — â ï³äãîòîâö³ äî â³÷íîñò³». Òàêà â³äïîâ³äü íå çàëèøຠáàéäóæèì í³êîãî ³ âèìàãຠðîç’ÿñíåííÿ. Îäíîãî ðàçó ìîº ñåðöå çóïèíèòüñÿ ³ ìîº ò³ëåñíå æèòòÿ çàê³í÷èòüñÿ, àëå ÿ æèòèìó. г÷ ó òîìó, ùî âñ³ ìè áóëè ñòâîðåí³ äëÿ â³÷íîñò³ ³ òèõ, õòî ïðèéíÿâ Áîãà, ³í çàïðîøóº æèòè ç Íèì. Ëþäèíà ìîæå ïðîæèòè íà çåìë³ äî 90 ðîê³â, àëå âæå òåïåð âîíà ïîâèííà çàäóìàòèñÿ ïðî òå, ÿê ïðîâåäå ñâ³é ïåðøèé ì³ëüéîí ðîê³â æèòòÿ ç Áîãîì (÷è áåç Íüîãî). Òîìó ñåíñ íàøîãî æèòòÿ

ïîëÿãຠâ òîìó, ùîá ïðèãîòóâàòè ñåáå äî æèòòÿ ó â³÷íîñò³. Òóò, íà çåìë³, íàøå ³ñíóâàííÿ ïîâíå ïðîáëåì: îäí³ âè âæå êîëèñü óñï³øíî ïîäîëàëè, ç ³íøèìè áîðåòåñÿ ñüîãîäí³ ç ð³çíèì ñòóïåíåì óñï³õó, ³íø³ — ÷åêàþòü âàñ ïîïåðåäó. Òàê ñàìî éäóòü ñïðàâè ³ ç âàøèìè óñï³õàìè, óäà÷åþ ³ íàäáàííÿìè. ² öå âñå äîïóñêຠÁîã, áî Éîãî ö³êàâèòü íå ñóìà îòðèìàíèõ âàìè ìàòåð³àëüíèõ áëàã ³ çàäîâîëåíü. Öå íå çíà÷èòü, ùî ìè íå ïîâèíí³ øóêàòè ùàñòÿ ó çåìíîìó æèòò³: âæå â ñàìîìó ïîäîëàíí³ ïðîáëåì, ùî ñòîÿòü ïåðåä íàìè, ìè ï³çíàºìî ùàñòÿ. Àëå ñàìå ùàñòÿ, ÿêèì áè ïîì³ðíèì ³ áëàãî÷åñòèâèì âîíî íå áóëî, — íå ìåòà íàøîãî æèòòÿ. Áîãà á³ëüøå ö³êàâèòü íàø õàðàêòåð, ÿêèé ìè íàáóâàºìî â áîðîòüá³ ç ïðîáëåìàìèíåçãîäàìè. Ãîñïîäü õî÷å, ùîá ó ñâîºìó ïðàãíåíí³ ìè áóòè ñõîæèìè íà Õðèñòà, ìè çì³íþ-

Ôîòî Þð³ÿ Êîñòþêà

Êîëè äîçâîëÿº ñèòóàö³ÿ, ÿ ëþáëþ çàïèòóâàòè ñâî¿õ íåâ³ðóþ÷èõ çíàéîìèõ: «Ó ÷îìó ñåíñ æèòòÿ?» ×îëîâ³êè, ÿê ïðåäñòàâíèêè ïðàêòè÷íî¿ ³ ñòðèìàíî¿ ïîëîâèíè ëþäñòâà, íà òàê³ «àáñòðàêòí³» ñâ³òîãëÿäí³ ïèòàííÿ â³äïîâ³äàþòü ð³äêî. Ƴíêè — ÷àñò³øå. Àëå âñ³ ¿õí³ â³äïîâ³ä³ âèãëÿäàþòü ÿê òàâòîëîã³÷íà ïàñòêà: ñåíñ æèòòÿ — ïðîæèòè éîãî ÿêíàéêðàùå, âèðîñòèòè ä³òåé, äîáèòèñÿ â êàð’ºð³ ÷îãîñü îñîáëèâîãî ³ ò.³. Òîáòî ñåíñ æèòòÿ âèïëèâຠç ñàìîãî æèòòÿ ³ çâîäèòüñÿ äî äîñÿãíåíü ò³ëüêè â îäí³é àáî äåê³ëüêîõ ¿¿ ñôåðàõ: ñ³ìåéí³é, êàð’ºðí³é, ó â³äïî÷èíêó, çàäîâîëåííÿõ. ²íîä³, ó ñâîþ ÷åðãó, âîíè ïåðåäàþòü öå ïèòàííÿ ìåí³: «Ó ÷îìó ñåíñ æèòòÿ?» ß ðàí³øå â³äïîâ³äàâ: «Ïðîñëàâèòè Áîãà íà çåìë³, âèêîíàòè Éîãî âîëþ». Àëå ç ÷àñîì ÿ ïîì³òèâ, ùî

8


âàëè ñâ³é õàðàêòåð. Éîìó âàæëèâî òå, ÿê³ ìè º, à íå ùî ìè ðîáèìî. Íàïåðåäîäí³ âåëèêî¿ ðàäîñò³ â³÷íîãî æèòòÿ ç Áîãîì, ³í ïðàãíå çðîáèòè íàøå íèí³øíº æèòòÿ ñâÿò³øèì, í³æ ùàñëèâ³øèì. Ó öüîìó ³ º ñåíñ íàøîãî æèòòÿ. Íåçàëåæíî â³ä òîãî, ÷îãî á³ëüøå â íàøîìó æèòò³: íåçãîä ÷è óñï³õ³â, öå íå ïîâèííî â³äâîë³êàòè íàñ â³ä âåëèêî¿ ìåòè, ñåíñó íàøîãî æèòòÿ — ï³äãîòîâêè äî çóñòð³÷³ ç Ãîñïîäîì ó â³÷íîñò³. Ó íàøîìó æèòò³ º ñâ³é áàëàíñ óñï³õ³â ³ íåâäà÷. ßêùî ó âàñ, íà äóìêó îòî÷óþ÷èõ, âñå ñêëàäàºòüñÿ âäàëî ³ ùàñëèâî, ñàì³ æ âè çíàºòå ö³íó öèõ äîñÿãíåíü (ÿêùî âè íå ñë³ïåöü), âàì â³äîì³ ïðîáëåìè, ÿê³ âæå ñòîÿòü â ÷åðç³ ïåðåä âàìè ³ ÿê³ òðåáà âèð³øóâàòè. ßêùî æ âè â ñìóç³ íåâäà÷, ïàì’ÿòàéòå, ùî âîíè — ïåðåääåíü ìàéáóòí³õ óñï³õ³â. ² òóò ó âàñ º çà ùî äÿêóâàòè Ãîñïîäó. Ó áóäü-ÿê³é ñèòóàö³¿, ÿêèì áè íå áóâ ïîòî÷íèé áàëàíñ âàøèõ íåùàñòü-óñï³õ³â, âè ïîâèíí³ ïàì’ÿòàòè ïðî ãîëîâíó ìåòó âàøîãî æèòòÿ. Íàâ³òü êîëè ñìóãà íåùàñòü çàòÿãíóëàñÿ ³ íå âèäíî ïðîñâ³òó, íå ñë³ä çàöèêëþâàòèñÿ íà ñâîºìó áîëþ, íà ñâî¿õ ïðîáëåìàõ. Ïàì’ÿòàéòå: íàéëåãøèé ñïîñ³á ïîçáóòèñÿ ãí³òó ïîòî÷íèõ ïðîáëåì — çîñåðåäèòè ñâîþ óâàãó ³ ñåðöå íå íà îñîáèñòèõ òóðáîòàõ, à íà Áîãîâ³ ³ òóðáîòàõ ïðî ³íøèõ ëþäåé. Äå æ ïðîõîäèòèìå íàøå â³÷íå æèòòÿ? Íàïåðåäîäí³ ñâîãî ïîäâèãó íà õðåñò³ ²ñóñ çâåðíóâñÿ äî ó÷í³â ç îáíàä³éëèâîþ çàÿâîþ: «Áàãàòî îñåëü ó äîì³ Ìîãî Îòöÿ; à êîëè á òî íå òàê, òî ñêàçàâ áè ß âàì, ùî éäó ïðèãîòóâàòè ì³ñöå äëÿ âàñ. À êîëè â³ä³éäó é ïðèãîòóþ âàì ì³ñöå, ß çíîâó ïðèéäó é çàáåðó âàñ äî Ñåáå, ùîá äå ß áóëè ³ âè» (²â. 14: 2-3). Êîëè ìè ñïîñòåð³ãàºìî çà äèêèìè òâàðèíàìè â çîîïàðêó, òî îòðèìóºìî çàäîâîëåííÿ, áà÷à÷è ¿õ ñèëó, ñïðèòí³ñòü, êðàñó. Àëå â ¿õíüîìó ñòàíîâèù³ º ùîñü íåïðàâèëüíå, ôà-

ëüøèâå. г÷ ó òîìó, ùî öå íå ¿õ ð³äíå, çâè÷íå ¿ì æèòëî. ¯õí³é ä³ì íå òóò. Ìîæíà äîïóñòèòè, ùî çâ³ð³ â³ä÷óâàþòü öþ ï³äì³íó, ³íñòèíêòè ï³äêàçóþòü ¿ì, ùî âîíè áóëè íàðîäæåí³ íå äëÿ öèõ êë³òîê. Òàê ³ ìè â³ä÷óâàºìî, ùî öåé çàíåïàëèé ñâ³ò — íå íàø ä³ì, ùî ìè áóëè ñòâîðåí³ äëÿ ³íøîãî, íàáàãàòî êðàùîãî ì³ñöÿ ìåøêàííÿ. Òåîëîã Äîíàëüä Áëîø ÿêîñü ñêàçàâ: «Íàéá³ëüøå íåùàñòÿ ëþäñòâà — öå íå éîãî ñòðàõè, òðèâîãè ÷è íàâ³òü â³ä÷óòòÿ âèíè, øâèäøå öå òóãà çà â³ò÷èçíîþ, îñîáëèâà íîñòàëüã³ÿ, íåçëàìíå áàæàííÿ áóòè âäîìà ç Áîãîì». Âàì òðàïëÿëîñÿ áóòè äàëåêî â³ä äîìó: ó â³äðÿäæåíí³, ïîäîðîæ³, êîëè ðàïòîì âñå íàâêîëî ñòຠïîãàíèì, ÷óæèì ³ íåïðèºìíèì? Ùî âè á³ëüøå âñüîãî íà ñâ³ò³ õîò³ëè â ö³ õâèëèíè? Î÷åâèäíî — ïîâåðíóòèñÿ äîäîìó. Ó ñâî¿é óÿâ³ âè ìàëþºòå ñâ³é çàòèøíèé áóäèíîê, ë³æêî, ñìà÷íó äîìàøíþ ¿æó, ð³äíèõ ³ áëèçüêèõ, ç ÿêèìè âè ä³ëèòå íàéêðàù³ ãîäèíè æèòòÿ. ßê áè íàì íå ïîäîáàëàñÿ íàøà ïîäîðîæ, ìè çàâæäè ïðàãíåìî äîäîìó. Ãîñïîäü çàêëàâ ó íàñ ïðàãíåííÿ äî æèòòÿ ñàìå òîìó, ùî â íàñ º â³÷íèé ä³ì íà íåáåñàõ, áàæàíèé ïðèòóëîê, äå íàñ ÷åêàþòü ³ êóäè íàñ çà-

ïðîñÿòü ïî³ìåííî. Òóò íåìຠïîòðåáè íàäì³ðíî ðîìàíòèçóâàòè çåìíèé ä³ì. Ó êîæíî¿ ëþäèíè º íåïðèºìí³ ³ íàâ³òü æàõëèâ³ ìîìåíòè æèòòÿ ó öüîìó äîì³. Ïðîòå íàøå ñïðàâæíº ïîìåøêàííÿ íà íåáåñàõ ïîâíå ÷óäîâèõ ðå÷åé, äå âñå íàéêðàùå áóäå â íàäëèøêó ³ äå íå áóäå æîäíî¿ ïîãàíî¿ ðå÷³, æîäíîãî ñóìíîãî ïåðåæèâàííÿ. Ïðàãíåííÿ äî íàøîãî â³÷íîãî äîìó íà íîâ³é çåìë³ ï³ä íîâèì íåáîì íàïîâíþº æèòòÿ êîæíîãî â³ðóþ÷îãî ãëèáîêèì çíà÷åííÿì. Âîíî äîäຠéîìó ñèëè ³ åíåð㳿 íå ò³ëüêè íà äóõîâíå, àëå ³ çåìíå ñëóæ³ííÿ: ÷èñòîòó ñ³ìåéíîãî æèòòÿ, âèñîêó ïðîäóêòèâí³ñòü ïðàö³ íà âèðîáíèöòâ³, ñëóæá³ é á³çíåñ³, íà âèêîíàííÿ âèñîêèõ åòè÷íèõ ñòàíäàðò³â â áóäü-ÿêîìó ì³ñö³ ³ â áóäü-ÿê³é ñèòóàö³¿. Ó ñâîºìó ïðàãíåíí³ äîñÿãòè Öàðñòâà Íåáåñíîãî õðèñòèÿíè ïåðåòâîðÿòü íàâêîëèøí³é ñâ³ò òàê, ùî ðåçóëüòàòè ¿õ ñîö³àëüíî¿ ³ ãîñïîäàðñüêî¿ ä³ÿëüíîñò³ ñòàíóòü íàéâàãîì³øèì äîêàçîì ïðàâäèâîñò³ ³ ÷èñòîòè âèáðàíîãî íèìè øëÿõó äî ñâîãî íåáåñíîãî äîìó. À. Çàé÷åíêî, ³íòåðíåò-ãàçåòà «Ïðîòåñòàíò»

9


ßê òè ñòàâèøñÿ äî ñìåðòi?

Ëþäè ïî-ð³çíîìó ñòàâëÿòüñÿ äî ñìåðò³. Òèì íå ìåíøå, ñàìà ñìåðòü ç öèì íå ðàõóºòüñÿ, à ñïîê³éíî ïðîäîâæóº çàáèðàòè æèòòÿ ëþäåé. Àëå íàì äàëåêî íå âñåîäíî, ÿê ìè çóñòð³íåìî öþ ñìåðòü, áî ñàìå â³ä öüîãî çàëåæàòèìå, äå ìè áóäåìî ï³ñëÿ ñìåðò³. Óñ³õ ëþäåé ìîæíà óìîâíî ðîçä³ëèòè íà äåê³ëüêà îñíîâíèõ ãðóï ùîäî ¿õíüîãî ñòàâëåííÿ äî ñìåðò³. 1. Ñòàâëåííÿ ïðåäñòàâíèê³â «õðèñòèÿíñüêî¿ íàóêè». ¯õ íàóêà ïîëÿãຠâ íàñòóïíîìó: «Ìàòåð³ÿ, ãð³õ, õâîðîáè ³ ñìåðòü — íåðåàëüí³». Àëå çíèùèòè ñìåðòü, ïðîñòî çàïåðå÷óþ÷è ¿¿ ³ñíóâàííÿ, íåìîæëèâî. Ñìåðòü ïîñ쳺òüñÿ íàä «õðèñòèÿíñüêîþ íàóêîþ». Ïðåäñòàâíèêàì öüîãî êóëüòó ñë³ä áóëî á ïðî÷èòàòè ï’ÿòèé ðîçä³ë Êíèãè Áóòòÿ. 2. Ñòàâëåííÿ «óíèêàþ÷èõ». Òàêèõ ëþäåé ì³ëüéîíè. Âîíè áîÿòüñÿ ñìåðò³ ³ òîìó ñòàðàííî óíèêàþòü âñÿêî¿ çãàäêè ïðî íå¿. Ãîâîðÿòü, ùî Ëþäîâèê ÕV çàáîðîíèâ ñâî¿ì ñëóãàì âèìîâëÿòè ñëîâî «ñìåðòü» â éîãî ïðèñóòíîñò³. Êèòàéö³ áîÿòüñÿ, ùî, âèìîâëÿþ÷è öå ñëîâî, âîíè çàêëèêàþòü ¿¿! Ó

íàøîìó çàõ³äíîìó ñóñï³ëüñòâ³ öå ñëîâî òåæ íå êîðèñòóºòüñÿ îñîáëèâîþ ïîïóëÿðí³ñòþ. ² ÿêùî âæå âèíèêຠíåîáõ³äí³ñòü îáãîâîðèòè ïèòàííÿ, ïîâ’ÿçàí³ ç³ ñìåðòþ, òî âèêîðèñòîâóºòüñÿ áåçë³÷ ³íøèõ ñë³â ³ âèðàç³â, ÿê³ çàì³íþþòü ñëîâî ñìåðòü. Ñìåðòü — öå ðåàëüí³ñòü, ç ÿêîþ íîðìàëüíà ëþäèíà çóñòð³÷àòèñÿ íå íàñì³ëþºòüñÿ. Àëå ³ òàêå ñòàâëåííÿ äî íå¿ òåæ íå ìîæå ñëóæèòè âèð³øåííÿì ïðîáëåìè. Ñê³ëüêè á ìè íå óíèêàëè ñìåðò³, âîíà âñå îäíî íàñòàíå. 3. Ñòàâëåííÿ ôàòàë³ñò³â ³ ñòî¿ê³â. Ö³ ëþäè íàìàãàþòüñÿ ïðèìóñèòè ñåáå é ³íøèõ ïîâ³ðèòè ó òå, ùî âîíè ñìåðò³ çîâñ³ì íå áîÿòüñÿ. Õ³áà ñìåðòü âðåøò³-ðåøò íå ïðèðîäíà? Òîä³ ÷îìó ñì³ëèâî íå ïîäèâèòèñÿ ¿é â îáëè÷÷ÿ? ×îì áè íå äóìàòè ïðî íå¿ áåç ùîíàéìåíøîãî òðåïåòó? «Êîëè ÿ ïîìðó, ÿ çãíèþ», — ñêàçàâ õòîñü.

Ìîæëèâî, â³í äîäàâ: «Íó ³ ùî ç òîãî?» ² öå òåæ íå âèõ³ä. Ö³ ëþäè ãîâîðÿòü ñì³ëèâî, àëå öå ò³ëüêè ãðà! Ïðî÷èòàéòå Êíèãó ïðîðîêà ²ñà¿, 21 â³ðø 57 ðîçä³ëó. 4. Ñòàâëåííÿ ãàëàñëèâîãî àòå¿ñòà. Öÿ ëþäèíà ïðîêëèíຠñìåðòü. Âîíà êèäຠ¿é âèêëèê. Áóäó÷è ïðè ñìåðò³, ç îñòàíí³õ ñèë â³í òðÿñå êóëàêàìè ³ ïàäຠÿê ìåðòâèé àáî âìèðຠç ïåðåäñìåðòíèì ñòîãîíîì: «Öå âñå ï³äëèé îáìàí». ²ñíóº áàãàòî ïðèêëàä³â, ÿê³ ñâ³ä÷àòü ïðî òå, ùî ñì³ëèâ³ àòå¿ñòè ïîìèðàëè ó æàõëèâèõ äóøåâíèõ ìóêàõ ç ïàí³÷íèì âèðàçîì îáëè÷÷ÿ. Âàðòî õî÷à á çãàäàòè ñìåðòü Âîëüòåðà. 5. Ñòàâëåííÿ êðàéíüîãî ïåñèì³ñòà. Öÿ ëþäèíà äóæå âòîìèëàñÿ â³ä æèòòÿ ³ âáèâຠñåáå. Âîíà íå áà÷èòü ñåíñó â ïîäàëüøîìó æèòò³ ³ ºäèíèé âèõ³ä âáà÷ຠó ñàìîãóáñòâ³.  íàø ÷àñ öå äîñèòü ïîøèðåíèé âàð³àíò âèõîäó ³ç òóïèêîâî¿ ñèòóàö³¿. Ïðè÷îìó, çã³äíî ñòàòèñ-

Êîëè òè ç’ÿâèâñÿ íà ñâ³ò, òî ïëàêàâ, õî÷à âñ³ äîâêîëà ðàä³ëè; çðîáè æ òàê, ùîá êîëè òè áóäåø çàëèøàòè öåé ñâ³ò, âñ³ ïëàêàëè, à òè îäèí ïîñì³õàâñÿ (²íä³éñüêèé àôîðèçì).

10


òèêè, íàéá³ëüøå ñàìîãóáñòâ ñòàºòüñÿ ó «áëàãîïîëó÷íèõ», åêîíîì³÷íî ðîçâèíóòèõ, äåìîêðàòè÷íèõ êðà¿íàõ. 6. Ñòàâëåííÿ ñåíòèìåíòàë³ñòà. ³í ïðîëèâຠñëüîçè íàä åï³çîäàìè ñìåðò³, éîãî îõîïëþþòü ïðèïàäêè ðèäàíü, êîëè â³í ÷èòຠ³ñòîð³þ ïðî ñìåðòü ìàëåíüêî¿ Íåëë ç ä³êåíñîâî¿ «Ëàâêè ñòàðîâèíè». ³í ëþáèòü ÷èòàòè, ñëóõàòè ñåíòèìåíòàëüí³ ³ñòîð³¿, äå ñìåðòü ãîëîâíà ãåðî¿íÿ. ³í íàñîëîäæóºòüñÿ ñìåðòþ! 7. Ñòàâëåííÿ ðåë³ã³éíîãî ôàíàòèêà ç ìàí³ºþ ìó÷åíèöòâà. Íå ïëóòàéòå öþ ëþäèíó ç ³ñòèííèìè ìó÷åíèêàìè, òàêèìè, ÿê á³áë³éíèé Ñòåôàí. ͳ, öÿ ëþäèíà íàñïðàâä³ øóêຠñìåðò³, õî÷à íå ìîæå ¿¿ çàïîä³ÿòè ñàìà ñîá³. Ìîæëèâî, âîíà â³ðèòü, ùî, ïðèð³êàþ÷è ñåáå íà ñìåðòü ðàäè â³ðè, ìîæå çàñëóæèòè â³íåöü ìó÷åíèêà ³ çãîäîì áóäå øàíîâàíà íà çåìë³, ÿê ñâÿòà. Ïðèêëàäîì ìîæóòü áóòè òåðîðèñòè-ñìåðòíèêè, ÿê³ ðåòåëüíî ãîòóþòüñÿ äî ñâ ãåðî¿÷íî¿ ñìåðò³. ¯¿ ñòîñóþòüñÿ ñëîâà ç Ïåðøîãî ïîñëàííÿ äî êîðèíòÿí, 13:3. Ó ÷îìó æ ïîëÿãຠõðèñòèÿíñüêå ñòàâëåííÿ äî ñìåðò³? Õðèñòèÿíèí íå øóêຠñìåðò³. ³í ÷óäîâî çíàº, ùî ñìåðòü ïðîòèïðèðîäíà ³ ùî éîãî îáîâ’ÿçîê â òîìó, ùîá ÷åêàòè, ïîêè Áîã çâ³ëüíèòü éîãî â³ä ïåðåáóâàííÿ íà çåìë³. Òàê, â³ðóþ÷èé çíàº, ùî ñìåðòü — ïî ñóò³, ò³íü, à íå ñîíÿ÷íå ñâ³òëî. Âîíà îçíà÷ຠðîçä³ëåííÿ ºäèíîãî ö³ëîãî. Àëå â³í òàêîæ çíàº, ùî éîìó íàëåæèòü éòè íå äîëèíîþ ñìåðò³, à ò³ëüêè äîëèíîþ ñìåðòíî¿ ò³í³ (äèâ. Ïñ. 22:4). Êð³ì òîãî, â³í ïåðåêîíàíèé, ùî â ö³é äîëèí³ ðàçîì ç íèì áóäå Ãîñïîäü. ³í í³êîëè íå çàëèøàºòüñÿ íàîäèíö³. ͳùî, íàâ³òü ñìåðòü, íå ìîæå â³ää³ëèòè éîãî â³ä ëþáîâ³ Áîæî¿, ÿêà â ²ñóñ³ Õðèñò³, éîãî Ãîñïîäîâ³. Îòæå, ñìåðòü çà ñâîºþ ñóòòþ º ðîçä³ëåííÿì. Äëÿ íåâ³ðóþ÷îãî öå âêàçóº íå ò³ëüêè íà ðîçä³ëåííÿ ò³ëà ³ äóø³ ³ ðîçñòàâàííÿ ç³ âñ³ì, ùî áóëî éîìó äî-

ðîãèì íà çåìë³; öå îçíà÷ຠâ³ää³ëåííÿ â³ä Áîæî¿ ìèëîñò³, ÿêî¿ íàâ³òü â³í íå áóâ ïîçáàâëåíèé ïðè öüîìó æèòò³. Äëÿ â³ðóþ÷îãî ðîçä³ëåííÿ â³äáóâàºòüñÿ íå ïîâíîþ ì³ðîþ. Âèõîäèòü íàâ³òü òàê, ùî íàéãîëîâí³øèé åëåìåíò ðîçä³ëåííÿ â³äñóòí³é. Áîæà ìèë³ñòü ³ ëþáîâ ñóïðîâîäæóþòü â³ðóþ÷îãî â ñëàâó. Òàì òàêîæ â³í çóñòð³íå ñâî¿õ äðóç³â ³ çíàéäå ñêàðáè, íàáàãàòî êðàù³ çåìíèõ. À ï³ñëÿ ïîâåðíåííÿ Õðèñòà äóøà îá’ºäíàºòüñÿ ç ò³ëîì, ÿêå áóäå ÷óäîâî çì³íåíå. Âñå öå º ðåçóëüòàòîì òîãî, ùî ïðîêëÿòòÿ ñìåðò³ óçÿâ íà Ñåáå çàì³ñòü â³ðóþ÷îãî Õðèñ-

òîñ. ² â³íåöü æèòòÿ çàñëóæèâ äëÿ íüîãî òîé æå Ãîñïîäü. Òîìó äëÿ â³ðóþ÷îãî ñìåðòü ïîä³áíà íà ãèäêå êà÷åííÿ — ìàéáóòíüîãî ïðåêðàñíîãî ëåáåäÿ, ³ â³í ïðèêîâóº âñþ ñâîþ óâàãó ñàìå äî ö³º¿ êðàñè. Òàê â³í ³ ãîòóº ñåáå äî ñìåðò³. ³í äèâèòüñÿ íà ²ñóñà ³ éîãî ñåðöå âèäຠïåðåìîæíèé âèãóê: «Ïîãëèíåíà ñìåðòü ïåðåìîãîþ»! (1 Êîð. 15:54-57). Ó íàéãëèáøîìó çíà÷åíí³ âæå íå â³í íàëåæèòü ñìåðò³, à ñìåðòü íàëåæèòü éîìó, áî âîíà º äëÿ íüîãî ñõîäèíêîþ äëÿ ïîâíî¿ ðåàë³çàö³¿ ìåòè ñâîãî ³ñíóâàííÿ — ïðîñëàâëÿííÿ Áîãà.

.. «Ïîõîâàéòå ìåíå ç ìîIì áîãîì» Éîãî äí³ áóëè óæå ïîðàõîâàí³. Öå äîáðå ðîçóì³ëà ðîäèíà ³ â³í ñàì. Íîãè äàâíî âæå íå áóëî, ³ ãàíãðåíà, ÿêó íå çóïèíèëà àìïóòàö³ÿ, äîâåðøóâàëà ñâîþ ñïðàâó. Çäàâàëîñÿ á, ÷àñ óæå ïîäóìàòè ³ ïðî â³÷í³ñòü. Òèì á³ëüøå, ùî æèòòÿ áóëî äàëåêî íå ñâÿòèì. ³í áóâ ï’ÿíèöåþ, â³äâåðòèì áîãîçíåâàæíèêîì ³ íå ñîðîìèâñÿ öüîãî. Àëå òåïåð... Òåïåð ñìåðòü äèâèëàñÿ ïðÿìî ó â³÷³. ѳì’ÿ, ó ÿê³é æèâ, áóëà â³ðóþ÷îþ. Òîìó ïðî Áîãà ³ ïðî òå, ùî ïîòð³áíî äëÿ çóñòð³÷³ ç Áîãîì, â³í çíàâ. ² ïðî òå, ùî ïîòð³áíî ïîêàÿòèñÿ, — òåæ.  òàêèé êðèòè÷íèé ìîìåíò ëþäèíà ìèìîâîë³ òÿãíåòüñÿ äî Òâîðöÿ. Àëå äèÿâîë ç îñòàíí³õ ñèë íå â³äïóñêຠñâîþ æåðòâó, íàâ³òü ó ñèòóàö³¿, êîëè ñïëèâàþòü îñòàíí³ ãîäèíè çåìíîãî æèòòÿ. Õâîðèé áà÷èâ, ùî æèòè éîìó íåäîâãî. Çäåá³ëüøîãî, â òàê³ õâèëèíè ñòàðàþòüñÿ âèñëîâèòè ñâîþ îñòàííþ âîëþ. ² â³í ¿¿ âèñëîâèâ. Çíàþ÷è, ùî ñ³ì’ÿ ïðîòè ñïèðòíîãî, íàêàçàâ: — ß âñå æèòòÿ ëþáèâ ãîð³ëêó, í³êîëè íå îáõîäèâñÿ áåç íå¿. Òîìó ïîõîâàéòå ìåíå ç ìî¿ì áîãîì. ßêèé ã³ðêèé ï³äñóìîê ïðîæèòîãî! ² ÿê³ ñòðàøí³ ñëîâà! Íàâ³òü ïåðåä ñìåðòþ ëþäèíà íå ìîæå çðåêòèñÿ ñâîãî «áîãà», ÿêèé çìàðíóâàâ ³ çàáðàâ íå ëèøå çåìíå æèòòÿ, àëå é â³÷íå. Éîãî ïîõîâàëè, íåçâàæàþ÷è íà òàêèé «çàïîâ³ò», áåç ãîð³ëêè. Àëå öå âæå íå ìàëî í³ÿêîãî çíà÷åííÿ. Éîãî «áîã» áóâ çàäîâîëåíèé — æåðòâà äî ñìåðò³ çàëèøèëàñÿ â³ðíîþ. Îò ò³ëüêè ö³íà âèÿâèëàñÿ íàäòî âèñîêîþ — ö³íà âëàñíî¿ äóø³. Þð³é ÂÀÂÐÈÍÞÊ

11


Ó Êíèç³ Åêëåç³ÿñòà ÷èòàºìî: «Ïàì’ÿòàé â äíÿõ þíàöòâà ñâîãî ïðî ñâîãî Òâîðöÿ» (Åêë.12:1). Õðèñòèÿíñüê³é ìîëîä³ ÷àñòî äîâîäèòüñÿ ÷óòè â³ä ñâî¿õ íåâ³ðóþ÷èõ îäíîë³òê³â: «Íàâ³ùî òîá³ êàÿòèñÿ? Íàâ³ùî òîá³ Áîã? Àäæå òè ùå ìîëîäèé. Áåðè âñå â³ä æèòòÿ. À êîëè áóäåø ñòàðèé, òîä³ ³ ïðî Áîãà ïîäóìàºø». Òàê ì³ðêóþòü ëþäè ñâ³òó öüîãî. Ó ¿õ ðîçóì³íí³ ïîâíîö³ííå æèòòÿ — öå âå÷³ðêè ç àëêîãîëåì, äèñêîòåêè ç ìóçèêîþ ³ ï³ñíÿìè íåïðèñòîéíîãî çì³ñòó, öèãàðêè, àçàðòí³ ³ãðè, à äëÿ äåÿêèõ íàâ³òü íàðêîòèêè. ²íøîãî æèòòÿ âîíè ïðîñòî íå ìîæóòü ñîá³ óÿâèòè. ßêùî çàáðàòè ö³ ãð³õîâí³ çàäîâîëåííÿ, òîä³, íà ¿õ äóìêó, æèòòÿ ñòàíå ñ³ðèì. Âîíè íå äóìàþòü ïðî Áîãà, ïðî â³÷í³ñòü; ¿õ íå òóðáóº òå, ùî â äåíü ñóäó ¿ì Õðèñòîñ ñêàæå: «ß í³êîëè íå çíàâ âàñ; â³ä³éä³òü â³ä Ìåíå, õòî ÷èíèòü áåççàêîííÿ» (Ìò. 7:23). À ÿêùî ³ çãàäóþòü ïðî Áîãà, òî öå òðàïëÿºòüñÿ äâ³÷³ íà ð³ê: íà гçäâî ³ íà Ïàñõó. Ïåðåä ñâÿòîì âîíè âèêîíóþòü âñòàíîâëåíèé îáðÿä ñïîâ³ä³ ò³ëüêè äëÿ òîãî, ùîá äî íàñòóïíî¿ ñïîâ³ä³ ðîáèòè ò³ æ ãð³õè. ² ÿê ëþäè ñàì³ ñåáå æîðñòîêî îáäóðþþòü òàêèìè îáðÿäàìè! Àëå ÿê áóòè, êîëè íå ìîæåø â³äìîâèòèñÿ â³ä ãð³õîâíîãî ñòèëþ æèòòÿ, ùî âåäå â çàãèáåëü? Á³áë³ÿ äຠ÷³òêó â³äïîâ³äü íà öå çàïèòàííÿ: «Ïîêàéòåñÿ, áî íàáëèçèëîñÿ Öàðñòâî Íåáåñíå» (Ìò. 3:2). Ó Íîâîìó Çàïîâ³ò³ º áàãàòî çàêëèê³â äî ïîêàÿííÿ, òîìó ùî áåç ïîêàÿííÿ â Öàðñòâî Áîæå í³õòî íå ïîòðàïèòü. Êîëè ëþäèíà êàºòüñÿ, ¿¿ æèòòÿ ïîâí³ñòþ ì³íÿºòüñÿ. ßêùî äî ïîêàÿííÿ õòîñü íå ì³ã óÿâèòè ñâîº æèòòÿ áåç ÷àðêè àëêîãîëþ ï³ä ÷àñ ñâÿò, áåç öèãàðîê, áåç ì³öíîãî ñëîâà, òî ï³ñëÿ ïî-

12

Ôîòî ³êòîðà Ìîê³é÷óêà

Ó ÿêîìó âiöi êàÿòèñÿ?

êàÿííÿ ó ëþäèíè ç’ÿâëÿþòüñÿ ñèëè çàëèøèòè öå âñå. ² íå ïðîñòî çàëèøèòè, à íàáàãàòî á³ëüøå: âñ³ ö³ â÷îðàøí³ ãð³õîâí³ çàäîâîëåííÿ á³ëüøå íå ïðèâåðòàþòü, íå òÿãíóòü; äî íèõ âèíèêຠîãèäà. Ç ³íøîãî áîêó, ç’ÿâëÿþòüñÿ íîâ³ ³íòåðåñè. ßêùî äî ïîêàÿííÿ Á³áë³ÿ çäàâàëàñÿ íóäíîþ, òî ï³ñëÿ ïîêàÿííÿ Ñëîâî Áîæå ñòຠö³êàâèì, â÷îðàøí³é ãð³øíèê ïî÷èíຠáà÷èòè â íüîìó íåâè÷åðïí³ ãëèáèíè Áîæî¿ ìóäðîñò³. Ëþäèíà, ùî ïîêàÿëàñÿ, ïî÷èíຠðîçóì³òè, ÿê âîíà ïîìèëÿëàñÿ, ââàæàþ÷è æèòòÿ â³ðóþ÷èõ ëþäåé íóäíèì ³ ñ³ðèì; à òàêîæ ïî÷èíຠðîçóì³òè, ùî òîé ñïîñ³á æèòòÿ, ÿêèé âîíà âåëà äî ïîêàÿííÿ ³ ÿêèì ãîðäèëàñÿ, âåäå äî äåãðàäàö³¿, ïåðåä÷àñíî¿ ñìåðò³ ³ â³÷íîãî çàñóäæåííÿ. Îòæå, â ÿêîìó â³ö³ ïîòð³áíî ïî÷èíàòè çàìèñëþâàòèñÿ ïðî Áîãà, â³÷í³ñòü ³ ïîêàÿííÿ? Ó

âñ³õ ºâàíãåëüñüêèõ öåðêâàõ º ëþäè, ÿê³ ³äóòü çà Ãîñïîäîì ç ìîëîäîñò³, òàê ñàìî ÿê ³ ò³, õòî ïîêàÿâñÿ â ñåðåäí³õ ðîêàõ àáî íàâ³òü ó ïîõèëîìó â³ö³. Ó ïðèò÷³ ïðî ïðàö³âíèê³â ó âèíîãðàäíèêó ÷èòàºìî ïðî òå, ÿê ò³, õòî ïðàöþâàâ îäíó ãîäèíó, îòðèìàëè òó æ íàãîðîäó, ùî ³ ò³, õòî ïðàöþâàâ ö³ëèé äåíü (Ìò. 20:12). Öå çíà÷èòü, ùî Áîã áëàãîñëîâëÿº âñ³õ ð³âíîþ ì³ðîþ, íåçàëåæíî â³ä òîãî, â ÿêîìó â³ö³ òà àáî ³íøà ëþäèíà çâåðíóëàñÿ äî Õðèñòà. ²íøèìè ñëîâàìè, ÿêùî ëþäèíà ïðîæèëà ìàéæå âñå ñâîº æèòòÿ, íå çàìèñëþþ÷èñü ïðî â³÷í³ñòü, àëå â ñòàðîñò³ âïåðøå çàäóìàëàñÿ ïðî Áîãà ³, ÿê ðåçóëüòàò, ïðèéíÿëà Õðèñòà ÿê ñâîãî Ñïàñèòåëÿ, Ãîñïîäü, áåçóìîâíî, áëàãîñëîâëÿº òàêó ëþäèíó. Àëå ÿêùî òè ìîëîäèé, àëå âæå äîáðå ðîçó쳺ø, ùî êîæåí äàñòü çâ³ò ïåðåä Áîãîì çà ïðîæèòå æèòòÿ, — çíà÷èòü ñüî-


ãîäí³ äåíü òâîãî ñïàñ³ííÿ, òîá³ ïîòð³áíî ïîêàÿòèñÿ ñüîãîäí³ ³ ïðèñâÿòèòè ñâîº æèòòÿ Ãîñïîäîâ³ ç ìîëîäîñò³. ² íåìຠí³÷îãî êðàùîãî, í³æ ç ìîëîäèõ ðîê³â éòè ïî âóçüêîìó ³ òåðíèñòîìó, àëå â òîé æå ÷àñ áëàãîñëîâåííîìó øëÿõó. Àäæå áàãàòî õðèñòèÿí, ÿê³ ïðèñâÿòèëè ñâîº æèòòÿ Áîãó â ïîõèëîìó â³ö³, âñå îäíî ðîçïëà÷óþòüñÿ çà ïîìèëêè, ÿê³ âîíè çðîáèëè, æèâó÷è áåç Áîãà. Ò³, õòî âñòຠíà øëÿõ ïîðÿòóíêó ç þíèõ ðîê³â, ìàþòü ÷óäîâó íàãîäó óíèêíóòè áàãàòüîõ ïîìèëîê!!! Àëå ÿ çíàþ, ùî âñå îäíî çíàéäóòüñÿ ëóêàâ³ ëþäè, îñîáëèâî â íàø ï³äñòóïíèé ÷àñ, ÿê³ ñêàæóòü: «ßêùî äëÿ ïîðÿòóíêó íå ìຠçíà÷åííÿ, â ÿêîìó â³ö³ êàÿòèñÿ, ÿ ïîêàþñÿ â ñòàðîñò³, à çàðàç çàãëóøó ãîëîñ ñîâ³ñò³ ³ ïîæèâó äëÿ ñåáå». Õðèñòîñ ïðî òàêèõ ëþäåé ñêàçàâ: «Í³õòî, ùî ïîêëàâ ðóêó ñâîþ íà ïëóã ³ îçèðàºòüñÿ íàçàä, íå áëàãîíàä³éíèé äëÿ Öàðñòâà Áîæîãî» (Ëê. 9:62). ² áóäü-ÿêèé ïàñòîð àáî ñëóæèòåëü ìîæå ïðèâåñòè ïðèêëàäè ç âëàñíî¿ ïðàêòèêè, êîëè ëþäè

â³äêëàäàëè ïîêàÿííÿ íà ïîò³ì, à â ðåçóëüòàò³ â³ä³éøëè ó â³÷í³ñòü áåç ïîêàÿííÿ. ² ÿêùî Áîã ñüîãîäí³ íàì äຠïîðÿòóíîê, àëå ìè â³äêëàäàºìî ïîêàÿííÿ, òî ó òàêîìó ðàç³ â çðó÷íèé, ç íàøîãî ïîãëÿäó, ÷àñ Áîã ïîêàÿííÿ íå äàñòü. Áîã ðÿòóº ãð³øíèê³â, ùî êàþòüñÿ, àëå íå òîðãóºòüñÿ ç ëóêàâèìè ëþäüìè. Íàãàäàþ ùå ðàç, ùî ïîêàÿííÿ — öå íå ôîðìàëüíèé îáðÿä, ÿêèé ìîæíà âèêîíàòè ó áóäü-ÿêèé ÷àñ; ïîêàÿííÿ — öå ïîâíà çì³íà æèòòÿ. Ëþäèíà íå ìîæå ñàìà, áåç ñïðèÿííÿ Äóõà Ñâÿòîãî ïîì³íÿòè ñâîº æèòòÿ. ² ÿêùî ñüîãîäí³ â³ä÷óâàºìî ñïîíóêó äî ïîêàÿííÿ, àëå íå êàºìîñÿ, ñêîþºìî ôàòàëüíó ïîìèëêó. Õî÷ó òàêîæ ñêàçàòè äåê³ëüêà ñë³â äëÿ òèõ, õòî ïðèéíÿâ Õðèñòà ÿê ñâîãî Ñïàñèòåëÿ, ñòàâ ÷ëåíîì öåðêâè, àëå íå â³ä÷óâຠðàäîñò³ ñïàñ³ííÿ, íå çíàéøîâ ñâîãî ì³ñöÿ â Ò³ë³ Õðèñòîâîìó. ×îìó òàêå òðàïëÿºòüñÿ? Ïðè÷èí ìîæå áóòè áàãàòî. ß ëèøå çãàäàþ îäíó ìîæëèâó ïðè÷èíó. Àïîñòîë Ïàâëî íàïèñàâ: «Êîëè æ ìè íà䳺ìîñÿ íà Õðèñòà ò³ëüêè

Âèñòà÷èòü ³ îäíîãî æèòòÿ «Õðèñòîñ áóäå çâåëè÷åíèé ó ìîºìó ò³ë³, ÷è òî ìî¿ì æèòòÿì, ÷è ñìåðòþ» (Ôèë. 1:20). Îäèí õðèñòèÿíèí ÿêîñü, ç³òõíóâøè, ñêàçàâ: «ßêáè ìîæíà áóëî ïîâåðíóòè ÷àñ íà äâàäöÿòü ðîê³â íàçàä, ùîá á³ëüøå ïîñëóæèòè Ãîñïîäó!» Áàæàííÿ, çâè÷àéíî, ïîõâàëüíå, àëå íåçä³éñíåííå. Äëÿ òîãî, ùîá çä³éñíèòè ÷åðåç íàñ òå, ùî ³í õî÷å, Áîãó äîñòàòíüî ³ îäíîãî ëþäñüêîãî æèòòÿ, ÷è òî äîâãîãî, ÷è êîðîòêîãî. Àïîñòîëó Ïàâëó Áîã â³äêðèâ, ùî íà íüîãî â ªðóñàëèì³ ÷åêàþòü ïóòà, ñêîðáîòà ³, ìîæëèâî, íàâ³òü ñìåðòü. Àëå Ïàâëî âñå îäíî çáèðàâñÿ äî ªðóñàëèìà: «Òà ÿ æèòòÿ ìîº

í³ çà ùî ââàæàþ, ùîá ëèøå çàê³í÷èòè øëÿõ ñâ³é ³ ñëóæáó, ùî ÿ ïðèéíÿâ â³ä Ãîñïîäà ²ñóñà, — çâ³ùàòè ªâàíãåë³þ Áîæî¿ áëàãîäàò³» (ij¿ 20:24). Ìåòà Ïàâëà áóëà íå â òîìó, ùîá çðîáèòè á³ëüøå, í³æ ïîòð³áíî, éîãî ìåòà ïîëÿãàëà â òîìó, ùîá âèêîíàòè äîâ³ðåíå éîìó ñëóæ³ííÿ. ² â íàñ, ÿê ó Ïàâëà, ïîâèííà áóòè îäíà ìåòà: çâåëè÷èòè

â öüîìó æèòò³, òî ìè íàéíåùàñí³ø³ â³ä óñ³õ ëþäåé» (1 Êîð. 15:19). Ó öåðêâàõ º ëþäè, ÿê³ ïðèéíÿëè Õðèñòà, çì³íèëè ñâîº æèòòÿ òîìó, ùî õî÷óòü áëàãîñëîâåííÿ äëÿ çåìíîãî æèòòÿ. Âîíè â³ðÿòü ó â³÷íå æèòòÿ, àëå òèì íå ìåíø ¿õí³ äóìêè òà ñåðöå íå ïðàãíóòü äî â³÷íîñò³, âîíè ïðî íå¿ ñåðéîçíî íå çàìèñëþâàëèñÿ. Òàê, Õðèñòîñ áëàãîñëîâëÿº íàñ ³ â öüîìó æèòò³, àëå îñíîâíà ìåòà Éîãî ïðèõîäó íà çåìëþ, Éîãî æåðòâè — â³äêðèòè íàì äâåð³ â Öàðñòâî Áîæå. Òàêèì áðàòàì ³ ñåñòðàì ÿ á ïîðàäèâ: ïîäÿêóéòå Ãîñïîäó â³ä ùèðîãî ñåðöÿ çà æèòòÿ â³÷íå, çíàéä³òü ñîá³ ñëóæ³ííÿ â öåðêâ³, ÿêå á íàáóâàëî ïëîäè â æèòòÿ â³÷íå, íàãîðîäà çà ÿê³ áóäå íå òóò, à íà íåáåñàõ. ² òîä³ âàøå æèòòÿ áóäå ä³éñíî íàïîâíåíå ðàä³ñòþ ïîðÿòóíêó, êîæåí äåíü áóäå íàïîâíåíèé çíà÷åííÿì, à íå ò³ëüêè ïîâñÿêäåííîþ ñóºòîþ, ÿêî¿, íà æàëü, óíèêíóòè íåìîæëèâî; ³ â Ò³ë³ Õðèñòîâ³ì âè çíàéäåòå ñâîº ì³ñöå, ïðèçíà÷åíå âàì Áîãîì. Ëåîí³ä ÊÀÍÎ×Ê²Í Õðèñòà â ò³ë³ ñâîºìó «÷è òî æèòòÿì, ÷è òî ñìåðòþ». ² òîä³ ïðè ïîòðåá³ ìè ìîæåìî ïîæåðòâóâàòè ³ ñâîáîäîþ, ³ ñàìèì æèòòÿì. Ìè áóäåìî âïåâíåí³: Áîã ïðîäîâæèòü ³ çàê³í÷èòü Ñâîþ ñïðàâó ÷åðåç ³íøèõ. Ñìåðòü Ïàâëà íå ïîêëàëà ê³íåöü éîãî ñëóæ³ííþ. Ó êíèç³ Ä³é ñâÿòèõ àïîñòîë³â, 20:28, ðîçïîâ³äàºòüñÿ ïðî òå, ÿê àïîñòîë Ïàâëî çàïîâ³äàâ ñâîº ñëóæ³ííÿ ïðåñâ³òåðàì öåðêâè. ² äî ñüîãîäí³ ìè áàãàòî ÷îìó â÷èìîñÿ ³ ç³ ñëóæ³ííÿ Ïàâëà, ³ ç éîãî ïîñëàíü. Æèòòÿ êîðîòêå, âîíî ÿê ïàðà (äèâ. ßê. 4:14). Òî æ íàìàãàéìîñÿ éîãî, ç Áîæîþ äîïîìîãîþ, ïðèñâÿ÷óâàòè òèì ñïðàâàì, ÿê³ çàëèøàòüñÿ ï³ñëÿ íàñ. Äæîàííà Éîäåð

13


Ñàìîãóáñòâî — êîðîòêà «ß ïðèéøîâ, ùîá âè ìàëè æèòòÿ» (²â. 10:10). Áóâàº, ùî æèòòÿ âòîìëþº ëþäèíó íàñò³ëüêè, ùî âîíà çâàæóºòüñÿ ïîñòàâèòè êðàïêó ó äîâãîìó ðå÷åíí³ ñàìîòíîñò³, õâîðîá òà â³ä÷àþ. Ó á³ëüøîñò³ âèïàäê³â ò³, õòî ïðèéíÿâ ð³øåííÿ ïîê³í÷èòè æèòòÿ ñàìîãóáñòâîì, íå ï³äîçðþâàëè, ùî öåé êðîê íå «äîáðîâ³ëüíèé âèõ³ä ç æèòòÿ», à íàâïàêè — íåäîáðîâ³ëüíèé! Ñàìîãóáñòâî — öå ïðÿìèé íàñë³äîê âïëèâó çëèõ ñèë, ÿê³ æîðñòîêî ä³þòü íà ðîçóì, ïî÷óòòÿ ³ îáñòàâèíè òàê, ùî ëþäèíà á³ëüøå íå ìîæå òâåðåçî îö³íþâàòè ñèòóàö³þ ³ çíàéòè âèõ³ä. Ñåðåä ì³ëüéîí³â òèõ, õòî ï³ääàâñÿ òèñêó äóìîê ïðî ñàìîãóáñòâî, áóëè á³äí³ é áàãàò³, õâîð³ é çäîðîâ³, íåãðàìîòí³ é â÷åí³. ² âñå æ º îäíå, ùî îá’ºäíóº öèõ ëþäåé, — öå ñàìîòí³ñòü. Êîëè ñåðåä òèñÿ÷ òè í³êîìó íå

Çà ñòàòèñòèêîþ, Óêðà¿íà çàéìຠîäíå ç ïðîâ³äíèõ ì³ñöü â ªâðîï³ çà ê³ëüê³ñòþ ñàìîãóáñòâ. Çà äàíèìè Äåðæàâíîãî êîì³òåòó ñòàòèñòèêè, íà 100 òèñ. ÷îëîâ³ê ïðèïàäຠ22 ñàìîãóáñòâà. Åêñïåðòè â³äçíà÷àþòü, ùî «ñó¿öèäí³ ñïðîáè íàé÷àñò³øå çä³éñíþþòü ìîëîä³ ëþäè ó â³ö³ â³ä 14 äî 29 ðîê³â, ÿê³ â ïåðåâàæí³é á³ëüøîñò³ æèâóòü â ðîçâèíåíèõ ïðîìèñëîâèõ ðàéîíàõ». Íàé÷àñò³øå ñïðîáè ñàìîãóáñòâà â Óêðà¿í³ çä³éñíþþòü æ³íêè. Ïðè öüîìó âîíè âèáèðàþòü «ãóìàíí³ø³», íà ¿õ ïîãëÿä, ñïîñîáè, í³æ ÷îëîâ³êè. Íàïðèêëàä, êîâòàþòü ï³ãóëêè àáî ð³æóòü âåíè. Òîìó âîíè ³ âèæèâàþòü ÷àñò³øå. Ïðåäñòàâíèêè æ ñèëüíî¿ ïîëîâèíè ëþäñòâà âäàþòüñÿ äî «åôåêòèâí³øèõ» ìåòîä³â — âèêèäàþòüñÿ ç â³êîí, â³øàþòüñÿ, ïóñêàþòü ñîá³ êóëþ â ñêðîíþ. ßê óæå áóëî ñêàçàíî, â Óêðà¿í³ çä³éñíþºòüñÿ 22 ñàìîãóáñòâà íà êîæí³ 100 òèñ. ÷îëîâ³ê. Öå ìåíøå, í³æ, íàïðèêëàä, â åêîíîì³÷íî ðîçâèíóòèõ êðà¿íàõ – Ô³íëÿí䳿 (37/100 òèñ. íàñåëåííÿ), Øâåéöà𳿠(34/100 òèñ.), Àâñò𳿠(31/100 òèñ.), Óãîðùèí³ (27/100 òèñ.), Íîðâå㳿 (24/100 òèñÿ÷). Àëå öå íà ïîðÿäîê á³ëüøå, í³æ ó á³äíèõ êðà¿íàõ Àôðèêè, Ëàòèíñüêî¿ Àìåðèêè, ó ìóñóëüìàíñüêèõ äåðæàâàõ. Ñòàòèñòèêà ïåðåêîíëèâî ïîêàçóº, ùî ñó¿öèä ïîøèðåíèé ïåðåâàæíî â åêîíîì³÷íî ðîçâèíåíèõ êðà¿íàõ ñåðåä ìîëîä³ ³ ñåðåä çàáåçïå÷åíèõ ëþäåé, ÿê³ íå ñòðàæäàþòü í³ â³ä ô³çè÷íèõ, í³ â³ä ïñèõ³÷íèõ õâîðîá, í³ â³ä àëêîãîë³çìó. Íàéá³ëüøèé ð³âåíü ñìåðòíîñò³ â ðåçóëüòàò³ ñó¿öèä³â çàô³êñîâàíèé â ïðîìèñëîâèõ ðåã³îíàõ Ñõ³äíî¿ Óêðà¿íè (â ñåðåäíüîìó 33,6 íà 100 òèñ. íàñåëåííÿ) ³ â ðàéîíàõ, ùî ïîñòðàæäàëè âíàñë³äîê àâà𳿠íà ×îðíîáèëüñüê³é ÀÅÑ (â ñåðåäíüîìó 34,5 íà 100 òèñ. íàñåëåííÿ). Ïðîòå, ñîö³îëîãè ñòâåðäæóþòü, ùî îô³ö³éíà ñòàòèñòèêà ñàìîãóáñòâ çíà÷íî â³äð³çíÿºòüñÿ â³ä ðåàëüíèõ öèôð (ó 2-4 ðàçè), îñê³ëüêè â íå¿ ïîòðàïëÿþòü ò³ëüêè ÿâí³ âèïàäêè. Òàêîæ í³êèì íå ô³êñóþòüñÿ âèïàäêè íåâäàëèõ ñïðîá â³äõîäó ç æèòòÿ, ÿêèõ â 7-10 ðàç³â á³ëüøå. Äî ðå÷³, ÷àñòêà ñàìîãóáö³â ó çàãàëüí³é ê³ëüêîñò³ âñ³õ ëþäåé, ÿê³ ùîðîêó âìèðàþòü ó ñâ³ò³, ñòàíîâèòü 2%.

14


äîðîãà â ðàé ? ïîòð³áíèé àáî æ... òîá³ òàê çäàºòüñÿ. ϳñëÿ Äðóãî¿ ñâ³òîâî¿ â³éíè â íàø³é êðà¿í³ áóëî íàáàãàòî âàæ÷å. Ó êîæí³é ñ³ì’¿ áóëà æåðòâà. Ñèð³òñòâî, ãîëîä, õîëîä, ìàñîâ³ çàõâîðþâàííÿ, àëå — áóëà íàä³ÿ. Êðà¿íà ï³äíÿëàñÿ çàâäÿêè îïòèì³çìó ³ â³ð³ â ìàéáóòíº, ÿê³ íàïîâíÿëè äóõ âä³â òà ³íâàë³ä³â. Ìåòà — îñü ùî äຠñèëè ïîáîðîòè òðóäíîù³ æèòòÿ! Ñüîãîäí³ — íàâïàêè. Ìàþ÷è äîñòàòîê, îäÿã, ìèðíå íåáî, áàãàòî ëþäåé íå ìîæóòü çíàéòè ñâîãî ì³ñöÿ â æèòò³ ³ íå ðîçóì³þòü, äëÿ ÷îãî æèâóòü. Êîëè æèòòÿ íå ïðèñâÿ÷åíå ìåò³, êîëè ïîðîæíº ñåðöå çàìêíóòå â ñîá³ — äóæå ëåãêî ï³ääàòèñÿ íàòèñêó äóìîê ïðî ñàìîãóáñòâî ³ ïðèéíÿòè ã³ðêèé îáìàí ïðî ïðåêðàñíèé «ðàé», ÿêèé í³áèòî ÷åêຠëþäèíó çà äâåðèìà ïåðåä÷àñíî¿ ñìåðò³. Ìèð ó ñåðö³, ñïîê³é ó ñ³ì’¿, ùàñòÿ ³ çäîðîâ’ÿ — ùîá îòðèìàòè ö³ ñêàðáè ó íàøîìó æèòò³, ïîòð³áíî äîêëàñòè ÷èìàëî çóñèëü, ïîòð³áíî ïðàöþâàòè íàä ñâî¿ì õàðàêòåðîì ³ æèòè, íàñàìïåðåä, ó ãàðìîí³¿ ç Áîãîì. ² îñü, êîëè âàæêî, íåïîðîçóì³ííÿ ç ð³äíèìè, ïðîáëåìè íà ðîáîò³, àáî æ — âòðàòà ¿¿, íåâäà÷³ îäíà çà îäíîþ, — ïðèõîäèòü ï³äëåñëèâà äóìêà... Ìåí³ áóëî 12 ðîê³â, êîëè ïåðåä÷àñíà ñìåðòü çàáðàëà ìîãî áàòüêà. Ñàìîãóáñòâî — öå ñëîâî â³äòîä³ ñòàëî äëÿ ìåíå ðåàëüí³ñòþ. Äåñÿòü ðîê³â ïîòîìó ÿ æèëà îäí³ºþ ìð³ºþ — ï³òè òóäè, äå áàòüêî. ß ââàæàëà, ùî éîìó òàì äîáðå. Êîëè ëþäèíà íå â³ðèòü â Áîãà, âîíà, çâè÷àéíî æ, íå â³ðèòü, ùî çà ïðîéäåíó ïóòü æèòòÿ ìóñèòü ñêëàñòè çâ³ò ïåðåä Áîãîì. ß áóëà â³ëüíà â³ä ñïðàâæíüî¿ â³ðè â æèâîãî Áîãà, ïðîòå æèëà â³ðîþ ó ñâî¿ ôàíòà糿 ïðî áåçòóðáîòíèé

«ðàé», äå æèâóòü ñàìîãóáö³. Ìîÿ ñîâ³ñòü áóëà íàâ÷åíà â³ää³ëÿòè äîáðî â³ä çëà íàñò³ëüêè, íàñê³ëüêè öå ðîáèëè ëþäè, ñåðåä ÿêèõ ÿ æèëà. ßêùî æèâåø íåâ³äïîâ³äíî ç³ ñòàíäàðòàìè Çàêîíó Áîæîãî, òî ïðîñòî çð³âíþºø ñâî¿ â÷èíêè ç ³íøèìè. Çëî, äîáðî — âñå çì³øàëîñÿ, æèòòÿ ñòàëî íåñòåðïíèì õàîñîì. Ïóñòêó äóø³ çàïîâíÿëî ëèøå îäíå áàæàííÿ, ÿêå, íà â³äì³íó â³ä ³íøèõ ïðèñòðàñòåé þíîñò³ íå çíèêàëî: ñàìîãóáñòâî — ºäèíà äîðîãà äî ñïîêîþ... Ùî áóäå ïîò³ì — ÿ íå äóìàëà. Ãîëîâíå — ùîá íå ïîâòîðþâàëîñÿ öå æàõëèâå ³ñíóâàííÿ, öÿ íåñïðàâåäëèâà ãðà, ÿêà íàçèâàºòüñÿ æèòòÿì. Îçèðàþ÷èñü íà ò³ íåùàñí³ ðîêè ñâ þíîñò³, áà÷ó ãîëîâíó ïðè÷èíó ñâîãî íåùàñòÿ — æèòòÿ, çîñåðåäæåíå íà ñîá³: «ß!», «Ìîº, ìåí³, õî÷ó!»... Íàø³ ïîòðåáè, ÷è òî ô³çè÷í³, ÷è äóõîâí³, íåìîæëèâî çàäîâîëüíèòè äî ê³íöÿ. Âîíè çàâæäè çá³ëüøóþòüñÿ ³, â³äïîâ³äíî, ìè ïðàãíåìî á³ëüøîãî. Çîñåðåäæåííÿ íà ñîá³ ³ ñâî¿õ ïðîáëåìàõ ðîáèòü ëþäèíó íåùàñíîþ. Çà âñ³ ò³ 10 ðîê³â, êîëè ÿ âèíîøóâàëà ïëàíè, ÿê êðàùå ³ ÿê ëåãøå ïîìåðòè, ÿ í³ ðàçó (!) íå ïîäóìàëà, ÿê ïåðåíåñå öå ìîÿ õâîðà ìàìà. Öå ñòðàøíî — æèòè ó ìàëåíüêîìó ì³êðîñâ³ò³, ÿêèé áóäóºìî íàâêîëî ñåáå, â ÿêîìó íåìຠì³ñöÿ í³ ëþäÿì, í³ Áîãó. Ùî æ ìîæå ñïàñòè ëþäèíó, âèòÿãíóòè ç òðÿñîâèíè, ÿêà ïàõíå ñìåðòþ? Àëêîãîëü, íàðêîòèê, âñåäîçâîëåí³ñòü ò³ëüêè â³ääàëÿþòü â³ä ðÿòóíêó ³ äîâîäÿòü äóøó äî òàêîãî ñòàíó, êîëè âñÿêà íàä³ÿ ãèíå. Õòî ìîæå ñêëå¿òè ðîçáèòå ñåðöå, âîñêðåñèòè íàä³þ, äàòè ïðàâèëüíèé íàïðÿìîê äóìêàì ³ ãîëîâíå — ìèð ³ ñïîê³é äóø³, — òå, áåç ÷îãî æèòòÿ íå ìຠðàäîñò³ ³ ñåíñó? ßê ìîæíà çì³íèòè íåíàâèñòü íà ëþáîâ, ïðà-

ãíåííÿ ïîìåðòè íà ïðîùåííÿ? Äå âçÿòè ñèëè íå ï³ääàâàòèñÿ îáñòàâèíàì? Òàê, âèðâàòèñÿ ³ç êë³ù³â ñìåðòåëüíîãî â³ä÷àþ ìîæëèâî, ³ öå â³äáóëîñÿ ç³ ìíîþ! Ùî æ ñòàëî ñïàñ³ííÿì ³ çóïèíèëî ìåíå íà ïîðîç³ ñìåðò³? Ïðîñòå ñëîâî. Áîã ïîñëàâ ó ìîº æèòòÿ ëþäåé, ÿê³ ðîçïîâ³ëè ìåí³, ùî Áîã ëþáèòü íàñ ³ ìຠäëÿ êîæíîãî ÷óäîâèé ïëàí. Ìåí³ ïîêàçàëè Áîãà, ßêèé ïðîùàº, çö³ëþº äóøó ³ ò³ëî ³ äຠðåàëüíå ùàñòÿ âæå òåïåð, ó öüîìó æèòò³. ̳é ðîçóì òîä³ áóâ íàñò³ëüêè çàáðóäíåíèé ãð³õîì, ùî áàãàòî çðîçóì³òè â³äðàçó ÿ íå ìîãëà. Ïðîòå º îäíà ³ñòèíà, äîñòóïíà é íàé÷åðñòâ³øîìó ñåðöþ, ÿ ¿¿ ëåãêî óñâ³äîìèëà: Õòîñü ìåíå ëþáèòü, Êîìóñü ÿ ïîòð³áíà æèâà — íå ìåðòâà! Òàê ïî÷àëîñÿ íîâå æèòòÿ. Ïðîñòà ðîçïîâ³äü ïðî Áîãà, ßêèé ëþáèòü ëþäåé ³ äຠäîïîìîãó êîæíîìó, õòî ùèðî çâåðòàºòüñÿ äî Íüîãî, — öå òå ñàìå ñëîâî, ÿêèìè ÿ ä³ëþñÿ íèí³ ç âàìè. Âîíî äàëî ìåí³ ïåðåìîãó íàä äóõîì ñìåðò³. Ìîº æèòòÿ — öå íå ³ëþ糿, íå ïðîñòî ì𳿠ïðî íåäîñÿæíèé «ðàé». Áîã çâ³ëüíèâ ìåíå â³ä ðàáñòâà ãð³õà, çö³ëèâ ìîþ âèìó÷åíó äóøó ³ ò³ëî. ß ìàþ ðîáîòó, ÷óäîâèõ äðóç³â, ïîðîçóì³ííÿ ç ð³äíèìè. Ìîº æèòòÿ òåïåð ñïðÿìîâàíå äî ïðåêðàñíî¿ ìåòè — ñëóæèòè ëþäÿì. ßêùî íà âàøèõ ïëå÷àõ º öåé òÿãàð ñàìîòíîñò³ ³ ãîðÿ, íå äîçâîëÿéòå â³ä÷àþ çëàìàòè âàñ. Áîã çàâæäè ïîðó÷ ç âàìè, ðîçêàæ³òü Éîìó ïðî âñå, ïðîñ³òü Éîãî äîïîìîãè! ² õàé ªâàíãåë³ÿ — Ñëîâî Áîæå — ñòàíå äëÿ âàøî¿ äóø³ ïðîìåíåì ñâ³òëà ³ íà䳿, êîòðèé íàïîâíèòü âàøå æèòòÿ â³ðîþ â Áîæó Ëþáîâ! Êàòåðèíà ÑÎÒÍÈÊ, ʳðîâîãðàäñüêà îáëàñòü

15


Ôîòî Þð³ÿ Êîñòþêà

Êàòåðèíà ÑÎÒÍÈÊ

Äîâãî çáèðàâñÿ â³äâ³äàòè ñåñòðè÷êó Àíþòó â ì³ñò³, àëå â ñåë³ çàâæäè ãàðÿ÷à ïîðà. ² îñü íàðåøò³ â³äêëàâ óñ³ íåâ³äêëàäí³ ñïðàâè ³ âèðóøèâ â îáëàñòü ç òîðáàìè, ÿê³ ïðèãîòóâàëà ìîÿ ïîëîâèíà. Àíþòèí ÷îëîâ³ê Âàñèëü çóñòð³â ìåíå ðàä³ñíî, àëå òðîõè ðîç÷àðóâàâ: — Àíþòà ïîì³íÿëà ðîáîòó, òîìó, õî÷ ñüîãîäí³ é ñóáîòà, âîíà íà çì³í³. ×åêàòè ÿ íå ì³ã, îá³öÿâ ñüîãîäí³ ïîâåðíóòèñÿ, òîìó âèðóøèâ øóêàòè ñåñòðó íà ðîáîò³. Äîáèðàþ÷èñü äî îáëàñíî¿ ë³êàðí³, ðîçäèâëÿâñÿ ì³ñòî. ² çì³íèëîñÿ, é í³. Ìèíóëî òðèäöÿòü ðîê³â, ÿê ìè ç Àíþòîþ ïðè¿õàëè ñþäè íàâ÷àòèñÿ: ÿ ï³ñëÿ àð쳿, à ñåñòðè÷êà ï³ñëÿ 8-ãî êëàñó. Ìåíå «ãîðîäñüêèé» õë³á íå âäîâîëüíèâ — ÷åðåç ð³ê ïîâåðíóâñÿ äî áàòüê³â, îäðóæèâñÿ, òà é îñ³â… À Àíþòà â ì³ñò³ çâèêëà. Îñü ³ äîðîãà çóñòð³÷. Ñåñòðè÷êà êèíóëàñÿ ìåí³ íà øèþ, ³ ñì³õ, ³ ñëüîçè, — òàêîþ âîíà áóëà é òîä³, òðè äåñÿòêè ðîê³â òîìó. Ìèëóþñÿ íåþ: á³ëåíüêèé õàëàòèê ³ êîñèíêà, ãóìîâ³ ðóêàâè÷êè.

16

— Àíþòêî, òîá³ öåé íàðÿä ëè÷èòü! — Äÿêóþ Áîãîâ³! Ðàïòîì ïîñì³øêà çëåò³ëà ç ¿¿ âóñò. — Îé, Àíäð³þ, òóò, ó âîñüì³é ïàëàò³ òâîÿ ñóñ³äêà ³ç ñåëà ëåæèòü, ò³òêà Äóñÿ. Õî÷åø ïðîâ³äàòè ¿¿? — Çâè÷àéíî, — ìîâèâ ÿ ³ ïî÷àâ ïîãëÿäîì â³äøóêóâàòè öèôðó «8» íà äâåðÿõ ê³ìíàò. — Çàæäè… âîíà… ¿é ìàëî çàëèøèëîñÿ. Ó íå¿ ðàê. Àëå âîíà íå çíàº, ¿é íå êàæóòü. — Òàê öå æ íå îíêîë³êàðíÿ. — Òàê, äî÷êà òðèìຠ¿¿ òóò, ùîá ìàòè íå çäîãàäàëàñÿ. Àëå ¿é âæå ø³ñòü ðàç³â â³äêà÷óâàëè ð³äèíó ç ïóõëèíè ³… ñêîðî ê³íåöü. ß ÷óëà, ÿê ë³êàð ãîâîðèâ ñåñòðè÷ö³. — Ðîçóì³þ. Áóäó ìîâ÷àòè. Ââ³éøîâøè äî ïàëàòè, ÿ áóâ âðàæåíèé. ²ç òîãî, ùî ðîçïîâ³ëà ìåí³ ñåñòðà, ÿ âæå íàìàëþâàâ ñîá³ êàðòèíó ëåäâå æèâî¿ ò³òêè Äóñ³ ç ïå÷àòòþ ñìåðò³ íà ÷îë³, ïðîòå ïîáà÷èâ ðàä³ñí³ î÷³ ³ ïî÷óâ ãó÷íèé ãîëîñ â³òàííÿ. Íàâ³òü ò³íü íåñïîä³âàíêè íå ìàéíóëà íà ¿¿ îáëè÷÷³. ͳáè âîíà ìåíå ÷åêàëà. ³ä ìîãî çîðó íå ñõîâàëèñÿ äåÿê³ äð³áíè÷êè: íà ñòîëèêó — ëþñòåðêî, äáàéëèâà çà÷³ñêà, äîðîãèé ³ ãàðíî âèïðàñóâàíèé õàëàò, á³ëÿ ëþñòåðêà — ãóáíà ïîìàäà. À ìî¿é ñóñ³äö³ ñ³ìäåñÿò ðîê³â. Ó ïàëàò³ ëèøå îäíå ë³æêî. Ïîñò³ëü íå á³ëà, ë³êàðíÿíà, à äîìàøíÿ, áàðâèñòà. Äî÷êà çðîáèëà âñå, ùîá ìàìà ïî÷óâàëàñÿ òóò êîðîëåâîþ. Âðàæåíèé ¿¿ ñèëîþ âîë³ ³ ëþáîâ’þ äî æèòòÿ, ÿ íå ì³ã ãîâîðèòè. — Ìåí³ âæå äîáðå. Ñêîðî áóäó âäîìà — ïîðà êàðòîïëþ âèáèðàòè. ß òàê ³ íå çðîçóì³â, æàðòóº âîíà, ÷è ä³éñíî â³ðèòü, ùî ¿¿ çäîðîâ’ÿ ï³ñëÿ ñò³ëüêîõ îïåðàö³é äîçâîëèòü ¿é ³òè íà ãîðîä… Ìè éøëè âåëèêèì ë³êàðíÿíèì ïàðêîì, íàñîëîäæóþ÷èñü ÷èñòèì êðèøòàëåâèì ïîâ³òðÿì. — Ñåñòðè÷êî, ÿ ñïàíòåëè÷åíèé… Öÿ æ³íêà âèãëÿäຠòàê, í³áè ¿é æèòè ùå ðîê³â ñòî! — Îõ, äîðîãèé ì³é, íå çíàþ, âñ³ ëþäè òàê. Íå õî÷óòü â³ðèòè â ðåàëüí³ñòü ñìåðò³. Äî îñòàííüî¿ ìèò³ íàä³þòüñÿ íà ãðîø³, çâ’ÿçêè, ùàñëèâèé âèïàäîê. À âîíî í³ùî íå «ïðàöþº»: ïðèé-


øîâ ÷àñ — ìàºø ³òè òóäè, êóäè âñ³ éäóòü… À òå, ùî òðåáà çðîáèòè äëÿ ñïàñ³ííÿ äóø³?.. ïðî òå, ùî çà öå æèòòÿ ìàºìî ñêëàñòè çâ³ò ïåÌèòòþ î÷³ ªâäî곿 Ìèêîëà¿âíè çðîáèëèñÿ ðåä Áîãîì, ßêèé íàì äàâ éîãî, — ïðî öå é ñëóñòàëåâèìè ³ çàñâ³òèëèñÿ çëèìè âîãíèêàìè: õàòü í³õòî íå õî÷å. Ãîâîðÿòü: «Ïî÷åêàé, îñü ïî— Íåã³äíèêó! ßê âè ñ쳺òå òàê ãîâîðèòè ³ç êðàùàº, òîä³ é ïîãîâîðèìî ïðî â³ðó ³ ïðî õâîðîþ æ³íêîþ?! ßêå âè ìàºòå ïðàâî íàòÿêàòè â³÷í³ñòü.» À «òîä³» — öå âæå çàï³çíî… ìåí³ íà ñìåðòü, ïåðåä÷àñíî õîðîíèòè ìåíå? Âè Àíþòà çàïëàêàëà. ß îá³éíÿâ õóäåíüê³ ïëåæ â³ðóþ÷à ëþäèíà, ÿ çàâæäè ïîâàæàëà âàñ ÿê ÷èêè, ÿê³ òðåìò³ëè â áåççâó÷íîìó ðèäàíí³. ß âèõîâàíó ³ òàêòîâíó ëþäèíó, à âè çàì³ñòü òîãî, çíàâ, ÿ äîáðå çíàâ, ùî íåð³äêî ëëþòüñÿ ö³ ñëüîùîá ï³äáàäüîðèòè, äîáèâàºòå ìåíå äóìêàìè ïðî çè çà äâîõ äî÷îê òà ø³ñòüîõ îíó÷àò; çà ÷îëîâ³ñìåðòü. ͳ, øàíîâíèé, ÿ ùå áóäó æèòè! ß ïîêà, ÿêèé êðàù³ ðîêè ñâîãî æèòòÿ âòîïèâ ó òð³áíà ìî¿é äîíüö³ ³ âíóêàì! ãîð³ëö³; çà çÿò³â, ÿê³ íå äóæå ñ³ìåé òðèìàþòüñÿ Íà öüîìó íàøà ðîçìîâà ñê³í÷èëàñÿ. ß êàð³ ÷àðêè íå îáìèíàþòü. Àëå öå íå áóëè ñëüîçè áåçòàâ ñåáå ³ ïëàêàâ â ìîëèòâàõ. Çâèíóâà÷óâàâ ñåáå íà䳿 ³ â³ä÷àþ, à ñëüîçè â³ðè ïåðåä Áîãîì, ßêèé çà íåìóäð³ñòü. Ìîæëèâî, ÿêîñü ïî ³íøîìó ìîæ÷óº ³ ö³íèòü ìîëèòâè ìàòåð³â, ³ ðàõóº ò³ ñëüîçè. íà áóëî á äîñòóêàòèñü äî ¿¿ çðàíåíîãî ñåðöÿ?.. ×åðåç òèæäåíü ï³ñëÿ ìîãî ïîâåðíåííÿ ³ç ×åðåç äåê³ëüêà òèæí³â «øâèäêà» çàáðàëà ì³ñòà ïðè¿õàëà ³ ìîÿ ñóñ³äêà. Íàñòóïíîãî äíÿ ªâäîê³þ Ìèêîëà¿âíó — ³ á³ëüøå äî íàñ âîíà íå âðàíö³ ÿ ¿¿ â³äâ³äàâ. Íà öåé ðàç ªâäîê³ÿ Ìèêîïîâåðíóëàñÿ. Õòîñü ³ç íàøèõ áóâ íà ïîõîðîíàõ, ëà¿âíà íå âñòèãëà çàãðèìóâàòè ïå÷àòü ñòðàæêàæóòü, õîðîíèëà äîíüêà ¿¿ ÿê âåëüìîæó, ç âåäàííÿ ï³ñëÿ áåçñîííî¿ íî÷³. Ãîëîñ ¿¿ âñå æ áàäüëèêèìè ïî÷åñòÿìè. Ñòîëè â ðåñòîðàí³ ëîìèëèîðèé: ñÿ â³ä äîðîãèõ ñòðàâ, à ñëóæáó ïðàâèëè àæ òðè — Äîðîãà òðîõè âòîìèëà. Äîíüêà ïðîñèëà çàñâÿùåíèêè. ëèøèòèñÿ â íå¿, â ì³ñò³, àëå ò³ëüêè òóò ÿ ìîæó Ìèíóëè ðîêè, õàòèíà íà äà÷³ ªâäî곿 Ìèêîâ³ëüíî äèõàòè. ëà¿âíè çàðîñëà áóçèíîþ òà áóð’ÿíàìè. À ÿ, ïðîÄåÿêèé ÷àñ ñóñ³äêà ïîêàçóâàëà ìåí³ ðåçóëüõîäÿ÷è ìèìî, êîæíèé ðàç äóìàþ: «Äå öå ¿¿ äóøà òàò ñâî¿õ òðóä³â çà ë³òî — ð³çíîìàí³òí³ òîðáèíòåïåð?..» êè ç ñóøåíèìè êâ³òàìè ³ ëèñòî÷êàìè, ïîÿñíþþ÷è, ùî â³ä ÷îãî «ñïàñົ. Íàðåøò³ çàïèòàëà. — Ó âàñ ïðîáëåìè? Ùî Íà çàâòðà áóëà çàïëàíîâàíà îïåðàö³ÿ. Çàâòðà ìåíå â³äâåâàñ ìó÷èòü? çóòü â îïåðàö³éíó ³ â³ääàäóòü ó ðóêè «ëþäåé â á³ëèõ õàëà— Ñêàæ³òü, îñü ÿêáè âàì òàõ», ï³ä ãîñòðèé ñêàëüïåëü. ç’ÿâèâñÿ àíãåë Áîæèé ³ ñêàß õâèëþâàâñÿ. Õî÷à îñîáëèâèõ ïðè÷èí äëÿ õâèëþâàííÿ, çàâ, ùî æèòè Áîã çàëèøຠçäàâàëîñÿ, íå áóëî. Òà îïåðàö³ÿ º îïåðàö³ÿ. Íà í³é òðàïëèøå 24 ãîäèíè, ÿê áè âè ëÿºòüñÿ âñå. Òîìó âíóòð³øíüî ãîòóâàâñÿ äî íàéã³ðøîãî, õî÷à âèêîðèñòàëè öåé ÷àñ? ççîâí³ ñòàðàâñÿ áóòè ñïîê³éíèì. ßê â³ðóþ÷à ëþäèíà, â³ääà— Î, íàñàìïåðåä ÿ á ïðîâàâ ñåáå â ðóêè Áîæ³. Àëå ìèìîâîë³ ðàç ó ðàç ñïëèâàëà äóìñèëà ïðîáà÷åííÿ ó âñ³õ, íà êà: «À ðàïòîì...» ² òîä³ â³äðàçó æ íàïðîøóâàëîñÿ çàïèòàíêîãî ìàþ ùîñü; íàïèñàëà á íÿ: «À ÿêèì ÿ òîä³ ïîñòàíó ëèñòè âñ³ì, õòî âèíåí ìåí³, ïåðåä Ãîñïîäîì? ×è âñå ó ùî ïðîùàþ ¿ì. ² ñàìà á ïðîìåíå â æèòò³ ãàðàçä?» ñèëà ïðîùåííÿ ó âñ³õ, õòî ² ÿ ïî÷àâ «ãîòóâàòèñÿ» äî æèâå, çà âñå, äå áóëà íåñïðàîïåðàö³¿. Çãàäàâ ñâî¿ ãð³õè ³ âåäëèâà äî ëþäåé… Ìîëèëàïîêàÿâñÿ â íèõ, çíèùèâ äåê³ñÿ á Áîãó, ùîá ïðîñòèâ ìåí³ ëüêà êíèã òà æóðíàë³â «ñóìçà âñå æèòòÿ, çà ä³òîê, ÿêèõ í³âíîãî õàðàêòåðó», âíóòð³øíå íàðîäèëà… Çâè÷àéíî, ï³íüî ïðîñòèâ ñâî¿ì âîðîãàì. øëà á äî öåðêâè ³ âèñïîâ³äàÑëîâîì, ãîòóâàâñÿ äî çóñòð³÷³ ëàñü ñâÿùåíèêó… ç Áîãîì. Çìîâêëà, ðîçäóìóþ÷è, ...Îïåðàö³ÿ ïðîéøëà âäàùî ùå ìîæíà âñòèãíóòè çðîëî. Ìåíå óæå äàâíî íå òóðáóº áèòè çà îäíó äîáó æèòòÿ. òà ÷àñòèíà ò³ëà, ùî áóëà õâîÑêîðèñòàâøèñü ïàóçîþ, ÿ ðà. ß ïðî íå¿ âæå ³ çàáóâ. Àëå çàïèòàâ: ÷àñòî çãàäóþ îö³ ñâî¿ «ïðèãî— Òàê ÷îìó æ âè íå òóâàííÿ» ³ äóìàþ: «Äàâ áè çðîáèòå öüîãî òåïåð, àäæå âè Áîã ìåí³ êîæåí äåíü æèòè íàïåâíî íå çíàºòå, êîëè íàòàê, í³áè çàâòðà — îïåðàö³ÿ». ñòàíå òîé îñòàíí³é äåíü? ×îìó âè íå ï³äãîòóºòåñÿ äî Þð³é Âàâðèíþê çóñòð³÷³ ç Áîãîì, ÿêùî çíàº-

Îïåðàöiÿ

17


Ìèêîëà ÑÈÍÞÊ ...Âèäèìå — òèì÷àñîâå, íåâèäèìå — â³÷íå (2 Êîð. 4:18) ...Ùîá çíàéòè Õðèñòà, äàíå íàì æèòòÿ, É äàíà â³÷í³ñòü íàì, ùîá Éîãî çáàãíóòè. Î. ̳öåâñüêà. «Äâà ïîãëÿäè» Öåé ðÿäîê, ùî òè, øàíîâíèé ÷èòà÷ó, òåïåð ÷èòàºø, ùå íå áóâ íàïèñàíèé. Áóâ íàïèñàíèé ëèøåíü çàãîëîâîê ñòàòò³ òà äâà åï³ãðàôè, ùî íåñóòü ó ñîá³ ³äåþ â³÷íîñò³. Ó öåé ÷àñ ïðîëóíàâ òåëåôîííèé äçâ³íîê, ÿêèé ïðèí³ñ ñòðàøíó çâ³ñòêó – âáèòèé çàâ³äóâà÷ â³ää³ëó õðèñòèÿí-ï³äïðèºìö³â ÖÕª Óêðà¿íè Ñâÿòîñëàâ Áóðëàêà. Âáèòèé ï³äëî, ïîñòð³ëîì ó ñïèíó. Âäîâà ³ ÷åòâåðî ñèð³ò, à ùå — í³ìå ïèòàííÿ: «×è Àâíåð ìàâ çàãèíóòè ñìåðòþ íåã³äíîãî? Òâî¿ ðóêè áóëè íå ïîâ’ÿçàí³, íå çàáèò³ áóëè òâî¿ íîãè â êàéäàíè, òè âïàâ, ÿê â³ä íåïðàâåäíèõ ïàäàþòü...» (2 Ñàì. 3:33). Íà äîâã³ ðîêè çàëèøèâñÿ á³ëü óòðàòè äëÿ æèâèõ. Äëÿ íüîãî æ — ïåðø³ êðîêè â³÷íîñò³. Áî ùî çà â³ê — 37 ðîê³â — ç ïîãëÿäó ³÷íîñò³? Îäíà* Sub specie aeternitatis — «ç ïîãëÿäó â³÷íîñò³» (ëàòèí.)

18

ºäèíà ìèòü, íàâ³òü íå ìèòü, à íåçë³÷åííî ìàëà äîëÿ ìèò³. Âëàñíå, âïåðøå îãëÿíóâøèñü íà âóëèö³ íåáåñ, â³í ïîáà÷èòü íàñ, ùî ëèøå íà ï³âêðîêó, íàâ³òü íå íà ï³âêðîêó, à íà íåéìîâ³ðíî ìàëåíüêó ÷àñòèíêó ÷àñó ï³çí³øå ïðèéäåìî òóäè. Ìè æèâåìî ó ô³çè÷íîìó ñâ³ò³. ³í îáìåæåíèé ÷àñîì ³ ïðîñòîðîì. Ó íüîìó ä³þòü ô³çè÷í³ çàêîíè, â³äêðèò³ ëþäèíîþ. Ò³, ùî íå â³äêðèò³ íàøîìó ³íòåëåêòó, ä³þòü òàêîæ, ÷åêàþ÷è ñâî¿õ Íüþòîí³â, Ëîìîíîñîâèõ, Ìåíäå뺺âèõ, ÿê³ çìîæóòü îñìèñëèòè, ñèñòåìàòèçóâàòè, ï³ääàòè íàóêîâîìó àíàë³çó ¿õ ä³þ. Ëþäèíà, çàõîïëåíà ìàòåð³àëüíèì ñâ³òîì, ïåðåáóâຠâ íüîìó, âèòðà÷ຠáåçë³÷ çóñèëü, êîøò³â, ÷àñó, ùîá çðîáèòè öåé âèäèìèé àñïåêò ñâîãî áóòòÿ êîìôîðòí³øèì ³ äîñêîíàë³øèì. Ó ïîãîí³ çà «ïîæàäëèâ³ñòþ î÷åé, ïîæàäëèâ³ñòþ ò³ëà òà æèòòºâîþ ïè-

õîþ» (1 ²â. 2:16) íàìè âòðà÷àºòüñÿ ³íøèé ïîòóæíèé ³ òàêèé æå ðåàëüíèé, àëå íåâèäèìèé àñïåêò ëþäñüêîãî áóòòÿ, ùî îêðåñëþºòüñÿ ñëîâîì «Â³÷í³ñòü». Íàòõíåíèé Äóõîì Ñâÿòèì, àïîñòîë Ïàâëî òàê õàðàêòåðèçóº ö³ äâ³ ïîçèö³¿: «×åðåç òå ìè â³äâàãè íå òðàòèìî, áî õî÷ íèùèòüñÿ çîâí³øí³é íàø ÷îëîâ³ê, çàòå äåíü ó äåíü â³äíîâëÿþòüñÿ âíóòð³øí³é... êîëè ìè íå äèâèìîñÿ íà âèäèìå, à íà íåâèäèìå. Áî âèäèìå — äî÷àñíå, íåâèäèìå æ â³÷íå» (2 Êîð. 4:18). Îòæå, íà ùî ñïðÿìîâàíèé íàø ïîãëÿä? Íåäàëåêîãëÿäíà ëþäèíà ðîçì³ðêîâóº ïðèáëèçíî òàê: äèâëÿ÷èñü ó ïåðñïåêòèâó, ó ìàéáóòíº, ñâî¿ çóñèëëÿ äîö³ëüíî íàéïåðøå ñïðÿìîâóâàòè íà ñåáå — çäîáóòè â³äïîâ³äíó îñâ³òó, ùîá ï³çí³øå çàáåçïå÷èòè ñîá³ áåçá³äíå æèòòÿ, íà ñòàð³ñòü ìàòè ïðèñòîéíó ïåíñ³þ òà í³ â³ä êîãî íå áóòè çàëåæíèì. Òîé, õòî äèâèòüñÿ òðîõè äàë³ ñèòîãî êîìôîðòó, ìຠá³ëüø â³ääàëåíó ìåòó. ³í ðî-


çó쳺, ùî ïðèéäå ÷àñ — ³ íàéïðåñòèæí³ø³ äèïëîìè ñòàíóòü íå á³ëüøå, í³æ øìàòêîì êàðòîíó. À òîìó îá’ºêòîì îñîáëèâî ïèëüíî¿ óâàãè òàêî¿ ëþäèíè ñòຠñ³ì’ÿ, âèõîâàííÿ ä³òåé — áàæàííÿ ìàòè íå ò³ëüêè ìàòåð³àëüíó, àëå é ìîðàëüíó ï³äòðèìêó íà ñõèëêó ë³ò. Âî³ñòèíó ìóäðà ëþäèíà äèâèòüñÿ çà ãðàíü çåìíîãî áóòòÿ, äèâèòüñÿ íà ìåæó, çà ÿêîþ ïî÷èíàºòüñÿ â³÷í³ñòü. À òîìó âñ³ çóñèëëÿ, ñòàðàííÿ, ÷àñ, ³äå¿ ï³äïîðÿäêîâóº îäí³é ìåò³ — ïðèãîòóâàòèñÿ äî â³÷íîñò³. ²íøèìè ñëîâàìè — ëþäèíà äèâèòüñÿ íà íåâèäèìå, â³÷íå ÿê íà ðåàëüí³ñòü êîæíîãî äíÿ ³ â³äïîâ³äíèì ÷èíîì ãîòóº ñåáå äî öüîãî. óäí³ ïîäèâó áàãàòî á³áë³éíèõ îñîáèñòîñòåé, ³ñòîð³ÿ æèòòÿ ÿêèõ â³ääçåðêàëþº ïîâíó â³ääàí³ñòü ³äå¿ â³÷íîñò³, ³äå¿ íåâèäèìîãî. Ïðî Ìîéñåÿ, ðåë³ã³éíîãî ë³äåðà òà ïîë³òè÷íîãî âîæäÿ ºâðå¿â, ñêàçàíî é íàïèñàíî áàãàòî. Ùî áóëî ìîòèâîì éîãî â÷èíê³â òà ð³øåíü? Éîãî ïîãëÿä áóâ ñïðÿìîâàíèé íà íåâèäèìå, «ââàæàþ÷è ãàíüáó Õðèñòîâó á³ëüøèì áàãàòñòâîì, í³æ ñêàðáè ºãèïåòñüê³, áî â³í äèâèâñÿ íà íàãîðîäó». Íà ÿêó íàãîðîäó? Íàãîðîäà — îñü âîíà, ïîðó÷ — âëàäà, áàãàòñòâî, êàð’ºðà — âñå öå ïðîïîíóº ªãèïåò âæå, çàðàç, òåïåð! Àëå îñü â³í, ìîòèâ: «Â³ðîþ â³í çàëèøèâ ªãèïåò, íå ïîáîÿâøèñü ãí³âó öàðñüêîãî, áî â³í áóâ íåïîõèòíèì, ÿê òîé, õòî áà÷èòü Íåâèäèìîãî» (ªâð. 11:26-27). Íåâèäèìà íàãîðîäà ñòàëà äîñòîéí³øîþ òà âàðò³ñí³øîþ âñ³õ ñêàðá³â ªãèïòó! Íåâèäèìèé, ³÷íèé Âîæäü Íåáåñíèé áóâ ðåàëüíèì, Òàêèì, ùî ñòî¿òü ïîðó÷, ³ òîìó Ìîéñåé çàëèøàâñÿ íåïîõèòíèì ó ä³ÿõ òà ð³øåííÿõ. ²äåÿ íåâèäèìîãî, â³÷íîãî, íàãîðîäè, ÿêà áóäå êîëèñü, — ñòàëà àëüòåðíàòèâîþ áëèñêó ðåàëüíîãî çîëîòà, ðåàëüíèõ ïî÷åñòåé, ðåàëüíî¿ âëàäè. Ìîéñåé äèâèâñÿ íà òå, ùî íå ïðîìèíàº! ×è çàäóìóâàâñÿ òè, øàíîâíèé ÷èòà÷ó (ÿêùî òè õðèñòèÿ-

íèí), ùî ïèòàííÿ ³÷íîñò³ òâ äóø³ áóëî âèð³øåíî áàãàòî òèñÿ÷îë³òü òîìó. Íå áóëî íàñ, íàøèõ áàòüê³â, ä³ä³â ³ ïðàä³ä³â, íå áóëî ùå æîäíî¿ ïèëèíêè Âñåñâ³òó, àëå: «Â³í (Áîã) âèáðàâ íàñ ó Íüîìó (Õðèñò³) ïåðåä çàêëàäèíàìè ñâ³òó, ùîá ìè áóëè ñâÿò³ é íåïîðî÷í³ ïåðåä Íèì ó ëþáîâ³, íàïåðåä ïðèçíà÷èâøè íàñ íà âñèíîâëåííÿ Ñîá³ ÷åðåç ²ñóñà Õðèñòà» (Åô. 1:3). Íåçì³ííèì àòðèáóòîì Áîãà º òå, ùî ³í â³÷íèé. Òîé, Õòî íå ìຠïî÷àòêó, — Òîé, Õòî º ³ áóäå çàâæäè. ³í â³÷íèé. ³íåöü Ñâîãî òâîð³ííÿ — ëþäèíó, Òâîðåöü ñôîðìóâàâ çà âëàñíèì îáðàçîì ³ ïîäîáîþ. Áîæåñòâåííå â ëþäèí³ — öå ¿¿ äóõîâíà ñóòí³ñòü, ¿¿ ñïîð³äíåí³ñòü ç Òâîðöåì. Íà â³äì³íó â³ä áåçíà÷àëüíîãî Áîãà, ëþäèíà ìຠñâ³é ïî÷àòîê â³ä Íüîãî. Îòðèìàâøè öå íà÷àëî, ëþäèíà âñïàäêóâàëà áåçñìåðòÿ — â³÷í³ñòü. Øëÿõ òèì÷àñîâîãî çåìíîãî áóòòÿ íàøîãî — öå ìîæëèâ³ñòü çíàéòè ñâîº äóõîâíå êîð³ííÿ — Áîãà. Ìåí³ âèäàëèñÿ ö³êàâèìè ðÿäêè ç ïîå糿, âïèñàí³ â åï³ãðàô: «...Ùîá çíàéòè Õðèñòà, äàíå íàì æèòòÿ, é äàíà â³÷í³ñòü íàì, ùîá Éîãî çáàãíóòè». ßêùî ðîçâàæàòè ïðî â³÷í³ñòü â àñïåêò³ ïîäàðîâàíîãî Áîãîì ñïàñ³ííÿ òà æèòòÿ â³÷íîãî ç Íèì, òî ö³ ïîåòè÷í³ ðÿäêè ïåðåãóêóþòüñÿ ç³ ñëîâàìè ²ñóñà Õðèñòà, ùî ïðîìîâëÿº: «Öå æ º æèòòÿ â³÷íå, ùîá ï³çíàëè Òåáå, ºäèíîãî ³ñòèííîãî Áîãà òà ïîñëàíîãî Òîáîþ ²ñóñà Õðèñòà» (²â. 17:3). ³÷íå æèòòÿ, ïîäàðîâàíå Áîãîì, — öå ïðîöåñ, ÿêèé íåìîæëèâî îñÿãíóòè îáìåæåíèì ðîçóìîì. ³÷í³ñòü ç Áîãîì — öå íå ïàñèâíå ñïîãëÿäàííÿ ì³ñòà, Àðõ³òåêòîðîì ³ Áóä³âíè÷èì ÿêîãî º ³í Ñàì. ³÷í³ñòü ç Áîãîì — öå îñìèñëåíèé òâîð÷èé ïðîöåñ, ÿêèé ïîëÿãຠâ íàìàãàíí³ ï³çíàòè íåäîñÿæíîãî ï³çíàííþ Áîãà. Çâ³ëüíåíèé, î÷èùåíèé â³ä øê³äëèâî¿ ³íôîðìàö³¿ ³íòåëåêò ëþäèíè áóäå àêòèâíî çàä³ÿíèé ó ï³çíàíí³ ñâîãî Ñïàñèòåëÿ ³ Òâîð-

öÿ. Âåëè÷, ïîòóãà, ì³öü, ïðåìóäð³ñòü Áîæà íàñò³ëüêè íåçáàãíåíí³ òà íåîñÿæí³, ùî äëÿ ï³çíàííÿ ¿õ ëþäèí³ ïîòð³áíà ³÷í³ñòü. Öåé øëÿõ ïî÷èíàºòüñÿ òåïåð, íà çåìë³. Ìè çàõîïëþºìîñÿ òî÷í³ñòþ òà áåçäîãàíí³ñòþ Òâîðöÿ ó âñ³õ ïðîÿâàõ Éîãî òâîð÷î¿ ä³¿. ̳êðî- ³ ìàêðîêîñìîñ, ðîçìà¿òòÿ æèâèõ ôîðì, ìàòåìàòè÷íà ÷³òê³ñòü ³ äîâåðøåí³ñòü õ³ì³÷íèõ åëåìåíò³â ³ ñïîëóê — ò³ëüêè ³íòåëåêòóàëüíî îáìåæåíà òà áåçäóõîâíà ëþäèíà íå áà÷èòü çà âñ³ì öèì ðóêè Âñåäåðæèòåëÿ. «Òîìó ùî òå, ùî ìîæíà çíàòè ïðî Áîãà, ÿâíå äëÿ íèõ, áî Áîã ÿâèâ ¿ì. Áî íåâèäèìå Éîãî, â³÷íà ñèëà Éîãî ³ Áîæåñòâî, â³ä ñòâîðåííÿ ñâ³òó ÷åðåç ðîçãëÿäàííÿ òâîð³ííÿ âèäí³, òàê ùî íåìà ¿ì âèïðàâäàííÿ» (Ðèì. 1:19-20). Ïðîöåñ â³÷íîñò³ ç Áîãîì ðîçïî÷èíàºòüñÿ íà çåìë³, ðîçïî÷èíàºòüñÿ ç³ çäèâóâàííÿ ³ çàõîïëåííÿ ìóäð³ñòþ òà äîñêîíàë³ñòþ ñâîãî Òâîðöÿ. Öåé ïðîöåñ, ÿê ³ ëþäèíà, ìຠñâ³é ïî÷àòîê, àëå í³êîëè íå áóäå ìàòè çàê³í÷åííÿ. ϳçíàííÿ Áåçêîíå÷íîãî, Ïðåìóäðîãî, ²ñòèííîãî Áîãà ïåðåäáà÷ຠâ³÷í³ñòü ç Íèì! Ò³ëüêè áåçêîíå÷íà ³÷í³ñòü º äîñòàòíüîþ, ùîá õî÷à á ÷àñòêîâî çðîçóì³òè Õðèñòà ³ Áîãà, ßêîìó ìè ñëóæèìî òà âêëîíÿºìîñÿ! Öå ³ º æèòòÿ â³÷íå — ùîá ï³çíàòè Áîãà òà ïîñëàíîãî Íèì Ñïàñèòåëÿ ²ñóñà Õðèñòà, ßêèé Ñâîºþ ñìåðòþ òà âîñêðåñ³ííÿì â³äêðèâ äâåð³ ³÷íîñò³.

19


Ñâ³ä÷åííÿ äî òåìè

Âæå áàãàòî ðîê³â ìèíóëî ç òèõ ï³ð, ÿê ïðèéøëî íà çåìëþ ñïàñ³ííÿ äëÿ ëþäåé ÷åðåç ²ñóñà Õðèñòà. Ïðèéøëî öå ñïàñ³ííÿ ³ â ìîº æèòòÿ. ß íàðîäèâñÿ â íåâåëè÷êîìó õóòîð³ íà гâíåíùèí³, â õðèñòèÿíñüê³é ñ³ì’¿. Ç äèòÿ÷èõ ðîê³â â³äâ³äóâàâ öåðêâó, ëþáèâ ñï³âàòè õðèñòèÿíñüê³ ï³ñí³ ïðî íåáåñíó â³ò÷èçíó. Àëå, íà æàëü, äîâãî íå ïðèéìàâ ð³øåííÿ, ùîá ñëóæèòè Áîãîâ³. Îäíîãî ðàçó ìåí³ ïðèñíèâñÿ ñîí: ÿ ïîáà÷èâ ìàìó ³ ñåñòåð ó íåáåñíîìó ñÿéâ³, à ñàì áóâ ó âåëèê³é çàìêíåí³é êë³òö³. ß çëÿêàâñÿ, àëå ïîò³ì ìèíóâ ÷àñ — ³ ÿ ñòàðàâñÿ íå çãàäóâàòè òîé ñîí. Ìàìà çàõâîð³ëà ðàêîì øëóíêó, ïîêëèêàëà ìåíå ³ ñêàçàëà, ùîá ÿ íå êèäàâ ²ñóñà, à éøîâ çà Íèì. Êîëè ìîÿ ìàìà ïîìåðëà, ÿ çàê³í÷óâàâ ó÷èëèùå. Äèâèâñÿ âïåðåä ³ ï³ä âïëèâîì àòå¿ñòè÷íî¿ ðàäÿíñüêî¿ ³äåîëî㳿 ì³ðêóâàâ, ùî ïåðåä³ ìíîþ â³äêðèòå øèðîêå ïåðñïåêòèâíå æèòòÿ. Íà æàëü, Áîã íå âõîäèâ ó ìî¿ ïëà-

20

íè íà ìàéáóòíº. Çà äåê³ëüêà ðîê³â ï³ñëÿ ñìåðò³ ìàìè ó ìåíå, çäàâàëîñÿ, âèâ³òðèëèñÿ ç ãîëîâè âñ³ ¿¿ íàñòàâëÿííÿ. Êîëè ìåíå íàïðàâèëè, ÿê ìîëîäîãî ñïåö³àë³ñòà, ó Ìîíãîë³þ, ÿ òóäè âè¿õàâ ç äðóæèíîþ ³ äâîìà ä³òüìè. سñòü ðîê³â æèëè ó âàãîí÷èêàõ. Ïîò³ì íàì äàëè äåðæàâíó êâàðòèðó. Ìè áóëè ö³ëêîì íà äåðæàâíîìó çàáåçïå÷åíí³. ß ìàâ â³äïîâ³äàëüíó ðîáîòó ç ëþäüìè, ìåíå ï³äâèùóâàëè íà ïîñàäàõ, ìàâ âèñîê³ äåðæàâí³ íàãîðîäè. Öå ìåíå ò³øèëî, ÿ íå çàäóìóâàâñÿ òîä³, ùî äëÿ Áîãà òå, ùî âèñîêå â î÷àõ ëþäñüêèõ, º í³ùî. Îäíîãî ðàçó ìîÿ äîíüêà çàõâîð³ëà, ïîòð³áíî áóëî ¿õàòè çà 900 êì â Óëàí-Áàòîð, â ë³êàðíþ. Ìîÿ äðóæèíà ç ìàëåíüêîþ äîíüêîþ íà ðóêàõ äîáèðàëàñÿ òóäè ïîïóòíèì âàíòàæíèì àâòîìîá³ëåì. Òî áóëà çèìà ³ ïîòð³áíî áóëî çäîëàòè êðóòèé ã³ðñüêèé ïåðåâàë. Âíî÷³ àâòîìîá³ëü ç’¿õàâ ç äîðîãè ³ ïî÷àâ ñóíóòèñÿ â ïðîâàëëÿ. Âîä³é

êðè÷àâ ìî¿é äðóæèí³, ùîá âîíà âèñòðèáóâàëà ç êàá³íè, àëå âîíà â÷åïèëàñÿ â ñèä³ííÿ ³ ñòàëà âîëàòè äî Áîãà, ùîá ¿õ âðÿòóâàâ. ßêùî á ðàïòîì âîíà âèñêî÷èëà ³ çàëèøèëàñÿ æèâîþ, âñå îäíî íà ñîòí³ ê³ëîìåòð³â íå áóëî æîäíî¿ äóø³, à ìîðîç ñòîÿâ âåëèêèé ³ áóëà õóðäåëèöÿ. Âîíè á íàâðÿä ÷è âèæèëè. Ñëàâà Áîãó, àâòîìîá³ëü ÿêèìîñü ÷óäîì íå ç³ðâàâñÿ â ïðîâàëëÿ, à âè¿õàâ. Öå âïåðøå ìîÿ äðóæèíà ñåðéîçíî çâåðíóëàñÿ äî Áîãà ³ îòðèìàëà î÷åâèäíó â³äïîâ³äü. Äëÿ ìåíå öå òàêîæ áóëî ñåðéîçíèì ïîïåðåäæåííÿì. Òèì á³ëüøå, ùî ð³âíî çà òðè ì³ñÿö³ ïåðåä öèì íàø äðóã ïîòðàïèâ ó òàêó æ ñèòóàö³þ: â³í âèñêî÷èâ ç àâòîìîá³ëÿ, àëå ïîòðàïèâ ï³ä êîëåñà ³ çàãèíóâ. Ìåíå ñòàëè ãí³òèòè äóìêè, ùî ÿ íå ïðèìèðåíèé ç Áîãîì. Êîæíîãî ðàçó, âèõîäÿ÷è íà ðîáîòó, ÿ áîÿâñÿ, ùîá ç³ ìíîþ íå ñòàëîñÿ ùîñü òðàã³÷íå. ß æ áî çíàâ, ùî º Áîã ³ ùî ÷åêຠó â³÷íîñò³ ãð³øíèêà,


ÿêèé íå ïðèìèðèâñÿ ç Íèì. Ìè ïîâåðíóëèñÿ â Óêðà¿íó, â ì³ñòî гâíå. Ìî¿ ä³òè íàâ÷àëèñÿ íà äåðæàâíîìó çàáåçïå÷åíí³ â ³íñòèòóò³. Îäíîãî ðàçó ââå÷åð³ ÿ, ðîçì³ðêîâóþ÷è, ñêàçàâ äðóæèí³: äèâèñÿ, ìè âèéøëè ìàéæå ñèðîòàìè, à òåïåð ó íàñ âñå º, ³ ä³òè íàø³ ÷óäîâî âëàøòîâàí³. Òîä³ ó íàñ ïî÷àëèñÿ ïðîáëåìè. Ìîÿ ñòàðøà äîíüêà ïîòðàïèëà äî ë³êàðí³, äå ¿¿ â³äâ³äóâàëè â³ðóþ÷³. ¯é ñïîäîáàëîñÿ ñï³ëêóâàòèñÿ ç íèìè. Çàóâàæó, ùî ÿ çàâæäè õîò³â ³ áàæàâ, ùîá ìî¿ ä³òè ñòàëè â³ðóþ÷èìè, õî÷ ñàì òàêèì íå áóâ. ² çðàä³â, êîëè ìîÿ äîíüêà îäóæàëà ³ ñêàçàëà, ùî õî÷å ïðèéíÿòè âîäíå õðåùåííÿ. Âîíà ïîò³ì âèéøëà çàì³æ çà õëîïöÿ- õðèñòèÿíèíà. Êîëè âîíà çàâàã³òí³ëà, áóëà ñåðéîçíà çàãðîçà äëÿ äèòèíè ³ ìàòåð³. Ìè áóëè äóæå ñòóðáîâàí³ òèì. ² îñü âîíà ñêàçàëà: «Ìàìî, ÿ í³êîëè ó âàñ í³÷îãî íå ïðîñèëà, à çàðàç ïðîøó: ï³ä³òü ³ ïîìîë³òüñÿ Ãîñïîäó çà ìåíå äî öåðêâè». Ö³ ñëîâà äëÿ íàñ áóëè ÿê óäàð. Ìè ìóñèëè ïîñëóõàòè äîíüêó. Çÿòü ñêàçàâ, ùî âîíè äîâ³ðèëè íåìîâëÿòêî Áîãîâ³ ³ ñïîä³âàþòüñÿ, ùî âñå áóäå äîáðå. Ìèíóëè âñ³ ôàòàëüí³ òåðì³íè, çàçíà÷åí³ ë³êàðÿìè, ³ ç ìèëîñò³ Áîæî¿ íàðîäèëàñÿ ÷óäîâà ä³â÷èíêà Îëåêñàíäðà. ϳñëÿ öüîãî ìîÿ äðóæèíà ñêàçàëà: «Âñå, äîñèòü ïðîòèâèòèñÿ Áîãîâ³, éä³ìî äî öåðêâè ³ ïðèéì³ìî â³ðîþ Ãîñïîäà ²ñóñà Õðèñòà!» Ìî¿é äðóæèí³ â öåðêâ³ äóæå ñïîäîáàëîñÿ, âîíà ïîêàÿëàñÿ, à ïîò³ì ìåí³ êàçàëà: «Âàñèëþ, êîëè æ òè ïîêàºøñÿ?» ß çàâîçèâ àâòîìîá³ëåì æ³íêó ³ äîíüêó äî öåðêâè, à ñàì íå éøîâ, à ¿õàâ äèâèòèñÿ ôóòáîë, ÿêèé äóæå ëþáèâ. Ñàìå òàê çàâæäè ñï³âïàäàëî: êîëè ñëóæ³ííÿ â öåðêâ³, òî ïî òåëåâ³çîðó ôóòáîë. Îäí³º¿ òàêî¿ íåä³ë³ ìåí³ ñòàëî äóæå òÿæêî íà äóø³, ³ ÿ ñêàçàâ, ùî ï³äó äî öåðêâè, õî÷ ³ òðàíñëþþòü ïî òåëåáà÷åíí³ ôóòáîë. Ëåäü ÿ ïåðåñòóïèâ ïîð³ã äîìó ìîëèòâè, ÿê ñëüîçè íàâåðíóëèñÿ ìåí³ íà î÷³. ß çãàäàâ ñâîº äèòèíñòâî, ÿê çà äåñÿòêè ê³ëîìåòð³â õîäèâ â ïîä³áíèé ä³ì ìîëèòâè. ß ùèðî äÿêóâàâ Áîãîâ³, ùî ³í äàâ ìåí³ ìîæëèâ³ñòü ïîêàÿòèñÿ, íå çâàæàþ÷è íà òå, ùî áàãàòî ðîê³â ÿ ³ãíîðóâàâ Áîæèé ïîêëèê. «Ñëàâà Áîãó, ùî ÿ âñòèã!» — áåçïåðåñòàíêó ïîâòîðþâàâ ÿ, âíóòð³øíüî ðàä³þ÷è â³ä ïîëåãøåííÿ, ùî ïåðåæèâ òîä³, ïîêàÿâøèñü ó ñâî¿õ ãð³õàõ ³ îòðèìàâøè ïðîùåííÿ ñâî¿õ ãð³õ³â â³ä Ãîñïîäà ²ñóñà Õðèñòà. ×åðåç 25 ðîê³â ÿ âñå æ òàêè ïðèéøîâ äî Áîãà, ïî ìîëèòâ³ ñâ ìàòåð³! Ñëàâà Áîãó, ùî ÿ âñòèã!

Îñòàííi ñëîâà

«² ìóäðèé âìèðຠòàê ñàìî, ÿê ³ íåðîçóìíèé...» (Åêë. 2:16). Ñëîâà Åêëåç³ÿñòà ïðî äîëþ ìóäðîãî ³ íåðîçóìíîãî íàãàäóþòü ìåí³ ³ñòîð³þ äâîõ áðàò³â, ÿê³ æèëè çîâñ³ì ïî-ð³çíîìó. Ìîëîäøèé áðàò çàñìó÷óâàâ ñâî¿õ áàòüê³â, áåçáîæíèêîì æèâ, áåçáîæíèêîì ³ ïîìåð, ïðîæèâøè çîâñ³ì íåáàãàòî. ² ìàëî õòî çà íèì ïëàêàâ. ²íøèé áðàò ó äèòèíñòâ³ ïîâ³ðèâ ó Õðèñòà ³ ñòàâ ïàñòîðîì. Ó íüîãî áóëà ÷óäîâà ñ³ì’ÿ. Ïîìåð â³í, êîëè éîìó áóëî 80 ðîê³â, ³ íà éîãî ïîõîðîí³ áóëî áàãàòî äðóç³â òà ðîäè÷³â. Ñêåïòèêè ñêàæóòü: «Òî é ùî ç òîãî! ² òîé, ³ äðóãèé âñå îäíî ïîìåðëè». Ñõîæó äóìêó âèñëîâëþº é Ñîëîìîí. Òà çãîäîì, ðîáëÿ÷è âèñíîâîê, â³í â³äìîâëÿºòüñÿ â³ä ñâîãî ïåñèì³çìó ³ ñòâåðäæóº, ùî ìóäð³ñòü ïîëÿãຠâ òîìó, ùîá æèòè äëÿ Áîãà. Íå áóâຠæàõëèâ³øî¿ òðàãå䳿, í³æ ñìåðòü ëþäèíè, ÿêà çðåêëàñÿ Õðèñòà. Ïîìåðòè áåç Õðèñòà, áåç Ñïàñèòåëÿ — äîëÿ íåâò³øíà: â³÷í³ñòü áåç íà䳿. ² íàâ³òü ò³, êîìó â æèòò³ äàºòüñÿ âñå, ëþäè âåëèê³, ÿê³ äîñÿãëè íåáà÷åíèõ âèñîò, òàê ³ íå çíàéøëè ãîëîâíîãî, ÿêùî ïîìèðàþòü áåç â³ðè â ²ñóñà Õðèñòà. Ìóëüòèì³ëüéîíåð Äæåé Ãàóëä æóðèâñÿ íà ñâîºìó ñìåðòíîìó îäð³: «ß íàéíåùàñí³øà ëþäèíà íà çåìë³», à â³ëüíîäóìåöü ³ íàñì³øíèê Âîëüòåð, ïîìèðàþ÷è, âèãóêíóâ: «² íàâ³ùî ÿ ò³ëüêè íàðîäèâñÿ?» ßê âè çàëèøèòå öåé ñâ³ò? Ùî áóäå ó âàñ íà äóø³ — ñïîê³é ÷è â³ä÷àé? Àïîñòîë Ïàâëî, íàïðèêëàä, î÷³êóþ÷è íåìèíó÷î¿ ñòðàòè, ì³ã ç ðàä³ñòþ ãîâîðèòè ïðî òîé äåíü, êîëè â³í çóñòð³íåòüñÿ ç Õðèñòîì ³ îòðèìຠâ³ä Íüîãî â³íåöü ïðàâåäíîñò³. Íàãîðîäà öÿ ïðèçíà÷åíà âñ³ì, «õòî ïðèõ³ä Éîãî ïîëþáèâ» (2 Òèì. 4:6-8). ßêùî âè ïðèéìåòå ïðîùåííÿ Áîæå, âè çìîæåòå ðàä³òè ³ ìàòè âïåâíåí³ñòü, ùî ñìåðòü íå â³äëó÷èòü âàñ â³ä Áîæî¿ ëþáîâ³ (äèâ. Ðèì. 8:38-39), à ïðèâåäå â Éîãî ïðèñóòí³ñòü. ² îñòàíí³ âàø³ ñëîâà íà çåìë³ íå áóäóòü ñëîâàìè â³ä÷àþ. Âè âèðóøàºòå ó â³÷í³ñòü íà çóñòð³÷ ç Õðèñòîì.

Âàñèëü Ò³òå÷êî

21


Ïðè÷èíè ñòðàõó ñìåðò³

à) îáóìîâëåí³ õâîðîáîþ Äóìêè ëþäåé, ïðèãí³÷åíèõ õâîðîáîþ, ÷àñòî îáåðòàþòüñÿ äîâêîëà ñìåðò³ òà ïîìèðàííÿ. Ñòðàõ ñìåðò³ âõîäèòü â ³ñòîð³þ ¿õíüî¿ õâîðîáè. ßäóõà, æàõ ïåðåä áîëåì, ïåðåä òðèâàëîþ õðîí³÷íîþ õâîðîáîþ, ïåðåä àãîí³ºþ ÷àñòî çàãîñòðþº ñòðàõ ñìåðò³. á) çàãàëüí³ Ñòðàõ ïåðåä ðîçëóêîþ ç óëþáëåíèìè ëþäüìè. гäí³ ìîæóòü ñâî¿ì äîáðîçè÷ëèâèì

ñòàâëåííÿì ïðèíåñòè ïîëåãøåííÿ òîìó, õòî ïîìèðàº. Ñòðàõ, ùî ï³ñëÿ ñìåðò³ á³ëüøå íå ìîæíà áóäå òóðáóâàòèñÿ ïðî ³íøèõ ëþäåé. Ìîëîä³ áàòüêè òà ìàòåð³ îñîáëèâî ìó÷àòüñÿ â³ä öüîãî. Ñòðàõ ÷åðåç òÿãàð íàìàðíî ïðîæèòîãî æèòòÿ. Ñòðàõ ïåðåä íåâ³äîì³ñòþ òîãî, ùî áóäå. â) ðåë³ã³éíî ìîòèâîâàí³ Ñòðàõ ÷åðåç íåï³äãîòîâëåí³ñòü äî ñìåðò³: «Ïðî âñå ÿ äóìàâ, àëå ò³ëüêè íå ïðî òå, ùî òåïåð ìåí³ òðåáà ïîìåðòè!» Äîñë³äæåííÿ ïîêàçàëè, ùî á³ëüø³ñòü ëþäåé, ÿê³ ïîìèðàþòü, âèñëîâëþâàëè òàê³ ðåë³ã³éí³ ïèòàííÿ ³ ñóìí³âè, ÿêèõ ó äí³ çäîðîâ’ÿ âîíè íå âèðàæàëè. Ñòðàõ ÷åðåç â³äñóòí³ñòü íà䳿. Òàì, äå ñìåðòü çàëèøຠëþäèíó áåç íà䳿, äå «âñå ñê³í÷åíî», ç’ÿâëÿºòüñÿ ñòðàõ. Ñòðàõ ³ áåçíàä³ÿ — ð³äí³ ñåñòðè. Ñòðàõ ïåðåä ñóäîì. Ãëèáîêî â êîæí³é ëþäèí³ æèâå ïåðåä÷óòòÿ, ùî íàñòàíå äåíü ðîçïëàòè, êîëè íåï³äêóïíèé Ñóääÿ âèíåñå âèðîê ¿õíüîìó æèòòþ. Ñòðàõ ÷åðåç òÿãàð íå÷èñòî¿ ñîâ³ñò³. Ïåðåä ëèöåì ñìåðò³

ðóéíóºòüñÿ áóäü-ÿêèé îáìàí. Íàçâàí³ ïðè÷èíè ñòðàõó ñìåðò³ ìîæóòü òîðêíóòèñÿ ³ õðèñòèÿíèíà. Íåäàðåìíî æ ñìåðòü íàçâàíà îñòàíí³ì âîðîãîì, à ïîìèðàííÿ — îñòàííüîþ áèòâîþ, äî ÿêî¿ êîæåí õðèñòèÿíèí ìຠïðèñòóïèòè äîáðå îçáðîºíèì. Òóò íå äîïîìîæå çâè÷êà äî ïîâåðõíåâîãî, ëåãêîãî ³ øâèäêîãî öèòóâàííÿ á³áë³éíèõ òåêñò³â, îñê³ëüêè â òàêèõ ñèòóàö³ÿõ âñå âèð³øóº íå áóêâà, à äóõ. Çâè÷àéíî, ñìåðòü äëÿ õðèñòèÿíèíà — öå ïîâåðíåííÿ äîäîìó, àëå òåìí³ ò³í³ ìîæóòü ëÿãàòè òàêîæ ³ íà äèòÿ Áîæå, êîëè æèòòÿ íàáëèæàºòüñÿ äî ê³íöÿ. Ñàìó¿ë Êåëëåð ìàâ çâè÷êó êàçàòè: «Áîã ³íîä³ êëàäå Ñâî¿õ ä³òåé íà ëîæå â òåìðÿâ³». Ó áëàãîïîëó÷íèé äëÿ íàñ ÷àñ á³ëüø³ñòü ïèòàíü âèð³øóºòüñÿ — ³ ìè îòðèìóºìî â³äïîâ³ä³ çã³äíî â³ðè. Àëå ÷è ä³éñíî ìè â³ëüí³ ó êðèòè÷íèõ ñèòóàö³ÿõ, çàëåæèòü â³ä ÿêîñò³ íàøîãî äóõîâíîãî æèòòÿ. ³ðà íå âèêëþ÷àº, à âêëþ÷ຠñòðàõ ïåðåä ñìåðòþ. ß íå ïîâèíåí òîãî ñîðîìèòèñÿ ³ äóìàòè, í³áè â ìåíå ùîñü íå â

Ïðèâåñòè äî ïåðåïðàâè 22

Ôîòî Þð³ÿ Êîñòþêà

Ó

æèòò³ êîæíî¿ ëþäèíè íàñòຠìèòü, êîëè äîâîäèòüñÿ çàëèøèòè ñâîº ñìåðòíå ò³ëî ³ ïîñòàòè ïåðåä Òâîðöåì. Õòîñü íîðìàëüíî çóñòð³÷ຠíåìèíó÷å, à äëÿ êîãîñü ñàìà ëèøå äóìêà ïðî ñìåðòü áóâຠñòðàøí³øîþ â³ä ñàìî¿ ñìåðò³. Ðàïòîâå çàïðîøåííÿ ïàñòîðà ëþäèíîþ, ÿêà ïåðåáóâຠíà ñìåðòíîìó îäð³, — öå òà ñèòóàö³ÿ, ÿêà ìîæå âèÿâèòèñÿ âàæêèì âèïðîáóâàííÿì äëÿ äóøåîï³êóíà. Òóò âàæëèâî çíàòè äåÿê³ îñîáëèâîñò³ ñï³ëêóâàííÿ ç òèì, õòî ïîìèðàº, ³ ç éîãî áëèçüêèìè.


ïîðÿäêó, òîìó ùî íå ìîæó ñêàçàòè: «ß ìàþ áàæàííÿ ïîìåðòè òà áóòè ç Õðèñòîì» (Ôèë. 1:23). Öå ïèòàííÿ äóõîâíî¿ çð³ëîñò³. Ìè ìàºìî çíîâó é çíîâó ç äîâ³ðîþ ïåðåâîäèòè ïîãëÿä íà ²ñóñà.

Ïîäîëàííÿ ñòðàõó ïåðåä ñìåðòþ

Àêòèâíà ï³äãîòîâêà äî ñìåðò³ à) âíóòð³øíÿ ï³äãîòîâêà ×èì ñèëüí³øå â ñâîºìó õðèñòèÿíñüêîìó æèòò³ ëþäèíà ïåðåæèëà âëàäó Áîãà, ÿêà äîëຠñìåðòü, òèì âïåâíåí³øå âîíà ÷åêàòèìå ñâ³é îñòàíí³é ÷àñ. Òèì, õòî âîëî䳺 âïåâíåí³ñòþ â³ðè, íå òðåáà òóðáóâàòèñÿ ïðî ìèíóëå, ³íàêøå ìîæíà ïîâí³ñòþ éîìó ï³äêîðèòèñÿ. Õòî çíàº, ùî ò³, õòî íàëåæèòü Õðèñòó, âæå ïåðåéøëè â³ä ñìåðò³ äî æèòòÿ (äèâ. ²â. 5:24), òîé ìîæå ïðèéíÿòè ³ âëàñíó ñìåðòü. Öå «òàê» ñìåðò³ íà îñíîâ³ â³ðè íå âèêëþ÷àº, à âêëþ÷ຠòå, ùî õðèñòèÿíèí ìຠçíîâó é çíîâó äîñÿãàòè ïîñëóõó ó â³ð³, ïîä³áíî äî òîãî, ÿê Ãîñïîäü â Ãåôñèìàíñüêîìó ñàäó êàçàâ: «Òà ïðîòå íå Ìîÿ, à Òâîÿ íåõàé ñòàíåòüñÿ âîëÿ!...» (Ëê. 22:42). á) çîâí³øíÿ ï³äãîòîâêà Êîëè âè â³ä³éäåòå ó â³÷í³ îñåë³, ÿêèì çàëèøèòå ñâ³é çåìíèé ä³ì: â õàîñ³ ÷è â ïîðÿäêó? Áîã õî÷å, ùîá âè çàëèøèëè ï³ñëÿ ñåáå âïîðÿäêîâàí³ ñòîñóíêè (äèâ. ²ñ. 38:1). Ïåðøèé êðîê ö³º¿ ï³äãîòîâêè — ïðèéíÿòòÿ ôàêòó, ùî âñ³ ìè ïîìðåìî. Íå òðåáà ñïèíÿòèñÿ ò³ëüêè íà öüîìó. Íàâ÷³òüñÿ â÷àñíî ðîçëó÷àòèñÿ ç óñ³ì, ùî á³ëüøå ÷è ìåíøå îáåçö³íèëîñÿ. Öå ìîæå ïðàêòè÷íî ï³äãîòóâàòè íàñ äî âëàñíîãî â³äõîäó. Äåõòî ïðîðèâàºòüñÿ äî ³ñòèííèõ ö³ííîñòåé ÷åðåç òå, ùî ïî÷èíຠâèêèäàòè ÷è ñïàëþâàòè ñòîïêè ñòàðèõ ãàçåò, æóðíàë³â ³ ëèñò³â. Ñïðîáóéòå â÷àñíî ðîçäàðóâàòè òå, ùî ìîæíà, — áàãàòüîõ ðå÷åé ñòàðøà ëþäèíà íå âèêîðèñòîâóº. Àëå ÿêùî âîíè âèêëèêàþòü ïðèºìí³ ñïîãàäè ÷è ðàä³ñòü — çàëèøòå ¿õ ñîá³. ßêùî æ, íà-

ïðèêëàä, ó âàñ º ö³íí³ êíèãè, àëå âè ¿õ á³ëüøå íå ÷èòàºòå, ÷è ïðèêðàñè, ÿê³ âè íîñèòå äóæå ð³äêî àáî âçàãàë³ íå îäÿãàºòå ³ äî ÿêèõ âòðà÷åíå âíóòð³øíº òðåïåòíå ñòàâëåííÿ, ïåðåâ³ðòå ñåáå: ÷è íå êðàùå â³äàòè ¿õ ùå ïðè æèòò³, ïîäàðóâàòè ðàä³ñòü ³íøèì ³ ïîðàäóâàòè ñåáå. Íàâ÷³òüñÿ â³äïóñêàòè. Áàòüêè ïîâèíí³ â³äïóñòèòè ä³òåé, äàòè ¿ì ìîæëèâ³ñòü ñòàòè ñàìîñò³éíèìè íå íàäòî ðàíî, àëå é íå íàäòî ï³çíî. Òàêîæ, âèð³øóþ÷è ïðîôåñ³éí³ çàâäàííÿ, âàæëèâî ñâîº÷àñíî ïîñòóïèòèñÿ ì³ñöåì, ââåñòè â êóðñ ñïðàâ ³íøó ëþäèíó. Ïîçáóäüòåñÿ øê³äëèâèõ çàëåæíîñòåé. Îäèí ïðîïîâ³äíèê ÿêîñü ñêàçàâ: «Ïåêëî ãîòóºìî ìè ñàì³ ñîá³. Öèãàðêè, àëêîãîëü ÷è ³íø³ ïðèñòðàñò³ º ò³ëüêè â öüîìó ñâ³ò³. Àëå òóãà ³ çëîáà çàëèøàòüñÿ ç íàìè é ïîò³ì». Òåïåð³øíÿ ïîì³ðí³ñòü ìîãëà á ïîïåðåäèòè íàäì³ðí³ ÷è ïåðåä÷àñí³ ñìåðòí³ ìóêè. Óïîðÿäêóéòå ìàòåð³àëüí³ ñïðàâè. Ïîâ³äîìòå, äå ëåæàòü çáåðêíèæêè, ñòðàõóâàëüí³ ïîë³ñè, êëþ÷ â³ä ñåéôó. Ñêëàä³òü çàïîâ³ò ç ìîëèòâîþ ³ òâåðåçèì ðîçóìîì. Äàðè, çàïîâ³äàí³ íå ëèøå êîíêðåòíèì îñîáàì, àëå é îáùèí³, ìîæóòü áóòè ñâ³ä÷åííÿì â³ðè â Õðèñòà ³ ëþáîâ³ äî ³íøèõ. Íå óíèêàéòå ïîõîðîí³â çíàéîìèõ, à ñâ³äîìî ïåðåæèâàéòå ¿õ, ÷àñ â³ä ÷àñó â³äâ³äóéòå êëàäîâèùà ³ ðîçäóìóéòå ïðî âëàñíèé ê³íåöü. Ñïëàíóéòå ñâ³é ïîõîðîí. Öèì âè çâ³ëüíèòå ñâî¿õ áëèçüêèõ â³ä ïðèéíÿòòÿ ð³øåíü, ÿê³ áóäóòü êîøòóâàòè ¿ì áàãàòüîõ çóñèëü. Äå âè õî÷åòå áóòè ïîõîâàí³ ³ ÿê? ßê³ ï³ñí³ òðåáà çàñï³âàòè? ×è º ó âàñ ñëîâà ï³äáàäüîðåííÿ, ÿê³ âè õîò³ëè á ñêàçàòè ñâî¿ì áëèæí³ì, êîëè ïðîùàòèìåòåñÿ ç íèìè? Ïîõîðîí íà ö³é çåìë³ ñòîñóºòüñÿ æèâèõ.  êîæí³é êóëüòóð³ º ñâî¿ öåðåìîí³¿, ùîá îñìèñëèòè öåé åìîö³éíèé ïåðåâîðîò. Ïîõîâàííÿ ìîæå ïðèíåñòè âò³õó, ÿêùî ïðîõîäèòü ó ôîðì³ ðèòóàëó, ÿêèé â³äïîâ³äຠñîö³àëüíèì, åìîö³éíèì ³

äóõîâíèì ïîòðåáàì áëèçüêèõ ðîäè÷³â ïîìåðëîãî.

Äîïîìîãà ïîìèðàþ÷îìó

ͳäå íàñò³ëüêè íå çàìîâ÷óºòüñÿ ïðàâäà ÷åðåç ëþáîâ, ñòðàõ, ìàëîäóøí³ñòü ÷è íåçðó÷í³ñòü, ÿê á³ëÿ ë³æêà õâîðîãî ³ á³ëÿ ñìåðòíîãî îäðà. Ïðîòÿãîì áàãàòüîõ ðîê³â ñåðåä ë³êàð³â ìàâ ñèëó íåïèñàíèé çàêîí: í³õòî íå ïîâèíåí ãîâîðèòè ïðàâäó ñìåðòåëüíî õâîðîìó ïàö³ºíòó, àëå äîñë³äæåííÿ îñòàííüîãî ÷àñó ÷àñòî ñâ³ä÷àòü, ùî öåé çàêîí õèáíèé. ª õâîð³, ÿê³ ìó÷àòü ë³êàðÿ, ùîá â³í ñêàçàâ ¿ì ïðàâäó, õî÷à é íå ìîæóòü ïîíåñòè ¿¿. À º õâîð³, ÿê³ òî÷íî â³ä÷óâàþòü, ùî ìàþòü ïîìåðòè, ³ õî÷óòü ïîìåðòè, àëå í³õòî íå êàæå ¿ì ïðî öå. Ïðèõîäÿ÷è â ë³êàðíÿíó ïàëàòó, ðîäè÷³ ÷àñòî ãîâîðÿòü ïðî áóäü-ùî, êð³ì íàéãîëîâí³øîãî, ïðî ùî òåïåð ò³ëüêè òðåáà é ãîâîðèòè. Ó ö³é ïðèíèçëèâ³é ãð³ â õîâàíêè õðèñòèÿíè íå ïîâèíí³ áðàòè ó÷àñò³. Íàâåäåìî äåÿê³ àðãóìåíòè ïðîòè â³äêðèòîãî îãîëîøåííÿ ïðàâäè á³ëÿ ë³æêà õâîðîãî: — íå ìîæíà ðóéíóâàòè íàä³þ õâîðîãî, íàä³ÿ ñèëüí³øà, í³æ ìåäèêàìåíòè; — õâîðîãî òðåáà ùàäèòè; — õâîðèé çîâñ³ì íå õî÷å ÷óòè ïðàâäó; — ìîæëèâèé ïîìèëêîâèé âèðîê ë³êàð³â (º íåâàæê³ õâîðîáè, ÿê³ âåäóòü äî ñìåðò³, ³ òÿæê³, ÿê³ çàê³í÷óþòüñÿ íå òàê, ÿê öå ïðîãíîçóâàëè ë³êàð³); — õâîðèé ïîìèðຠñïîê³éí³øå, êîëè ïåðåä öèì íå ãîâîðèëîñÿ ïðî ñìåðòü. Îñîáëèâî, êîëè öå ìîëîä³ ëþäè, ÿê³ íå ìîæóòü çãîäèòèñÿ ç òèì, ùî äí³ ¿õ âæå ïîë³÷åí³. ×è íå ìèëîñåðäí³øå áóäå ïðèõîâàòè â³ä íèõ ñåðéîçí³ñòü ¿õíüîãî ñòàíîâèùà ³ äîïîìîãòè ¿ì ïåðåæèòè öåé ÷àñ ç äîïîìîãîþ îáåçáîëþþ÷èõ ìåäèêàìåíò³â? À îñü äåÿê³ àðãóìåíòè íà êîðèñòü òîãî, ÷îìó ïîòð³áíå â³äêðèòå îãîëîøåííÿ ïðàâäè á³ëÿ ë³æêà õâîðîãî: — ïîâàãà äî îñîáèñòîñò³ é

23


ã³äíîñò³ õâîðîãî âèìàãຠòîãî, ùîá ñêàçàòè éîìó ïðàâäó; — õâîðèé ³ áåç òîãî ïðî âñå çäîãàäóºòüñÿ ÷è â³ä÷óâຠïðàâäó; — çàìîâ÷óâàííÿ ÷è ïðèêðàøàííÿ ñïðàâæíüîãî ñòàíó õâîðîãî íå ñïðèÿº í³÷îìó äîáðîìó; ÷àñ, ÿêèé çàëèøàºòüñÿ, ìຠáóòè ðàö³îíàëüíî âèêîðèñòàíèé äëÿ òîãî, ùîá ï³äãîòóâàòèñÿ äî â³÷íîñò³; — â³äêðèòå âèñëîâëþâàííÿ ïðàâäè äຠìîæëèâ³ñòü ñïîê³éíî ³ â÷àñíî âèð³øèòè çîâí³øí³ ³ âíóòð³øí³ ïðîáëåìè: êîëè ëþäèíà çíàº, ùî ÷àñ ðóøàòè â îñòàííþ ïóòü áëèçüêèé, òî ÷àñòî ñïðàâà íå äîõîäèòü äî ïîñï³øíîãî ïðèìèðåííÿ, ñïîâ³ä³ ³ ò.ï.; — â³äêðèò³ñòü çâ³ëüíþº ³ ìîá³ë³çóº äóõîâí³ òà ìîðàëüí³ ñèëè, ÷àñòî ïîíàä óñå ìó÷èòü õâîðîãî ñàìå íåâ³äîì³ñòü; — çàìîâ÷óâàííÿ ïðàâäè ðóéíóº äîâ³ðó. ×ëåíè ñ³ì’¿ íàé÷àñò³øå íå â çìîç³ ÷è íå õî÷óòü ãîâîðèòè õâîðîìó ïðàâäó. Íåð³äêî âîíè íàâ³òü õî÷óòü çàâàäèòè öüîìó. Ïåðåä äóøåîï³êóíîì ÷è äóõîâíî äîñâ³ä÷åíèì õðèñòèÿíèíîì ñòî¿òü çàâäàííÿ â³äêðèòè öþ ïðàâäó. Öå âèìàãຠ÷àñó ³ ìຠâ³äáóòèñÿ ç âåëèêîþ îáåðåæí³ñòþ, çàëåæíî â³ä ³íäèâ³äóàëüíîñò³, â³êó ³ âíóòð³øíüî¿ çð³ëîñò³ õâîðîãî. Ó ö³ëîìó ò³, ùî ïîìèðàþòü, ïðîõîäÿòü ÷åðåç ï’ÿòü ôàç, ÿê³ íàñòàþòü îäíà çà îäíîþ, ÿê³ õðèñòèÿíèí ïîâèíåí çíàòè. Ïåðøà ôàçà — åìîö³éíèé øîê, íåäîâ³ðà, ñóïðîòèâ, ñèòóàö³ÿ ï³äïàäຠï³ä ñóìí³â: «ß? ͳ!» — ôàçà íåáàæàííÿ âèçíàòè ñâîº ïîìèðàííÿ. Äðóãà ôàçà — çàïåðå÷åííÿ âàæêîñò³ õâîðîáè. Ãí³â òà ðîçäðàòóâàííÿ ùîäî ë³êàð³â, äîë³, Áîãà, ³íøèõ ëþäåé, îáñëóãîâóþ÷îãî ïåðñîíàëó: «×îìó ñàìå ÿ?» — ôàçà áóíòó. Òðåòÿ ôàçà — òîðã³âëÿ.

24

Õâîðèé ç íåòåðï³ííÿì ÷åêຠäíÿ, êîëè á³ëü ìèíàº: «Ìîæëèâî, âñå æ íå ÿ», — ôàçà ïåðåãîâîð³â ç Áîãîì ³ ëþäüìè. ×åòâåðòà ôàçà — âàæêà äåïðåñ³ÿ ïåðåä ëèöåì ñìåðò³. Ôàçà íåéìîâ³ðíî ãëèáîêî¿ ïå÷àë³. Ï’ÿòà ôàçà — çâ³ëüíåííÿ, ñìèðåííÿ ïåðåä íåìèíó÷³ñòþ, çãîäà ïîìåðòè; ôàçà çãîäè íà ñâ³é øëÿõ. Ö³ ôàçè íå ìîæíà ÷³òêî ðîçìåæóâàòè. ²íîä³ âîíè ñï³â³ñíóþòü. Íå âñ³ ëþäè äîñÿãàþòü ï’ÿòî¿ ôàçè. Äëÿ õðèñòèÿí óñâ³äîìëåííÿ áëèçüêîñò³ Áîãà ïîëåãøóº ïðîò³êàííÿ ï’ÿòî¿ ôàçè. Ëþäè, ÿê³ ïîìèðàþòü, ïîòðåáóþòü äóøåîï³êóíñüêî¿ ï³äòðèìêè. Âîíè ïåðåæèâàþòü ñâîþ îñòàííþ ³ ïîâíó áåç-

ïîì³÷í³ñòü. Ìè íå ïîâèíí³ çàëèøàòè ¿õ ñàìèõ. Õòî ä³éñíî õî÷å äîïîìîãòè òàê³é ëþäèí³, òîé íå ïîâèíåí êåðóâàòèñÿ ñòðàõàìè ÷è íàìàãàòèñÿ îáìàíþâàòè, ïðèõîâóþ÷è òå, ùî â³äêðèëîñÿ. Òàêà ïîâåä³íêà ò³ëüêè ïîêàæå ëþäèí³, ùî ïîìèðàº, ùî ¿¿ îï³êóí íå ìîæå äîïîìîãòè. Òàì, äå çàÿâëÿº ïðî ñåáå ñìåðòü, òðåáà ïðèïèíèòè ãàðÿ÷êîâó ñóºòó. Àòìîñôåðà ìຠáóòè íàïîâíåíà áëàãîãîâ³éíîþ òèøåþ ³ âïåâíåí³ñòþ â³ðè. ßê ³ â áóäü-ÿêîìó æèòòºâîìó ïèòàíí³, òóò ìàþòü ñèëó ñëîâà: «Íå á³éñÿ, áî ß òåáå âèêóïèâ, ß ïîêëèêàâ ³ì’ÿ òâîº, ̳é òè!» (²ñ. 43:1). Íàâå-

äåìî äåÿê³ ïîðàäè, ÿê³ äîïîìîæóòü äóøåîï³êóíó. Áóäüòå ÷åñí³ ùîäî òîãî, ùî ñòîñóºòüñÿ âàøèõ ïî÷óòò³â. Æîäíî¿ ìàí³ðíî¿ âåñåëîñò³, ÷åñíî ç³çíàéòåñÿ ó ñâî¿é áåçïîì³÷íîñò³ ³ òðèâîç³: «ß á îõî÷å äîïîì³ã, àëå íå çíàþ, ÿê». Çâåðòàéòåñÿ äî ïîìèðàþ÷îãî ÿê äî çâè÷àéíî¿ ëþäèíè. Íå ïåðåøêîäæàéòå ¿é ùîñü ä³çíàòèñÿ, íå îáåð³ãàéòå â³ä ñ³ìåéíèõ ñïðàâ, íå ïðèõîâóéòå í³÷îãî çà éîãî ñïèíîþ. Ïîäîðîæ äîëèíîþ ñìåðòíî¿ ò³í³ òÿæêà, àëå íàñ ÷åêຠ÷óäîâà ìåòà, ÿêùî ìè éäåìî ðàçîì ç ²ñóñîì. Ñï³ëêóéòåñÿ áåç ñë³â. Ëþäñüêà áëèçüê³ñòü äóæå âàæëèâà. Ïîòðèìàòè çà ðóêó, ïîêëàñòè ðóêó íà ãîëîâó, ïðîâåñòè ðóêîþ ïî ùîêàõ — öå òå æ ñàìå, ùî îá³éíÿòè, çìî÷èòè ãóáè âîäîþ, çðó÷íî âêëàñòè íà ë³æêî, âòèøèòè á³ëü. Ïîìèðàþ÷èé äîáðå ðîçó쳺 öþ ìîâó. Áóäüòå õîðîøèì ñëóõà÷åì. Õòî õâîðèé, òîé ÷àñòî ñàìîòí³é. Ïåðåäóñ³ì çàïèòàéòå õâîðîãî, ÷è õî÷å â³í, ùîá éîãî â³äâ³äàâ äóøåîï³êóí. Îäíàê éîãî â³çèò íå ìîæå çàì³íèòè ïðèñóòíîñò³ ð³äíèõ. Ñï³ëêóéòåñÿ çà äîïîìîãîþ ñë³â. Óò³øàéòå ñëîâàìè ç Á³á볿 ³ ï³ñåííèêà; âêàçóéòå íà ñòðàæäàííÿ ²ñóñà ðàäè íàñ, íà Éîãî ïåðåìîãó íàä ñìåðòþ ³ äèÿâîëîì. Óò³øàéòå Áîæèì ïðîùåííÿì. Âêàçóéòå íà íåáî ³ çàïåâíÿéòå ó íîâîìó æèòò³. ² æîäíèõ ïðèãîòîâëåíèõ ïðîïîâ³äåé. Õðèñòèÿíè, ÿê³ ä³ñòàþòü Á³áë³þ ³ ÷èòàþòü ç íå¿ äîâã³ óðèâêè, ñêëàäàþòü ïðî ñåáå âðàæåííÿ òàêèõ, ùî íå ñï³â÷óâàþòü. Êîëè âè öèòóºòå Á³áë³þ, áóäüòå óâàæí³ äî òîãî, ùî îçíà÷ຠöèòàòà. Äîðå÷íèìè áóäóòü â³ëüíà ìîëèòâà, ñï³ëüíà ìîëèòâà (íàïðèêëàä, «Îò÷å íàø»), ïîêëàäàííÿ ðóê, áëàãîñëîâåííÿ íà ñìåðòü ³ ïîâåðíåííÿ â ð³äíèé ä³ì ó â³÷íó ºäí³ñòü ç Áîãîì. Äîñë³äæåííÿ âèÿâèëè, ùî


ïîìèðàþ÷èé äîáðå ÷óº ³ ðîçó쳺 â÷èíêè îòî÷óþ÷èõ. Ç öüîãî âèïëèâàº, ùî êîëè â³í ñòèõíå ³ íå áóäå á³ëüøå ïðîÿâëÿòè îçíàê æèòòÿ, òðåáà äåÿêèé ÷àñ ç³ ñëîâàìè âò³õè çâåðòàòèñÿ äî íüîãî. Ëþäèíà, ÿêà ïîìèðàº, ïîòðåáóº, ïåðåäóñ³ì òîãî, ùîá çì³öíèëè ¿¿ íàä³þ. Íàñòàíîâè ³ ïîâ÷àííÿ íàé÷àñò³øå íå ï³äõîäÿòü. Íàä³þ âèêëèêຠóò³õà, ïðîùåííÿ ãð³õ³â ³ óñâ³äîìëåííÿ â³÷íîãî æèòòÿ. Õðèñòèÿíèíó, ÿêèé ïîìèðàº, ïîòð³áí³ ïîâíîâàæåííÿ. Âîíè äàðîâàí³ Áîãîì êîæíîìó

ïîñë³äîâíèêó Õðèñòà, ÿêèé ÷åðåç ïîä³áíó ñèòóàö³þ íåñïîä³âàíî âèêëèêàºòüñÿ íà á³é. Êàæó÷è «òàê» êðàñ³ öüîãî ñâ³òó ³ ðàä³þ÷è ¿é, ìè íå ïîâèíí³ çàáóâàòè, ùî º ïîäîðîæí³ìè â öüîìó ñâ³ò³ é íå çíàºìî ñâîãî ñìåðòíîãî ÷àñó. Òîìó òðåáà âïåâíåíî éòè óñë³ä ²ñóñó ³ çì³öíþâàòè â³ðó áðàò³â ³ ñåñòåð. ³÷íèé Áîã — ºäèíèé áåçñìåðòíèé — íå äàñòü ìåí³ âïàñòè ÷åðåç ñìåðòü. ªäí³ñòü ç ²ñóñîì âèùà ñìåðò³ é âèòðèìóº âèïðîáóâàííÿ íåþ. Ìè ìîæåìî ïåðåáóâàòè íàä ñòàõîì ñìåðò³,

×è äîðå÷íî ëÿêàòè ëþäåé ìóêàìè ïåêëà? ßêùî ñïðàâä³ º ïåêëî ç æàõëèâèìè ìóêàìè, ÿê³ í³êîëè íå ïðèïèíÿþòüñÿ (à ìè, ïåâíî, çíàºìî, ùî º, ³ áåçë³÷ ëþäåé ïåðåáóâàþòü ó íåáåçïåö³ ïîòðàïèòè òóäè), òî õ³áà íå îáîâ’ÿçîê ïðîïîâ³äíèê³â, ÿê³ òóðáóþòüñÿ ïðî äóø³, ïðèéíÿòè â ñåðöå âåëèêèé á³ëü çà öèõ ëþäåé ³ äîïîìîãòè ¿ì óñâ³äîìèòè öåé æàõ? ×îìó æ ìè íå ðîçïîâ³äàºìî ¿ì ïðî ïåêëî âñþ ïðàâäó, ÿêà íàì â³äîìà? ßêáè ÿ â³ä÷óâàâ íåáåçïåêó îïèíèòèñÿ ó ïåêë³, òî ðàäèé áóâ áè ÿêîìîãà á³ëüøå ä³çíàòèñÿ ïðî íüîãî. ßêáè ÿ ÿâíî íå òóðáóâàâñÿ ïðî òå, ÿê óíèêíóòè ïåêåëüíèõ ìóê, òî ìåí³ á íåîö³íåííó ïîñëóãó çðîáèâ áè òîé, õòî çì³ã áè ìåí³ ùîíàéêðàùå ðîçïîâ³ñòè ïðî íèõ, ðåàë³ñòè÷íî çîáðàçèâøè ñòðàæäàííÿ, ÿê³ íà ìåíå ÷åêàþòü. Óÿâ³òü ñîá³, ùî âè âèÿâèëèñÿ áåççàõèñíèìè ïåðåä ñòðàøíîþ òðàãå䳺þ. Óÿâ³òü, ÿêáè õòîñü ³ç âàñ, áóäó÷è ãîëîâîþ ñ³ì’¿, ïîáà÷èâ ñâîþ äèòèíó â ïàëàþ÷îìó áóäèíêó, äå âîíà ìîæå çàãèíóòè. Òà îäíàê öÿ äèòèíà íå íàìàãàºòüñÿ âòåêòè ç öüîãî äîìó, õî÷à âè áàãàòî ðàç³â çàêëèêàëè ¿¿ çðîáèòè öå. ×è áóäåòå âè é äàë³ çâåðòàòè-

ñÿ äî íå¿ ñïîê³éíèì, áàéäóæèì òîíîì? ×è íå ïî÷íåòå ãîëîñíî ³ íàïîëåãëèâî êðè÷àòè? ×è íå ñïðîáóºòå ÿêîìîãà ïåðåêîíëèâ³øå ñêàçàòè ¿é ïðî âñþ òó íåáåçïåêó, â ÿê³é âîíà ïåðåáóâàº, ³ âñå ¿¿ áåçãëóçäÿ, ÿêå âîíà ïðîÿâëÿº òîä³, êîëè áàðèòüñÿ? Íà æàëü, ó â³äïîâ³äàëüí³ ìîìåíòè òèì÷àñîâîãî çåìíîãî æèòòÿ îäí³ ëþäè íå îñîáëèâî ïîñï³øàþòü ç ïðèéíÿòòÿì ïðàâèëüíèõ ð³øåíü ³ íå âèÿâëÿþòü óâàæíîãî ñòàâëåííÿ äî íèõ, à ³íø³ íå õî÷óòü ïîïåðåäæàòè ¿õ ïðî ò³ íåáåçïåêè, ÿê³ ¿ì çàãðîæóþòü, à ÿêùî é ïîïåðåäæàþòü, òî õîëîäíî é áàéäóæå. Àëå ïðèðîäà â÷èòü íàñ ³íøîìó. ßêùî ìè, ùî òóðáóºìîñÿ ïðî äóø³ ³ çíàºìî, ùî º ïåêëî, â³ðîþ ïîáà÷èëè ñòàí ïðèðå÷åíèõ ³ ÿêèìñü ÷èíîì â³ä÷óëè, ÿêèì æàõëèâèì áóäå ¿õíº ìàéáóòíº, òî äëÿ íàñ áóëî á ìîðàëüíî íåäîïóñòèìèì óõèëÿòèñÿ â³ä îáîâ’ÿçêó ÿêíàéñåðéîçí³øå çîáðàçèòè ïåðåä öèìè ëþäüìè âåñü æàõ ¿õíüîãî ñòàíó òà ¿õ ïîâíó íåçàõèùåí³ñòü ïåðåä íåáåçïåêîþ, ÿêà íàñóâàºòüñÿ íà íèõ. Êîëè ñëóæèòåë³ Öåðêâè â õîëîäí³é òà áàéäóæ³é ìàíåð³

ÿê ³ íàø Ãîñïîäü. Ñêîðî Õðèñòîñ ïðèéäå çíîâó — ³ ïî÷íåòüñÿ âñå íîâå. ×åðåç ñóä ³ ÿâëåííÿ Éîãî âëàäè ³í áóäå ïîâíèì Ãîñïîäàðåì íàä ñìåðòþ. ² çðåøòîþ ïîñòàíóòü íîâà çåìëÿ é íîâå íåáî. Òîä³ á³ëüøå íå áóäå ñìåðò³ é æèòòÿ ç íàäëèøêîì ñòàíå äàðîì Áîæèì. Êîæíà ëþäèíà âæå òåïåð ìîæå íàðîäèòèñÿ çàíîâî äëÿ ö³º¿ æèâî¿ íà䳿. Ãåðìàí Ãàðòôåëüä, æóðíàë «Ìèññèîíåð», www.missionary.ru

ïðîïîâ³äóþòü ïðî ïåêëî, òî ¿õ ïðîïîâ³äü çâó÷èòü íåïåðåêîíëèâî. ßêùî ñëîâà ïðîïîâ³äíèêà çìàëüîâóþòü íåéìîâ³ðíî æàõëèâå ñòàíîâèùå â òîé ÷àñ, ÿê éîãî ïîâåä³íêà òà ìàíåðà ìîâëåííÿ íå ï³äòâåðäæóþòü ñêàçàíîãî, òî öå ñâ³ä÷èòü ïðî òå, ùî ñàì ïðîïîâ³äíèê íå äóìຠòàê, ÿê ãîâîðèòü, òèì ñàìèì îáåçö³íþþ÷è ñâî¿ ñëîâà ³, ÿê íàñë³äîê, íå äîñÿãàþ÷è ìåòè. Äåõòî ââàæຠíåïðèéíÿòíèì âñåëÿòè â ëþäåé ñòðàõ ïåðåä íåáåñíèìè êàðàìè. Îäíàê, ÿ ââàæàþ, ùî öå íàéá³ëüø ðîçóìíî ³ íàéá³ëüø ïðèéíÿòíî — âñåëèòè ñòðàõ ó ëþäåé, ÿê³ ñòîÿòü íà êðàþ ïðîâàëëÿ ³ îñüîñü ìîæóòü âïàñòè òóäè, ³ ïðè öüîìó íå â³ä÷óâàþòü í³ÿêî¿ íåáåçïåêè. Õ³áà íå ðîçóìíî ðîçïîâ³ñòè ëþäèí³, ÿêà ïåðåáóâຠó ïàëàþ÷îìó áóäèíêó ³ íå çíຠùî ¿é çàãðîæóº íåáåçïåêà, ³ âñåëèòè â íå¿ ñòðàõ ïåðåä íåþ, ùîá âðÿòóâàòè ¿¿ æèòòÿ? Ñëîâî «ïåðåëÿê» çàçâè÷àé âèêîðèñòîâóºòüñÿ äëÿ âèçíà÷åííÿ ðàïòîâîãî, áåçïðè÷èííîãî ñòðàõó ÷è áåçï³äñòàâíîãî çäèâóâàííÿ. Àëå, î÷åâèäíî, ò³ëüêè ñòðàõ, â ÿêîãî º äîñòàòí³ ï³äñòàâè, º òèì ñòðàõîì, ùî ìîæå äîïîìîãòè ëþäÿì ïîáà÷èòè íåáåçïåêó, ÿêà íàâèñëà íàä íèìè. Äæîíàòàí Åäâàðäñ (1703-1758)

25


Ïðîïîâ³äü, ÿêó ìè ïðîïîíóºìî ÷èòà÷åâ³, áàãàòî äåñÿòèë³òü òîìó çâó÷àëà ÷åðåç õðèñòèÿíñüêó ðàä³îïåðåäà÷ó ç âóñò â³äîìîãî ðîñ³éñüêîìîâíîãî ðàä³îïðîïîâ³äíèêà ßðëà ÏÅÉÑÒ². Öå áóëî ùå çà ðàäÿíñüêèõ ÷àñ³â, êîëè ïîä³áí³ ïåðåäà÷³ ç-çà êîðäîíó ãëóøèëè ³ íå äîçâîëÿëè ñëóõàòè. ß òîä³ áóâ õëîïöåì ç³ ñâî¿ìè ìîëîäå÷èìè ìð³ÿìè òà ïëàíàìè. Íå ñêàæó, ùî ðåãóëÿðíî ñëóõàâ õðèñòèÿíñüê³ ðàä³îïåðåäà÷³, àëå ÷àñòî. Ç òîãî ÷àñó ñòåêëî áàãàòî âîäè, ³ ÿ íå ìîæó ïðèãàäàòè óñüîãî äåòàëüíî, ùî ÷óâ. Àëå öÿ ïðîïîâ³äü âð³çàëàñÿ ó ìîþ ïàì’ÿòü íàçàâæäè. ßðë Ïåéñò³, ìàþ÷è â³ä Áîãà íå ëèøå äàð ïðîïîâ³äíèêà, àëå é îñîáëèâèé, íåçàáóòí³é îðàòîðñüêèé ãîëîñ, íàñò³ëüêè åìîö³éíî òà ïåðåêîíëèâî ãîâîðèâ ïðî â³÷í³ñòü ³ ¿¿ âàðò³ñòü, ùî ïî øê³ð³ á³ãëè ìóðàøêè. ² íàñò³ëüêè â³í âêëàäàâ ó öþ ðîçìîâó ç³ ñëóõà÷àìè ñåáå, ñâîþ äóøó, ùî íàïðèê³íö³ ïðîïîâ³ä³ çàïëàêàâ. Öå áóëî ÷óòíî íàâ³òü ÷åðåç ðàäÿíñüê³ «ãëóøèëêè». ² ÿ òîä³ ïîäóìàâ: «Öå íå Ïåéñò³ ãîâîðèòü, öå ãîâîðèòü Ñàì Áîã: «ßêà æ êîðèñòü ëþäèí³, ùî çäîáóäå ââåñü ñâ³ò, àëå äóøó ñâîþ çàíàïàñòèòü? Àáî ùî íàçàì³í äàñòü ëþäèíà çà äóøó ñâîþ?» ³í çàïèòóº ïðî öå ³ òåáå, ÷èòà÷ó. Þð³é Âàâðèíþê

Ñüîãîäí³ ÿ õî÷ó ç âàìè ïîãîâîðèòè íà äóæå âàæëèâó òåìó. Òàê, ÿ ìîæó ñêàçàòè, ùî âàì áóäå çàäàíå íàéñåðéîçí³øå çàïèòàííÿ, ÿêå ìîæíà çàäàòè ëþäèí³. Öå ïèòàííÿ áóëî âïåðøå çàäàíå Õðèñòîì, ³ íà íüîãî â³äïîâ³ñòè ìîæëèâî íå ³íàêøå, ÿê ò³ëüêè 䳺þ ç íàøîãî áîêó. Öå ïèòàííÿ, ÿêå Õðèñòîñ çàäຠêîæí³é ëþäèí³, âèìàãຠîñîáèñòî¿ â³äïîâ³ä³, ³ ÿ àí³ñê³ëüêè íå ñóìí³âàþñÿ â òîìó, ùî íèí³ âè â³äïîâ³ñòå íà íüîãî îäíèì ç äâîõ ð³øåíü. Íàâðÿä ÷è âè çíàéäåòå ñåðéîçí³ø³ ñëîâà, ñêàçàí³ íàøèì Ñïàñèòåëåì, í³æ ñëîâà: «ßêà æ êîðèñòü ëþäèí³, ùî çäîáóäå ââåñü ñâ³ò, àëå äóøó ñâîþ çàíàïàñòèòü? Àáî ùî íàçàì³í äàñòü ëþäèíà çà äóøó ñâîþ?» (Ìð. 8:36,37). ²ñóñ Õðèñòîñ ñòàâèòü ëþäñüêó äóøó òàê âèñîêî, ùî ÿêùî ìîæëèâî áóëî á ïðèäáàòè âåñü ñâ³ò, âñå, ùî â íüîìó º, âñ³ éîãî áàãàòñòâà, òî âñå öå íå ïåðåêðèëî á âàðòîñò³ îäí³º¿ äóø³. Òàê, ö³íí³ñòü, ÿêó Õðèñòîñ íàäຠëþäñüê³é äóø³, ïåðåâåðøóº íå ò³ëüêè öåé ñâ³ò ç³ âñ³ìà éîãî áàãàòñòâàìè, àëå º é á³ëüøîþ çà öå. Ñëîâî «êîñìîñ», ùî âæèâàºòüñÿ Õðèñòîì ó öüîìó âèïàäêó, îçíà÷àº, ùî ö³íà òâ ³ ì äóø³ ïåðåâèùóº íå ò³ëüêè öåé ñâ³ò, àëå âåñü êîñìîñ, âåñü ñòâîðåíèé Áîãîì âñåñâ³ò. Âñþ íåçë³÷åííó ê³ëüê³ñòü ç³ðîê ³ ïëàíåò íå ïîð³âíÿºø ç ö³íîþ îäí³º¿ ëþäñüêî¿ äóø³! ×îìó æ Õðèñòîñ ïðèçíà÷èâ òàêó âèñîêó ö³íó çà ëþäñüêó äóøó? Àäæå ìຠáóòè ïðè÷èíà öüîìó, ÷è íå òàê? Ìåí³ çäàºòüñÿ, ùî ïðè÷èíà íå îäíà, à ¿õ äåê³ëüêà. ² ÿ õîò³â áè ïîãîâî-

ðèòè ïðî òå, ÷îìó ²ñóñ âñòàíîâèâ òàêó âèñîêó ö³íó äëÿ òâ ³ ì äóø³.  ïåðøó ÷åðãó òîìó, ùî ëþäèíà — öå îñîáëèâå Áîæå òâîð³ííÿ. Âîíà ñòâîðåíà äëÿ ïåâíî¿ áîæåñòâåííî¿ ìåòè. Çàóâàæòå, ùî, êîëè Ãîñïîäü Áîã ñïî÷àòêó ñòâîðèâ íåáî ³ çåìëþ ç³ âñÿêèì òâîð³ííÿì, ùî æèâå íà í³é, ³ âñÿêîþ ðèáîþ ó âîä³, ³ ïòàñòâîì íåáåñíèì, ñêàçàíî, ùî Áîã ïîáà÷èâ, «ùî [öå] äîáðå» (1 Ì.1:25). Àëå öå íå çàäîâîëüíèëî Áîãà, áî Áîã — Ëþáîâ, à Ëþáîâ ïðàãíå ëþáèòè êîãîñü ïîä³áíîãî ñîá³. Îñü òîìó Áîã ñòâîðèâ ëþäèíó çà îáðàçîì ³ ïîäîáîþ Ñâîºþ, ÿê ñêàçàíî â Ñâÿùåííîìó Ïèñàíí³: «² Áîã íà Ñâ³é îáðàç ëþäèíó ñòâîðèâ, íà îáðàç Áîæèé ¿¿ ³í ñòâîðèâ, ÿê ÷îëîâ³êà òà æ³íêó ñòâîðèâ ¿õ» (1 Ì. 1:27). Çàóâàæòå, ùî ï³ñëÿ òîãî, ÿê Áîã íà øîñòèé äåíü çàê³í÷èâ òâîðèòè ñòâîðåííÿì ëþäèíè, òî ñêàçàíî, ùî «ïîáà÷èâ Áîã âñå, ùî ³í ñòâîðèâ, ³ îñü äîáðå âåëüìè» (1 Ì.1:31). ßêó âèñîêó ìåòó ìàâ Áîã, êîëè ³í òâîðèâ ëþäèíó! Òàê, äëÿ òîãî, ùîá ç öèì íàéêðàùèì Ñâî¿ì òâîð³ííÿì ìàòè ñï³ëêóâàííÿ. ³íöåì òâîð³ííÿ Áîæîãî íå áóâ âèäèìèé ñâ³ò, ìàòåð³ÿ, Âñåñâ³ò ³ âñå, ùî â íüîìó, — âñå öå äðóãîðÿäíå â ïîð³âíÿíí³ ç ëþäèíîþ, áî âñå öå áóëî ñòâîðåíî äëÿ ëþäèíè, ÿêà º â³íöåì Áîæîãî òâîð³ííÿ. Àëå Áîæà ìåòà ñòâîðåííÿ ëþäèíè ïîëÿãàëà íå ò³ëüêè â òîìó, ùîá ñòâîðèòè ³ñòîòó, ïîä³áíó Ñîá³, ³ ìàòè ç íåþ ñï³ëêóâàííÿ, àëå Áîæèé íàì³ð ùîäî ëþäèíè áóâ çðîáèòè ¿¿ âîëîäàðåì âñüîãî òâîð³ííÿ, ÿêèé áè çàöàðþâàâ ðàçîì ç Íèì ³ ðîçä³ëèâ ç Íèì Éîãî ñëàâó. Î, ÿêó ÷óäîâó ìåòó ïåðåäáà÷èâ Áîã äëÿ íàñ! ² ïðîòå ñê³ëüêè ëþäåé, çíàþ÷è öå, çíàþ÷è, ùî Áîæ³ íàì³ðè äî íèõ ò³ëüêè äîáð³ ³ íàéâèù³, ñâ³äîìî â³äìîâëÿþòüñÿ â³ä

Âi÷íiñòü 26


Éîãî äàðó ëþáîâ³ ³ îáèðàþòü ñîá³ øëÿõ, ùî âåäå ó â³÷íó çàãèáåëü. Âîíè äàëè êíÿçþ ñâ³òó öüîãî çàñë³ïèòè ðîçóì ¿õ ³ ñïîêóñèòè ¿õ, ùîá âîíè íå âèáðàëè Áîæîãî øëÿõó. Îò ÷îìó ²ñóñ ñêàçàâ: «ßêà æ êîðèñòü ëþäèí³, ùî çäîáóäå ââåñü ñâ³ò, àëå äóøó ñâîþ çàíàïàñòèòü?» (Ìð.8:36). ßêùî á âîíà âñå ïðèäáàëà, à íàéãîëîâí³øå âòðàòèëà, òî ñêàæ³òü: ÿêà êîðèñòü ç öüîãî? Àëå º é ³íøà ïðè÷èíà, ÷îìó Õðèñòîñ âñòàíîâèâ òàêó âèñîêó ö³íó äóø³ ëþäñüêî¿. Âîíà — â³÷íà. Âè êîëè-íåáóäü äóìàëè ïðî â³÷í³ñòü íàîäèíö³, ó òèø³, â ãëèáèí³ ñâîãî ñåðöÿ? Âè ïðîáóâàëè âíèêíóòè ó çíà÷åííÿ íåñê³í÷åííîãî æèòòÿ? ß ìîæó ñêàçàòè, ùî õî÷à ³ íå ðàç ïðîáóâàâ, àëå äîòåïåð ìåí³ íå âäàâàëîñÿ, ³ áîþñÿ, ùî í³êîëè íå âäàñòüñÿ çðîçóì³òè, ùî òàêå â³÷í³ñòü. Óÿâ³òü, ùî äëÿ êîæíîãî ç íàñ íå áóäå òàêîãî ÷àñó, â ÿêîìó ìè íå ³ñíóâàòèìåìî. Êîëè ó â³÷íîñò³ ìè ïðîæèëè òèñÿ÷ó ðîê³â, òî ôàêòè÷íî ìè ò³ëüêè ùî ïî÷àëè æèòè. Äîäàìî ùå äåê³ëüêà òèñÿ÷îë³òü àáî íàâ³òü ì³ëüéîí ðîê³â, àëå æ ³ öå ò³ëüêè ïî÷àòîê, îñê³ëüêè ó â³÷íîñò³ íåìຠê³íöÿ. Ñïðîáóéìî ïîâ’ÿçàòè öþ äóìêó ïðî â³÷í³ñòü ç óÿâëåííÿì ïðî í³÷, ÿêà í³êîëè íå çàê³í÷óºòüñÿ. Òàê æèòèìå äóøà, âèãíàíà ç ïðèñóòíîñò³ Áîæî¿, äóøà, ùî ãèíå ó â³÷íîìó ìîðîö³ ³ ìóêàõ. Ñàìà äóìêà ïðî öå ñòðàõ³òëèâà ³ íåïîñèëüíà. Òîìó é ñòຠçðîçóì³ëî, ÷îìó ëþäè íå õî÷óòü äóìàòè ïðî â³÷í³ñòü. ¯õ ñïîâíÿº æàõ ³ âîíè ïî÷èíàþòü áóêâàëüíî óíèêàòè äóìîê ïðî öå. Ïîñëóõàéòå êðèê ç ïåêëà: «Çìèëóéñÿ, Îò÷å Àâðààìå, íàäî ìíîþ, ³ ïîøëè ìåí³ Ëàçàðÿ, — íåõàé óìî÷èòü ó âîäó ê³íöÿ ñâîãî ïàëüöÿ, ³ ìîãî ÿçèêà ïðîõîëîäèòü, áî ÿ ìó÷óñÿ â ïîëóì’¿ ö³ì» (Ëê. 16:24). Àëå,

íà æàëü, öÿ ëþäèíà íå çìîãëà îòðèìàòè òîãî, ùî ïðîñèëà. Âîíà ïðèðå÷åíà ïðîòÿãîì óñ³º¿ â³÷íîñò³, íàâ³êè-â³ê³â, áëàãàòè êðàïëèíè âîäè, ³ í³êîëè ¿¿ íå îòðèìàº. Î, ÿê öå æàõëèâî! Âè ìîæåòå ñîá³ óÿâèòè âåñü æàõ â³÷íî¿ ìóêè äóø³ â ïåêë³? ³÷íèé êðèê ³ ðèäàííÿ, íåñê³í÷åííèé ïëà÷ ³ ïðîêëÿòòÿ. Äóìàòè ïðî æàõè ïðèéäåøí³õ âîºí, á³ä ³ çàïóñò³ííÿ — öå îäíå, àëå çîâñ³ì ³íøå çíàòè, ùî ìè ìàºìî çóñòð³òèñÿ ç â³÷í³ñòþ... Ìåæà, ÿêà â³ää³ëÿº öåé ñâ³ò â³ä ïîòîéá³÷íîãî, äî òîãî íåïîì³òíà, ùî çåìíå æèòòÿ êîæíîãî ç íàñ ìîæå óðâàòèñÿ íåñïîä³âàíî, áóäü-ÿêî¿ ìèò³ äíÿ àáî íî÷³. À ïîò³ì ùî? Ùî áóäå ó â³÷íîñò³? Ùî òàì ÷åêຠòåáå, ì³é äðóæå? ßêùî âè õî÷åòå ìàòè óÿâëåííÿ ïðî òå, ùî òàêå â³÷íà çàãèáåëü äóø³, æàõ³òòÿ â³÷íîãî ïåêëà, òî âè ïîâèíí³ ïîãëÿíóòè íà Ãîëãîôó. ͳùî òàê íå äຠíàì âíèêíóòè â çíà÷åííÿ â³÷íî¿ çàãèáåë³ äóø³. ßêà íåâèìîâíà òðàãåä³ÿ — áóòè âòðà÷åíèì, çàãèáëèì íàâ³êè! ² ùîá âðÿòóâàòè äóøó â³ä ö³º¿ â³÷íî¿ ìóêè, Ñèí Áîæèé ïîâèíåí áóâ ï³òè íà ñìåðòü. Ùîá âðÿòóâàòè íàñ â³ä â³÷íîãî ïåêëà, Áîæèé Ñèí ïðèéíÿâ íà Ñåáå îáðàç ðàáà, çðîáèâñÿ æåðòâîþ çà ãð³õ, ïðèéíÿâøè âèíó âñüîãî ñâ³òó íà Ñåáå, ³ äîáðîâ³ëüíî ï³øîâ íà Ãîëãîôñüêèé õðåñò! Ïîäèâ³òüñÿ, ÿê ³í ìîëèòüñÿ â Ãåôñèìàí³¿ â àãîí³¿ äóø³. Éîãî ï³ò ïàäàâ íà çåìëþ âåëèêèìè êðàïëÿìè êðîâ³. Âåñü îáëèòèé êðèâàâèì ïîòîì, ³í âîëàº: «Îò÷å ̳é, êîëè ìîæíà, íåõàé îáìèíå öÿ ÷àøà

Ìåíå...» (Ìò.26:39). Ïðîòÿãîì òðüîõ ãîäèí â Ãåôñèìàíñüêîìó ñàäó ³í òâåðäèòü òó æ ìîëèòâó. ³í íå óõèëÿºòüñÿ â³ä õðåñòà, àëå äóøà Éîãî îáòÿæåíà âàíòàæåì ãð³õà âñüîãî ëþäñòâà. ³í ñòຠæåðòâîþ çà ãð³õ, ³í áëàãàº: «ßêùî º ³íøèé øëÿõ, Îò÷å, ÿêùî º ³íøèé ñïîñ³á âðÿòóâàòè äóø³, Îò÷å, äîçâîëü Ìåí³ îáðàòè öåé øëÿõ. Àëå íå Ìîÿ âîëÿ, àëå Òâîÿ õàé áóäå». Ùîá âèêóïèòè òâîþ ³ ìîþ äóøó, Áîã âèáðàâ ºäèíèé øëÿõ, ìîæëèâèé äëÿ ¿¿ ïîðÿòóíêó. ² â³í âèÿâèâñÿ íàéâàæ÷èì, áî ïîëÿãàâ ó òîìó, ùîá â³ääàòè Ñâîãî Ñèíà ó æåðòâó çà ãð³õ. ×îìó Áîã çàïëàòèâ òàêó âèñîêó ö³íó, â³ääàâøè Ñèíà Ñâîãî ªäèíîðîäíîãî? Òîìó, ùî ó â³÷íîñò³ äóøó áåç Áîãà, áåç ïðîùåííÿ, áåç ñïîêóòóâàííÿ ÷åêຠïåêëî. ßêùî áóâ áè ³íøèé ñïîñ³á âðÿòóâàòè ëþäèíó, òî Áîã áè â³äïîâ³â íà ìîëèòâó ²ñóñà â Ãåôñèìàí³¿. Àëå ³í óçÿâ íà Ñåáå ñïðàâó ïîðÿòóíêó òâ ³ ì äóø³, ³ òîìó ñêàçàâ: «Òà ïðîòå, íå ÿê ß õî÷ó, à ÿê Òè...» (Ëê.22:42). Î, ÿêó ö³íó Áîã çàïëàòèâ çà äóøó ëþäñüêó! ßê äîðîãî îö³íèâ Â³í ¿¿, âèêóïèâøè Êðîâ’þ Ñâîãî Óëþáëåíîãî Ñèíà! ßêùî Áîã òàê äîðîãî çàïëàòèâ çà íàø ïîðÿòóíîê, òî ÿê ìè â³äïîâ³ìî íà öå çàïèòàííÿ: «ßêà æ êîðèñòü ëþäèí³, ùî çäîáóäå ââåñü ñâ³ò, àëå äóøó ñâîþ çàíàïàñòèòü?

- âàðòiñòü äóøi 27


Àáî ùî íàçàì³í äàñòü ëþäèíà çà äóøó ñâîþ?» ×è ìîæåø òè â³äïîâ³ñòè íà öå? ßêèé âèêóï òè ì³ã áè äàòè çà ñâîþ äóøó? Ñïðîáóéòå ç ïîãëÿäó â³÷íîñò³ îö³íèòè: ÷îãî á áàãà÷, ÿêèé ï³ä³éøîâ äî ²ñóñà ç çàïèòàííÿì, ùî éîìó ðîáèòè, ùîá îòðèìàòè â³÷íå æèòòÿ, íå â³ääàâ íèí³, ùîá õî÷ ùå ðàç ëÿãòè á³ëÿ í³ã Ñïàñèòåëÿ ³ ïî÷óòè ç Éîãî âóñò: «Îäíîãî òîá³ áðàêóº!» (Ìð. 10:21). Î, ùî â³í áè íå äàâ, ùîá ùå ðàç ïî÷óòè: «²äè, ðîçïðîäàé, ùî ìàºø, òà âáîãèì ðîçäàé... Ïîòîìó ïðèõîäü òà é ³äè âñë³ä çà Ìíîþ...» (Ìð.10:21). ßê â³í õîò³â áè ìàòè öþ íàãîäó, òó, ÿêó òè íèí³ ùå ìàºø. Àëå, íà æàëü, ìèíóëî áëèçüêî 2000 ðîê³â â³äòîä³, ÿê â³í ñòîÿâ íà ìåæ³ â³÷íîãî áëàæåíñòâà. Âñüîãî îäèí êðîê â³ää³ëÿâ éîãî òîä³, à çàðàç â³í ó áåçïîâîðîòí³é â³÷íîñò³... Âñ³ éîãî áàãàòñòâà òåïåð íå âèêóïëÿòü éîãî äóøó. Î, ÷îãî á â³í íå äàâ çà òó ìîæëèâ³ñòü, ÿêó òè ìàºø òåïåð — ñëóõàòè Áëàãó Çâ³ñòêó, ñï³â äóõîâíèõ ã³ìí³â, ïî÷óòè ùå

îäèí çàêëèê, ùå ðàç â³ä÷óòè í³æíèé äîòèê Õðèñòà. ßêùî òè óïóñòèø öþ ìîæëèâ³ñòü ³ ï³äåø â ïåêëî, òî áóäåø ãîòîâèé â³ääàòè òèñÿ÷ó ñâ³ò³â, ùîá ùå ïî÷óòè õî÷à á îäíó ùå ïðîïîâ³äü, îäíó ï³ñíþ, îäèí çàêëèê, ïî÷óòè í³æíèé ãîëîñ Ñïàñèòåëÿ ³ â³ä÷óòè îäèí ùå ñòóê³ò ó äâåð³ ñâîãî ñåðöÿ. ßêèé âèêóï äàñè òè çà äóøó ñâîþ? Áîã äàâ òîá³ çäàòí³ñòü ìèñëèòè ëîã³÷íî, ³íòåëåêòóàëüíî. Òî õ³áà íå ðîçñóäëèâî áóëî á òåïåð âèð³øèòè öå íàéâàæëèâ³øå ç³ âñ³õ ïèòàíü, à íå ÷åêàòè çàâòðàøíüîãî äíÿ? Çàâòðà ìîæå âæå áóòè ï³çíî. Ùî æ äèÿâîë ïðîïîíóº íàì, ùî ñòî¿ìî íà ðîçïóòò³ â³÷íîñò³? Äèÿâîë ïðîïîíóº çàäîâîëüíèòè ëþäñüê³ ïðèñòðàñò³. Çàóâàæòå, â³í ïðîïîíóº, àëå ïèòàííÿ ïîëÿãຠ⠳íøîìó: ÷è çàäîâîëüíèòü â³í ¿õ, ÷è í³. ³í ãîâîðèòü: «ß äàì òîá³ áàãàòî ðàäîñò³ ³ çàäîâîëåííÿ», àëå íå êàæå, ùî çðåøòîþ òå, ùî â³í òîá³ ïðîïîíóº, æàëèòèìå ÿê ãàäþêà,

Äîñòîéíî — íå îáîâ’ÿçêîâî äîâãî ̳é ÷îëîâ³ê ïîìåð â³ä ðàêó â 1982 ðîö³. Éîìó áóëî âñüîãî 48 ðîê³â. ³í ìàâ ùå áàãàòî ñèë, ³ ïîñò³éíî ïîðèâàâñÿ ùîñü ðîáèòè. Êîëè æ ÷îëîâ³êà íå ñòàëî, áàãàòî ëþäåé ïî÷àëè çàäàâàòè îäíå é òå æ çàïèòàííÿ: «À ÷îìó Áîã çàáðàâ éîãî òàêèì ìîëîäèì, êîëè â³í òàê áàãàòî ïîòðóäèâñÿ äëÿ Íüîãî». ß äóæå äîâãî íå ìîãëà çíàéòè ïåðåêîíëèâî¿ â³äïîâ³ä³ íà öå ïèòàííÿ. Òà êîëè ãëèáøå ðîçì³ðêîâóâàëà íàä æèòòÿì òà ñìåðòþ Õðèñòà, ìåí³ âñå ñòàâàëî çðîçóì³ëèì. ²ñóñ ïîìåð, êîëè éîìó áóëî ëåäâå çà òðèäöÿòü. ² ïåðåä ñìåðòþ ³í ìîëèâñÿ Ñâîºìó Îòöåâ³: «ß ïðîñëàâèâ Òåáå íà çåìë³, äîâåðøèâ ß òå ä³ëî, ùî Òè äàâ Ìåí³ âèêîíàòè» (²â. 17:4). Ñåíñ ëþäñüêîãî æèòòÿ íå ïîâ’ÿçàíèé ç éîãî òðèâàë³ñòþ òàê ïðèì³òèâíî, ÿê íàì ³íîä³ çäàºòüñÿ: á³ëüøå ïðîæèâ — çíà÷èòü á³ëüøå çðîáèâ. ²ñóñ ì³ã áè é ùå òâîðèòè ³ òâîðèòè äèâà... ÿêáè Éîìó íå òðåáà áóëî éòè íà õðåñò. Àëå í³ÿê³ äèâà íå çìîãëè á í³÷îãî äîäàòè äî íàéãîëîâí³øîãî ïîäâèãó âñüîãî çåìíîãî æèòòÿ Õðèñòà — Éîãî õðåñíî¿ ñìåðò³, ÿêà íàì ïðèíåñëà ñïàñ³ííÿ. ² òå ä³ëî, ÿêå ³í äîâåðøèâ, äîíèí³ ïðèíîñèòü ïëîäè Éîãî Ñâÿòèì Äóõîì. Îäèí ÷îëîâ³ê êàçàâ: «Âàæëèâî ïàì’ÿòàòè, ùî íå çàâæäè ìè îòðèìóºìî ïëîäè ó ñâîºìó æèòò³». ijëî Áîæå, ÿêå ³í çä³éñíþº â íàøîìó æèòò³, ï³ñëÿ íàøî¿ ñìåðò³ áóäå ùå äîâãî ïðèíîñèòè ïëîäè. Öå âîäíî÷àñ ³ ðîçðàäæóº, ³ íå äຠðîçñëàáèòèñÿ. Òîìó ùî ñê³ëüêè á ìè íå æèëè, ó âñ³õ º ìîæëèâ³ñòü çðîáèòè ùîñü äëÿ â³÷íîñò³. Äæîàííà Éîäåð

28

³ ùî â ïåêë³ öÿ ïðèñòðàñòü áóäå íåâïèííîþ, ³ òè íå ìàòèìåø æîäíî¿ ìîæëèâîñò³ çàäîâîëüíèòè ¿¿. ¯é í³êîëè íå áóäå ê³íöÿ. Òå, ùî ïðèâåëî ëþäèíó â ïåêëî, ìó÷èòèìå ¿¿ áåçïåðåðâíî ó â³÷íîñò³. Îñü, ùî äèÿâîë ïðîïîíóº äóø³ ëþäñüê³é. À ùî æ Áîã ïðîïîíóº ëþäèí³? ³í ïðîïîíóº òîá³ Ñâîþ ëþáîâ, ïðîïîíóº êðîâ Ñèíà Ñâîãî ²ñóñà Õðèñòà, ÿêà çäàòíà îìèòè òåáå â³ä âñÿêîãî ãð³õà ³ ïîñòàâèòè òåáå âèïðàâäàíèì ³ äîñêîíàëèì ïåðåä Íèì. ³í ïðîïîíóº òîá³ æèòòÿ â³÷íå â ðàþ, äå ³í ï³äãîòóâàâ ì³ñöå äëÿ òåáå. ³í ïðîïîíóº òîá³ áóòè äèòèíîþ Áîæîþ, ñïàäêîºìöåì ³ ñï³âñïàäêîºìöåì ç Õðèñòîì, ùîá â³÷íî öàðþâàòè ç Íèì. Íèí³ òè ùå ðàç ïî÷óâ Áëàãó Çâ³ñòêó. Ìîæëèâî, öå áóäå âîñòàííº. Ãàðàíòóâàòè çàâòðàøíüîãî äíÿ í³õòî íå ìîæå. Òè ìàºø ïðàâèëüíå Ñëîâî Ãîñïîäíº, ÿêùî òè Éîìó íå ïîâ³ðèø, òî ùî ³íøå ìîæå òåáå ïåðåêîíàòè? Íèí³ ìè ñïîâ³ùàºìî âàì äèâíó Áëàãó Çâ³ñòêó, ïîâíó íà䳿 äëÿ òåáå, õòî á òè íå áóâ: ëèøå Êðîâ ²ñóñà Õðèñòà, ïðèéíÿòà â³ðîþ ñåðöåì, ìîæå âðÿòóâàòè òåáå. Ëþäè òåïåð ó ïåêë³ ò³ëüêè ç îäí³º¿ ïðè÷èíè — âîíè â³äêèíóëè Êðîâ Õðèñòà, Éîãî ñïàñ³ííÿ, Éîãî ëþáîâ. ×è ñïàñåííèé òè, ì³é äðóæå? ×è ìàºø òè âïåâíåí³ñòü ó òîìó, ùî òè äèòèíà Áîæà? ×è æ òè íà øëÿõó äî â³÷íîñò³ áåç Áîãà? ßêùî òè ùå íå ïðèéíÿâ Õðèñòà ÿê ñâîãî îñîáèñòîãî Ñïàñèòåëÿ, òî ïðîøó òåáå — çðîáè öå çàðàç. Çàâòðà, ìîæëèâî, áóäå ï³çíî, òîä³ ÿêèé âèêóï äàñè òè çà äóøó ñâîþ? Ñüîãîäí³, ïîêè äåíü ñïðèÿòëèâèé ³ òè ÷óºø çàêëèê Õðèñòà, íå çàñìó÷óé Äóõà Ñâÿòîãî, íå íåõòóé Éîãî íàïó÷åííÿì. Áîã ñêàçàâ: «Íå áóäå ̳é Äóõ ïåðåìàãàòèñÿ â ëþäèí³ íàâ³êè» (1 Ì. 6:3). «Øóêàéòå Ãîñïîäà, äîêè ìîæíà çíàéòè Éîãî, êëè÷òå Éîãî, ÿê ³í áëèçüêî!» (²ñ.55:6).


Ëþòåðàíè Äàíi : ïåêëà íåìàc, à ðàé áóäå çàáåçïå÷åíèé âñiì Ñåðåä äàíñüêèõ òåîëîã³â ðîçãîð³ëàñÿ äèñêóñ³ÿ ïðî íåîáõ³äí³ñòü ðàäèêàëüíîãî ïåðåãëÿäó òðàäèö³éíîãî òëóìà÷åííÿ Á³á볿. Äåäàë³ á³ëüøå ïðåäñòàâíèê³â äåðæàâíî¿ ëþòåðàíñüêî¿ öåðêâè ââàæàþòü, ùî ïåêëà, êóäè äóø³ ãð³øíèê³â ïîòðàïëÿþòü íà â³÷í³ ìóêè ï³ñëÿ ñìåðò³, íåìàº. À îò ðàé ìàòèìóòü âñ³ ëþäè, íåçàëåæíî â³ä ¿õ çåìíèõ ä³ÿíü. «Ãîñïîäü äàðóâàâ íàì â³÷íó ëþáîâ, òîìó í³õòî íå ïîòðàïèòü â ÿêåñü ïåêëî. Íå òîìó, ùî òóäè íå âàðòî áóëî á â³äïðàâëÿòè çëî䳿â, à òîìó, ùî ðóêà Ãîñïîäà ï³äí³ìå íàñ ç áóäü-ÿêîãî ïåêëà», — çàÿâèâ íåùîäàâíî ºïèñêîï Ðîñê³ëüäñüêèé ßàí ˳íäõàðä. Ëþòåðàíñüêà öåðêâà ùå íå âèðîáèëà ºäèíî¿ ïîçèö³¿ ùîäî ïåêëà ³ éîãî ãîëîâíîãî çàâîä³ÿ — äèÿâîëà, îäíàê âæå ðåêîìåíäóº ïàñòîðàì îáåðåæí³øå êîðèñòóâàòèñÿ ó ñâî¿õ ïðîïîâ³äÿõ ïîñèëàííÿìè íà ö³ ñóìí³âí³ ïîíÿòòÿ. Íàéêðàùå, íà äóìêó öåðêîâíèõ ³ºðàðõ³â, ãîâîðèòè ïðî ïåêëî òà äèÿâîëà ÿê ïðî ìåòàôîðè, ÿê³ îïèñóþòü çí³÷åíèé ñòàí äóø³ æèâî¿ ëþäèíè. «Í³äå â Á³á볿 íåìà çãàäêè ïðî ïåêëî ÿê ïðî ì³ñöå, äå íàñ áóäóòü ìó÷èòè ïðîòÿãîì â³÷íîñò³. Â÷åííÿ ïðî ïåêëî âïåðøå ðîçâèíóëîñÿ â ðàííüîìó õðèñòèÿíñòâ³, äîñÿãíóâøè ðîçêâ³òó â ñåðåäí³ â³êè. Ïåêëî íå ìîæíà çðîáèòè åëåìåíòîì â÷åííÿ Öåðêâè — øâèäøå öå äóõîâí³ ìóêè, ÿê³ ìîæóòü îõîïèòè êîæíîãî ç íàñ», — ïîâ³äîìëÿº íà ñâîºìó ñàéò³ ßêîá Õîëüì, ÿêèé ñëóæèòü â îäíîìó ç ñîáîð³â ì³ñòà Îðõóñà. Äàíñüê³ äåáàòè ïðî ïîòðåáó ðàäèêàëüíîãî ïåðåãëÿäó òðàäèö³éíîãî òëóìà÷åííÿ Á³á볿 ïî÷àëèñÿ ï³ä âïëèâîì ñóñ³äíüî¿ Íîðâå㳿, äå Á³áë³éíå òîâàðèñòâî ãîòóº íîâèé ïåðåêëàä Ñâÿùåííîãî Ïèñàííÿ. Ðîáîòà, éìîâ³ðíî, çàâåðøèòüñÿ äî 2010 ðîêó, àëå âæå òåïåð çðîçóì³ëî, ùî òåêñò áóäå äóæå â³äð³çíÿòèñÿ â³ä çâè÷íîãî. Ïðîôåñîð ßêîá Åðâåëë, ÿêèé áàãàòî ðîê³â òðóäèâñÿ íàä ïðèâåäåííÿì Á³á볿 ó «ïåðøîïî÷àòêîâèé ñòàí», ìàêñèìàëüíî íàáëèæåíèé äî îðèã³íàëó, ïîâ³äîìèâ ïðî äåÿê³ çì³íè. Çîêðåìà ñëîâî «ïåêëî» áóäå çì³íåíå íà ñëîâî «ãåºíà». «Çàñíîâíèêè õðèñòèÿíñòâà ãîâîðèëè ïðî ãåºíó ÿê ïðî êîíêðåòíå ãåîãðàô³÷íå ïîíÿòòÿ íà ï³âí³÷ â³ä ªðóñàëèìà, êóäè äðåâí³ þäå¿ âèêèäàëè âñ³ íå÷èñòîòè ³ ò³ëà çëî÷èíö³â. Òî æ õàé ÷èòà÷³ ñàì³ é äîäóìàþòü, ùî öÿ «ãåºíà îãíåííà» îçíà÷ຠíàñïðàâä³. Ñëîâî «äóøà» òàêîæ íå áóäå âèêîðèñòîâóâàòèñÿ. Ó äðåâí³õ þäå¿â «äóøà» îçíà÷àëà «æèòòÿ» ÷è «ëþäèíà». «Ñïàñ³ííÿ äóø³» íå ³ñíóº,

ìîæíà ãîâîðèòè ëèøå ïðî ñïàñ³ííÿ ëþäèíè â ö³ëîìó», — çàïåâíÿº àâòîð íîâîãî ïåðåêëàäó. Íàðåøò³, ïðîôåñîð Åðâåëë êëþ÷îâó ôðàçó ²ñóñà Õðèñòà, ñêàçàíó Íèì ïðè çóñòð³÷³ ç ó÷íÿìè «áàãàòî îñåëü â äîì³ Ìîãî Îòöÿ» çì³íèâ òàê: «â äîì³ Îòöÿ Ìîãî îñåë³ º äëÿ âñ³õ». Êåð³âíèöòâî ñêàíäèíàâñüêèõ ëþòåðàíñüêèõ öåðêîâ òðàêòóº öåé âàð³àíò ÿê ðåâîëþö³éíèé ³ òàêèé, ùî ï³äòâåðäæóº õèáí³ñòü ïîïåðåäíüîãî â÷åííÿ, êîòðå ðîçä³ëÿº ëþäåé íà ãð³øíèê³â, ÿê³ ìàþòü ïîòðàïèòè ó ïåêëî, ³ äîáðèõ õðèñòèÿí, ÿêèì ïðèãîòîâàí³ íåáåñí³ îñåë³. «Ãîñïîäü ìèëîñåðäíèé, âñ³ ïîòðàïëÿòü ó ðàé», — ñòâåðäæóþòü àïîëîãåòè ë³áåðàëüíîãî òëóìà÷åííÿ Á³á볿. Ïðîòèâíèêè öåðêîâíîãî «â³ëüíîäóìñòâà» ç êîíñåðâàòèâíèõ ê³ë çàïåâíÿþòü, ùî êåð³âíèêè ñêàíäèíàâñüêèõ öåðêîâ ïðîñòî çàãðàþòü ç ïðèõîæàíàìè, îá³öÿþ÷è ¿ì «ïîëåãøåíå õðèñòèÿíñòâî», ïîçáàâëåíå ñòðàõó ïîêàðàííÿ çà çåìí³ çëîä³ÿííÿ. Äàíñüêà, íîðâåçüêà òà øâåäñüêà öåðêâè ñòð³ìêî âòðà÷àþòü ïðèõîæàí, òîìó é øóêàþòü äîñòóïí³ øëÿõè äî ¿õ ñåðäåöü. Åêñïåðèìåíò³â íà öüîìó øëÿõó âæå áóëî äóæå áàãàòî. Öå é âèñòàâêè, êîòð³ ñòâåðäæóâàëè, ùî ²ñóñ áóâ ãîìîñåêñóàë³ñòîì, âëàøòîâàí³ ï³ä öåðêîâíèìè ñêëåï³ííÿìè, ³ âèõ³ä «ôåì³í³ñòñüêî¿» Á³á볿, ç ÿêî¿ ñòàðàííî âè÷èñòèëè ÷îëîâ³÷å íà÷àëî Õðèñòà, ïåðåòâîðèâøè Ñèíà Ãîñïîäà â ðîçïëèâ÷àòå «âîíî», ³ âèïóñê çá³ðíèê³â ìîëèòîâ íà âñ³ âèïàäêè æèòòÿ — â³ä ïðîõàíü âðÿòóâàòè â³ä çàêðåïó äî ìîëüáè ïîñëàòè óñï³õ ó á³ðæîâèõ îïåðàö³ÿõ. Íîâèé ïåðåêëàä Á³á볿, íà äóìêó êîíñåðâàòîð³â, ÿê ³ òðàêòóâàííÿ ïîíÿòü «ïåêëà» òà «äóø³» öåðêîâíèìè ë³áåðàëàìè, — ëèøå ïðîäîâæåííÿ ¿õ ðóõó ó âèáðàíîìó íàïðÿìêó — ïðÿìî ó ïåêëî. Ùî æ äî ñåðåäíüîñòàòèñòè÷íî¿ ïàñòâè, òî âîíà ÿâíî âñ³ì öèì çà³íòðèãîâàíà. prochurch.info

29


²ñòîðè÷í³ ïîñòàò³

Ãðèãîðié Ñêîâîðîäà: âïiéìàíèé âi÷íiñòþ

Ñâ³ò ëîâèâ ìåíå, òà íå âï³éìàâ Ãðèãîð³é Ñêîâîðîäà

«Ñâ³ò ëîâèâ ìåíå, òà íå âï³éìàâ», — ö³ ñëîâà, â³äîì³ íàì ùå ç³ øê³ëüíî¿ ïðîãðàìè, âèêàðáóâàí³ íà íàäãðîáí³é ïëèò³ âèäàòíîãî ä³ÿ÷à óêðà¿íñüêî¿ êóëüòóðè Ãðèãîð³ÿ Ñêîâîðîäè. Éîãî íàçèâàþòü ïðîñâ³òèòåëåì, ô³ëîñîôîì, ïèñüìåííèêîì, à ïðàöÿìè ïîñëóãîâóþòüñÿ ñîö³îëîãè, ïîë³òîëîãè, ô³ëîñîôè, ïåäàãîãè, ìîâî-òà ë³òåðàòóðîçíàâö³. Ïðî éîãî òâîð÷èé äîðîáîê ãîâîðÿòü, âèêîðèñòîâóþ÷è ñêëàäí³ ô³ëîñîôñüê³ òåðì³íè. Éîãî ïîñòàòü çäàºòüñÿ äëÿ äîñë³äíèê³â ôåíîìåíàëüíîþ, íåîðäèíàðíîþ é ³íîä³ ñóïåðå÷ëèâîþ. Òà é éîãî åï³òàô³þ ÷àñòî òëóìà÷àòü ïî-ð³çíîìó. Àëå ³ñòèííèé ¿¿ ñåíñ ìîæå çðîçóì³òè ò³ëüêè ëþäèíà, ÿêà, ÿê ³ ñàì Ãðèãîð³é Ñàâîâè÷, ãëèáîêî ï³çíàëà ²ñóñà Õðèñòà ³ âèð³øèëà òâåðäî éòè Éîãî øëÿõîì, ïåðåìàãàþ÷è âñ³ ñïîêóñè ñâ³òó. Ùå ç ÷àñ³â äðåâí³õ ðèìëÿí ââàæàºòüñÿ, ùî äëÿ ³ñòèííîãî ô³ëîñîôà, ìóäðåöÿ, ñòî¿êà çàâåðøåííÿ æèòòºâîãî øëÿõó, «âèêîíàííÿ äîë³» ìຠáóòè òàêèì æå ã³äíèì, ï³äíåñåíèì ³ ãîðäèì, ÿê ³ âåñü ïðîéäåíèé øëÿõ æèòòÿ çàãàëîì. Éäó÷è íà çóñòð³÷ ç ³÷í³ñòþ, ââàæà-

30

ëè àíòè÷í³ ìèñëèòåë³, ëþäèíà ìóñèòü ïîâí³ñòþ ïîçáóòèñÿ ñòðàõó, ñóºòè, çëîáè, âçàãàë³ áóäü-ÿêèõ íèçüêèõ ïðèñòðàñòåé — ³ ò³ëüêè òàêà ëþäèíà º ä³éñíî âíóòð³øíüî â³ëüíîþ. Òà, íà â³äì³íó â³ä ô³ëîñîô³â àíòè÷íîñò³, Ãðèãîð³é Ñêîâîðîäà ñåíñ ñâîãî æèòòÿ é ³ñòèííî¿ äóõîâíî¿ ñâîáîäè âáà÷àâ íå ëèøå ó âëàñíèõ çóñèëëÿõ òà ñàìîï³çíàíí³, à ñòâåðäæóâàâ, ùî âîíè ïîâèíí³ ïåðåáóâàòè ó âíóòð³øí³é çãîä³ ç âîëåþ Áîãà. Ñàìå òàê â³í ÷èíèâ ó ñâîºìó çåìíîìó ìàíäðóâàíí³ ³ òîìó, íàïåâíî, é ñìåðòü éîãî ñòàëà äëÿ íüîãî ñàìîãî «÷àñîì ñê³í÷èòè ìàíäð³âêó», ùîá îòðèìàòè ñïðàâæí³é ñïîê³é. Ö³ ñëîâà («÷àñ ñê³í÷èòè ìàíäð³âêó») Ãðèãîð³é Ñàâîâè÷ âèìîâèâ â îñòàíí³ äí³ ñâîãî çåìíîãî øëÿõó ³ ï³øîâ ç ö³º¿ çåìë³ òàê ïðîñòî é òèõî, ÿê ³ æèâ. Çà ñïîãàäàìè äðóç³â ³ áëèçüêèõ, íàâ³òü Ëåâ Òîëñòîé, äëÿ ÿêîãî íå áóëî æîäíèõ äóõîâíèõ àâòîðèòåò³â ñåðåä ëþäåé, â îñòàíí³ ðîêè ñâîãî æèòòÿ íåîäíîðàçîâî ãîâîðèâ ïðî òå, ùî ùèðî çàçäðèòü ìàíäð³âíîìó ô³ëîñîôó ç ×îðíóõ ³ ì𳺠ï³òè ç æèòòÿ òàê ñàìî òèõî, ãîðäî é ã³äíî.

Ãðèãîð³é Ñêîâîðîäà íàðîäèâñÿ 3 ãðóäíÿ 1722 ðîêó â ñåë³ ×îðíóõè íà Ïîëòàâùèí³ â ñ³ì’¿ ìàëîçåìåëüíîãî êîçàêà. Áàòüêè Ãðèãîð³ÿ ñëàâèëèñÿ íà âñþ îêðóãó ÷åñí³ñòþ, ãîñòèíí³ñòþ, ïðàöüîâèò³ñòþ ³ ïîáîæí³ñòþ; òàê âèõîâóâàëè ³ Ãðèöÿ. Ùå ç ðàíí³õ ë³ò õëîïåöü â³äçíà÷àâñÿ ñõèëüí³ñòþ äî çîñåðåäæåíîñò³ íà ñâîºìó âíóòð³øíüîìó ñâ³ò³, òâåðä³ñòþ äóõó, âåëèêèì áàæàííÿì äî íàóêè ³ çíàíü. Ó 1738 ðîö³ áàòüêè â³ääàþòü Ãðèãîð³ÿ íà íàâ÷àííÿ äî Êè¿âñüêî¿ àêàäå쳿, äå â³í çäîáóâ ãëèáîê³ çíàííÿ ç ô³ëîñîô³¿, â³ò÷èçíÿíî¿, àíòè÷íî¿, çàõ³äíîºâðîïåéñüêî¿ ë³òåðàòóð, äîñêîíàëî îïàíóâàâ ê³ëüêà ³íîçåìíèõ ìîâ, ñåðåä ÿêèõ áóëè ëàòèíñüêà, ãðåöüêà, í³ìåöüêà. Êð³ì òîãî, â³í îâîëîä³â é ìàëîâ³äîìîþ òîä³ ó ïðàâîñëàâíîìó ñåðåäîâèù³ äàâíüîºâðåéñüêîþ ìîâîþ, ÿêó âèâ÷èâ äëÿ ïîãëèáëåíîãî ðîçóì³ííÿ Á³á볿. Äî òîãî æ þíàê ìàâ íåàáèÿê³ ìóçè÷í³ çä³áíîñò³, ÷óäîâèé ãîëîñ ³ ñëóõ. Òîæ ó 1742 ðîö³ éîãî çàïðîøóþòü äî ïðèäâîðíî¿ ñï³âàöüêî¿ êàïåëè â Ïåòåðáóðã. ϳñëÿ äâîõ ðîê³â ïåðåáóâàííÿ ó ï³âí³÷í³é ñòîëèö³ â³í


ïîâåðòàºòüñÿ ïðîäîâæóâàòè ïåðåðâàíå íàâ÷àííÿ. Áëèñêó÷å çíàííÿ ìîâ, ïîåòèêè é ðèòîðèêè, àíòè÷íî¿ ³ íîâî¿ ô³ëîñîô³¿ ïîºäíóâàëîñÿ â Ñêîâîðîä³ ç íåàáèÿêèìè çä³áíîñòÿìè â ãàëóç³ ë³òåðàòóðè ³ ìèñòåöòâà. ³í ñêëàäàâ â³ðø³ ³ áàéêè, ïèñàâ ìóçèêó, ñï³âàâ, ãðàâ íà ð³çíèõ ìóçè÷íèõ ³íñòðóìåíòàõ. Êîëè Ñêîâîðîäà çàê³í÷èâ Àêàäåì³þ, òîä³øí³é ìèòðîïîëèò Êè¿âñüêèé Ò. Ùåðáàöüêèé ñõèëÿâ ìîëîäîãî ô³ëîñîôà ïðèéíÿòè ïîñòðèã. Ñïðàâà â òîìó, ùî ÷åðíåöòâî, çà ï³äòðèìêè ³ºðàðõà òàêîãî ðàíãó, â³äêðèâàëî ïåðåä þíàêîì øëÿõ äî âèùèõ àêàäåì³÷íèõ ³ öåðêîâíèõ ïîñàä. Òà éîãî íå ïðèâàáëþâàëà êàð’ºðà. Ïîòðåáóþ÷è êðàùî¿ îñâ³òè, ç 1745 äî 1750 ðîêó Ãðèãîð³é Ñêîâîðîäà íàâ÷àâñÿ çà êîðäîíîì — ó Áóäàïåøò³, ³äí³, Âåíåö³¿, Ôëîðåíö³¿, ͳìå÷÷èí³; îäíàê, íà Çàõîä³ â³í íå çíàéøîâ òî¿ äóõîâíîñò³, äî ÿêî¿ ïðàãíóâ. Ïî÷èíàþ÷è ç 1751 ðîêó, â³í ó÷èòåëþº. Ñïî÷àòêó çà íîâîþ, ðîçðîáëåíîþ íèì ñàìèì ïðîãðàìîþ (öåé êóðñ áóâ çàïèñàíèé çà íàçâîþ «Ðàçäóì³ÿ ïðî ïîåç³þ ³ ðóêîâîäñòâî ê ìàñòåðñòâó îíîé») Ãðèãîð³é Ñêîâîðîäà ÷èòຠïîåòèêó â Ïåðåÿñëàâñüêîìó êîëåã³óì³. Ïðîòå ï³äãîòîâëåíèé íèì êóðñ ì³ñöåâèé ºïèñêîï çàáîðîíèâ. Òîæ â³í ïîâåðòàºòüñÿ äî Êèºâà ³ ùå äâà ðîêè íàâ÷àºòüñÿ â àêàäå쳿 â áîãîñëîâñüêîìó êëàñ³. Îñê³ëüêè äóõîâíà êàð’ºðà éîãî íå ïðèâàáëþâàëà, Ñêîâîðîäà çàëèøຠàêàäåì³þ ³ âëàøòîâóºòüñÿ íà ïîñàäó äîìàøíüîãî â÷èòåëÿ ó ïîì³ùèêà Ñòåïàíà Òîìàðè, â ñåë³ Êîâðà¿ íà Ïåðåÿñëàâùèí³. À ç 1759 äî 1769 ðîêó ïðàöþº âèêëàäà÷åì ïîåòèêè ³ åòèêè â Õàðê³âñüêîìó êîëåã³óì³. Ïîñò³éíèé òèñê ç áîêó ïðåäñòàâíèê³â öåðêâè, ÿê³ âèìàãàëè, ùîá â³í ïðèéíÿâ äóõîâíèé ñàí, çìóøóâàâ ê³ëüêà ðàç³â çàëèøàòè êîëåã³óì (1760, 1764, 1766). Îñòàòî÷íî çâ³ëüíåíèé ç ïîñàäè ó 1769 ðîö³, â³í âòðàòèâ ìîæëèâ³ñòü âèêîíóâàòè ïåäàãîã³÷íó ðîáîòó, äî ÷îãî ìàâ âåëèêèé

õèñò ³ â³äïîâ³äí³ çíàííÿ. ³äòîä³ Ãðèãîð³é Ñêîâîðîäà îñòàòî÷íî îáðàâ æèòòÿ ìàíäð³âíîãî ô³ëîñîôà, òàê áè ìîâèòè, «÷åðíåöòâî â ìèðó». Ïîíàä ÷âåðòü ñòîë³òòÿ ìàíäðóâàâ â³í ì³ñòàìè ³ ñåëàìè ˳âîáåðåæíî¿ Óêðà¿íè, ïðîïîâ³äóþ÷è ñâî¿ ³äå¿ ³ ñâ³òîãëÿä. Îäÿã éîãî áóâ íàéïðîñò³øèé, ³ ç âèãëÿäó â³í í³÷èì íå â³äð³çíÿâñÿ â³ä ³íøèõ ïðî÷àí. Íå âæèâàâ ì’ÿñà òà ðèáè. Ñêîâîðîäà ÷àñòî ïîâòîðþâàâ: «Æèâó íå äëÿ òîãî, ùîá ¿ñòè ³ îäÿãàòèñü, ¿ì ³ îäÿãàþñü,

ùîá æèòè». ² öå áóëà íå ïðîïîâ³äü àñêåòèçìó, à ñâîºð³äíå ðîçóì³ííÿ á³äíîñò³. Á³äí³ñòü, çà Ñêîâîðîäîþ, — öå íå á³äóâàííÿ, íå ãîëîäóâàííÿ, öå ñâîáîäà â³ä âëàäè ðå÷åé, áàãàòñòâà. Ñïàâ â³í íå á³ëüøå ÷îòèðüîõ ãîäèí íà äîáó, à âñòàâàâ äî çîð³ ³, êîëè äîçâîëÿëà ïîãîäà, çàâæäè õîäèâ ï³øêè. Áóâ çàâæäè âåñåëèé, áàäüîðèé, ñòðèìàíèé, âñ³ì çàäîâîëåíèé, îõî÷èé äî ñëîâà, øàíîáëèâèé äî áóäü-ÿêîãî ñòàíó ëþäåé. ³äâ³äóâàâ õâîðèõ, óò³øàâ

dz çá³ðêè «Ñàä áîæåñòâåíèõ ï³ñåíü» * * * Îñòàâü, î äóõ ìîé, âñêîðå âñå çåìëÿíûè ìåñòà! Âçîéäè, äóõ ìîé íà ãîðû, ãäå ïðàâäà æèâåò ñâÿòà, Ãäå ïîêîé, òèøèíà îò âå÷íûõ öàðñòâóåò ëåò, Ãäå áëåùèò òà ñòðàíà, â êîåé íåïðèñòóíûé ñâåò. Îñòàâü çåìíû ïå÷àëè è ñóåòíîñòü ì³ðñêèõ äåë! Áóäü ÷èñò, õîòü íà ÷àñ ìàë³é, äàáû òû âûñïðü âîçëåòåë, Ãäå ²àêîâëü Ãîñïîäü, ãäå íåâå÷åðíÿÿ çàðÿ, Ãäå âåñü àíãåëñê³é ðîä ëèöå åãî âûíó çðÿòü. Ñå ñèëîàìñêè âîäû! Îìèé ñêâåðíó îò î÷åñ, Îìûé âñå ÷ëåíîâ ðîäû, äàáû âîçëåòåòü äî íåáåñ, Èáî ñåðöåì íå÷èñò íå ìîæåò Áîãà óçðåòü, È íåëüçÿ äî ñèõ ìåñò çåìëåííîìó äîëåòåòü. Äóøà íàøà òåòåñíûì íå ìîæåò äîâîëüíà áûòü; Îíà òîëüêî íåáå÷íûì ãîðèò ñêóêó íàñûòèòü. Êàê ïîòîê ê ìîðþ ñêîð, òàê ñòàëü ê ìàãíèòó ïðÿäåò, Ïëàìåíü äðîæèò äî ãîð, òàê äóõ íàø ê Áîãó âçîð ðâåò. Êèíü âåñü ì³ð ñåé ïðåñêâåðíûé. Îí-òî âòî÷ü åñòü òåìíûé àä. Ïóñòü ëåòèò íåâååæü âðàã ÷åðíûé; òû â ãîðíûé âîçâûñèñü ãðàä. È, ïî çåìëå õîäÿ, âñåëèñÿ íà íåáåñàõ, Êàê ó÷èò Ïàâåë òÿ â ñâîèõ ÷èñòûõ ñëîâåñàõ. Ñïåøè æü âî âå÷íó ðàäîñòü êðûëüìè óìíûìè îòñåëü, Òû òàì îáíîâèø ðàäîñòü, êàê áûñòðîïàðíûé îðåë. Î òðåáëàæåííà ñòàòü, âñåãî ïà÷å ñëîâåñå! Êòî â ñâîé óì ìîæåò âçÿòü, ðàçâå ñøåäøèé ñ íåáåñå? Ãðèãîð³é ÑÊÎÂÎÐÎÄÀ

31


ñóìíèõ, ä³ëèâ îñòàííº ç óáîãèìè, âèáèðàâ ³ ëþáèâ äðóç³â çà ¿õíº ñåðöå, áóâ ïîáîæíèì áåç ìàðíîâ³ðñòâà. Àëå â éîãî òîðá³ íåçì³ííî ëåæàëè ðîçê³øíî âèäàíà Á³áë³ÿ ³ ôëåéòà ç ìóíäøòóêîì ç³ ñëîíîâî¿ ê³ñòêè. Äîðîãîþ ô³ëîñîô â³â ïîâ÷àëüí³ áåñ³äè ç ëþäüìè âñ³õ ñòà-

í³â ³ çâàíü, â³äâ³äóâàâ äðóç³â ó ìàºòêàõ òà ñåëàõ, ìîíàñòèðÿõ ³ ì³ñòàõ. Äîâêîëà íüîãî ÷àñòî çáèðàëèñÿ ä³òè. ³í âèéìàâ êíèãè, ÷èòàâ ¿ì, ðîçêàçóâàâ êàçêè, íèì æå ñêëàäåí³, íàâ÷àâ ÷èòàòè é ïèñàòè. Òîæ âñå ë³òî â³í ïðîâîäèâ ó ìàíäðóâàííÿõ, à âçèìêó çóïèíÿâñÿ â

ϳñíÿ ç³ ñêîâîðîäèíñüêîãî ñàäó Î, ÿê æå äîâãî é âàæêî ðîñòèâ òè äëÿ íàùàäê³â Òîé ñàä áëàãîñëîâåííèé áîæåñòâåííèõ ï³ñåíü! À ñê³ëüêè â íüîìó ïîòó, ñïåêîòè òà ñâ³òàíê³â! À ñê³ëüêè áîëþ ñåðöÿ — ïîäóìàòè ëèøåíü! Ó ´ðóíò äîáðà ³ ìèðó äáàéëèâî îïóñêàëà Òåíä³òíå çåëî ïðàâäè íàòðóäæåíà ðóêà, ϳä ïîãëÿäîì âîðîæèì, ï³ä ðåã³ò çóáîñêàëà. ßêà æ âàæêà öÿ ïðàöÿ ³ ñòðàäíèöüêà ÿêà! Îäíàê òè íå çëÿêàâñÿ í³ ïðàö³, àí³ ñâ³òó, Òåáå ëîâèëè ñëàâà, áàãàòñòâî òà ÷èíè. Òè âèðîñòèâ íà ñëàâó, òâî¿ì òåïëîì çàãð³òèé, Ïðåêðàñíèé ñàä íàóêè äëÿ äî÷îê ³ ñèí³â. Ëèøèâ ó ñïàäîê â³÷íèé ³ ç ôëåéòîþ ïîäàâñÿ Ó ìàíäðè ïî Âêðà¿í³ êð³çü äîë³ òà ë³òà. Àëå, ïîåòå ìóäðèé, ëèøåíü íå ïîâåðòàéñÿ ² íå çàõîäü äî ñàäó: òàì òåðåí é ëîáîäà. Çåìëÿ áëàãîñëîâåííà íàðîäæóº ìóòàíò³â, Òâîÿ æèòòºâà ìóäð³ñòü çãóáèëàñü â áóð’ÿíàõ. Äàâíî òâ³é ñòàâ ñàäî÷îê ìîãèëîþ òàëàíò³â, ϳñí³ ïîäè÷àâ³ëè â áóäÿ÷÷³ ïî ÿðàõ. Ç åêðàí³â òà «ìîá³ëîê» äæåðåëà á’þòü ùîñèëè, Äçþðêî÷óòü ì³æ äóáàìè îòðóéí³ ïîò³÷êè. ² äå á³ëÿ êàëèíè ï³ñí³ òâî¿ áðèí³ëè, Ñüîãîäí³ òàì Ñåðäþ÷êà çáèðຠ÷åðâ’ÿ÷êè. Íå ÷óº êîëèñêîâèõ ìàëå äèòÿ â êîëèñö³: Éîìó «ïîïñà» ñï³âຠ³ ìàíèòü â òåëåñâ³ò. Ïðî íàñ òåïåð âñ³ çíàþòü, ìè íà «ïðèë³÷íîì» ì³ñö³: «Öå òà, ùî ç Óêðà¿íè, öÿ ºðêà-òðàíñâåñèò». Çàñîõ òâ³é ñàä ï³ñåííèé â³ä ñ³ðîñò³ é áåçäàðñòâà, Ïîêðèâ ç÷îðí³ëå ã³ëëÿ ÿñêðàâèé øòó÷íèé öâ³ò... Ëîâèâ öåé ñâ³ò òàê äîâãî òåáå íà íåâ³ãëàñòâî Àëå âï³éìàâñÿ ñàì... Àæ ÷åðåç ñò³ëüêè ë³ò! Þð³é ÂÀÂÐÈÍÞÊ

32

êîãî-íåáóäü ³ç áëèçüêèõ éîìó îñ³á. Ó ö³ ì³ñÿö³ ó ñâî¿õ òèì÷àñîâèõ ïðèñòàíîâèùàõ â³í ïèñàâ ð³çíîìàí³òí³ ô³ëîñîôñüê³ é ïîåòè÷í³ òâîðè, à òàêîæ ÷èñëåíí³ ëèñòè ïîâ÷àëüíîãî õàðàêòåðó. Íà ê³ëüêàðàçîâ³ ïðîïîçèö³¿ îïóáë³êóâàòè ñâî¿ êíèãè, ìàíäð³âíèé ô³ëîñîô çàâæäè â³äìîâëÿâ. Îäíàê ïðàö³ Ãðèãîð³ÿ Ñêîâîðîäè, ÿê³ â³í çàçâè÷àé çàëèøàâ ó òîìó äîì³, äå ¿õ áóëî çàê³í÷åíî, âæå ïðè éîãî æèòò³ ïåðåäàâàëèñÿ ç ðóê â ðóêè ³ äáàéëèâî ïåðåïèñóâàëèñÿ. Çáèðàòè é ïóáë³êóâàòè ¿õ ïî÷àëè â ñåðåäèí³ X²X ñòîë³òòÿ. Íà¿âíî áóëî á óÿâëÿòè âèäàòíîãî ô³ëîñîôà ÿê áëàãîñíîãî, äîáðåíüêîãî «ñòàðåíüêîãî», ÿêèé ò³øèâ ñëóõ ëþäåé í³æíèìè ïðîìîâàìè é ãîâîðèâ ñàìå òå, ùî â³ä íüîãî â òîé ìîìåíò õîò³ëè ïî÷óòè. Áóëè ðå÷³, íåíàâèñí³ Ñêîâîðîä³; é, ìîæëèâî, ïåðåäóñ³ì ãð³õ ëèöåì³ðñòâà, îñîáëèâî ïðèêðèòèé «õðèñòèÿíñüêèì áëàãî÷åñòÿì». Îñü ðÿäêè ç «Áðàíè àðõèñòðàòèãà Ìèõàèëà ñ ñàòàíîé» (1783), äå éäåòüñÿ ñàìå ïðî ëèöåì³ð³â: «Ñèè ñóòü ëèöåìåðû, ìàðòûøêè èñòèííûÿ ñâÿòîñòè, — ïî ëèöó ñâÿòû, ïî ñåðäöó âñåõ áåççàêîííåå. Ñðåáðîëþáèâû, ÷åñòîëþáèâû, ñëàñòîëþáöû, ëàñêàòåëè, ñâîäíèêè, íåìèëîñåðäû, íåïðèìèðèòåëüíû, ðàäóþùèèñÿ çëîì ñîñåäñêèì, ïîëàãàþùèè âî ïðèáûëÿõ áëàãîñ÷åñòèå, öåëóþùèè âñÿê äåíü çàïîâåäè Ãîñïîäíè è çà àëòûí îíûÿ ïðîäàþùèè…» Îñòàííº äåñÿòèð³÷÷ÿ æèòòÿ Ñêîâîðîäè — öå ðîêè éîãî ñëàâè. Âñ³ õîò³ëè éîãî áà÷èòè. Ó Õàðêîâ³, Áºëãîðîä³ òà áàãàòüîõ ñåëàõ âèíèêëè ãóðòêè ïîñë³äîâíèê³â éîãî â÷åííÿ ³ ñïîñîáó æèòòÿ. Íàâåñí³ 1794 ðîêó Ñêîâîðîäà îñåëÿºòüñÿ ó ñåë³ ²âàí³âö³ (íèí³ ñ.Ñêîâîðîäèí³âêà), ùî íåäàëåêî â³ä Õàðêîâà, ó ïðèÿòåëÿ À.². Êîâàëåâñüêîãî. Òóò â³í 9 ëèñòîïàäà 1794 ðîêó ³ ñê³í÷èâ ñâ³é æèòòºâèé øëÿõ. Ïðî ñìåðòü Ñêîâîðîäè îäèí ç äîñë³äíèê³â íàïèñàâ òàêå: «...Áóâ ïðåãàðíèé äåíü.


ä³þ, õàé òóò áóäå ìîÿ îñòàííÿ ìîãèëà». ² ï³øëè â õàòó. Ñêîâîðîäà íåäîâãî â í³é ëèøèâñÿ. ³í ï³øîâ ó ñâîþ ê³ìíàòêó, ïåðåì³íèâ á³ëèçíó, ïîìîëèâøèñü Áîãó ³, ï³äëîæèâøè ï³ä ãîëîâó ñâî¿ ïèñàí³ ïðàö³ ³ ñ³ðó ñâèòêó, ë³ã, çëîæèâøè íàâõðåñò ðóêè. Äîâãî ÷åêàëè íà íüîãî ç âå÷åðåþ. Ñêîâîðîäà íå ç’ÿâèâñÿ. Äðóãîãî äíÿ âðàíö³ äî ÷àþ òåæ, äî îá³äó òàê ñàìî. Öå çäèâóâàëî ãîñïîäàðÿ. ³í íàñì³ëèâñÿ óâ³éòè äî Ñêîâîðîäè, ùîá ðîçáóäèòè éîãî; îäíà÷å Ñêîâîðîäà ëåæàâ óæå õîëîäíèé, çàêîñòåí³ëèé». Ùî âðàæຠíàñ â äóõîâí³é ñóò³ ö³º¿ ëþäèíè? ³í âì³â ïðîòèñòîÿòè ìàòåð³àëüíèì (òà é á³ëüø òîíêî âèðàæåíèì!) ñïîêóñàì íàâêîëèøíüîãî ñâ³òó; ³ éîãî «ñâiò ëîâèâ ìåíå, àëå íå âïiéìàâ» âèðàçíî ïåðåêëèêàºòüñÿ ç³ ñëîâàìè ç ªâàíãå볿 â³ä ²âàíà: «ß ñâ³ò ïåðåì³ã!» (ïðè öüîìó Ñêîâîðîäà, áåçñóìí³âíî, ÷óäîâî ïàì’ÿòàâ ñëîâà Õðèñòà ïðî òå, «ùî ñâ³ò ïåðåáóâຠó çë³...»). Ó Ñêîâîðîäè — íåçàëåæíî â³ä Øåêñï³ðà, ÿêèé ä³éøîâ òîãî æ âèñíîâêó — ìè íå ðàç íàòðàïëÿºìî íà äóìêè ïðî òå, ùî «ñâ³ò ëþäñüêèé

ïîä³áíèé äî òåàòðó», ³ ùîá ëþäèíà íå âòðàòèëà ñåáå â öüîìó çëîáíîìó ìàñêàðàä³ ëèöå䳿â, òðåáà ïàì’ÿòàòè ïðî îäíå: «Íå çîâí³øíÿ íàøà ïëîòü, àëå íàøà äóìêà — òî ãîëîâíèé ÷îëîâ³ê.  í³é-òî ìè ïåðåáóâàºìî. À âîíà º ç íàìè». Òîìó é ó íàø ÷àñ, ³ çàâæäè çàëèøàºòüñÿ âàæëèâèì ³ íàñóùíèì çàêëèê â³äîìîãî ìàíäð³âíèêà: «Ï³çíàé ñàìîãî ñåáå!» — ñàìå öå äàñòü ìîæëèâ³ñòü ïðîòèñòîÿòè ñïîêóñàì ñóºòíîãî ñâ³òó. Ñêîâîðîäà òîìó ì³ã òàê âïåâíåíî éòè íàçóñòð³÷ â³÷íîñò³, ùî çíàâ: â³í âèêîíàâ ñâîþ ì³ñ³þ íà Çåìë³ (ùå 1783 ðîêó â³í ó âëàñòèâîìó éîìó íåïîâòîðíîìó æàðò³âëèâîãîðäîìó ñòèë³ ñêàçàâ ïðî ñâîº æèòòÿ, ïðè÷îìó íå êîìó-íåáóäü, à íàéâïëèâîâ³øîìó õàðê³âñüêîìó ãóáåðíàòîðó: «ß öþ ðîëü âèáðàâ, âçÿâ ³ çàäîâîëåíèé»). Âåëèêèé ìóäðåöü òîìó íå áîÿâñÿ ñìåðò³, ùî ïåðåì³ã öåé ñòðàõ íå ô³ëîñîôñòâóâàííÿì, à íà䳺þ íà Ãîñïîäà, â ðóêàõ ßêîãî äîëÿ ëþäèíè — ¿¿ æèòòÿ òà ñìåðòü. ϳäãîòóâàëà Îëüãà ̲ÖÅÂÑÜÊÀ

Ôîòî Ìèêîëè Êîðí³é÷óêà

Äî ä³äè÷à ç’¿õàëîñü áàãàòî ñóñ³ä³â ïîãóëÿòè é ïîâåñåëèòèñü. Ìàëè òàêîæ íà ö³ë³ ïîñëóõàòè Ñêîâîðîäó... Çà îá³äîì áóâ Ñêîâîðîäà íåçâè÷àéíî âåñåëèé ³ ãîâ³ðêèé, íàâ³òü æàðòóâàâ, îïîâ³äàâ ïðî ñâîº ìèíóëå, ïðî ñâî¿ ìàíäð³âêè, äîñâ³äè. Çà÷àðîâàí³ éîãî êðàñíîìîâñòâîì, ïîâñòàâàëè âñ³ â³ä îá³äó, Ñêîâîðîäà ùåç.. ³í ï³øîâ ó ñàäîê. Äîâãî õîäèâ â³í ïî ïåðåõðåñíèõ ñòåæêàõ, çðèâàâ îâî÷³ é ðîçäàâàâ ¿õ õëîï÷èêàì, ùî ïðàöþâàëè â ñàäêó. Íàäâå÷³ð ï³øîâ ñàì ãîñïîäàð øóêàòè Ñêîâîðîäó é çàñòàâ éîãî ï³ä ã³ëëÿñòîþ ëèïîþ. Âæå çàõîäèëî ñîíöå: îñòàíí³ éîãî ïðîì³ííÿ ïðîáèâàëèñÿ êð³çü ãóùó ëèñòÿ. Ç ðèñêàëåì ó ðóö³ êîïàâ Ñêîâîðîäà ÿìó — âóçüêó, äîâãó ÿìó. «Ùî öå, äðóæå Ãðèãîð³þ, ÷èì òî òè çàéíÿòèé?» — ñïèòàâ ãîñïîäàð, ï³ä³éøîâøè äî ñòàðîãî. — «Ïîðà, äðóæå, çàê³í÷èòè ìàíäð³âêó! — â³äïîâ³â Ñêîâîðîäà, — ³ òàê óñå âîëîññÿ çëåò³ëî ç á³äíî¿ ãîëîâè â³ä ìîðäóâàííÿ, ïîðà ïîêî¿òèñÿ!» — «², áðàòå, äóðíèöÿ! Äîñèòü æàðòóâàòè, õîä³ìî!» — «²äó! Àëå ÿ ïðîõàòèìó òåáå ïîïåðåäó, ì³é äîáðî-

33


Ïîñòiéíiñòü

Ñüîãîäí³ ïîãîâîðèìî ïðî ïîñò³éí³ñòü. Ãîñïîäü ìåí³ â³äêðèâàº, ùî öå äóæå âàæëèâà ðèñà õàðàêòåðó. Áåç ïîñò³éíîñò³, ñòàá³ëüíîñò³, ðåãóëÿðíîñò³ ïðîöåñ³â â îðãàí³çì³ æèòòÿ ëþäèíè íåìîæëèâå. Êîëè ïîðóøóºòüñÿ ïîñò³éí³ñòü ó ïðèéîì³ ¿æ³, ó ðåæèì³ ïðàö³ òà â³äïî÷èíêó, ïðèõîäÿòü ïðîáëåìè. Ç ³íøîãî áîêó, í³õòî íå õî÷å ìàòè ñïðàâè ç ëþäüìè íåïîñò³éíèìè ÷è íåñòàá³ëüíèìè ó ñâîºìó ìèñëåíí³, ñâî¿õ ö³ííîñòÿõ, â÷èíêàõ. Óñ³ ìè õî÷åìî, ùîá íàñ îòî÷óâàëè ëþäè, íà ÿêèõ ìîæíà ïîêëàñòèñÿ, áî âîíè ïîñò³éí³. Òèì á³ëüøå Öàðñòâî Áîæå, Öåðêâà íå ìîæå ðîçâèâàòèñÿ, ÿêùî òàì íåìຠïîñò³éíèõ, ñòàá³ëüíèõ ëþäåé – ïðàö³âíèê³â ó Áîæîìó Öàðñòâ³. Ïîñò³éí³ñòü – öå îçíàêà äóõîâíîãî çðîñòàííÿ. Êîëè ÿ àíàë³çóâàâ ñâîº æèòòÿ, òî çàóâàæèâ, ùî ï³ä³éìàþ÷èñü íà êîæåí íîâèé øàáåëü ïîñò³éíîñò³, ÷è òî ó ìîëèòâ³, ÷è ó Ñëîâ³, ÷è ñëóæ³íí³, ïðè â³äïîâ³äíîìó ð³âí³ äóõîâíîãî æèòòÿ, Áîã ïî÷èíàâ äîâ³ðÿòè íîâ³ ³ äîñèòü â³äïîâ³äàëüí³ ïîçèö³¿ â Éîãî Öàðñòâ³. ß çàóâàæèâ, ùî â³äîì³ ëþäè â³ðè — öå íå ïðîñòî Áîæ³ óëþáëåíö³, öå ëþäè, ïîñò³éí³, ñòàá³ëüí³ â ñâîºìó äóõîâíîìó æèòò³. Ö³ ëþäè ïîñò³éí³ â ìîëèòâ³, ñï³ë-

34

êóâàíí³ ç Áîãîì, ÷èòàíí³ Áîæîãî Ñëîâà. ² âîíè ìàþòü óñï³õ. ß ïîì³òèâ òàêîæ ³ òå, ùî ãð³õè, ÿê³ ÷àñòî áåíòåæàòü õðèñòèÿí, íå â³ä³éäóòü â³ä íàñ äîòè, äîêè ìè íå ï³äí³ìåìîñÿ íà íîâèé ð³âåíü ñòàá³ëüíîñò³, ïîñò³éíîñò³ ó ìîëèòâ³ òà Ñëîâ³. ² ñàìå öÿ ïîñò³éí³ñòü âèò³ñíÿº

âñÿêó ïîñò³éí³ñòü òåìðÿâè òà ñïîêóñè. Îñü ùî éäåòüñÿ ïðî ïîñò³éí³ñòü ó Ïèñàíí³: «Îòîæ ò³, õòî ïðèéíÿâ éîãî ñëîâî, îõðèñòèëèñÿ. ² ïðèñòàëî äî íèõ òîãî äíÿ äóø òèñÿ÷ çî òðè! ² âîíè ïåðåáóâàëè â íàóö³ àïîñòîëüñüê³é òà â ñï³ëüíîò³ áðàòåðñüê³é, ³ â ëàìàíí³ õë³áà òà â ìîëèòâàõ» (ij¿ 2:41-42). Êîëè ìè ïîäèâèìîñÿ íà ïåðøîàïîñòîëüñüêó öåðêâó, òî çìîæåìî âèä³ëèòè áàãàòî ¿¿ ïîçèòèâíèõ ðèñ. Àëå îäí³ºþ ç íàéá³ëüø ïîì³òíèõ áóëà ñòàá³ëüí³ñòü ³ ïîñò³éí³ñòü, ÿêà âèðàæàëàñÿ ó òîìó, ùî «êîæíîãî äíÿ ïåðåáóâàëè âîíè îäíîäóøíî ó õðàì³, ³, ëîìëÿ÷è õë³á ïî äîìàõ, ïîæèâó ïðèéìàëè ³ç ðàä³ñòþ òà â ñåðäå÷í³é ïðîñòîò³» (ij¿ 2:46). Ó íèõ

Ìîâîþ ïðèò÷³ Äî îäíîãî ìóäðåöÿ ïðèéøëè äâà áðàòè ³ ïîïðîñèëè ïðèéíÿòè ¿õ íà íàâ÷àííÿ. Àëå ìóäðåöü ì³ã âçÿòè ëèøå îäíîãî, òîìó âèð³øèâ âèïðîáóâàòè êàíäèäàò³â, õòî ç íèõ êðàùå ïðîÿâèòü ñåáå. ² äàâ ìóäðåöü ¿ì çàâäàííÿ, äî ÿêîãî îáèäâà áðàòè ð³øó÷å âçÿëèñÿ. ×åðåç êîðîòêèé ÷àñ â³í ï³ä³éøîâ äî íèõ ³ êàæå: «Ïîòð³áíî ùå ïîëàãîäèòè ïàðêàí». Ñòàðøèé áðàò ìèòòþ êèíóâñÿ âèêîíóâàòè öå çàâäàííÿ. Ìîëîäøèé ïðîäîâæóâàâ ðîáèòè ñâîþ ñïðàâó. Ùå ÷åðåç òðîõè â÷èòåëü äຠíîâó âêàç³âêó: «Ïîòð³áíî çðåìîíòóâàòè äàõ íà õàò³». ² çíîâó ñòàðøèé áðàò â³ä íåäîê³í÷åíîãî ïàðêàíó ï³øîâ äî íîâî¿ ðîáîòè. ϳä ê³íåöü ãåòü çìó÷åíèé â³í áåçñèëî îïóñòèâñÿ íà òðàâó. À ìîëîäøèé, çàê³í÷èâøè ïåðøó ñïðàâó, ïîë³ç íà äàõ ³ äîðîáèâ òå, ùî íå çì³ã ñòàðøèé áðàò. Òîä³ ìîâèâ ìóäðåöü: «ß çàëèøàþ ìîëîäøîãî, áî â³í õî÷ ³ íå âñòèã ïîëàãîäèòè ïàðêàí, àëå äîáðå ³ ÿê³ñíî çðîáèâ äâ³ ðîáîòè. ³í âèáèðຠãîëîâíå, à íå êèäàºòüñÿ ðîáèòè îäíî÷àñíî áåçë³÷ ðîá³ò, íå äîê³í÷èâøè æîäíî¿. ³í íå ðîçïèëþºòüñÿ íà äð³áíèö³. Êðàùå çðîáèòè ìåíøå, àëå äîáðå ³ äî ê³íöÿ».


áóëà ïîñò³éí³ñòü, ÿêà ïîëÿãàëà ó ïåðåáóâàíí³ ó íàóö³ àïîñòîëüñüê³é, ñï³ëêóâàíí³, ëàìàíí³ õë³áà é ìîëèòâàõ. ßêùî ïèëüíî äîñë³äèòè Ïèñàííÿ, òî ìîæíà ïîì³òèòè, íàñê³ëüêè ö³ííîþ äëÿ Áîãà º íàøà ïîñò³éí³ñòü. Êîëè àïîñòîë Ïàâëî äຠíàñòàíîâó äëÿ Òèìîô³ÿ, â³í êàæå éîìó: «Íåõàé ìîëîäèì òâî¿ì â³êîì í³õòî íå ãîðäóº, àëå áóäü çðàçêîì äëÿ â³ðíèõ ó ñëîâ³, ó æèòò³, ó ëþáîâ³, ó äóñ³, ó â³ð³, ó ÷èñòîñò³! Ïîêè ïðèéäó ÿ, ïèëüíóé ÷èòàííÿ, íàãàäóâàííÿ òà íàóêè! ...Ïðî öå ï³êëóéñÿ, ó ö³ì ïðîáóâàé, ùîá óñï³õ òâ³é áóâ ÿâíèé äëÿ âñ³õ!» (1 Òèì. 4:1215). Òóò àïîñòîë Ïàâëî íàäèõຠÒèìîô³ÿ íà ïîñò³éí³ñòü. Êîëè ÿ ò³ëüêè ðîçïî÷àâ ñëóæ³ííÿ â Ðîñ³¿, äå ìè óòâîðþâàëè öåðêâó, òî íàéá³ëüøå, ïðî ùî ÿ ìîëèâñÿ, ÷îãî ÿ ïðàãíóâ — ìàòè ïîñò³éí³ñòü ó âëàñíîìó äóõîâíîìó æèòò³. ß ðîçóì³â, ùî ò³ëüêè òîä³ çìîæó ïåðåäàòè ëþäÿì äîñâ³ä ñòàá³ëüíîãî äóõîâíîãî æèòòÿ, ò³ëüêè òîä³ çìîæó íàâ÷èòè ¿õ ïîñò³éíî ìîëèòèñÿ, çàãëèáëþâàòèñÿ ó Ñëîâî. ßêùî æ ÿ ñàì, ÿê ñëóæèòåëü, íå áóäó íà íàëåæíîìó äóõîâíîìó ð³âí³, òî íå çìîæó ÷åêàòè ÷è âèìàãàòè öüîãî â³ä öåðêâè. ² ñàìå òîìó Ïàâëî çàñòåð³ãຠìîëîäîãî Òèìîô³ÿ, çàêëèêàþ÷è, ùîá ó éîãî îñîáèñòîìó æèòò³ öÿ ñòàá³ëüí³ñòü áóëà íà íàëåæíîìó ð³âí³. Çâåðòàþ÷èñü äî õðèñòèÿí, àïîñòîë Ïàâëî êàæå: «Áóäüòå òðèâàë³ â ìîëèòâ³ ³ ïèëüíóéòå ç ïîäÿêîþ â í³é!» (Êîë. 4:2), «Óñÿêîþ ìîëèòâîþ é áëàãàííÿì êîæíîãî ÷àñó ìîë³òüñÿ äóõîì, à äëÿ òîãî ïèëüíóéòå ç ïîâíîþ âèòðèâàë³ñòþ (ðîñ. «ïîñòîÿíñòâîì») òà ìîëèòâîþ çà âñ³õ ñâÿòèõ» (Åô. 6:18). Ïîñò³éí³ñòü — öå íå äóõîâíèé äàð, öå ïë³ä õðèñòèÿíñüêîãî æèòòÿ. Ïåâíèé ÷àñ ÿ äóìàâ, ùî ñòàá³ëüí³ñòü ÷è ïîñò³éí³ñòü ó ìîºìó äóõîâíîìó æèòò³ ïðèéäå òîä³, êîëè ÿ ïðîñèòèìó ïðî öå ó Áîãà. Çâè÷àéíî, Áîã äຠíàì ñèëè ðîáèòè òå ÷è ³íøå, áóòè òàêèìè ÷è ³íøèìè, àëå ìè ìàºìî ñàì³

äîêëàäàòè çóñèëëÿ, ùîá ö³ ðèñè ðîçâèâàòè ó ñîá³. Òîáòî, ùîá äîñÿãíóòè íàëåæíîãî ð³âíÿ ïîñò³éíîñò³, ìຠáóòè âèÿâëåíå íàìè ïåâíå ñòàðàííÿ, ïðèíåñåíà ïåâíà æåðòâà. Öå íàø âèá³ð, íàøå áàæàííÿ, íàøà ä³ÿ, ñïðÿìîâàíà íà òå, ùîá ìàòè öþ ïîñò³éí³ñòü. ×èòàþ÷è Ïèñàííÿ, ìè áà÷èìî ùå îäèí ö³êàâèé ìîìåíò. Êîëè Öåðêâà Õðèñòîâà ïî÷àëà çðîñòàòè, ïî÷àëî âèíèêàòè á³ëüøå ïðîáëåì, ÿê³ ñòîñóâàëèñÿ ð³çíèõ ñôåð æèòòºä³ÿëüíîñò³ ëþäåé. ² õòîñü ìóñèâ ñëóæèòè öèì ëþäÿì íà ð³çíèõ ð³âíÿõ. ² àïîñòîëè, ÿê³ ïîêëèêàí³ äî âèñîêîãî ð³âíÿ ïîñò³éíîñò³ â ïåðåáóâàíí³ â ìîëèòâ³ òà Ñëîâ³, ùîá âåñòè Öåðêâó, â³äâîë³êëèñÿ òðîõè ³íøèìè òóðáîòàìè. ² ñàìå òîä³ âèíèêຠáàíàëüíà ïîáóòîâà ïðîáëåìà — «çà÷àëè íàð³êàòè íà ºâðå¿â îãðå÷åí³, ùî â ùîäåííîìó ñëóæ³íí³ ¿õí³ âäîâèö³ çàíåäáàí³» (ij¿ 6:1). Âàæêî ñóäèòè, õòî òóò âèíåí, õòî ïðàâèé, àëå äâàíàäöÿòü àïîñòîë³â òîä³ «ïîêëèêàëè áàãàòüîõ ó÷í³â òà é ñêàçàëè: «Íàì íå ëè÷èòü ïîêèíóòè Áîæå Ñëîâî ³ ñëóæèòè ïðè ñòîëàõ. Îòîæ, áðàòòÿ, âèãëÿä³òü ³ç-ïîì³æ ñåáå ñ³ìîõ ìóæ³â äîáðî¿ ñëàâè, ïîâíèõ Äóõà Ñâÿòîãî òà ìóäðîñòè, ¿õ ïîñòàâèìî íà ñëóæáó îöþ. À ìè ïåðåáóâàòèìåìî çàâæäè â ìîëèòâ³ òà â ñëóæ³íí³ ñëîâó» (ij¿ 6:2-4). Ìàþ÷è íàòõíåííÿ â³ä Ñâÿòîãî Äóõà ³ ìóäð³ñòü â³ä Áîãà, âîíè ïðèéøëè äî ïðàâèëüíîãî ð³øåííÿ, äåëåãóâàâøè ñâîþ âëàäó ³íøèì ëþäÿì, à ñàì³ æ âèð³øèëè ïîñò³éíî ïðîáóâàòè ó ìîëèòâ³ òà ñëóæ³íí³ ñëîâà. ß äóìàþ: âîíè çðîçóì³ëè, ùî ïîñò³éí³ñòü áóëà ó ïåâíó ìèòü ïîðóøåíà, ÷åðåç ùî é âèíèêëè ïðîáëåìè. Âîíè ñïóñòèëèñÿ ç öüîãî íàéâèùîãî ð³âíÿ ïîñò³éíîãî ïåðåáóâàííÿ â ìîëèòâ³ é ñëîâ³ ³ âçÿëèñÿ çà ïîáóòîâ³ ïðîáëåìè. ² öå

ñïðè÷èíèëî ïåâíèé õàîñ ó öåðêâ³. Òîæ ÿêùî ó íàøîìó æèòò³ òà ñëóæ³íí³ íàñòຠïåâíèé õàîñ, òðóäíîù³, ñòîìëåí³ñòü — öå îçíàêà òîãî, ùî òðåáà ñïèíèòèñÿ, ïðîàíàë³çóâàòè æèòòÿ, ³, ìîæëèâî, íàéïðàâèëüí³øèì ð³øåííÿì äëÿ âèð³âíþâàííÿ ñèòóàö³¿ áóäå í³ùî ³íøå, ÿê ïîâåðíåííÿ äî ñåðéîçíîãî ð³âíÿ ïîñò³éíîñò³ – ñòàá³ëüíîñò³ ó ìîëèòâ³ ³ Ñëîâ³. Êîëè àïîñòîëè çðîáèëè öå, òî ïðîáëåìà âèð³øèëàñÿ: Öåðêâà, ÿêà áóëà ïîâí³ñòþ çãîäíà ç àïîñòîëàìè, îáðàëà äèÿêîí³â, ³ «ðîñëî Ñëîâî Áîæå, ³ äóæå ìíîæèëîñÿ ÷èñëî ó÷í³â ó ªðóñàëèì³, ³ äóæå áàãàòî ñâÿùåíèê³â áóëè ñëóõíÿí³ â³ð³» (ij¿ 6:7). Âèÿâëÿºòüñÿ, ùî äëÿ òîãî, ùîá Ñëîâî Áîæå ðîñëî ³ Öåðêâà çðîñòàëà ÿê äóõîâíî, òàê ³ ÷èñåëüíî, ³ ùîá ëþäè êîðèëèñÿ â³ð³, ïîòð³áíî, ùîá õòîñü íà ð³âí³ ñëóæèòåë³â íå â³äñòóïàâ, íå çàëèøàâ ïîçèö³þ ïîñò³éíîñò³ ó ìîëèòâ³ òà ñëîâ³. Õàé Ãîñïîäü äîïîìîæå íàì íèí³ çáàãíóòè âñþ ö³íí³ñòü ïîñò³éíîñò³ ³ ÷èíèòè òàê, ÿê ó÷èòü Ïèñàííÿ. Áîðèñ ÑÀÔÎÍÞÊ, ñòàðøèé ïàñòîð öåðêîâ Õª ×åðêàñüêî¿ îáëàñò³

35


«×ÅÐÅÇ ÕÂÎÐÎÁÓ ÄÎÍÜÊÈ ÁÎà ÌÅÍÅ ÏÐÈÂI ÄÎ ÑÅÁÅ…»

Äîë³ ëþäñü곿 ß íàðîäèëàñÿ â 1968 ð. â ñåë³ ßöèíè Ïèðÿòèíñüêîãî ðàéîíó Ïîëòàâñüêî¿ îáë. Íàñ ó ñ³ì’¿ áóëî òðîº ä³òåé. ß ñòàðøà. Áàòüêî ïîêèíóâ íàñ, êîëè ìè áóëè ùå ìàë³. Ìàìà êóïèëà áóäèíîê ó öüîìó æ ñåë³, ³ ìè òàì æèëè. ß áóëà ñëàáêîþ çäîðîâ’ÿì ³ ÷àñòî õâîð³ëà. Îäíîãî ðàçó çàõâîð³ëà â 10-ð³÷íîìó â³ö³ ñèëüíèì çàïàëåííÿì ëåãåíü, äóìàëè, ùî íå âèæèâó. Àëå ÿ âèæèëà. Çàê³í÷èëà 8ð³÷íó øêîëó, à ïîò³ì dzíê³âñüêå ó÷èëèùå. Ïðàöþâàëà â Äí³ïðîïåòðîâñüêó íà çàâîä³. Òàì æå âèéøëà çàì³æ. Êîëè ÿ áóëà âàã³òíà äîíüêîþ, ìåíå çà äâà òèæí³ äî ïîëîã³â «ïðîñâ³òèëè» ³ ñêàçàëè, ùî äîíüêà íàðîäèòüñÿ ç òÿæêèìè ô³çè÷íèìè âàäàìè. Íåçâàæàþ÷è íà ì³é òÿæêèé äåïðåñèâíèé ñòàí, äîíüêà íàðîäèëàñÿ æèâîþ. Õî÷ ïî íåäîãëÿäó ë³êàð³â ëåäü íå çàõëèíóëàñÿ íàâêîëîïë³äíèìè âîäàìè. ¯¿ ïîêëàëè â ðåàí³ìàö³þ ï³ä êèñíåâèé êîâïàê. Ñàìå òîä³ ÿ âïåðøå çâåðíóëàñÿ äî Áîãà, ïðîõàþ÷è, ùîá Ñàøåíüêà çàëèøèëàñÿ æèâîþ. Áîã ÿâèâ ìèë³ñòü, ³ âîíà çàëèøèëàñÿ

æèòè. Íà öüîìó ìåíå ïîãëèíóëè áóäåíí³ òóðáîòè, ÿ äî Áîãà á³ëüøå íå çâåðòàëàñÿ. Ëèøå çàðàç, ï³ñëÿ áàãàòüîõ ðîê³â, ÿ çãàäàëà òó ïåðøó ìîþ ìîëèòâó. Ïîò³ì íàðîäèâñÿ ñèí Âàñèëü. Àëå ÷îëîâ³ê çîâñ³ì íå òóðáóâàâñÿ ïðî ñ³ì’þ, ÷àñòî âæèâàâ ãîð³ëêó. Ìè âèìóøåí³ áóëè ðîçëó÷èòèñÿ. Êîëè ìåí³ áóëî 24 ðîêè, ÿ çàëèøèëàñÿ ñàìîòíüîþ ç äâîìà íåìîâëÿòàìè íà ðóêàõ. Çàì³æ òàê ³ íå âèéøëà, õòî çàõî÷å òóðáóâàòèñÿ ïðî ÷óæèõ ä³òåé, ç ÿêèõ îäíå ³íâàë³ä? Òèì á³ëüøå, ÿ æèâó â â³ääàëåíîìó ñåë³. ß æèëà ó ìàìèí³é õàò³, àëå çãîäîì áðàò îäðóæèâñÿ. Ïåðåä³ ìíîþ ïîñòàëî áîëþ÷å ïèòàííÿ: øóêàòè ³íøå æèòëî. ß ñïðîìîãëàñÿ ïðèäáàòè ñòàðåíüêó ãëèíÿíó õàòó, äå é äîñ³ ïðîæèâàþ. ß îïèíèëàñÿ ç ìàëèìè ä³òüìè â ÷óæ³é, õîëîäí³é, ïóñò³é õàò³, áåç êîï³éêè ãðîøåé ³ ÷èìàëèé áîðã òðåáà áóëî ç ÷îãîñü â³ääàâàòè, ³ âêðèòèñÿ íàâ³òü íå áóëî ÷èì. Ïîìî÷³ ìåí³ æäàòè íå áóëî â³ä

êîãî. Îòîä³ äî ìåíå ï³äñòóïèâ ñïðàâæí³é â³ä÷àé. ² ÿ ïîäóìàëà: ðîçêëàäó âîãîíü â õàò³, ëÿæó ç ä³òüìè ñïàòè, òà é çãîðèìî, ³, ÿê òî êàæóòü, – ê³íö³ â âîäó. Õàòà ñòàðà, äåðåâî ñóõå, áóäå ñèëüíèé âîãîíü, çãîðèìî òàê, ùî é ê³ñòîê íå çàëèøèòüñÿ, ùîá í³êîìó êëîïîòó íå áóëî íàâ³òü ç ïîõîðîíàìè. Ìî¿é ìàòåð³ òîä³ ñàìå çðîáèëè îïåðàö³þ, ¿é ñàì³é ïîòð³áíà áóëà äîïîìîãà. Ñàìà ÿ òàêîæ ïî÷óâàëàñÿ äóæå õâîðîþ, õèòàëàñÿ, ÿê î÷åðåòèíà â³ä â³òðó. ² ñàìå â òîé âå÷³ð, êîëè â ìî¿é ãîëîâ³ ðî¿ëèñÿ òàê³ ñòðàøí³ äóìêè, ÿ ïî÷óëà ç³ ñòàðåíüêîãî ïðèéìà÷à, ùî âèñ³â íà ñò³í³, ðàä³îïåðåäà÷ó «Æèâà íàä³ÿ». ß ñèä³ëà, îïóñòèâøè ðóêè, áàéäóæà äî âñüîãî íàâêîëî, ÿê ðàïòîì äî ìåíå äîëèíóëè ñëîâà: «Ãîñïîäü âàñ ëþáèòü…» ß ïîäóìàëà, ÿê æå ³í íàñ ëþáèòü, ÿêùî ñèíîâ³ ÷îòèðè ðîêè, äîíüö³ ï’ÿòü ç

Øàíîâí³ ðàä³îñëóõà÷³! Çàïðîøóºìî íà çóñòð³÷ ó ðàä³îïåðåäà÷³ «Æèâà íàä³ÿ», ùî çàïî÷àòêîâàíà ²âàíîì dzí÷èêîì, ÿêà âèõîäèòü â åô³ð ùîïîíåä³ëêà î 21.30 íà ïåðø³é ïðîãðàì³ Óêðà¿íñüêîãî ðàä³î.

36


ïîëîâèíîþ, âèïîðîæíþºòüñÿ ï³ä ñåáå… Âñå æ ÿ ïðèñëóõàëàñÿ äî ñë³â ïðîïîâ³äíèêà, ³ õî÷ íå ðîçóì³ëà, ÷îìó âñå òàê â³äáóâàºòüñÿ ó ìîºìó æèòò³, àëå ùîñü-òàêè òîä³ ñòàëîñÿ â ìîºìó ñåðö³, áî ÿ ïåðåäóìàëà ðîáèòè çëî÷èí, à âçÿëà é íàïèñàëà ëèñòà â Êè¿â, íà àäðåñó ðàä³îïåðåäà÷³. Ìåí³ ñêîðî ïðèéøëà â³äïîâ³äü, ïðèéøëà áàíäåðîëü ç ªâàíãå볺þ. Öÿ êíèãà äóæå äîïîìîãëà âèñòîÿòè â òÿæê³ ÷àñè âèïðîáîâóâàííÿ. ×àñ â³ä ÷àñó ÿ ñëóõàëà ðàä³îïåðåäà÷³. Ìåí³, ñàìîòí³é æ³íö³, ñàì³é äîâîäèëîñÿ ðîáèòè òÿæêó ñ³ëüñüêó ïðàöþ. ² êîïàòè, ³ êîñèòè, ³ äðîâà ðóáàòè. Ãîëîâíå, ùî ÿ õîò³ëà, ùîá ìîÿ äîíüêà âñòàëà íà íîãè. ßê ò³ëüêè ç’ÿâëÿëàñÿ êîï³é÷èíà, ÿ âåçëà Ñàøó äî ð³çíèõ ë³êàð³â. Çàðàäè äèòèíè áóëà ãîòîâà íà âñå. Àëå í³÷îãî íå äîïîìàãàëî. ß òîä³ íå ðîçóì³ëà, êóäè òðåáà çâåðòàòèñÿ, ÿ õàïàëàñÿ çà áóäü-ÿêó íàãîäó. Íà æàëü, çâåðòàëàñÿ é äî áàáîê-âîðîæîê. Àëå çàâæäè ç ñîáîþ âîçèëà ªâàíãåë³þ. ² äóìàþ, ùî Ñàì Áîã ìåíå çàõèùàâ â³ä ùå á³ëüøî¿ õàëåïè. Ó ìåíå áóëî â³ä÷óòòÿ, ùî ÿ ìàþ çàõèñò. Îäíîãî ðàçó, êîëè ìåíå ñèëüíî çâèíóâàòèëè â òèõ ðå÷àõ, äî ÿêèõ ÿ íå áóëà ïðè÷åòíà, ÿ çâåðíóëàñÿ äî Áîãà. Ñàìå òîä³ ÿ áóëà íà ÷åðãîâîìó ë³êóâàíí³ äîíüêè â ×åðêàñàõ, ï³ñëÿ ìîëèòâè ìåí³ ïðèéøëî ÿñíå óñâ³äîìëåííÿ íåãàéíî ¿õàòè äîäîìó, ùî ÿ é çðîáèëà. Âæå òîä³ íå îäèí ðàç õîäèëà äî ïðàâîñëàâíî¿ öåðêâè, äî ³íøèõ õðàì³â, àëå ìîâáè ùîñü ìåí³ íå âèñòà÷àëî. ß òîä³ ÷àñ â³ä ÷àñó òàêîæ äèâèëàñÿ ³ ñëóõàëà ïî òåëåâ³çîðó ïðîïîâ³ä³ ºâàíãåë³ñòà Ñëàâ³êà Ðàä÷óêà. ß òîä³ õîò³ëà îäíîãî — çö³ëåííÿ Ñàø³. Àëå òåïåð ðîçóì³þ, ùî ñàìå ÷åðåç õâîðîáó ì äîíüêè Áîã ïðèâ³â ìåíå äî Ñåáå. Ùî ö³êàâî, ÿ ñòàëà òîä³ âæå çâåðòàòèñÿ äî Áîãà ç êîíêðåòíèìè ïðîõàííÿìè, íàâ³òü óìîâàìè. ß íàâ³òü ñêàçàëà Áîãó, ùî ï³äó äî ò³º¿ öåðêâè, äå áóäå ñàìå ïðîïîâ³äíèê Ñëàâ³ê

Ðàä÷óê. ßêîñü â Ïèðÿòèí³ ìåí³ õòîñü äàâ çàïðîøåííÿ íà ñëóæ³ííÿ ñï³âî÷îãî ãóðòó «Àâåí-Åçåð». ² íà ìîº çäèâóâàííÿ, òàì ïðîïîâ³äóâàâ Ðàä÷óê. ß ïîçíàéîìèëàñÿ òîä³ ç ö³êàâèìè ëþäüìè, ÿê³ ìåí³ ðîçïîâ³äàëè ïðî ÷óäåñà Áîãà â ¿õíüîìó æèòò³. ß áóêâàëüíî çàñèïàëà ¿õ ñâî¿ìè çàïèòàííÿìè. ß äîòðèìàëà ñâîãî ñëîâà, ï³øëà äî ò³º¿ öåðêâè â Ïèðÿòèí³, äå áóâ Ðàä÷óê, àëå íå çàäëÿ ñâîãî ñëîâà, à òîìó, ùî ìåí³

ñïðàâä³ â³äêðèâñÿ æèâèé Ãîñïîäü. Ìåí³ áóëî ïðèºìíî äîâ³äàòèñÿ, ùî öþ öåðêâó òàêîæ ðîçïî÷èíàâ ðàä³îïðîïîâ³äíèê ²âàí dzí÷èê. ß ïðèéíÿëà âîäíå õðåùåííÿ. Äÿêóþ Áîãó, ùî ì³é ñèí çàðàç äîáðå íàâ÷àºòüñÿ â òåõí³êóì³, â³í ñåðéîçíèé õëîïåöü, òàêîæ óâ³ðóâàâ â Áîãà. Òàêîæ ìàþ íàä³þ íà çö³ëåííÿ äîíüêè. Ëþäìèëà ÁÎÐÎÄÈÍÅÖÜ, Ïîëòàâñüêà îáëàñòü

Ñìåðòü

áåçñìåðòíîãî Ó íàø ÷àñ ìîæëèâî âñå, íàâ³òü òå, ùî íåìîæëèâî. Òîìó íå âàðòî äèâóâàòèñÿ, ùî ç’ÿâèâñÿ ðóõ, ÿêèé ìຠíàçâó «Àòå¿ñòè çà ²ñóñà». Ó÷àñíèêè öüîãî ðóõó ñòâåðäæóþòü, ùî ïðèéìàþòü ìîðàëüíå â÷åííÿ Õðèñòà, à òå, ùî ³í ãîâîðèâ ïðî Áîãà, — í³. ² âîíè äàëåêî íå ñàìîòí³. ª ëþäè, ÿê³ àòå¿ñòàìè ñåáå íå ââàæàþòü, àëå íå ðîçóì³þòü, ùî íåìîæëèâî ïîãîäæóâàòèñÿ ç ²ñóñîì, íå ïîãîäæóþ÷èñü ç òèì, ùî Â³í — Áîã. Âàðòî ëèøå ñòàòè á³ëÿ ï³äí³ææÿ õðåñòà —³ âè íåìèíó÷å ïðèéäåòå äî âèñíîâêó, ùî ²ñóñ ä³éñíî Áîã. Âàðòî ëèøå ïî÷óòè, ÿê ³í ïðîùຠòèì, õòî õî÷å ñòðàòèòè Éîãî, ñòຠçðîçóì³ëî, ùî òàê ïðîùàòè íå ìîæå í³õòî, îêð³ì Ñèíà Áîæîãî. Âàðòî ïî÷óòè, ÿêó íàä³þ ³í äàðóº çëî÷èíöþ, ðîç³ï’ÿòîìó ç Íèì — «ñüîãîäí³ òè áóäåø ç³ Ìíîþ â ðàþ» (Ëê. 23:43). Âñëóõàéòåñÿ â ò³ Éîãî ñëîâà, ÿê³ ïðîðèâàþòüñÿ êð³çü ïëà÷ òà ðèäàííÿ òèõ, õòî âáîë³âຠçà Íüîãî, êîëè Õðèñòîñ ðîáèòü òå, ÷îãî íå çìîæå çðîáèòè æîäåí ñìåðòíèé, — â³ääຠÑâ³é Äóõ Áîãó-Îòöþ, äàþ÷è çãîäó íà âëàñíó ñìåðòü (äèâ. Ëê. 23:46; ²â. 10:17-18). Íå ñìåðòíà ëþäèíà âèñ³ëà ï³ä äîùå÷êîþ, íàïèñ íà ÿê³é ãëóçóâàâ íàä íåþ (äèâ. Ëê. 23:38). Òàì âèñ³â Ñàì Áîã ó ò³ë³, ßêèé òâîðèâ òå, ùî ì³ã ñòâîðèòè ò³ëüêè Â³í — ñòàâàâ Åììàíó¿ëîì (ùî îçíà÷ຠ«ç íàìè Áîã» (Ìò. 1:23). ²ñóñ áóâ íå ïðîñòî ëþäèíîþ îñîáëèâî¿ ìóäðîñò³. ͳêîëè íå äóìàéòå ïðî Íüîãî ³íàêøå, ÿê ïðî Ñèíà Áîæîãî. Éîãî ñëîâà ³ õðåñíèé ïîäâèã äîâîäÿòü íàì, ùî ³í áóâ ñàìå Áîãîì. Äàâèä Áðåíîí

37


Â

åñíÿíå ñîíöå ³ ñâ³æå ïîâ³òðÿ íàòîìèëè ìî¿ íîãè, ³ ÿ ñ³â íà ëàâêó. Ç ñîëîäêî¿ âåñíÿíî¿ çíåìîãè ìåíå âèâ³â øåðåõ çà ëàâêîþ. ß îáåðíóâñÿ, ³ ïîáà÷èâ õëîï÷àêà ðîê³â øåñòè, ÿêèé ïèëüíî âäèâëÿâñÿ ï³ä ëàâêó. Õëîï÷èê íåêâàïîì îá³éøîâ ëàâêó, âñå òàê ñàìî ïðîäîâæóþ÷è ùîñü ï³ä íåþ øóêàòè. Ðîçãëÿäàþ éîãî. Îäÿã æàõëèâî á³äíèé, àëå í³áè ÷èñòèé. Íà íîñ³ áðóäíà ïëÿìà. Ïîãëÿä õëîï’ÿòè ìåíå âðàçèâ. Áóëî â íüîìó ùîñü äóæå äîðîñëå, ñàìîñò³éíå. Äóìàâ, ùî âèäàëîñÿ, íå ìîæå â øåñòèð³÷íîãî áóòè òàêîãî ïîãëÿäó. Àëå ìàëþê äèâèâñÿ ï³ä ëàâêó ñàìå òàê. ß ä³ñòàâ æóéêó ³ ïîêëàâ ïîäóøå÷êó â ðîò. Ìàëþê íà ìèòü ïåðåâ³â ïîãëÿä íà ìî¿ ðóêè, ³ òóò æå îïóñòèâ î÷³ íà çåìëþ. ß á³ëüøå â³ä çäèâóâàííÿ, í³æ óñâ³äîìëåíî, ï³äíÿâ íîãè. Ìàëþê ñ³â ³ óâàæíî ïîäèâèâñÿ íà çåìëþ ï³ä ìî¿ìè íîãàìè. — ² òóò íåìàº, — ç³òõíóâ. — Æóéêó áóäåø? — çàïèòàâ ÿ, äèâëÿ÷èñü íà öüîãî ìàëåíüêîãî ìóæèêà. — À ó òåáå ÿêà, ÿ ëþáëþ ôðóêòîâ³, — â³äïîâ³â â³í. — Ó ìåíå ì’ÿòíà, — ÿ ä³ñòàâ æóéêó ³ íà äîëîí³ ïðîòÿãíóâ éîìó. ³í, íà ìèòü çàâàãàâøèñü, óçÿâ ïîäóøå÷êó ³ êèíóâ â ðîò. ß ïîñì³õíóâñÿ, ïîáà÷èâøè éîãî ðóêè, çâè÷í³ ðóêè ìàëåíüêîãî õëîï÷àêà, æàõëèâî áðóäí³. Ìè äèâèëèñÿ îäèí íà îäíîãî ³ æóâàëè æóéêó.

38

— Äîáðå ñüîãîäí³, òåïëî, — ñêàçàâ ÿ. — Ñí³ãó íåìàº, öå äóæå äîáðå, — çàäóìëèâî ñêàçàâ â³í. — À ÷èì æå òîá³ ñí³ã çàâàæàâ? — Íó òè äàºø, ï³ä ñí³ãîì æå í³÷îãî íå âèäíî, — çàóâàæèâ õëîïåöü. Ìàëþê çàñóíóâ ðóêè â êèøåí³, ïîäèâèâñÿ íà ìåíå ³ ñêàçàâ: — ϳäó ÿ, ñêîðî òåìí³òè âæå ïî÷íå, à ÿ ìàéæå í³÷îãî íå çíàéøîâ, ñïàñèá³ çà æóéêó, — â³í ðîçâåðíóâñÿ ³, äèâëÿ÷èñü â çåìëþ, ï³øîâ ïî àëå¿. ß íå ìîæó ñêàçàòè òî÷íî, ùî æ ñàìå çìóñèëî ìåíå îêëèêíóòè éîãî, íàïåâíî ÿêàñü äîðîñëà ïîøàíà äî ðîçñóäëèâîãî õëîï÷èêà. — À ùî æ òè øóêàºø? ³í çóïèíèâñÿ ³, òðîõè ïîäóìàâøè, çàïèòàâ: — ͳêîìó íå ñêàæåø? — Ãì, í³, í³êîìó. À ùî, öå òàºìíèöÿ? — ÿ çäèâîâàíî ï³äíÿâ áðîâè. — Öå ì³é ñåêðåò. — Ãàðàçä, óìîâèâ, ÷åñíå ñëîâî, íå ñêàæó, — ïîñì³õíóâøèñü, âèìîâèâ ÿ. — ß øóêàþ ìîíåòêè, òóò íà àëå¿ ¿õ ³íîä³ ìîæíà áàãàòî çíàéòè, ÿêùî çíàºø, äå øóêàòè. ¯õ áàãàòî ï³ä ëàâàìè, ÿ ìèíóëîãî ðîêó äóæå áàãàòî òóò çíàéøîâ. — Ìîíåòè? — ïåðåïèòàâ ÿ. — Òàê, ìîíåòè. — ² ùî, ìèíóëîãî ë³òà òè ¿õ òåæ òóò øóêàâ? — Òàê, øóêàâ, — îáëè÷÷ÿ õëîï÷èêà ñòàëî äóæå ñåðéîçíèì. — À ñüîãîäí³ áàãàòî çíàéøîâ? — ðàäè ö³êà-


âîñò³ çàïèòàâ ÿ. — Çàðàç, — ñêàçàâ â³í ³ ïîë³ç â êèøåíþ øòàí³â. Ìàëåíüêà ðóêà ä³ñòàëà ç êèøåí³ êëàïòèê ïàïåðó. Õëîïåöü ñ³â íàâïî÷³ïêè, ðîçãîðíóâ ãàçåòó ³ ïîêëàâ íà àñôàëüò. Ó ãàçåò³ áëèùàëî äåê³ëüêà ìîíåò. Íàñóïèâøèñü, áðàâ ìîíåòè ç ãàçåòè ³ ñêëàäàâ â ñâîþ ìàëåíüêó áðóäíó äîëîíþ. Ïðè öüîìó éîãî ãóáè âîðóøèëèñÿ, íàïåâíî â³í äóæå ñòàðàííî ï³äðàõîâóâàâ ñâî¿ çíàõ³äêè. Ìèíóëî äåê³ëüêà õâèëèí, ÿ óñì³õàþ÷èñü äèâèâñÿ íà íüîãî. — Ñîðîê â³ñ³ì êîï³éîê, — ñêàçàâ â³í, âèñèïàþ÷è ìîíåòè â ãàçåòó, ³ ñõîâàâ ó êèøåíþ. — Îãî, òàê òè áàãà÷, — ùå á³ëüøå óñì³õàþ÷èñü, ñêàçàâ ÿ. — ͳ-³-³, ìàëî, ïîêè ìàëî, àëå çà ë³òî ÿ òóò áàãàòî çíàéäó. ß çãàäàâ ñâîãî ñèíà, ³ ñåáå: à õòî íå çáèðຠíà öóêåðêè àáî ³ãðàøêè ãðîø³ â äèòèíñòâ³? — Íà öóêåðêè çáèðàºø? Õëîï÷àê, íàñóïèâøèñü, ìîâ÷àâ. — À, íàïåâíî, íà ï³ñòîëåò? — ïåðåïèòàâ ÿ. Õëîïåöü ùå á³ëüøå íàñóïèâñÿ ³ äàë³ ìîâ÷àâ. ß çðîçóì³â, ùî ñâî¿ì çàïèòàííÿì ÿ ïåðåéøîâ ÿêóñü äîçâîëåíó ìåæó, ÿ çðîçóì³â, ùî òîðêíóâñÿ ÷îãîñü äóæå âàæëèâîãî, à ìîæå, ³ ãëèáîêî îñîáèñòîãî â äóø³ öüîãî ìàëåíüêîãî ÷îëîâ³êà. — Íó, äîáðå, íå îáðàæàéñÿ, óäà÷³ òîá³ ³ ïîá³ëüøå ìîíåò. Çàâòðà òè áóäåø òóò? Õëîïåöü, ÿêîñü äóæå ñóìíî ïîäèâèâñÿ íà ìåíå ³ òèõî ñêàçàâ: — Áóäó, ÿ òóò êîæåí äåíü, ÿêùî, çâè÷àéíî, äîù íå ï³äå. Îò òàê ³ ïî÷àëîñÿ ìîº çíàéîìñòâî, à íàäàë³ ³ äðóæáà ç ²ëëþøåþ (â³í ñàì ñåáå òàê íàçèâàâ). Ùîäíÿ ÿ ïðèõîäèâ íà àëåþ ³ ñ³äàâ íà ëàâêó. ²ëëÿ ïðèõîäèâ ìàéæå çàâæäè â îäèí ³ òîé æå ÷àñ, ÿ ïèòàâ éîãî, ÿê óëîâ? ³í ñ³äàâ íàâïî÷³ïêè, ðîçãîðòàâ ãàçåòó ³ ç âåëèêîþ ñòàðàíí³ñòþ ïåðåðàõîâóâàâ ñâî¿ ìîíåòè. Æîäíîãî ðàçó òàì íå áóëî á³ëüøå ðóáëÿ. ×åðåç äåê³ëüêà äí³â ï³ñëÿ ïåðøî¿ çóñòð³÷³ ÿ çàïðîïîíóâàâ éîìó: — ²ëëþøà, ó ìåíå òóò çàâàëÿëîñÿ ê³ëüêà ìîíåò, ìîæå, â³çüìåø ¿õ â ñâîþ êîëåêö³þ? Ìàëþê íàäîâãî çàäóìàâñÿ ³ ñêàçàâ: — ͳ, òàê ïðîñòî íå ìîæíà, ìåí³ ìàìà êàçàëà, ùî çà ãðîø³ çàâæäè òðåáà ùîñü äàâàòè. Ñê³ëüêè ó òåáå êîï³éîê?

ß ïåðåðàõóâàâ íà äîëîí³ ì³äÿêè. — гâíî 45 êîï³éîê, — ç óäàâàíîþ ïîñì³øêîþ ñêàçàâ ÿ. — ß çàðàç, — ³ ìàëèé ñõîâàâñÿ â íàéáëèæ÷èõ êóùàõ. ×åðåç ê³ëüêà õâèëèí â³í ïîâåðíóâñÿ. — Íà, öå ÿ òîá³ çà ìîíåòè äàþ, — ñêàçàâ õëîï÷àê ³ ïðîñòÿãíóâ äî ìåíå äîëîíüêó. Íà äèòÿ÷³é äîëîíüö³ ëåæàâ îãðèçîê ÷åðâîíîãî îë³âöÿ, îáãîðòêà â³ä öóêåðêè ³ øìàòîê çåëåíîãî ñêëà â³ä ïëÿøêè. Òàê ìè óêëàëè íàøó ïåðøó óãîäó. Ùîäíÿ ÿ ïðèíîñèâ éîìó äð³áíÿêè, à éøîâ ç ïîâíèìè êèøåíÿìè éîãî ñêàðá³â: êðèøîê â³ä ïèâà, ñêð³ïîê, ïîëàìàíèõ çàïàëüíè÷îê, îë³âö³â, ìàëåíüêèõ ìàøèíîê ³ ñîëäàòèê³â. Â÷îðà ÿ âçàãàë³ ï³øîâ êàçêîâî «áàãàòèé»: çà 50 êîï³éîê ÿ îòðèìàâ ïëàñòìàñîâîãî ñîëäàòèêà áåç ðóêè. ß íàìàãàâñÿ â³äìîâèòèñÿ â³ä òàêîãî íåñïðàâåäëèâîãî îáì³íó, àëå ìàëþê áóâ ì³öíèé â ñâîºìó ð³øåíí³ ÿê çàë³çîáåòîí. Àëå îäíîãî äíÿ ìàëþê â³äìîâèâñÿ â³ä îáì³íó, ³ ÿê ÿ éîãî íå óìîâëÿâ, â³í áóâ íåïîõèòíèé. ² íàñòóïíîãî äíÿ â³äìîâèâñÿ. Äåê³ëüêà äí³â ÿ íàìàãàâñÿ çðîçóì³òè ÷îìó â³í á³ëüøå íå õî÷å áðàòè ó ìåíå ìîíåò? Íåçàáàðîì ÿ çðîçóì³â: â³í ïðîäàâ ìåí³ âñå ñâîº íåõèòðå áàãàòñòâî ³ éîìó í³÷îãî áóëî äàòè ìåí³ íàòîì³ñòü çà ìî¿ ìîíåòè.

39


ß ï³øîâ íà õèòð³ñòü. ß ïðèõîäèâ òðîõè ðàí³øå ³ òèõåíüêî êèäàâ ï³ä ëàâêè ïî äåê³ëüêà ìîíåò. Õëîï÷èê ïðèõîäèâ íà àëåþ ³ çíàõîäèâ ìî¿ ìîíåòè. Çáèðàâ ¿õ, ñ³äàâ á³ëÿ ìî¿õ í³ã íàâïî÷³ïêè ³ ç ñåðéîçíèì âèãëÿäîì ïåðåðàõîâóâàâ. ß äî íüîãî çâèê, ÿ ïîëþáèâ öüîãî ìóæèêà. ß çàêîõàâñÿ â éîãî ðîçñóäëèâ³ñòü, ñàìîñò³éí³ñòü ³ íàïîëåãëèâ³ñòü ó ïîøóêàõ ìîíåò. Àëå ç êîæíèì äíåì, ìåíå âñå á³ëüøå ³ á³ëüøå ìó÷èëî ïèòàííÿ: äëÿ ÷îãî â³í äðóãèé ð³ê çáèðຠìîíåòè? ³äïîâ³ä³ íà íüîãî ó ìåíå íå áóëî. Ìàéæå ùîäíÿ ÿ ïðèíîñèâ éîìó öóêåðêè ³ æóéêè. ²ëëþøà ç ðàä³ñòþ ¿õ ëîïàâ. ² ùå, ÿ ïîì³òèâ, ùî â³í äóæå ð³äêî óñì³õàºòüñÿ. ×åðåç òèæäåíü õëîïåöü íå ïðèéøîâ íà àëåþ. Íå ïðèéøîâ ³ íàñòóïíîãî äíÿ, ³ âåñü íàñòóïíèé òèæäåíü íå ïðèõîäèâ. ͳêîëè íå äóìàâ, ùî òàê ïåðåæèâàòèìó ³ ÷åêàòèìó éîãî. Â÷îðà ÿ ïðèéøîâ íà òó ñàìó àëåþ â íà䳿 ïîáà÷èòè ²ëëþøó. Êîëè æ ïîáà÷èâ éîãî, ñåðöå ìàëî íå âèëåò³ëî ç ãðóäåé. ³í ñèä³â íà ëàâö³ ³ äèâèâñÿ íà àñôàëüò. — Çäîðîâ, ²ëþøî, — ñêàçàâ ÿ, óñì³õàþ÷èñü íà âñ³ çóáè. — Òè ÷îãî öå íå ïðèõîäèâ? Äîùó íå áóëî, ìîíåò ï³ä ëàâêàìè ëåæèòü, ìàáóòü, áàãàòåçíî, à òè áàéäèêóºø. — ß íå âñòèã, ìîíåòè ìåí³ á³ëüøå íå ïîòð³áí³, — â³äêàçàâ â³í äóæå òèõî. ß ñ³â íà ëàâêó á³ëÿ íüîãî. — Òè ÷îãî öå, áðàòå, ñóìóºø, ùî çíà÷èòü «íå âñòèã», ùî çíà÷èòü «íå ïîòð³áí³», òè öå êèíü. Âèêëàäàé-íî, ùî òàì ó òåáå, à ÿ îñü òîá³ ïðèí³ñ, — ³ ïðîòÿãíóâ éîìó äîëîíþ ç ìîíåòàìè. Õëîïåöü ïîäèâèâñÿ íà ðóêó ³ òèõî ñêàçàâ: — Ìåí³ íå ïîòð³áí³ á³ëüøå ìîíåòè. ß í³êîëè íå ì³ã ïîäóìàòè, ùî øåñòèð³÷íà äèòèíà ìîæå ãîâîðèòè ç òàêîþ ã³ðêîòîþ ³ ç òàêîþ áåçíà䳺þ â ãîëîñ³. —²ëëþøî, òàê ùî òðàïèëîñÿ? — çàïèòàâ ÿ ³ îá³éíÿâ éîãî çà ïëå÷³. — Íàâ³ùî òîá³, âçàãàë³, ïîòð³áí³ áóëè ö³ ìîíåòè? — Äëÿ òàòêà ÿ çáèðàâ ìîíåòè, äëÿ òàòêà, — ³ ç î÷åé ìàëþêà ïîòåêëè ñëüîçè, äèòÿ÷³ ñëüîçè. Ó ðîò³ â ìåíå âñå ïåðåñîõëî, ÿ ñèä³â ³ íå ì³ã âèìîâèòè í³ ñëîâà. — À íàâ³ùî âîíè òàòêîâ³? — ì³é ãîëîñ çðàäíèöüêè ç³ðâàâñÿ. Õëîïåöü ñèä³â ç îïóùåíîþ ãîëîâîþ, ³ ÿ áà÷èâ, ÿê íà êîë³íà ïàäàëè ñëüîçè. — Ò³òêà ³ðà êàçàëà, ùî íàø òàòêî áàãàòî ï’º ãîð³ëêè, à ìàìà ñêàçàëà, ùî òàòêà ìîæíà âèë³êóâàòè, â³í õâîðèé, àëå öå êîøòóº äóæå äîðîãî, òðåáà äóæå áàãàòî ãðîøåé, îñü ÿ ³ çáèðàâ äëÿ íüîãî. Ó ìåíå âæå áóëî äóæå áàãàòî ìîíåò, àëå ÿ íå âñòèã, — ñëüîçè ïîòåêëè ïî éîãî ùîêàõ ñòðóìêîì.

40

ß îá³éíÿâ éîãî ³ ïðèòèñíóâ äî ñåáå. ²ëëÿ çàïëàêàâ íà âåñü ãîëîñ. ß ïðèòèñêóâàâ éîãî äî ñåáå, ãëàäèâ ïî ãîëîâ³ ³ íàâ³òü íå çíàâ, ùî ñêàçàòè. — Òàòêà á³ëüøå íåìàº, â³í ïîìåð, â³í äóæå õîðîøèé, â³í íàéêðàùèé òàòêî â ñâ³ò³, à ÿ íå âñòèã, — ìàëþê ðèäàâ. Òàêîãî øîêó ÿ íå ïåðåæèâàâ í³êîëè â æèòò³. Ó ìåíå òàêîæ ñòðóìêàìè òåêëè ñëüîçè. Õëîïåöü ð³çêî âèðâàâñÿ, ïîäèâèâñÿ íà ìåíå çàïëàêàíèìè î÷èìà ³ ñêàçàâ: — Ñïàñèá³ òîá³ çà ìîíåòè, òè ì³é äðóã, — ðîçâåðíóâñÿ ³, âèòèðàþ÷è ñëüîçè, ïîá³ã ïî àëå¿. ß ìîâ÷êè ñïîñòåð³ãàâ, ÿê â³í á³æèòü, ïëàêàâ ³ äèâèâñÿ óñë³ä öüîìó ìàëåíüêîìó ÷îëîâ³êó, ÿêîìó æèòòÿ ï³äñóíóëî òàêå âèïðîáóâàííÿ íà ñàìîìó ïî÷àòêó éîãî øëÿõó ³ ðîçóì³â, ùî íå çìîæó éîìó äîïîìîãòè í³êîëè. Á³ëüøå ÿ íà àëå¿ éîãî íå áà÷èâ. Êîæíîãî äíÿ ïðîòÿãîì ì³ñÿöÿ ÿ ïðèõîäèâ íà íàøå ì³ñöå, àëå éîãî íå áóëî. Òåïåð ïðèõîäæó íàáàãàòî ð³äøå, àëå ùå æîäíîãî ðàçó éîãî íå áà÷èâ, ñïðàâæíüîãî ÷îëîâ³êà ²ëëþøó, øåñòè ðîê³â â³ä íàðîäæåííÿ. Äîòåïåð ÿ êèäàþ ìîíåòè ï³ä ëàâêó, àäæå ÿ éîãî äðóã, íåõàé çíàº, ùî ÿ ïîðÿä. Îëåêñàíäð Àíäðþùåíêî, ì. Êè¿â Åëåêòðîííà ãàçåòà «Çàõ³ä-Ñõ³ä»


«ß éøîâ ãðàáóâàòè — à çíàéøîâ æèòòÿ» ß íàðîäèâñÿ â 1962 ðîö³ ó Äí³ïðîïåòðîâñüêó. Òàì ³ æèâ. Óâ³ðóâàâ ó 32-ð³÷íîìó â³ö³. Äî öüîãî á³ëüøå 10 ðîê³â óæèâàâ íàðêîòèêè. Íåîäíîðàçîâî ñèä³â ó â’ÿçíèö³. Ò³ëüêè ïîïàäàâ â òþðìó, â³äðàçó äóìàâ, ùî îò âèéäó ³ ðîçïî÷íó íîâå æèòòÿ. Àëå ÿ ïîâåðòàâñÿ — ³ âñå ïî÷èíàëîñÿ ïî-ñòàðîìó. ß îäðóæèâñÿ, àëå öå íå ñïðèÿëî ìîºìó íîâîìó æèòòþ. Äðóæèíà çíàëà, ùî ÿ íàðêîìàí, àëå ñïîä³âàëàñÿ, ùî ïîêèíó íàðêîòèêè. Âîíà íå ðîçóì³ëà, ùî öå çðîáèòè íåìîæëèâî, çâ³ëüíèòè â³ä íàðêîòèêó ìîæå ëèøå Áîã. ß òîä³ Áîãà íå çíàâ ³ ïðîäîâæóâàâ äåãðàäóâàòè, óæå íå çóïèíÿþ÷èñü í³ ïåðåä ÿêèìè íîðìàìè ìîðàë³. Íàðîäèëàñÿ äî÷êà, àëå é öå íå ñïðèÿëî ìî¿é çì³í³ äî êðàùîãî. ß íå áóâ í³ áàòüêîì, í³ ÷îëîâ³êîì, ÿ íå ì³ã í³÷îãî äàòè äîáðîãî äðóæèí³ é äèòèí³. Ìè çìóøåí³ áóëè ðîçëó÷èòèñÿ. Îäíîãî ðàçó ÿ ï³øîâ íà ñïðàâó: ïîãðàáóâàòè êâàðòèðó îäíîãî êîìåðñàíòà, àëå íå çì³ã â³äêðèòè äðóãèé çàìîê â ò³é êâàðòèð³, òîìó âèð³øèâ ïðèéòè íàñòóïíî¿ íî÷³. Ïîâåðòàþ÷èñü äîäîìó, ÿ ïîáà÷èâ íàìåò ì³ñ³¿ «Õðèñòîñ º â³äïîâ³äü». Ìåí³ ðîáèòè áóëî í³÷îãî, ÿ ïðè÷åïèâñÿ äî ÷åðãîâîãî ³ ñòàâ ç íèì ðîçìîâëÿòè. Ìåíå íå ïðîãíàëè ñåðåä íî÷³, à çàïðîñèëè â íàìåò, ñìà÷íî íàãîäóâàëè, çàïðîñèëè íàñòóïíîãî âå÷îðà â³äâ³äàòè ñëóæ³ííÿ. ß ñïëàíóâàâ íà íàñòóïíèé âå÷³ð

çðîáèòè òàê: çàéäó â òîé íàìåò, ïîñèäæó ê³ëüêà ãîäèí, äîêè íå íàñòàíå í³÷, ³ ï³äó â³äêðèâàòè äðóãèé çàìîê. Àëå ÿ òàê ³ íå ä³éøîâ äî ö³º¿ êâàðòèðè, òîìó ùî â òîé âå÷³ð Áîã çì³íèâ ìîº æèòòÿ! ß ñëóõàâ ïðîïîâ³äü — ³ Ñëîâî Áîæå òîðêíóëîñÿ ìîãî ñåðöÿ, ÿ ùèðî ïîêàÿâñÿ. ß íå õîò³â í³êóäè éòè ç òîãî íàìåòó, áî ìåí³ í³êóäè áóëî éòè, ³ ÿ áîÿâñÿ, ùî âèéøîâøè â³äò³ëÿ, íà ìåíå çíîâó íàâàëèòüñÿ âñå ñòàðå. ̳é äîñâ³ä íàðêîìàíà ãîâîðèâ, ùî ðàíêîì ìåíå áóäå «êóìàðèòè». Àëå í³÷îãî òàêîãî íå ñòàëîñÿ, ÿ äóìàâ, ùî äî âå÷îðà â ìåíå òî÷íî áóäå ëîìêà. Àëå ³ ââå÷åð³ í³÷îãî íå òðàïèëîñÿ. Ñâ³ä÷ó ïåðåä Áîãîì ³ ëþäüìè, ùî ç ìîìåíòó ïîêàÿííÿ ÿ ñïëþ íîðìàëüíî, ÿê äèòèíà. Ìåí³ êîëèøí³ äðóæêè ãîâîðèëè, ùî äèÿâîë ó쳺 ÷åêàòè, ³ ÿ âñå îäíî çíîâó ïîâåðíóñÿ äî ñòàðîãî. Àëå ÿ ãîâîðèâ, ùî ÿ õî÷ ³ ñëàáèé, àëå ç³ ìíîþ ²ñóñ Õðèñ-

òîñ, à ³í ñèëüíèé ìåí³ äîïîìîãòè. Íà òîé ìîìåíò ÿ íåíàâèä³â ãð³õ, öå äîïîìîãëî ìåí³ îäåðæàòè ïîâíå çâ³ëüíåííÿ â³ä ãð³õà, â³ä íàðêîòèêó. Íå îòðèìóþòü ñïàñ³ííÿ (çö³ëåííÿ ñâ äóø³) ò³, õòî íåíàâèäÿòü ïðîáëåìè, àëå ëþáëÿòü ãð³õ. ß òàê ³ çàëèøèâñÿ â ì³ñ³¿ «Õðèñòîñ º â³äïîâ³äü» ³ ñòàâ ó í³é òðóäèòèñÿ ºâàíãåë³ñòîì. Òðèâàëèé ÷àñ ÿ áóâ îäèí, õî÷ ñâ³ä÷èâ äðóæèí³ ïðî Õðèñòà. Âîíà äîâãî íå ïðèéìàëà ìîãî ñâ³ä÷åííÿ, ÿ ïðîäîâæóâàâ çà íå¿ ìîëèòèñÿ, íå êâàïèâ ¿¿ â ïðèéíÿòò³ ð³øåííÿ. ² îò, íàðåøò³, ìîÿ ñ³ì’ÿ â³äíîâèëàñÿ, äðóæèíà ³ äî÷êà òåïåð æèâóòü ç³ ìíîþ. Öå òåæ ñâ³ä÷åííÿ Áîæî¿ ñëàâè! Ïîêè ùî ìè æèâåìî ³ òðóäèìîñÿ â Ëóáíàõ, äå ÿ áóâ ç ì³ñ³ºþ «Õðèñòîñ º â³äïîâ³äü». ß â óñüîìó ïîêëàäàþñÿ ëèøå íà Áîãà, â³ðþ, ùî ³í äàë³ âëàøòóº ³ íàïðàâèòü íàøå ñ³ìåéíå æèòòÿ. Îëåêñ³é ˲ÒÎÂ×ÅÍÊÎ, Ïîëòàâùèíà

41


Åéäåí ÒÎÇÅÐ

Áåç áóäü-ÿêîãî ïîïåðåäæåííÿ ³ íàé÷àñò³øå íåïîì³òíî ïðèéøîâ ó øèðîê³ ºâàíãåëüñüê³ êîëà ñó÷àñíîñò³ íîâèé õðåñò. ³í äóæå ñõîæèé íà ñòàðèé õðåñò, àëå â³äð³çíÿºòüñÿ â³ä íüîãî. Öÿ ïîäîáà ïîâåðõíåâà, à â³äì³ííîñò³ — ôóíäàìåíòàëüí³. Ç öüîãî íîâîãî õðåñòà ïî÷èíàºòüñÿ ô³ëîñîô³ÿ õðèñòèÿíñüêîãî æèòòÿ, à ç íå¿ âèò³êàþòü íîâ³ ìåòîäè áëàãîâ³ñòÿ — íîâèé âèãëÿä ç³áðàíü ³ íîâèé òèï ïðîïîâ³ä³. Öÿ íîâà ïðîïîâ³äü ªâàíãå볿 êîðèñòóºòüñÿ ò³ºþ æ ìîâîþ, ùî é ñòàðà, àëå çì³ñò ¿¿ â³äð³çíÿºòüñÿ, òà é àêöåíò ñòàâèòüñÿ íå íà òîìó, ùî ðàí³øå. Ñòàðèé õðåñò íå óêëàäàâ óãîä ç³ ñâ³òîì. Äëÿ ãîðäîâèòî¿ Àäàìîâî¿ ïëîò³ â³í îçíà÷àâ ê³íåöü øëÿõó. ³í âò³ëþâàâ ó æèòòÿ âèðîê, âèíåñåíèé Ñèíàéñüêèì çàêîíîì. Íîâèé õðåñò íå ïðîòèñòî¿òü ðîäó ëþäñüêîìó; â³í çàçâè÷àé — äîáðèé ïðèÿòåëü éîìó ³, áóäó÷è ïðàâèëüíî ñïðèéíÿòèì, ñëóæèòü äæåðåëîì îêåàíó ÷èñòèõ òà äîáðèõ âåñåëîù³â ³ íåâèííèõ íàñîëîä. ³í çàëèøຠÀäàìó ïðàâî áåçïåðåøêîäíî ³ñíóâàòè; â³í ïðîäîâæóº æèòè ðàäè âëàñíî¿ âò³õè, ò³ëüêè òå-

42

ïåð â³í îòðèìóº çàäîâîëåííÿ â³ä ñï³âó õîðîì ³ ïåðåãëÿäó ðåë³ã³éíèõ ô³ëüì³â, à íå â³ä íåïðèñòîéíèõ ï³ñåíü ³ âèïèâêè. Íàãîëîñ, ÿê ³ ðàí³øå, ðîáèòüñÿ íà îòðèìàíí³ çàäîâîëåííÿ, õî÷à ðîçâàãè òåïåð á³ëüø âèñîêîìîðàëüíîãî, ÿêùî íå ³íòåëåêòóàëüíîãî ð³âíÿ. Íîâèé õðåñò çàïðîâàäæóº íîâèé, çîâñ³ì ³íøèé ï³äõ³ä äî áëàãîâ³ñòÿ. Ïðîïîâ³äíèê ªâàíãå볿 íå âèìàãຠòåïåð â³äðå÷åííÿ â³ä ñòàðîãî æèòòÿ, ùîá ìàòè ìîæëèâ³ñòü îòðèìàòè íîâå. ³í ïðîïîâ³äóº íå â³äì³ííîñò³, à ñõîæ³ñòü. ³í ïðàãíå âêëèíèòèñÿ â ³íòåðåñè ïóáë³êè, ïîêàçóþ÷è, ùî õðèñòèÿíñòâî íå âèñóâຠíåïðèºìíèõ âèìîã; âîíî øâèäøå ïðîïîíóº òå æ, ùî é ñâ³ò, ò³ëüêè íà á³ëüø âèñîêîìó ð³âí³. ×îãî á íå çàáàæàâ ñâ³ò, ÿêèé âòðàòèâ ðîçóì â³ä ãð³õà, éîìó îäðàçó æ äîñèòü âì³ëî ïîêàçóþòü, ùî öå ñàìå òå, ùî ïðîïîíóº ªâàíãåë³ÿ, ò³ëüêè ðåë³ã³éíèé ïðîäóêò êðàùèé. Íîâèé õðåñò íå çíèùóº ãð³øíèêà, â³í éîãî ïåðåîð³ºíòîâóº. ³í ïðèñòîñîâóº éîãî äî á³ëüø ÷èñòîãî ³ ïðèºìíîãî ñïîñîáó æèòòÿ ³ îáåð³ãຠéîãî ñàìîïîâàãó. Ñàìîâïåâíåíîìó â³í êàæå: «Ïðèéäè ³ çàÿâè ïðî

ñåáå ðàäè Õðèñòà». Åãîöåíòðèñòó: «Ïðèéäè ³ õâàëèñü ó Ãîñïîä³!» Òîìó, õòî øóêຠãîñòðèõ â³ä÷óòò³â: «Ïðèéäè ³ íàñîëîäèñü çàõîïëþþ÷èì õðèñòèÿíñüêèì ñï³ëêóâàííÿì!» Áëàãîâ³ñòÿ â³äõèëÿºòüñÿ ó íàïðÿìêó ñó÷àñíî¿ ìîäè, ùîá ñòàòè ïðèéíÿòíèì äëÿ ãðîìàäñüêîñò³. Ñòàðèé õðåñò — ñèìâîë ñìåðò³. ³í îçíà÷ຠð³çêèé íàñèëüíèöüêèé ê³íåöü ëþäñüêîãî ³ñíóâàííÿ. Ó ÷àñè Ðèìà ëþäèíà, ÿêà áðàëà ñâ³é õðåñò ³ âèðóøàëà â äîðîãó, çàðàííÿ ïðîùàëàñÿ ç³ ñâî¿ìè äðóçÿìè. Âîíà í³êîëè íå ïîâåðòàëàñÿ íàçàä. Âîíà éøëà äî ñâîãî ê³íöÿ. Õðåñò íå äîïóñêàâ êîìïðîì³ñ³â, â³í í³÷îãî íå ïîì’ÿêøóâàâ ³ í³ â³ä ÷îãî íå óòðèìóâàâñÿ; â³í ïîçáàâëÿâ ëþäèíó æèòòÿ ïîâí³ñòþ… äëÿ ¿¿ æ áëàãà. ³í íå íàìàãàâñÿ áóòè äèïëîìàòè÷íèì ç³ ñâîºþ æåðòâîþ. ³í óðàæàâ æîðñòîêî ³ áåçæàëüíî, ³ êîëè çàê³í÷óâàâ ñâîþ ñïðàâó, ëþäèíè á³ëüøå íå áóëî. Ïëåìåí³ Àäàìà áóëî âèíåñåíî ñìåðòíèé âèðîê. Éîãî í³ ïîì’ÿêøèòè, í³ â³äì³íèòè. Áîã íå ìîæå ñõâàëèòè æîäíîãî ïëîäó ãð³õà, ÿêèì íåâèííèì ³ ïðèâàáëèâèì â³í áè íå çäà-


âàâñÿ äëÿ ëþäñüêèõ î÷åé. Áîã ñïàñຠëþäèíó, çíèùóþ÷è ¿¿, à ïîò³ì âîñêðåøàþ÷è äëÿ íîâîãî æèòòÿ. Ïðîïîâ³äü ªâàíãå볿, ÿêà ïðîâîäèòü ïàðàëåë³ ì³æ Áîæèìè òà ëþäñüêèìè øëÿõàìè, ôàëüøèâà äëÿ Á³á볿 ³ áåçæàëüíà äëÿ äóø ñâî¿õ ñëóõà÷³â. ³ðà Õðèñòîâà íå éäå ïàðàëåëüíî ñâ³òó, à âïîïåðåê éîìó. Ïðèõîäÿ÷è äî Õðèñòà, ìè íå ï³äí³ìàºìî ñâîº ñòàðå æèòòÿ íà á³ëüø âèñîêèé ð³âåíü; ìè çàëèøàºìî éîãî íà õðåñò³. Ïøåíè÷íå çåðíî ìຠâïàñòè â çåìëþ ³ ïîìåðòè. Ìè, ïðîïîâ³äíèêè ªâàíãå볿, íå ïîâèíí³ ðîçãëÿäàòè ñåáå ÿê àãåíò³â ç³ çâ’ÿçê³â ç ãðîìàäñüê³ñòþ, ïîñëàíèõ âñòàíîâèòè äîáðîçè÷ëèâ³ ñòîñóíêè ì³æ Õðèñòîì ³ ñâ³òîì. Ìè íå ïîâèíí³ óÿâëÿòè, ùî ïîñëàí³ ç äîðó÷åííÿì çðîáèòè Õðèñòà ïðèéíÿòíèì äëÿ âåëèêîãî á³çíåñó, ïðåñè, ñâ³òó ñïîðòó ÷è ñó÷àñíî¿ îñâ³òè. Ìè íå äèïëîìàòè, à ïðîðîêè, ³ íàøå ïîñëàííÿ ïðîïîíóº íå êîìïðîì³ñ, à óëüòèìàòóì. Áîã ïðîïîíóº æèòòÿ, àëå íå óäîñêîíàëåíå ñòàðå æèòòÿ. Çàïðîïîíîâàíå Íèì æèòòÿ — öå æèòòÿ, ÿêå âèò³êàº ç³ ñìåðò³. Âîíî çàâæäè ïåðåáóâຠïî òó ñòîðîíó õðåñòà. Êîæåí, õòî õî÷å ìàòè éîãî, ìóñèòü ïðîéòè ï³ä ïåðåêëàäèíîþ. ³í ìຠâ³äðåêòèñÿ â³ä ñåáå ³ ïîãîäèòèñÿ ç³ ñïðàâåäëèâèì Áîæèì âèðîêîì. Ùî öå îçíà÷ຠäëÿ îêðåìî¿ îñîáèñòîñò³, îñóäæåíî¿ ëþäèíè, ÿêà õîò³ëà á îòðèìàòè æèòòÿ â ²ñóñ³ Õðèñò³? ßê ìîæíà ïåðåòâîðèòè öå áîãîñëîâ’ÿ â æèòòÿ? Ïðîñòî ëþäèíà ìóñèòü ïîêàÿòèñÿ ³ â³ðèòè. Âîíà ïîâèííà â³äðåêòèñÿ â³ä ñâî¿õ ãð³õ³â ³ ðóõàòèñÿ äàë³, äî â³äðå÷åííÿ â³ä ñàìîãî ñåáå. Íåõàé âîíà í³÷îãî íå ïîêðèâàº, í³÷îãî íå çàõèùàº, í³÷îãî íå âèïðàâäîâóº. Õàé íå íàìàãàºòüñÿ äîìîâèòèñÿ ç Ãîñïîäîì, àëå

ñõèëèòü ñâîþ ãîëîâó ï³ä óäàð ñóâîðîãî Áîæîãî íåâäîâîëåííÿ ³ âèçíຠñåáå ã³äíîþ ñìåðò³. Íåõàé, çðîáèâøè öå, ëþäèíà ç ïðîñòîäóøíîþ â³ðîþ ïèëüíî âäèâèòüñÿ ó âîñêðåñëîãî Ñïàñèòåëÿ, ³ â³ä Íüîãî ïðèéäå æèòòÿ, â³äðîäæåííÿ, î÷èùåííÿ ³ ñèëà. Õðåñò, ÿêèé ïîêëàâ ê³íåöü çåìíîìó æèòòþ ²ñóñà, òåïåð êëàäå ê³íåöü ãð³øíèêó; ³ ìîãóòí³ñòü, ùî âîñêðåñèëà Õðèñòà ç ìåðòâèõ, òåïåð âîñêðåøຠéîãî äî íîâîãî æèòòÿ ç Õðèñòîì. Äîçâîëüòå ñêàçàòè êîæíîìó, õòî ìîæå çàïåðå÷èòè öå ÷è

ââàæຠöå ëèøå îáìåæåíèì ïîãëÿäîì íà ³ñòèíó, ùî Áîã ñêð³ïëÿº öå ïîñëàííÿ ïå÷àòòþ Ñâîãî ñõâàëåííÿ ç ÷àñ³â Ïàâëà ³ äîíèí³. Âèðàæåíå ñàìå öèìè ÷è ³íøèìè ñëîâàìè, âîíî áóëî ñåíñîì âñ³õ ïðîïîâ³äåé, ÿê³ íåñëè ó ñâ³ò æèòòÿ ïðîòÿãîì ñòîë³òü. ̳ñòèêè, ðåôîðìàòîðè, ä³ÿ÷³ ³äðîäæåííÿ ñòàâèëè íà öüîìó ñâ³é íàãîëîñ, à çíàìåííÿ, ÷óäåñà é ïîòóæíà ä³ÿ Ñâÿòîãî Äóõà ñâ³ä÷èëè ïðî Áîæå ñõâàëåííÿ. Òî ÷è ñ쳺ìî ìè, ñïàäêîºìö³ òàêî¿ ìîãóòíîñò³, ñïîòâîðþâàòè ³ñòèíó? ×è ñ쳺ìî ìè ñâî¿ìè òóïèìè îë³âöÿìè ï³ä÷èùàòè ë³í³¿ íà ïëàí³ ÷è ñïîòâîðþâàòè êàðòèíó, ÿâëåíó íàì íà Ãîð³? Çáåðåæè, Áîæå! Ïðîïîâ³äóéìî æ ñòàðèé õðåñò, ³ ìè â³ä÷óºìî êîëèøíþ ìîãóòí³ñòü.

43


ÞÍIÑÅÔ íàçèâàñ òðèâîæíèì ñòàí ìîëîäi â Óêðà íi

ijòè é ï³äë³òêè â Óêðà¿í³ ùîðàç ðàí³øå äîëó÷àþòüñÿ äî àëêîãîëþ òà íàðêîòèê³â, à òàêîæ ïî÷èíàþòü ñòàòåâå æèòòÿ ó âñå á³ëüø ðàííüîìó â³ö³. Ïðî öå ñâ³ä÷àòü ðåçóëüòàòè îïèòóâàííÿ ñåðåä óêðà¿íñüêèõ øêîëÿð³â òà ñòóäåíò³â ìîëîäøèõ êóðñ³â, îïðèëþäíåí³ Äèòÿ÷èì ôîíäîì ÎÎÍ (ÞͲÑÅÔ). Ñîö³îëîã³÷íå îïèòóâàííÿ ñåðåä 6,5 òèñ ä³òåé òà þíàê³â ó 335 íàâ÷àëüíèõ çàêëàäàõ ïî âñ³é Óêðà¿í³ ïðîâ³â Óêðà¿íñüêèé ³íñòèòóò ñîö³àëüíèõ äîñë³äæåíü ³ì.Îëåêñàíäðà ßðåìåíêà. Ðåçóëüòàòè äîñë³äæåííÿ ñåðéîçíî íàñòîðîæóþòü. Äæåðåì³ Ãàðòë³: «Ðåçóëüòàòè äîñë³äæåííÿ, â³äâåðòî êàæó÷è, äóæå òðèâîæí³. Âîíè ïîêàçóþòü, ùî ä³òè âæèâàþòü àëêîãîëü, íàðêîòèêè òà ïî÷èíàþòü ñòàòåâå æèòòÿ â äóæå þíîìó â³ö³. ³ê, ç ÿêîãî ä³òè ïî÷èíàþòü âæèâàòè àëêîãîëü òà êóðèòè, çíèæóºòüñÿ, âîäíî÷àñ ê³ëüê³ñòü ä³â÷àò, ÿê³ äîëó÷àþòüñÿ äî öüîãî, ïðîäîâæóº çðîñòàòè». ̳öíèé àëêîãîëü ïî÷àëè âæèâàòè 11-ð³÷í³ ä³â÷àòà, ÷îãî ðàí³øå íå áóëî. ×èìàëî ïèâà þí³ óêðà¿íö³ âèïèâàëè é ðàí³øå, ïðîòå çà ìèíóë³ ðîêè, ÿê ïîêàçàëî äîñë³äæåííÿ, âæå ïîëîâèíà óñ³õ 15-ð³÷íèõ õëîïö³â òà 30% ä³â÷àò ùîòèæíåâî âæèâàëè öåé õì³ëüíèé íàï³é. —Äîñèòü ÷àñòî âæèâàííÿ àëêîãîëþ ïðîâîêóº é äî ðàíí³õ ñòàòåâèõ çíîñèí, — ðîçïîâ³äຠãîëîâà ïðàâë³ííÿ Óêðà¿íñüêîãî ³íñòèòóòó ñîö³àëüíèõ

44

äîñë³äæåíü Îëüãà Áàëàê³ðºâà: «Ñåðåä äåñÿòèêëàñíèê³â âæå 20% ó÷í³â ìàþòü äîñâ³ä ñòàòåâîãî æèòòÿ. ³äáóâàºòüñÿ ñóòòºâå çá³ëüøåííÿ öèõ ïîêàçíèê³â ñåðåä ñòóäåíò³â, ó÷í³â ÏÒÓ ³ ÂÍÇ. Òðèâîæíèì º òå, ùî êîæíèé òðåò³é êîíòàêò â³äáóâàºòüñÿ ç âèêîðèñòàííÿì àëêîãîëþ. Ïîä³áí³ íåâò³øí³ ñòàòèñòè÷í³ äàí³ ñòîñóþòüñÿ é êóð³ííÿ òà âæèâàííÿ óêðà¿íñüêîþ ìîëîääþ íàðêîòèê³â. Ó çâ’ÿçêó ç ïîäàëüøèì ïîøèðåííÿì â Óêðà¿í³ åï³äå쳿 ²Ë/ÑͲÄó ñîö³îëîãè ïðîàíàë³çóâàëè çíàííÿ ó÷í³âñüêî¿ ìîëîä³ â ö³é ñôåð³, ³ âèÿâèëîñü, ùî òðåòèíà ï³äë³òê³â íå çíຠøëÿõ³â ïåðåäà÷³ ²Ë-³íôåêö³¿. Ðåçóëüòàòè äîñë³äæåííÿ òàêîæ ïîêàçóþòü, ùî ñåðåä ä³òåé ³ þíàê³â ïî÷àñò³øàëè âèïàäêè îáðàç ³ íàñèëëÿ, âîíè íåíîðìàëüíî õàð÷óþòüñÿ, ìàëî ðóõàþòüñÿ ³ íàòîì³ñòü äóæå áàãàòî ÷àñó ïðîâîäÿòü ïåðåä åêðàíàìè òåëåâ³çîð³â ³ êîìï’þòåð³â. À ðàçîì ç áàòüêàìè þí³ óêðà¿íö³ ïåðåâàæíî õ³áà

ùî ¿äÿòü àáî äèâëÿòüñÿ òåëåáà÷åííÿ. Åôåêòèâíà äåðæàâíà ïîë³òèêà ó ö³é ñôåð³, ñèñòåìí³ñòü ó ¿¿ âèêîíàíí³ òà íàãîëîñ íà ïðîô³ëàêòèö³ ìîãëè á ñóòòºâî ïîêðàùèòè ñèòóàö³þ â êðà¿í³, — ââàæàþòü ôàõ³âö³. Ïðîòå, ÿê êàæå ãîëîâíèé íàðêîëîã ÌÎÇ Óêðà¿íè Àíàòîë³é ³ºâñüêèé, ñàìå öüîãî é áðàêóº: «Ìè íå ìàºìî ïîë³òèêè.  íàñ º îêðåì³ ðîçð³çíåí³ ä³¿. Äóæå ÷àñòî âîíè ñóïåðå÷àòü îäíà îäí³é. Ó ö³é ñèòóàö³¿, áåçóìîâíî, êâ³òíóòü àëêîãîëüí³ ³ íàðêîòè÷í³ ïðîáëåìè, áî âîíè ðîçâèâàþòüñÿ òàê, ÿê ¿ì õî÷åòüñÿ, à íå òàê, ÿê õîò³ëîñÿ á ñóñï³ëüñòâó». Íà äóìêó ñïåö³àë³ñò³â, íåìàëó ðîëü â ïðîïàãàíä³ çäîðîâîãî ñïîñîáó æèòòÿ ñåðåä ìîëîä³ ìîãëè á â³ä³ãðàòè é â³äîì³ îñîáèñòîñò³, ÿêèìè þíàêè çàõîïëþþòüñÿ ³ íà ÿêèõ ð³âíÿþòüñÿ. Ïðîòå êóìèðè óêðà¿íñüêî¿ ìîëîä³, õî÷ ³ ïðîäîâæóþòü çàâîéîâóâàòè ¿¿ ïðèõèëüí³ñòü ñâî¿ìè ïåðåìîãàìè íà áîêñåðñüêèõ ðèíãàõ é ôóòáîëüíèõ ïîëÿõ, àëå âîäíî÷àñ ³ äàë³ ðåêëàìóþòü àëêîãîëü... Ëþáîìèð Êðóïíèöüêèé, Á³-Á³-ѳ, Êè¿â

Öåðêâà íå ìîæå ñòîÿòè îñòîðîíü ïðîáëåì ñóñï³ëüñòâà, ó ÿêîìó âîíà æèâå. Òîìó òàêèé ñòàí ìîëîä³ â Óêðà¿í³ º òðèâîæíèì ñèãíàëîì ³ äëÿ â³ðóþ÷èõ. Ïðî ðîáîòó â öüîìó íàïðÿìêó ðîçïîâ³äຠçàâ³äóâà÷ â³ää³ëó îñâ³òè ì³ñ³¿ «Ãîëîñ íà䳿» ªâãåí Àáðàìîâè÷. — Óñå ïî÷àëîñÿ ç òîãî ÷àñó, êîëè ìè ç íàñòàííÿì ñâîáîäè ïðîïîâ³ä³ ªâàíãå볿 ïî÷àëè â³äâ³äóâàòè êîëîí³þ ñóâîðîãî ðåæèìó ³ ïðîïîâ³äóâàòè çàñóäæåíèì, òî ï³ä ÷àñ îäí³º¿ ç áåñ³ä

óâ’ÿçíåíèé ñêàçàâ: «ßêáè ìåí³ â äèòèíñòâ³ õòîñü ðîçïîâ³â, ùî º Áîã, ÿ á íå îïèíèâñÿ òóò ³ íå çìàðíóâàâ áè ñâîãî æèòòÿ». ² âæå òîä³ ÿ â³ä÷óâ, ùî ìè âèíí³ ïåðåä ä³òüìè, ÿêùî íå ðîçïîâ³-


äàºìî ¿ì, ùî º Áîã, ùî ìîæíà íå çìàðíóâàòè ñîá³ æèòòÿ, à ã³äíî ïðîæèòè éîãî ç Áîãîì. Êîëè ÿ ïî÷àâ ïðàöþâàòè ó øêîëàõ, òî óñâ³äîìèâ, ùî âàðòî ïðàöþâàòè ç ä³òüìè, ùî âîíè ìîæóòü çðîçóì³òè íàâ³òü äîñèòü ñåðéîçí³ òåîëîã³÷í³ òåìè, ùî âîíè äóæå ÷óòëèâ³ äî òîãî, äå ³ñòèíà, à äå íåïðàâäà. Ìè ïî÷èíàëè ç 21-î¿ øêîëè ì³ñòà Ëóöüêà. Çãîäîì, îá’ºäíàâøèñü ç ³íøèìè õðèñòèÿíñüêèìè öåðêâàìè, ïî÷àëè ïðîâîäèòè ñï³ëüíó íåä³ëüíó øêîëó. À ïîò³ì ó 1992 ðîö³ îòðèìàëè çìîãó ëåãàëüíî ïðîâîäèòè óðîêè Á³á볿 ó øêîëàõ, îñê³ëüêè îòðèìàëè äëÿ öüîãî äîçâ³ë â óïðàâë³íí³ îñâ³òè. Ó òîé ÷àñ âèíèêëî áåçë³÷ íîâèõ ðåë³ã³éíèõ îðãàí³çàö³é, çîêðåìà «Á³ëå áðàòñòâî», ³ á³ëüøîñò³ öåðêîâ çàáîðîíèëè ä³ÿëüí³ñòü ó íàâ÷àëüíèõ çàêëàäàõ. Ìè æ, ìàþ÷è öåé äîçâ³ë, ìîãëè äàë³ ïðàöþâàëè. Ñïî÷àòêó ëþäè äóæå õîò³ëè ñëóõàòè Ñëîâî Áîæå, òà çãîäîì, êîëè âàêóóì áåçáîæíîñò³ çàïîâíèâñÿ Ñëîâîì Áîæèì, ïî÷àëè ãîñòðî ïîñòàâàòè ³íø³ ñóñï³ëüí³ ïðîáëåìè, ÿê³ ïîòðåáóâàëè âèð³øåííÿ. ² ìè ïî÷àëè øóêàòè íîâ³ ñïîñîáè, ÿê äîñòóêàòèñÿ äî äèòÿ÷èõ ñåðäåöü. Ãîñòðèìè â íàø³é êðà¿í³ º ïðîáëåìè òþòþíîêóð³ííÿ, ïèÿöòâà, íàðêîìàí³¿ ³ ÑͲÄó, òîìó ìè, çà ï³äòðèìêè áëàãîä³éíîãî ôîíäó «Ïðåîáðàæåííÿ», ñòâîðåíîãî öåðêâîþ ªÕÁ «Ô³ì³àì» ì. Ëóöüêà, ïî÷àëè ïðîâîäèòè â øêîëàõ â³äïîâ³äí³ ïðîãðàìè äëÿ òîãî, ùîá ïðî³íôîðìóâàòè ä³òåé ïðî íåáåçïåêó. Ôîíä «Ïðåîáðàæåííÿ» ñòâîðèâ äîêóìåíòàëüí³ ô³ëüìè, â ÿêèõ ï³äí³ìàþòüñÿ àêòóàëüí³ ïðîáëåìè ñó÷àñíîñò³. Öå ô³ëüìè «Ïðàâäà ïðî ÑͲĻ, «Ïðàâäà ïðî êóð³ííÿ», «Ïðàâäà ïðî àëêîãîëü», «Ïðàâäà ïðî íàðêîòèêè». Îêð³ì òîãî, ó íàñ º ³íø³ ìàòåð³àëè, ÿê³ ìè âèêîðèñòîâóºìî ó ðîáîò³. Öÿ ïðàöÿ ïî÷àëàñÿ òàê: ïðåäñòàâíèêè ôîíäó ñïî÷àòêó ïðåçåíòóâàëè ñâî¿ ìàòåð³àëè â îáëàñí³é äåðæàäì³í³ñòðàö³¿, êóäè çàïðîñèëè äèðåêòîð³â

øê³ë é ³íøèõ çàö³êàâëåíèõ îñ³á. ² àäì³í³ñòðàö³ÿ óïðàâë³ííÿ îñâ³òè çîáîâ’ÿçàëà äèðåêòîð³â øê³ë çàïðîøóâàòè ïðàö³âíèê³â ôîíäó äëÿ ïðîâåäåííÿ â³äïîâ³äíèõ çàõîä³â — âèõîâíèõ ãîäèí, ì³ñÿ÷íèê³â ïðîô³ëàêòèêè ïðàâîïîðóøåíü. Ìè ç³áðàëèñÿ íà íàðàäó, ðîçïîä³ëèëè Ëóöüê íà ðàéîíè çà ì³ñöåì ðîçì³ùåííÿ ðåë³ã³éíèõ îðãàí³çàö³é. Íàì äîðó÷èëè 17,18,22 ³ 23 øêîëó, à òàêîæ ³íòåðíàòè ó Ëóöüêó, Ìàÿêàõ òà ˳ï³íàõ. Öå áóëî äâà ðîêè òîìó. Ç òîãî ÷àñó â êîæí³é ç³ øê³ë ìè ùîòèæíÿ ïðîâîäèìî çàíÿòòÿ ç îäíèì-äâîìà êëàñàìè. Ö³ çàõîäè ïëàíóþòüñÿ çàñòóïíèêàìè äèðåêòîðà ç âèõîâíî¿ ðîáîòè ÷è ïñèõîëîãàìè. Âîíè âåäóòü ¿õ òåìàòè÷íèé îáë³ê, äàþòü â³äãóêè ïðî íàøó ðîáîòó. Òàêèì ÷èíîì 200-300 ä³òåé ùîòèæíÿ ìè îõîïëþºìî òàêîþ ïðàöåþ. Îêð³ì íàâ÷àëüíèõ çàêëàä³â ì³ñòà, ìè ïðàöþºìî â ñ³ëüñüêèõ øêîëàõ. Ìè âæå â³äâ³äàëè 18 øê³ë Ëóöüêîãî ðàéîíó, áóëè òàêîæ â ñóñ³äí³õ ñåëàõ гâíåíñüêî¿ îáëàñò³. Íàìàãàºìîñÿ ïîøèðèòè ñâîþ ä³ÿëüí³ñòü íà âñþ Âîëèíñüêó îáëàñòü, ùîá ó êîæíîìó ðåã³îí³ áóëà ìîá³ëüíà ãðóïà, êîòðà ìîãëà á âè¿æäæàòè â ñóñ³äí³ øêîëè ³ âèêîíóâàòè òàì â³äïîâ³äíó ðîáîòó. Âèùåçãàäàí³ ô³ëüìè ïðàâäèâî ïîêàçóþòü ðåà볿 æèòòÿ ³ òîìó äîñèòü ñòðàøí³. Öå âðàæຠä³òåé ³ çìóøóº ¿õ çàìèñëèòèñÿ. Îäèí ç³ øêîëÿð³â ï³ñëÿ ïåðåãëÿäó ô³ëüìó ñêàçàâ: «Òî ïðàâäà, ùî êðàùå îäèí ðàç ïîáà÷èòè, í³æ ñòî ðàç³â ïî÷óòè». Ó ô³ëüìàõ ïðî ÑÍ²Ä òà íàðêîòèêè º êàäðè, äå ëþäè ïîìèðàþòü áóêâàëüíî ïåðåä êàìåðîþ. Öå ëÿêຠ³ âîäíî÷àñ çìóøóº çàäóìóâàòèñÿ. Ìè æ ó ñâîþ ÷åðãó ãîâîðèìî ïðî òå, ÿê óíèêíóòè öüîãî, ðîçïîâ³äàºìî, ÿê ñòàâèòèñÿ äî ñâîãî æèòòÿ òà çäîðîâ’ÿ ç ïîçèö³¿ çäîðîâîãî ãëóçäó, ç ïîçèö³¿ ìåäèöèíè é ðîçïîâ³äàºìî ïðî òå, ùî íàïèñàíî â Á³á볿 ùîäî òîãî ÷è ³íøîãî ïèòàííÿ. Òåïåð º äóæå áàãàòî ä³òåé, ÿê³ íå áà÷àòü ñåíñó ñâîãî æèò-

òÿ. Îäíà ä³â÷èíêà ñêàçàëà, ùî çàê³í÷èëà á æèòòÿ ñàìîãóáñòâîì, ÿêáè íå áîÿëàñÿ, ùî ï³ñëÿ ñìåðò³ ïîòðàïèòü ó ïåêëî. ͳùî ³íøå, îêð³ì öüîãî ñòðàõó, íå òðèìຠ¿¿ íà çåìë³. Òàêèì ä³òÿì ìè ðîçïîâ³äàºìî, ùî æèòòÿ — öå íå ò³ëüêè òå, ùî ïîêàçóþòü ïî òåëåáà÷åííþ. ª ³íøå æèòòÿ — äóõîâíå. Ìè ðàäèìî ¿ì øóêàòè Áîãà, â³äâ³äóâàòè öåðêâè, ùîá çðåøòîþ âèçíà÷èòèñÿ ç³ ñâî¿ì äóõîâíèì æèòòÿì — ³ öå ïðèíåñå ïîâíîòó â óñå æèòòÿ ³ â³äêðèº éîãî ñåíñ. Íà çàíÿòòÿõ ïðèñóòí³ ïåäàãîãè, àäì³í³ñòðàö³ÿ øêîëè. Íàø³ ìàòåð³àëè ÷àñòî òîðêàþòüñÿ ñàìèõ ïåäàãîã³â, îñîáëèâî ô³ëüì ïðî àáîðòè. Äåÿê³ ç íèõ íàâ³òü êàçàëè: «Íå ìîæó äèâèòèñÿ íà öå, áî öå áóëî â ìîºìó æèòò³». Òà é ó÷í³ äîñèòü ïî-ð³çíîìó ðåàãóþòü íà öåé ô³ëüì. ijâ÷àòêà, ÿê³ âåäóòü ìîðàëüíèé ñïîñ³á æèòòÿ, êàæóòü: «Ïðàâèëüíî, òðåáà òàêå ïîêàçóâàòè», à ò³, ÿê³ á³ëüø ðîçãóëüíî æèâóòü, êàæóòü: «À ÷îãî òàê â³äâåðòî?» Îäíà ç çàñòóïíèê³â äèðåêòîðà ðîçïîâ³ëà íàì, ùî êîëè âîíà ãîâîðèëà íà ïîä³áíó òåìó ç³ øêîëÿðêàìè, îäíà ç íèõ çàïèòàëà: «À ùî ðîáèòè, êîëè õî÷åòüñÿ?» Òà êîëè ïðî öå çàâåëè ìîâó âæå ï³ñëÿ ïåðåãëÿäó ô³ëüìó, öÿ æ ä³â÷èíà â³äïîâ³ëà: «Âæå ìåí³ á³ëüøå íå õî÷åòüñÿ». Íèí³ ó íàñ äóæå áàãàòî ïåðñïåêòèâ ùîäî ö³º¿ ïðàö³. ² ìè áà÷èìî ¿¿ ðåçóëüòàòè. ijòè çàìèñëþþòüñÿ íàä æèòòÿì, äåÿê³ íàâ³òü ïðîñÿòü íàø³ â³äåîìàòåð³àëè, ùîá ïîêàçàòè ¿õ âäîìà, áàòüêàì ÷è ð³äíèì. Îêð³ì òîãî, ìè ïîêàçóºìî öèì ä³òÿì ³ñòèííèé øëÿõ äî ùàñòÿ, ãîâîðÿ÷è ¿ì, ùî ùàñëèâå æèòòÿ ìîëîäî¿ ëþäèíè áóäóºòüñÿ íà òðüîõ îñíîâàõ: çäîðîâ’¿, çíàííÿõ òà â³ð³. Òîáòî âñå æ òàêè ìè ïðèâîäèìî ä³òåé äî ïîçèòèâíîãî âèñíîâêó, ùî ïîâíîö³ííî, ãëèáîêî, çì³ñòîâíî æèòè ìîæíà ëèøå ç Áîãîì. Ðîçìîâëÿëà Îëüãà ̳öåâñüêà

45


«À êîëè òîé íàáëèçèâñü äî Íüîãî, òî ³í çàïèòàâ éîãî: «Ùî òè õî÷åø, ùîá çðîáèâ ß òîá³?» À òîé â³äïîâ³â: «Ãîñïîäè, íåõàé ñòàíó âèäþùèì!» ²ñóñ æå äî íüîãî ñêàçàâ: «Ñòàíü âèäþùèé! Òâîÿ â³ðà ñïàñëà òåáå!» ² çàðàç âèäþùèì òîé ñòàâ, ³ ï³øîâ âñë³ä çà Íèì, ïðîñëàâëÿþ÷è Áîãà» (ªâàíãåë³ÿ â³ä Ëóêè, 18:41-43). ß âèðîñòàâ ó õðèñòèÿíñüê³é ñ³ì’¿, áàòüêè ç äèòèíñòâà ìåí³ ïðèùåïëþâàëè õðèñòèÿíñüê³ ö³ííîñò³, àëå â 16-ë³òíüîìó â³ö³ ÿ çàëèøèâ áàòüê³âñüêó äîì³âêó, ï³øîâ íà ðîáîòó ³ ïîìàëó â³ä³éøîâ â³ä â³ðè â Áîãà. Çàõîïèâñÿ ñïîðòîì, çîêðåìà — ñõ³äíèìè ºäèíîáîðñòâàìè.  àð쳿 îñâî¿â ïðîôåñ³þ â³éñüêîâîãî ìåäèêà. Öå áóâ ÷àñ âîéîâíè÷îãî àòå¿çìó, ³, çâè÷àéíî, ïðî Áîãà í³õòî íå ïðîïîâ³äóâàâ, ³ ÿ óñå ð³äøå çãàäóâàâ ïðî Íüîãî. Êîëè æ â³äâ³äóâàâ áàòüê³â, òî âîíè ìåí³ ãîâîðèëè, ùî ÿ ïîâèíåí çâåðíóòèñÿ äî Áîãà. ß ñëóõàâ ¿õ ò³ëüêè ç ïîâàãè. Áàòüêî çàíåäóæàâ ðàêîì øëóíêà. ³í çãàñàâ íà î÷àõ. ß, ìàþ÷è ï³çíàííÿ â ìåäèöèí³, í³÷èì éîìó äîïîìîãòè íå ì³ã. Íå ÿ, à â³í óò³øàâ ìåíå ³ ãîâîðèâ, ùî ìຠíàä³þ íà æèòòÿ â³÷íå. ß æ òîä³ íå â³ðèâ éîãî ñëîâàì ³ íå ìàâ òàêî¿ íà䳿. Ïåðåä÷óâàþ÷è ñâ³é â³äõ³ä, â³í ïîïðîñèâ ìåíå ïî¿õàòè íà ñëóæ³ííÿ â öåðêâó Ìèêîëàºâà ³ ïåðåäàòè ïèñüìîâå ïðîõàííÿ ñëóæèòåëåâ³ òàìòåøíüî¿ öåðêâè, êîëè òîé áóäå ìîëèòèñÿ ïðî ïîòðåáè â³ðóþ÷èõ. ß íå çì³ã â³äìîâèòè âìèðàþ÷îìó áàòüêó ³ çìóøåíèé áóâ ïî¿õàòè òóäè. ß ïðîñèä³â óñå ç³áðàí-

46


íÿ, ³ ìåí³ çäàâàëîñÿ, ùî âñ³ ñëîâà ïðîïîâ³ä³ ñïðÿìîâàí³ ñàìå äî ìåíå. Íàïðèê³íö³ ñëóæ³ííÿ ÿ â³ääàâ çàïèñêó, ïàñòîð ïðî÷èòàâ ³ çàïèòàâ, õòî ïåðåäàâ çàïèñêó. ß âñòàâ. ³í óòî÷íèâ, ó ÷îìó õâîðîáà, êîëè æ ÿ ïîÿñíèâ, òî â³í óçÿâ ç ñîáîþ ùå äåê³ëüêîõ áðàò³â ³ ðàçîì ç³ ìíîþ ïî¿õàëè äî áàòüêà. Òàì âîíè ìîëèëèñÿ çà õâîðîãî, ãîëîñ áàòüêà áóâ ëåäü ÷óòíèé. ß òîä³, îòðóºíèé ðàäÿíñüêîþ ³äåîëî㳺þ, ñòîÿâ îñòîðîíü ³ äóìàâ: «ßêèì ã³ïíîçîì âîíè âîëîä³þòü?» ² êîëè âîíè ï³äíåñëè ãîëîñ ìîëèòâè, ÿ ìîâáè ïðîçð³â, çì³íèâ äóìêó ³ ïîãîäèâñÿ, ùî öå íå ã³ïíîç, öå ä³éñíî ïðèñóòí³ñòü íàäïðèðîäíî¿ ñèëè. ß çàêðèâ î÷³ ³ ïîäóìàâ: «Ãîñïîäè, ÿêùî öå Òè ³ öå Òâîÿ ïðèñóòí³ñòü, ÿ òåæ õî÷ó â³ä÷óòè Òåáå!» ² â òó æ ìèòü ç³ ìíîþ â³äáóëîñÿ ùîñü âåëèêå ³ ÷óäîâå. ß ðàïòîì ïî÷óâ øóì ìîâáè â³ä ñèëüíîãî â³òðó, çäàâàëîñÿ, øèáêè íà â³êíàõ âèïàäóòü, àëå êîëè â³äêðèâ î÷³, òî íàâ³òü ô³ðàíêè íå âîðóøèëèñÿ. ß â³ä÷óâ Áîãà ³ ïî÷óâ í³æíèé ãîëîñ, ïîâíèé ëþáîâ³: «Òè êëèêàâ Ìåíå? Ùî òè áàæàºø?» Ìîÿ âíóòð³øí³ñòü òð³ïîò³ëà, ÿ ñóìí³âàâñÿ, ÷è öå ñïðàâä³ Áîã, à íå ìîÿ óÿâà, âèêëèêàíà ïåðåæèâàííÿìè îñòàíí³õ äí³â. ß íå ìîëèâñÿ âãîëîñ, à ëèøå ïîäóìàâ: «Ãîñïîäè, ÿêùî öå Òè, íåõàé òàòî âñòàíå ³ ï³ä³éäå äî ìåíå». ³í óæå äâà ì³ñÿö³ ìàéæå í³÷îãî íå ì³ã ¿ñòè, ëåæàâ íà ë³æêó ö³ëêîì çíåñèëåíèé. Ó òó æ ìèòü áàòüêî âñòàâ, ïðîéøîâ ïîì³æ áðàò³â, ùî ìîëèëèñÿ, ïîêëàâ íà ìåíå ðóêè ³ ñòàâ áëàãîñëîâëÿòè... ß âæå íå ì³ã áóòè áàéäóæèì, à ñòàâ òàêîæ ìîëèòèñÿ ³ áëàãîñëîâëÿòè Áîãà.

Ãîñïîäü çö³ëèâ ìîãî áàòüêà, â³í ùå ÿêèéñü ÷àñ æèâ ç³ ìíîþ ³ íàñòàâëÿâ, ÿê òðåáà ñëóæèòè Áîãîâ³: «Ñèíêó, ìåí³ íå øêîäà ³òè ç çåìë³, òîìó ùî ìåí³ Áîã óæå â³äêðèâ, êóäè ÿ éäó. Òàì òàê ïðåêðàñíî! ß á õîò³â, ùîá óñ³ âè ïîâ³ðèëè Áîãîâ³ ³ ñëóæèëè Éîìó». ß ðîçóì³â, ùî ñëóæ³ííÿ Áîãîâ³ íå ïîâèííî ìàòè ïîâåðõíåâèé õàðàêòåð. ß ÷èòàâ Á³áë³þ, ì³ðêóâàâ ³ â îäíó ç íåä³ëü ïðèéøîâ íà áîãîñëóæ³ííÿ â öåðêâó ³ ïîêàÿâñÿ, îá³öÿþ÷è ñëóæèòè Ãîñïîäó. Ìåí³ òîä³ áóëî ìàéæå 30 ðîê³â. Ãîñïîäü òàêîæ çö³ëèâ ³ ìåíå. ß äîâãî ïðàöþâàâ ç îòðóòîþ ³ íå çâåðòàâ óâàãè íà ëåãêå íåçäóæàííÿ, çà çâè÷êîþ ðîáèâ ô³ççàðÿäêó. Ââàæàâ, ùî çàâäÿêè ìåäè÷íèì çíàííÿì ìîæó çáåð³ãàòè ñåáå â íàëåæí³é ô³çè÷í³é ôîðì³. Àëå âñå-òàêè çìóøåíèé áóâ çâåðíóòèñÿ â ë³êàðíþ. Ìåíå ïîêëàëè â îíêîëîã³÷íèé äèñïàíñåð. ˳êàð³ ìåíå îáñòåæèëè ³ ñòàëè ì³æ ñîáîþ ïåðåìîâëÿòèñÿ, ââàæàþ÷è, ùî ÿ íå ðîçóì³þ ¿õíüî¿ òåðì³íîëî㳿. Àëå ÿ çðîçóì³â ¿õíþ ìîâó ³ ïîñòàâèâ çàïèòàííÿ: ñê³ëüêè ìåí³ çàëèøèëîñÿ? Ò³ çìóøåí³ áóëè ïðèçíàòèñÿ, ùî âîíè íå áîãè ³ äîïîìîãòè í³÷èì íå ìîæóòü. «Óæå çàíàäòî ï³çíî». ß âñå çðîçóì³â. Ïðèéøîâøè äîäîìó, ñõèëèâ êîë³íà ³ ç³ ñë³çüìè ñòàâ ìîëèòèñÿ. Ó ìåíå òîä³ âæå áóëî äâîº ìàëîë³òí³õ ä³òåé. ß ïðîñèâ á³ëüøå ïðî ä³òåé. ² ðàïòîì çíîâó ïî÷óâ âíóòð³øí³é ãîëîñ, ùî ñêàçàâ ìåí³, ùî öÿ õâîðîáà íå äî ñìåðò³, à äî ñëàâè Áîæî¿. Ìèíóâ ÷àñ, ïîë³ïøåííÿ íå áóëî, õâîðîáà ïðîãðåñóâàëà. ß ïî÷óâ ïðî ñëóæ³ííÿ â öåðêâ³ ñ. Ìàÿêè, Îäåñüêî¿ îáëàñò³, öå áóâ 1989 ð³ê. Òàì áàãàòî â³ðó-

þ÷èõ îòðèìàëè çö³ëåííÿ â³ä Áîãà. Ìåíå ïðèâåçëè òóäè. Ïåðåáóâàþ÷è â ñëóæ³íí³, ÿ ìîëèâñÿ, àëå íå ïåðåæèâàâ çö³ëåííÿ, ³ ïîäóìàâ, ùî, íàïåâíî, Áîã ìåíå õî÷å çàáðàòè äî Ñåáå. ² ÿ ñòàâ äÿêóâàòè Áîãó çà õâîðîáó (ðàí³øå ÿ í³êîëè òàêîãî íå ðîáèâ). ² ðàïòîì ïåðåæèâ íàäçâè÷àéíó ïðèñóòí³ñòü Áîæó, ïîä³áíó äî ò³º¿, ùî ïåðåæèâ ïåðøèé ðàç íà ìîëèòâ³ á³ëÿ îäðà âìèðàþ÷îãî áàòüêà. ß âíóòð³øíüî ïåðåæèâ çö³ëåííÿ. ß ðàä³â öüîìó ³ äîäîìó âæå ¿õàâ ö³ëêîì çäîðîâèì. Ò³ æ ë³êàð³, ùî îáñòåæóâàëè ìåíå ðàí³øå, çíîâó îáñòåæèëè ìåíå ³ âèçíàëè, ùî öÿ ñïðàâà íå ðóê ëþäñüêèõ. Ñëàâà Áîãîâ³! ß ñòàâ ñêð³çü ïðîïîâ³äóâàòè ïðî æèâîãî Áîãà, ùî â³äïîâ³äຠíà ìîëèòâè, ùî çö³ëÿº õâîðîáè, ùî âèõîäèòü íàçóñòð³÷ ëþäèí³. Êîæíèé, õòî ùèðî çâåðòàºòüñÿ äî Áîãà, îòðèìຠâ³äïîâ³äü â³ä Íüîãî. Äåê³ëüêà ðîê³â ÿ ò³ëüêè ãîâîðèâ, ³ í³õòî â íàøîìó ñåë³ íå õîò³â ïðèéíÿòè ìîãî ñâ³ä÷åííÿ. Ò³ëüêè ÷åðåç ï’ÿòü ðîê³â ïîêàÿâñÿ ì³é äðóã, ìè ñòàëè ïðîïîâ³äóâàòè ðàçîì, àëå í³õòî òàê ³ íå êàÿâñÿ. Òîä³ ìè ñòàëè ç íèì óäâîõ ïðîñòî ìîëèòèñÿ, ³ Ãîñïîäü ñòàâ ïðèâîäèòè ëþäåé äî â³ðè ³ ïîêàÿííÿ. Òåïåð ó íàøîìó ñåë³ ñôîðìóâàëàñÿ öåðêâà ç 26 ÷ëåí³â. Ìåíå ðóêîïîêëàëè íà ïàñòîðñüêå ñëóæ³ííÿ. ² ÿ áàæàþ äî ê³íöÿ çåìíîãî æèòòÿ ñâ³ä÷èòè âñ³ì ïðî Ãîñïîäà ²ñóñà Õðèñòà, ïðî ñèëó Äóõà Ñâÿòîãî, ïðî ÷óäåñà Áîæ³ â ìîºìó æèòò³ ³ æèòò³ ìî¿õ áðàò³â ³ ñåñòåð ïî â³ð³. Ìèõàéëî ÐßÁÎÊÎÍÜ, Ìèêîëà¿âñüêà îáëàñòü

ßêùî Âè õî÷åòå ïîïîâíèòè çíàííÿ Á³á볿, ïî÷óòè â³äïîâ³ä³ íà çàïèòàííÿ ëþäåé ïðî ð³çí³ ïðîáëåìè ïîâñÿêäåííîãî æèòòÿ, ñëóõàéòå õðèñòèÿíñüêó ðàä³îïðîãðàìó ËÅÎͲÄÀ ßÊÎÁ×ÓÊÀ «Â²ÄÂÅÐÒ²ÑÒÜ», ÿêà âèõîäèòü â åô³ð ùîï’ÿòíèö³ î 21.15 íà ïåðø³é ïðîãðàì³ Óêðà¿íñüêîãî ðàä³î.

47


* * *

Ùî â ³ìåí³ ìåí³ Òâî¿ì Òàêå, äî ñóòíîñò³, çíàéîìå? Ïðèéìຠíåáî âñ³ æàë³, Êîëè çåìíà íàäõîäèòü âòîìà.

Íå ñ³ëü ¿äó÷à íåäóãè çàãî¿òü ² íå ðîïó äëÿ çö³ëåííÿ äàþòü. Áóâàº, äîñèòü ³ ñëüîçè îäíî¿, Ùîáè âîãíåííó ïîãàñèòè ëþòü.

Ùî â ³ìåí³ ìåí³ Òâî¿ì Òàêå äàëåêå é íåäîñÿæíå? Ëþáîâ, ðîçï’ÿòàÿ çà ãð³õ, ² õðåñò, ùî ïîì³æ íàìè ëÿæå.

À íåäîâ³ðà — çàéâà ïåðåøêîäà, Òà ùîá ¿¿ ïîçáóòèñü — ùîñü ðîáè. Ñêàæó íà ïðèêëàä³ äðóæèíè Ëîòà: ª ïîì³æ íàìè ñîëÿí³ ñòîâïè.

Ùî â ³ìåí³ ìåí³ Òâî¿ì Áåíòåæèòü äóøó ³ ñóìë³ííÿ? Öå òå, ùî ñÿº äåíü ïðè äí³ Æèòòºâà ³ñêîðêà íåòë³ííà.

ßê ãîñòÿ çóñòð³÷àþòü õë³áîì-ñ³ëëþ, Îòàê â³äðàçó íàñ Õðèñòîñ çóñòð³â. ² ëþäè êàæóòü: ç äðóãîì òèì ñïîê³éíî, Ç ÿêèì òè ðàçîì âæå ïóä ñîë³ ç’¿â.

Ùî â ³ìåí³ ìåí³ Òâî¿ì ͳêîëè ³íøèì âæå íå áóäå? Òâî¿ îá³òíèö³ ñâÿò³, Òâîº çåìíå ñëóæ³ííÿ ëþäÿì.

Äàðåìíî íå âïàäóòü íà ïð³ñíó çåìëþ, ßê ãîðîøèíè, ñëüîçè ñèðîòè. ² ïëà÷ âäîâè äëÿ Áîãà — íå äàðåìíèé: ¯õ ñëüîçè ðàä³ñòþ ùå ìîæóòü ïðîðîñòè.

Ùî â ³ìåí³ ìåí³ Òâî¿ì Äëÿ ìåíå ñòàëî íàéäîðîæ÷èì? Êðàïëèíè êðîâ³ çîëîò³ ² êðèõòè õë³áà Òâîãî, Áîæå.

Äîùàìè ñë³ç êðîï³òü óñå, ùî ñîõíå: Äîáðî, ëþáîâ, ïîâàãó, ñï³â÷óòòÿ. Õàé íå ì³ë³º äæåðåëî äóõîâíå,  ÿêîìó âèòîê³â äóõîâíîñò³ çëèòòÿ.

Ùî â ³ìåí³ ìåí³ Òâî¿ì Çåìí³ íå âèêðàäóòü ï³ëàòè? Öå ñâÿò³ñòü ñåðöÿ, ùî â æèòò³ Òè çì³ã Ñâî¿é äèòèí³ äàòè.

ßê ñ³ëü, ó ñåðö³ êàì’ÿí³º çëîáà — Òà íå äàâàéòå ì³ñöÿ êàì³íöÿì! ² íå ëÿãàéòå ñ³ëëþ ó ñóãëîáàõ, Áî áóäå âàæêî íà êîë³íàõ âàì.

Ùî â ³ìåí³ ìåí³ Òâî¿ì ª ñï³ëüíîãî äëÿ íàñ ç Òîáîþ? Öå ïðàâä³ â³ðèòè ñâÿò³é, Öå éòè äîðîãîþ îäíîþ…

«Âè – ñ³ëü çåìë³»

Ñâ³÷à

Ïîãàñëà ñâ³÷êà, ùå íå äîãîð³âøè, Íåìîâáè ç³ðêà, ùî ëåò³ëà äî çåìë³… Íåìຠñâ³òëà ³ òåïëà íåìຠá³ëüøå, Ëèøå ñë³äè â³ä âîñêó íà ñòîë³.

Á³æèòü ñëüîçà ç î÷åé ñîëîíóâàòà, Òàêà øâèäêà, ðóõëèâà, ìîâ æèâà. À â í³é òà ñ³ëü, ÿêîþ ïðèïðàâëÿòè Ïîâèíí³ ìè óñ³ ñâî¿ ñëîâà.

Ñâ³÷ó ùå ìîæíà çàïàëèòè çíîâó, Âîíà çàâæäè ñàìîïîæåðòâîþ æèâå… Ãîéäíåòüñÿ ò³íü, çàê³í÷èòüñÿ ðîçìîâà ² ïî÷óòòÿ íàðîäèòüñÿ íîâå.

Ìè — ñ³ëü çåìë³. Æèòòÿ òâåðäà îñíîâà, Ùî ñèëó íå âòðà÷ຠêð³çü â³êè. Áåç ñîë³ ¿æà, âèáà÷òå, — ïîëîâà. À êîøòóº âñüîãî ëèø êîï³éêè.

Âå÷³ðíº íåáî, âñå ç³ðêàìè âêðèòå, Òàêîæ ïîðîäæóº íåãàñíó÷ó ëþáîâ. ×è ìîæíà ç³ðêó ùå ðàç çàñâ³òèòè? ×è ìîæíà â âèñî÷³íü ï³äíÿòè çíîâ?!

Ñèïó÷à áåçö³íü – íàçèâàþòü ëþäè, Ùî ïîêðèâຠäíî ìîðñüêèõ ãëèáèí… Àëå òîä³, ÿê ÷èíÿòü ñàìîñóäè, ¯¿ íà ðàíè ñèïëÿòü áåç ïðè÷èí.

Ùàñëèâèé òîé, õòî íå çðèâຠçîð³, À â íåáåñàõ çàñâ³÷óº íîâ³, Õòî ìîæå ñëüîçè âîñêîâ³, ïðîçîð³ Ïåðåòâîðèòè íà âîãí³ æèâ³.

Ëàðèñà ÊÎÇÈÍÞÊ

48


Õàé âîãíèê â³ðè â äóøàõ íå çãàñàº, Õàé êàì³íü ñåðöÿ òàíå, íà÷å â³ñê. Çîðÿ íà䳿 äåñü çà íåáîêðàºì Ñâîº ïðîì³ííÿ ïîñèëຠñêð³çü. Òåïëîì â³ä ñâ³÷êè ðóêè ç³ãð³âàþòü, Âíî÷³ ïî çîðÿõ âèçíà÷àþòü øëÿõ. À Áîæå ñâ³òëî òèõ îáåð³ãàº, Õòî â³äðîäèâ ëþáîâ â ñâî¿õ ñåðöÿõ.

* * *

Ëþáîâ — íå ñâÿòî ó êàëåíäàð³, Öå áóäí³ ç ÷åðãóâàííÿì äíÿ ³ íî÷³. Ëþáèòè — çíà÷èòü áà÷èòè âãîð³ Ó ñâ³òë³ ñîíöÿ äèâíèé îáðàç Îò÷èé. Ëþáîâ — öå íå ïðîñï³âàí³ ï³ñí³ ² íå ñëîâà, íàïèñàí³ äëÿ êîãîñü. Ëþáèòè — çíà÷èòü ÷óòè óâ³ ñí³ Áåçìîâíî¿ ïðèðîäè òèõèé ãîëîñ. Ëþáîâ í³êîëè íå çàñèïëå ñí³ã, Íå çìèº äîù ³ íå ðîç⳺ â³òåð. Ëþáîâ íå ìîæå áóòè òàì, äå ãð³õ! Ëþáîâ — öå á³ëüøå, àí³æ ê³ëüêà ë³òåð. Ëþáîâ — öå íå íàïèñàí³ ëèñòè ² íå âîãí³ ðÿñíîãî çîðåïàäó. Ëþáîâ — öå Áîãó ñêàçàíå: ïðîñòè, Ïðîñòè ìåí³, ùî íå ëþáèâ ïðîùàòè. Ëþáîâ — öå íå ìèòòºâ³ ïî÷óòòÿ, ßê³ ó ñåðö³ ñïàëàõíóòè ìîæóòü. Ëþáèòè — çíà÷èòü â³ðèòè â æèòòÿ, ßêå äຠëþäèí³ ñëîâî Áîæå. Ëþáîâ’þ ñïîâ³äü íå íàçâåø îäíó ² íå äàþòü ëþáîâ³ ïåðø³ ñëüîçè. Ëþáèòè — öå â³ääàòè áåç æàëþ Ñåáå äî êðàïë³ íà Ãîñïîäí³é ðîçñóä.

Ïîåòè÷íà ñòîð³íêà Íåçì³ííèì º íåáåñíèé öèôåðáëàò ² çîâñ³ì íà çåìíå æèòòÿ íå ñõîæèé: Âåëèêà ñòð³ëî÷êà — òî ñëîâî Áîæå, Ìàëåíüêà — ÿ, ùî ò³êຠó òàêò. Íàñ ï³äãàíÿº êðàäüêîìà æèòòÿ, Ìè âæå íàâ÷èëèñü æèòè â íîãó ç ÷àñîì, Ñóñï³ëüñòâà ïóëüñ çíàõîäèìî â³äðàçó, À Áîæîãî — íåìà ñåðöåáèòòÿ. Ìè ïîñï³øàºìî, êóäè íå ïîäèâèñü, Âèïåðåäæàþ÷è âñ³ çàäóìè Ãîñïîäí³, À òå, ùî òðåáà âèêîíàòü ñüîãîäí³, Íà çàâòðà â³äêëàäàºì, íà êîëèñü. Íåâïèííî, òî÷íî ³ áåç âîðîòòÿ Ïðîõîäèòü ÷àñ íåñòðèìíî êðîê çà êðîêîì. Ç ñîáîþ çàõîïèâ â³í íåíàðîêîì Óñå íà ñâ³ò³… ³ ñàìå æèòòÿ. Äî ÷àñó, ÿê-òî êàæóòü, äî ïîðè, Ùå äî ÿêî¿ñü ï³çíüî¿ ãîäèíè Ìè áóäåì æèòü çà ñõåìîþ ðóòèíè, Àæ ïîêè âñå íå çì³íèòüñÿ çãîðè. Âæå áëàãîäàòü íå âåðíåòüñÿ òîä³, Ðîêè ñâîáîäè á³ëüøå íå íàñòàíóòü, Áåçïå÷í³ äí³ òàêîæ ó ïàì’ÿòü êàíóòü — Ìèíåòüñÿ âñå, ÿê õâèëÿ íà âîä³. Ñüîãîäí³ ùå äîñòàòíüî º ÷àñó Äëÿ ïîâíîö³ííîãî ñëóæ³ííÿ Áîãó. Õàé â êîæí³ì ñåðö³ äçâîíè á’þòü òðèâîãó Çà âñå æèòòÿ õî÷à áè ïî ðàçó.

Ö³íóéìî ÷àñ

Ãîäèííèêà ç ñîáîþ íå áåðó, Õàé ÷àñ ïëèâå, íå íàáèðຠðèòìó, Íåõàé í³ùî íå ñêîëèõíå ìîëèòâó — ß áåç ðåãëàìåíòó ³ç Áîãîì ãîâîðþ. Õàé ëåãêî ³ áåç â³äë³êó ÷àñó — Íå ùîñåêóíäíî ³ íå ùîõâèëèííî — Äî Áîæîãî ïðåñòîëó òèõî ëèíå Âñå òå, ùî ç ñåðöÿ ãëèáèíè íåñó.

49


Iñòîðiÿ öåðêâè ÕÂÑ ñ. Áiëîçiðêà ³òàþ Âàñ ³ ïðàö³âíèê³â äîðîãîãî ìåí³ «Áëàãîâ³ñíèêà» ëþáîâ’þ íàøîãî Ãîñïîäà ²ñóñà Õðèñòà. Ò³øóñÿ ç òîãî, ùî íàçâà æóðíàëó «Áëàãîâ³ñíèê» íàðîäèëàñÿ ï³ñëÿ ñï³ëüíî¿ ìîëèòâè éîãî ïåðøèõ ÷ëåí³â ðåäêîëå㳿 — Ñåðã³ÿ Ðà÷èíöÿ, ˳볿 Áîñîâè÷ òà Âàøîãî íàéìåíøîãî áðàòà â Ãîñïîä³ Ðîñòèñëàâà Á³ëîñåâè÷à ùå íàïî÷àòêó 1992 ðîêó â Ëüâîâ³. Ó öüîìó æ ðîö³ âèéøîâ ïåðøèé íîìåð æóðíàëó, ÿêèé ÿ çáåð³ãàþ ÿê äîðîãîö³ííó ðåë³êâ³þ. Òàê ñòàëîñÿ, ùî ÿ ìóñèâ â³ä³éòè â³ä ïðàö³ ó «Áëàãîâ³ñíèêó». À äî òîãî, â 1995 ðîö³, áóâ ïðèçíà÷åíèé ïðåçèäåíòîì õðèñòèÿíñüêî¿ ì³ñ³¿ «Ãåäåîí» ó Ëüâîâ³, à ï³çí³øå ïî âñ³é Óêðà¿í³. Öüîìó ñëóæ³ííþ ÿ â³ääàþ âåñü ñâ³é ÷àñ òà ñèëè. ϳñëÿ áàãàòîð³÷íî¿ ïåðåðâè ïîñèëàþ äîïèñ äî «Áëàãîâ³ñíèêà». ²íôîðìàö³ÿ ñòîñóºòüñÿ ³ñòî𳿠çàñíóâàííÿ öåðêâè õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿ â ìîºìó ð³äíîìó ñåë³ Á³ëîç³ðêà Ëàíîâåöüêîãî ðàéîíó Òåðíîï³ëüñüêî¿ îáëàñò³. Äóìàþ, ùî áóäü-ÿêà á³ëà ïëÿìà â ³ñòî𳿠Öåðêâè Õðèñòîâî¿ ìຠáóòè çàïîâíåíîþ äîñòîâ³ðíîþ ³íôîðìàö³ºþ. Öå íàøà ³ñòîð³ÿ, áàãàòà, ö³êàâà òà áëàãîñëîâåííà. 85 ðîê³â ìèíóëî ç òîãî ÷àñó, êîëè â ñâîº ð³äíå ñåëî Á²ËÎDzÐÊÀ Ëàíîâåöüêîãî ðàéîíó (Êðåìåíåöüêèé ïîâ³ò çà òîä³øí³ì àäì³í³ñòðàòèâíèì ïîä³ëîì), ùî íà Òåðíîï³ëüùèí³, ç ³éñüêà Ïîëüñüêîãî ïîâåðíóâñÿ Ìèêîëà Àíòîíîâè÷ Á²ËÎÑÅÂÈ× (1923 ð³ê). Íà òîé ÷àñ éîìó âèïîâíèëîñÿ ëèøå 23 ðîêè. Íàéáëèæ÷à ðîäèíà þíàêà — ìàòè, ÷îòèðè áðàòè ³ ñåñòðà (ÿê³ çðîñòàëè áåç áàòüêà), — â³äðàçó ïîì³òèëè â íüîìó äóæå áàãàòî çì³í. Ïðî öå ñâ³ä÷èëè òàêîæ éîãî êîëèøí³ äðóç³ òà îäíîñåëüö³. Éøëîñÿ íå òàê ïðî çîâí³øí³ çì³íè, õî÷ ³ âîíè âïàäàëè ó â³÷³ — éîãî ç³áðàí³ñòü, ìóæí³ñòü, ïðàêòè÷í³ñòü òîùî, àëå, íàñàìïåðåä, ïðî çì³íó éîãî âíóòð³øíüîãî ñâ³òó. Íîâ³ ðèñè õàðàêòåðó ïðîÿâëÿëèñÿ â éîãî ëþáîâ³ äî ðîäèíè òà ñâî¿õ áëèæí³õ, äî âñ³õ, ç êèì äîâîäèëîñÿ éîìó ñï³ëêóâàòèñÿ, ó â³äïîâ³äàëüíîñò³ çà ñâî¿ ñëîâà òà â÷èíêè, à íàéãîëîâí³øå —

â éîãî ãëèáîê³é â³ð³ â Áîãà òà Ñèíà Áîæîãî ²ñóñà Õðèñòà. Âëàñíå, öÿ â³ðà çàðîäèëàñÿ â íüîãî ï³ä ÷àñ ïðîõîäæåííÿ ñëóæáè ó â³éñüêó. À ñòàëîñÿ öå òàê. Ìèêîëó, ÿêèé íåçàáàðîì ìàâ äåìîá³ë³çóâàòèñÿ äîäîìó, çà ÿêóñü ïðîâèíó ïîñàäèëè â êàðöåð, â ÿêîìó âæå ïåðåáóâàëè ïîëüñüê³ æîâí³ðè — óêðà¿íö³, ÿê³, óâ³ðóâàâøè â ²ñóñà Õðèñòà, çã³äíî ñâî¿õ ïåðåêîíàíü â³äìîâèëèñü áðàòè â ðóêè çáðîþ. ¯õ îñîáèñò³ ñâ³ä÷åííÿ, ùèðà â³ðà â Áîãà, ëþáîâ äî Íüîãî òà äî ëþäåé áóëè íàñò³ëüêè ÿñêðàâèìè òà ïåðåêîíëèâèìè, ³ öå òàê òîðêíóëîñÿ éîãî ñåðöÿ, ùî ç êàðöåðó Ìèêîëà âèéøîâ óæå íàðîäæåíîþ çãîðè ëþäèíîþ. Öå áóëè ñàìå ò³ ÷àñè, êîëè â÷åííÿ Ï’ÿòèäåñÿòíèö³ ïðî õðåùåííÿ Äóõîì Ñâÿòèì ïî÷àëî ïîòóæíî ïîøèðþâàòèñÿ íà Âîëèí³ òà â Ãàëè÷èí³. Ïîâåðíóâøèñü ó ð³äíå ñåëî ç Á³á볺þ â ðóêàõ, Ìèêîëà í³ â³ä êîãî íå ïðèõîâóâàâ, ùî â³í ñòàâ ñïà-

Ó ñåë³ Îãðèçê³âö³ â 1924 ðîö³ îäíî÷àñíî â çàâ³ò Ãîñïîäà óâ³éøëî 80 äóø ç íàâêîëèøí³õ ñ³ë. 50

ñåííîþ ëþäèíîþ. Äîáðîþ Íîâèíîþ ùåäðî ä³ëèâñÿ ç³ ñâî¿ìè ð³äíèìè òà îäíîñåëüöÿìè, øóêàâ ïîñë³äîâíèê³â Õðèñòà â ³íøèõ ñåëàõ. Óòâîðèâñÿ ãóðòîê äîñë³äíèê³â Ñâÿòîãî Ïèñüìà. Ç ïðîïîâ³ääþ Ñëîâà Áîæîãî â ñåëî ïðè¿æäæàëè â³äîì³ ïðîïîâ³äíèêè Ìèõàéëî Âåðá³öüêèé, Ãðèãîð³é Ôåäèøèí, Éîñèï ×åðñüêèé, Ãðèãîð³é Ãîëóáèöüêèé òà ³íø³ ï³îíåðè ï’ÿòèäåñÿòíèöüêîãî ðóõó. Ëþäè íàâåðòàëèñü äî Áîãà ö³ëèìè ñ³ì’ÿìè, à ïåðøèìè ç ïîêàÿííÿì äî Íüîãî ïðèéøëè ð³äí³ áðàòè Ìèêîëè — Ãðèãîð³é òà Ìèõàéëî Á³ëîñåâè÷³ (çãîäîì ¿õ ñåñòðà ³ ìàòè), à òàêîæ ðîäèíà Íàãîðíèõ, ̳ë³íåâñüêèõ, Øåïòèöüêèõ, Ô³ëþê³â, Áîäíþê³â. Îäíàê, âîäíå õðåùåííÿ íîâîíàâåðíåíèõ â³äáóëîñÿ íå â ñåë³ Á³ëîç³ðêà, à â ñåë³ Îãðèçê³âö³ â 1924 ðîö³, äå îäíî÷àñíî â çàâ³ò Ãîñïîäà óâ³éøëî 80 äóø ç íàâêîëèøí³õ ñ³ë. Òàê óòâîðèëàñÿ Öåðêâà õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿ â ñåë³ Á³ëîç³ðêà. Öå áóâ ÷àñ Áîæèõ â³äâ³äèí áàãàòüîõ ñ³ë Âîëèíñüêîãî êðàþ òà Ãàëè÷èíè, ÿê³ ïåðåáóâàëè ï³ä âëàäîþ òîä³øíüî¿ Ïîëüù³. Çã³äíî ðàïîðòó ïðàâîñëàâíîãî ì³ñ³îíåðà ßêîâà Ñåðäþêà â Òåðíîï³ëüñüêó êîíñèñòîð³þ, ïîäàíîìó â 1925 ðîö³, ñåëî Á³ëîç³ðêà çàçíà÷åíî ñåðåä ³íøèõ ñ³ë Êðåìåíåöüêîãî ïîâ³òó, â ÿêèõ ³íòåíñèâíèé ðîçâèòîê «øòóíäèçìà», íåñå «îïàñíîñòü äëÿ ïðàâîñëàâèÿ» (Ðîùåíþê Ô.Ñ., «ªâàíãåëüñüêèé ðóõ íà Òåðíîï³ëüùèí³». — Òåðíîï³ëü, 1996. — Ñ. 90). Íà æàëü, º äóæå ñêóï³ äðóêîâàí³ â³äîìîñò³ ïðî öþ öåðêâó. Îäíàê, ìåí³ âäàëîñÿ çäîáóòè äåÿê³ â³äîìîñò³ ïðî ïî÷àòêè ºâàíãåëüñüêîãî ðóõó â öüîìó ñåë³ ³ç æóðíàëó «ªâàíãåëüñüêèé ãîëîñ» çà 1937-39 ðîêè òà ç âèùå çãàäàíî¿ êíèãè Ô.Ñ. Ðîùåíþêà. Äåùî ÿ ïàì’ÿòàþ ³ç ðîçïîâ³äåé ñâîãî áàòüêà


Ìèõàéëà Á³ëîñåâè÷à, 1904 ð.í., ÿêèé äî 1952 ðîêó ïðîæèâàâ ó Á³ëîç³ðö³, à ï³ñëÿ òîãî ó Ëüâîâ³, äå ïðîïîâ³äóâàâ ³ ìàâ òüîõ â³äîìèõ ïðîïîâ³äíèê³â, âöÿõ ³ â Ïå÷³ðí³ òà áð. Á³ëîñåäèÿêîíñüêå ñëóæ³ííÿ ó ëüâ³âùîá ïîòðàïèòè â ì³ñöåâó öåðâè÷îâ³ ç Á³ëîç³ðêè ñòàëîñü öå ñüê³é öåðêâ³. êâó Õª. ßêùî âèíèêàëè ïè÷óäî. Íà 30 îñ³á êóðñàíò³â ìè Îòîæ, íåçâàæàþ÷è íà âåëèòàííÿ ïðî õðåùåííÿ, ñï³ëüí³ í³÷îãî íå êóïëÿëè ç ïðîäóêêå ïðîòèñòîÿííÿ ç áîêó ïðàâîíàâ÷àííÿ ÷è êóðñè, òî â³äáóâàò³â… áî âñå… áóëî ïîîô³ðîâàíî ñëàâíîãî äóõîâåíñòâà ³ äåÿêèõ ëèñÿ âîíè â ñåëàõ, ÿê³ íå íàëåâ³ä çãàäàíèõ Ãðîìàä, êð³ì öüîôàíàòè÷íî íàëàøòîâàíèõ çàæàëè äî ïðèêîðäîííî¿ çîíè. ãî, ùî ñïîæèëè, áàãàòî ùå ëèõèñíèê³â «áàòüê³âñüêî¿» â³ðè, Òîìó òàê ìàëî çíàõîäèìî øèëîñü. Òàêîæ áðàò Ì.Á³ëîñåãðîìàäà ä³òåé Áîæèõ çðîñòàëà, ïèñüìîâèõ çãàäîê ïðî ñ³ëüñüê³ âè÷ ïîîô³ðóâàâ ñìàëüöþ, ì’ÿïîïîâíþþ÷èñü íîâèìè ÷ëåíàºâàíãåëüñüê³ öåðêâè ïðèêîðñà é òîðáó êîâáàñè, ÷îãî âæå íå ìè, â òîìó ÷èñë³ ç íîâîíàâåðäîííî¿ çîíè, â òîìó ÷èñë³ é ïðî ëèøàëè, à êîæíèé ä³ñòàâ ùå íåíèõ ³ç íàéáëèæ÷îãî äî Á³ëîÁ³ëîç³ðñüêó öåðêâó. ïîðö³þ íà äîðîãó äîäîìó. Òî, ç³ðêè ñåëà Øóøê³âö³. ÍàïðèÖ³êàâó ³íôîðìàö³þ ïîäຠùî íå ñïîæèëè, ïîð³øåíî ïðîê³íö³ 1924 ðîêó çà ñòàðøîãî æóðíàë «ªâàíãåëüñüêèé ãîäàòè é ãðîø³ â³ääàòè íà çàëîíåâåëèêî¿ Á³ëîç³ðñüêî¿ ãðîìàëîñ», ¹ 7-8 çà 1938 ð³ê â çàæåííÿ ôîíäó ïî îðãàí³çàö³¿ äè áóëî îáðàíî Ìàêñèìà Íàì³òö³ «Ìîæíà ðîáèòè, ò³ëüêè «Íåä³ë. Øê³ëêè», à òàêîæ ³ ò³ ãîðíîãî. Çà ðåêîìåíäàö³ºþ òðåáà õîò³òè». ³ä 30 òðàâíÿ äî ãðîø³, ÿê³ êóðñàíòè íå ïëàòèÉîñèïà ×åðñüêîãî òà Ìèõàé8 ÷åðâíÿ òîãî æ 1938 ðîêó â ëè çà ñâîº óòðèìàííÿ, â³ääàíî ëà Âåðáèöüêîãî, â³í ñòàâ ì³ñ³îñåë³ Îãðèçê³âö³ â³äáóëèñÿ äåíà çãàäàíèé ôîíä. Ïðè òàê³é íåðîì-ïðîïîâ³äíèêîì. Íà öå ñÿòèäåíí³ êóðñè äëÿ ó÷èòåë³â ñï³âïðàö³ ñåðöå ðàäóºòüñÿ ³ ñëóæ³ííÿ éîãî ðóêîïîêëàâ íà íåä³ëüíèõ øê³ëîê, ãóðòê³â ìîÁîæå áëàãîñëîâåííÿ ñïî÷èâຠ璿çä³ öåðêîâ Õª ì³ñ³îíåð Ã. ëîä³ òà ì³ñöåâèõ ïðîïîâ³äíà âñ³õ… Õàé öåé äîáðèé â÷èØì³äò (Ñõ³äíî-ºâðîïåéñüêà íèê³â. Äàë³ öèòóþ: «Ïåðåä íîê ïîñëóæèòü ïðèêëàäîì ³ ì³ñ³ÿ). Çãîäîì Ì. Íàãîðíîãî êóðñàìè ïðèõîäèëîñü áàãàòî íàóêîþ äëÿ âñ³õ ä³òåé Áîæèõ, çàïðîøóþòü â Òåðíîï³ëü, à íåïîêî¿òèñü, áî ìàéæå çàâñ³äè áî ò³ëüêè ÷åðåç ñï³âïðàöþ íàï³çí³øå éîãî ïðèçíà÷àþòü áóâàº, ùî ï³ñëÿ êóðñ³â ëèøèõ ñï³ââèçíàâö³â ìè çìîæåïðîïîâ³äíèêîì ó ϳäâîëî÷èñüøàºòüñÿ ïàì’ÿòêà — äîâã (áîðã ìî ùå áàãàòî ïîñëóæèòè äëÿ êîìó ðàéîí³. Ó 30-õ ðîêàõ ïðè — ïðèì. ðåä.), áî íå âñ³… ìîïîøèðåííÿ Öàðñòâà Áîæîãî». öåðêâ³ Õª â ñåë³ óòâîðèëàñÿ æóòü çàïëàòèòè çà ñâîº óòðèÄîïèñóâà÷ ñòàòò³ çðîáèâ äóæå íåä³ëüíà øê³ëêà. ϳñëÿ Ìàêìàííÿ. Àëå íà öåé ðàç ñòàëîñü äîðå÷íèé âèñíîâîê, ÿêèé ³ â ñèìà Íàãîðíîãî êåð³âíèêîì ³íàêøå: íàì ùå âñüîãî çàëèíàø³ äí³ çàëèøàºòüñÿ äóæå Á³ëîç³ðñüêî¿ ãðîìàäè ä³òåé øèëîñü. Àëå ÿê? —  äóæå àêòóàëüíèì. Áîæèõ áóâ îáðàíèé éîãî ð³äïðîñòèé ñïîñ³á. Çàâäÿêè ÃðîÄóìàþ, ùî ó âèùå ïðèâåäåíèé áðàò Ñåìåí Íàãîðíèé. Íà ìàäàì ä³òåé Áîæèõ â Îãðèçê³íîìó òåêñò³ çà ë³òåðîþ Ì. ôîòîãðàô³¿, ÿêà çáåðåãëàñÿ ç 1937 ðîêó, ðàçîì ç ä³òüìè Íåä³ëüíî¿ øê³ëêè ô³ãóðóþòü ÷ëåíè Á³ëîç³ðñüêî¿ ãðîìàäè Õª Ìàêñèì òà Ñåìåí Íàãîðí³, ¿õ ñåñòðè Óëÿíà, Íàòàë³ÿ òà áàòüêî Îìåëÿí, Ìèêîëà, Ãðèãîð³é òà Ìèõàéëî Á³ëîñåâè÷³, Ïàâëî Ñåìåí÷óê, Ìàêñèì Áîäíþê, ðîäèíà ²âàíà Ô³ëþêà òà ³íø³. Îñê³ëüêè ñåëî Á³ëîç³ðêà â òîé ÷àñ áóëî ðîçòàøîâàíå â ïðèêîðäîíí³é çîí³ òîä³øíüîãî ïîëüñüêîðàäÿíñüêîãî êîðäîíó, òî áóëî äîñèòü âàæêî âèðîáëÿòè íåîáõ³äí³ ïåðåïóñòêè äëÿ áàãà- Ó÷í³ íåä³ëüíî¿ øêîëè òà ÷ëåíè öåðêâè ñåëà Á³ëîç³ðêà.

Íàøà ³ñòîð³ÿ

51


ïðàâäîïîä³áíî ñõîâàíå ³ì’ÿ Ìèêîëè, à íå Ìèõàéëà Á³ëîñåâè÷à, ìîãî áàòüêà, áî ì³é äÿäüêî Ìèêîëà ìàâ â Á³ëîç³ðö³ ñâîþ íåâåëèêó âëàñíó ìàñàðíþ (êîâáàñíèé öåõ — ïðèì. ðåä.), à ì³é áàòüêî ëèøå äîïîìàãàâ éîìó âåñòè â í³é á³çíåñ. Àëå é ìîæëèâèé ³íøèé âàð³àíò: äÿäüêî Ìèêîëà îðãàí³çóâàâ ïåðåäà÷ó, à ì³é áàòüêî äîñòàâèâ ö³ ì’ÿñîïðîäóêòè äëÿ êóðñàíò³â, áî, ÿê ïàì’ÿòàþ, â³í çãàäóâàâ, ùî áóâ ó÷àñíèêîì öèõ êóðñ³â. Íå ìàþ ³íôîðìàö³¿, ñê³ëüêè ÷ëåí³â íàðàõîâóâàëà ñ³ëüñüêà ãðîìàäà ä³òåé Áîæèõ â öåé ÷àñ, àëå ç ðîçïîâ³äåé ñòàðøèõ â³äîìî, ùî âîíà çáèðàëà êîøòè íà ïðèäáàííÿ çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè ³ ïîáóäîâè âëàñíîãî äîìó ìîëèòâè. Îäíàê, âîºííà çàâ³ðþõà òà ïðèõ³ä ðàäÿíñüêî¿ âëàäè íå äàëè ìîæëèâîñò³ çä³éñíèòèñÿ öèì ïëàíàì. Ïðîòå öåðêâà ïåðåæèëà í³ìåöüêó îêóïàö³þ ³ íàâ³òü â òîé ÷àñ ïîïîâíèëàñÿ íîâèìè ÷ëåíàìè. ßê ò³ëüêè ë³í³ÿ ôðîíòó ïåðåòíóëà ñåëî â 1944 ðîö³, öåðêâà Õª â ö³ëîìó ïî Óêðà¿í³, òàê ³ ñ³ëüñüêà ãðîìàäà â³ðóþ÷èõ ïî÷àëà çàçíàâàòè çíà÷íèõ âòðàò. Âñ³õ áðàò³â, çäàòíèõ äî â³éñüêîâî¿ ñëóæáè, ìîá³ë³çóâàëè. ßê ïðàâèëî, âîíè â³äìîâëÿëèñÿ áðàòè çáðîþ â ðóêè ³ ¿õ íàïðàâëÿëè ñàí³òàðàìè íà ïåðåäîâó. Çâ³äòè íå ïîâåðíóëèñÿ æèâèìè áðàò Ìèêîëà Á³ëîñåâè÷ òà Ñåìåí Íàãîðíèé, êåðóþ÷èé Á³ëîç³ðñüêî¿ ãðîìàäè õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿, òàëàíîâèòèé õðèñòèÿíñüêèé ïîåò òà äîïèñóâà÷ äî æóðíàëó «ªâàíãåëüñüêèé ãîëîñ». Ç ö³º¿ æ ïðè÷èíè áóâ çàñóäæåíèé òà âèñëàíèé íà áàãàòîð³÷íå çàñëàííÿ â Ñóõîáåçâîäíó Ãîðüê³âñüêî¿ îáëàñò³ áðàò Ïàâëî Ñåìåí÷óê, ðîäîì ³ç ñ. Øóøê³âö³. Ó âîºííîìó ëèõîë³òò³ Ãîñïîäü çáåð³ã æèòòÿ áðàòà Ìàêñèìà Íàãîðíîãî òà ìîãî áàòüêà Ìèõàéëà, ÿêîãî ç âîë³ Áîæî¿ áóëî íàïðàâëåíî íå íà ôðîíò, à â çàïàñíèé ïîëê ó ãëèáîêèé òèë, äå â³í ïðîñëóæèâ äî 1947 ðîêó. ϳñëÿ ïîâåðíåííÿ ç â³éíè áðàò Ìàêñèì Íàãîð-

52

íèé çà ñ³ìåéíèìè îáñòàâèíàìè çìóøåíèé áóâ âè¿õàòè â ì. Òåðíîï³ëü. Êåðóþ÷èì ñ³ëüñüêîþ ãðîìàäîþ áóëî ïðèçíà÷åíî ìîãî áàòüêà Ìèõàéëà Á³ëîñåâè÷à. dzáðàííÿ â³äáóâàëèñÿ â õàòàõ â³ðóþ÷èõ ðîäèí Îìåëÿíà Íàãîðíîãî, ²âàíà ̳ë³íåâñüêîãî (Ïóíäèêà), Ôåîäîñ³¿ Á³ëîñåâè÷ (âäîâè Ìèêîëè Á³ëîñåâè÷à). Íà ïî÷àòêó 50-õ ðîê³â ãðîìàäà äóæå çìàë³ëà, áî áàãàòî â³ðóþ÷èõ ñåëÿí ç ð³çíèõ ïðè÷èí ïîâè¿æäæàëè ³ç ñåëà äëÿ ðîáîòè íà íîâîñòâîðåíîìó öóêðîâîìó çàâîä³ â Ëàí³âöÿõ, à òàêîæ ç ïðè÷èíè âåðáîâêè, îäðóæåííÿ, íàâ÷àííÿ òîùî. Äåÿê³ ÷ëåíè öåðêâè çà â³êîì ïîâìèðàëè. Ç â³ä’¿çäîì Ìèõàéëà Á³ëîñåâè÷à ó 1952 ðîö³ äî ä³òåé ó Ëüâ³â íåâåëèêèé çàëèøîê ÷ëåí³â Á³ëîç³ðñüêî¿ ãðîìàäè áóëî ïðèºäíàíî äî Îãðèçêîâåöüêî¿ öåðêâè. Ñòàëîñÿ òàê, ùî çãîäîì ³ç âñ³º¿ ãðîìàäè â³ðóþ÷èõ â ñåë³ çàëèøèëàñÿ ëèøå îäíà ñ³ì’ÿ ñòàðøèõ çà â³êîì Ìèêîëè òà Îëåêñàíäðè Ìàçóð³â.  ñóñ³äíüîìó ñåë³ Øóøê³âöÿõ ïðîæèâàëà ùå îäíà ñ³ì’ÿ â³ðóþ÷èõ Ñåðã³ÿ òà Ãàííè Âàâð³é÷óê³â. Çãîäîì ïîìåðëà äðóæèíà áðàòà Ìèêîëè ³ â³í çàëèøèâñÿ ñàì. Àëå Áîã íå çàëèøèâ éîãî ³ âîãîíü Ñâÿòîãî Äóõà íå çãàñ ö³ëêîì â öüîìó ñåë³.  ê³íö³ 90-õ ðîê³â íàâåðíóëîñÿ äî Áîãà äåê³ëüêà æèòåë³â Á³ëîç³ðêè òà ñóñ³äíüîãî ñåëà Øóøê³âö³â. Íà ïî÷àòîê 2001 ðîêó òàì âæå íàðàõîâóâàëîñü 10 îõðåùåíèõ ëþäåé, ÿê³ ïîäàëè çàÿâó íà ðåºñòðàö³þ ãðîìàäè Õª â ñåë³ Á³ëîç³ðêà. Ç ³í³ö³àòèâè áðàòà Ìèêîëè Ìàçóðà, áóä³âåëüíèêà çà ïðîôåñ³ºþ, çà äîïîìîãîþ Ñåðã³ÿ Âàâð³é÷óêà òà éîãî ðîäèíè, ³ îñîáëèâî ªâãåíà Çàõàðóêà ³ç Ëàíîâåöü, ÿêèé ïîºäíóâàâ â ñîá³ ïðîôåñ³þ àðõ³òåêòîðà ³ áóä³âåëüíèêà, ïðîðàáà ³ øîôåðà, çàêèï³ëà ðîáîòà íà áóäîâ³ íîâîãî äîìó ìîëèòâè. Äëÿ áóäîâè Ìèêîëà Ìàçóð ëþá’ÿçíî íàäàâ çåìåëüíó ä³ëÿíêó â äóæå çðó÷íîìó ì³ñö³ ñåëà, ÿêà ðîçòàøîâàíà ïîðó÷ ³ç øîñåéíîþ äîðîãîþ. Ìàòåð³àëüíó

³ ô³çè÷íó äîïîìîãó â áóä³âíèöòâ³ ïîäàëà Ëàíîâåöüêà öåðêâà, çîêðåìà ðîäèíè ªâãåíà ³ ßðîñëàâà Çàõàðóê³â, à òàêîæ çíà÷í³ êîøòè íàä³éøëè â³ä â³ðóþ÷èõ çåìëÿê³â, ÿê³ åì³ãðóâàëè ó ÑØÀ íà ïî÷àòêó 90-õ ðîê³â (Ìèêîëè ³ Àíàòîë³ÿ Á³ëîñåâè÷³â, Îëüãè Ëàù³âñüêî¿ (Á³ëîñåâè÷), ðîäèíè Ìàêñèìà Õîì’ÿêà, Øåëåñòîâñüêèõ, Ìèêîëè ²ëü÷èøèíà, Ïåòðà Øàáëèñòîãî ç Êàíàäè òà ³íøèõ æåðòâîäàâö³â, ³ìåíà êîòðèõ çíຠÃîñïîäü). Áóäîâà òðèâàëà ëèøå 18 ì³ñÿö³â, ³ âæå 17 ëèñòîïàäà 2002 ðîêó â³äáóëîñÿ â³äêðèòòÿ òà ïîñâÿ÷åííÿ äîìó ìîëèòâè. Ñëóæ³ííÿ â ö³é íåâåëè÷ê³é ãðîìàä³ íà öåé ÷àñ âåäå ïðîïîâ³äíèê Ñåðã³é Âàâð³é÷óê. Íå çàáóâàþòü ïðî öå òàêîæ «áðàòè Ãåäåîíè» ç³ Ëüâîâà, ÿê³ êîæíîãî ðîêó ç³ ñâî¿ì ñëóæ³ííÿì íàâ³äóþòü ñ³ëüñüêó ãðîìàäó. Ç âåëèêî¿ Ñâ ìèëîñò³ Ãîñïîäü Áîã äîðó÷èâ ìåí³ ïî÷åñíó ³ â³äïîâ³äàëüíó ïðàöþ ÿêðàç â ì³ñ³¿ «Ãåäåîí». Ïðîøó é âàñ, äîðîã³ ÷èòà÷³, çãàäóâàòè ó âàøèõ ìîëèòâàõ ñåëî Á³ëîç³ðêó, ùîá Ãîñïîäü ïðèâ³â äî ï³çíàííÿ Ïðàâäè Áîæî¿ ùå áàãàòüîõ ñ³ëüñüêèõ æèòåë³â, à ì³ñöåâà öåðêâà íàïîâíèëàñÿ ñïàñåííèìè ëþäüìè. Ðîñòèñëàâ Á²ËÎÑÅÂÈ×, ÷ëåí íàö³îíàëüíîãî ïðàâë³ííÿ Àñîö³àö³¿ «Ãåäåîí» â Óêðà¿í³, äèðåêòîð ¿¿ Êàðïàòñüêîãî ðåã³îíó


«Ä³ì Á³á볿» ïî÷àëè áóäóâàòè ó Êèºâ³ Ãëàâà äåðæàâíîãî êîì³òåòó Óêðà¿íè ó ñïðàâàõ íàö³îíàëüíîñòåé òà ðåë³ã³é Îëåêñàíäð Ñàãàí 27 áåðåçíÿ âçÿâ ó÷àñòü â óðî÷èñò³é öåðåìîí³¿ çàêëàäêè ïåðøîãî êàìåíÿ äîìó Óêðà¿íñüêîãî á³áë³éíîãî òîâàðèñòâà «Ä³ì Á³á볿», ÿêèé áóäå ðîçòàøîâàíèé ó Êèºâ³, íà âóëèö³ Áàóìàíà, 18. Ó ñâîºìó â³òàíí³ Î.Ñàãàí ñêàçàâ: «Ãëèáîêî ñèìâîë³÷íî, ùî ïðîãîëîøåííÿ íåçàëåæíîñò³ íàøî¿ äåðæàâè ³ ñòâîðåííÿ Óêðà¿íñüêîãî á³áë³éíîãî òîâàðèñòâà ïðàêòè÷íî ñï³âïàëè ó ÷àñ³, ùî ñòàëî ñâ³ä÷åííÿì òîãî, ùî ðîçâèòîê íåçàëåæíî¿ Óêðà¿íè â³äáóâàºòüñÿ ñàìå íà òèõ äóõîâíèõ îñíîâàõ, ÿê³ ç ÷àñ³â Âîëîäèìèðà áóëè ³ º îñíîâîþ íàö³îíàëüíî¿ ñàìîáóòíîñò³ ³ ñò³éêîñò³ óêðà¿íö³â». Îñîáëèâèé íàãîëîñ Ãëàâà Äåðæêîìðåë³ã³é çðîáèâ íà òîìó, ùî ä³ÿëüí³ñòü Óêðà¿íñüêîãî á³áë³éíîãî òîâàðèñòâà º ã³äíèì ïðèêëàäîì êîíñòðóêòèâíî¿ ñï³âïðàö³ õðèñòèÿíñüêèõ öåðêîâ ³ íàî÷íèì ñâ³ä÷åííÿì òîãî, ùî ñï³ëüíîãî ì³æ íèìè íàáàãàòî á³ëüøå, í³æ òîãî, ùî ¿õ ðîçä³ëÿº. Íà çàñ³äàíí³ ïðàâë³ííÿ Óêðà¿íñüêîãî á³áë³éíîãî òîâàðèñòâà, ÿêå â³äáóëîñÿ 28 áåðåçíÿ ï³ä ãîëîâóâàííÿì Ïðåçèäåíòà ÓÁÒ Ãðèãîð³ÿ Êîìåíäàíòà, îäíîãîëîñíî çàòâåðäèëè íîâîãî Ãåíåðàëüíîãî ñåêðåòàðÿ Óêðà¿íñüêîãî á³áë³éíîãî òîâàðèñòâà. Íèì ñòàâ Îëåêñàíäð Áàá³é÷óê. Ó÷àñíèêè çàñ³äàííÿ òàêîæ îáãîâîðèëè ïèòàííÿ ïðî ïåðñïåêòèâí³ ïëàíè ä³ÿëüíîñò³ ÓÁÒ, çîêðåìà, ïðîäîâæåííÿ ðîáîòè íàä íîâèì ïåðåêëàäîì Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ, ùî áóäå çä³éñíþâàòèñÿ ï³ä åã³äîþ ÓÁÒ, à òàêîæ çàê³í÷åííÿ ïåðåêëàäó ³ âèäàííÿ êíèã Ñòàðîãî ³ Íîâîãî Çàïîâ³òó çà ðåäàêö³ºþ Ðàôà¿ëà Òóðêîíÿêà. prochurch.info

Ó Êèºâ³ â³äáóëàñÿ æ³íî÷à êîíôåðåíö³ÿ õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿ 29 áåðåçíÿ 2008ð. â³äáóëàñÿ æ³íî÷à êîíôåðåíö³ÿ Êè¿âñüêîãî ì³ñüêîãî îá’ºäíàííÿ õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿. Öüîãî ðîêó ãîñòåé ç ³íøèõ öåðêîâ ëþá’ÿçíî ïðèéìàëà öåðêâà, ùî íà âóë. Êàð’ºðí³é, 44. Ãàñëîì êîíôåðåíö³¿ áóâ â³ðø Á³á볿: «Íà Ãîñïîäà êëàäè íàä³þ òâîþ ³ ³í çðîáèòü». Ïîíàä 300 ó÷àñíèê³â êîíôåðåíö³¿ ïðèâ³òàâ ïàñòîð Ì.Â. Êàëåíèê ³ çàïðîñèâ óñ³õ äî ìîëèòâè çà áëàãîñëîâåííÿ êîíôåðåíö³¿. Öüîãî ðàçó ñëóæèâ æ³íêàì ïðîïîâ³ääþ ñòàðøèé ºïèñêîï ÖÕÂªÓ Ìèõàéëî Ïàíî÷êî, ðîçêðèâøè äëÿ ïðèñóòí³õ á³áë³éíèé çðàçîê æ³íêè. Çàâ³äóâà÷êà â³ää³ëó æ³íî÷îãî ñëóæ³ííÿ ÖÕªÓ

Â.². Äåðêà÷ çâåðíóëàñÿ äî ñåñòåð ç çàïàëüíîþ ïðîìîâîþ, çàêëèêàþ÷è ¿õ áóòè â³ðíèìè ïîì³÷íèöÿìè äëÿ ñâî¿õ ÷îëîâ³ê³â òà ïàñòîð³â. Âèêëàäà÷êà Êè¿âñüêîãî á³áë³éíîãî ³íñòèòóòó Î. Ìàë³ùóê ïðî÷èòàëà ëåêö³þ íà òåìó: «Ñàìîòí³ñòü: ÿê ¿¿ ïîäîëàòè?» Ó÷àñíèêè êîíôåðåíö³¿ ðàäî ñëóæèëè ñâî¿ìè òàëàíòàìè, íàäèõàþ÷è ïðèñóòí³õ ñâ³äî÷åííÿìè, ï³ñíÿìè òà â³ðøàìè. Ïðèºìíèì çàâåðøåííÿì çóñòð³÷³ áóâ ñï³ëüíèé îá³ä, ÿêèé äàâ çìîãó ùå áëèæ÷å ïîçíàéîìèòèñÿ òà îáì³íÿòèñÿ äîñâ³äîì õðèñòèÿíñüêîãî æèòòÿ òà ñëóæ³ííÿ æ³íêàì ç ð³çíèõ ãðîìàä õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿ Êèºâà.

Ó Êèºâ³ â³äáóëàñÿ ðåã³îíàëüíà ìîëîä³æíà êîíôåðåíö³ÿ 18 êâ³òíÿ â çàë³ êè¿âñüêî¿ öåðêâè õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿ «Ô³ëàäåëüô³ÿ» â³äáóëàñÿ ðåã³îíàëüíà ìîëîä³æíà êîíôåðåíö³ÿ ÖÕªÓ. Ìîëîä³ õðèñòèÿíè â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿ ç Ñóìñüêî¿, ×åðí³ã³âñüêî¿, ×åðêàñüêî¿ òà Êè¿âñüêî¿ îáëàñòåé ïðèáóëè äî ñòîëèö³, ùîá â÷èòèñÿ, ÿê çíàéòè ñâîº ì³ñöå ³ ðåàë³çóâàòè ñåáå â Áîç³. Ïàñòîð Þð³é Êóëàêåâè÷, ðîçïî÷èíàþ÷è êîíôåðåíö³þ, çàêëèêàâ óñ³õ ïðèñóòí³õ äî óâàæíîñò³ ñëîâàìè ³ç Á³á볿: «Ñèíó ì³é, íå çàáóäü òè Ì íàóêè, ³ íåõàé ìî¿ çàïîâ³ä³ ñòåðåæóòü òâîº ñåðöå, áî ïðèìíîæàòü äëÿ òåáå âîíè äîâãîòó òâî¿õ äí³â, ³ ðîê³â æèòòÿ òà ñïîêîþ!» (Ïð.3.1-2). Ðóä³ Äþê (ͳìå÷÷èíà), ÿêèé áóâ îñíîâíèì äîïîâ³äà÷åì êîíôåðåíö³¿, â÷èâ ïðî âàæëèâ³ñòü ïðàâèëüíîãî ðîçóì³ííÿ ñâîãî ÷àñó òà ì³ñöÿ â Áîæîìó ïëàí³ òà ö³íí³ñòü ëþäèíè â Áîæèõ î÷àõ. «Îñíîâí³ ïîòðåáè äóø³ íå ïîâèíí³ ñòàòè ïåðåøêîäîþ äëÿ òâîãî ñëóæ³ííÿ Áîãó. Çàéìè òâîþ í³øó â Áîç³ ³ íàñîëîäæóéñÿ ñï³ëüí³ñòþ ç Íèì ³ Éîãî ñ³ì’ºþ». Õðèñòèÿíñüêèé êîìïîçèòîð ³ ñï³âàê Îëåã Ìàéîâñüêèé, ÿêèé äîëó÷èâñÿ äî êîíôåðåíö³¿, ñï³âàâ, ÿê çàâæäè, ïðî ëþáîâ äî Áîãà, áëèæíüîãî òà Óêðà¿íè. Éîãî ï³ñíÿ «Òè íàéêðàùèé â ñâ³ò³» ñòàëà õîðîøîþ ³ëþñòðàö³ºþ äî ñåì³íàðó. Ïàñòîð Åäìóíä Åêñëåð (Ôîðöõàéì, ͳìå÷÷èíà), ÿêèé âæå ñòàâ äîáðèì äðóãîì êè¿âñüêî¿ ìîëîä³, ïðîïîâ³äóâàâ, ÿê çàâæäè, ïðîñòî òà íàäèõàþ÷å. Éîãî ïðîïîâ³äü íà òåìó: «Õòî ìຠ— òîé ìîæå äàòè» íå çàëèøèëà àóäèòîð³þ áàéäóæîþ. Ìîëèòâà, ÿêîþ â³í çàâåðøèâ ñâîþ ïðîïîâ³äü, äîïîìîãëà äåñÿòêàì ìîëîäèõ ëþäåé ïîíîâèòè ñâîº ïîñâÿ÷åííÿ Ãîñïîäó ²ñóñó Õðèñòó. «Â³ðþ, ùî òàê³ êîíôåðåíö³¿, íå ò³ëüêè çáóäîâóþòü â³ðó ìîëîä³, àëå é äîïîìàãàþòü ¿ì îñÿãíóòè ìàñøòàáè ïðàö³, ÿêà º ó Áîæîìó ïëàí³ äëÿ ìîëîäîãî ïîêîë³ííÿ Öåðêâè Õðèñòîâî¿ â Óêðà¿í³», — çàõîïëåíî ñêàçàâ ïàñòîð Áîãäàí Ëåâèöüêèé, çàâ³äóâà÷ â³ää³ëó ìîëîä³æíîãî ñëóæ³ííÿ ÖÕªÓ.

53


Êîíôåðåíöiÿ ÖÕÂÑÓ 26-28 áåðåçíÿ 2008 ðîêó â ì³ñò³ Êèºâ³, ó ïðèì³ùåíí³ Óêðà¿íñüêî¿ ºâàíãåëüñüêî¿ òåîëîã³÷íî¿ ñåì³íàð³¿, â³äáóëàñÿ ÷åðãîâà çâ³òíà êîíôåðåíö³ÿ Öåðêâè õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿ Óêðà¿íè, äåâ³çîì ÿêî¿ áóëè ñëîâà: «Âè, õòî ïðèãàäóº Ãîñïîäà, íå çàìîâêí³òü...» Ó í³é áðàëè ó÷àñòü äåëåãàö³¿ ñëóæèòåë³â â³ä êîæíîãî îáëàñíîãî îá’ºäíàííÿ öåðêîâ íà ÷îë³ ç³ ñòàðøèìè ïðåñâ³òåðàìè, à òàêîæ ãîñò³ ç äðóæí³õ ºâàíãåëüñüêèõ Ñîþç³â, äåïóòàòè Âåðõîâíî¿ Ðàäè Óêðà¿íè, à òàêîæ ãîñò³ ç-çà êîðäîíó — ç öåðêîâ Íîðâå㳿, ÑØÀ, Ðóìóí³¿, ͳìå÷÷èíè, Ïîëüù³. Îêð³ì ñóõèõ öèôð, çâ³ò³â, à òàêîæ âèð³øåííÿ ãîñòðèõ òà íàáîë³ëèõ ïèòàíü, íà êîíôåðåíö³¿ ìîæíà áóëî ÷óòè ÿñêðàâ³ ñâ³ä÷åííÿ ÿâëåííÿ Áîæî¿ ìîãóòíîñò³, ïàëê³ ïðîïîâ³ä³, ÿê³ ñòîñóâàëèñÿ ð³çíèõ ñôåð æèòòÿ òà ä³ÿëüíîñò³ ñëóæèòåë³â Áîæèõ. Ïåðøèé äåíü êîíôåðåíö³¿ ðîçïî÷àâñÿ î 19.00 óðî÷èñòèì áîãîñëóæ³ííÿì, ï³ä ÷àñ ÿêîãî ó÷àñíèê³â êîíôåðåíö³¿ â³òàâ ñòàðøèé ºïèñêîï ÖÕª Óêðà¿íè Ìèõàéëî Ïàíî÷êî, óïîâ-

54

íîâàæåí³ ãîñò³ òà âèãîëîñèâ ïðîïîâ³äü ºïèñêîï öåðêîâ Õª Äí³ïðîïåòðîâñüêî¿ îáëàñò³ Ìèõàéëî Ìî곺íêî. Ñëóæ³ííÿ ñóïðîâîäæóâàëîñÿ ÷óäîâèì ñï³âîì ÷îëîâ³÷îãî õîðó Îá’ºäíàííÿ öåðêîâ Õª Êè¿âñüêî¿ îáëàñò³ òà íàòõíåííèìè ìîëèòâàìè ïðèñóòí³õ. Íàñòóïíîãî äíÿ êîíôåðåíö³ÿ ïðîäîâæèëàñÿ î 8.30 ðàíêîâèì áîãîñëóæ³ííÿì, ÿêå ðîçïî÷àâ ºïèñêîï öåðêîâ ×åðí³âåöüêî¿ îáëàñò³ Ïåòðî Êàðïîâ. Ïðîïîâ³äóâàëè ºïèñêîï öåðêîâ Çàïîð³çüêî¿ îáëàñò³ Âàñèëü Ãåäàðåâè÷ òà ºïèñêîï Ñîþçó öåðêîâ Õª Ðóìóí³¿ Ï.Ò³ïåé. Ñëóæ³ííÿ ñóïðîâîäæóâàëîñÿ ñï³âîì ãóðòó «Õâàëà» ç гâíîãî òà ùèðèìè ìîëèòâàìè. Ðàíêîâå çàñ³äàííÿ êîíôåðåíö³¿ ðîçïî÷àâ ºïèñêîï öåðêîâ ²âàíî-Ôðàíê³âñüêî¿ îáëàñò³ Þð³é Âåðåì³é, ÿêèé çàêëèêàâ ïðèñóòí³õ äî ìîëèòâè. Ïðîòÿãîì ðàíêîâîãî çàñ³äàííÿ ïðèñóòí³ âèñëóõàëè äîïîâ³äü ãîëîâè ìàíäàòíî¿ êîì³ñ³¿ ºïèñêîïà öåðêîâ Õª Õìåëüíèöüêî¿ îáëàñò³ Ìèêîëè Ïèëèï’þêà, çâ³ò ñòàðøîãî ºïèñêîïà ÖÕÂªÓ Ìèõàéëà Ïàíî÷êà, çâ³ò ïðî ïðàöþ â³ää³ë³â ñîþçó ïåðøîãî çàñòóïíèêà ãîëîâè

Ñîþçó ºïèñêîïà Ìèêîëè Ñèíþêà, çâ³ò çà ô³íàíñè ñêàðáíèêà ÖÕÂªÓ ºïèñêîïà ²âàíà Õðèïòè òà çâ³ò ãîëîâè ðåâ³ç³éíî¿ êîì³ñ³¿ Âîëîäèìèðà Ïðèòà. ϳñëÿ îáãîâîðåííÿ çâ³ò³â ³ îö³íêè ðîáîòè êåð³âíèöòâà Ñîþçó äî ïðîïîâ³ä³ áóâ çàïðîøåíèé ñëóæèòåëü ñëîâ’ÿíñüêèõ öåðêîâ Àìåðèêè Ñòåïàí Êàñÿíþê. Äåííå çàñ³äàííÿ ðîçïî÷àâ ºïèñêîï öåðêîâ Õª Õåðñîíñüêî¿ îáëàñò³ Îëåêñàíäð Áàá³é÷óê, à ïîò³ì óñ³ ïðèñóòí³ ñòàëè ó÷àñíèêàìè ñåì³íàð³â, ÿê³ ïðîâåëè Ìèõàéëî Ìî곺íêî («Ï’ÿòèäåñÿòíèöüêèé ðóõ: óðîêè ìèíóëîãî») òà Àíàòîë³é Êë³íîâñüêèé («Ïðî ñïîâ³äü»). ϳñëÿ öüîãî ºïèñêîï Ìèêîëà Ïèëèï’þê âí³ñ ïðîïîçèö³¿ ùîäî çì³í òà äîïîâíåíü äî Ñòàòóòó ÂÑÖÕª òà ùîäî óçãîäæåííÿ Ñòàòóò³â óñ³õ îá’ºäíàíü öåðêîâ òà ì³ñöåâèõ öåðêîâ áðàòñòâà ³ çàïðîïîíóâàâ ¿õ îáãîâîðèòè ³ ïðèéíÿòè íà íàñòóïíîìó ç’¿çä³ Ñîþçó. Òðåò³é äåíü êîíôåðåíö³¿ òàêîæ ðîçïî÷àâñÿ áîãîñëóæ³ííÿì, ÿêå ïðîâ³â ºïèñêîï öåðêîâ Õª гâíåíñüêî¿ îáëàñò³ ³êòîð Áîðèøêåâè÷. Íà öüîìó ñëóæ³íí³ ïðîïîâ³äóâàëè ñòàðø³ ïðåñâ³òåðè Ðîñòèñëàâ Âå-


ëè÷êî (Ëóãàíñüêà îáëàñòü) òà Ñåðã³é Öèãàíêîâ (Õàðê³âñüêà îáëàñòü), à ñëàâèâ Ãîñïîäà ñï³âîì ãóðò «Ñ³îí» ç Äí³ïðîïåòðîâñüêî¿ îáëàñò³. Ðàíêîâå çàñ³äàííÿ êîíôåðåíö³¿ ðîçïî÷àâ ºïèñêîï Ìèêîëà Ïèëèï’þê, à ïîò³ì çíîâó âñ³ ñòàëè ó÷àñíèêàìè ñåì³íàð³â, ÿê³ ïðîâåëè Âàñèëü Ìàëèê («²íäèâ³äóàëüíèé ºâàíãåë³çì») òà Îëåêñàíäð Ïîï÷óê

(«Êðèòå𳿠ðîñòó Öåðêâè»). ϳñëÿ ñåì³íàð³â äåëåãàòè âèñòóïèëè ç ïðîïîçèö³ÿìè, çàóâàæåííÿìè òà çâåðòàëèñÿ ³ç çàïèòàííÿìè, íà ÿê³ äàâàëè â³äïîâ³äü óïîâíîâàæåí³ ñëóæèòåë³ Ñîþçó. Çàê³í÷èëàñÿ êîíôåðåíö³ÿ ïðîïîâ³ääþ Ìèêîëè Ñèíþêà òà ùèðîþ ìîëèòâîþ çà áëàãîñëîâåííÿ ñëóæèòåë³â, öåðêîâ, Óêðà¿íè. Âàðòî äîäàòè, ùî êð³ì îô³-

ö³éíèõ çàõîä³â, íà êîíôåðåíö³¿ â³äáóëàñÿ ìîëèòâà çà çö³ëåííÿ, ÿêó ïðîâ³â â³äîìèé ñëóæèòåëü ç ì. Êîñòîïîëÿ гâíåíñüêî¿ îáëàñò³ Äìèòðî Áåðåçþê, áóëè ÷óäîâ³ ñï³ëêóâàííÿ ñëóæèòåë³â ì³æ ñîáîþ, áóëè ôîòîãðàô³¿ ³ êíèãè, ùî ðîáèëî çóñòð³÷ á³ëüø áàãàòèþ ³ ïàì’ÿòíîþ. Âàñèëü Ìàðòèíþê

Ðîçâèòîê îðãàí³çàö³¿ â õðèñòèÿíñüêèõ öåðêâàõ

Ó Õåðñîí³ â³äáóëàñÿ êîíôåðåíö³ÿ ïðàö³âíèê³â äèòÿ÷îãî ñëóæ³ííÿ Ó ÷àñ ï³ñëÿïàñõàëüíèõ âèõ³äíèõ ç 1 äî 4 òðàâíÿ â ì. Õåðñîí³, â ïðèì³ùåííÿ Òàâð³éñüêîãî õðèñòèÿíñüêîãî ³íñòèòóòó â³äáóëàñÿ Âñåóêðà¿íñüêà êîíôåðåíö³ÿ äèòÿ÷èõ ñëóæèòåë³â ÖÕªÓ. Íà êîíôåðåíö³¿ áóëè ïðèñóòí³ ïîíàä 80 ó÷àñíèê³â, ÿê³ ïðåäñòàâëÿëè 20 îáëàñòåé Óêðà¿íè — ³íñòðóêòîðè íåä³ëüíèõ øê³ë, â³äïîâ³äàëüí³ çà äèòÿ÷å ñëóæ³ííÿ â îáëàñòÿõ òà â÷èòåë³ ÍØ. Òåìîþ êîíôåðåíö³¿ áóëè ñëîâà Ñâÿòîãî Ïèñüìà: «Ùîá Áîæà ëþäèíà áóëà äîñêîíàëà ³ äî âñÿêîãî äîáðîãî ä³ëà ãîòîâà» (2 Òèì.3:17). Ó ñâÿòêîâîìó áîãîñëóæ³íí³ ç íàãîäè â³äêðèòòÿ êîíôåðåíö³¿ âçÿëè ó÷àñòü ñëóæèòåë³ öåðêîâ ³ç Õåðñîíùèíè: ç³ ñëîâîì ïðèâ³òàííÿ çâåðíóâñÿ ºïèñêîï îáëàñò³ Îëåêñàíäð Áàá³é÷óê, ïðîïîâ³äóâàëè ïàñòîðè öåðêîâ, âèñòóïàëè ó÷í³ íåä³ëüíî¿ øêîëè, ïðàö³âíèêè ì³ñ³¿ «Àãàïå». Óðî÷èñòèì ñï³âîì ïðèâ³òàëè ó÷àñíèê³â õîð òà ñï³âî÷èé ãóðò ç öåðêîâ ì. Õåðñîíà. Ö³êàâèìè òà êîðèñíèìè áóëè ëåêö³¿ ñëóæèòåë³â ç Îäåñüêî¿ îáëàñò³: ïàñòîðà Ë.Ñ. ³òþêîâà òà Ï.Ì. Êàï³öè. Ïðîôåñ³éíèì äîñâ³äîì òà óñï³õàìè ä³ëèëèñü ïðàö³âíèêè äèòÿ÷îãî ñëóæ³ííÿ ç ð³çíèõ îáëàñòåé Óêðà¿íè, ïðîâ³âøè òåìàòè÷í³ ñåì³íàðè — Ë. Ñàäîëüêî, Í. Ñàâ÷óê, Î. Ñâ³äåðñüêà, Î. Ãîâòâÿí, Â. Êóøí³ð. Óñ³ ó÷àñíèêè ìàëè ÷óäîâèé ÷àñ äëÿ ñï³ëêóâàííÿ, ìîëèòâè òà äóõîâíîãî çáóäóâàííÿ â ïðåêðàñíîìó ì³ñö³ íà áåðåç³ Äí³ïðà. Áîã ùåäðî áëàãîñëîâèâ óñ³õ ïðèñóòí³õ. Ó÷àñíèêè êîíôåðåíö³¿ ìàëè çìîãó â³äâ³äàòè öåðêâó â ì. Õåðñîí³ òà âçÿòè ó÷àñòü â áîãîñëóæ³íí³.

Ñåì³íàð ï³ä òàêîþ íàçâîþ â³äáóâñÿ ïðîòÿãîì 14-17 êâ³òíÿ 2008ð. íà áàç³ Êè¿âñüêîãî á³áë³éíîãî ³íñòèòóòó. Ó÷àñíèêàìè ñåì³íàðó áóëè ºïèñêîïè, ñòàðø³ ïðåñâ³òåðè òà ïàñòîðè öåðêîâ õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿ Óêðà¿íè. Ðóä³ Äþê — äåêàí ²ÊÓ (²íñòèòóò êåð³âíèöòâà é óïðàâë³ííÿ), ùî â³â ñåì³íàð, íàâ÷àâ âàæëèâèõ äëÿ êîæíîãî ïàñòîðà ³ñòèí. Çîêðåìà, â³í âä³ëèâ áàãàòî ÷àñó äëÿ âèÿñíåííÿ á³áë³éíî¿ îñíîâè â ðîçâèòêó îðãàí³çàö³¿ òà ³ñòîðè÷íîãî àíàë³çó. Äëÿ ó÷àñíèê³â ñåì³íàðó îñîáëèâî àêòóàëüíèìè áóëè òåìè ïðî ðîçðîáêó îðãàí³ãðàìè, ñêëàäàííÿ áþäæåòó òà ñòðóêòóðó êîìóí³êàö³¿. Ó÷àñíèêè ñåì³íàðó îòðèìàëè çíàííÿ äëÿ á³ëüø óñï³øíîãî ñëóæ³ííÿ Öåðêâ³ ²ñóñà Õðèñòà. «Äëÿ ìåíå öåé ñåì³íàð áóâ äóæå â÷àñíèì. Áàæàþ, ùîá ö³ ïðèíöèïè ñòàëè â³äîìèìè äëÿ êîæíîãî ïàñòîðà» — ñêàçàâ ñòàðøèé ïðåñâ³òåð öåðêîâ õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿ Çàêàðïàòñüêî¿ îáëàñò³ Â.². Õðèïòà. À ºïèñêîï Ì.Ì. Ïèëèï’þê (Õìåëüíèöüêà îáëàñòü) çàïðîïîíóâàâ: «Îäíîäóøíî âèñëîâëþºìî ïîáàæàííÿ, ùîá áóëà ñôîðìîâàíà ñïåö³àëüíà ãðóïà ç³ ñòàðøèõ ñëóæèòåë³â, ¿õ çàñòóïíèê³â òà ïîì³÷íèê³â, ÿêà ìîãëà á äåòàëüíî ïðîéòè öåé êóðñ ó ïîâíîìó îáñÿç³».

55


Íåêðîëîã Ñâÿòîñëàâ Âàñèëüîâè÷ Áóðëàêà Ñâÿòîñëàâ Âàñèëüîâè÷ Áóðëàêà íàðîäèâñÿ 28 ñ³÷íÿ 1972 ðîêó ó ñåë³ Íåäîáî¿âö³ Õîòèíñüêîãî ðàéîíó ×åðí³âåöüêî¿ îáëàñò³. Âèõîâóâàâñÿ ó õðèñòèÿíñüê³é ñ³ì’¿, â ÿê³é çðîñòàëî øåñòåðî ä³òåé. ϳñëÿ çàê³í÷åííÿ øêîëè ïðàãíóâ òðóäèòèñü äëÿ Áîãà, â³äâ³äóâàâ ìîëîä³æí³ ç³áðàííÿ, õîðîâ³ ñï³âàíêè, ë³òåðàòóðí³ ãóðòêè, äå âèâ÷àëè Ñëîâî Áîæå. Áðàâ àêòèâíó ó÷àñòü ó ïî¿çäêàõ ç ìîëîääþ íà ºâàíãåë³çàö³éí³ ñëóæ³ííÿ â ³íø³ öåðêâè. Ðèñè ë³äåðñòâà ïðîÿâëÿëèñü ó íüîãî ùå ç þíîñò³. Ñåðåä ìîëîä³ Ñâÿòîñëàâ â³äçíà÷àâñÿ âåñåëîþ âäà÷åþ, äðóæåëþáí³ñòþ, âì³ííÿì ï³äòðèìàòè é ï³äáàäüîðèòè êîæíîãî, õòî öüîãî ïîòðåáóâàâ. Ó ñåðïí³ 1992 ðîêó ñêëàâ îá³òíèöþ ñëóæèòè Ãîñïîäó ÷åðåç ñâÿòå âîäíå õðåùåííÿ, ñòàâøè àêòèâíèì ÷ëåíîì öåðêâè, àâòîðèòåòíèì ñåðåä ìî-

ëîä³. Ó ëþòîìó 1994 ðîêó îäðóæèâñÿ ç Òåòÿíîþ Öèáóëÿê, Ãîñïîäü áëàãîñëîâèâ ¿õíþ ñ³ì’þ ÷îòèðìà ä³òüìè — òðüîìà ñèíàìè ³ äîíüêîþ, íàéìîëîäøîìó ç ÿêèõ âèïîâíèëîñÿ ëèøå ø³ñòü ðîê³â. Ç 1997 äî 2007 ðîêó áðàò Ñâÿòîñëàâ âèêîíóâàâ ñëóæ³ííÿ çàâ³äóþ÷îãî â³ää³ëîì ìîëîä³ ×åðí³âåöüêîãî îá’ºäíàííÿ öåðêîâ Õª. Ç 2000 äî 2008 ðîêó âèñòóïàâ ó ðîë³ îäíîãî ç îðãàí³çàòîð³â âñåóêðà¿íñüêèõ ìîëîä³æíèõ ôåñòèâàë³â. Ó 2007 ðîö³ áóâ îáðàíèé íà ñëóæ³ííÿ çàâ³äóþ÷îãî â³ää³ëîì õðèñòèÿí-ï³äïðèºìö³â Óêðà¿íè. Ó 2006 ðîö³ Ñâÿòîñëàâ ñòàâ ³í³ö³àòîðîì ñòâîðåííÿ ³ ñï³âçàñíîâíèêîì òåëåðàä³îêîìïàí³¿ «ÐÅÌÀ». ³í ìð³ÿâ ïðî òîé ÷àñ, êîëè ïåðåäà÷³, ï³äãîòîâëåí³ ö³ºþ òåëåðàä³îêîìïàí³ºþ âèéäóòü ó åô³ð. ³í ä³çíàâñÿ ïðî öþ äàòó — 11 òðà-

âíÿ 2008 ðîêó, î 20.00 ïî ÓÒ1, àëå äî öüîãî äíÿ íå äîæèâ... Ñâî¿ì æèòòÿì Ñâÿòîñëàâ Âàñèëüîâè÷ Áóðëàêà ïîêàçàâ ïðèêëàä ö³ëåñïðÿìîâàíîãî ñëóæèòåëÿ Áîæîãî, ãîëîâíîþ ìåòîþ ÿêîãî áóëî ðîçøèðåííÿ Öàðñòâà Áîæîãî. ³í âèêîíóâàâ ðîáîòó íå áóäü-ÿê, à ÿêíàéêðàùå. Ñâîºþ ïðàöåþ ðîçïàëèâ âîãîíü áëàãîâ³ñòÿ â ñîòíÿõ ñåðäåöü. ßê ïîðÿäíà ëþäèíà, â³ðíèé ñ³ì’ÿíèí Ñâÿòîñëàâ áóâ ñïðàâæí³ì ïèñüìîì Õðèñòà, ÿêå ÷èòàëè ò³, ÿê³ ùå íå ï³çíàëè Ãîñïîäà.

Ïðàö³âíèêè æóðíàëó «Áëàãîâ³ñíèê» ïîòðåáóþòü Âàøî¿ ï³äòðèìêè, Âàøèõ ìîëèòîâ òà Âàøî¿ äîïîìîãè. Ìè ÷åêàºìî íà Âàø³ ëèñòè, ïîáàæàííÿ, çàóâàæåííÿ, ìàòåð³àëè, ÿê³ çìîæåìî âèêîðèñòàòè ó íàñòóïíèõ íîìåðàõ. Áîæèõ Âàì áëàãîñëîâåíü! 56


2/2008 Журнал «Благовісник»  

Тема номера: Пам`ятай про вічність. Oфіційне видання Церкви християн віри євангельської України

Advertisement