Issuu on Google+


1


www.blag.org.ua ¹ 3(57) 2007 ëèïåíü-âåðåñåíü Æóðíàë âèõîäèòü ùîêâàðòàëüíî

Âèäàííÿ Öåðêâè õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿ Óêðà¿íè Ðåäêîëåã³ÿ æóðíàëó: Ì. Ïàíî÷êî Ì. Ñèíþê Â. Îíèùóê ª. Ìåëüíè÷óê ª. Àáðàìîâè÷ Ãîëîâíèé ðåäàêòîð: Þð³é ÂÀÂÐÈÍÞÊ Àäðåñà ðåäàêö³¿: Æóðíàë «Áëàãîâ³ñíèê», âóë. Âîðîí³õ³íà, 14à, ì. Ëóöüê, 43020 Òåëåôîíè: (0332) 78-99-85 (03322) 544-06 Ôàêñ: (0332) 78-97-98 E-mail: blagovisnyk@yandex.ru

www.blag.org.ua Ðîçðàõóíêîâèé ðàõóíîê 26000232440001 ÌÔÎ 303440 â ÊÁ “Ïðèâàòáàíêó” ì.Ëóöüê, êîä 23253886 Ñâ³äîöòâî ïðî ðåºñòðàö³þ Ê ¹ 3574 â³ä 30.11.98

Íàä íîìåðîì ïðàöþâàëè: ³êòîð ÌÎʲÉ×ÓÊ Îëüãà ̲ÖÅÂÑÜÊÀ Þð³é ÒÐÎÖÜ Âîëîäèìèð ØÎËÎÌ Àííà ßÐÓÒÀ Íàòàë³ÿ ÊÎÐͲÉ×ÓÊ Âàëåíòèíà ÍÎÑÀËÞÊ Ïðåäñòàâíèê æóðíàëó â Êàíàä³: Anatoliy Koren 1764 Dingman Dr. London, ON, N6N107 Canada òåëåôîí: (519)685-99-88 Íàäðóêîâàíî: Ðåë³ã³éíå òîâàðèñòâî «Ì³ñ³éíà êíèæêîâà ôàáðèêà “Õðèñòèÿíñüêå æèòòÿ”» (ÂÑÎ ªÕÁ), âóë. Â. Ñòóñà, 3, ì. Ëóöüê; òåë. (0332) 710874

Íàêëàä 3700 ïðèì³ðíèê³â

Þ. Ìîíäà. Ìóäð³ñòü Áîæî¿ ïðîñòîòè ....................................4 Ìîá³ëüíà öåðêâà ............................................................7 Â. Êóðèëåíêî. Ðîçóì — ïîëå áèòâè .........................................8 Þ. Âàâðèíþê. Homo sapiens ........................................12 Î. Øåâ÷åíêî. Îá³òíèö³ ÷åðåç â³äêðèòòÿ .......................14 Äóõîâíèé ð³ñò .............................................................18 Þ. Á³ëîóñîâ. Ìèñëþ — çíà÷èòü â³ðþ ...........................20 ²íòåëåêòóàëàì âõîäèòè çàáîðîíåíî ..............................22 Òàê çà ðîçóìîì ÷è çà äóõîì? ........................................23 Êëàéâ Ëüþ¿ñ: ñêåïòèê, äîñÿãíóòèé ðàä³ñòþ .......................24 Êëàéâ Ëüþ¿ñ. ϳäðàõóíîê çáèòê³â ..............................28 Ìîâîþ ïðèò÷³. Ó ïåðóêàðí³ .........................................31 Ë. Àïñåòàðîâà. ß ìàìà ì³ñ³îíåðà ..................................32 Ï. Ãàéäè÷. Ïåðåñòóïèòè ïîð³ã .....................................34 Îñòðîçüêà Á³áë³ÿ .........................................................38 «Ôåñòèâàëü íà䳿» — ÷è ñïðàâäèëèñü íà䳿? .................40 À. Ôåíåºâà. Âàæêà äîðîãà äî Áîãà .............................42 Þ. Âàâðèíþê. Ïåðåäàòè åñòàôåòó ...............................45 Ã. Àíäðîñîâ. Óêðà¿íñüê³ äîðîãè óêðà¿íñüêèõ åì³ãðàíò³â ..46 Ïîåòè÷íà ñòîð³íêà. Ãàëèíà Ìàí³âà .............................48 10 ç’¿çä ìîëîä³ ..............................................................50 Á³áë³éíà â³êòîðèíà ............................................................51 Ïðåçåíòàö³ÿ «Âîãíåíî¿ Á³á볿» .......................................52 Íîâèíè .....................................................................53-55 Êîíôåðåíö³ÿ ì³ñ³¿ «Ãîëîñ íà䳿» ....................................56

Êîëàæ³ íà ïåðø³é, äðóã³é òà ÷åòâåðò³é ñòîð³íêàõ îáêëàäèíêè ³êòîðà Ìîê³é÷óêà Ó íîìåð³ âèêîðèñòàí³ ôîòî Þð³ÿ Êîñòþêà, Þð³ÿ Âàâðèíþêà, Ãåííàä³ÿ Àíäðîñîâà òà ³íòåðíåò-ðåñóðñ³â Ïðè ïåðåäðóêó ïîñèëàííÿ íà «Áëàãîâ³ñíèê» îáîâ’ÿçêîâå. Ðåäàêö³ÿ íå çàâæäè ïîä³ëÿº äóìêè àâòîð³â ìàòåð³àë³â, ùî äðóêóþòüñÿ. Íàä³ñëàí³ ìàòåð³àëè íå ðåöåíçóþòüñÿ ³ íàçàä íå ïîâåðòàþòüñÿ.

© ÁËÀÃÎÂIÑÍÈÊ 2007

2


Ñòîð³íêà ðåäàêòîðà

ßêîñü ô³ëîñîôà Ñîëîíà çàïèòàëè, ÿêå ì³ñòî ìîæå çàëèøèòèñÿ íåçðóéíîâàíå âîðîãîì. ³í â³äïîâ³â: «Òå, æèòåë³ ÿêîãî ñëóõíÿí³ ïðàâèòåëÿì, à ïðàâèòåë³ — çàêîíó. Ëþäèíà æ â³ä ðóéíóâàííÿ ìîæå âáåðåãòèñÿ, ÿêùî ¿¿ äóìêè òà áàæàííÿ áóäóòü ñëóõíÿí³ ðîçóìó, à ðîçóì — çàïîâ³äÿì Áîæèì». «² íàïîâíèâ éîãî Äóõîì Áîæèì, ìóäð³ñòþ, ðîçóìóâàííÿì, ³ çíàííÿìè, ³ çä³áí³ñòþ äî âñÿêî¿ ðîáîòè» (2 Ì. 35:31) Ó íèí³øíüîìó ñóñï³ëüñòâ³ ñòàëî íåïðîñòî æèòè. Òîìó, ùî âîíî ñòàëî äóæå ìóäðèì, îñâ³÷åíèì ³ ïåðåäîâèì. Âçàãàë³-òî ïîä³áíà òåíäåíö³ÿ ñïîñòåð³ãàºòüñÿ äàâíî — äåê³ëüêà îñòàíí³õ ñòîë³òü, êîëè ëþäè ÷åðåç çáàãà÷åííÿ íàóêîâèìè òà ãóìàí³òàðíèìè çíàííÿìè â³ä÷óëè, ùî Áîã ¿ì íåïîòð³áíèé. Òîìó-òî îäíèì ³ç âåëè÷åçíèõ áàãàòñòâ îñòàííüîãî ÷àñó ñòàâ ðîçóì, çíàííÿ òà ³íôîðìàö³ÿ. Íå îáìèíóëà öÿ òåíäåíö³ÿ ³ Öåðêâè. Äóõîâíå çíàííÿ òàêîæ çðîáèëî ã³ãàíòñüêèé êðîê âïåðåä. Òèñÿ÷³ íàóêîâèõ ñòàòåé òà äîñë³äæåíü íà á³áë³éíó òà õðèñòèÿíñüêó òåìàòèêó, òèñÿ÷³ êíèã òà â³äåîñåì³íàð³â, äåñÿòêè êîíôåðåíö³é íåñóòü òàêó âåëè÷åçíó ìàñó çíàíü òà ìóäðîñò³, ùî ó í³é ìîæíà ³ ðîçãóáèòèñÿ. Òàê, ëþäè òåïåð ñòàëè íàáàãàòî ðîçóìí³ø³ â áîãîï³çíàíí³ òà â äóõîâíèõ ïèòàííÿõ. Îò ò³ëüêè ÷è ñòàëè âîíè áëèæ÷å äî Ñàìîãî Áîãà? Ïèòàííÿ ïðî òå, ÷èì â³ðóþ÷à ëþäèíà ïîâèííà êåðóâàòèñÿ ó ñâîºìó æèòò³: âëàñíèì ðîçóìîì ÷è îñîáëèâèì íàòõíåííÿì çãîðè (àáî, ÿê ìè ïðîñòî êàæåìî, äóõîì), — íå º íîâå. Ìóäð³ òà ðîçóìí³ êíèæíèêè íå çóì³ëè ðîçï³çíàòè Õðèñòà, «íåìóäð³ ñâ³òó öüîãî» çàì³ñòü íèõ óâ³éøëè ó Öàðñòâî Áîæå. Ïåðøîàïîñòîëüñüêà Öåðêâà êåðóâàëàñÿ ïðÿìèìè âêàç³âêàìè â³ä Äóõà Ñâÿòîãî, Öåðêâà ñåðåäíüîâ³÷÷ÿ â³äêèíóëà îäíå òà äðóãå, çàì³íèâøè â³ðó â Áîãà âèêîíàííÿì öåðêîâíèõ ïîñòàíîâ. Ñüîãîäí³ ìóäð³ñòü òà ðîçóì çíîâó â ö³í³. ßêà æ á³áë³éíà ïîçèö³ÿ? Ùî ãîâîðèòü ïðî öå Ñëîâî Áîæå, ÿêå º ÿê äæåðåëîì ìóäðîñò³, òàê ³ äîðîãîâêàçîì äëÿ Äóõà? Ö³êàâèì º óðèâîê ç êíèãè Âèõ³ä, äå ðîçïîâ³äàºòüñÿ ³ñòîð³ÿ ïðî áóä³âíèöòâî ñêèí³¿. Îäíèì ³ç ïðàö³âíèê³â, ÿê³ ïîâèíí³ áóëè ñòâîðèòè ¿¿, Ãîñïîäü âèáðàâ Áåöàë’¿ëà, ÿêîãî íàä³ëèâ îäíî÷àñíî ³ «Äóõîì Áîæèì ³ ðîçóìóâàííÿì». ³í ìàâ, ÿê ìè êàæåìî, â³ä ïðèðîäè ðîçóì òà ìóäð³ñòü äëÿ â³äïîâ³äíî¿ ìèñòåöüêî¿ ïðàö³ ³, ðàçîì ç òèì, îñîáëèâå äóõîâíå íàòõíåííÿ, ÿêå äຠò³ëüêè Ãîñïîäü äëÿ êîíêðåòíî¿ ö³ë³. Ïîºäíàííÿ îäíîãî é ³íøîãî äîïîìîãëî ìàéñòðîâ³ ñòâîðèòè òå, ùî â³ä íüîãî âèìàãàâ Áîã. Ñàìå ïðî öå ìè ³ áàæàºìî ïîãîâîðèòè íà ñòîð³íêàõ æóðíàëó.

3


Ãîñïîäü ²ñóñ ùå ó ïëîò³ íàêðåñëèâ ì³í³ìàëüí³ âèìîãè äî õðèñòèÿí, â òîìó ÷èñë³ ³ äî êîæíîãî ³ç íàñ, ÿê äî ïðåòåíäåíò³â íà ïðîæèâàííÿ ó Öàðñòâ³ Áîæîìó. Îñü öÿ Éîãî ïëàíêà â³äíîñíî îñîáè ²âàíà Õðåñòèòåëÿ: «Ìîæå, (âè õîò³ëè) áà÷èòè ïðîðîêà? Òàê, êàæó âàì, — íàâ³òü á³ëüø, ÿê ïðîðîêà. Áî öå æ òîé, ùî ïðî íüîãî íàïèñàíî: «Îñü ïåðåä îáëè÷÷ÿ Òâîº ïîñèëàþ Ñâîãî ïîñëàíöÿ, ÿêèé ïåðåä Òîáîþ äîðîãó Òâîþ ïðèãîòóº!» Ïîïðàâä³ êàæó âàì: ì³æ íàðîäæåíèìè â³ä æ³íîê íå áóëî á³ëüøå íàä ²âàíà Õðåñòèòåëÿ! Òà íàéìåíøèé ó Öàðñòâ³ Íåáåñí³ì — òîé á³ëüøèé â³ä íüîãî! ³ä äí³â æå ²âàíà Õðåñòèòåëÿ é äîñ³ (òîáòî ³ äî íàøèõ äí³â) Öàðñòâî Íåáåñíå çäîáóâàºòüñÿ ñèëîþ, ³ ò³, õòî âæèâຠçóñèëëÿ, õàïàþòü éîãî» (Ìò. 11:9-13). Íå òðåáà çàáóâàòè, ùî ç âèñîòè íàøèõ äí³â ²âàíà Õðåñòèòåëÿ äåÿê³ ñó÷àñí³ áîãîñëîâè ÷àñòî íàçèâàþòü åêñöåíòðè÷íèì äèâàêîì, õî÷à, íà íàøó äóìêó, ö³ ðèñè õàðàêòåðí³ ìàéæå äëÿ âñ³õ ãëèáîêî â³ðóþ÷èõ ëþäåé. Àëå òóò íå éäåòüñÿ ïðî ïîð³âíÿííÿ õàðàêòåð³â, à ïðî ùîñü çíà÷íî ãëèáøå. Áî öå ÷è íå ºäèíå ì³ñöå ó Ñëîâ³, äå Ãîñïîäü çâåðòàºòüñÿ äî ëþäèíè ³ç ïðîïîçèö³ºþ çàñòîñóâàòè ¿¿ ñèëó, ïðàãíåííÿ ³ çóñèëëÿ, àáè «âõîïèòè» Íåáåñíå Öàðñòâî. Àëå æ õàïàþòü ò³ëüêè òå, ùî ìຠâëàñòèâ³ñòü âèñëèçàòè, ò³êàòè, ùî ó êðàéíüîìó ðàç³ ïîâñÿê÷àñíî íå çàëåæèòü â³ä ëþäèíè,

4

÷è íå òàê? ² öå ñóïåðå÷èòü âíóòð³øí³é âïåâíåíîñò³ â³ðóþ÷èõ, áî äåñü ó ãëèáèí³ äóø³ ÷è íå êîæåí âïåâíåíèé, ùî Öàðñòâî Áîæå óæå éîãî í³ÿê íå îáìèíå, áî â³í çäîëàâ îöþ ïëàíêó óæå òèì, ùî ñòàâ õðèñòèÿíèíîì. Äóìàþ, ùî âñòàíîâëåíà ²ñóñîì ïëàíêà îäíîçíà÷íî íàãàäóº íàì îäíå: ò³ äóõîâí³ íàïðàöþâàííÿ, ÿê³ ïðèäáàëà ëþäèíà çà ÷àñ õîä³ííÿ ç Ãîñïîäîì, ïîòðåáóþòü á³ëüø ñåðéîçíî¿ ïåðåâ³ðêè ³ êîðåêö³¿ íà ïðàâî ¿õ ³ñíóâàííÿ. Õòî âäóìóâàâñÿ â öþ öèòàòó, íå ìîæå íå çàïèòàòè ñåáå: à ùî öå çà çóñèëëÿ, äå, ÿê ³ êîëè ¿õ äîêëàäàòè â áóäåííîìó æèòò³? ×åðåç ðîçä³ë «²ñóñ äîêîðÿº íåâ³ðíèì» Ãîñïîäü ìèëîñòèâî ðîçêðèâຠÑâîº áà÷åííÿ ñòîñîâíî íàøèõ ñó÷àñíèê³â òåæ, êîãî ³í ââàæຠíåâ³ðíèì: «Äî êîãî æ öåé ð³ä ïðèð³âíÿþ? — Äî õëîï’ÿò â³í ïîä³áíèé, ùî íà ðèíêó ñèäÿòü òà âèãóêóþòü ³íøèì, ³ êàæóòü: «Ìè âàì ãðàëè, à âè íå òàíöþâàëè, ìè ñï³âàëè âàì æàë³áíî, òà íå ïëàêàëè âè... Áî ïðèéøîâ áóâ ²âàí, ùî íå ¿â ³ íå ïèâ, âîíè æ êàæóòü: «Â³í äåìîíà ìົ. Ïðèéøîâ æå Ñèí Ëþäñüêèé, ùî ¿ñòü ³ ï’º, âîíè æ êàæóòü: «×îëîâ³ê îñü ëàñóí ³ ï’ÿíèöÿ. ³í ïðèÿòåëü ìèòíèê³â ³ ãð³øíèê³â». ² âèïðàâäàëàñÿ ïðåìóäð³ñòü ñâî¿ìè ä³ëàìè». (Ìò.11:16,18). Áåç óñÿêîãî ñóìí³âó öÿ ëþäñüêà ïðåìóäð³ñòü âèïðàâäîâóºòüñÿ, ï³äòâåðäæóºòüñÿ ëþäñüêèì ìèñëåííÿì, ³ âîíà âæå çà êîìåíòàðÿìè Ãîñïîäà íå ìຠí³ÿêîãî â³äíîøåííÿ äî Íåáåñíîãî Öàðñòâà. Áî 䳺 â òîìó íàïðÿìêó, ÿêèé ÿêùî ³ âèìàãຠçóñèëü, òî íàéì³í³ìàëüí³øèõ, à ùå


òî÷í³øå — í³ÿêèõ. Áî ¿¿ ³íòåðåñè ³ ïðàãíåííÿ íå âèõîäÿòü çà ðàìêè âëàñíèõ ïîòðåá ³ îáìåæåí³ âëàñíèì ðîçóì³ííÿì. ² ÿê ðåçóëüòàò — öå í³êîãî íå çà÷åïèòü, íå ðîçòðèâîæèòü, íå çìóñèòü çàäóìàòèñü íàä â³÷íèìè ïèòàííÿìè, ÿê³ íåñóòü àáî æèòòÿ, àáî ñìåðòü. Ùîá çðîçóì³òè ³ äîâåñòè öå, äîâåäåòüñÿ ïîâåðíóòèñÿ äî ñàìîãî ïî÷àòêó ñòîñóíê³â Áîãà ³ ëþäèíè òà ðîçãëÿíóòè, íà ÿêîìó åòàï³ âèìàãàþòüñÿ çóñèëëÿ ç ¿¿ áîêó ³ ÿê³ âîíè? ² ÿê³ ïîíÿòòÿ âêëàäàâ Ãîñïîäü ²ñóñ äî êîæíîãî, õòî ïðàãíå â Öàðñòâî Áîæå. Âçÿòè õî÷à á ÿñêðàâ³ ñâ³ä÷åííÿ àïîñòîëà Ïàâëà, äå â³í ïîð³âíþº ï³çíàííÿ Ãîñïîäà ³ç çìàãàííÿì á³ãóí³â: «Õ³áà âè íå çíàºòå, ùî ò³, ùî íà ïåðåãîíàõ á³æàòü, óñ³ á³æàòü, àëå íàãîðîäó ïðèéìຠîäèí. Á³æ³òü òàê, ùîá íàãîðîäó (íåòë³ííèé â³íîê) îäåðæàëè âè! Òîæ á³æó ÿ íå òàê, íåìîâ áè íà íåïåâíå, á’þñÿ íå òàê, íåìîâ áè ïîâ³òðÿ á’þ÷è. Àëå âìåðòâëÿþ é íåâîëþ ÿ ò³ëî ñâîº, ùîá, çâ³ùàþ÷è ³íøèì, íå ñòàòè ñàìîìó íåã³äíèì» (1 Êîð.3:24- 27). Îñòàíí³ì ðå÷åííÿì Ïàâëî äóæå ÷³òêî ï³äêðåñëþº, ùî øëÿõ ï³çíàííÿ Áîãà — ð³âíîö³ííèé á³ãó íà äîâãó äèñòàíö³þ, äå çìàãàþòüñÿ íàâèïåðåäêè íå áðàòè ³ ñåñòðè ïî â³ð³, à êîæíà ëþäèíà ³ç ñâî¿ì âëàñíèì ò³ëîì, áî öåé äîëåíîñíèé çàá³ã — çìàãàííÿ ñòàðî¿ ëþäèíè ç íîâîþ. Êîæíèé, õòî õî÷ ðàç ñòàâàâ íà ñòàðò ó ñâîºìó æèòò³, òîé çíàº, ñê³ëüêè öå ïîòðåáóº ô³çè÷íèõ çóñèëü ³ ñèëè âîë³ â³ä ëþäèíè. ² çíîâó äóæå ö³ííå óòî÷íåííÿ àïîñòîëà ùîäî çóñèëü: «Íå òîìó, ùî ÿ âæå äîñÿãíóâ, àáî âæå âäîñêîíàëèâñÿ, àëå ïðàãíó, ÷è íå äîñÿãíó ÿ òîãî, ÷èì ³ Õðèñòîñ ²ñóñ äîñÿãíóâ áóâ ìåíå. Áðàòòÿ, ÿ ñåáå íå ââàæàþ, ùî ÿ äîñÿãíóâ. Òà ò³ëüêè, çàáóâàþ÷è òå, ùî ïîçàäó, ³ ñï³øà÷è äî òîãî, ùî ïîïåðåäó, ÿ æåíóñü äî ìåòè çà íàãîðîä��þ âèñîêîãî ïîêëèêó Áîæîãî â Õðèñò³ ²ñóñ³» (Ôèë.3:12-14). ² öå âæå êîíêðåòíî ñôîðìóëüîâàíà Ñâÿòèì Äóõîì âèñîòà äëÿ êîæíîãî íàøîãî ñó÷àñíèêà. Òóò óæå ìè ìàºìî ìîæëèâ³ñòü ÷åðåç àïîñòîëà Ïàâëà êîíêðåòèçóâàòè îñíîâí³ çóñèëëÿ, ÿê³ â³ä íàñ âèìàãຠÃîñïîäü äëÿ äîñÿãíåííÿ Éîãî ö³ë³. Ñëîâî Áîæå ãîâîðèòü, ùî æèâ³ ñòîñóíêè Áîãà ³ ëþäèíè ïî÷èíàþòüñÿ ³ç ìèò³ ïîêàÿííÿ ïåðåä Íèì. Çà çì³ñòîì ä³ÿ öèõ ïðîñòèõ ñë³â ð³âíîö³ííà ïîñòð³ëó ñòàðòîâîãî ï³ñòîëåòà äëÿ á³ãóíà, ÿêèé ñòຠíà ñòàðòîâó ë³í³þ, íà äèñòàíö³þ ïðîòÿæí³ñòþ íà âåñü çàëèøîê æèòòÿ. Àáè ïîçìàãàòèñÿ ...³ç ñàìèì ñîáîþ ³ ïåðåìîãòè ñåáå, ùîá ïîì³íÿòè ñâ³é õàðàêòåð íà õàðàêòåð ²ñóñà. Âî³ñòèíó öÿ ñòàðòîâà ë³í³ÿ ³ñòîðè÷íà äëÿ äîë³ êîæíî¿ ëþäèíè, áî âîíà ì³íÿº çì³ñò æèòòºâèõ îð³ºíòèð³â îñîáèñòîñò³. ² ùî ö³êàâî: îñîáèñò³ñòü, ÿêà ïðîæèâຠáåç Áîãà, ïðàêòè÷íî íå çàòðà÷óº ñâî¿ çóñèëëÿ äëÿ òîãî, ùîá ïîêàÿòèñü. Âñå íàâïàêè — âîíà çî âñ³õ ñâî¿õ

ñèë îïèðàºòüñÿ çóñèëëÿì Ñàìîãî Áîãà, ßêèé ï³äøòîâõóº öþ ëþäèíó äî ë³í³¿ ñòàðòó, áî áà÷èòü ìîëèòâè Ñâî¿õ ä³òåé çà íå¿. Òàêå ïðîòèñòîÿííÿ ÷àñòî ðîáèòü ëþäèíó íåñàìîâèòîþ â ãð³õàõ ³ ìîæå òÿãíóòèñÿ ïðîòÿãîì ê³ëüêîõ ðîê³â ³ç ð³çíèõ ïðè÷èí. Çâè÷àéíî, âñ³ øëÿõè îñîáèñòîñòåé äî ë³í³¿ ñòàðòó (äî ïîêàÿííÿ) ïðîñòî íåìîæëèâî îõàðàêòåðèçóâàòè ÷åðåç ¿õ ðîçìà¿òòÿ, àëå äåÿê³ óçàãàëüíåí³ ðèñè ïðèñóòí³, à ñàìå: — ëþäèíà íå çíàº, ÿêà Áîæà ö³ëü ¿¿ æèòòÿ, äëÿ ÷îãî âîíà æèâå íà ñâ³ò³: — çà îá’ºêò ïîð³âíÿííÿ ñâîãî äóõîâíîãî ñòàíó âîíà ñïî÷àòêó ï³äñâ³äîìî âèáèðຠëþäåé ³ç çíà÷íî ãëèáøèìè ãð³õîâíèìè ïðèñòðàñòÿìè, â ïîð³âíÿíí³ ç ÿêèìè âîíà âèãëÿäຠïðàâåäíîþ. Òîìó âîíà ââàæຠñåáå áåçãð³øíîþ ³ àáñîëþòíî íå áà÷èòü íåîáõ³äíîñò³ êàÿòèñü ïåðåä Áîãîì; — ¿é ïîäîáàþòüñÿ ãð³õîâí³ íàñîëîäè, ÿê³ âîíà ï³çí³øå ïî÷èíຠíåíàâèä³òè ÷åðåç ñâîþ çàëåæí³ñòü â³ä íèõ. Àëå ïåðøå ïîñò³éíî ïðèãí³÷óº äðóãå ÷åðåç ïîñòóïîâó äóõîâíó äåãðàäàö³þ îñîáèñòîñò³, òåìïè ÿêî¿ âèïåðåäæóþòü òåìïè çðîñòàííÿ íåíàâèñò³. — ëþäèíà íå ìîæå â³äð³çíÿòè äîáðî ³ çëî ó ñâîºìó æèòò³: ì³ðèëîì ³ñòèíè âèñòóïຠâèêëþ÷íî ëþäñüêà ìóäð³ñòü, ìóäð³ñòü ïî ïëîò³. Ïîòð³áíî çàóâàæèòè, ùî ïîêàÿííÿ ïåðåä Áîãîì áóâຠð³çíå, ÿê ³ ëþäè, ïðî ùî Ãîñïîäü ÷³òêî ñêàçàâ, ïîÿñíþþ÷è ïðèò÷ó ïðî ñ³ÿ÷à (Ìò.13: 19-22): «Äî êîæíîãî, õòî ñëóõຠñëîâî ïðî Öàðñòâî, àëå íå ðîçó쳺, ïðèõîäèòü ëóêàâèé, ³ êðàäå ïîñ³ÿíå â ñåðö³ éîãî; öå òå, ùî ïîñ³ÿíå ïîíàä äîðîãîþ. À ïîñ³ÿíå íà êàìåíèñòîìó ´ðóíò³ , — öå òîé, õòî ñëóõຠñëîâî, ³ ç ðàä³ñòþ çàðàç ïðèéìຠéîãî; àëå êîðåíÿ â íüîìó íåìà, òîìó â³í íåïîñò³éíèé; êîëè æ óòèñê àáî ïåðåñë³äóâàííÿ íàñòàþòü çà ñëîâî, òî â³í çàðàç ñïîêóøóºòüñÿ. À ì³æ òåðåí ïîñ³ÿíå, — öå òîé, õòî ñëóõຠñëîâî, àëå êëîïîòè â³êó öüîãî òà îìàíà áàãàòñòâà çàãëóøóþòü ñëîâî, — ³ âîíî çîñòàºòüñÿ áåç ïëîäó». Ôàêòè÷íî, öå ñòîñóºòüñÿ äî ïåðøèõ êðîê³â óñ³õ ïåðåðàõîâàíèõ òèïàæ³â îñîáèñòîñòåé íà òðàñ³ ï³ñëÿ ñòàðòó, áî ïåðø³ êðîêè íàäçâè÷àéíî âàæëèâ³ ³ âðàçëèâ³. Âîíè àäåêâàòí³ íàðîäæåííþ íåìîâëÿòè, ÿêå áåç äîãëÿäó «äóõîâíî¿ ìàòåð³» ïðèðå÷åíå íà ïîâåðíåííÿ ó ñòàí, áëèçüêèé äî äîñòàðòîâîãî ñòàðîãî æèòòÿ. Íåìà ï³äñòàâ êàçàòè, í³áè í³÷îãî ç òàêîþ ëþäèíîþ íå â³äáóëîñÿ: âîíà ïðîñòî ïåðåõîäèòü â ðîçðÿä «íåâ³ðíèõ» ç³ âñ³ìà éîãî âèùå âêàçàíèìè ²ñóñîì îçíàêàìè (Ìò. 11:16,18). Íàéñòðàøí³øå ó ö³é ñèòóàö³¿ — íåâ³ðí³ ïëîäÿòü íåâ³ðíèõ, ¿õ 䳺âà äóõîâíà ñèñòåìà ðåïðîäóêòèâíîñò³ â³äïðàöüîâàíà óæå ñòîð³÷÷ÿìè, ³ òà öåðêâà, äå ¿õ á³ëüø³ñòü, ñòຠàíàëîãîì ñòàðîçàâ³òíîãî ñëóæ³ííÿ. Ñïðîáóéìî ³ òóò âèä³ëèòè äåÿê³ õàðàêòåðí³ ðèñè:

5


— â îñíîâíîìó ëþäè íå ïðîõîäÿòü îáðÿä õðåùåííÿ, ÿê öå äåìîíñòðóâàâ ²ñóñ ó Éîðäàí³ ïåðåä ïî÷àòêîì ñëóæ³ííÿ ëþäÿì, ³ â³äïîâ³äíî íå ìàþòü îñâÿ÷åííÿ ³ ïîñâÿ÷åííÿ, òîáòî ó íèõ ÿâíî íå âèðàæàþòüñÿ Áîæ³ äàðè äëÿ ñëóæ³ííÿ; — Áîã äëÿ íèõ íå º àáñîëþòíîþ ö³íí³ñòþ, ³ ³í ñïðèéìàºòüñÿ øâèäøå íåäîáðîþ, í³æ äîáðîþ Îñîáèñò³ñòþ. Éîãî øâèäøå çà âñå ñïðèéìàþòü ÿê íåìîëîäó ìóäðó Ëþäèíó, ßêà ïðàêòè÷íî çàâàæຠæèòè òàê, ÿê âîíè çâèêëè, ÿê ¿ì õî÷åòüñÿ. Öÿ Îñîáèñò³ñòü îòîòîæíþºòüñÿ âèêëþ÷íî õðåñòèêîì àáî ³êîíîþ, äî ßêî¿ øóêàþòü äîðîãó â îñíîâíîìó ÷åðåç ñë³ïå äîòðèìàííÿ çàáîáîí òà ïîâ³ð’ÿ; — ¿õíº â³äâ³äóâàííÿ öåðêâè íîñèòü âèïàäêîâèé õàðàêòåð (ó âåëèê³ ñâÿòà òà çà ñ³ìåéíèìè îáñòàâèíàìè), çóñèëëÿ äëÿ çðîñòàííÿ â³äñóòí³ àáî íååôåêòèâí³. (Òóò âñå çàëåæèòü â³ä îñîáèñòîñò³ ñâÿùåíèêà, ïàñòîðà, ÿê³ ôîðìóþòü ñâî¿ öåðêâè). Òîìó íåîáõ³äíå ñï³ëêóâàííÿ ì³æ â³ðóþ÷èìè ìàéæå â³äñóòíº, à ìîëèòâà ÿê æèâèëüíèê â³ðè íîñèòü â îñíîâíîìó íåãëèáîêèé ³ íåðåãóëÿðíèé õàðàêòåð; — òàêà ëþäèíà äåìîíñòðóº ïîâíó â³äñóòí³ñòü ðîçóì³ííÿ ãð³õîâíîñò³ â ñâîºìó æèòò³ ³ çàõèñòó â³ä íå¿: âîíà ñàìó ñåáå îö³íþº ïî ãð³õîâíîñò³ òèõ, õòî çîâñ³ì ³ãíîðóº àáî íå ÷óâ ïðî Ñëîâî, ³ íå çâåðòຠóâàãó íà îñóä ñâîãî ñóìë³ííÿ. Àëå íîâîºâàíãåëüñüêà â³äïðàöüîâàíà ñèñòåìà ï³êëóâàííÿ ïðî íîâîíàâåðíåíèõ â öåðêâ³ äîçâîëÿº ³ç ¿õ çàãàëüíî¿ ìàñè ð³çêî çá³ëüøèòè ê³ëüê³ñòü «çåðíèí, ïîñ³ÿíèõ â äîáð³é çåìë³ — öå òîé, õòî ñëóõຠñëîâî ³ éîãî ðîçó쳺, ³ ïë³ä â³í ïðèíîñèòü, ³ äຠîäèí ó ñòî ðàç, äðóãèé ó ø³ñòäåñÿò, à òîé ó òðèäöÿòåðî». Öå óæå îá’ºêòèâíà îçíàêà æèâî¿ öåðêâè, çàïëàíîâàíèé óðîæàé îñîáèñòî¿ ºâàíãåë³çàö³¿ íåâ³ðóþ÷èõ ëþäåé, ïðè÷îìó ó çàë³ê ³äóòü ò³ëüêè òàê³ æ ñàì³ òèïîâ³ «çåðíèíè». Äàâàéòå ³ òóò òåæ ñïðîáóºìî âèä³ëèòè ¿õ õàðàêòåðí³ ðèñè: — õàðàêòåðíîþ ðèñîþ ìóæí³þ÷èõ íåìîâëÿò º îñóä ³ çâèíóâà÷åííÿ ³íøèõ ó íåïðàâèëüí³é â³ð³ òà íå÷³òêîìó ðîçóì³íí³ Ñëîâà. Îñîáëèâî âîíè íåòåðïëÿ÷³ äî íåðîçêàÿíèõ ÷ëåí³â ñâî¿õ ñ³ìåé ³ íàìàãàþòüñÿ ï³äøòîâõíóòè ¿õ äî ïîêàÿííÿ ìåòîäàìè ïëîò³, ³ çàêîíîì³ðíî íàøòîâõóþ÷èñü íà ñèëüíèé îï³ð. Âîíè ùå íå ðîçóì³þòü, ùî ÷åðåç öåé îï³ð Ãîñïîäü ïîêàçóº ¿ì ¿õ âëàñíèé äóõîâíèé ñòàí, ùî áà÷èòü ¿õ òàêèìè, ÿêèìè âîíè áà÷àòü âïåðòèõ ðîäè÷³â; — ëþäèíà çàõîïëåíà ðàä³ñòþ ïåðøî¿ ëþáîâ³, ó ÿê³é Ãîñïîäü âèêîíóº áàãàòî ÷îãî ³ç ¿¿ ïðîõàíü. ×è íå ç ïåðøîãî äíÿ ïî÷èíຠçðîñòàòè â³ëüíà ìîëèòâà; — ñïî÷àòêó Áîã ñïðèéìàºòüñÿ ÿê Ëþäèíà ²ñóñ Õðèñòîñ ³ç, ïî ì³ð³ çðîñòàííÿ, ïîñë³äîâíîþ çàì³íîþ ïðîñòèõ îáðàç³â Áîãà äî áåçê³íå÷-

6

íî¿ Îñîáèñòîñò³. Ëþäèíà ïîñò³éíî äîêëàäຠçóñèëëÿ äëÿ äóõîâíîãî çðîñòàííÿ ÷èòàííÿì Ñëîâà, ùîäåííèìè ðåãóëÿðíèìè ìîëèòâàìè. ßê îá’ºêò íàñë³äóâàííÿ âèáèðຠ²ñóñà Õðèñòà, â äóõîâíîìó çðîñòàíí³ â³ä÷óâຠçðîñòàþ÷ó âëàñíó ãð³õîâí³ñòü ó ïîð³âíÿíí³ ç Íèì; — Ãîñïîäü â³äêðèâຠ¿é ðîçóì³ííÿ çì³ñòó Ñëîâà, ïðèâ÷ຠ÷óòè Éîãî ãîëîñ; — ëþäèíà îõîïëåíà ñïðàãîþ ï³çíàííÿ Áîãà; — ñòðàæäàííÿ ëþäèíè äî ïîêàÿííÿ ³ â ïðîöåñ³ äóõîâíîãî ìóæí³ííÿ Ãîñïîäü ïåðåòâîðþº ó ë³êè äëÿ ³íøèõ ëþäåé, êîìó âîíà ïî÷èíຠñëóæèòè. Òîìó äóæå âàæëèâî ñïî÷àòêó îòðèìàòè ïåðåìîãó íàä ñâî¿ì ìèíóëèì, áî ³íàêøå ïðè ñëóæ³íí³ ö³ ë³êè ïåðåòâîðþþòüñÿ â îòðóòó äëÿ ³íøèõ. Àëå ïîâåðíåìîñü äî í³áèòî çàáóòîãî ï³äçàãîëîâêó: ùî æ íå çíàâ àïîñòîë Ïàâëî ó ñâîºìó æèòò³, çàïîâíåíîìó âåëèêèìè òðóäíîùàìè ³ âåëèêèìè äîñÿãíåííÿìè? ³í íå ì³ã çíàòè, ùî ó ïðîãðàì³ âñåñâ³òí³õ Îë³ìï³éñüêèõ ³ãîð áóäå çìàãàííÿ ïî á³ãó ç ïåðåïîíàìè, ÿêå, íà ìîþ äóìêó, íàéá³ëüøå â³ääçåðêàëþº íîðìàëüíå õðèñòèÿíñüêå æèòòÿ. Òàì ïîòð³áíî íå ïðîñòî á³ãòè ïî òðàñ³, àëå ³ ïåðåñòðèáóâàòè ÷åðåç ïåðåïîíè, ÿê³ ðîçñòàâëåí³ äî ñàìîãî ô³í³øó. гçíèöÿ ò³ëüêè â òîìó, ùî ëþäèíà äóõîâíî çðîñòຠÿêðàç ïðè äîëàíí³ ïåðåïîí: Ãîñïîäü çíàº, ùî äëÿ íàñ ³ êîëè íàéá³ëüø êîðèñíå. Òîìó äîçâîëüòå çàâåðøèòè öþ ïðàöþ ñëîâàìè àïîñòîëà Ïàâëà: «Íàîñòàíêó, áðàòòÿ, ùî ò³ëüêè ïðàâåäíå, ùî ò³ëüêè ÷åñíå, ùî ò³ëüêè ÷èñòå, ùî ò³ëüêè ëþáå, ùî ò³ëüêè ã³äíå õâàëè, êîëè ÿêà ÷åñíîòà, êîëè ÿêà ïîõâàëà, — äóìàéòå ïðî öå! ×îãî âè â³ä ìåíå é íàâ÷èëèñÿ, ³ ïðèéíÿëè, ³ ÷óëè òà áà÷èëè, — ðîá³òü òå! ² Áîã ìèðó áóäå ç âàìè!» (Ôèë.4:8,9). Þð³é ÌÎÍÄÀ, ì. Êè¿â


Ìîá ëüíà öåðêâà

Ñüîãîäí³ óæå í³êîãî íå çäèâóºø òèì, ùî íà êîæíîìó êðîö³ ìè áà÷èìî ëþäåé, ùî ãîâîðÿòü ïî ìîá³ëüíîìó òåëåôîíîâ³. Äèâíî, ÿêùî â êîãîñü éîãî íåìàº. Íå äèâèíà, ùî â áàãàòüîõ ãðîìàäñüêèõ ì³ñöÿõ ìîæíà ïîáà÷èòè òàáëè÷êè-ïîïåðåäæåííÿ, ÿê³ íàãîëîøóþòü, ùî òóò òåëåôîíí³ ðîçìîâè çàáîðîíåí³. Íå âèíÿòîê ³ öåðêâà. Âñå á³ëüøå ³ á³ëüøå ñëóæèòåë³â âèìóøåí³ íàãàäóâàòè ïðèõîæàíàì ïðî íåîáõ³äí³ñòü âèìêíóòè òåëåôîí ïðè âõîä³ â öåðêâó ÷è ä³ì ìîëèòâè. Àëå òèì íå ìåíøå: âñå ÷àñò³øå ³ ÷àñò³øå äîâîäèòüñÿ ÷óòè, ÿê ó êîãîñü â öåðêâ³ (äî ðå÷³, íå âèíÿòîê ³ ñëóæèòåë³, ÿê³ ñèäÿòü íà ï³äâèùåíí³ ïåðåä óñ³ìà ëþäüìè) ðàïòîì ñåðåä ñëóæ³ííÿ òèøó ðîç³ðâå íåñïîä³âàíà «ìîá³ëüíà» ìåëîä³ÿ, äî òîãî æ íåð³äêî äàëåêî íå ñâÿòîãî çì³ñòó. ², ÿê ïðàâèëî, âëàñíèêè çàì³ñòü òîãî, ùîá øâèäøå âèìêíóòè òåëåôîí, øâèäêî á³æàòü äî âèõîäó ïîãîâîðèòè. Òàêå âðàæåííÿ, ùî äçâ³íîê íàñò³ëüêè âàæëèâèé, í³áè â³ä ñàìîãî ïðåçèäåíòà. Ïðî ùî öå ñâ³ä÷èòü? À ïðî òå, ùî ìè çàáóâàºìî ãîëîâíó ñóòü áîãîñëóæ³ííÿ. Ìè âèòðà÷àºìî ñîòí³ ãîäèí ó òèæäåíü íà íàø³ çåìí³ ñïðàâè, íà ïðàöþ, íà ñï³ëêóâàííÿ, íà ðîçâàãè, ³ êîëè ïðèõîäÿòü îò³ ï³âòîðè ÷è äâ³ ãîäèíè, ÿê³ ïîâèíí³ áóòè ïðèñâÿ÷åí³ ïåðø çà âñå Áîãîâ³, à ïîäðóãå, íàø³é âëàñí³é äóø³, ìè íå ìîæåìî ïîâí³ñòþ îá³ðâàòè óñ³ íèòî÷êè, ÿê³ ïîâ’ÿçóþòü íàñ ³ç çåìíèìè ñïðàâàìè. Äèÿâîë çíàº, ùî çðîáèòè, àáè âèâåñòè íàñ ç³ ñòàíó Ãîñïîäíüî¿ ïðèñóòíîñò³. ³í ÿêùî íå ñîí íàïóñêàº, òî äóìêó ïðî òå, ÷è âèìêíóëè âè ïðàñêó, âèõîäÿ-

÷è ç äîìó, à òî ïîñèëຠâàì ìîá³ëüíèé äçâ³íîê, ÿêèé äó-ó-ó-æå ïîòð³áíèé âàì ñàìå â òó ìèòü, êîëè ïðîïîâ³äíèê (à òî÷í³øå, Äóõ Ñâÿòèé) ãîâîðèòü ïðî íàéíåîáõ³äí³øå äëÿ äóø³. Íå çðîçóì³ëî ò³ëüêè, ÿê-òî íàø³ áàòüêè îáõîäèëèñÿ áåç ìîá³ëüíèõ òåëåôîí³â?.. À ìîæå, ìè ïðîñòî áàéäóæ³ äî ñëóæ³ííÿ? Ìîæå, ïðîñòî íåóâàæí³? Áî âèìêíóòè «ìîá³ëêó» — öå æ åëåìåíòàðíà ð��÷. Ìàéæå âñ³ ñó÷àñí³ òåëåôîíè ìàþòü ôóíêö³þ íàãàäóâàííÿ: âàðòî ëèøå óâ³ìêíóòè, ³ ñàì òåëåôîí íàãàäຠâàì ïðî öå çà 20-15 õâèëèí ïåðåä ç³áðàííÿì. Íàâ³òü çàïðîãðàìóâàòè ìîæíà íà äåê³ëüêà ðîê³â âïåðåä. Á³ëüøå òîãî, ó âåëèêèõ ç³áðàííÿõ íå äèâèíà, êîëè ìîëîä³ ëþäè äåìîíñòðàòèâíî ãðàþòüñÿ «ìîá³ëêàìè» íà ç³áðàíí³, ïîäîðîæóþ÷è ³íòåðíåòîì ÷è ïåðåêèäàþ÷èñü sms-êàìè ç äðóçÿìè íà ñóñ³äíüîìó áàëêîí³. Âîíè æèâóòü ó ìîá³ëüíîìó ñâ³ò³ ³ íå õî÷óòü âèõîäèòè ç íüîãî íàâ³òü ó Áîæîìó äîì³. Ìè áî¿ìîñÿ ïðîïóñòèòè âàæëèâèé äçâ³íîê, í³äå íå ðîçëó÷àþ÷èñü ³ç «ìîá³ëêîþ». À ãîëîñ Ãîñïîäí³é ïðîïóñêàºìî. Íåâæå Áîãîâ³ çàëèøàºòüñÿ ëèøå ºäèíèé øëÿõ äîñòóêàòèñÿ äî íàñ — ÷åðåç òåëåôîííèé äçâ³íîê? À ìîæå, âñå-òàêè âèìêíåìî íàøó ìîá³ëüí³ñòü, çóïèíèìîñÿ ïîñåðåä ñó÷àñíî¿ øâèäê³ñíî¿ àâòîñòðàäè ³ ïðèñëóõàºìîñÿ äî ãîëîñó Òîãî, õòî ÷óº ³ ãîâîðèòü äî íàñ áåç áóäü-ÿêèõ «ìîá³ëüíèõ» çàñîá³â. ³í ç³ Ñâîãî áîêó çàâæäè «íà çâ’ÿçêó». ³í ïîñò³éíî ñòóêຠäî íàøîãî ñåðöÿ ³ ÷åêàº, êîëè ìè, â³ä³ðâàâøèñü â³ä ñóºòè ñâ³òó, ñêàæåìî: «Ãîâîðè, Ãîñïîäè, áî ñëóõຠðàá Òâ³é…» Òè âæå ãîâîðèâ ç Íèì ñüîãîäí³?

7


«Áî ò³, õòî õîäèòü çà ò³ëîì, äóìàþòü ïðî ò³ëåñíå, à õòî çà äóõîì — ïðî äóõîâíå. Áî äóìêà ò³ëåñíà òî ñìåðòü, à äóìêà äóõîâíà æèòòÿ òà ìèð» (Ðèì. 8:5-6). «Òîìó òî, ï³äïåðåçàâøè ñòåãíà ñâîãî ðîçóìó òà áóâøè òâåðåç³, ìàéòå äîñêîíàëó íàä³þ íà áëàãîäàòü, ùî ïðèíîñèòüñÿ âàì â ç’ÿâëåíí³ ²ñóñà Õðèñòà» (1 Ïåòð. 1:13). â³ðóþ÷èõ ³ íåâ³ðóþ÷èõ. Ùå ìóäðèé Ñîëîìîí ïèñàâ: «Áî ÿê ó äóø³ ñâî¿é â³í îáðàõîâóº, òàêèé º» (Ïð. 23:7). ² ùî â ñåðöå çàêëàäåíî, òå áóäå é íà ÿçèö³. Áî æ «õòî ÷èñò³ñòü ñåðöÿ êîõàº, òîé ìຠõîðîøå íà óñòàõ» (Ïð. 22:11). Òè íå òîìó âæèâàºø áðóäí³ ñëîâà, ùî íå ìîæåø âñòåæèòè çà ñâî¿ì ÿçèêîì, à òîìó, ùî «÷èì ñåðöå íàïîâíåíå, òå ãîâîðÿòü óñòà» (Ìò. 12:34). Ó êîãî äîáðå ñåðöå, í³æí³ é ÷èñò³ äóìêè, ó òîãî é ÿçèê òàêèé ñàìèé, îñê³ëüêè çãàäàíà Õðèñòîì ñõåìà «×èì íàïîâíåíå ñåðöå…» 䳺. Îñü ¿¿ ïðèíöèï: äóìêà — ñëîâî — ä³ÿ. Òîìó ÿ íàçèâàþ ðîçóì ïîëåì áèòâè. Ìè ñòâîðåí³ çà Áîæèì îáðàçîì ³ ïîäîáîþ Áîæîþ. Òîìó ïîâåðí³ìîñÿ äî âèòîê³â òâîð³ííÿ, ùîá ïðîñë³äêóâàòè âèùåçãàäàíèé ïðèíöèï. «À çåìëÿ áóëà ïóñòà òà ïîðîæíÿ, ³ òåìðÿâà áóëà íàä áåçîäíåþ, ³ Äóõ Áîæèé øèðÿâ íàä ïîâåðõíåþ âîäè. ² ñêàçàâ Áîã: «Õàé ñòàíåòüñÿ ñâ³òëî!» ² ñòàëîñÿ ñâ³òëî. ² ïîáà÷èâ Áîã ñâ³òëî, ùî äîáðå âîíî, ³ Áîã â³ää³ëèâ ñâ³òëî â³ä òåìðÿâè». Ñïî÷àòêó â Áîãà ç’ÿâèëàñÿ äóìêà, ïîò³ì — ñëîâî, äàë³ — ä³ÿ ³ çðåøòîþ — ðåçóëüòàò. Á³áë³ÿ — öå êíèãà äóõîâíèõ ïðèíöèï³â. ² ÿêùî òè óâàæíî é ïèëüíî ÷èòàºø ¿¿, òî ²ëëÿ Ãëàçóíîâ, «Ïîºäèíîê Ïåðåñâ³òà ç Òåì³ð-Ìóðçîþ»

Âè çâåðòàëè óâàãó íà òå, ùî â ñâ³ò³ º ëþäè, ÿê³ âæèâàþòü áàãàòî áðóäíèõ ñë³â, ëþäè, ÿê³ áåç ëàéêè íå ìîæóòü âèñëîâèòè ñâîþ äóìêó àáî æ ðîçìîâëÿòè õî÷à á ïðîòÿãîì ï’ÿòè õâèëèí. À ÷è òðàïëÿëèñÿ âàì â³ðóþ÷³ ëþäè — íàâ³òü ÷ëåíè öåðêâè, — ÿê³ â ñâî¿õ ðîçìîâàõ âæèâàþòü ãíèë³, íåäîáð³ ñëîâà? Òàê, ñàìå â³ðóþ÷³ ëþäè, àëå òàê³, ùî ìàþòü áðóäí³ óñòà. ² êîëè òàê³ ëþäè â³äêðèâàþòü ñâ³é ðîò, äîâêîëà íèõ ïî÷èíàþòüñÿ ïðîáëåìè. Ìîæëèâî, öå íå íåöåíçóðí³ ñëîâà, àëå âîíè íàñò³ëüêè ãíèë³, ùî âè â³ä íèõ âíóòð³øíüî çäðèãàºòåñÿ ³ ïîòðàïëÿºòå â ñèòóàö³þ âèáîðó: ÷è òî ñêàçàòè ö³é ëþäèí³: «Ùî òè ðîáèø? Òè æ â³ðóþ÷èé!», ÷è òî ïðîìîâ÷àòè ³ ïîäàë³ òðèìàòèñÿ â³ä íå¿. ² ÿê ïðàâèëî, òàêà ïîâåä³íêà — öå íå ÿêèéñü ìèòòºâèé ïðîÿâ. Öå ïîñò³éíèé ñòàí. ßêùî æ çðîáèòè òàê³é ëþäèí³ çàóâàæåííÿ, âîíà íà äåÿêèé ÷àñ ïåðåñòàíå âæèâàòè ö³ ñëîâà. Òà çãîäîì âîíè çíîâó ïîâåðòàþòüñÿ â ¿¿ ìîâëåííÿ. Çâ³äêè æ öÿ ïðîáëåìà? Õòîñü êîëèñü ñêàçàâ: «Ïîñ³ºø äóìêó — ïîæíåø ä³þ; ïîñ³ºø ä³þ — ïîæíåø çâè÷êó; ïîñ³ºø çâè÷êó — ïîæíåø õàðàêòåð; ïîñ³ºø õàðàêòåð — ïîæíåø äîëþ». Òîæ ñïî÷àòêó ëþäèíà ñ³º äóìêó. À æíå äîëþ! Á³ëüø³ñòü ëþäåé í³êîëè íå ñë³äêóº çà ñâî¿ìè äóìêàìè. Ñëîâà ùå íàìàãàþòüñÿ êîíòðîëþâàòè, â÷èíêè — òàêîæ, àëå áàãàòî õòî é íå óñâ³äîìëþº òîãî, ùî æèâå òàê, ÿê äóìàº. Öå ñòîñóºòüñÿ óñ³õ:

ðîçóì 8

ïîì³òèø ö³ áîæåñòâåíí³ ïðèíöèïè. Ïðèíöèï, ïðî ÿêèé ÿ ãîâîðþ òåïåð: äóìêà — ñëîâî — â÷èíîê — ðåçóëüòàò, 䳺 ÿê â æèòò³ îêðåìèõ ëþäåé, òàê ³ â æèòò³ ö³ëèõ íàðîä³â. Íàø ðîçóì ä³éñíî º ïîëåì áèòâè ì³æ ñàòàíîþ ³ Áîãîì, ³ öåé ïðèíöèï áåçâ³äìîâíî 䳺 â òâîºìó ³ â ìîºìó æèòò³. ³í ñõîæèé íà ñ³ëüñüêîãîñïîäàðñüêèé çàêîí «çåðíî — ñòåáëî — ïë³ä — ðåçóëüòàò». ß õîò³â áè, ùîá Äóõ Ãîñïîäí³é òîðêíóâñÿ òâîãî ñåðöÿ ³ ïîêàçàâ äæåðåëî òâî¿õ æèòòºâèõ ïðîáëåì, ³ ùîá, ïîáà÷èâøè çâ³äêè ö³ ïðîáëåìè, òè ïî÷àâ ïðàöþâàòè. ͳ ïîñòè, í³ ñë³çí³ ìîëèòâè, í³ çàïèñêè ç ìîëèòîâíèìè ïîòðåáàìè äî öåðêâè íå äîïîìîæóòü òîá³ çì³íèòè òâî¿ â÷èíêè, ÿêùî òè íå ïî÷íåø öüîãî ðîáèòè ç êîðåíÿ, ç îñíîâè — ç³ ñâîãî ðîçóìó.

-


Ïîãëÿíüìî, ÿê 䳺 öåé ïðèíöèï â æèòò³ ìàéæå âñüîãî íàñåëåííÿ Çåìë³. Ïðî öå éäåòüñÿ â êíèç³ Áóòòÿ, 6:5: «² áà÷èâ Ãîñïîäü, ùî âåëèêå ðîçáåùåííÿ ëþäèíè íà çåìë³, ³ ââåñü íàõèë äóìêè ñåðöÿ ¿¿ ò³ëüêè çëî ïîâñÿêäåííî». Îêð³ì òîãî, Áîã ñêàçàâ çãîäîì, ùî «íàõèë ëþäñüêîãî ñåðöÿ ëèõèé â³ä â³êó éîãî ìîëîäîãî» (1 Ì. 8:21). Çðîçóì³ëî, ùî ò³ ëþäè, ÿê³ ìàëè ëèõ³ äóìêè, ãîâîðèëè é ñëîâà ëèõ³, ³ â÷èíêè ¿õí³ áóëè òàêèìè æ. Îñü ùî ïðî öå êàæå Ïèñàííÿ: «² ïîáà÷èëè Áîæ³ ñèíè ëþäñüêèõ äî÷îê, ùî âðîäëèâ³ âîíè, ³ âçÿëè ñîá³ æ³íîê ³ç óñ³õ, ÿêèõ âèáðàëè... ² ç³ïñóëàñü çåìëÿ ïåðåä Áîæèì ëèöåì, ³ íàïîâíèëàñü çåìëÿ íàñèëüñòâîì. ² áà÷èâ Áîã çåìëþ, ³ îñü ç³ïñóëàñü âîíà, êîæíå áî ò³ëî ç³ïñóëî äîðîãó ñâîþ íà çåìë³» (1 Ì 6:2, 11-12). ² ñàìå

òîìó «ïîæàëêóâàâ áóâ Ãîñïîäü, ùî ëþäèíó ñòâîðèâ íà çåìë³. ² çàñìóòèâñÿ ³í ó ñåðö³ Ñâî¿ì. ² ïðîìîâèâ Ãîñïîäü: «Ç³òðó ß ëþäèíó, ÿêó ß ñòâîðèâ, ç ïîâåðõí³ çåìë³, â³ä ëþäèíè àæ äî ñêîòèíè, àæ äî ïëàçóí³â, ³ àæ äî ïòàñòâà íåáåñíîãî. Áî æàëêóþ, ùî ¿õ ß â÷èíèâ». Äî ïîòîïó ëþäè æèëè çâè÷íèì æèòòÿì — ¿ëè, ïèëè, æåíèëèñÿ, çàì³æ âèõîäèëè, êóïóâàëè ³ ïðîäàâàëè. ² ¿õí³é ðîçóì òàêîæ áóâ ïîëåì áèòâè. Ç îäíîãî áîêó íà íüîãî âïëèâàâ ñàòàíà, à ç ³íøîãî — Ãîñïîäü, òà ëþäè îáèðàëè çëî, à, îòæå, éøëè óñë³ä çà ñàòàíîþ. Òîìó é Áîã ñêàçàâ: «Íå áóäå ̳é Äóõ ïåðåìàãàòèñÿ â ëþäèí³ íàâ³êè, áî áëóäèòü âîíà». Ïîìèñëè, íå÷èñòîòà, áëóä, ï’ÿíñòâî — òàê Áîã îïèñóº æèòòÿ ëþäåé, ÿê³ íå çãîäí³ æèòè çà Áîæèìè çàêîíàìè. Íå ðîçóì³þ÷è, ùî ¿õí³é ðîçóì — ïîëå áèòâè, âîíè ïîâí³ñòþ â³ääàþòü ñâ³é ìîçîê äåìîíàì. ² ÿê íàñë³äîê — ïåðåïîâíåíå ãð³õîì æèòòÿ. Êîëè â íàø ðîçóì ïðèõîäèòü äóìêà, ìè àáî â³äêèäàºìî ¿¿, àáî ïðèéìàºìî ³ âîíà ñòຠøòàìïîì, ñòàíäàðòîì íàøîãî ìèñëåííÿ, ïîìèñëîì, ÿê íàçèâຠ¿¿ Á³áë³ÿ. ² òîìó ìè ðåàãóºìî íà òó ÷è ³íøó ñèòóàö³þ ñòàíäàðòíî. Àïîñòîë Ïåòðî êàæå: «Ï³äïåðåæ³òü ñòåãíà ðîçóìó âàøîãî». Öå îçíà÷àº, ùî ìè ïîâèíí³ ïîñò³éíî ñòåæèòè çà òèì, ùî â³äáóâàºòüñÿ ó íàøîìó ðîçóì³. гçí³ äóìêè ìîæóòü íàäõîäèòè òóäè, àëå â³äïî-

â³äàëüí³ñòü çà òå, ÷è ïðèéìåìî ìè ¿õ, ÷è â³äêèíåìî, ëåæèòü áåçïîñåðåäíüî íà íàñ. ßêùî ñòåãíà íàøîãî ðîçóìó íå ï³äïåðåçàí³ ³ â³í íå ìຠïåâíîãî ñïðÿìóâàííÿ òà îáìåæåííÿ — öå á³äà. Çâåðí³òü óâàãó íà ñëîâà ³ç ïñàëìà: «ß (Áîã) ¿õ (ºâðå¿â) ïóñòèâ ðàäè âïåðòîñòè ¿õíüîãî ñåðöÿ, íåõàé âîíè éäóòü çà ñâî¿ìè ïîðàäàìè!» (Ïñ. 81:13). Áîã ïîïåðåäæàº, àëå íàñòຠìèòü, êîëè ³í êàæå: «Äîáðå, ÿêùî òè õî÷åø çàëèøàòèñÿ ç³ ñâî¿ìè áðóäíèìè äóìêàìè, õîäè çà ñâî¿ìè ëèõèìè ïîìèñëàìè. Àëå íå çàáóâàé, ùî áóäóòü ïëîäè öüîãî». Àïîñòîë Ïàâëî ó Ïîñëàíí³ äî ðèìëÿí ðîçïîâ³äຠïðî ëþäåé, ÿê³ çíàëè Áîãà, àëå íå ïðîñëàâèëè Éîãî ÿê Áîãà ³ íå òóðáóâàëèñÿ ïðî òå, ùîá ìàòè Ãîñïîäà ó ï³çíàíí³, ÷åðåç òå «âèäàâ ¿õ Áîã íà ðîçóì ïåðåâåðíåíèé, ùîá ÷èíèëè íåïðèñòîéíå» (1:28). Âèÿâëÿºòüñÿ, ïðîáëåìè ó öèõ ëþäåé âèíèêëè ÷åðåç òå, ùî âîíè íå ìàëè Áîãà â ï³çíàíí³, òîáòî ó ðîçóì³. Íàøèõ äóìîê í³õòî íå áà÷èòü, ³ ñêëàäàºòüñÿ òàêå õèáíå âðàæåííÿ, ùî ìîæíà äóìàòè ïðî ùî õî÷åø, í³÷îãî ñòðàøíîãî íå áóäå, áî äóìêè ìàëî õòî êîíòðîëþº. Àëå, ïîâ³ðòå, äóìêà îáîâ’ÿçêîâî ïóñêຠïàðîñòîê, à â³í ç ÷àñîì ïðèíîñèòü ïë³ä. Ðîçãëÿíüìî, ÿê 䳺 öåé ïðèíöèï â æèòò³ îêðåìèõ õðèñòèÿí. Ïðèãàäàéòå Àíàí³þ ³ Ñàïô³ðó, êîòð³ âèð³øèëè ïðîäàòè ñâ³é ìàºòîê, ÿê ðîáèëè òîãî÷àñí³ õðèñòèÿíè. Òà Àíàí³ÿ äîçâîëèâ ñàòàí³ âêëàñòè éîìó ó ðîçóì äóìêó îáìàíóòè àïîñòîë³â ³ ñêàçàòè, ùî â³ääຠâñå, àëå ÷àñòèíó ñõîâàòè ñîá³. Òîæ â Àíàí³¿ ïåðåäóñ³ì áóëà äóìêà, ïîò³ì â³í îáìàíóâ, à ïëîäîì âñüîãî öüî-

ïîëå áèòâè 9


ãî ñòàëî òå, ùî â³í âïàâ áåçäèõàííèì. Òðîõè ï³çí³øå äðóæèíà Àíàí³¿ ïîâòîðèëà àïîñòîëàì òîé æå îáìàí ³ òàêîæ ïîìåðëà. Ó öüîãî ïîäðóææÿ ïðîñòî íå áóëî ñòðàõó Áîæîãî, à Ïèñàííÿ êàæå: «Ïî÷àòîê ïðåìóäðîñòè — ñòðàõ ïåðåä Ãîñïîäîì, äîáðèé ðîçóì ó òèõ, õòî âèêîíóº öå» (Ïñ. 111:10). Ó íàøîìó ðîçóì³ âèíèêຠáåçë³÷ äóìîê, àëå âîíè ìàþòü ð³çíå ïîõîäæåííÿ. Äóìêè áóâàþòü â³ä Áîãà, â³ä ñàòàíè ³ âëàñí³ ëþäñüê³. Äóìêè â³ä ñàòàíè ïðèõîäÿòü ççîâí³, ³ âîíè çàâæäè äóæå íàâ’ÿçëèâ³. Öå ìîæóòü áóòè äóìêè íåâ³ð’ÿ, ñòðàõó, ñóìí³âó òà ³íø³. ² ÿêùî òè äîçâîëèø öèì äóìêàì óâ³éòè ó òâ³é ðîçóì ³ íå áóäåø ïðîòèñòîÿòè ¿ì, òî ó òâîºìó ðîçóì³ ïîñ³ºòüñÿ íåäîáðå íàñ³ííÿ. ² ç ÷àñîì âîíî çàêîëîñèòüñÿ, à ïîò³ì áóäóòü ïëîäè — ã³ðê³-ã³ðê³. Ó ð³çí³ ãîëîâè ñàòàíà ñ³º ð³çíå íàñ³ííÿ. ³í ÷óäîâî ðîçó쳺: ÿêùî ëþäèíà íå ñõèëüíà äî áëóäó, òî â ¿¿ ñåðö³ íå ïðîðîñòóòü òàê³ äóìêè. Òà ÿêùî ´ðóíò ëþäñüêîãî ñåðöÿ ñïðèÿòëèâèé äëÿ ãîðäîñò³, òî öÿ ëþäèíà îäðàçó æ ïî÷óº ïðèáëèçíî íàñòóïíå: «Òè çíàºø, òè òàêà ðîçóìíè÷êà! Òà áåç òåáå çàêðèþòü ìîëèòîâíèé ä³ì!» ²íîä³ ñàòàíà ïîñèëຠâ ñåðöå ëþäèíè äóìêè ï³äîçð³ëîñò³. ² êîëè òè ïðèéìàºø ¿õ, òî âñå ñêëàäàºòüñÿ òàê, í³áè é ä³éñíî âñ³ ïðîòè òåáå. ²íîä³ â³í îïåðóº äóìêàìè ñàìîîñóäó. Áóâຠïî÷óòòÿ âèíè, ÿêå âåäå äî ùèðîãî ðîçêàÿííÿ, à áóâຠïî÷óòòÿ «áîëîòíî¿ âèíè», ÿêå ïåðåñë³äóº íàâ³òü ï³ñëÿ ïîêàÿííÿ. ßêùî âñåðåäèí³ òåáå íåìຠðàä��ñò³ ï³ñëÿ ïîêàÿííÿ, à ïðîäîâæóº ïàíóâàòè ìîðîê, òåìðÿâà, — öå â³ä äèÿâîëà. À ñê³ëüêè ëþäåé íèí³ øêîäóþòü ñåáå íàñò³ëüêè, ùî áóêâàëüíî çàõëèíàþòüñÿ ó âëàñíèõ æå ñëüîçàõ! ² çðåøòîþ çàëèøàþòüñÿ ñàìîòí³ìè ³ îáðàæåíèìè. Ïèñàííÿ êàæå: «…Äóìêà

10

ò³ëåñíà — òî ñìåðòü… äóìêà áî ò³ëåñíà — âîðîæíå÷à íà Áîãà, áî íå êîðèòüñÿ Çàêîíîâ³ Áîæîìó, òà é íå ìîæå. ² ò³, õòî õîäèòü çà ò³ëîì, íå ìîæóòü äîãîäèòè Áîãîâ³» (Ðèì. 8:6-8). ßêùî õðèñòèÿíèí äîçâîëÿº ñîá³ ðîçâèâàòè äóìêè, íàâ’ÿçàí³ ñàòàíîþ, âñåðåäèí³ íüîãî ïî÷èíຠïàíóâàòè ñìåðòü: âíóòð³øíÿ ïîðîæíå÷à, òåìíîòà, òðèâîãà, ñõâèëüîâàí³ñòü, áåçñèëëÿ, ñêîâàí³ñòü, ïðèãí³÷åí³ñòü — ³ íàðåøò³ íàñòóïຠâíóòð³øíÿ äåïðåñ³ÿ. Çâ³äêè âñå öå ïî÷àëîñÿ? Ç äóìîê. Ëþäèíà ïðîãðàëà áèòâó â ðîçóì³. ² ÿêùî öÿ áèòâà ïðîãðàíà, ç’ÿâëÿþòüñÿ íàñë³äêè, ç ÿêèìè áîðîòèñÿ âæå íàáàãàòî âàæ÷å. ßê æå 䳺 íà íàø³ äóìêè Áîã? Ïåðåäóñ³ì Äóõ Ñâÿòèé 䳺 çñåðåäèíè ëàã³äíî, ðîçñóäëèâî, ðàäÿ÷è â÷èíèòè òàê ÷è ³íàêøå. Îòîæ «äóìêà äóõîâíà — æèòòÿ òà ìèð». Äóõîâí³ äóìêè — öå âíóòð³øíº çàäîâîëåííÿ, ïîâíîòà, â³äñóòí³ñòü äóõîâíîãî ãîëîäó, ïåðåáóâàííÿ ó Áîæ³é ïðèñóòíîñò³, âíóòð³øíº ñÿÿííÿ, ìèð ³ ñïîê³é, ëåãê³ñòü, äóõîâíà åíåðã³ÿ, ñèëà ³ ñâîáîäà. ² ÷èì ÷èñò³ø³ íàø³ äóìêè, òèì á³ëüøå Ãîñïîäü 䳺 â íàøîìó æèòò³. Àïîñòîë Ïàâëî, çâåðòàþ÷èñü äî ôèëèï’ÿí, êàçàâ: «Ùî ò³ëüêè ïðàâäèâå, ùî ò³ëüêè ÷åñíå, ùî ò³ëüêè ïðàâåäíå, ùî ò³ëüêè ÷èñòå, ùî ò³ëüêè ëþáå, ùî ò³ëüêè ã³äíå õâàëè, êîëè ÿêà ÷åñíîòà, êîëè ÿêà ïîõâàëà, äóìàéòå ïðî öå! ...² Áîã ìèðó áóäå ç âàìè!» (Ôèë. 4:8-9). Öå çðàçîê òîãî, ÿê ëþäèíà ïîâèííà çáåð³ãàòè ñâî¿ äóìêè. Áî ò³ëüêè õðèñòèÿíèí, ÿêèé ñòåæèòü çà ñâî¿ìè äóìêàìè, ìîæå ìàòè ðîçóì Õðèñòîâèé, à öå ñàìå òå, ùî Áîã õî÷å áà÷èòè â êîæíîìó ç íàñ. Îòîæ äî íàñ íàäõîäÿòü äóìêè â³ä Áîãà, ³íîä³ ñàòàíà ÷åðåç äóìêè íàìàãàºòüñÿ ùîñü ïîñ³ÿòè â íàøå ñåðöå, àëå, êð³ì òîãî, ó íàñ º ùå é âëàñí³ äóìêè. Ó ïðîöåñ³ æèòòÿ ÿ çðîçóì³â íàñòóïíå. ßêùî â ìîþ ãîëîâó ççîâí³ ïðèõîäÿòü íàâ’ÿçëèâ³ äóìêè, ùîñü áðóäíå, ùîñü, ùî

âèêëèêຠâíóòð³øíþ òðèâîãó, òî öå îáîâ’ÿçêîâî äóìêè â³ä ñàòàíè. ßêùî äóìêè ïðèíîñÿòü ñïîê³é ìîºìó äóõîâ³, òî âîíè — â³ä Áîãà. ß â³ä÷óâàþ, ùî Ãîñïîäü õî÷å íà ùîñü çâåðíóòè ìîþ óâàãó. ²íîä³ Â³í áàæàº, ùîá ÿ çì³íèâ ùîñü ó æèòò³, ïîãîâîðèâ ç ³íøîþ ëþäèíîþ; à ³íîä³ Â³í ðàïòîì äຠìåí³ ÿêåñü â³äêðèòòÿ. Àëå ÿ ç äîñâ³äó çíàþ, ùî äóìêè â³ä Áîãà ïðèâîäÿòü ìîº ñåðöå ó ñòàí ïîâíîãî ñïîêîþ. Ðîçãëÿíüìî íàø³ âëàñí³ äóìêè. ßêîñü äî ìåíå ï³ä³éøëà æ³íêà ³ ñêàçàëà: «ß íå çíàþ, ùî ç³ ìíîþ. Êîëè ÿ äàþ ñâîáîäó ñâî¿ì äóìêàì, òî ïåðåä ìî¿ìè î÷èìà íà÷å êàðòèíè ïðîõîäÿòü — ðîìàí ìîæíà ïèñàòè. ß áåðó ó÷àñòü ó öüîìó óÿâíîìó æèòò³ ³ ìîæó ãîäèíàìè ñïîñòåð³ãàòè çà öèì». Ïàì’ÿòàéìî, ùî ÷åðåç íàø³ äóìêè ñàòàíà äóæå ëåãêî îòðèìóº äîñòóï äî íàøîãî ñåðöÿ. Ïî÷íåø â³äïóñêàòè ¿õ ó â³ëüíå ïëàâàííÿ — ìîçîê ñòàíå ïàñèâíèì. À ïàñèâíèé ìîçîê — ³äåàëüíà ìàéñòåðíÿ äëÿ äåìîí³â. Áóäü-ÿê³ ò³ëåñí³ äóìêè âåäóòü äî ñìåðò³, òîìó ìè ïîâèíí³ îòðèìóâàòè ïåðåìîãó íàä äóìêàìè, ÿê êàçàâ Ñîëîìîí: «Ïîìèñëè â ñåðö³ ëþäèíè — ãëèáîêà âîäà, ³ ðîçóìíà ëþäèíà ¿¿ ïîâè÷åðïóº» (Ïð. 20:5). Ïîìèñëè (ëþäñüê³ äóìêè, äóìêè â³ä ñàòàíè) ïðèõîäÿòü ó êîæåí ðîçóì, àëå ìóäðà ëþäèíà âè÷åðïóº ¿õ, ¿¿ ìîçîê ïîñò³éíî íàñòîðîæ³ — â³í â³ää³ëÿº Áîæ³ äóìêè â³ä ðåøòè. «Ïîãèíå íàðîä ̳é çà òå, ùî íå ìຠçíàííÿ», — êàæå Ãîñïîäü ÷åðåç ïðîðîêà Îñ³þ. Òîìó ÿ õîò³â áè, ùîá ìè ìàëè òå çíàííÿ, ùîá íàø³ ñåðöÿ ï³ä 䳺þ Ñâÿòîãî Äóõà çðîçóì³ëè, ùî ðîçóì — öå ïîëå áèòâè. Ìîæëèâî, òè õîäèø ó ñòðàñ³ òà òåìðÿâ³, òîìó ùî äîçâîëÿºø äèÿâîëó ñ³ÿòè â òâ³é ðîçóì äóìêè âèíè, äóìêè ñòðàõó, äóìêè áëóäó ³ ï’ÿíñòâà, à ñîá³ äîçâîëÿºø ïðèéìàòè ¿õ ó ñâ³é ðîçóì òà ñåðöå. Òîìó ïðîáëåìè, òîìó íåìຠâíóòð³øíüîãî


ñÿÿííÿ, òîìó íåìຠñèëè — áî ïðîãðàíà áèòâà â ðîçóì³. ßêùî òè íå õî÷åø áîÿòèñÿ, ÿêùî õî÷åø áóòè ñèëüíèì, âèêèíü ç³ ñâîãî ðîçóìó äóìêè ñòðàõó. Íàïîâíè ñåðöå Áîæèìè îá³òíèöÿìè, Áîæèì Ñëîâîì. Àïîñòîë Ïàâëî êàæå õðèñòèÿíàì: «Òà áîþñü ÿ, ÿê çì³é çâ³â áóâ ªâó ëóêàâñòâîì ñâî¿ì, ùîá òàê íå ïîïñóâàëèñÿ âàø³ äóìêè, ³ âè íå âõèëèëèñÿ â³ä ïðîñòîòè é ÷èñòîñòè, ùî â Õðèñò³» (2 Êîð. 11:3). Âèÿâëÿºòüñÿ, ùî é ðîçóì â³ðóþ÷èõ ëþäåé ìîæå áóòè ç³ïñîâàíèì. ² ïñóºòüñÿ â³í òîä³, êîëè ìè â³äâåðòàºìîñÿ â³ä ïðîñòîòè â ²ñóñ³ Õðèñò³. Àëå àïîñòîë Ïàâëî êàæå, ùî éîìó, íà æàëü, äîâîäèëîñÿ çóñòð³÷àòè ëþäåé ç³ ç³ïñîâàíèì ðîçóìîì ó öåðêâàõ. ͳ, â³í íå ãîâîðèâ ïðî áîæåâ³ëüíèõ, â³í êàçàâ ïðî ëþäåé, ùî çàõâîð³ëè «íà ñóïåðå÷êè é çìàãàííÿ, ùî â³ä íèõ ïîâñòàþòü çàçäð³ñòü, ñâàðêè, áîãîçíåâàãè, ëóêàâ³ çäîãàäè, ïîñò³éí³ ñâàðí³ ì³æ ëþäüìè ç³ïñóòîãî ðîçóìó ïîçáàâëåíèõ ïðàâäè». ² ñàìå ùîäî òàêèõ ëþäåé Ïàâëî çàêëèêຠÒèìîô³ÿ: «Öóðàéñÿ òàêèõ!» (1 Òèì. 6:4). ß äóìàþ, ùî öå äóæå âàæëèâî é äëÿ íàñ. ßêùî òè áà÷èø ëþäèíó, êîòðà ñòâåðäæóº, ùî âîíà õðèñòèÿíèí, àëå â³ä íå¿ â³º äèõàííÿì ñìåðò³, à ¿¿ ÿçèê — öå «â³ä÷èíåíèé ãðîá», öóðàéñÿ òàêî¿. Ïðîñòî ïåðåñòàíü ñï³ëêóâàòèñÿ ç òàêîþ ëþäèíîþ, â³ää³ëèñÿ â³ä íå¿. ßêùî òè ââàæàºø, ùî çìîæåø çì³íèòè ¿¿, íå îáìàíþéñÿ. Òè íå çìîæåø ¿¿ ïåðåðîáèòè, à ò³ëüêè ìàðíî âèòðàòèø äîðîãîö³ííèé ÷àñ.  Äðóã³é êíèç³ õðîí³ê, 31:21, ïðî öàðÿ ªçåê³þ ñêàçàíî: «Â óñÿêîìó ä³ë³, ÿêå â³í çà÷èíàâ, ó ðîáîò³ Áîæîãî äîìó, ³ â Çàêîí³, ³ â çàïîâ³ä³, ùîá çâåðòàòèñÿ äî Áîãà ñâîãî, ðîáèâ â³í óñ³ì ñâî¿ì ñåðöåì, ³ ìàâ óñï³õ». ªçåê³ÿ çâåðòàâñÿ äî ñâîãî Áîãà óñ³ì ñåðöåì, ³ ä³ÿâ òàê, ÿê Ãîñïîäü âåë³â Éîìó. Öå çàïîðóêà éîãî óñï³õó. Òî æ ÿêùî ìè ç òîáîþ áàæàºìî, ùîá Áîã ä³ÿâ ÷åðåç íàñ, òî ïîâèíí³ äóìàòè ïðî Áîãà, ÿê ñêàçàíî ó ïñàëìàõ: «Áëàæåí ìóæ, ùî çà ðàäîþ íåñïðàâåäëèâèõ íå õîäèòü, ³ íå ñòî¿òü íà äîðîç³ ãð³øíèõ, ³ íå ñèäèòü íà ñèä³íí³ çëîð³ê³â, òà â Çàêîí³ Ãîñïîäí³ì éîãî íàñîëîäà, ³ ïðî Çàêîí Éîãî âäåíü òà âíî÷³ â³í ðîçäóìóº!» (Ïñ. 1:1-2). ² ÿêùî ìè æèòèìåìî ñàìå òàê, òî ñòàíåìî «ÿê äåðåâî, íàä âîäíèì ïîòîêîì ïîñàäæåíå, ùî ðîäèòü ñâ³é ïë³ä ñâîº÷àñíî, ³ ùî ëèñòÿ íå â’ÿíå éîãî, ³ âñå, ùî â³í ÷èíèòü, ùàñòèòüñÿ éîìó!» Ïðî áîðîòüáó ç íåïîòð³áíèìè äóìêàìè Ïàâëî ïèñàâ òàê: «…Ìè ðóéíóºìî çàäóìè, ³ âñÿêå âèíåñåííÿ, ùî ï³ä³éìàºòüñÿ ïðîòè ï³çíàííÿ Áîãà, ³ ïîëîíèìî âñÿêå çíàííÿ íà ïîñëóõ Õðèñòîâ³» (5 Êîð. 10:4-5). Êîæåí çàäóì, êîæíó äóìêó ìè ïîâèíí³ ïîëîíèòè íà ïîñëóõ Õðèñòîâ³. À öå îçíà÷àº, ùî íàì òðåáà ï³äïåðåçàòè ñòåãíà ðîçóìó, ùîá óñ³ äóìêè, ÿê³ íå â³ä Áîãà, â³äãàíÿòè â³ä ñåáå.  Ïèñàíí³ ñêàçàíî: «Äóìàéòå ïðî òå, ùî âãîð³, à íå ïðî òå, ùî íà çåìë³» (Êîë. 3:2), à òàêîæ «Ïîäóìàéòå ïðî Òîãî, õòî ïåðåòåðï³â òàêèé ïåðåê³ð ïðîòè Ñåáå â³ä ãð³øíèõ, ùîá âè íå çíåìîãëèñü, ³ íå âïàëè íà äóøàõ ñâî¿õ» (ªâð. 12:3). Òóò ³äåòüñÿ ïðî òå, ùî â öåíòð³ íàøèõ ðîçäóì³â ìຠáóòè ðîç³ï’ÿòèé Õðèñòîñ. Ò³ëüêè òîä³ ìè çìîæåìî ïîëîíèòè âñÿêå çíàííÿ íà ïîñëóõ Éîìó, çìîæåìî áóòè ãîñïîäàðÿìè ñâîãî ðîçóìó, ³, êîëè Áîã áóäå ãîâîðèòè äî íàøîãî ñåðöÿ, ìè âì³òèìåìî ÷óòè Éîãî ãîëîñ, ³ çðåøòîþ áàãàòî ïðîáëåì çíèêíóòü ç íàøîãî æèòòÿ. ³êòîð ÊÓÐÈËÅÍÊÎ, ïàñòîð, ì. Ñëàâ’ÿíñüê

Ìóäð³ñòü ³ çíàííÿ

Çâ’ÿçîê ì³æ ìóäð³ñòþ ³ çíàííÿìè íàñò³ëüêè ò³ñíèé, ùî áàãàòüîì ëþäÿì äóæå òÿæêî ïîáà÷èòè âèðàçíó ð³çíèöþ ì³æ íèìè. Òîìó âàðòî çíàòè â³äïîâ³äíå âèçíà÷åííÿ ìóäðîñò³, ÿêà º «çíàííÿì ïðàâèëüíî âæèâàíèì». ² íàâ³òü êîëè ìè ãîâîðèìî ïðî ñëîâî ìóäðîñò³ ÷è ñëîâî çíàííÿ ÿê íàäïðèðîäí³é ïðîÿâ Ñâÿòîãî Äóõà, öå íå ì³íÿº ñïðàâæíüî¿ ïðèðîäè öèõ äàð³â. Ìóäð³ñòü º äàë³ ìóäð³ñòþ, à çíàííÿ º äàë³ çíàííÿìè, ÷è âîíè îá’ÿâëåí³ íàäïðèðîäíîþ ñèëîþ, ÷è íàáóò³ ïðèðîäíèì ñïîñîáîì. Çíàííÿ º ñèðîâèíîþ äëÿ ìóäðîñò³. Áåç çíàííÿ íàâ³òü ìóäð³ñòü ìîæå çáèâàòèñÿ ç ïðàâèëüíî¿ äîðîãè. Öå ìîæíà ïîð³âíÿòè ç³ çä³áíèì àðõ³òåêòîðîì, ÿêèé ìຠñïðàâó ç ïîãàíèì áóä³âåëüíèì ìàòåð³àëîì, àáî ç êîìïåòåíòíèì á³çíåñìåíîì, ÿêèé âîëî䳺 îáìåæåíèì êàï³òàëîì äëÿ ñâ òîðã³âåëüíî¿ ñïðàâè. Çíàííÿ äóæå âàæëèâå â æèòò³ ëþäèíè. Òà ìóäð³ñòü º á³ëüøîþ â³ä çíàííÿ, áî çíàííÿ íå º àêòèâíèì ³ ö³ëåñïðÿìîâàíèì ñàìå â ñîá³. Íàïðèêëàä, ÿ ìîæó çíàòè, ùî â áåíçîêîëîíö³ º ïàëüíå äëÿ ìîãî àâòîìîá³ëÿ, àëå ìóäð³ñòü êàæå ìåí³, ùî ïåðåä òèì, ÿê âèðóøèòè â äàëåêó äîðîãó, ìåí³ ïîòð³áíî íàïîâíèòè áàê öèì ïàëüíèì. Ïðîñòî ìàòè çíàííÿ íå îçíà÷ຠâîëîä³òè ïåâíîþ ïðàêòè÷íîþ âàðò³ñòþ, éîãî òðåáà ïðàâèëüíî âèêîðèñòîâóâàòè. ² öåé ïðèíöèï íå ò³ëüêè íàëåæèòü äî ìàòåð³àëüíîãî, àëå é äî äóõîâíîãî ñâ³òó. Îñü ÷îìó ÷àñîì ëþäè ç âèùîþ îñâ³òîþ ³ ãëèáîêèìè çíàííÿìè â ð³çíèõ ãàëóçÿõ, à òàêîæ â³ðóþ÷³, êîòð³ äîáðå çíàþòü Á³áë³þ, ìîæóòü ïîâîäèòèñÿ íåðîçóìíî, à ³íîä³ é ôàíàòè÷íî. Òàê³ ìàþòü áàãàòî çíàííÿ, àëå ¿ì áðàêóº ìóäðîñò³, ùîá ïðàâèëüíî êîðèñòóâàòèñÿ öèì çíàííÿì. ² íàâïàêè, áóâàþòü âèïàäêè, êîëè ëþäè, ÿê³ íå ìàþòü áàãàòî çíàíü, âîëîä³þòü ñïðàâæíüîþ ãëèáîêîþ ìóäð³ñòþ. Êîëè ìóäð³ñòü ³ çíàííÿ éäóòü ðàçîì, òîä³ íå ìîæå áóòè á³ëüøîãî áëàãîñëîâåííÿ äëÿ â³ðóþ÷èõ ä³òåé Áîæèõ, ÿê çá³ëüøóâàòè ïðàâäèâå çíàííÿ. Çá³ëüøåíå çíàííÿ ïðî Áîãà â Õðèñò³ ïðèíîñèòü ïîâíîêðîâíå æèòòÿ. Äîíàëüä Äæ³

11


Â

÷åí³ ìóæ³, ÿê³ äîòðèìóþòüñÿ òåî𳿠åâîëþö³¿, ó ñâî¿õ ïðàöÿõ âèêîðèñòîâóþòü òåðì³í homo sapiens, ùî ç ëàòèíñüêî¿ ïåðåêëàäàºòüñÿ ÿê «ëþäèíà ðîçóìíà». Òèì ñàìèì âîíè âèçíàþòü ñó÷àñíèé ñòàí ëþäèíè ÿê á³îëîã³÷íîãî âèäó òàêèì, ùî çíàõîäèòüñÿ íà íàéâèùîìó ùàáë³ ñâîãî ðîçâèòêó. ² íà òîé ùàáåëü ¿¿ ñòàâèòü ñàìå ðîçóìîâà çäàòí³ñòü. Íå áóäåìî âäàâàòèñÿ äî ïîäðîáèöü åâîëþö³éíî¿ òåîð³¿, öå âæå ³íøà òåìà, çóïèíèìîñÿ ëèøå íà òîìó ôàêò³, ùî ëþäèíà º ³ñòîòîþ ðîçóìíîþ.  ïðèíöèï³ ñàì òåðì³í º ïðàâèëüíèì ³ ç á³áë³éíî¿ òî÷êè çîðó. Ó ñâî¿é òâîð÷³é ïðàö³ Áîã ³øîâ â³ä ïðîñòîãî äî ñêëàäíîãî. ² ëþäèíà ó öüîìó ëàíöþæêó º îñòàííüîþ ³ íàéäîñêîíàë³øîþ ëàíêîþ. Ç ô³çè÷íî¿ òî÷êè çîðó âîíà í³÷èì íå â³äð³çíÿºòüñÿ â³ä òâàðèí: ñêëàäàºòüñÿ ç îäíèõ ³ òèõ ñàìèõ õ³ì³÷íèõ åëåìåíò³â, ìຠîäíàêîâ³ îñíîâí³ æèòòºâ³ ôóíêö³¿. Íàéá³ëüøîþ â³äì³íí³ñòþ, ÿêà ôàêòè÷íî âèîêðåìëþº ëþäèíó ç óñüîãî òâîð³ííÿ, º ¿¿ ðîçóìîâà çäàòí³ñòü. Ó Âñåñâ³ò³ ò³ëüêè Áîã ìຠòàêó çäàòí³ñòü. ² íåþ

12

³í íàä³ëèâ ïåðøèõ ëþäåé. Îò ò³ëüêè â ìàéáóòíüîìó ïîâåëèñÿ âîíè äàëåêî íå ðîçóìíî… Ïîãëÿíåìî, ùî êàæå ïðî ðîçóì òëóìà÷íèé ñëîâíèê. «Ðîçóì — çäàòí³ñòü ëîã³÷íî òà òâîð÷î äóìàòè, âèùà ñòóï³íü ï³çíàâàëüíî¿ ä³ÿëüíîñò³ ëþäèíè, ïðîòèëåæíå ïî÷óòòÿì». Ìè ÷àñòî ìîæåìî ïðî êîãîñü ÷óòè: «Îòîé ÷îëîâ³ê ïîâ³âñÿ íåðîçóìíî». Ìàºòüñÿ íà óâàç³, ùî éîãî ñëîâà, â÷èíêè º íåëîã³÷íèìè, òàêèìè, ùî âåäóòü äî ÷îãîñü ïîãàíîãî. ² ïåðøèìè íåðîçóìíèìè ëþäüìè ìîæíà íàçâàòè Àäàìà òà ªâó. Ïàðàäîêñàëüíèì º òå, ùî âîíè ïîâåëèñÿ íåðîçóìíî ÷åðåç áàæàííÿ ñòàòè ùå á³ëüø ðîçóìíèìè.  ÷îìó æ ïðîÿâèëàñÿ ¿õíÿ íåðîçóìí³ñòü?  òîìó, ùî âîíè íå ïîñëóõàëèñÿ Áîãà, îñîáè, ßêà ìຠíàéâèùèé ðîçóì ³ ßêà ïîä³ëèëàñÿ öèì ðîçóìîì ç ëþäüìè. Ñëîâíèê êàæå, ùî ðîçóì º ïðîòèëåæíå ïî÷óòòÿì. Ïî÷óòòÿ òàêîæ º äàðîì Ãîñïîäí³ì, àëå âîíè ïîâèíí³ ï³äïîðÿäêîâóâàòèñÿ ðîçóìîâ³. À Àäàì ç ªâîþ â òó òðàã³÷íó ìèòü êåðóâàëèñÿ ñàìå ïî÷óòòÿìè: áàæàííÿì «áóòè ÿê áîãè», áàæàííÿì ñêóøòóâàòè ç äåðåâà, ÿêå «äîáðå, ïðèäàòíå äëÿ î÷åé ³ ïîæàäàíå». Âòðàòèâøè êîíòðîëü íàä ïî÷óòòÿìè, âîíè âòðàòèëè ³ ðîçóì. Ç òèõ ï³ð ëþäñüêèé ðîçóì ñòàâ õâîðèì, «ïåðåâåðíóòèì», çà ñëîâàìè àïîñòîëà Ïàâëà.

Homo Ëþäè ñòàëè ÷èíèòè ä³ëà, ÿê³ äàëåêî íå íàçâåø ðîçóìíèìè: ïðîòèâëåííÿ Òâîðöåâ³, çàðîçóì³ë³ñòü, áðàòîâáèâñòâî, æîðñòîê³ñòü, ³äîëîïîêëîíñòâî, ðîçïóñòà ³ áàãàòî ÷îãî ³íøîãî, ùî ìè áà÷èìî íèí³ íåîçáðîºíèì îêîì. Àëå íàéá³ëüøèì ïðîÿâîì íåðîçóìíîñò³ º òå, ùî ëþäèíà âçàãàë³ â³äêèäຠÁîãà. Ó 13 ïñàëì³ ïðÿìî ãîâîðèòüñÿ: «Ñêàçàâ áåçóìíèé: íåìà Áîãà». Íà ïðîòèâàãó òàêèì ëþäÿì ²ñóñ ó Ñâî¿é Íàã³ðí³é ïðîïîâ³ä³ íàâîäèòü ïðèêëàä ìóäðî¿ ëþäèíè, ÿêà ñâ³é ä³ì, òîáòî æèòòÿ, äîëþ, áóäóº íà êàìåí³, ÿêèì º Ñëîâî Áîæå. Îòæå, âðàõîâóþ÷è óñ³ ö³ îáñòàâèíè, êîãî ìîæíà íàçâàòè ðîçóìíèì? Àïîñòîë Ïàâëî êàæå: «À ùî âîíè íå ââàæàëè çà ïîòð³áíå ìàòè Áîãà ó ï³çíàíí³ (òîáòî â ðîçóì³), âèäàâ ¿õ Áîã íà ðîçóì ïåðåâåðíóòèé, — ùîá ÷èíèëè íåïðèñòîéíå» (Ðèì. 1:28). Âèõîäÿ÷è ç öüîãî, ùîá áóòè ðîçóìíèì, ïîòð³áíî «ìàòè Áîãà â ï³çíàíí³». À ùî òàêå «ï³çíàòè Áîãà»? Ïåðø çà âñå, öå âèçíàòè Éîãî Òâîðöåì ³ Ñèíà Éîãî ²ñóñà — Ñïàñèòåëåì. Öå îçíà÷ຠóñâ³äîìèòè ñâîþ ãð³õîâí³ñòü, íåðîçóìí³ñòü ñâîãî ³ñíóâàííÿ ïîçà Íèì. Ïåðøèì êðîêîì áëóäíîãî ñèíà ç â³äîìî¿ ïðèò÷³ äî áàòüêà ñòàëî òå, ùî â³í «ïðèéøîâ ó ñåáå». Öå îçíà÷ຠ— ï³òè íàçóñòð³÷ Áîãîâ³, äîçâîëèòè Éîìó êåðóâàòè ñâî¿ì æèòòÿì. Öå îçíà÷ຠ— ïîêàÿòèñÿ ïåðåä Íèì. Çàóâàæèìî, óñ³ ö³ êðîêè ðîáëÿòüñÿ ïåðø çà âñå ðîçóìîì. Õî÷à ó ãð³øíèêà ðîçóì º ç³ïñóòèì, ïåðåâåðíóòèì, Áîã âñå-òàêè äຠëþäèí³ ìîæëèâ³ñòü ï³çíàòè Éîãî (äèâ. ij¿ 14:16-17, Ðèì. 1:18-28), çàëèøàþ÷è ìîæëèâ³ñòü ñâ³äîìî íàâåðíóòèñÿ äî Íüîãî, ãîâîðèòü ÷åðåç ¿¿ ñîâ³ñòü, ÷åðåç ðîçäóìóâàííÿ íàä òâîð³ííÿì Áîæèì. ² òîä³ Ãîñïîäü ÷èíèòü


sapiens ÷óäî: ³í ðîáèòü Ñâ³é êðîê íàçóñòð³÷ ëþäèí³, ïðîñâ³òëþº ¿¿ ðîçóì Ñâîºþ ìóäð³ñòþ ³ äຠ÷èñòèé ðîçóì, ÿêèì ëþäèíà ìîæå òâåðåçî îö³íþâàòè ñåáå, ñâî¿ â÷èíêè ³ íàâêîëèøíþ ä³éñí³ñòü. Íåäàðåìíî áàãàòî õòî ç â³ðóþ÷èõ ñâ³ä÷àòü, ùî â ìîìåíò óâ³ðóâàííÿ ï³ñëÿ ìîëèòâè ïîêàÿííÿ âîíè í³áè ïðîçð³ëè, ðîçóì ïðîñâ³òë³â, ³ âîíè äèâóâàëèñÿ, ÿê ðàí³øå íå áà÷èëè òàêèõ î÷åâèäíèõ ðå÷åé. ϳñëÿ ïîêàÿííÿ òà î÷èùåííÿ ðîçóìó Ãîñïîäü äຠíîâå ñåðöå, òîáòî íîâ³ ïî÷óòòÿ. Çâè÷àéíî, ïî÷óòòÿ òàêîæ ìîæóòü äàòè ïîøòîâõ äî ïîêàÿííÿ, àëå ñàì ïðîöåñ íàâåðíåííÿ ïðîõîäèòü ÷åðåç ðîçóì. Âåëè÷ Áîãà â òîìó, ùî ³í ÷åêຠâ³ä ëþäèíè ñâ³äîìîãî íàâåðíåííÿ. ³í íå áàæຠçðîáèòè ëþäèíó Ñâîºþ ïîçà ¿¿ ñâ³äîì³ñòþ òà áàæàííÿì. Òàê ÷èíèòü ëèøå äèÿâîë. ³í ïåðø çà âñå çàáèðຠâ ëþäèíè ðîçóì, ùîá âîíà íàâ³òü íå íàìàãàëàñÿ øóêàòè Áîãà. ×îìó äèÿâîë ó ñâî¿é ïðàêòèö³ òàê øèðîêî âèêîðèñòîâóº àëêîãîëü, íàðêîòèêè, îêóëüòèçì? Òîìó ùî óñ³ ö³ ðå÷³ «çàáèðàþòü ðîçóì», ³ ëþäèíîþ êåðóþòü ¿¿ òâàðèíí³ (òî÷í³øå äèÿâîëüñüê³) ïî÷óòòÿ. ×îìó ã³ïíîòèçåðè, ñï³ðèòèñòè ïåðø çà âñå ïðîñÿòü ñâî¿õ ê볺íò³â «ðîçñëàáèòèñÿ, â³äêëþ÷èòèñÿ, í³ ïðî ùî íå äóìàòè»? Áî ëþäèíîþ, ÿêà â³äêëþ÷ຠñâ³é ðîçóì, ëåãêî ìàí³ïóëþâàòè, ðîáèòè ç íåþ ùî çàâãîäíî. Òàêà æ íåáåçïåêà º ³ äëÿ â³ðóþ÷î¿ ëþäèíè. ßêùî âîíà íå çâàæຠíà òâåðåçèé ðîçóì, à êåðóºòüñÿ ëèøå ïî÷óòòÿìè, öå òàêîæ ìîæå ïðèâåñòè äî á³äè. Õðèñòèÿíè, ÿê³ íå ïèëüíóâàëè çà «ðîçóìíîþ ñëóæáîþ», à ãàíÿëèñÿ çà ÷èìîñü åìîö³éíèì, çîâí³øíüî ïðèâàáëèâèì, íàäïðèðîäíüî-åôåêòíèì, ðàíî ÷è ï³çíî àáî ïàäàëè, àáî ïðèõîäèëè äî ëæåâ÷åííÿ. ³äêèíóâøè ðîçóì, âîíè ñòà-

ëè ïðèñëóõîâóâàòèñÿ äî ãîëîñó ñàòàíè, ÿêèé íåð³äêî ç’ÿâëÿºòüñÿ ÿê «àíãåë ñâ³òëà». Òîìó àïîñòîë Ïàâëî áëàãຠíàñ «ïîâ³ääàâàòè íàø³ ò³ëà íà æåðòâó æèâó, ñâÿòó, ïðèºìíó Áîãîâ³, ÿê ðîçóìíó ñëóæáó, íå ñòîñóâàòèñÿ äî â³êó öüîãî, àëå ïåðåì³íèòèñÿ â³äíîâîþ íàøîãî ðîçóìó, ùîá ï³çíàâàòè, ùî º âîëÿ Áîæà» (Ðèì. 12:1-2). Äèâíî, àëå íàâ³òü äóõîâí³ äàðè ïåðåâ³ðÿþòüñÿ ðîçóìîì: «…à ³íø³ íåõàé ðîçï³çíàþòü» (1 Êîð. 14:29). Äî ðå÷³, àïîñòîë Ïàâëî, òîðêàþ÷èñü âàæëèâîãî ïèòàííÿ ïðàêòèêóâàííÿ äóõîâíèõ äàð³â, îïèðàºòüñÿ íå íà ÿê³ñü îñîáëèâ³ â³äêðèòòÿ, à ïåðø çà âñå íà çäîðîâèé ãëóçä, ïîñë³äîâíî ðîç’ÿñíþº ¿õ ç òî÷êè çîðó ëîã³êè òà æèòòºâèõ ïðèêëàä³â. ³í çàêëèêàº: «Áðàòòÿ, íå áóäüòå ä³òüìè ñâî¿ì ðîçóìîì, — áóäüòå â ëèõîìó ä³òüìè, à â ðîçóì³ äîñêîíàëèìè áóäüòå!» (1 Êîð. 14:20). Òâîðåöü çðîáèâ ëþäèíó ðîçóìíîþ. Äèÿâîë çàáðàâ ó íå¿ öåé ðîçóì. Àëå Áîã ó Ñâî¿é

ëþáîâ³ äàâ ëþäèí³ øàíñ ñòàòè ñïðàâä³ homo sapiens, òîáòî çíîâó ïîâåðíóòèñÿ ó ñâ³é ïåðâ³ñíèé ñòàí, ïîâåðíóòèñÿ ó Áîæó ïðèñóòí³ñòü. Òîìó Ñëîâî Áîæå çàêëèêຠóñ³õ «á³ëüøå íå ïîâîäèòèñÿ ÿê ïîãàíè â ìàðíîò³ ñâîãî ðîçóìó, — âîíè çàïàìîðî÷åí³ ðîçóìîì, â³ä÷óæåí³ â³ä æèòòÿ Áîæîãî… Àëå âè íå òàê ï³çíàëè Õðèñòà, ÿêùî âè ÷óëè ïðî Íüîãî ³ íàâ÷èëèñÿ â ͳì.., òî â³äíîâ³òüñÿ äóõîì âàøîãî ðîçóìó ³ çîäÿãí³òüñÿ â íîâîãî ÷îëîâ³êà, ñòâîðåíîãî çà Áîãîì ó ñïðàâåäëèâîñò³ é ñâÿòîñò³ ïðàâäè» (Åô. 4:17-24). ßêùî Âñåñèëüíèé, Ìóäðèé Áîã òàê òóðáóºòüñÿ ïðî íàñ, ùî íàâ³òü â³ääàâ Ñèíà Ñâîãî Îäíîðîäæåíîãî, òî õ³áà íå ðîçóìíî â³äãóêíóòèñÿ íà Éîãî çàêëèê? Õ³áà öå íå º âèùèì ïðîÿâîì ìóäðîñò³: ïîâåðíóòèñÿ äî Íåáåñíîãî Áàòüêà ³ îòðèìàòè Éîãî ìóäð³ñòü? ×è íå òàê, ëþäèíî ðîçóìíà? Þð³é ÂÀÂÐÈÍÞÊ

13


Ìè ïîñò³éíî ïîòðàïëÿºìî â ñèòóàö³¿, ÷àñòî çîâñ³ì íåïåðåäáà÷óâàí³, â ÿêèõ í³êîëè â æèòò³ íå áóëè. Äåõòî êàæå, ùî ïîòð³áíî çâåðòàòèñÿ äî íàðîäíî¿ ìóäðîñò³, ïðîñèòè ïîðàäè ó ñòàðö³â. Öå, çâè÷àéíî âàæëèâî, àëå º îñîáëèâà êàòåãîð³ÿ çíàíü, ÿêà ïðèõîäèòü â³ä Áîãà. ² ö³ çíàííÿ íå ìîæíà í³ ç ÷èì ïîð³âíÿòè. Ìè ìîæåìî áàãàòî ÷èòàòè, áóòè ³íòåëåêòóàëüíî ðîçâèíóòèìè îñîáèñòîñòÿìè, ìè ìîæåìî íàâ³òü äàâàòè ïîðàäè ³íøèì ëþäÿì. Àëå ò³ çíàííÿ, ÿê³ ëþäèíà îòðèìóº â³ä Áîãà, îñîáëèâ³. ª çíàííÿ, ÿê³ áàçóþòüñÿ íà ³íôîðìàö³¿, à º çíàííÿ, ùî áàçóþòüñÿ íà ïåâí³é äóõîâí³é ³íòó¿ö³¿ — ìè ïðèéíÿëè Äóõà â³ä Áîãà, ùîá íàì çíàòè äàðîâàíå â³ä Íüîãî. Ðîçóì ³íîä³ ñïåðå÷àºòüñÿ ç öèìè çíàííÿìè, ³, ÿêùî ëþäèíà äóøåâíà, âîíà íå ìîæå îñìèñëèòè öèõ çíàíü, òîìó ùî ïðî öå ïîòð³áíî ñóäèòè ç òî÷êè çîðó äóõó, à íå ðîçóìó. Êîëè ïðîïîâ³äíèê ä³ëèòüñÿ ç íàìè ñâî¿ìè äóõîâíèìè â³äêðèòòÿìè, ìè âñå îäíî ñïðèéìàºìî éîãî ñëîâà ñâî¿ì ðîçóìîì. Òîìó äóæå âàæëèâî êîæíîìó ç íàñ íå ïðîñòî ïðèéìàòè ÷è íå ïðèéìàòè ÷è¿ñü äóõîâí³ â³äêðèòòÿ, à ïðîâîäèòè ÷àñ ç Áîãîì, ç Äóõîì Ñâÿòèì. ϳä ÷àñ òàêîãî ñï³ëêóâàííÿ ïðèõîäÿòü çíàííÿ — Áîã îáîâ’ÿçêîâî ãîâîðèòü ç ëþäèíîþ, êîòðà øóêຠÉîãî, ³í ïðèíîñèòü ¿é Ñâîº ïîñëàííÿ.

14

Íå ðàç â ìîºìó æèòò³ áóëè âèïàäêè, êîëè ÿ â³ä÷óâàâ, ùî ìî¿õ çíàíü ìåí³ íå âèñòà÷àº, ùîá âèð³øèòè òó ÷è ³íøó ïðîáëåìó. ² â òàê³ ìèò³ ÿ øóêàâ îñîáëèâî¿ çóñòð³÷³ ç Áîãîì. Òàê, ÿ ïîñò³éíî õîäæó ç Áîãîì, æèâó ç Áîãîì, êåðóþñÿ Éîãî ïîðàäàìè, àëå â ò³ ìîìåíòè ïîîñîáëèâîìó â³ä÷óâàâ, ùî Áîã ïðèéøîâ ó ì³é äóõ, ïðèéøîâ ó ìîº ñåðöå. ² îáîâ’ÿçêîâî òîä³ ïðèõîäèëî ïåâíå çíàííÿ, äèâîâèæíèé äóõîâíèé ìèð ³ íåéìîâ³ðíèé äóøåâíèé ñïîê³é. Îáñòàâèíè çàëèøèëèñÿ òàêèìè æ, ìîæëèâî, âîíè í³êîëè é íå çì³íÿòüñÿ, àëå çì³íþâàâñÿ íàñòð³é ìîãî ðîçóìó — ïðèõîäèëî óñâ³äîìëåííÿ òîãî, ùî Áîã ïðèñóòí³é ó ö³é ñèòóàö³¿. ² öå äóæå âàæëèâå çíàííÿ, ÿêå çáåð³ãຠíàøó äóøó â³ä ïîøêîäæåííÿ. ²ñòèíè, ÿê³ ïðèõîäÿòü â³ä Áîãà, âèò³êàþòü ç³ ñòàíó íàïîâíåíîñò³ Ñâÿòèì Äóõîì. Àïîñòîë Ïàâëî ïèøå äî åôåñÿí òàê: «Õðèñòîñ ÷åðåç â³ðó çàìåøêàâ ó âàøèõ ñåðöÿõ, ùîá âè, çàêîð³íåí³ é îñíîâàí³ â ëþáîâ³, çìîãëè çðîçóì³òè çî âñ³ìà ñâÿòèìè, ùî òî øèðèíà é äîâæèíà, ³ ãëèáèíà é âèøèíà, ³ ï³çíàòè Õðèñòîâó ëþáîâ, ÿêà ïåðåâèùóº çíàííÿ, ùîá áóëè âè íàïîâíåí³ âñÿêîþ ïîâíîòîþ Áîæîþ» (Åô. 3:17-19). Ñàì³ ìè íå ìîæåìî îòðèìàòè Áîæî¿ ïîâíîòè, àëå øëÿõ äî íå¿ — äî ñïîâíåííÿ Áîæîþ ïðåìóäð³ñòþ, Áîæîþ ðàä³ñòþ, ìèðîì, äîâãîòåðï³ííÿì òà ëþáîâ’þ — ó ïîâíîìó ºäíàíí³ ç Áîãîì. Êîëè ïðèõîäèòü ³ñòèííà ëþáîâ, òî ìè îòðèìóºìî á³ëüøå, í³æ íàø ðîçóì ì³ã áè çáàãíóòè. ß áàãàòî ñâ³ä÷èâ ëþäÿì ïðî ²ñóñà ³ áà÷èâ, ÿê ïî-ð³çíîìó ëþäè ñïðèéìàëè ìî¿ ñëîâà òîä³, êîëè ¿ì â³äêðèâàâ ¿õ Äóõ Ñâÿòèé, ³ òîä³, êîëè âîíè íàìàãàëèñÿ îñÿãíóòè ¿õ ñâî¿ì ðîçóìîì. Êîëè ëþáîâ Áîæà âèëèâàºòüñÿ â ñåðöÿ ëþäåé Äóõîì Ñâÿòèì, âîíà ùîñü ïðîäóêóº — â æèòòÿ ïðèõîäèòü ñèëà ö³º¿ ëþáîâ³, ³ ëþäèíà ïî÷èíຠðîçóì³òè òå, ùî âèùå ðîçóìó. Àïîñòîë Ïàâëî çâåðòàâñÿ äî ôèëèï’ÿí òàêèìè ñëîâàìè: «Í³ ïðî ùî íå òóðáóéòåñü, à â óñüîìó íåõàé âèÿâëÿþòüñÿ


Áîãîâ³ âàø³ áàæàííÿ ìîëèòâîþ é ïðîõàííÿì ç ïîäÿêîþ. ² ìèð Áîæèé, ùî âèùèé â³ä óñÿêîãî ðîçóìó, õàé áåðåæå ñåðöÿ âàø³ òà âàø³ äóìêè ó Õðèñò³ ²ñóñ³» (4:6-7). Ìèð Áîæèé ïðèõîäèòü íåçàëåæíî â³ä òîãî, ÷è îòðèìàâ òè â³äïîâ³äü íà ïðîõàííÿ, ÿêå òè âèêëàâ Áîãîâ³ â ìîëèòâ³. Öå ³íøèé âèä çíàííÿ. Ðîçóì êàæå: «ß çàñïîêîþñÿ òîä³, êîëè îòðèìàþ ðîáîòó ÷è êîëè â³äíîâèòüñÿ ìîº çäîðîâ’ÿ». Àëå çíàííÿ, ÿêå ïðèõîäèòü â³ä Áîãà, çàñïîêîþº ëþäèíó íåçàëåæíî â³ä òîãî, ÷è çì³íèëàñÿ ¿¿ æèòòºâà ñèòóàö³ÿ. Óñâ³äîìëåííÿ òîãî, ùî âîíà â³äêðèëà ñâîº áàæàííÿ â ìîëèòâ³ âåëèêîìó Áîãîâ³, ïðèíîñèòü ìèð. ² íàéïðàâèëüí³øà â³äïîâ³äü â³ä Íüîãî — öå íå âèð³øåííÿ ïåâíèõ ïðîáëåì, à ñåðäå÷íèé ìèð. Ñïîê³é, ùî ïðèõîäèòü â³ä Áîãà, — öå ïå÷àòü òîãî, ùî Ãîñïîäü ïî÷óâ íàñ ³ êîíòðîëþº ñèòóàö³þ, â ÿêó ìè ïîòðàïèëè. Áîæèé ìèð îãîðòຠ³ çáåð³ãຠäóìêè, áî â ïðîáëåìàõ íàéá³ëüøå ìåòóøèòüñÿ ðîçóì, òîìó ùî ÿ ïîâ’ÿçóþ ñïîê³é ñâîãî ñåðöÿ ç³ ñâî¿ìè ìð³ÿìè ³ ðåçóëüòàòàìè, ÿêèõ õî÷ó äîñÿãíóòè. Àëå ìè òàê ïîãàíî çíàºìî Áîãà, ùî çâóçèëè Éîãî 䳿 äî òîãî, ùî ³í ìຠïðàöþâàòè íà íàñ. ² ìè çâèêëè äóìàòè: ÿêùî âñå äîáðå, òî Áîã ç íàìè. Àëå íàñïðàâä³ íå òàê: «ßêùî Áîã ç íàìè — òî âñå äîáðå!» ³í ïîâèíåí áóòè Ãîñïîäàðåì íàøîãî æèòòÿ. Íå ìè ìàºìî êåðóâàòè Íèì, à ³í ìຠêåðóâàòè íàìè ³ äàâàòè íàì ìèð. Äèÿâîë ïðàãíå ÷åðåç ïåâí³ îáñòàâèíè ïåðåêîíàòè íàñ ó òîìó, ùî Áîãà íåìàº, ùî Áîã íàñ íå ÷óº ³ íå ñë³äêóº çà íàìè. Àëå ñàìå ìèð Áîæèé çáåð³ãຠíàø³ ñåðöÿ ó Õðèñò³ ²ñóñ³. Ìè çíàºìî, ÿêèì ïîâèíåí áóòè ñïðàâæí³é õðèñòèÿíèí, ÿêîþ ìຠáóòè éîãî ëþáîâ. ² öüîìó ìè â÷èìî îäèí îäíîãî, ñâî¿õ ä³òåé. Àëå ÷àñòî öÿ ïåðåäà÷à ³íôîðìàö³¿ í³÷îãî íå äàº, áî ò³ëüêè çóñòð³âøèñü ç Áîãîì, ëþäèíà îòðèìóº ïåâí³ çíàííÿ, ÿê³ ìîæóòü çì³íèòè

¿¿. Ò³ëüêè ó Éîãî ïðèñóòíîñò³ ìè ìîæåìî äî ê³íöÿ çáàãíóòè ³ âò³ëèòè â æèòòÿ âñå, ÷îìó ³í íàñ íàâ÷àº. Çâ³äêè Ïàâëî çíàâ óñ³ ö³ ³ñòèíè, êîòð³ çàïèñàâ ó ñâî¿õ ïîñëàííÿõ? ³í í³ â êîãî ¿õ íå ñïèñàâ, â³í îòðèìàâ ö³ çíàííÿ, ïåðåáóâàþ÷è ó Áîæ³é ïðèñóòíîñò³, òîìó ùî Ïèñàííÿ íàì äîíåñëè Áîæ³ ìóæ³, êîòð³ áóëè íàòõíåí³ Äóõîì Ñâÿòèì. ß ñïî÷àòêó ââàæàâ, ùî Áîã ïðîñòî äèêòóâàâ öèì ëþäÿì ïåâí³ ³ñòèíè, ³ âîíè ¿õ çàïèñóâàëè. Àëå íàñïðàâä³ âîíè íå ïèñàëè ï³ä äèêòîâêó. Êîëè Áîã ïðèéøîâ ó ¿õíº æèòòÿ, êîëè âîíè ïåðåæèëè Áîæó ñëàâó, òî öå çíàííÿ áóëî âñåðåäèí³ íèõ. Ïàâëî ïèñàâ â³ä îñîáèñòîãî ïåðåæèâàííÿ, âèíîñèâ öå ç ãëèáèí ñâ äóø³. ³í òàê æèâ, áóäó÷è íàòõíåíèé Áîãîì. Òîæ ³ íàì ïîòð³áí³ çóñòð³÷³ ç Áîãîì îäèí íà îäèí. Íàì ïîòð³áíî çì³íèòè íàø³ ãðàô³êè, ùîá øóêàòè Áîãà îñîáèñòî. Áî âñå çíàííÿ ïðèõîäèòü â³ä Íüîãî. ² öå çíàííÿ — íå çàëèøàºòüñÿ ïðîñòî çíàííÿì. ßêùî ìè ïðîáóâàºìî â Áîç³ ïîñò³éíî, âîíî ñòຠíàøèì äîñâ³äîì, ñòຠíàøîþ ñóòí³ñòþ, ñòຠíàìè. Îñü ó ÷îìó îñîáëèâ³ñòü çíàííÿ â³ä Áîãà — âîíî â äóñ³, âîíî òîòîæíå ç ëþäèíîþ. Ìåí³ ñòðàøíî çà íàøå íèí³øíº õðèñòèÿíñòâî: ìè âñå çíàºìî ñâî¿ì ðîçóìîì, àëå ìè ìàëî ùî ïåðåæèëè. Ö³ çíàííÿ — íå â äóñ³, íå â³ä Áîãà, âîíè â³ä ðîçóìó. Òîìó ÷àñòî ðàäèìî ùîñü, êîíôë³êòóºìî, çóñòð³÷àºìîñÿ, îáãîâîðþºìî. Àëå íàì âñ³ì ïîòð³áíî ñïèíèòèñÿ ³ ïî÷àòè øóêàòè â³äêðèòò³â â³ä Áîãà. Ùî òàêå â³äêðèòòÿ? Öå ïîãëÿä íà ñèòóàö³þ ç Áîæî¿ ïðèñóòíîñò³. Æîäíà ïðîïîâ³äü íå çì³íþº ëþäèíó òàê, ÿê ðîáèòü öå â³äêðèòòÿ â³ä Áîãà. Òà ÿêùî ëþäèíà íå ïåðåáóâຠâ Áîæ³é ïðèñóòíîñò³, âîíà íå ìîæå îòðèìàòè â³äêðèòòÿ. Êîëè ëþäèíà âõîäèòü ó ñòàí ïåðåæèâàííÿ Áîãà, âîíà ïî÷èíຠáà÷èòè ñèòóàö³þ òàê, ÿê áà÷èòü ¿¿ Áîã. Íîé, ÿêèé îòðèìàâ â³äêðèòòÿ â³ä Áîãà, ïî÷àâ áóäóâàòè êîâ-

÷åã. ² ñòî ðîê³â â³í ãîâîðèâ ëþäÿì ïðî òå, ùî Áîã éîìó â³äêðèâ, àëå âîíè íå ðîçóì³ëè éîãî, éîãî ñëîâà çäàâàëèñÿ ¿ì íåïåðåêîíëèâèìè, òîìó ùî âîíè íå ïåðåáóâàëè ó Áîæ³é ïðèñóòíîñò³. Êð³ì òîãî, ÿ íå äóìàþ, ùî â Íîÿ áóëà òàêà ôåíîìåíàëüíà ïàì’ÿòü, ùî â³í äåòàëüíî çàïàì’ÿòàâ, ùî ç ÿêîãî äåðåâà áóäóâàòè, ÿêîþ ñìîëîþ ñìîëèòè ñê³ëüêè ïîâåðõ³â ³ ò.³. Öå áóëî â³äêðèòòÿ, êîëè ëþäèíà â ïåâíó ìèòü çðîçóì³ëà, ùî ³ ÿê ïîòð³áíî ðîáèòè. Öÿ ëþäèíà ïåðåáóâàëà â Áîæ³é ïðèñóòíîñò³, çâ³äêè ÷åðïàëà âñ³ çíàííÿ. Òå æ ñàìå áóëî é ç Ìîéñåºì. ßêáè ÿ âàì ñêàçàâ âèâ÷èòè âñ³ âèìîãè äî ñêèí³¿, òî íàâ³òü çà òðè äí³ âè á íå âèâ÷èëè. ßê æå ëþäèíà ìîãëà âñå öå â³äòâîðèòè? Àëå ñàìå öå ³ º â³äêðèòòÿì, êîëè ëþäèíà çàíóðþºòüñÿ â Áîæó ïðèñóòí³ñòü ³ äèâèòüñÿ íà âñå Áîæèì ïîãëÿäîì. Ìîéñåé ðàçîì ç Áîãîì ïåðåæèâ öþ ñêèí³þ. Îòîæ, ÿêùî ìè íå îòðèìàºìî îñîáëèâîãî â³äêðèòòÿ â³ä Áîãà ç òîãî ÷è ³íøîãî ïèòàííÿ, òî ñê³ëüêè á ïðîïîâ³äíèê íå äîâîäèâ íàì, ìè éîãî íå çðîçó쳺ìî. À òåïåð ïîãëÿíüìî íà ëþäñüê³ çíàííÿ. ×èì âîíè â³äð³çíÿþòüñÿ â³ä Áîæîãî çíàííÿ? Îñü ùî ãîâîðèòü ³ç öüîãî ïðèâîäó Åêêëåç³àñò: «ß, Ïðîïîâ³äíèê, áóâ öàðåì íàä ²çðà¿ëåì â ªðóñàëèì³. ² ïîêëàâ ÿ íà ñåðöå ñâîº, ùîá øóêàòè é äîñë³äæóâàòè ìóäð³ñòþ âñå, ùî ðîáèëîñü ï³ä íåáîì. Öå ïðàöÿ òÿæêà, ÿêó äàâ Áîã äëÿ ëþäñüêèõ ñèí³â, ùîá ìîçîëèòèñü íåþ. ß áà÷èâ óñ³ ñïðàâè, ùî ÷èíèëèñü ï³ä ñîíöåì: é îñü óñå öå ìàðíîòà òà ëîâëåííÿ â³òðó! Ïîêðèâëåíîãî íå íàïðàâèø, à íå³ñíóþ÷îãî íå ïîë³÷èø! Ãîâîðèâ ÿ áóâ ç ñåðöåì ñâî¿ì òà êàçàâ: «Îñü ÿ âåëèêó ïðåìóäð³ñòü íàáóâ, íàéá³ëüøó çà âñ³õ, ùî äî ìåíå íàä ªðóñàëèìîì áóëè». ² áà÷èëî ñåðöå ìîº âñÿêó ìóäð³ñòü ³ çíàííÿ. ² ïîêëàâ ÿ íà ñåðöå ñâîº, ùîá ï³çíàòè ïðåìóäð³ñòü, ³ ï³çíàòè áåçóìñòâî é ãëóïîòó, ³ çáàãíóâ ÿ, ùî

15


é öå âñå — òî ëîâëåííÿ â³òðó! Áî ïðè ìíîãîñò³ ìóäðîñòè ìíîæèòüñÿ é êëîï³ò, õòî æ ï³çíàííÿ ïîá³ëüøóº, òîé ïîá³ëüøóº é á³ëü!» (Åêê. 1:12- 18). ß íå ðàç ñòàâèâ ñîá³ çàïèòàííÿ, ÷îìó òàê ãí³òèòü çíàííÿ, ÷îìó äóõ ö³º¿ ëþäèíè, ÿêà ìàëà òàêå çíàííÿ òà ìóäð³ñòü, ìó÷èòüñÿ? ² çðîáèâ îñü ÿêèé âèñíîâîê: ÿêùî ìè ÷åðïàºìî çíàííÿ ç Áîæîãî äæåðåëà, òî íàø äóõ îêðèëåíèé, â³í ë³òàº! ßêùî æ ëþäèíà îïèðàºòüñÿ íà âëàñí³ çíàííÿ, òî, çðåøòîþ, âîíà ïðèéäå äî òàêîãî âèñíîâêó, ÿê Ñîëîìîí: «² æèòòÿ ÿ çíåíàâèä³â, áî ïðîòèâíèé ìåí³ êîæåí ÷èí, ùî ï³ä ñîíöåì â³í ÷èíèòüñÿ, áî âñå öå ìàðíîòà òà ëîâëåííÿ â³òðó!» Òî æ ÷è âàðòî ï³ñëÿ öüîãî îïèðàòèñÿ íà âëàñí³ çíàííÿ? Ñîëîìîí âæå çðîáèâ òàêó ïîìèëêó. ×è òðåáà ïîâòîðþâàòè ¿¿? ×è âàðòî ïðîñòî ïåðåéíÿòè éîãî äîñâ³ä ³ îïèðàòèñÿ íà Áîæó ìóäð³ñòü òà Áîæå çíàííÿ. Íàøîìó äóõó ïîòð³áíå çíàííÿ â³ä Áîãà, âïåâíåí³ñòü ó Áîç³, ó Áîæ³é ïðèñóòíîñò³, ó Áîæîìó çàõèñò³. Äóõîâ³ ïîòð³áíå çíàííÿ øëÿõó. À ìè ñïèíèëèñÿ, ïåðåñòàëè ðîçâèâàòèñÿ äóõîâíî. Ñâ³ò íèí³ ðîçâèâàºòüñÿ íåéìîâ³ðíèìè òåìïàìè. ² ìè ìàºìî òàê áàãàòî âñüîãî ï³çíàòè. Ëþäè, é çîêðåìà õðèñòèÿíè, íàâ³òü çàñèíàþòü ç êíèãàìè, ç íàâóøíèêàìè, áî íàì òàê áàãàòî òðåáà âèâ÷èòè, òàê áàãàòî îñÿãíóòè… ² íàø äóõ ìó÷èòüñÿ, áî ö³ çíàííÿ íàäèìàþòü íàñ, ðîáëÿòü íàñ ãîðäèìè ³ íå äàþòü äóõîâ³ ðîçâèâàòèñÿ. ² «õòî ëþáèòü Áîãà, òîìó äàíå çíàííÿ â³ä Íüîãî», òîä³ íàø äóõ íå ìó÷èòüñÿ, òîä³ ï³çíàºìî íîâ³ ãðàí³ ñâ îñîáèñòîñò³. Ìè â³ä÷óâàºìî, ùî íàø äóõ âèéøîâ íà âîëþ, ùî íàøà îñîáèñò³ñòü ñòຠö³ë³ñíîþ. «Çíàííÿ æ íàäèìàº, ëþáîâ æå áóäóº! Êîëè õòî äóìàº, í³áè ùîñü çíàº, òîé

í³÷îãî íå çíຠùå òàê, ÿê çíàòè ïîâèííî. Êîëè æ ëþáèòü õòî Áîãà, òîé ï³çíàíèé Íèì» (1 Êîð. 8:1-3). «À ïîìàçàííÿ, ÿêå ïðèéíÿëè âè â³ä Íüîãî, âîíî â âàñ çàëèøàºòüñÿ, ³ âè íå ïîòðåáóºòå, ùîá âàñ õòî íàâ÷àâ. À ùî òå ïîìàçàííÿ ñàìî âàñ íàâ÷ຠïðî âñå, âîíî áî ïðàâäèâå é íåõèáíå, òî ÿê âàñ íàâ÷èëî âîíî, ó ò³ì ïðîáóâàéòå» (1 ²â. 2:27). ²âàí íå êàçàâ, ùîá â÷èëèñÿ â³ä íüîãî, áî â³í áåçïîñåðåäíüî ÷óâ ñëîâà Õðèñòîâ³, õîäèâ ç Íèì. ͳ, â³í êàæå, ùî ïîìàçàííÿ — à íèì ñóïðîâîäæóºòüñÿ àòìîñôåðà Áîæî¿ ïðèñóòíîñò³ — â÷èòü íàñ. Êîëè ìè ïåðåáóâàºìî ó ïðèñóòíîñò³ Áîæ³é, òî îáîâ’ÿçêîâî òàì º ïîñëàííÿ äî íàñ, òàì îáîâ’ÿçêîâî º ñëîâî. ßêùî íåìຠÁîæî¿ ïðèñóòíîñò³, ÿêùî íåìຠïîìàçàííÿ, òî ìè íå ìîæåìî ïîâí³ñòþ äîâ³ðÿòè ñëîâó, áî ñëîâî ìîæå áóòè ð³çíèì: ïåðåêîíëèâèì, ñïîêóñëèâèì, íåïðàâäèâèì. Àëå ïîìàçàííþ ìè ìîæåìî äîâ³ðÿòè, áî òàì ïðèñóòí³é ãîëîñ, ÿêèé íàâ÷àº. Öå íàâ³òü íå ãîëîñ — öå Áîæà ïðèñóòí³ñòü, ÿêà á³ëüøà, í³æ ãîëîñ. ² òîä³ ëþäèíà îòðèìóº ðîçóì³ííÿ òîãî, ÿê ¿é ÷èíèòè â ò³é ÷è ³íø³é, íàâ³òü íàéâàæ÷³é, ñèòóàö³¿. Ïîìàçàííÿ íå ïðîñòî ïðèíîñèòü ³íôîðìàö³þ â ðîçóì ëþäèíè, âîíî äຠ¿é çíàííÿ, ïåðåêîíàííÿ. Çâ³äêè Éîâ îòðèìàâ òàêå çíàííÿ, ùîá ïðîãîëîñèòè: «À ÿ çíàþ, ùî ³äêóïèòåëü ì³é æèâèé!»? Íà íüîìó áóëî Áîæå ïîìàçàííÿ, ÿêå ïîì³ñòèëî äóõ Éîâà â òàêèé ìèð.  Êíèç³ Éîâà º äâ³ êíèãè: îäíà êíèãà ðîçóìó, ³íøà — êíèãà äóõó. Âñå ìåòóø³ííÿ Éîâà, âñ³ éîãî çàïèòàííÿ — öå êíèãà ðîçóìó, à âåñü éîãî ñïîê³é ³ âñÿ íàä³ÿ — öå êíèãà ñåðöÿ, êíèãà äóõó. «Ïîïðàâä³, ïîïðàâä³ êàæó âàì: Õòî íå âõîäèòü äâåðèìà

â êîøàðó, àëå ïåðåëàçèòü äå³íäå, òîé çëîä³é ³ ðîçá³éíèê. À õòî âõîäèòü äâåðèìà, òîé â³âöÿì ïàñòóõ. Âîðîòàð â³ä÷èíÿº éîìó, ³ éîãî ãîëîñó ñëóõàþòü â³âö³; ³ ñâî¿ â³âö³ â³í êëè÷å ïî éìåííþ, ³ âèïðîâàäæóº ¿õ. À ÿê âèæåíå âñ³ ñâî¿ â³âö³, â³í ³äå ïåðåä íèìè, ³ â³âö³ ñë³äîì çà íèì ³äóòü, áî çíàþòü ãîëîñ éîãî. Çà ÷óæèì æå íå ï³äóòü âîíè, à áóäóòü óò³êàòè â³ä íüîãî, áî íå çíàþòü âîíè ÷óæîãî ãîëîñó» (²â. 10:1-6). ßê ÿ ìîæó ïîêëèêàòè âàñ íà ³ì’ÿ, ÿêùî âàñ íå çíàþ? Ìåí³ ïîòð³áíî çíàòè âàñ. ²ñóñ êàæå, ùî â îñòàíí³ äí³ âñ³ ðîçãóáëÿòüñÿ, òîìó ùî ïîâñòàíå áàãàòî ëæåïðîðîê³â, ÿê³ ÷èíèòèìóòü çíàìåííÿ ³ ÷óäåñà, àëå íå ïîìèëèòüñÿ ëèøå îäíà êàòåãîð³ÿ ëþäåé: ò³, ÿê³ çíàþòü ãîëîñ Éîãî, ³ ³í çíຠ¿õ íà ³ì’ÿ. Ùîá â³ðèòè Áîæîìó ãîëîñó, òðåáà çíàòè éîãî. ³í ïîêëè÷å íàñ, ÿêùî çíຠíàøå ³ì’ÿ, ³ ìè â³äãóêíåìîñÿ, ÿêùî çíàºìî Éîãî ãîëîñ. Êîëè ïàñòóõ âèâîäèòü ñâî¿õ îâåöü, òî âîíè éäóòü óñë³ä çà íèì, áî çíàþòü éîãî ãîëîñ. Òóò íàâ³òü éäåòüñÿ íå ïðî ñëîâî. Çàóâàæòå, ùî âñ³ ñïîêóñè áóäóòü ³ìïîðòóâàòèñÿ â ðîçóì ³ òèñíóòè íà íüîãî. Ðîçóì áóäå ñïåðå÷àòèñÿ ç äóõîì ³ íå âñòî¿òü ïåðåä ñïîêóñîþ, ÿê íå âñòîÿâ ðîçóì ªâè. Ïàâëî ñêàçàâ: «Òà áîþñü ÿ, ÿê çì³é çâ³â áóâ ªâó ëóêàâñòâîì ñâî¿ì, ùîá òàê íå ïîïñóâàëèñÿ âàø³ äóìêè, ³ âè íå âõèëèëèñÿ â³ä ïðîñòîòè é ÷èñòîñòè, ùî â Õðèñò³» (2 Êîð. 11:3). Ðîçóì íå âñå ñïðèéìàº, ðîçóìîì íå ìîæíà îñ��ãíóòè äóõîâíîãî. Çàáëóäèòüñÿ ëþäèíà, ÿêùî áóäå ïîêëàäàòèñÿ íà ñâ³é ðîçóì. À äóõ íå çàáëóäèòüñÿ. ²ñóñ ñêàçàâ Íèêîäèìîâ³: «Äóõ äèõàº, äå õî÷å, ³ ãîëîñ éîãî ÷óºø…Òàê áóâຠç êîæíèì, õòî íàðîäæåíèé â³ä äóõà?» ßêùî âè äîòåïåð áóëè âïåâíåí³, ùî íàðîäæåí³ â³ä Äóõà, ùî ìîæåòå

Íàéïðàâèëüí³øà â³äïîâ³äü â³ä Áîãà — öå íå âèð³øåííÿ ïåâíèõ ïðîáëåì, à ñåðäå÷íèé ìèð. Ñïîê³é, ùî ïðèõîäèòü â³ä Áîãà, — öå ïå÷àòü òîãî, ùî Ãîñïîäü ïî÷óâ íàñ ³ êîíòðîëþº ñèòóàö³þ 16


çíàííÿ — íàéâàæëèâ³øå íàäáàííÿ. Âñ³ ðåøòà çíàíü íå âèòðèìàþòü òåñòó íà âèòðèâàë³ñòü, êîëè ïðèéäóòü ñêëàäí³ ìîìåíòè. Ëþäè ìîæóòü ñïîâ³äóâàòè áóäü-ùî, àëå íàéâàæëèâ³øå çíàííÿ íå çàëåæèòü â³ä îáñòàâèí, òîìó ùî æîäí³ çîâí³øí³ îáñòàâèíè íå â³äëó÷àòü íàñ â³ä ëþáîâ³ Áîæî¿, ùî ó Õðèñò³ ²ñóñ³. ß íå ìîæó âàì äàòè òàêî¿ âïåâíåíîñò³, áî îáñòàâèíè ïåðåêîíàþòü âàñ ó ïðîòèëåæíîìó. Òà ñèëà ³ îñîáëèâ³ñòü çíàííÿ â³ä Áîãà ïîëÿãຠâ òîìó, ùî â³ä Áîæî¿ ëþáîâ³ ìåíå í³õòî íå â³äëó÷èòü. ß íåùîäàâíî ïðî÷èòàâ êíèãó Äàðëè ²í÷åê ç Àâñòðà볿. Ìè çíàºìî áàãàòî ¿¿ ï³ñåíü, äåÿê³ ç íèõ íàâ³òü ñï³âàºìî â íàøèõ öåðêâàõ. ² îñü âîíà ðîçïîâ³äຠïðî îäèí âèïàäîê ç³ ñâîãî æèòòÿ: «Êîëè â òðàâí³ 2000 ðîêó ìè ãîòóâàëèñÿ äî òðèòèæíåâîãî ºâàíãåë³çàö³éíîãî òóðíå, ÿ áóëà íà 12 òèæí³ âàã³òíîñò³. Ìè äóæå äîâãî ÷åêàëè öþ äèòèíó. Àëå çà ê³ëüêà äí³â äî çàõîäó, ä³çíàëèñÿ, ùî äèòèíà çàâìåðëà â ìî¿é óòðîá³. Öå ñòàëî âàæêèì óäàðîì äëÿ ìåíå, ìîº ñåðöå ðîçðèâàëîñÿ. ß ñ³ëà â àâòîìîá³ëü, íå çíàþ÷è, ùî ìåí³ ðîáèòè. ß â³ä÷óâàëà, ùî íå ìîæó ïåðåìîãòè ïå÷àë³, ÿêà îãîðòàëà ìåíå. Àëå äóõ ñêàçàâ ìåí³: «Ñï³âàé!» Êîëè ÿ ÷èòàâ öþ ³ñòîð³þ, ìåí³ äóæå õîò³ëîñÿ, ùîá âîíà ðîçïîâ³ëà ïðî ÷óäî, ïðî òå, ùî ¿¿ äèòèíêà îæèëà, àëå öüîãî íå òðàïèëîñÿ — äèòèíêà ïîìåðëà, àëå ÷óäî áóëî â ³íøîìó. Îñü ÿê ãîâîðèòü ïðî öå ñàìà Äàðëà: «Â òó ìèòü ìåí³ íàéìåíøå õîò³ëîñÿ ñï³âàòè. ß íàâ³òü íå óÿâëÿëà, ÷îãî ìåí³ õî÷åòüñÿ ìåíøå, í³æ ñï³âàòè. Àëå ÿ çíîâó ïî÷óëà, ÿê Ñâÿòèé Äóõ ñêàçàâ: «Ñï³âàé!» ß çíàëà, ùî ñëóõàòèñÿ ïîòð³áíî îäðàçó æ, ³ ñëóõàòèñÿ íàáàãàòî êðàùå, í³æ ïðîòèâèòèñÿ, òîìó ïî÷àëà ñï³âàòè. Ñï³âàâ íå ì³é ðîçóì ³ íàâ³òü íå ñåðöå, ñï³âàëà ìîÿ äóøà. Ìàéæå ìèìîâ³ëüíî ÿ ïðîñï³âàëà ñëîâà: «Òîä³ ì³é äóõ ñï³âà, Ãîñïîäü, òîá³,

âåëèêèé Òè, âåëèêèé Òè!» ß ñëóõàëà ö³ ñëîâà í³áè çáîêó ³ äèâóâàëàñÿ: ñàìå öþ ï³ñíþ ñï³âàëè íà ïîõîðîí³ ìîãî áàòüêà. À äðóãà ï³ñíÿ «Áëàãîñëîâëÿþ òåáå!» áóëà ìîºþ ï³ñíåþ, ÿêó ÿ íàïèñàëà ê³ëüêà ðîê³â òîìó. Êîëè ïðè¿õàëà äîäîìó, â äóõîâíîìó ñâ³ò³ ùîñü â³äáóëîñÿ. ß áàãàòî ðàç³â ãîâîðèëà ïðî ñèëó ïîêëîí³ííÿ â ìîìåíòè âèïðîáóâàíü. Àëå í³êîëè ðàí³øå íàñò³ëüêè íå â³ä÷óâàëà Áîæî¿ ñèëè, ÿêà çö³ëþº ðîçáèòå ñåðöå. ×óäîâà ïðèñóòí³ñòü íàøîãî ñëàâíîãî Ñïàñèòåëÿ ñïðÿìóâàëà ìåíå íà øëÿõ îñîáèñòîãî çö³ëåííÿ ³ ïåðåìîãè. Ìåí³ ùå òðåáà áóëî ïåðåæèòè ô³çè÷í³ àñïåêòè âòðàòè äèòèíè: ïîâ³äîìëåííÿ ïðî öå ñâî¿ì ä³â÷àòêàì, ñâî¿é öåðêâ³, ÿêà òàê ðàä³ëà çà íàñ, à òàêîæ îïåðàö³þ. Àëå ìè ç ÷îëîâ³êîì âèð³øèëè ïî¿õàòè íà öþ êîíôåðåíö³þ». Òà íàéá³ëüøå ìåíå çäèâóâàëè ñëîâà ö³º¿ æ³íêè: «ß òàêà âäÿ÷íà Áîãîâ³ çà öþ äèòèíó, ÿêó ÿ íîñèëà ó ñîá³ ö³ 12 òèæí³â». Íàéêðàù³ íàø³ ðèñè, íàéá³ëüø ãëèáîêó áëèçüê³ñòü ç Áîãîì, íàéâàæëèâ³ø³ çíàííÿ ìè îòðèìóºìî ó íàéâàæ÷³ ìîìåíòè ñâîãî æèòòÿ. Òîìó íàì ïîòð³áåí Áîã. Çíàííÿ òà ³íôîðìàö³ÿ, ÿê³ º ó öüîìó ñâ³ò³, í³÷îãî íàì íå äàþòü. Íàì òðåáà ÷óòè ãîëîñ Áîæèé, ÿê ïî÷óëà éîãî Äàðëà ²í÷åê, êîëè Áîã ¿é ñêàçàâ: «Ñï³âàé!» Îëåêñàíäð ØÅÂ×ÅÍÊÎ, ì. Ñàêðàìåíòî

Ôîòî íà 14 òà 17 ñò. Þð³ÿ Êîñòþêà

â³äïîâ³ñòè ²ñóñó, ßêèé ñêàçàâ, ùî êîæåí, õòî íàðîäæåíèé â³ä äóõà, ÷óº Éîãî ãîëîñ. Öå íàéâàæëèâ³øå. ß â³ä÷óâàþ ñâî¿ì ñåðöåì, ùî â îñòàíí³ ÷àñè öå áóäå íàéâàæëèâ³øà ³ñòèíà, ÿêà é âðÿòóº íàñ. Îñü ÿê ïèøå àïîñòîë Ïàâëî ïðî îäíó ñèòóàö³þ ç³ ñâîãî æèòòÿ: «Áî íå õî÷åìî, áðàòòÿ, ùîá íå â³äàëè âè ïðî íàøó ñêîðáîòó, ùî â À糿 òðàïèëàñü íàì, áî íàä ì³ðó é íàä ñèëó áóëè ìè îáòÿæåí³, òàê ùî ìè íå íàä³ÿëèñÿ íàâ³òü æèòè. Òà ñàì³ ìè â ñîá³ ìàëè ïðèñóä íà ñìåðòü, ùîá íàì íå ïîêëàäàòè íà䳿 íà ñåáå, à íà Áîãà, ùî âîñêðåøóº ìåðòâèõ, ùî â³ä ñìåðòè òàêî¿ íàñ âèçâîëèâ ³ âèçâîëÿº, ³ íà Íüîãî é ïîêëàäàºìîñÿ, ùî é ùå âèçâîëèòü Â³í» (2 Êîð. 1:8-10). Äèâíèé öåé Ïàâëî. ß ñò³ëüêè çàïèòàíü ìàþ äî íüîãî, ³ òàê âàæêî ³íîä³ ìåí³ éîãî çðîçóì³òè. ³í êàæå, ùî âîíè ñàì³ ñîá³ ï³äïèñàëè âèðîê, â³äìîâèëèñÿ â³ä íà䳿, áî íå ñïîä³âàëèñÿ çàëèøèòèñÿ æèâèìè. Âñ³ ëþäè, ñïîä³âàþ÷èñü íà ùîñü, êàæóòü: «Ìàé íàä³þ, òðèìàéñÿ, Áîã òåáå íå çàëèøèòü!» Ìè íà䳺ìîñÿ íà òå, ùî íàøà ñèòóàö³ÿ çì³íèòüñÿ íà êðàùå, àëå Ïàâëî êàæå, ùî â³äìîâèâñÿ â³ä íà䳿, ùîá ñïîä³âàòèñÿ íå íà ïîêðàùåííÿ ñèòóàö³¿, à íà Áîãà. Õàé âèáåðå Áîã: æèòè íàì ÷è ïîìèðàòè, çäîðîâèìè ÷è õâîðèìè ïîìèðàòè òóò ó 32 ÷è ó 60. Îñü ³ñòèííèé ñïîê³é, îñü çíàííÿ â³ä Áîãà! Ñõîâàòèñÿ â Íüîìó — ãîëîâíå, ïðî ùî êàæå Ïàâëî, ÿêèé ñò³ëüêè ðàç³â ïåðåæèâàâ áëèçüê³ñòü ñìåðò³. ³í í³ íà ùî íå íàä³ÿâñÿ, îêð³ì Áîãà, òîìó é ìàâ â³äâàãó ñêàçàòè: «Áî ÿ ïåðåñâ³ä÷èâñÿ, ùî í³ ñìåðòü, í³ æèòòÿ, í³ àíãîëè, í³ âëàäè, í³ òåïåð³øíº, í³ ìàéáóòíº, í³ ñèëè, í³ âèøèíà, í³ ãëèáèíà, àí³ ³íøå ÿêå ñòâîð³ííÿ íå çìîæå â³äëó÷èòè íàñ â³ä ëþáîâè Áîæî¿, ÿêà â Õðèñò³ ²ñóñ³, Ãîñïîä³ íàø³ì!» (Ðèì. 8:38-39). Çâ³äêè òàêà âïåâíåí³ñòü ó Ïàâëà? Âîíà â³ä Áîãà. Öå

17


гñò ³ ðîçâèòîê ä³òåé — íåçâè÷àéíå ÿâèùå. Çðîñòàþ÷è ³ íàâ÷àþ÷èñü, âîíè ïðîõîäÿòü åòàïè íåâì³ííÿ òà íåçãðàáíîñò³, âîíè ñïîòèêàþòüñÿ ³ ïàäàþòü, çàáðóäíþþòüñÿ ³ ïîìèëÿþòüñÿ. ² âñå-òàêè â öèõ ä³òÿõ çàõîâàíèé âåëè÷åçíèé ïîòåíö³àë: õòîñü ³ç íèõ ñòàíå ë³êàðåì, õòîñü àäâîêàòîì, à õòîñü — êåð³âíèêîì. Îäíàê âîíè íå ðåàë³çóþòü ñâî¿õ ìîæëèâîñòåé ïîâí³ñòþ, ïîêè íå âèðîñòóòü ³ íå äîñÿãíóòü çð³ëîñò³. Öå ñòîñóºòüñÿ é ä³òåé Áîæèõ. Òîä³, êîëè âïåðøå ïðèéìàºìî Õðèñòà, ìè ñòàºìî íîâîíàðîäæåíèìè íåìîâëÿòàìè ó Íüîìó. Íàì ïîòð³áíî â÷èòèñÿ, ïîòð³áíî çðîñòàòè ³ äîçð³âàòè. Äóõîâíà çð³ë³ñòü íå äîñÿãàºòüñÿ âìèòü, âîíà ïðèõîäèòü ïîñòóïîâî. Êîæåí õðèñòèÿíèí ìîæå äîñÿãíóòè «ì³ðè çðîñòó Õðèñòîâî¿ ïîâíîòè», ³ Áîã äàâ íàì âñå íåîáõ³äíå äëÿ öüîãî. Äî òîãî, ÿê ìè çíàéøëè

18

Õðèñòà, ó íàñ íå áóëî äóõîâíîãî ñïðèéíÿòòÿ. ßê ìåðòâå ò³ëî íå ìຠï’ÿòè ô³çè÷íèõ â³ä÷óòò³â, òàê ³ ìåðòâà äóøà íå ìຠïî÷óòò³â äóõîâíèõ. ²ñóñ ñêàçàâ: «Áî çàòâåðä³ëî ñåðöå íàðîäó öüîãî, ³ âîíè âóõàìè òóãî ÷óþòü ³ î÷³ ñâî¿ çàïëþùèëè, ùîá íå ïîáà÷èòè î÷èìà ³ íå ïî÷óòè âóõàìè, ³ íå çðîçóì³òè ñåðöåì, ³ íå íàâåðíóòèñü, ùîá ß çö³ëèâ ¿õ» (Ìò. 13:15). Ó íåâ³äðîäæåíî¿ ëþäèíè íåâ³äðîäæåíèé ðîçóì, â ÿêîìó íåìຠäóõîâíèõ áàæàíü. «Íåìà õòî ðîçóì³â áè, í³õòî íå øóêຠÁîãà» (Ðèì. 3:11). Âîíà íå ïðàãíå í³ Ñëîâà Áîæîãî, í³ ïîêëîí³ííÿ Áîãó, çâ’ÿçàíà ãð³õîâíèìè áàæàííÿìè ³ çâè÷êàìè. Ó íåâ³äðîäæåíî¿ ëþäèíè â³äñóòíº äóõîâíå ðîçóì³ííÿ ³ çäàòí³ñòü ñïðèéíÿòòÿ äóõîâíîãî. «Ëþäèíà ò³ëåñíà íå ïðèéìຠðå÷åé, ùî â³ä Áîæîãî Äóõà, áî ¿é öå ãëóïîòà, ³ âîíà

çðîçóì³òè ¿õ íå ìîæå, áî âîíè ðîçóì³þòüñÿ ò³ëüêè äóõîâíî» (1 Êîð. 2:14). Àëå êîëè ëþäèíà ñòàëà íîâèì òâîð³ííÿì ó Õðèñò³, òîä³ «äàâíº ìèíóëî, òåïåð âñå íîâå». ² öå îíîâëåííÿ â³äáóâàºòüñÿ ó ñôåð³ íàøîãî ðîçóìó. Çì³íþºòüñÿ íàøà ïîçèö³ÿ, íàø³ ö³ííîñò³, à çðåøòîþ, é íàøà ïîâåä³íêà. Àïîñòîë Ïàâëî êàæå: «² âàñ, ùî áóëè ìåðòâ³ ÷åðåç ïðîâèíè ³ ãð³õè âàø³… îæèâèâ» (Åô. 2:1,5). Ìè â³äðîäæåí³ äëÿ íîâîãî æèòòÿ. Òåïåð ëþáèìî òå, ùî êîëèñü íåíàâèä³ëè, ³ íåíàâèäèìî òå, ùî ëþáèëè. Ìè çàëèøèëè íàø³ ãð³õîâí³ çâè÷êè ò³ëà ³ ÷èíèìî òå, ÷îãî áàæຠÁîã. Îäíàê äóõîâíà çð³ë³ñòü íå ïðèõîäèòü îäðàçó æ ïðè íàâåðíåíí³. Ñïàñ³ííÿ º ìèòòºâèì ïåðåæèâàííÿì, ïðè ÿêîìó ìè îòðèìóºìî ïðîùåííÿ âñ³õ ãð³õ³â ìèíóëîãî ³ â³äðîäæóºìîñÿ äëÿ íîâîãî æèòòÿ ó Õðèñò³. Îñâÿ÷åííÿ — öå äðóãà êîíêðåòíà ä³ÿ áëàãîäàò³, ìèòòºâà ä³ÿ, ùî ñïðè÷èíÿºòüñÿ Äóõîì Ñâÿòèì ó â³äðîäæåíîìó ñåðö³ ÷åðåç êðîâ Õðèñòà. Õðåùåííÿ Ñâÿòèì Äóõîì — òàêîæ ïåâíèé ìèòòºâèé äîñâ³ä, êîòðèé ÷àñòî ñóïðîâîäæóºòüñÿ ãîâîð³ííÿì ³íøèìè ìîâàìè, ÿê Äóõ äຠïðîâ³ùàòè. Îäíàê äóõîâíà çð³ë³ñòü íå ïðèõîäèòü ç æîäíèì ³ç öèõ ïåðåæèâàíü. Äóõîâíå çðîñòàííÿ â³äáóâàºòüñÿ ïîñòóïîâî. Íîâîíàâåðíåíèé õðèñòèÿíèí º íîâîíàðîäæåíèì íåìîâëÿì ó Õðèñò³, êîòðå ïîâèííå ðîñòè ³ ðîçâèâàòèñÿ, ÿê áóäü-


ÿêå ³íøå íåìîâëÿ. ³ä ãðóäíîãî íåìîâëÿòè íå ìîæíà âèìàãàòè òîãî, ùî âèìàãàþòü â³ä ñòàðøèõ ä³òåé ÷è äîðîñëèõ. Ó ïðîöåñ³ ðîçâèòêó ðóõîâèõ ôóíêö³é äèòèíà â÷èòüñÿ òðèìàòè ãîë³âêó, ñèä³òè, ïîâçàòè, ñòîÿòè ³ íàðåøò³, õîäèòè. Ðîçóì ìàëþêà ðîçâèâàºòüñÿ çà ñïðèÿííÿì áàòüê³â ³ â÷èòåë³â, ³ ñàìà äèòèíà ðîçâèâàºòüñÿ ð³çíîá³÷íî çàâäÿêè äîñâ³äó òà âèõîâàííþ. Íàøå ðåàëüíå äóõîâíå çðîñòàííÿ ïî÷èíàºòüñÿ òîä³, êîëè ìè ñòàâèìî Áîæå íà ïåðøå ì³ñöå. Çðîñòàþ÷è, ìè íàáèðàºìîñÿ ñèë. Äóõîâíà ñèëà ïîòð³áíà äëÿ òîãî, ùîá ïðîòèñòîÿòè ñïîêóñàì ³ âñòîÿòè ó ïåðåñë³äóâàííÿõ, ÿê³ ìîæóòü çàâàäèòè ðîñòîâ³. Ñèëà ³ çðîñòàííÿ ïðèõîäÿòü òîä³, êîëè ìè ïåðåáóâàºìî ó Õðèñò³ ³ äîçâîëÿºìî Éîìó ïåðåáóâàòè â íàñ. ²ñóñ âèêîðèñòàâ àíàëîã³þ âèíîãðàäíî¿ ëîçè ³ ã³ëîê, ùîá ïîêàçàòè, ùî íàøå äóõîâíå çðîñòàííÿ ³ ïëîäè çàëåæàòü â³ä íàøèõ ñòîñóíê³â ³ç Íèì. ³í ñêàçàâ: «ß æ ëîçà, à âè ã³ëëÿ. Õòî ïåðåáóâຠâ ìåí³, à ß â Íüîìó, òîé ïðèíîñèòü áàãàòî ïëîäó, áî áåç Ìåíå íå ìîæåòå ðîáèòè í³÷îãî» (²â. 15:5). Ðîñëèíà íå ìîæå âèæèòè, ÿêùî ¿¿ êîð³ííÿ íå âõîäèòü ãëèáîêî â ´ðóíò. Íàø ðîçóì ïîâèíåí áóòè óêîð³íåíèì ³ óòâåðäæåíèì ó ëþáîâ³ Áîæ³é. «² ìè ï³çíàëè ³ óâ³ðóâàëè â ëþáîâ, ÿêó Áîã ìຠäî íàñ. Áîã º ëþáîâ. ² õòî ïåðåáóâຠâ ëþáîâ³, ïåðåáóâຠâ Áîç³ ³ Áîã ó íüîìó» (1 ²â. 4:16). Ïàâëî ìîëèòüñÿ, ùîá ìè «ìîãëè çðîçóì³òè ç óñ³ìà ñâÿòèìè, ùî º øèðèíà, äîâæèíà, ãëèáèíà ³ âèøèíà» ëþáîâ³ Áîæî¿. Ç äóõîâíèì çðîñòîì ïðèõîäèòü äóõîâíå ñïðèéíÿòòÿ. Àëå äóõîâíå çíàííÿ íå ïðèõîäèòü ëèøå ÷åðåç ³íòåëåêò. Ðîçóìîâå çíàííÿ Ñëîâà ñàìå ïî ñîá³ íåä��ñòàòíº. Ñïåðäæåí çãàäóº ïðî «øèðèíó, äîâæèíó, ãëèáèíó ³ âèñîòó» ëþáîâ³ Áîæî¿, ÿê ïðî «íåáåñíó ãåîìåòð³þ». ³í ïèøå: «Êîëè ä³òè éäóòü äî øêî-

ëè, ¿õ â³äðàçó íå ïðèìóøóþòü âèâ÷àòè àëãåáðó ³ íå ïîñèëàþòü ðîáèòè òðèãîíîìåòðè÷íèé îãëÿä ì³ñöåâîñò³. Â÷èòåëü çíàº, ùî ¿ì ïåðåäóñ³ì ïîòð³áíå çíàííÿ àðèôìåòèêè, à ³íàêøå â÷èòè ¿õ àëãåáð³ áóäå ìàðíîþ ñïðàâîþ, àáñóðäîì. Òîìó â³í ïî÷èíຠç íàéïðîñò³øîãî, ³ êîëè âîíè âèâ÷àòü ïðîñòèé ìàòåð³àë, òîä³ áóäóòü ãîòîâ³ äî ñêëàäí³øîãî. Âîíè ï³äí³ìàþòüñÿ ïî ñõîäèíêàõ õðàìó íàóêè, à ïîò³ì çàõîäÿòü áåçïîñåðåäíüî ó õðàì». Àïîñòîë Ïàâëî íå íàïîëÿãàº, ùîá íîâîíàâåðíåíèé îäðàçó ì³ã âèì³ðÿòè øèðèíó, äîâæèíó, ãëèáèíó ³ âèñîòó ëþáîâ³ Õðèñòîâî¿; â³í çíàº, ùî öå çà ìåæàìè ìîæëèâîãî äëÿ äèòÿ÷îãî ðîçóìó. Äóõîâ³ íîâîíàâåðíåíîãî ïîòð³áåí ÷àñ äëÿ ðîñòó, ïåðø í³æ â³í çìîæå çàíóðèòèñÿ â ãëèáèíè Áîæ³. Ó ì³ðó çðîñòàííÿ ó áëàãîäàò³ ³ â ï³çíàíí³ íàøîãî Ãîñïîäà ä³àïàçîí ñïðèéíÿòòÿ âèì³ð³â Éîãî ëþáîâ³ áóäå çá³ëüøóâàòèñÿ. Íåçàëåæíî â³ä òîãî,

ñê³ëüêè ìè âæå ñëóæèìî Ãîñïîäó, äëÿ âñ³õ çíàéäóòüñÿ ùå âèù³ ³ ãëèáø³ ñôåðè Éîãî Äóõó. ßêùî ëþáîâ Áîæà ïåðåâèùóº ðîçóì³ííÿ, òî ÿê ìè ìîæåìî ðîçóì³òè ¿¿? Çðîñòàþ÷è ó Õðèñò³, ìè âñå á³ëüøå ï³çíàºìî Éîãî ëþáîâ; ³ âñå-òàêè â öüîìó æèòò³ ìè í³êîëè íå çìîæåìî îñÿãíóòè ¿¿ ïîâí³ñòþ. «À òåïåð ìè áà÷èìî, íà÷å ÷åðåç çàòåìíåíå ñêëî, çäîãàäíî, òîä³ æ ëèöåì äî ëèöÿ; òåïåð ÿ ðîçóì³þ ÷àñòêîâî, à òîä³ ï³çíàþ, ÿê ³ ÿ ï³çíàíèé» (1 Êîð. 13:12). Íàïîâíèòèñÿ âñ³ºþ ïîâíîòîþ Áîæîþ — öå âî³ñòèíó âèñîêå ïðàãíåííÿ! Öüîãî ìè íå ìîæåìî äîñÿãíóòè ëèøå âëàñíèìè çóñèëëÿìè ÷è âëàñíèì ðîçóìîì. Öå ìîæëèâî ëèøå òîä³, êîëè â³ääàºìî ³ ïðèñâÿ÷óºìî ñåáå ïîâí³ñòþ Áîãó, äîçâîëÿþ÷è Éîãî Äóõîâ³ êåðóâàòè íàìè ³ â÷èòè íàñ. Ç ï³äðó÷íèêà «Îñîáèñòå çðîñòàííÿ õðèñòèÿíèíà» çà ðåä. Ïåðð³ Ãàëëàìà

ßê ïðàâèëüíî øòîâõàòè àâòîìîá³ëü? ßêùî âè, áóäó÷è õðèñòèÿíèíîì, íàìàãàºòåñÿ æèòè âëàñíèìè ñèëàìè, à íå æèòòÿì ²ñóñà Õðèñòà ó âàñ, òî âè ïîä³áí³ äî ëþäèíè, ÿêà ïðèäáàëà àâòîìîá³ëü, ³ íå çíàº, ùî ó íüîìó º äâèãóí. Çðîçóì³ëî, òàêà ëþäèíà áóäå øòîâõàòè ñâ³é òðàíñïîðòíèé çàñ³á äîäîìó. Äîáðàâøèñü òóäè, âîíà ìîæå çàïðîñèòè ñ³ì’þ íà ïðîãóëÿíêó. ² îñü äðóæèíà ñ³äຠçà êåðìî, ä³òè íà çàäíº ñèä³ííÿ, à ãîñïîäàð ïî÷èíຠøòîâõàòè ççàäó. Ó öåé ìîìåíò âè ìîæåòå ï³ä³éòè ³ çàïèòàòè: «ßê âàì ïîäîáàºòüñÿ öåé àâòîìîá³ëü?» «Î, àâòîìîá³ëü ïðåêðàñíèé. Âè ò³ëüêè ïîãëÿíüòå íà îáøèâêó, íà êîë³ð, ïîñëóõàéòå ñèãíàë. Ç ãîðè â³í êîòèòüñÿ ÷óäîâî, àëå ÿê ò³ëüêè äîðîãà ³äå õî÷ òðîõè âãîðó, ÿ çàäèõàþñÿ ³ ïî÷èíàþ ñòîãíàòè. Äîâåðõó øòîâõàòè éîãî äóæå âàæêî». «Ì³é äðóæå, — ìîæåòå ñêàçàòè âè, — âàì ïîòð³áíà äîïîìîãà! Çíàºòå, ó íàø³é öåðêâ³ íà öüîìó òèæí³ ÿê ðàç ïðîõîäÿòü ñïåö³àëüí³ çàíÿòòÿ. Íàø ïðîïîâ³äíèê ãîâîðèòü íà òåìó: «ßê óñï³øíî øòîâõàòè àâòîìîá³ëü». Ó ïîíåä³ëîê óâå÷åð³ â³í áóäå ðîçïîâ³äàòè, ÿê øòîâõàòè ïðàâèì ïëå÷åì, ó â³âòîðîê — ÿê ë³âèì. Ó ñåðåäó çà äîïîìîãîþ êîëüîðîâèõ ñëàéä³â òà ïðîåêòîðà — ÿê äîïîìàãàòè ñïèíîþ… ßêùî áóäåòå õîäèòè ùîâå÷îðà, ä³çíàºòåñÿ ïðî âñå íåîáõ³äíå, ÿê óñï³øíî øòîâõàòè àâòîìîá³ëü!» À, ìîæå, âñå-òàêè ñïðîáóâàòè çàâåñòè äâèãóí? Ðåä Ñòåäìåí

19


Ìèñëþ — çíà÷èòü â ðþ!

Þð³é Îëåêñ³éîâè÷ Á³ëîóñîâ ó 1965 ðîö³ çàê³í÷èâ ßðîñëàâñüêèé ïåäàãîã³÷íèé ³íñòèòóò, ó 1968 ðîö³ — àñï³ðàíòóðó íà êàôåäð³ çîîëî㳿, äå é âèêëàäຠäî öüîãî ÷àñó. Êàíäèäàò á³îëîã³÷íèõ íàóê, äîöåíò. Äâàäöÿòü îäèí ð³ê çàâ³äóâàâ êàôåäðîþ çîîëî㳿 ßðîñëàâñüêîãî ïåä³íñòèòóòó (ï³çí³øå óí³âåðñèòåòó). ßê êîæí³é ìèñëÿ÷³é ëþäèí³, ìåí³ ïîòð³áí³ áóëè äîêàçè ³ñòèííîñò³ ïîä³é, ùî îïèñàí³ â Á³á볿. ² ÿ ïî÷àâ ¿õ øóêàòè. ×èòàâ äîâ³äíèê óëëåÿ, â ÿêîìó äàí³ ÷³òê³ äîêàçè, à òàêîæ âêàçóþòüñÿ ìóçå¿, êîòð³ âîëîä³þòü åêñïîíàòàìè-äîêàçàìè, íà ÿê³ ìîæíà ïîäèâèòèñÿ. Íàïðèêëàä, Á³áë³ÿ ñâ³ä÷èòü, ùî ºðèõîíñüêà ñò³íà âïàëà ³ íå ðîçñèïàëàñÿ. ² ä³éñíî àðõåîëîãè çíàéøëè ¿¿ ö³ëîþ, íå ðîçñèïàíîþ. À â ªãèïò³ áóëî çíàéäåíî ñò³íó, íèæí³ öåãëèíè ÿêî¿ áóëè ç ñîëîìîþ, à âåðõí³ – ç³ ñòåáëàìè ³ êîð³ííÿì, áî, ÿê íàïèñàíî â Êíèç³ Áóòòÿ, çà íàêàçîì ôàðàîíà ºâðåÿì ïåðåñòà-

20

ëè äàâàòè ñîëîìó äëÿ áóä³âíèöòâà.  Ìåæèð³÷÷³ çíàéäåíî ãëèíÿí³ äîùå÷êè (â³ê ÿêèõ ï³äòâåðäæåíî), íà ÿêèõ áóëè çîáðàæåí³ ÷îëîâ³ê, æ³íêà ³ çì³é — ñïîêóøàííÿ. ª é ³íøà òàáëè÷êà: ÷îëîâ³ê ³ æ³íêà, êîòð³ âò³êàþòü — âèãíàííÿ. Êð³ì òîãî, ìåí³ äî ðóê ïîòðàïèëà ÷óäîâà êíèãà Äæîø Ìàêäàóåëà «Íåçàïåðå÷í³ ñâ³ä÷åííÿ», äå íàâåäåí³ ïåðåêîíëèâ³ ôàêòè. Òà é ³ñòîð³ÿ âîëî䳺 äàíèìè ïðî ³ñíóâàííÿ îñîáèñòîñòåé, æèòòÿ ÿêèõ îïèñàíå â á³áë³éíèõ êíèãàõ, — ôàðàîíè, öàð³, Ïîíò³é ϳëàò. ª ð³çí³ òåëåâ³ç³éí³ ïðîãðàìè, êîòð³ ðîçïî-

â³äàþòü ïðî ñó÷àñí³ äîñë³äæåííÿ ³ ðîçêîïêè, ÿê³ ï³äòâåðäæóþòü ³ñòèíí³ñòü á³áë³éíèõ ïîä³é. Îñê³ëüêè ÿ á³îëîã, òî çíàþ, ùî îêð³ì â³äîìî¿ ó íàñ òåî𳿠åâîëþö³¿ ³ñíóº ùå ï’ÿòü òåîð³é âèíèêíåííÿ æèòòÿ íà çåìë³. Àêàäåì³ê Âåðíàäñüêèé, íàïðèêëàä, ââàæàâ, ùî æèòòÿ ³ñíóº â³÷íî, ùî æèâå í³êîëè íå ìîæå óòâîðèòèñÿ â³ä íåæèâîãî. Àêàäåì³ê Îïàð³í, ç ³íøîãî áîêó, òâåðäèâ, ùî ñïî÷àòêó óòâîðèëèñÿ á³ëêîâ³ ìîëåêóëè, à ïîò³ì — æèâ³ îðãàí³çìè, ÿê³ â³í íàçèâàâ «êîàöåðâàòíèìè êðàïëÿìè». Âåðíàäñüêèé ñòâåðäæóâàâ, ùî â ïåðâèíí³é àòìîñôåð³ ñïîêîíâ³÷íî áóâ êèñåíü, à Îïàð³í, ùî í³, áî ³íàêøå âñ³ ìîëåêóëè ïî÷àëè á îêèñëÿòèñÿ. Òà â³í çàáóâ ïðî îäèí äóæå âàæëèâèé ìîìåíò — ïåðåõ³ä â³ä íåæèâîãî äî æèâîãî. Çãîäîì â÷åí³ ñèíòåçóâàëè á³ëêîâ³ ìîëåêóëè, àëå âîíè áóëè ìåðòâèìè, íåæèâèìè. Îòæå, ìàëî áóòè ùîñü, ùî îæèâëÿº á³ëêîâ³ ò³ëà, ÿêùî, ÿê ñòâåðäæóâàâ Åíãåëüñ, «æèòòÿ — öå ôîðìà ³ñíóâàííÿ á³ëêîâèõ ò³ë». À, îòæå, ìàëà áóòè ä³ÿ ççîâí³ — ñòâîðåííÿ. …Òàê ïîñòóïîâå âèâ÷åííÿ ôàêò³â, ÷èòàííÿ ë³òåðàòóðè, â³äâ³äóâàííÿ ïðîïîâ³äåé, ç³ñòàâëåííÿ ïðîòèð³÷, ÿê³ äåäàë³ ÷àñò³øå ïî÷àëè îáãîâîðþâàòèñÿ â ñó÷àñí³é íàóö³, çìóñèëî ìåíå çàìèñëèòèñÿ: çíà÷èòü, âñå íàïèñàíå â Á³á볿 — ïðàâäà? ß ðîçìîâëÿâ ç áàãàòüìà ñâî¿ìè êîëåãàìè, ³ âîíè êàçàëè ìåí³: «ß çíàþ, ùî º Õòîñü, Õòî âåäå ìåíå ïî æèòò³!» Òàê ïîñòóïîâî ÿ óñâ³äîìëþâàâ ³ñ-


íóâàííÿ Áîãà-òâîðöÿ, Ñîòâîðèòåëÿ âñüîãî Âñåñâ³òó. Áàãàòî ðîê³â òîìó ÿ çàõîäèâ ó ïðàâîñëàâí³ õðàìè, ñïî÷àòêó ç ö³êàâîñò³, ïîò³ì — íàìàãàþ÷èñü çðîçóì³òè òå, ùî â³äáóâàºòüñÿ äîâêîëà. Àëå îäíîãî ðàçó ÿ ñòàâ òàì ñâ³äêîì òîãî, ÿê ìàëî íå ïîáèëè îäíîãî þíàêà çà òå, ùî â³í íåâ÷àñíî çíÿâ ãîëîâíèé óá³ð. À ìîæíà æ áóëî ïðîñòî ñêàçàòè éîìó ïðî öå. Òàêîæ ÿ ïîì³òèâ ÿêóñü äèâíó â³äîêðåìëåí³ñòü îäíîãî ïðèõîæàíèíà â³ä ³íøîãî. Íå çîâñ³ì çðîçóì³ëîþ ìåí³ áóëà ìîâà áîãîñëóæ³ííÿ. Ñâîáîäó ñï³ëêóâàííÿ ÿ ïîáà÷èâ ó ïðîòåñòàíòñüê³é öåðêâ³. Âñ³ ïðèõîäÿòü, â³òàþòüñÿ, çíàþòü îäèí îäíîãî, ä³ëÿòüñÿ íîâèíàìè. Ïðîïîâ³äü âåäåòüñÿ ð³äíîþ ìîâîþ, ìîæíà ãëèáøå ï³çíàâàòè ñóòü õðèñòèÿíñòâà, õî÷à ÿ ðîçóì³þ, ùî öå ìî¿ îñîáèñò³ âðàæåííÿ. Ìåí³ äóæå ö³êàâî âèâ÷àòè Á³áë³þ, ïîð³âíþâàòè ð³çí³ ïåðåêëàäè, ùîá îñÿãíóòè çì³ñò íàïèñàíîãî. ² â ðåçóëüòàò³ çðîñòຠâ³ðà, ÿêà çíàõîäèòü â³äîáðàæåííÿ é ó ìî¿é ðîáîò³. Ðàí³øå ÿ âèêëàäàâ çîîëîã³þ, åêîëîã³þ òà äàðâ³í³çì. Òåïåð æå ðîçðîáèâ íîâó äèñöèïë³íó «Êîíöåïö³¿ ñó÷àñíîãî ïðèðîäîçíàâñòâà» ³ âæå ê³ëüêà ðîê³â âèêëàäàþ ¿¿ íà äåÿêèõ ôàêóëüòåòàõ ïåäóí³âåðñèòåòó. ß êàæó, ùî çàêîíè ïðèðîäè ³ñíóâàëè, ³ñíóþòü ³ áóäóòü ³ñíóâàòè íåçàëåæíî â³ä âîë³ òà áàæàííÿ ëþäèíè. Ùîäî òåî𳿠Äàðâ³íà, òî ÿ êàæó: «Äàðâ³í ââàæàâ…» Õòî éîìó ìîæå çàáîðîíèòè ââàæàòè òàê ÷è ³íàêøå? Ñòóäåíòàì ÿ íàìàãàþñÿ ÿêíàéïîâí³øå ðîçêðèòè âñ³ ³ñíóþ÷³ òåîð³¿. ²íîä³ âîíè çàïèòóþòü ìåíå: «À âè ÿê ââàæàºòå?» ² òîä³ ÿ êàæó, ùî, íà ìîþ äóìêó, âñå º ðåçóëüòàòîì òâîð³ííÿ.  áåñ³äàõ ç êîëåãàìè âêàçóþ ¿ì íà ïåâí³ ïðîãàëèíè áàãàòüîõ òåîð³é ïîõîäæåííÿ æèòòÿ. Íàïðèêëàä, ùîäî òâåðäæåííÿ ïðî òå, ùî ññàâö³ ïîõîäÿòü â³ä ðåïòèë³é, íàãàäóþ, ùî ó ðåïòèë³é àðòåð³àëüíà êðîâ ³äå ïðàâîþ äóãîþ àîðòè, à ó ññàâö³â — ë³âîþ. ßê âñå ìîãëî òàê ïåðåâåðíóòèñÿ? Âèñíîâîê îäèí: âñå áóëî ñòâîðåíî íåçàëåæíî îäíå â³ä îäíîãî. ²íøèé ìîìåíò: ïåâí³ âèäè òâàðèí âèìèðàþòü, ³íø³ — çáåð³ãàþòüñÿ. Äèíîçàâð³â íåìàº, à ìåòðîâà ÿù³ðêà ãàòåð³ÿ, êîòðà ç’ÿâèëàñÿ ðàí³øå, æèâà. Ãîëîâîíîã³ ìîëþñêè (àìîí³òè, áåëåìí³òè) âèìåðëè, à íàóòèëóñ é äîíèí³ ïëàâຠó ìîðÿõ. ϳä ÷àñ ïðèïëèâó òà â³äïëèâó ïåðåä öóíàì³ â ²íä³éñüêîìó îêåàí³, êîòðå òðàïèëîñü ê³ëüêà ðîê³â òîìó, íà ï³ñêó çàëèøèëèñÿ ³ñòîòè äóæå ñõîæ³ íà «äî³ñòîðè÷íèõ» ïëåç³îçàâð³â. ßêáè âäàëîñÿ ¿õ âèòÿãòè äî ïðèõîäó äðóãî¿ õâèë³, öå áóëà á íàóêîâà ñåíñàö³ÿ. Âèõîäèòü, ùî êîëèñü ñòâîðåíå ³ñíóº é äîíèí³! Òà é âåëè÷åçí³ ïðîì³æêè ³ñòî𳿠(äî äåñÿòè òèñÿ÷ ðîê³â), âèä³ëåí³ òåîð³ºþ åâîëþö³¿ íà ïîÿâó íîâîãî âèäó, íå äîçâîëÿþòü ïðîñë³äêóâàòè, ñòàíåòüñÿ öå ÷è í³. Íàñ äîâãî â÷èëè òîìó, ùî ââàæàëè ïîòð³áíèì äëÿ íàñ, ùî â³äïîâ³äàëî ìàðêñèñòñüêî-ëåí³íñüê³é òåîð³¿. Âñå ðåøòà ââàæàëîñÿ «ëæåíàóêîþ». À íèí³ ç’ÿñîâóºòüñÿ, ùî é ðàí³øå áàãàòî õòî áà÷èâ íåñïðîìîæí³ñòü îô³ö³éíîãî â÷åííÿ, àëå íå ìàâ ïðàâà ãîâîðèòè ïðî öå.  îñòàíí³ ðîêè âñå á³ëüøå ëþäåé íàâåðòàºòüñÿ äî õðèñòèÿíñòâà. Çðîñòຠê³ëüê³ñòü ïàëîìíèê³â ó ²çðà¿ëü. Íàïîâíþþòüñÿ öåðêâè. Áóäóþòüñÿ íîâ³. Äåäàë³ á³ëüøå õðèñòèÿí ñòຠé ó íàóö³. ³ðþ, ùî öå áóäå ¿é ò³ëüêè íà áëàãî. Ãàçåòà «Êîëîêîë»

Ëþäè Êàæóòü, â æèòò³ Ëüâà Òîëñòîãî íå áóëî äíÿ, êîëè á â³í íå çóñòð³÷àâñÿ ç ëþäüìè. Ïèñüìåííèê êðèòèêóâàâ òèõ ïðîçà¿ê³â òà ïîåò³â, ÿê³ âò³êàëè â ïóñòåëþ, ùîá ïèñàòè ïðî ëþäåé. Àëå íå çàáóäåìî òîé ôàêò, ùî é ñàì Òîëñòîé óò³ê íå ò³ëüêè â³ä ëþäåé, àëå é â³ä Ñîô³¿ Àíäð³âíî¿, ñâ äðóæèíè. Ïðàâäà, âò³ê íåäàëåêî: äî çàë³çíè÷íî¿ ñòàíö³¿ Îñòàïîâî, äå çíàéøîâ ñâîþ ñìåðòü. ³ä êîãî âò³êàâ âåëèêèé ïèñüìåííèê? ³ä ëþäåé? ͳ. ³í âò³êàâ â³ä ñàìîãî ñåáå. Àëå âò³êàòè â³ä ñàìîãî ñåáå — ìàðíà ñïðàâà. Ëþäèíà íå ìîæå í³êóäè ï³òè â³ä ñàìîãî ñåáå. Ùî òàêå ñïðàâæíÿ ïîåç³ÿ? Òðåìòëèâ³ çîð³ â òåìíó í³÷? Àðîìàòè êâ³ò³â? Øåï³ò ñòðóìêà? ²ñòèííà ïîåç³ÿ — öå ëþäè. Ëþäè ïåðø çà âñå. Ó Áîæîìó ïëàí³ íåìຠí³÷îãî á³ëüø ö³ííîãî ³ âèñîêîãî, ÿê ëþäèíà. Òàê, òàê, ëþäèíà. Äàâàéòå ïèñàòè ïðî öå ç âåëèêî¿ ë³òåðè. Àëå æ âîíà çðàäæóº, êðàäå, íåíàâèäèòü, ìñòèòü, îáìàíþº ³, ùî íàéã³ðøå, — õîâàºòüñÿ çà ³ì’ÿ Áîæå. Âñå-òàêè Áîã òàê ïîëþáèâ ëþäèíó, ùî â³ääàâ Ñèíà Ñâîãî Îäíîðîäæåíîãî, ùîá âîíà íå çàãèíóëà, àëå ìàëà æèòòÿ â³÷íå. Çë³ â÷èíêè ðîáëÿòü çë³ ëþäè, ÿê³ íå çíàþòü ëþáîâ³ Áîæî¿ àáî ÷óëè ïðî íå¿ ò³ëüêè îäíèì âóõîì. ßêùî ëþäèíà íå â³ðèòü ó æèâîãî Áîãà ³ íå æèâå Éîãî ëþáîâ’þ, öå æàëþã³äíà, áåçïîì³÷íà ³ñòîòà, íàâ³òü ÿêùî âîíà áàãàòà ³ áà÷èòü ñåáå âåëåòíåì. ² âñå-òàêè, âîíà — Ëþäèíà! Ìèêîëà ÂÎÄͪÂÑÜÊÈÉ

21


Àáî Ìiô ïðî òå, ùî ðîçóìíà ëþäèíà íå ìîæå áóòè õðèñòèÿíèíîì

Âàëüäî ïîâ³ëüíî éøîâ âóëèöåþ, ö³ëêîì ïîãëèíóòèé ñâî¿ìè äóìêàìè. Éøîâ â³í ó öåðêâó, áî âèð³øèâ, ùî é òàê óæå äóæå äîâãî âò³êàâ â³ä Áîãà. «Òàê äàë³ áóòè íå ìîæå, — äóìàâ â³í. — ß á³ëüøå íå ìîæó çíåñòè òîãî ïî÷óòòÿ ïðîâèíè, óñâ³äîìëþâàòè, ùî ÿ ãð³øíèé, ùî â ìîºìó æèòò³ ÷îãîñü íå âèñòà÷ົ. Ç òàêèìè äóìêàìè â³í ïðÿìóâàâ äî êàì’ÿíî¿ öåðêâè, ÿêà ïðîñòÿãàëà äî íåáà ñâî¿ âåæ³ òà øïèë³. «Ãàðíà ñïîðóäà, — ñêàçàâ â³í ñîá³. — Íå òå, ùî ö³ õìàðî÷îñè ç³ ñêëà, ÿê³ òåïåð áóäóþòü». Ïðîéøîâøè äåê³ëüêà êâàðòàë³â, çóïèíèâñÿ á³ëÿ öåðêâè. Ïîñòîÿâ òðîõè ïåðåä âåëè÷åçíèìè äåðåâ’ÿíèìè äâåðèìà, íàìàãàþ÷èñü çàñïîêî¿òèñÿ. Íàðåøò³, âàæêî ç³òõíóâøè, ï³äíÿâñÿ ñõîäèíêàìè é çàéøîâ óñåðåäèíó. Óâ³éøîâøè, â³í òðîõè ïîñòîÿâ á³ëÿ äâåðåé, ùîá î÷³ çâèêëè äî íàï³âìîðîêó, ÿêèé ïàíóâàâ ó çàë³ öåðêâè. — Õî÷åòå óâ³éòè? — öåé ãîëîñ çìóñèâ Âàëüäî çäðèãíóòèñÿ. ³í íå îäðàçó ïîì³òèâ æ³íêó ³ ïîâåðíóâñÿ òóäè, çâ³ä-

22

êè ëóíàâ ãîëîñ. Ïåðåä íèì ñòîÿëà ìàëåíüêà, òðîõè çãîðáëåíà æ³íî÷êà ç ñèâèì âîëîññÿì, ç³áðàíèì íà ïîòèëèö³. — Âè õî÷åòå óâ³éòè? — ïîâòîðèëà âîíà. — À-à, òàê, — â³äïîâ³â Âàëüäî, — õî÷ó. — Òîä³ âàø ðîçóì, áóäüòå äîáð³. Âàëüäî áóâ óïåâíåíèé, ùî íåäî÷óâ. Àëå âîíà ïîâòîðèëà ñâî¿ ñëîâà, ³ öüîãî ðàçó âîíè ïðîçâó÷àëè äóæå ÷³òêî. — Çäàéòå âàø ðîçóì, áóäü ëàñêà. — ̳é ðîçóì? — Âè æ âõîäèòå â öåðêâó, ÷è íå òàê? Âàëüäî êèâíóâ. — Âè âèð³øèëè éòè çà Õðèñòîì? Ñòàòè õðèñòèÿíèíîì? — Òàê, — â³äêàçàâ â³í. — Ùî æ, òîä³ âè ïîâèíí³ çàëèøèòè ñâ³é ðîçóì òóò. Âàì â³í á³ëüøå íå çíàäîáèòüñÿ. Ìè ïîâ³ñèìî íà íüîìó òàáëè÷êó ç âàøèì ³ìåíåì. ³í òóò áóäå çáåð³ãàòèñÿ. Íå õâèëþéòåñÿ, òàê çàâæäè ðîáèòüñÿ. ßêùî õî÷åòå ñòàòè õðèñòèÿíèíîì, òî â³ä ðîçóìó âàì òðåáà â³äìîâèòèñÿ. Òàê³ ïðàâèëà íàøî¿ öåðêâè…

Çâè÷àéíî, âñÿ öÿ ³ñòîð³ÿ ç Âàëüäî — âèãàäêà. Àëå âîíà äîïîìàãຠíàì îïèñàòè çâè÷íèé õ³ä ì³ðêóâàíü ëþäåé, ÿê³ äóìàþòü ïðî òå, ùî îçíà÷ຠñòàòè õðèñòèÿíèíîì. Âîíè ââàæàþòü, ùî äëÿ òîãî, ùîá íàâåðíóòèñÿ â õðèñòèÿíñòâî, ïîòð³áíî â³äìîâèòèñÿ â³ä ðîçóìó, ³íøèìè ñëîâàìè, ïîæåðòâóâàòè ñâî¿ì ³íòåëåêòîì ³ ïåðåñòàòè ìèñëèòè ðàö³îíàëüíî. Öå ì³ô. Áåçë³÷ âåëè÷åçíèõ óì³â ëþäñòâà áóëè õðèñòèÿíàìè. Ñåðåä íèõ àïîñòîë Ïàâëî, Àâãóñòèí, Ìàðò³í Ëþòåð, Äæîí Êàëüâ³í, Äæîí Áóíüÿí, Ìàéêë Ôàðàäåé, Àâðààì ˳íêîëüí. Ñòàòè õðèñòèÿíèíîì — íå îçíà÷ຠáóòè ó â³÷íîìó ïðîòèð³÷÷³ ç³ ñâî¿ì ³íòåëåêòîì. Öå îçíà÷ຠçðîáèòè éîãî á³ëüø äîñêîíàëèì ³ ö³ë³ñíèì. Êîëè ëþäèíà ñòຠõðèñòèÿíèíîì, òî ïî÷èíຠáà÷èòè, ÿê íàâêîëèøí³é ñâ³ò, ÿêèé çäàâàâñÿ ¿é íåçðîçóì³ëèì íàáîðîì ðîçð³çíåíèõ ÷àñòèí, çëèâàºòüñÿ â ºäèíå ãàðìîí³éíå ö³ëå. Ó àâòîá³îãðàô³¿ Ê.Ñ. Ëüþ¿ñ ðîçïîâ³äàº, ÿê â³í, êîëè áóâ ìîëîäèì, óíèêàâ ªâàíãå볿 ³ æîðñòîêî ïðîòèñòîÿâ ¿é, áî ââàæàâ õðèñòèÿíñòâî íå³íòåëåêòóàëüíîþ ñèñòåìîþ. Îäíàê öåé áàð’ºð ðóõíóâ, ³ â³í «çäèâóâàâñÿ ðàäîñò³», âèÿâèâ, ùî íàâåðíåííÿ ò³ëüêè çàïàëèëî â íüîìó óÿâó ³ äàëî òâîð÷³ ñèëè. ³í ñòàâ â³äîìèì çàâäÿ-


êè ñâî¿ì ë³òåðàòóðíèì òâîðàì, òàêèì, íàïðèêëàä, ÿê «Ëèñòè Áàëàìóòà» ³ âñ³ì â³äîìèì «Õðîí³êàì Íàðí³¿». Ëüþ Óîëëåñ âèð³øèâ äîâåñòè áåççì³ñòîâí³ñòü õðèñòèÿíñòâà, âèêîðèñòîâóþ÷è ñâî¿ ³íòåëåêòóàëüí³ ³ òâîð÷³ çä³áíîñò³, àëå ñèëà Äîáðî¿ Íîâèíè ïðèâåëà àâòîðà äî â³ðè, ³ â³í íàïèñàâ êëàñè÷íèé òâ³ð «Áåí Ãóð». Áðèòàíñüêèé þðèñò Ôðåíê Ìîð³ñîí õîò³â íàïèñàòè êíèãó, ÿêà çàïåðå÷óâàëà á ôàêò âîñêðåñ³ííÿ ²ñóñà Õðèñòà. ³í ïðîâ³â ðåòåëüíå äîñë³äæåííÿ, ç³áðàâ ³ñòîðè÷í³ äîêàçè, ñàìîâ³ääàíî íàìàãàþ÷èñü äîñÿãòè ïîñòàâëåíî¿ ìåòè. Âðåøò³ éîãî ³íòåëåêò ³ ïðàöÿ ïðèâåëè äî íåçì³ííîãî âèñíîâêó: ²ñóñ âîñêðåñ ³ç ìåðòâèõ! Òàê Ôðåíê ñòàâ õðèñòèÿíèíîì. ªâàíãåë³ÿ íå âèìàãàº, ùîá âè â³äìîâèëèñÿ â³ä ñâî¿õ ³íòåëåêòóàëüíèõ çä³áíîñòåé. Íàâïàêè, âîíà âèìàãàº, ùîá âè âèêîðèñòîâóâàëè ñâ³é ðîçóì ÿêîìîãà ïîâí³øå, àæ ïîêè íå çìîæåòå ñêàçàòè ç óïåâíåí³ñòþ Ïàâëà: «…ß íå ñîðîìëþñü ªâàíãå볿, áî æ âîíà ñèëà Áîæà íà ñïàñ³ííÿ êîæíîìó, õòî â³ðóº» (Ðèì. 1:16).

Ôîòî Þð³ÿ Êîñòþêà

Ç êíèãè Äæîíà Ìàêäàóåëà ³ Áîáà Õîñòåòëåðà «Íå â³ð âñüîìó, ùî êàæóòü».

Òàê çà ðîçóìîì ÷è çà äóõîì? Òàê âñå-òàêè, ÷èì ïîâèíåí êåðóâàòèñÿ ó ñâîºìó æèòò³ õðèñòèÿíèí: ðîçóìîì ÷è äóõîì? Ñòàòò³, ÿê³ ìè çàïðîïîíóâàëè ÷èòà÷åâ³, â³äîáðàæàþòü ÿê îäíó, òàê ³ äðóãó òî÷êó çîðó. ² îáèäâ³, çäàâàëîñÿ á, ïðàâèëüí³. Ìîæëèâî, ñàìå çàïèòàííÿ íåäîðå÷íå? ijéñíî, òóò º ïåâíà íàäóìàí³ñòü ³ íà íüîãî íå ìîæíà â³äïîâ³ñòè îäíîçíà÷íî. Ïðîòèñòàâëåííÿ ðîçóìó ³ äóõó ïî ñâî¿é ñóò³ º â ïåâí³é ì³ð³ íåäîðå÷íèì. Òî ÷îìó æ ðåäàêö³ÿ çàïðîïîíóâàëà òàêó ñóïåðå÷ëèâó, ïî ñóò³ ñâ íàçâè, òåìó? À òîìó, ùî ó ïðàêòè÷íîìó æèòò³ õðèñòèÿíè íåð³äêî ðîçãëÿäàþòü ðîçóì ³ äóõ, ÿê ðå÷³, ïðîòèëåæí³ îäíå îäíîìó. Òîáòî, ëþäèíà ìîæå æèòè àáî çà ðîçóìîì, àáî çà äóõîì. ² àëüòåðíàòèâè íåìàº. Àëå öå íå á³áë³éíà ïîçèö³ÿ. ßê ÷èòà÷, ïåâíå, çàóâàæèâ ç ïîïåðåäí³õ ìàòåð³àë³â, äëÿ ïîâíîö³ííîãî äóõîâíîãî æèòòÿ â³ðóþ÷³é ëþäèí³ ïîòð³áíå ïðàâèëüíå ïîºäíàííÿ ÿê îäíîãî, òàê ³ äðóãîãî. Çîñåðåäæåííÿ ëèøå íà ÷îìóñü îäíîìó ðàíî ÷è ï³çíî ïðèâåäå äî ïåðåêîñ³â ó äóõîâí³é ñôåð³, à â ê³íöåâîìó ðåçóëüòàò³ ³ äî ÷îãîñü ã³ðøîãî. Æèòòÿ ëèøå çà ðîçóìîì ïðèçâîäèòü äî ìåðòâîãî ô³ëîñîôñòâóâàííÿ, äî òåîëî㳿 áåç Áîãà, äî çàêîííèöòâà áåç Áîæîãî Äóõà. Æèòòÿ ò³ëüêè çà äóõîì ïðèâîäèòü äî ñë³ïîãî ôàíàòèçìó, êîëè âòðà÷àºòüñÿ ðåàëüíèé ïîãëÿä íà ðå÷³, ³ ëþäèíà â ³ì’ÿ Áîãà ãîòîâà íàâ³òü íà çëî÷èíè. Çà ñëîâàìè àïîñòîëà Ïàâëà, òàê³ ëþäè ìàþòü ðåâí³òü ïðî Áîãà, «àëå íå çà ðîçóìîì» (Ðèì.10:2). ßêùî ìîæíà â³äïîâ³ñòè íà ïîñòàâëåíå çàïèòàííÿ îäíèì ðå÷åííÿì, òî â³äïîâ³äü áóäå òàêîþ: õðèñòèÿíèí ïîâèíåí æèòè çà ðîçóìîì, áî ëèøå ðîçóìíà ëþäèíà ìîæå æèòè çà äóõîì. Ó õðèñòèÿíèíà ö³ äâ³ ñôåðè º âçàºìíî ïîâ’ÿçàí³: æèòòÿ çà äóõîì ïðîñâ³òëþº ç³ïñóòèé ãð³õîì ðîçóì, à ïðîñâ³òëåíèé ðîçóì ï³äïîðÿäêîâóº æèòòÿ Áîæîìó Äóõîâ³. Ùîá á³ëüøå çðîçóì³òè öå, çãàäàéìî, ùî ëþäèíà çà ñâîºþ ïðèðîäîþ ìຠòðè ñêëàäîâ³: äóõ, äóøà ³ ò³ëî. Òàê âîíà ñòâîðåíà Áîãîì. ² öå ïîºäíàííÿ º íàïðî÷óä ãàðìîí³éíèì. Àëå ï³ñëÿ âòðó÷àííÿ ñàòàíè ó æèòòÿ ëþäèíè, öÿ ãàðìîí³ÿ ïîðóøèëàñÿ. Ëþäèíà â³ä³éøëà â³ä Áîãà ÿê ó äóõîâí³é ñôåð³, òàê ³ â ðîçóìîâ³é. Àëå Áîæèé Ñèí «ïðèéøîâ ³ ðîçóì íàì äàâ, ùîá ï³çíàòè Ïðàâäèâîãî, ³ ùîá áóòè â ïðàâäèâîìó Ñèí³ Éîãî, ²ñóñ³ Õðèñò³» (1 ²â. 5:20). ³í çö³ëþº óñ³ ñôåðè íàøîãî æèòòÿ: äóõîâíó, äóøåâíó (òîáòî íàø³ ïî÷óòòÿ, íàø ðîçóì) òà ô³çè÷íó. ³í õî÷å ïðèâåñòè íàñ äî ïîâíî¿ ãàðìîí³¿, ÿêà â ïîâí³é ì³ð³ ñòàíå ðåàëüí³ñòþ ó â³÷íîñò³. À ïîêè ìè ùå íà çåìë³, òî ïîâèíí³ «ïîâ³ääàâàòè íàø³ ò³ëà íà æåðòâó æèâó, ñâÿòó, ïðèºìíó Áîãîâ³, ÿê ðîçóìíó ñëóæáó âàøó, ³ íå ñòîñóâàòèñÿ äî â³êó öüîãî, àëå ïåðåì³íèòèñÿ â³äíîâîþ âàøîãî ðîçóìó, ùîá ï³çíàòè âàì, ùî òî º âîëÿ Áîæà, — äîáðî, ïðèºìí³ñòü òà äîñêîíàë³ñòü» (Ðèì. 12:1-2).

23


Êëàéâ Ëüþ ñ:

²ñòîðè÷í³ ïîñòàò³

íòåëåêòóàëüíèé ñêåïòèê, äîñÿãíóòèé ðàä ñòþ Ëüþ¿ñ — äæåíòëüìåí, ÿê ³ êîæåí àíã볺öü. Êîëèñü äæåíòëüìåíè ñïàñàëè äàì â³ä äðàêîí³â. Ëüþ³ñ ñïàñàâ ñâ³ò â³ä íåâ³ð’ÿ. ßê³â Êðîòîâ Íèí³ ³ì’ÿ Êëàéâà Ñòåéïëçà Ëüþ¿ñà ñòຠäåäàë³ á³ëüø â³äîìèì â Óêðà¿í³. Ïåðø³ ïåðåêëàäè éîãî òâîð³â ç’ÿâèëèñÿ â íàø³é êðà¿í³ ùå çàäîâãî äî ïî÷àòêó äåìîêðàòè÷íèõ ðåôîðì, òà âñå æ éîãî òâîð÷³ñòü ïîêè ùî çàëèøàºòüñÿ ìàëî â³äîìîþ äëÿ øèðîêîãî êîëà ÷èòà÷³â. Éîãî ñëàâíîçâ³ñí³ «Õðîí³êè Íàðí³¿» é íèí³ ö³êàâ³ äëÿ ä³òåé òà äîðîñëèõ. Àëå ìàëî êîìó â³äîìî òå, ùî ñàì Ëüþ¿ñ áóâ ùèðèì õðèñòèÿíèíîì ³ â öüîìó òâîð³ òà é ó áåçë³÷³ ³íøèõ ñâî¿õ ïðàöü íàìàãàâñÿ ïåðåäàòè ãëèáèíó Áîæî¿ ëþáîâ³ äî ëþäñòâà. Äîâãèì ³ ìîðàëüíî âàæêèì äëÿ Êëàéâà áóâ éîãî øëÿõ äî Áîãà, êîòðèé ïðîëÿãàâ ÷åðåç ãëèáèíè ìàòåð³àë³çìó, ÷åðåç â³äêðèòòÿ ïñèõîëî㳿, ëàá³ðèíòè òîãî÷àñíèõ ô³ëîñîôñüêèõ â÷åíü ð³çíèõ íàïðÿìê³â äî ³äåàë³çìó ³ çðåøòîþ äî ³ñòèííî¿ â³ðè â Áîãà. Êëàéâ Ñòåéïëç Ëüþ¿ñ íàðîäèâñÿ 29 ëèñòîïàäà 1898 ðîêó â ì³ñò³ Áåëôàñò³ (ϳâí³÷íà ²ðëàíä³ÿ) â ñ³ì’¿ Àëüáåðòà Äæ. Ëüþ¿ñà ³ Ôëîðåíñ Àâãóñòè Ãàì³ëüòîí-Ëüþ¿ñ. Êîëè õëîïöåâ³ áóëî 10 ðîê³â, ïîìåðëà éîãî ìàòè, à çãîäîì áàòüêî ³ áðàò. Êëàéâ ðàíî ïî÷àâ íàâ÷àòèñÿ ³ çàéìàòèñÿ ñàìîîñâ³òîþ òà ë³-

24

òåðàòóðíîþ ä³ÿëüí³ñòþ, âèÿâëÿâ ³íòåðåñ äî ì³ôîëî㳿 òà ë³òåðàòóðè çà ï³äòðèìêè ïðèâàòíîãî â÷èòåëÿ Ó.Ò.Êåðêïàòðèêà, â ÿêîãî â³í íàâ÷àâñÿ ó 1914-1917 ðîêàõ. Ó ò³ ðîêè, ÿê çãàäóº Ëüþ¿ñ, éîãî ïîêèíóëà äèòÿ÷à â³ðà.  1917 ðîö³ Êëàéâ âñòóïèâ äî Îêñôîðäñüêîãî óí³âåðñèòåòó, îäíàê íåçàáàðîì ï³øîâ íà ôðîíò ³ áóâ ïðèçíà÷åíèé îô³öåðîì ó òðåò³é áàòàëüéîí ëåãêî¿ ï³õîòè Ñîìåðñåò ³ â ñâ³é 19-é äåíü íàðîäæåííÿ ïîòðàïëÿº íà ë³í³þ ôðîíòó â äîëèí³ Ñîìì ó Ôðàíö³¿. 15 êâ³òíÿ Ëüþ¿ñ áóâ ïîðàíåíèé. Ó æîâòí³ îäóæàâ ³ çíîâó ïîâåðíóâñÿ â ñòð³é, à â ãðóäí³ 1919 ðîêó äåìîá³ë³çóâàâñÿ. Òîãî æ ðîêó â³í çíîâó ïîâåðíóâñÿ â Îêñôîðä, äå çàê³í÷èâ íàâ÷àííÿ, îòðèìàâøè â 1923 ðîö³ ñòóï³íü áàêàëàâðà, à çãîäîì ³ ìàã³ñòðà. Ïîò³ì áëèçüêî 30 ðîê³â âèêëàäàâ ó êîëåäæ³ Ñâÿòî¿ Ìàãäàëèíè àíãë³éñüêó ñëîâåñí³ñòü. Äî òðèäöÿòè ðîê³â Êëàéâ Ñòåéïëç Ëüþ¿ñ áóâ àòå¿ñòîì, àëå çãîäîì, øóêàþ÷è ³ñòèíó ³ íàìàãàþ÷èñü äîâåñòè õèáí³ñòü ³äåé õðèñòèÿíñòâà, ïðèõîäèòü äî ï³çíàííÿ òîãî, ùî ñàìå õðèñòèÿíñòâî º ³ñòèííèì øëÿõîì. ²ñòîð³þ ñâîãî íàâåðíåííÿ

Ëüþ¿ñ îïèñóº â êíèç³ «Äîñÿãíóòèé ðàä³ñòþ», óðèâîê ç ÿêî¿ âè ìàºòå çìîãó ïðî÷èòàòè. Ó âñ³é ñâî¿é òâîð÷îñò³ Ëüþ¿ñ ïðîÿâèâ ñåáå, ïåðåäóñ³ì, ÿê àïîëîãåò — òîáòî çàõèñíèê ³ ãëàøàòàé â³ðè â Õðèñòà. Æèâ àâòîð ó òó ïîðó, êîëè Õðèñòîñ äëÿ á³ëüøîñò³ ëþäåé ñòàâ ïðèâèäîì, ò³ííþ ìèíóëîãî, àëå íå á³ëüøå. Òîìó é òåïåð, êîëè ïðî Ñïàñèòåëÿ ñâ³òó ïîáóòóþòü íå÷³òê³ ³ îáðèâ÷àñò³ óÿâëåííÿ: ÷è ò³, ùî çàïàì’ÿòàëèñÿ ùå ç³ øê³ëüíî¿ ëàâè, ÷è âèïàäêîâî ïî÷óò³ ïî ðàä³î â³ä ÿêîãîñü ïðîïîâ³äíèêà, Ëüþ¿ñ íàïðÿìó çâåðòàºòüñÿ äî ëþäåé íåâ³ðóþ÷èõ, ÿê³ ùå íå çíàþòü õðèñòèÿíñòâà ³ íåäîëþáëþþòü éîãî. ³í ïèøå äëÿ òèõ, ó êîãî Õðèñòîâà Öåðêâà àñîö³þºòüñÿ ç ÿêèìîñü îïëîòîì ìðàêîá³ññÿ é óÿâëÿºòüñÿ âîðîãîì ïðîãðåñó, äëÿ êîãî âîíà âò³ëåííÿ ÷îãîñü áåçíàä³éíî çàñòàð³ëîãî. ³í ïèøå îáåðåæíî, æèâî ³ ç ãóìîðîì, íå çíàþ÷è, ùî ìîæå ñòàòè âèð³øàëüíèì ³ìïóëüñîì äëÿ íàâåðíåííÿ, îñê³ëüêè ëþäèíà ïðèõîäèòü äî Áîãà íå îäðàçó. ßñêðàâèì ïðèêëàäîì öüîãî º æèòòÿ ñàìîãî Ëüþ¿ñà. Ñïî÷àòêó â³í äîâãî âèâ÷àâ êóëüòóðó ñâîãî òà ³íøèõ íà-


ðîä³â. ϳçí³øå ï³ä âïëèâîì ïåâíèõ êíèã, ïåâíèõ ëþäåé ³ âëàñíèõ ðîçäóìóâàíü ïðî æèòòÿ ïîäîëàâ ñâ³é ðàö³îíàë³çì, ñêåïòèöèçì òà áàæàííÿ æèòè áåç Áîãà. Ïîò³ì â³í âèçíàâ Áîãà ÿê Àáñîëþòíó Îñîáèñò³ñòü, Âñåìîãóòíþ ³ ³÷íó ³ ëèøå ï³ñëÿ öüîãî ïðèéíÿâ Áîãà ÿê Ñïàñèòåëÿ ³ ³äêóïèòåëÿ ëþäñòâà. Çà ñâ³ä÷åííÿì ñàìîãî ïèñüìåííèêà, âñå öå â³äáóëîñÿ íåïîì³òíî äëÿ îòî÷óþ÷èõ. Ïðè çâè÷íîìó ïëèí³ æèòòÿ â³äáóâàëàñÿ íàïðóæåíà ðîáîòà äóìêè ³ äóø³ ëþäèíè, êîòðó ñëîâàìè ïîâíîþ ì³ðîþ íå âèðàçèòè: «Çóñòð³÷ ç Áîãîì â³äáóëàñÿ â îáñòàíîâö³ ìèðí³é ³ çâè÷í³é — â àâòîáóñ³. Ðàïòîì ÿ â³ä÷óâ ñåáå ãðóäêîþ ñí³ãó, ÿêèé îò-îò ïî÷íå òàíóòè. ³ä÷óâ íåâèäèìèé êîðñåò, ÿêèé çàäóøèòü ìåíå, ÿêùî ÿ íå çâ³ëüíþñÿ â³ä âñ³º¿ ñâ äð³á’ÿçêîâîñò³ ³ íå÷èñòîòè… Óâå÷åð³, âäîìà, ÿ ñòàâ íà êîë³íà ³ ñêàçàâ Áîãó, ùî Áîã º Áîã!» Òàêà íåñïîä³âàíà â³ðà ïåðåðîäèëà îñîáèñò³ñòü â÷åíîãî ³ ñòàëà ãëîáàëüíèì ³ìïóëüñîì äëÿ ïðèíöèïîâî íîâî¿ òâîð÷îñò³, îñê³ëüêè äî íàâåðíåííÿ â õðèñòèÿíñòâî Ëüþ¿ñ íå ïèñàâ òâîð³â õóäîæíüî¿ ë³òåðàòóðè, â³äîì³ ò³ëüêè éîãî íàóêîâ³ ïðàö³. Ïèñàòè êíèãè ïðî õðèñòèÿíñòâî Ëþ¿ñ ïî÷àâ ç 1932 ðîêó ³ òîä³ æ éîãî ïî÷àëè çàïðîøó-

âàòè íà ðàä³î, ïðè÷îìó íå ÿê ïðîôåñîðà-ô³ëîëîãà, à ÿê ïðîïîâ³äíèêà. Éîãî ïåðøèé òâ³ð «Ïðîñòî õðèñòèÿíñòâî» ïîáóäîâàíèé ñàìå íà ìàòåð³àëàõ öèõ ðàä³îáåñ³ä. Ó 1954 ðîö³ Ëüþ¿ñ ïåðåéøîâ íà ðîáîòó â Êåìáðèäæ, äå îòðèìàâ ó ñâîº ðîçïîðÿäæåííÿ êàôåäðó ³ çàéíÿâ ïîñàäó ïðîôåñîðà; â 1955 ðîö³ â³í ñòàâ ÷ëåíîì Áðèòàíñüêî¿ àêàäå쳿 íàóê. ßê â÷åíèé Êëàéâ â³äîìèé ñâî¿ìè äîñë³äæåííÿìè àíãë³éñüêî¿ ë³òåðàòóðè åïîõè ñåðåäíüîâ³÷÷ÿ, ÿê òåîëîã — ïðàöÿìè, ùî òðàêòóþòü õðèñòèÿíñòâî ç òî÷êè çîðó ëþäèíè, êîòðà âòðàòèëà â³ðó â äèòèíñòâ³ ³ íàâåðíóëàñÿ äî íå¿ âæå ó çð³ëîìó â³ö³. Ïåðøà ë³òåðàòóðíà ïóáë³êàö³ÿ àâòîðà — ïîåòè÷íà çá³ðêà «Îáòÿæåíèé äóõ» (1919 ð.). À â 1926 ðîö³ âèéøëà éîãî äðóãà çá³ðêà «Äàéìåð». Âîíè áóëè íàäðóêîâàí³ ï³ä ïñåâäîí³ìîì Êëàéâ Ãàì³ëüòîí. Éîãî ðåïóòàö³þ â÷åíîãîô³ëîëîãà ï³äòâåðäèëà ïðàöÿ «Àëåãîð³ÿ ëþáîâ³: äîñë³äæåííÿ ñåðåäíüîâ³÷íî¿ òðàäèö³¿» (1936ð.) À êíèãà «Àíãë³éñüêà ë³òåðàòóðà ø³ñòíàäöÿòîãî ñòîë³òòÿ» (1955ð .) óâ³éøëà â áàãàòîòîìíó Îêñôîðäñüêó ³ñòîð³þ àíãë³éñüêî¿ ë³òåðàòóðè. Ëüþ¿ñ áóâ äîêòîðîì ë³òåðàòóðè Êâåáåêñüêîãî (1952) ³ Ìàí÷åñòåðñüêîãî (1959) óí³-

Äîñÿãíóòèé ðàä ñòþ ß ³ âñ³ ìî¿ äðóç³ ç Îêñôîðäó ç ïîãëÿäó ÷åñíîãî ÿçè÷íèêà çäàâàëèñÿ õîðîøèìè ëþäüìè. ²íøèìè ñëîâàìè, âñ³ ìè æèëè ç ïåðåêîíàííÿì, ùî ÷åñí³ñòü, ãðîìàäÿíñüêèé îáîâ’ÿçîê, öíîòëèâ³ñòü ³ òâåðåç³ñòü íåîáõ³äí³. Ó ïåðø³ äâà ðîêè â Îêñôîðä³ ì³é ðîçóì, îêð³ì åêçàìåíó, áóâ çàéíÿòèé «íîâèì ïîãëÿäîì». ß íàìàãàâñÿ ïîçáóòèñÿ ïåñèì³çìó ³ æàëþ äî ñåáå ³ âèð³øèâ «ñóäèòè ïðî âñå ³ ä³ÿòè, âèõîäÿ÷è ç³ çäîðîâîãî ãëóç-

äó». ß íàìàãàâñÿ â³äêèäàòè ç ñåðöÿ áóäü-ÿêó ðîìàíòèêó ³ ìð³¿. Òîìó ³äåÿ áåçñìåðòÿ çäàâàëàñÿ ìåí³ ïðîòèâíîþ, ÿ â³äâåðíóâñÿ â³ä íå¿. Âñ³ ïîìèñëè, ââàæàâ ÿ, âàðòî ñïðÿìóâàòè íà ..òîé ñàìèé ñâ³ò, Òå ì³ñöå, äå çíàõîäèìî ùàñòÿ ìè ×è íå çíàõîäèìî. Ãîëîâíå — áåçïåêà, äóìàâ ÿ, ñï³ëüíèé øëÿõ, âñ³ì â³äîìà äîðîãà, ¿¿ ñåðåäèíà, îñâ³òëåíà ë³õòàðÿìè. …² îñü íàðåøò³ Áåðãñîí.

âåðñèòåò³â, ïî÷åñíèì äîêòîðîì ë³òåðàòóðè óí³âåðñèòåò³â ijæîíà (1962) ³ ˳îíà (1963), ïî÷åñíèì ÷ëåíîì ðàä îêñôîðäñüêîãî êîëåäæó Ñâ. Ìàãäàëèíè (1955) ³ êåìáðèäæñüêîãî Óí³âåðñèòåòñüêîãî êîëåäæó (1958).  1937 ðîö³ ñòàâ ñòèïåíä³àòîì âèäàâíèöòâà «Â³êòîð Ãîëëàíö», â 1948-îìó — ÷ëåíîì Êîðîë³âñüêîãî ë³òåðàòóðíîãî òîâàðèñòâà; â 1957-îìó — óäîñòîºíèé ïî÷åñíî¿ ïðå쳿 ôîíäó Êàðíåã³. Òà âñå æ øèðîêó ïîïóëÿðí³ñòü éîìó ïðèíåñëè ðåë³ã³éí³ ïðàö³ ³ âèñòóïè íà ðàä³î. «Ëèñòè áàëàìóòà», «Ðîç³ðâàííÿ øëþáó», «Êðóæíèé øëÿõ», «Õðîí³êè Íàðí³¿», «Ïîêè ìè íå çäîáóëè îáëè÷» — äîáð³ é ñâ³òë³, ïå÷àëüíî-ðàä³ñí³ òâîðè, êîòð³ ðîçïîâ³äàþòü ÷èòà÷åâ³ ïðî ²ñòèíó, â÷àòü ëþáîâ³ ³ ñìèðåííþ. Ëüþ¿ñ òâåðäî â³ðèâ ó «ïðèðîäí³é ìîðàëüíèé çàêîí» ³ â ëþäñüêó ñîâ³ñòü, àëå ââàæàâ ¿õ íåäîñòàòí³ì, êîëè «äîâåäåòüñÿ ëåò³òè». ³í áàãàòî ãîâîðèâ ïðî ðàä³ñòü, àëå çðåøòîþ ïðèéøîâ äî âèñíîâêó: «íå âò³øèòüñÿ ñåðöå íàøå, ïîêè íå çàñïîêî¿òüñÿ â Òîá³, Áîæå». Ïîìåð Ëüþ¿ñ 22 ëèñòîïàäà 1963 ðîêó. Éîãî ìîãèëà çíàõîäèòüñÿ â äâîð³ öåðêâè Ñâÿòî¿ Òð³éö³ â Õåä³íãòîí-Êóåð³ â Îêñôîðä³.

ßêèìñü ÷èíîì (òåïåð, êîëè ïåðå÷èòóþ éîãî, ÿ íå çîâñ³ì ðîçóì³þ, ÿê ìåí³ öå âäàëîñÿ) ÿ âèâ³â ç öüîãî ô³ëîñîôà çàïåðå÷åííÿ äàâíüî¿ ³ íàâ’ÿçëèâî¿ ³äå¿ ïðî òå, ùî Âñåñâ³òó ìîãëî é íå áóòè. ²íøèìè ñëîâàìè, ó ìî¿é ñâ³äîìîñò³ ç’ÿâèâñÿ îäèí ³ç áîæåñòâåííèõ àòðèáóò³â — íåìèíó÷³ñòü ³ñíóâàííÿ. Òîä³ ÿ ïðèïèñóâàâ éîãî íå Áîãó, à êîñìîñó, àëå ñàìà ³äåÿ áóëà äëÿ ìåíå äóæå ñèëüíîþ. Âîíà â³äêðèëà ìåí³ òå, ùî áåçãëóçäî êðèòèêóâàòè ÷è âîçâåëè÷óâàòè «Âñå», áåçãëóçäî õî÷ ÿêîñü ñóäèòè ïðî íüîãî. Òðåáà ïðîñòî ïðèéíÿòè âñåñâ³ò ïî-

25


ñÿ çðîáèòè ç ìåíå àíòðîïîñîôà, àëå âîíè âèáèëè îïîðó çï³ä ìîãî òîãî÷àñíîãî ñâ³òîãëÿäó. ß âæå íå ì³ã ïðîñòî ïðèéìàòè ïîøèðåí³ â íàø â³ê ³äå¿ ³ ââàæàòè, ùî âñå «çàñòàð³ëå» òðåáà â³äêèíóòè. Òåïåð ðîçóì³â, ùî ñïî÷àòêó òðåáà ä³çíàòèñÿ, ÷îìó öå çàñòàð³ëî. Ìè íàçèâàëè ñåáå ðåàë³ñòàìè òà çãîäîì ó ñâî¿õ äóìêàõ ÿ ä³éøîâ äî òàêîãî ð³âíÿ, ÷åðåç ÿêèé ñâî¿ì ðîçóìîì ïåðåñòóïèòè íå çì³ã. Öå áóâ ÷àñ â³äðå÷åííÿ â³ä ðåàë³çìó ³ ïðèõ³ä äî äóìêè, ùî íàøå ìèñëåííÿ êåðóºòüñÿ ÿêèìîñü àáñîëþòíèì Ëîãîñîì… Óñâ³äîìëåííÿ öüîãî çí³ìàëî ïåâí³ ìåæ³ ç ìîãî ðîçóìó, âíîñèëî â íüîãî ÿêóñü ïðèõîâàíó ñëàâó. Àëå âñ³ ïîñë³äîâíèêè ö³º¿ ô³ëîñîô³¿, ÿê äîáðîä³éí³ ÿçè÷íèêè òèïó Äàíòå, çíàþòü ìð³þ, àëå íå íàä³þ; ÷è, ÿê Ñï³íîçà, òàê ñèëüíî ëþáëÿòü ñâîãî Áîãà, ùî íàâ³òü íå íàñì³ëþþòüñÿ ñïîä³âàòèñÿ â³ä Íüîãî ëþáîâ³ ó â³äïîâ³äü. Òà ÿ äóæå ðàäèé, ùî ïðîéøîâ ÷åðåç òàêèé äîñâ³ä. ßê íà ìåíå, â³í íàáàãàòî áëèæ÷èé äî â³ðè, í³æ áàãàòî ïåðåæèâàíü, êîòð³ ³ìåíóþòüñÿ õðèñòèÿíñüêèìè.

Øàõ ³ ìàò

ß ïî÷àâ ãëèáøå ïðîíèêàòè â ë³òåðàòóðó. Âñ³ êíèãè, ÿê³ ÷èòàâ, ïîâåðíóëèñÿ ïðîòè ìåíå. Íàéá³ëüøå íà ìåíå âïëèíóâ Äæîðäæ Ìàêäîíàëüä, ÿ øêîäóâàâ ò³ëüêè ïðî îäíó éîãî äèâàêóâàò³ñòü — â³í áóâ õðèñòèÿíèíîì. ×åñòåðòîí âèÿâèâñÿ ðîçóìí³øèì â³ä óñ³õ ìî¿õ ñó÷àñíèê³â — çðîçóì³ëî, ÿêùî íå áðàòè äî óâàãè éîãî â³ðó. Äîêòîð Äæîíñîí áóâ îäíèì ç íåáàãàòüîõ ïèñüìåííèê³â, ÿêèì ÿ ì³ã ïîâí³ñòþ äîâ³ðèòèñÿ, ÿê äèâíî, â íüîãî áóëà òà æ ñàìà «âàäà». Äèâíèé çá³ã ñòîñóâàâñÿ ³ Ñïåíñåðà ç ̳ëüòîíîì. Íàñïðàâä³, â³äïîâ³äíî äî ìî¿õ ïåðåêîíàíü, ìåí³ âàðòî áóëî á çàõîïëþâàòèñÿ àâòîðàìè, êîòð³ íå ñòðàæäàëè ðåë³ã³éíîþ ìàí³ºþ — Øîó ³ Óýëëñîì, ̳ëëåì, óááîíîì òà Âîëüòåðîì, àëå â íèõ ìåí³ íå âèñòà÷àëî ù³ëüíîñò³ ³ ãëèáèíè. …Ïåðøèì óäàðîì, ÿêèé âùåíò çðóéíóâàâ çàëèøêè «íîâîãî ïîãëÿäó», ñòàëî áàæàííÿ ïåðå÷èòàòè «²ïîëèòà». Íàñòóïíèé õ³ä — öüîãî ðàçó âæå â ³íòåëåêòóàëüí³é ñôåð³ — äîâåðøèâ ñïðàâó. ß ïðî÷èòàâ

Ôîòî íà ñòîð³íêàõ 26-28 Þð³ÿ Êîñòþêà

âí³ñòþ, áåçóìîâíî. Öå ñòàëî ìîºþ ô³ëîñîô³ºþ «íîâîãî ïîãëÿäó» ³ ïîâåðíóëî ìåí³ äóøåâíèé ñïîê³é. Âïåðøå ç ÷àñ³â äèòèíñòâà ÿ íàáëèçèâñÿ äî ÷îãîñü, ñõîæîãî íà ðåë³ã³þ. Ùî æ äî ðàäîñò³, ÿ íàçâàâ ¿¿ «åñòåòè÷íèì ïåðåæèâàííÿì», áàãàòî äóìàâ ïðî íå¿ ³ ââàæàâ «äóæå ö³ííîþ». Ïåðøèé ÷àñ, ï³ñëÿ íàáóòòÿ «íîâîãî ïîãëÿäó», ÿ áóâ ïîâí³ñòþ ùàñëèâèì, àëå ïîñòóïîâî ðàä³ñòü çàòüìàðèëàñÿ, ìîº æèòòÿ ñïîâíèëîñÿ òðèâîãàìè òà á³äàìè… À ïîò³ì ñòàëîñÿ òå, ùî ìåíå äóæå íàëÿêàëî. Ìî¿ äðóç³ îäèí çà îäíèì ïðèìêíóëè äî àíòðîïîñîô³â. Êîëè ÿ ïî÷àâ âíèêàòè ó öå â÷åííÿ, ïåðåæèâ æàõ òà â³äðàçó. Òóò áóëè áîãè, äóõè, ïîñìåðòíå ³ñíóâàííÿ ³ æèòòÿ äî íàðîäæåííÿ, ³í³ö³àë³çàö³¿, ìåäèòàö³¿ òà îêóëüòíå çíàííÿ. ² â òó ìèòü â³ä÷óâ ñåáå ïîâí³ñòþ ñàìîòí³ì: ìî¿ äðóç³ çðàäèëè ìåíå. Ìè ñïåðå÷àëèñÿ, ñïåðå÷àëèñÿ, ñïåðå÷àëèñÿ, òî â ëèñòàõ, òî â³÷-íà-â³÷, ³ öå òðèâàëî ðîêàìè. Âåëèêà ñóïåðå÷êà ñòàëà îäí³ºþ ç âèð³øàëüíèõ ïîä³é ìîãî æèòòÿ. Äðóçÿì íå âäàëî-

26


«Ïðîñò³ð, ÷àñ ³ áîæåñòâî» Àëåêñàíäåð. ² ÿêùî ïðîâåñòè ïàðàëåëü ç øàõàìè, ìîæíà ñêàçàòè, ùî ÿ âòðàòèâ äðóãîãî ñëîíà. Çàãðîçó, ÿêà ïðè÷à¿ëàñÿ çà òðåò³ì õîäîì, ÿ ïîì³òèâ íå îäðàçó: ïðîñòî ìîº íîâå ðîçóì³ííÿ ðàäîñò³ ïîºäíàëîñÿ ç ³äåàë³ñòè÷íîþ ô³ëîñîô³ºþ. ß çðîçóì³â, ùî ìè ³ñíóºìî çàâäÿêè ïåðåáóâàííþ â Àáñîëþò³. ×åðåç öå â³ä÷óâàºìî ðàä³ñòü ³ ñóìóºìî çà ö³ºþ ºäí³ñòþ, îòðèìàòè ÿêó ìîæåìî, ïåðåñòàâøè áóòè ³íäèâ³äóàëüíèì ôåíîìåíîì, ïåðåñòàâøè áóòè «ñîáîþ». Ç ³íòåëåêòóàëüíî¿ òî÷êè çîðó öÿ êîíñòðóêö³ÿ âèãëÿäàëà íåïîãàíî, âîíà é ó ìîðàëüíîìó ñï³ââ³äíîøåíí³ ìåíå çàäîâîëüíÿëà. ² òàê íåïîì³òíî äëÿ ñåáå, îìèíóâ ùå îäíó â³õó: âñ³ ìî¿ äóìêè ñïðÿìóâàëèñÿ äî Öåíòðó. ß áóâ ñõîæèé íà ëþäèíó, êîòðà ïðîãðàëà ÿêîãîñü ï³øàêà ³ íàâ³òü íå ï³äîçðþâàëà, ùî íà äàí³é ñòà䳿 ãðè öÿ ïîñòóïêà âåäå çà ñîáîþ ìàò ó äâà õîäè. ×åòâåðòèé õ³ä ñõâèëþâàâ ìåíå. Òåïåð ÿ âèêëàäàâ íå ëèøå àíãë³éñüêó ë³òåðàòóðó, àëå é ô³ëîñîô³þ. ² ïîâèíåí áóâ ïîÿñíèòè âñå. Àëå ÿê íàêàæåòå ïîÿñíèòè Àáñîëþò? ×è éäåòüñÿ òóò ïðî òå, «÷îãî í³õòî íå ìîæå îñÿãíóòè» ÷è æ ïðî ÿêèéñü íàäïðèðîäí³é ðîçóì, à, îòæå, é ïðî Îñîáèñò³ñòü? ß äóæå ÷³òêî ðîçìåæîâóâàâ ô³ëîñîôñüêîãî «Áîãà» â³ä «Áîãà ìàñîâî¿ ðåë³ã³¿». Ñòâåðäæóâàâ, ùî æîäí³ ñòîñóíêè ç Íèì íåìîæëèâ³, áî ââàæàâ, ùî ³í òâîðèòü íàñ, ÿê äðàìàòóðã ïåðñîíàæ³â. ß íàâ³òü íå íàçèâàâ Éîãî Áîãîì, à éìåíóâàâ «Äóõîì», õàïàþ÷èñü çà çàëèøêè äóøåâíîãî ñïîêîþ. ² òóò ÿ ïðî÷èòà⠫³÷íó ëþäèíó». Âïåðøå õðèñòèÿíñüêèé ïîãëÿä íà ³ñòîð³þ âèäàâñÿ ìåí³ ðîçóìíèì ³ ïîñë³äîâíèì. ß íàìàãàâñÿ çàõèñòèòèñÿ â³ä öüîãî ïîòðÿñ³ííÿ, òà âñå æ íåçâîðîòíüî ïðèõîäèâ äî äóìêè, ùî õðèñòèÿíñòâî äóæå ðîçóìíå, «ÿêùî çàëèøèòè îñòîðîíü õðèñòèÿíñòâî». Òåïåð ç ïîäèâîì ðîçóì³þ, ùî ïåðåä òèì, ÿê Ãîñïîäü âï³é-

ìàâ ìåíå íà ãà÷îê, ìåí³ áóëà äàíà ìèòü ïîâíî¿ ñâîáîäè. ß ¿õàâ ïî Õåää³íãòîí-õ³ëë íà äðóãîìó ïîâåðñ³ àâòîáóñà. Ðàïòîì ìàéæå áåç ñë³â ïåâíèé ôàêò ïîñòàâ ïåðåä³ ìíîþ: ÿ çðîçóì³â, ùî ùîñü â³äêèäàþ, íå õî÷ó âïóñòèòè ³ â³ä÷óâ, ùî ñàìå òóò ³ ñàìå â öþ ìèòü ìàþ ñâîáîäó âèáîðó: â³ä÷èíèòè äâåð³ ÷è çàëèøèòè ¿õ çà÷èíåíèìè. Öåé âèá³ð ÿ ïîâèíåí áóâ çðîáèòè â îäíó ìèòü. ßê íå äèâíî, æîäíèõ åìîö³é íå â³ä÷óâàâ: íå áóëî í³ ñòðàõó, í³ áàæàííÿ. ² îñü ÿ âèð³øèâ — â³ä÷èíèòè äâåð³. Ãîâîðþ ïðî âèá³ð, àëå â òîé æå ÷àñ íå ì³ã âèáðàòè ³íøîãî ³ íå ðîçóì³â, ÷îìó òàê ÷èíþ. Âè ìîæåòå çàïåðå÷èòè, êàæó÷è, ùî ÿ ä³ÿâ íå â³ëüíî, àëå ÿ ñõèëüíèé ââàæàòè, ùî öå áóâ íàéá³ëüø â³ëüíèé â÷èíîê ç óñ³õ çä³éñíåíèõ ó ìîºìó æèòò³. …ß íå ì³ã ïðîòðèìàòèñÿ é ãîäèíè, ùîá íå çâåðíóòèñÿ äî òîãî, êîãî éìåíóâàâ «Äóõîì». Îäíàê âèòîí÷åí³ ô³ëîñîôñüê³ â³äì³ííîñò³ ì³æ öèìè çâåðòàííÿìè ³ òèì, ùî íîðìàëüí³ ëþäè çâóòü ìîëèòâîþ, ðóéíóþòüñÿ â îäíó ìèòü, ÿê ò³ëüêè çàãëèáèøñÿ â íèõ ñåðéîçíî. Íàïåâíî, ì³é Àáñîëþòíèé Äóõ âñå ùå â³äð³çíÿâñÿ â³ä Áîãà çâè÷àéíî¿ â³ðè, àëå ñïðàâó áóëî çðîáëåíî: âàðòî ùèðî ïîâ³ðèòè íàâ³òü â òàêîãî «Áîãà» ÷è «Äóõà» — ³ æèòòÿ îáíîâèòüñÿ ðàïòîâî, íåéìîâ³ðíî, âðàæàþ÷å. ßê ÿ âæå ñêàçàâ, öåé «Äóõ» íàé³ìîâ³ðí³øå íå ñï³âïàäàâ ç «Áîãîì ìàñîâî¿ ðåë³ã³¿», òà Ãðàâåöü íà äðóãîìó áîö³ ïðîñòî â³äìàõíóâñÿ â³ä ö³º¿ â³äì³ííîñò³ — ³ ¿¿ íå ñòàëî. ³í íå âäàâàâñÿ äî âèçíà÷åííÿ. ³í ñêàçàâ ò³ëüêè: «ß — Ãîñïîäü», «Àç ºñìü Ñóùèé» — ³ ïðîñòî «ß º». ² çðåøòîþ âñå, ÷îãî ÿ áîÿâñÿ, íàðåøò³ çâåðøèëîñÿ.  Òðî¿öèí ñåìåñòð 1929 ðîêó ÿ çäàâñÿ ³ âèçíàâ, ùî Ãîñïîäü º Áîã, ñõèëèâ êîë³íà ³ ïðîêàçàâ ìîëèòâó.  òó í³÷ ÿ, íàïåâíî, áóâ íàéá³ëüø ñóìíèì ç óñ³õ

íåîô³ò³â Àíã볿. Òîä³ ùå íå ðîçóì³â òîãî, ùî òåïåð òàê ÿñêðàâî ñ³ÿº ïåðåä³ ìíîþ, — íå áà÷èâ, ÿêèé ñìèðåííèé Ãîñïîäü, Êîòðèé ïðèéìຠíîâîíàâåðíåíîãî íàâ³òü ó òàêèõ óìîâàõ.

Ïî÷àòîê

×èòà÷ ïîâèíåí çðîçóì³òè, ùî íàâåðíåííÿ, îïèñàíå ìíîþ, áóëî íàâåðíåííÿì äî òå¿çìó, à íå äî õðèñòèÿíñòâà. ß òîä³ í³÷îãî ùå íå çíàâ ïðî Âò³ëåííÿ. Áîã, íà ìèë³ñòü ßêîãî ÿ â³ääàâñÿ, â ìî¿õ î÷àõ íå ìàâ í³÷îãî ñï³ëüíîãî ç ëþäèíîþ. ² öå òðîõè ëÿêàëî ìåíå. Âè ìîæåòå çàïèòàòè, ÷è íå áóâ ì³é ñòðàõ ïîì’ÿêøåíèé óñâ³äîìëåííÿì òîãî, ùî ÿ íàáëèæàþñÿ äî äæåðåëà âñ³º¿ Ðàäîñò³, êîòðî¿ øóêàâ ç äèòÿ÷èõ ðîê³â?  æîäí³é ì³ð³. ß æ íå çäîãàäóâàâñÿ, ùî Áîã áóâ ÿêèìñü ÷èíîì ïîâ’ÿçàíèé ³ç Ðàä³ñòþ.  ìåíå ç’ÿâèëèñÿ äóìêè, ùî öÿ Îñîáèñò³ñòü ïåðåäóñ³ì âèìàãàòèìå â³ä ìåíå ïîâíî¿ ³ áåçóìîâíî¿ â³äìîâè â³ä óñüîãî, ùî ÿ íàçèâàâ ðàä³ñòþ. Êîëè ìåíå «âòÿãíóëè» ÷åðåç ïîð³ã â öåé ñîêðîâåííèé ïðîñò³ð, çñåðåäèíè íå ëóíàëè æîäí³ ìåëî䳿, íå ëèíóëè àðîìàòè ðàéñüêîãî ñàäó. Æîäíèõ áàæàíü íå â³ä÷óâàâ. …Àëå äàë³ ÿ ìàþ ðîçïîâ³ñòè ïðî îñòàíí³é åòàï ö³º¿ ³ñòî𳿠— ïðî ïåðåõ³ä â³ðè â ö³ëîìó äî õðèñòèÿíñòâà, õî÷à ïðî öå çîâñ³ì ìàëî çíàþ. Ìîæå çäàòèñÿ äèâíèì, ùî ç óñ³õ ïîä³é ì ìîëîäîñò³ ÿ íàéã³ðøå ïàì’ÿòàþ îñòàííþ. Àëå º äâ³ ïðè÷èíè öüîãî: ïî-ïåðøå, ç íàáëèæåííÿì äî ñòàðîñò³ ìè êðàùå ïàì’ÿòàºìî îêðåì³ ïî䳿; ïîäðóãå, ò³ëüêè-íî ÿ ïðèéøîâ

27


â³ðè (â³ðè âçàãàë³), ÿê ïðàêòè÷íî çâ³ëüíèâñÿ â³ä ïåäàíòè÷íî¿ ïèëüíîñò³, ç ÿêîþ ïåðåä òèì ïðèãëÿäàâñÿ äî ñâîãî äóõîâíîãî ðîçâèòêó ³ ð³çíèõ ñòàí³â äóìêè. ×èì áëèæ÷å íàáëèæàâñÿ äî îñòàòî÷íîãî âèñíîâêó, òèì ÷³òê³øå â³ä÷óâàâ ñóïðîòèâ. ³í áóâ ñèëüíèì, àëå íåäîâãèì, òîìó ùî ÿ òåïåð ðîçóì³â éîãî ïðèðîäó. Êîæåí ïðîéäåíèé ìíîþ êðîê â³ä «Àáñîëþòà» äî «Äóõà», â³ä «Äóõà» äî Áîãà áóâ ðóõîì äî á³ëüø êîíêðåòíîãî, á³ëüø íåçì³ííîãî ³ á³ëüø âëàäíîãî. Ç êîæíèì êðîêîì ó ìåíå çàëèøàëîñÿ âñå ìåíøå ïðàâ íà ìîþ âëàñíó äóøó. ß ÷óäîâî ïàì’ÿòàþ ìèòü, êîëè ïðîéøîâ îñòàíí³é â³äð³çîê øëÿõó, õî÷à çàëåäâå ðîçóì³þ, ÿê öå ñòàëîñÿ. Îäíîãî ñîíÿ÷íîãî ðàíêó âèðóøèâ ó çîîëîã³÷íèé ïàðê. Ñïî÷àòêó ÿ íå äóìàâ, ùî Õðèñòîñ — Ñèí Áîæèé. Òà êîëè ìè äîáðàëèñÿ äî öüîãî ì³ñöÿ, ÿ òâåðäî öå çíàâ. ß äóìàâ ïðî öå äîðîãîþ, íå ïåðåæèâàâ æîäíîãî åìîö³éíîãî ïîòðÿñ³ííÿ; åìîö³¿ âçàãàë³ ìàþòü ìàëî ñòîñóíê³â äî âàæëèâèõ ïîä³é íàøîãî æèòòÿ. Öå áóëî á³ëüøå ñõîæå íà òå, ÿê ëþäèíà ï³ñëÿ

28

äîâãîãî ñíó, âñå ùå íåïîðóøíà ó ë³æêó, ïîì³÷àº, ùî âîíà âæå ïðîêèíóëàñÿ. Àëå ùî æ ³ç Ðàä³ñòþ? ×åñíî êàæó÷è, âîíà ïåðåñòàëà ìåíå ö³êàâèòè ç òîãî ÷àñó, ÿê ÿ ñòàâ õðèñòèÿíèíîì. Íå ìîæó ïîñêàðæèòèñÿ, ðàçîì ç Óîðäñâîðòîì, ùî îñÿéíå âèä³ííÿ â³äëåò³ëî. ͳ, ïîïåðåäí³é òðåïåò ïðîíèçóâàâ ìåíå òàê ñàìî ÷àñòî, ÿê ³ äî íàâåðíåííÿ. Àëå òåïåð ÿ çíàâ, ùî ÿêùî ñïðèéìàòè ðàä³ñòü ò³ëüêè ÿê ñòàí âëàñíî¿ ñâ³äîìîñò³, âîíà íå ìຠò³º¿ ö³ííîñò³, ÿêî¿ ÿ çàâæäè ¿é íàäàâàâ. Âîíà ³ñíóº ëèøå òîìó, ùî âêàçóº íà ùîñü ³íøå, òå, ùî çà ìåæåþ. Îñê³ëüêè ÿ ñóìí³âàâñÿ â ³ñíóâàíí³ öüîãî ²íøîãî, òî ââàæàâ ãîëîâíîþ öþ ïðèêìåòó — äëÿ òîãî, õòî çàáëóêàâ ó ë³ñ³, íåìຠðàä³ñí³øî¿ ïî䳿, í³æ íàòêíóòèñÿ íà ñòîâï. Àëå âàðòî ëèøå âèéòè íà äîðîãó, äå ö³ ñòîâïè òðàïëÿþòüñÿ ùîìèò³, ìè âæå íå çâåðòàºìî íà íèõ óâàãè. Âîíè ï³äáàäüîðþþòü íàñ, àëå ìè íå çóïèíÿºìîñÿ, ùîá ðîçäèâèòèñÿ ¿õ, à ÿêùî é çóïèíèìîñÿ òî íåíàäîâãî íàâ³òü íà òîìó øëÿõó, äå íà ñð³áíèõ âîðîòàõ ãîðèòü çîëîòèé íàïèñ: «Äîðîãà â ªðóñàëèì».

Áàãàòüîì ëþäÿì íåçðîçóì³ëèìè º ñëîâà Ãîñïîäà «áóäüòå äîñêîíàë³». Äåõòî, éìîâ³ðíî, ââàæàº, ùî Ãîñïîäü êàæå öå, ìàþ÷è íà óâàç³: «ß äîïîìîæó âàì, ÿêùî âè ò³ëüêè áóäåòå äîñêîíàëèìè». Òà îñê³ëüêè äîñêîíàëèìè ìè áóòè íå ìîæåìî, òî íàøå ñòàíîâèùå áåçíàä³éíå. Àëå ÿ íå äóìàþ, ùî ³í ìàâ ñàìå öå íà óâàç³. Ââàæàþ, ³í õîò³â ñêàçàòè: «ªäèíå, â ÷îìó ß äîïîìîæó âàì, öå ñòàòè äîñêîíàëèìè. Âè, ìîæëèâî, õî÷åòå ìåíøîãî, àëå í³÷îãî ìåíøîãî, í³æ öå, ß âàì íå äàì». Äîçâîëüòå ïîÿñíèòè.  äèòèíñòâ³ ó ìåíå ÷àñòî áîë³ëè çóáè, ³ ÿ çíàâ, ùî ÿêùî çâåðíóñÿ äî ìàòåð³, âîíà äàñòü ìåí³ ùîñü, ùî íà ïåâíèé ÷àñ çàñïîêî¿òü ì³é á³ëü ³ äîçâîëèòü ìåí³ çàñíóòè. Àëå íå ïîñï³øàâ çâåðòàòèñÿ äî ìàòåð³ — ùîíàéìåíøå, äîêè ì³ã òåðï³òè á³ëü. ß íå ñóìí³âàâñÿ â òîìó, ùî âîíà äàñòü ìåí³ àñï³ðèí, à íàñòóïíîãî ðàíêó ïîâåäå äî çóáíîãî ë³êàðÿ. ß íå ì³ã îòðèìàòè â³ä íå¿ òîãî, ùî õîò³â, áåç íåáàæàíîãî äîäàòêó. Ìåí³ õîò³ëîñÿ ìèòòºâîãî çâ³ëüíåííÿ â³ä áîëþ, àëå öüîãî ÿ íå ì³ã îòðèìàòè áåç ë³êóâàííÿ çóá³â. À ñòîìàòîëîã³â ÿ çíàâ äîáðå! Âîíè îáîâ’ÿçêîâî ïî÷íóòü îãëÿäàòè íå ò³ëüêè õâîðèé, àëå é ðåøòó çóá³â, ÿê³ çîâñ³ì íå áîëÿòü. Âîíè íå áóäóòü îáõîäèòè «Ñîáàêó, ùî ñïèòü». ¯ì ïàëåöü äàé, à âîíè âñþ ðóêó â³äêóñÿòü. Òàê îñü, Ãîñïîäü, òàê áè ìîâèòè, ñõîæèé íà çóáíèõ ë³êàð³â. Äåñÿòêè ëþäåé ïðèõîäÿòü äî Íüîãî çàäëÿ çö³ëåííÿ â³ä ïåâíîãî ãð³õà, ÿêîãî âîíè ñîðîìëÿòüñÿ ÷è ÿêèé ÿâíî çàâàæຠ¿ì æèòè. Ùî æ, Ãîñïîäü çâ³ëüíèòü âàñ â³ä öüîãî, àëå íà öüîìó íå çóïèíèòüñÿ. Âè, ìîæëèâî, ïðîñèëè ò³ëüêè ïðî öå, àëå ÿêùî âè âæå çâåðíóëèñÿ äî Íüîãî çà äîïîìîãîþ, ³í âëàøòóº âàì ïîâíèé êóðñ ë³êóâàííÿ. Òîìó ïîïåðåäæຠëþäåé: ïåðø í³æ ñòàòè õðèñòèÿíàìè, ï³äðàõóéòå çáèòêè. «Íå ñóìí³-


Ï äðàõóíîê çáèòê â âàéòåñÿ, — êàæå ³í. — ßêùî âè äàñòå Ìåí³ ìîæëèâ³ñòü ä³ÿòè, ß çðîáëþ âàñ äîñêîíàëèìè. ³ääàâøèñü ó Ìî¿ ðóêè, âè â³ä Ìåíå âæå íå âòå÷åòå. Íå ÷åêàéòå í³÷îãî ìåíøîãî ³ í³÷îãî ³íøîãî. Ó âàñ º ñâîáîäà âîë³, ³ âè, ÿêùî õî÷åòå, ìîæåòå â³äêèíóòè Ìåíå. Àëå ÿêùî âè Ìåíå íå â³äêèíåòå, çíàéòå: ß ìàþ íàì³ð äîâåñòè ñïðàâó äî ê³íöÿ. Íåçàëåæíî â³ä òîãî, ÿê³ ñòðàæäàííÿ âàì äîâåäåòüñÿ ïåðåæèòè ó çåìíîìó æèòò³, ÿêå íåîñÿæíå î÷èùåííÿ ïðîéòè, ³ ÷îãî á öå íå âàðòóâàëî äëÿ Ìåíå. ß íå çàñïîêîþñÿ ³ âàì íå äàì çàñïîêî¿òèñÿ, ïîêè âè íå ñòàíåòå áóêâàëüíî äîñêîíàëèìè, ïîêè ̳é Îòåöü íå çìîæå ñêàçàòè, ùî ³í ïîâí³ñòþ çàäîâîëåíèé âàìè, ÿê ³í ñêàçàâ öå ïðî Ìåíå. ß ìîæó çðîáèòè öå ³ çðîáëþ. Àëå í³ çà ùî ìåíøå ß íå â³çüìóñü!» Äðóãà, òàêà æ âàæëèâà ÷àñòèíà ñïðàâè, ïîëÿãຠâ òîìó, ùî öåé Ïîì³÷íèê, ßêîãî íå çàäîâîëüíèòü æîäåí ðåçóëüòàò, îêð³ì äîñêîíàëîãî, áóäå ó çàõâàò³ â³ä ïåðøîãî æ âàøîãî, õî÷à é ñëàáêîãî ³ íåâïåâíåíîãî, çóñèëëÿ, ÿêå âè çðîáèòå äëÿ âèêîíàííÿ íàâ³òü íàéïðîñò³øîãî îáîâ’ÿçêó. ßê êàçàâ âåëèêèé ïèñüìåííèê Äæîðäæ Ìàêäîíàëüä, áàòüêî ùîðàçó ðà䳺, äèâëÿ÷èñü, ÿê éîãî ñèí ðîáèòü ïåðø³ êðîêè, àëå æîäåí áàòüêî í³ â³ä ÷îãî íå îòðèìຠïîâíîãî çàäîâîëåííÿ, îêð³ì òâåðäîãî, â³ëüíîãî ³ ìóæíüîãî ïîñòóïó äîðîñëîãî ñèíà. Òàê ñàìî é ó íàøèõ ñòîñóíêàõ ç Áîãîì: Éîìó ëåãêî äîãîäèòè, àëå âàæêî Éîãî çàäîâîëüíèòè. Ïðàêòè÷íèé âèñíîâîê òàêèé: ç îäíîãî áîêó âèìîãà Áîãà áóòè äîñêîíàëèìè íå ïîâèííà çáèòè âàñ ç³ øëÿõó ó âàøèõ íèí³øí³õ ñïðîáàõ áóòè õîðî-

øèìè ³ íàâ³òü ó âàøèõ ïàä³ííÿõ. Ïðè êîæíîìó ïàä³íí³ Â³í ï³äí³ìຠâàñ. ³í ÷óäîâî çíàº, ùî âëàñíèìè çóñèëëÿìè âè íå çìîæåòå íàâ³òü íàáëèçèòèñÿ äî äîñêîíàëîñò³. Ç ³íøîãî áîêó, âè ïîâèíí³ ç ñàìîãî ïî÷àòêó çðîçóì³òè, ùî ìåòà, äî ÿêî¿ Â³í ïî÷èíຠâåñòè âàñ — öå àáñîëþòíà äîñêîíàë³ñòü, ³ ùî æîäíà ñèëà ó ñâ³ò³, îêð³ì âàøîãî ñóïðîòèâó, íå çàâàäèòü Éîìó äîâåñòè âàñ äî ö³º¿ ìåòè. Öüîãî âàì íå óíèêíóòè. Äóæå âàæëèâî ãëèáîêî óñâ³äîìèòè öå. Ó ïðîòèëåæíîìó âèïàäêó, äîñÿãíóâøè ïåâíî¿ ìåæ³, ìè, íàé³ìîâ³ðí³øå, ïî÷íåìî â³äñòóïàòè ³ ïðîòèâèòèñÿ Éîìó. ß äóìàþ, áàãàòî õòî ç íàñ, îòðèìàâøè â³ä Õðèñòà ñèëó çäîëàòè äâà-òðè ãð³õè, ÿê³ áóëè äëÿ íàñ ÿâíîþ çàâàäîþ, ïî÷èíàþòü ââàæàòè (õî÷à é íå êàæóòü öüîãî âãîëîñ), ùî òåïåð âîíè äîñòàòíüî õîðîø³. ³í, ìîâëÿâ, çðîáèâ óñå, ÷îãî â³ä Íüîãî ÷åêàëè, ³ òåïåð ìè áóëè á äóæå âäÿ÷í³, ÿêáè ³í çàëèøèâ íàñ ó ñïîêî¿. ßê ìè êàæåìî: «ß í³êîëè é íå ïðàãíóâ áóòè ñâÿòèì; ÿ õîò³â ëèøå áóòè çâè÷àéíèì ïîðÿäíèì õëîïöåì». ², ãîâîðÿ÷è òàê, ââàæàºìî, ùî âèÿâëÿºìî ñìèðåííÿ. Öå ôàòàëüíà ïîìèëêà. Çâè÷àéíî, ìè í³êîëè íå ïðîñèëè Éîãî çðîáèòè íàñ òàêèìè, ÿêèìè ³í õî÷å íàñ çðîáèòè. Àëå ïèòàííÿ íå â òîìó, êèì ìè õîò³ëè áóòè, à â òîìó, äî ÷îãî ³í, òâîðÿ÷è, ïðèçíà÷èâ íàñ. Â³í — Âèíàõ³äíèê, ìè æ ëèøå Éîãî âèíàõîäè. Â³í — õóäîæíèê, ìè — ëèøå êàðòèíà. Çâ³äêè æ íàì çíàòè, ÿêèìè ³í õî÷å çðîáèòè íàñ? ³í óæå çðîáèâ íàñ ³íøèìè, í³æ ìè áóëè. Äàâíèì-äàâíî, äî íàðîäæåííÿ, êîëè ùå áóëè â ò³ë³ ìàòåð³, ìè ïðîéøëè ð³çí³ ñòà䳿. Ñïî÷àòêó áóëè á³ëüøå ñõîæ³ íà

ðîñëèíó, ïîò³ì íà ðèáó, ³ ò³ëüêè íà ï³çí³é ñòà䳿 ñòàëè ñõîæèìè íà ëþäñüêå íåìîâëÿ. ßêáè ìè âîëîä³ëè ñâ³äîì³ñòþ íà öèõ ñòàä³ÿõ, òî ìîãëè á ³ç ïîâíèì çàäîâîëåííÿì çàëèøèòèñÿ ðîñëèíîþ ÷è ðèáîþ ³ çîâñ³ì íå õîò³ëè á ïåðåòâîðþâàòèñÿ ó íåìîâëÿ. Àëå ³í âåñü ÷àñ çíàâ Ñâ³é çàäóì ³ áóâ òâåðäèì ó Ñâî¿é ð³øó÷îñò³ äî ê³íöÿ. Ùîñü ñõîæå ñòàºòüñÿ é íà á³ëüø âèñîêîìó ð³âí³. Ìîæëèâî, ìè ³ áóëè á çàäîâîëåí³, çàëèøàþ÷èñü «çâè÷àéíèìè ïîðÿäíèìè ëþäüìè», àëå â Íüîãî ³íøà ìåòà. Óõèëÿòèñÿ â³ä íå¿ — öå íå ñìèðåííÿ, à ë³íü ³ áîÿãóçòâî. ϳäêîðèòèñÿ Éîìó — íå ìàðíîñëàâñòâî ÷è ìàí³ÿ âåëè÷³, à ïîñëóõ. Îñü ³íøèé ñïîñ³á óÿâèòè ñîá³ íàøå ñòàíîâèùå. Ç îäíîãî áîêó, íå âàðòî ââàæàòè, í³áè ìè ìîæåìî, ïîêëàäàþ÷èñü ëèøå íà âëàñí³ ñèëè, ïðîæèòè ÿê «ïîðÿäí³ ëþäè» õî÷à á äîáó. Áåç Éîãî ï³äòðèìêè æîäåí ç íàñ íå çàñòðàõîâàíèé íàâ³òü â³ä íàéâàæ÷îãî ãð³õà. Ç ³íøîãî áîêó, æîäíà ñòóï³íü ñâÿòîñò³ ÷è ìóæíîñò³ íå áóäå äîñòàòíüîþ äëÿ çä³éñíåííÿ òîãî, ùî ³í çàìèñëèâ çä³éñíèòè ó êîæíîìó ç íàñ. Éîãî ïðàöÿ íå áóäå çàâåðøåíà äî ê³íöÿ íàøîãî æèòòÿ, àëå ³í ìຠíàì³ð, ïîêè ìè æèâ³, äîâåñòè íàñ ÿêîìîãà äàë³. Òîìó ìè íå ïîâèíí³ äèâóâàòèñÿ, ÿêùî íàì áóäå íåëåãêî. Êîëè ëþäèíà íàâåðòàºòüñÿ äî Õðèñòà ³ í³áè äîñÿãຠïåâíèõ óñï³õ³â ó ñâîºìó äóõîâíîìó æèòò³, áî ¿¿ ïîãàí³ ðèñè âèïðàâèëèñÿ, âîíà ÷àñòî ââàæàº, ùî òåïåð âñå ìຠáóòè ãëàäåíüêî. ² êîëè íà øëÿõó ïîñòàþòü ïåðåøêîäè — õâîðîáè, ìàòåð³àëüí³ íåñòàòêè, íîâ³ ñïîêóñè, — âîíà ðîç÷àðîâóºòüñÿ. Âñå öå, ââàæຠòàêà ëþäèíà, ìîãëî á áóòè íåîáõ³äíèì ó ìèíóëèé ïåð³îä, ùîá ïðèâåñòè ¿¿ äî ïîêàÿííÿ, àëå ÷îìó òåïåð? À òîìó, ùî Áîã ï³äøòîâõóº ¿¿ ðóõàòèñÿ âïåðåä, íà âèùèé ñòóï³íü, ñòàâèòü ¿¿ â îáñòàâèíè, ÿê³ âèìàãàþòü ùå á³ëüøî¿

29


ìóæíîñò³, òåðï³ííÿ òà ëþáîâ³, í³æ ðàí³øå. Íàì âñå öå ìîæå âèäàòèñÿ íåïîòð³áíèì, òîìó ùî ìè ùå íå îñÿãíóëè, íàñê³ëüêè ðàçþ÷ó ïåðåì³íó ³í õî÷å ïðîâåñòè ó íàñ. Ìåí³ äîâåäåòüñÿ âèêîðèñòàòè ùå îäèí ïðèêëàä Ìàêäîíàëüäà. Óÿâ³òü ñîá³, ùî âè — áóäèíîê. Áîã õî÷å éîãî â³äáóäóâàòè çàíîâî. Ñïî÷àòêó âè, ìîæëèâî, ùå áóäåòå ðîçóì³òè Éîãî 䳿: ³í ðåìîíòóº âîäîñòîêè, çàëàòóº ä³ðêè â äàõó ³ ò.³. Âè çíàºòå, ùî ö³ ðîáîòè ïðîñòî íåîáõ³äí³, ³ òîìó íå äèâóºòåñÿ. Àëå îñü ³í ïî÷èíຠáåçæàëüíî õèòàòè ä³ì ³, ÿê ìè ââàæàºìî, ðîáèòè öå çîâñ³ì íåäîðå÷íî. Ùî ùå ³í çàäóìàâ? Ïîÿñíþºòüñÿ öå òèì, ùî ³í áóäóº çîâñ³ì íîâèé ä³ì, ÿêîãî ó âàøèõ äóìêàõ íå áóëî: òóò äîáóäîâóº íîâèé ´àíî÷îê, òàì äîäຠïîâåðõ, çâîäèòü âåæ³, ðîç÷èùຠäâîðè. Âè äóìàëè, ùî âàñ ïåðåòâîðÿòü â íåâåëè÷êó ãàðíåíüêó äà÷êó, àëå ³í áóäóº çàìîê. ³í ìຠíàì³ð îñåëèòèñÿ â íüîìó.

Çàïîâ³äü «áóäüòå äîñêîíàë³» íå ïîðîæíÿ ³äåàë³ñòè÷íà ôðàçà ³ íå ïîâåë³ííÿ çä³éñíèòè ùîñü íåìîæëèâå. ³í ïðàãíå ïåðåòâîðèòè íàñ â îñ³á, ÿê³ áóëè á çäàòí³ âèêîíàòè öþ çàïîâ³äü. ² ÿêùî ìè äîçâîëèìî Éîìó öå çðîáèòè (òîìó ùî ìè ìîæåìî é çàâàäèòè), ³í ïåðåòâîðèòü íàâ³òü íàéñëàáøîãî ç íàñ ó áåçñìåðòíó ³ñòîòó, ÿêà ïóëüñóº òàêîþ åíåð㳺þ, ðàä³ñòþ, ìóäð³ñòþ ³ ëþáîâ’þ, ÿêèõ ìè òåïåð ³ óÿâèòè íå ñïðîìîæí³. ³í çðîáèòü ç íàñ áåçäîãàííå äçåðêàëî, ÿêå äîñêîíàëî (õî÷à é ó çìåíøåíîìó ìàñøòàá³) çìîæå â³äáèâàòè äëÿ Áîãà áåçìåæí³ñòü Éîãî ìîãóòíîñò³, ðàäîñò³ ³ áëàãîñò³. Ïðîöåñ ïåðåòâîðåííÿ òðèâàëèé ³ ÷àñîì äîñèòü áîëþ÷èé, àëå â íüîìó — ºäèíà ìåòà íàøîãî ³ñíóâàííÿ. Öå òå, ùî íàñ ÷åêàº. ͳ÷îãî ìåíøîãî. Òå, ùî Áîã ñêàçàâ, ³í ñêàçàâ

âñåðéîç. Ò³, õòî â³ääàäóòüñÿ â Éîãî ðóêè, ñòàíóòü äîñêîíàëèìè, ÿê ³ ³í, – äîñêîíàëèìè â ëþáîâ³, â ìóäðîñò³ ³ ðàäîñò³, â êðàñ³ ³ â áåçñìåðò³. Êëàéâ ËÜÞ¯Ñ

Ïîåç³ÿ â³ðè

(Çà Ãàëèíîþ Âåç³êîâîþ) Ïîåç³ÿ — öå øëÿõ çà ãîðèçîíòè ìð³¿, Öå ì³ñÿ÷íà, íåõîäæåíà äîðîãà. Öå ÿê ó êîëîñ³ ñëîâà-çåðíèíè çð³þòü, ßê íåçåìíîãî äîòèê äî çåìíîãî. Ïîåç³þ, ÿê ñêàðá, ð³âíÿþòü äî õë³áèíè, ² ðîçáàâëÿþòü íåþ áóäí³ ñ³ð³… Àëå ÿê ìàëî íà çåìíèõ ñòåæèíàõ Çàõîïëåíèõ ïîå糺þ â³ðè. Ïîåç³ÿ ìîëèòâ, ºäíàííÿ ç â³÷íèì Áîãîì, Ïîåç³ÿ çàõìàðíîãî ïîëüîòó, Êîëè ç äóø³ íå ðèìè ðâóòüñÿ âãîðó — ñòîã³í Õâàëè é ïîäÿêè Áîãó-Ñàâàîòó. Öå ³í, Ïîåò-Òâîðåöü âñåëåíñüêîãî ìàñøòàáó, Çàðèìóâàâ ëþáîâ Ñâîþ â Ãîëãîôó. ³í âçÿâ ìîº ºñòâî, ïîìíîæèâøè íà Ñåáå, ² ñîòâîðèâ æèâ³ ëþäèíîñòðîôè. ² òè, êîëèñü ïðîïàùèé, à òåïåð — íåâèííèé, Ç äóø³ ç³ðâàâøè ñòîïóäîâ³ ãèð³, Ñòî¿ø íîâîíàðîäæåíî ï³ä íåáîì ñèí³ì, Îêðèëåíèé ïîå糺þ â³ðè. Þð³é ÂÀÂÐÈÍÞÊ

30


Ó ïåðóêàðí³

Ìîâîþ ïðèò÷³

ßêîñü õðèñòèÿíèí, ÿêèé ùèðî â³ðèâ ó Áîãà, çàéøîâ äî ïåðóêàðí³, ùîá ïðèâåñòè â ïîðÿäîê ñâîþ çà÷³ñêó. ³í çàâ³â ðîçìîâó ç ïåðóêàðåì, ÿêèé éîãî ï³äñòðèãàâ. Ãîâîðèëè ïðî ð³çíå, àëå êîëè ðîçìîâà òîðêíóëàñÿ Áîãà, ïåðóêàð ðàïòîì ñêàçàâ: — Ùî á âè ìåí³ íå êàçàëè, ÿ íå â³ðþ, ùî Áîã ³ñíóº! — ×îìó æ òàê êàòåãîðè÷íî? — ç³ çäèâóâàííÿì çàïèòàâ â³ðóþ÷èé ê볺íò. — Áî ïîñò³éíî áà÷ó öå íàâêîëî, — ç ðîçäðàòóâàííÿì â³äïîâ³â ïåðóêàð. — Âèéä³òü íà âóëèöþ ³ ïîäèâ³òüñÿ, ñê³ëüêè íàâêîëî á³äíèõ, õâîðèõ, íåì³÷íèõ ëþäåé. Ñê³ëüêè ÷îëîâ³ê³â òà æ³íîê ëëþòü ñëüîçè ÷åðåç ãîðå, ÿêå ïðèéøëî â ¿õíº æèòòÿ. Ñê³ëüêè áåçäîìíèõ ä³òåé ðèþòüñÿ ó ñì³òíèêàõ òà ñïëÿòü íà âîêçàëàõ. ßêáè Áîã ³ñíóâàâ, òî íå áóëî á öüîãî áîëþ, ñë³ç òà ñòðàæäàíü! Âàæêî ïîâ³ðèòè â ³ñíóâàííÿ òàêîãî Áîãà, ßêèé áà÷èâ áè âñå öå òà ìîâ÷àâ. Õðèñòèÿíèí í³÷îãî íå â³äïîâ³â íà òàêèé àðãóìåíò, ìîâ÷êè äî÷åêàâñÿ, êîëè ïåðóêàð ïðèâåäå éîãî â ïîðÿäîê, ðîçðàõóâàâñÿ ç íèì ³ âèéøîâ íà âóëèöþ. ×åðåç äåê³ëüêà õâèëèí â³í ïîáà÷èâ áðóäíîãî, çàðîñëîãî òà íåâìèòîãî áðîäÿãó, ÿêèé íåêâàïîì ÷âàëàâ âóëèöåþ. — Ïåðåïðîøóþ, ÷è íå ìîãëè á âè ìåí³ çðîáèòè îäíó ïîñëóãó? — çàïèòàâ éîãî íàø çíàéîìèé, êîëè íàçäîãíàâ. ϳñëÿ íåäîâãîãî ä³àëîãó âîíè ðàçîì âõîäèëè ó äâåð³ ò³º¿ æ ïåðóêàðí³. — Øàíîâíèé, — çâåðíóâñÿ õðèñòèÿíèí äî ïåðóêàðÿ. — Øàíîâíèé, ÿ õî÷ó ñêàçàòè Âàì, ùî ïåðóêàð³â íå ³ñíóº! — Ùî âè ìàºòå íà óâàç³? — íå â³äðàçó çðîçóì³â ïåðóêàð. — ß ìàþ íà óâàç³ òå, ùî ïåðóêàð³â âçàãàë³ íå ³ñíóº, ¿õ ïðîñòî õòîñü âèãàäàâ. — À ÿ òîä³ õòî? — çäèâîâàíî ñêàçàâ ïåðóêàð. — Îñü ÿ, îñü ìîº ì³ñöå, ìî¿ ³íñòðóìåíòè ³ Âè ÿê äîêàç òîãî, ùî ê³ëüêà õâèëèí òîìó ÿ Âàñ ï³äñòðèãàâ. — Òàê, — ïîãîäèâñÿ õðèñòèÿíèí, — àëå Âè ïîãëÿíüòå íà òîãî ÷îëîâ³êà. Äèâëÿ÷èñü íà íüîãî, ÿ ìîæó ñêàçàòè, ùî ïåðóêàð³â íåìàº. — Íó, äîáðîä³þ, òóò ñïðàâà íå â ïåðóêàðÿõ. Ïðîñòî öåé ÷îëîâ³ê íå ïðèõîäèòü äî ìåíå. — Îò ³ ÿ ïðî òå æ, — â³äïîâ³â õðèñòèÿíèí. — Áîã º, àëå ëþäè íå õî÷óòü ïðèõîäèòè äî Íüîãî, ÿê îöåé ÷îëîâ³ê íå õî÷å éòè äî ïåðóêàðí³. Âîíè ñòðàæäàþòü, ëëþòü ñëüîçè, òåðïëÿòü ïîíåâ³ðÿííÿ, àëå íå äîçâîëÿþòü Áîãîâ³ ïðèâåñòè ¿õ â ïîðÿäîê.

31


ß ìàìà ì ñ îíåðà ß — ìàìà ì³ñ³îíåðà. ² âäÿ÷íà Áîãîâ³, ùî ìîº æèòòÿ ñêëàëîñÿ ñàìå òàê. ß íàðîäèëàñÿ â ïðîñò³é ñ³ì’¿ ïðàïîðùèêà òà ðîá³òíèö³ ó Òàòàðñòàí³. Ó íàñ, â Ðîñ³¿, âñ³ ââàæàþòü ñåáå â³ðóþ÷èìè — ïðàâîñëàâíèìè, àëå ìàëî õòî çíຠæèâîãî Áîãà, ïðî ßêîãî íàì ðîçïîâ³ëè ì³ñ³îíåðè ì³ñ³¿ «Ãîëîñ íà䳿». ß äóæå äîáðå íàâ÷àëàñÿ â øêîë³, âñþäè áóëà ë³äåðîì ³ ââàæàëà, ùî âñå ìîº æèòòÿ ñêëàäåòüñÿ òàê ñàìî äîáðå. Àëå òîä³ ùå íå çíàëà, ùî áåç Áîãà íå ìîæíà ïîáóäóâàòè ùàñëèâîãî æèòòÿ. ß âèéøëà çàì³æ, õîò³ëà ìàòè âåëèêó ñ³ì’þ. Êîëè ó íàñ íàðîäèëîñÿ âæå òðîº ä³òåé, ÷îëîâ³ê ñèëüíî ïèâ, ïî÷àâ òèæíÿìè íå íî÷óâàòè âäîìà. ² çãîäîì ìè ðîçëó÷èëèñÿ. Çàëèøèëàñÿ ñàìà ç òðüîìà ä³òüìè. Áóëî, çâè÷àéíî, âàæêî, àëå íàìàãàëàñÿ ç îïòèì³çìîì äèâèòèñÿ íà æèòòÿ. ß îòðèìàëà ïåäàãîã³÷íó îñâ³òó ³ äóìàëà, ùî áóäó âèõîâóâàòè ñâî¿õ ä³òåé òàê, ÿê íàñ â÷èëè. Àëå îñê³ëüêè ïðàöþâàëà íà äâîõ ðîáîòàõ, òî, çðîçóì³ëî, ìåí³ íå âèñòà÷àëî ÷àñó íà âèõîâàííÿ ñèí³â òà äîíüêè. ijòè ï³äðîñòàëè, ïî÷àëè ìåí³ äîïîìàãàòè. Îñíîâíèì ì³ñöåì ì ðîáîòè áóâ äèòñàäîê, òà çãîäîì ìåíå ïåðåâåëè â êîëîí³þ ñóâîðîãî ðåæèìó, äî ÿêî¿ íàëåæàâ öåé ñàäîê. Òàì ÿ ïðîïðàöþâàëà 15 ðîê³â ³ áà÷èëà âñå, ùî òàì 䳺òüñÿ. Êîëè ìî¿ ä³òè ïî÷àëè ï³äðîñòàòè, ¿õ ïî÷àëà ïðèâàáëþâàòè âóëèöÿ, ³ öå íàéá³ëüøå ëÿêàëî ìåíå, áî çíàëà, ÷èì âñå

32

ìîæå çàê³í÷èòèñÿ. ² òå, ÷îãî ÿ áîÿëàñÿ, ñòàëîñÿ â ìîºìó æèòò³. ijòè, òàê³ ñëóõíÿí³ âäîìà, íà âóëèö³ áóëè çîâñ³ì ³íøèìè. Êîëè â³ä÷óëà, ùî âòðà÷àþ ¿õ, òî íå çíàëà, äå øóêàòè âèõîäó, òîìó ïî÷àëà â³äâ³äóâàòè ïðàâîñëàâíó öåðêâó. Áóëè äí³, êîëè ÿ ïî 12 ãîäèí ñòîÿëà òàì ³ âèìîëþâàëà ñâî¿õ ä³òåé, áëàãàëà Áîãà, ùîá ³í ïðèâ³â ¿õ äî Ñåáå áóäü-ÿêèìè øëÿõàìè. ×èòàëà Á³áë³þ, àëå ìàëî ùî

ðîçóì³ëà, òîìó ùî í³õòî ìåí³ íå ïîÿñíþâàâ ¿¿ çì³ñòó. Ìè æèëè ó íåâåëèêîìó ñåëèù³, äå áóëà çîíà. ², ÿê ÿ çàóâàæèëà, ñàìå â òàêèõ ì³ñöÿõ 䳺 äóõ çëî÷èííîñò³. Íàâ³òü ä³òè ç áëàãîïîëó÷íèõ ñ³ìåé ÷àñòî áóâàþòü âòÿãíåí³ â öþ çëî÷èíí³ñòü. Êîëè ì³é ñåðåäí³é ñèí Àðñåí â÷èíèâ çëî÷èí ³ ïðîñèä³â òðèäöÿòü ä³á ó â’ÿçíèö³, ÿ äóìàëà, ùî çáîæåâîë³þ. Àëå òîãî ðàçó éîãî â³äïóñòèëè, ³ â³í ïî¿õàâ æèòè äî áàòüêà â Óêðà¿íó. Çãîäîì ³ ßíà âòÿãíóëà îäíà íåäîáðà êîìïàí³ÿ. ² â³í òàêîæ, óò³êàþ÷è â³ä ñâî¿õ äðóç³â, ÿê³ ïðèãîâîðèëè éîãî íà ñìåðòü, ïî¿õàâ â Óêðà¿íó. Òà ùî ì³ã ¿ì äàòè áàòüêîàëêîãîë³ê? Âîíè ïðîñòî ñèä³ëè âòðüîõ ³ çàëèâàëè ñâîº æèòòÿ

ãîð³ëêîþ. À ÿ äàë³ ïðîäîâæóâàëà ìîëèòèñÿ: «Ãîñïîäè, áóäü-ÿêèìè øëÿõàìè ïðèâåäè ¿õ äî Ñåáå». ×åðåç äåÿêèé ÷àñ îòðèìàëà ëèñòà, ç ÿêîãî ä³çíàëàñÿ, ùî ì³é ñèí Àðñåí, òàêèé í³æíèé ³ ëàñêàâèé, ÿêèé í³êîãî í³êîëè íå îáðàæàâ, îòðèìàâ âåëèêèé òåðì³í óâ’ÿçíåííÿ. Ï³ä³ ìíîþ íà÷å çåìëÿ ðîçâåðçëàñÿ. ß êðè÷àëà äî Áîãà: «Ãîñïîäè, ÿ æ íå ïðîñèëà, ùîá Òè ïîïðîâàäèâ éîãî â òàê³ ñòðàøí³ ì³ñöÿ, â öå ïåêëî!» ϳñëÿ öüîãî âèïàäêó íå ìîãëà í³ ìîëèòèñÿ, í³ ÷èòàòè Á³áë³þ, í³ íàâ³òü â³ðèòè â òàêîãî Áîãà. Òà çãîäîì ïî÷àëà îòðèìóâàòè ëèñòè ³ç çîíè. Âîíè áóëè äîñèòü ö³êàâîãî çì³ñòó ³ ñêëàäàëèñÿ ç öèòàò ³ç Á³á볿. Êîëè ÿ ÷îãîñü íå ðîçóì³ëà, òî â íàñòóïíîìó ñâîºìó ëèñò³ çàïèòóâàëà â Àðñåíà, â³í ìåí³ â³äïîâ³äàâ, êàçàâ, ÿê³ ñàìå óðèâêè ç Á³á볿 òðåáà ÷èòàòè. ² òàê ÿ ç ëèñò³â ñèíà ñòàëà âèâ÷àòè Á³áë³þ. Òåïåð âäÿ÷íà Áîãîâ³, ùî ³í â³äêðèâñÿ ñèíîâ³ ó â’ÿçíèö³, ³í çíຠêîãî ³ ÿê ïðèâåñòè äî Ñåáå. Êîëè ÿ ïî÷àëà á³ëüøå ðîçóì³òè Á³áë³þ, òî óñâ³äîìèëà, â ÿêîìó ñòàíîâèù³ ïåðåáóâàþ ñàìà. Äî òîãî ââàæàëà, ùî âñ³ ëþäè, ÿê³ ï’þòü, êóðÿòü, çàéìàþòüñÿ ð³çíèìè çëèìè ñïðàâàìè, º ãð³øíèêàìè, àëå ç’ÿñóâàëîñÿ, ùî ÿ ïåðåä Áîãîì íå êðàùà â³ä íèõ. Çãîäîì ê³ëüêà ëèñò³â ³ç á³áë³éíèìè öèòàòàìè ³ â³ä ßíà. Öå ìåíå íàñòîðîæèëî: «Íó, õàé Àðñåí, — äóìàëà ÿ, — éîìó òàì â çîí³ áåç Áîãà íå âèæèòè. À ùî æ ßí ðîáèòü ó ö³é ñåêò³?» ² ÿ ïî÷àëà äîêîðÿòè Áîãîâ³ çà òå, ùî ³í ïðèâ³â éîãî íà íåïðàâèëüíèé øëÿõ. Òà îñê³ëüêè â ëèñòàõ áóëî ò³ëüêè òëóìà÷åííÿ Á³á볿, öå ìåíå òðîõè çàñïîêî¿ëî. Çãîäîì


â³í íàïèñàâ ìåí³, ùî âæå íå ï’º. Öå äóæå çäèâóâàëî ìåíå, áî ÿ çíàëà, ùî ñàìîìó â³ä ö³º¿ çàëåæíîñò³ çâ³ëüíèòèñÿ âàæêî. Çãîäîì â³í íàïèñàâ, ùî Áîã çâ³ëüíèâ éîãî â³ä êóð³ííÿ. Òîä³ ÿ ïî÷àëà ìîëèòèñÿ: «Áîæå, ÿ íå çíàþ, ÷è Òè òîé Áîã ÷è íå Òîé, àëå ñëàâëþ Òåáå çà òå, ùî Òè äîïîì³ã ìî¿ì ä³òÿì âèïðàâèòèñÿ». ×åðåç äåÿêèé ÷àñ ßí ïðè¿õàâ äî ìåíå ó ãîñò³. Ïðèéøëè ð³äí³, ÿ íàêðèëà ñò³ë, ïî÷àëà ðîçñòàâëÿòè ÷àðêè. ² òîä³ äîíüêà ñêàçàëà ìåí³: «Ìàìî, íàâ³ùî? ßí æå íå ï’º ñïèðòíîãî». ² ìåí³ ñòàëî äóæå ñîðîìíî çà òå, ùî ïîñòàâèëà ö³ ÷àðêè. À ßíó òîä³ áóëî äóæå íåçðó÷íî áëàãîñëîâëÿòè ¿æó, áî íà ñòîë³ áóëî âèíî. ² êîëè ñèí ïî÷àâ íàì ñâ³ä÷èòè ïðî Áîãà, ÷èòàòè â³ðø³, ñï³âàòè ï³ñí³, ÿ çðîçóì³ëà, ùî öåé Áîã ä³éñíî æèâèé, ³ ³í ñèëüíèé çì³íèòè áóäü-ÿêó ëþäèíó. ² âæå â òó ìèòü â³ä÷óëà ó ñâîºìó ñåðö³ áàæàííÿ ñëóæèòè Áîãó, ¿çäèòè ðàçîì ç ßíîì ³ ñâ³ä÷èòè ïðî òàêîãî âåëèêîãî Áîãà. ×åðåç äåÿêèé ÷àñ ñèí çàïðîñèâ ìåíå íà ç³áðàííÿ â ñåëèùå, äå â³í òðóäèâñÿ. Öå áóëî ñï³ëêóâàííÿ ãëóõîí³ìèõ. ² êîëè ÿ ïðèéøëà íà öå ç³áðàííÿ, òî â³ä÷óëà, ùî í³áè âèéøëà ç ïåêëà â ðàé. Âñ³ ïðèñóòí³ áóëè îãîðíåí³ àóðîþ ëþáîâ³, ç ¿õí³õ î÷åé ïðîìåí³ëî òåïëî. Ìåíå òàì îá³éìàëè, ö³ëóâàëè òàê, íà÷å çíàëè çàâæäè. Òîä³ ÿ îñòàòî÷íî âèð³øèëà â³ääàòè ñâîº æèòòÿ Áîãîâ³. Ïåðåðâàëà ñâî¿ ñòîñóíêè ç ÷îëîâ³êîì, ç êîòðèì æèëà ó ãðîìàäÿíñüêîìó øëþá³, ³ ïåðå¿õàëà â ñóñ³äíº ñåëèùå. Ìåí³ äóæå ïîòð³áíî áóëî ïåðåä êèìñü âèãîâîðèòèñÿ, ðîçïîâ³ñòè ïðî ãð³õè, êîòð³ ìó÷èëè ìåíå. ß íå ìîãëà ðîçïîâ³äàòè ïðî íèõ ñèíîâ³, òîìó â³í ïîâ³ç ìåíå ó Âîëüñüê äî áðàòà Ñåðã³ÿ ßðóòè. ß òàêà âäÿ÷íà ö³é ëþäèí³, êîòðà á³ëüøå ãîäèíè ñëóõàëà ìåíå, à ÿ âèëèâàëà âñ³ ñâî¿ ãð³õè, áîë³, õâèëþâàííÿ. Âèõëþïíóâøè íà íüîãî âåñü áðóä ñâîãî æèòòÿ, ùèðî ïîêàÿëàñÿ ïåðåä Áîãîì ³ â³ä÷óëà, ùî ñòà-

ëà ÷àñòèíîþ Áîæî¿ ñ³ì’¿.  òîé ÷àñ ÿ äóæå õâîð³ëà, ³íîä³ íàâ³òü íå ìîãëà ì³ñÿöÿìè âñòàâàòè, áî áóâ õâîðèé õðåáåò. Âæå äóìàëà, ùî áóäó ³íâàë³äîì. Àëå ç ìèò³ ìîãî ïîêàÿííÿ ïî÷àëîñÿ é ìîº çö³ëåííÿ. ß ÷èòàëà â Ïèñàíí³, ùî «ðàíàìè Õðèñòà ìè çö³ëèëèñÿ», ³ â³ä÷óâàëà, ùî ìåí³ ñòຠëåãøå ðóõàòèñÿ, ùî ìîæó íàõèëÿòèñÿ ³ ùî ÿ ïîâí³ñòþ çäîðîâà. Çãîäîì îòðèìàëà õðåùåííÿ Äóõîì Ñâÿòèì, à ïîò³ì ³ âîäíå õðåùåííÿ. Òîä³ ìîº æèòòÿ ïåðåïîâíèëîñÿ íåçàáóòí³ìè ïîòîêàìè áëàãîäàò³. ß ñêð³çü ðîçïîâ³äàëà ëþäÿì ïðî Õðèñòà, ñâ³ä÷èëà ïðî ñïàñ³ííÿ ñâ ñ³ì’¿, ïðî çö³ëåííÿ.  ìåíå áóëî äóæå áàãàòî äðóç³â, ñåðåä ÿêèõ ³ äèðåêòîðè, â÷èòåë³, ë³êàð³, ìåäñåñòðè. ß ïî÷àëà ãîâîðèòè ¿ì ïðî Áîãà, à âîíè äèâèëèñÿ íà ìåíå, ÿê íà áîæåâ³ëüíó. Çãîäîì âñ³ âîíè â³ä ìåíå â³äâåðíóëèñÿ. Çâè÷àéíî, ìåí³ áóëî äóæå âàæêî, àäæå ëþäè, êîòð³ çíàëè ìåíå, ïðîõîäèëè ìèìî íå â³òàþ÷èñü. Àëå ÿ âäÿ÷íà ²ñóñó, ùî ³í ï³äáàäüîðþâàâ ìåíå ó ö³ ìèò³ ñëîâàìè ïðî òå, ùî ÿê ãíàëè Éîãî, òàê ³ íàñ ãíàòèìóòü ³ ÿê Éîãî íå ïðèéìàëè, òàê ³ íàñ íå ïðèéìàòèìóòü. Âåëèêîþ ï³äòðèìêîþ äëÿ ìåíå â òîé ÷àñ ñòàâ ì³é ñèí ßí. ³í äîïîì³ã ìåí³ âèçíà÷èòèñÿ ç³ ñëóæ³ííÿì Áîãîâ³. ß âåäó ó ñâîºìó ñåëèù³ Ñâ³ÿæñüêó äèòÿ÷å ñëóæ³ííÿ, ÿêå â³äáóâàºòüñÿ ó ìîºìó äîì³. Êâàðòèðà òåïåð ïåðåòâîðèëàñÿ â ì³í³-áóäèíîê ìîëèòâè. ß âäÿ÷íà Áîãîâ³, ùî ³í òàê çì³íèâ ìîº æèòòÿ; ùî ñèí ßí âèêîíóº ì³ñ³îíåðñüêó ïðàöþ; ùî Àðñåí çâ³ëüíèâñÿ ç òþðìè, äå â³í òàêîæ ñâ³ä÷èâ ëþäÿì ïðî ñïàñ³ííÿ

â Õðèñò³, ³ ÷åðåç éîãî ñëîâà òàêîæ, ìîæëèâî, ëþäè ïðèéøëè äî Áîãà. ß âäÿ÷íà çà ì³ñ³þ «Ãîëîñ íà䳿», ÿêà ïîñèëຠì³ñ³îíåð³â, ÿê äåñàíò ó òåìíèé ë³ñ ãð³õà. ² íåçâàæàþ÷è íà ö³ ïåðåøêîäè, ìîëîä³ ëþäè òðóäÿòüñÿ äëÿ Áîãà. À ïðàöþâàòè ó íàñ, ïîâ³ðòå, íåëåãêî. Íåçâàæàþ÷è íà òå, ùî æèòåë³ ñåëèùà, äå ÿ æèâó, äîáðå çíàþòü ìåíå, âîíè íàçèâàþòü ìîþ êâàðòèðó ñàòàíèíñüêîþ. ² äåÿê³ áàòüêè íàâ³òü ïîáîþþòüñÿ â³äïóñêàòè äî íàñ ñâî¿õ ä³òåé. Àëå ÿ âäÿ÷íà Áîãîâ³ çà òå, ùî ³í áëàãîñëîâëÿº íàøó ïðàöþ, ³ çà äâà ðîêè òðèäöÿòü ä³òåé ïîáóâàëî ó íàñ ³ ïî÷óëî ïðî Áîãà. Ó íàñ º ìàëåíüêèé õëîï÷èê (éîìó òðè ðîêè), ÿêèé ïðèéøîâøè äîäîìó, ñêàçàâ ä³äóñåâ³: «Êîëè òè áóäåø ïèòè ãîð³ëêó, òåáå Áîã ïîêàðົ. ² â³ä öèõ ñë³â íà î÷àõ éîãî ìàòåð³ âèñòóïèëè ñëüîçè, ¿¿ äóæå ñõâèëþâàëî òå, ùî ñàìå öåé ìàëþê ÷è íå ïåðøèì ïðèí³ñ ñëîâî «Áîã» ó ¿õíþ ñ³ì’þ. ˳ä³ÿ ÀÏÑÅÒÀÐÎÂÀ, Òàòàðñòàí

33


Ðîçä³ë V. « ² âîíè ïî÷óþòü ãîëîñ Ì³é» (ïðî ïåðø³ ðîêè æèòòÿ â öåðêâ³ ï³ñëÿ ïîêàÿííÿ)  ðîêè ï³ñëÿ ïîêàÿííÿ Áîã íå ïåðåñòàâàâ ñâ³ä÷èòè ïðî Ñåáå ó ìîºìó æèòò³ äîáðèì, ëþäèíîëþáíèì ñòàâëåííÿì ³ ïðèõèëüí³ñòþ. ß ùå â äîðîç³. Íå çíàþ, ÿê ñêëàäåòüñÿ ìîÿ äîëÿ, àëå â³ðþ, ùî ³í íå çàëèøèòü ìåíå ³ ìîþ ñ³ì’þ. Âïåâíåíîñò³ ó öüîìó äîäàþòü ìåí³ ÷èñëåíí³

Ôîòî ³êòîðà Ìîê³é÷óêà

Çàê³í÷åííÿ. Ïî÷àòîê ó ¹ 1,2, 2007

Éîãî áëàãîä³ÿííÿ. Íàïðèêëàä, ïðîòÿãîì 12 ðîê³â ï³ñëÿ íàðîäæåííÿ çãîðè ÿ, íå áóäó÷è ïðîòèâíèêîì ìåäèöèíè, í³ ðàçó íå çâåðíóâñÿ çà ë³êàðñüêîþ äîïîìîãîþ, íå ïðèéíÿâ æîäíî¿ òàáëåòêè ÷è óêîëó, õî÷à õâîð³â íå îäèí ðàç. Çàâæäè äÿêóþ Áîãîâ³ çà õâîðîáó. ßêùî çíàþ, ùî ïðè÷èíîþ ñòàâ ì³é íåïîñëóõ ÷è ãð³õ, — ïðîøó ïðîáà÷åííÿ. Ïîò³ì ìîëþ ïîìèëóâàòè, ïîøêîäóâàòè, âçÿòè äî óâàãè, ùî çà ÷àñ õâîðîáè ÿ ïîêàÿâñÿ, âèïðàâèâñÿ. Ïðè öüîìó ³íîä³ çâåðòàþñÿ çà ìîëèòîâíîþ ï³äòðèìêîþ äî ñ³ì’¿, öåðêâè. ² Ãîñïîäü çö³ëÿº, îçäîðîâëþº òî çíîâó æ ìèòòºâî, òî ïîñòóïîâî.

Äîðîãà äî Áîãà 34


«Òàê íàì íàëåæèòü âèêîíàòè âñÿêó ïðàâäó» (²ñóñ Õðèñòîñ ïðî âîäíå õðåùåííÿ)

ϳñëÿ ïîêàÿííÿ â òðàâí³ 1995 ðîêó ÿ ùå äî Õðèñòîâîãî гçäâà 1996 ðîêó ïðîäîâæèâ ñâîþ â³éñüêîâó ñëóæáó â ì³ñò³ Áðåñò³. Ïðîõàííÿ îõðåñòèòè ìåíå òàºìíî, áåç áóäü-ÿêèõ ñâ³äê³â, òîä³øí³ì ïàñòîðîì Áðåñòñüêî¿ öåðêâè Õª Ñ.Ï. Öâîðîì (íèí³ ºïèñêîï îá’ºäíàííÿ Õª â ì³ñò³ ̳íñüêó òà ̳íñüê³é îáëàñò³) áóëî ñïðèéíÿòå íàñòîðîæåíî ³ çàäîâîëåíå ÷àñòêîâî. Õâèëþâàííÿ Ñåðã³ÿ Ïàâëîâè÷à ÿ ðîçóì³â: âïåðøå â ³ñòî𳿠Á³ëîðóñ³ â³í ìàâ, íà ñâ³é ñòðàõ ³ ðèçèê, äîïóñòèòè äî çàâ³òó ç Áîãîì äåðæàâíîãî ÷èíîâíèêà, ÿêèé íå áóâ íà ïåíñ³¿, à ïåðåáóâàâ íà ä³éñí³é â³éñüêîâ³ ñëóæá³. 15 ëèïíÿ 1995 ðîêó â áåçõìàðíèé ñóáîòí³é ðàíîê íà ë³âîìó áåðåç³ ð³êè Ìóõàâåöü (óðî÷èùå Êðàñíèé äâ³ð â ðàéîí³ Áðåñòà) Ñåðã³é Ïàâëîâè÷ îõðåñòèâ ìåíå â ïðèñóòíîñò³ ñâîãî ïîì³÷íèêà — ïàñòîðà Âàñèëÿ Ìèõàéëîâè÷à Êðåéäè÷à, ê³ëüêîõ äèÿêîí³â, ñï³âàê³â, ìàìè, äðóæèíè ³ äîíüêè. Ñòîÿ÷è ç áðàòîì Ñåð㳺ì ó á³ëîìó îäÿç³ â òåïë³é âîä³ Ìóõàâöÿ, ùî òèõî ïëèíóâ íà çàõ³ä, ÿ ïèëüíî âäèâëÿâñÿ â áëàêèòí³ íåáåñà, «çâ³äêè ìè ÷åêàºìî é Ñïàñèòåëÿ íàøîãî, Ãîñïîäà ²ñóñà Õðèñòà», ñèëêóþ÷èñü óÿâèòè òàì ³ ñâîþ îñåëþ. Íàçàâòðà, ó íåä³ëþ, ïðîâîäèëîñÿ öåðêîâíå ñëóæ³ííÿ âîäíîãî õðåùåííÿ äëÿ áëèçüêî 50 íîâîíàâåðíåíèõ. ß ïî÷óâ, ÿê õòîñü ç ìèðÿí, êîòð³ ç ö³êàâîñò³ ï³äõîäèëè äî ìîñòà ÷åðåç Ìóõàâåöü, äå òåïåð âèáóäóâàíèé ºâðîïåéñüêîãî êëàñó «Ãðåáíèé êàíàë», ùèðî ïðîìîâèâ ôðàçó, ïîâíó ñï³â÷óòòÿ äî òèõ, õòî ïðèéìàâ õðåùåííÿ, ³ ñàìîâïåâíåíîñò³ ó ñâî¿é çàêîñòåí³ë³é ïðàâîò³: «²äóòü ïðàâîñëàâí³ ó âîäó òîïèòè ñâî¿ äóø³!» À ÿ òîðæåñòâóâàâ, ðàä³â ³ ò³øèâñÿ òèì, ùî íà ïðàâèëüíîìó øëÿõó; äîêàçè öüîãî —

ñïàñ³ííÿ, âèáàâëåííÿ â³ä âëàäè ãð³õà, çö³ëåííÿ. Ç Íîâîãî Çàïîâ³òó ÿ çíàâ, ùî «îäèí Ãîñïîäü, îäíà â³ðà ³ îäíå õðåùåííÿ». Ðîçóì³â, ùî Áîã âèçíຠò³ëüêè îäíå õðåùåííÿ, ñõîæå íà òå, ÿêå çâåðøàâ Éîãî 30ð³÷íèé Ñèí. Òàê ³ ÿ, íå ÿê äèòèíà, à ñâ³äîìî, ó çð³ëîìó â³ö³, äàâ îá³òíèöþ äîáðîþ ñîâ³ñòþ ñëóæèòè Áîãîâ³, ðîçóì³þ÷è, ùî äî âîäíîãî õðåùåííÿ óæå ñïàñåííèé ÷åðåç ïîêàÿííÿ, à â÷îðà ï³äòâåðäèâ öå ïóáë³÷íî. ϳäíåñåíèé ñòàí äóõó, â³ä÷óòòÿ äóøåâíîãî çàäîâîëåííÿ ³ ìèðó ïàíóâàëè â ìåí³ äåíü ó äåíü ê³ëüêà ì³ñÿö³â. Ïðàâäà, äåÿê³ ñåñòðè ³ áðàòè, ç ÿêèìè ìåí³ âäàëîñÿ ïîçíàéîìèòèñÿ áëèæ÷å ³ íàëàãîäèòè äðóæáó, ïîïåðåäæàëè: ÷åêàé, ãîòóéñÿ äî âèïðîáóâàíü, áî äèÿâîë íàìàãàºòüñÿ íå îáìèíàòè íîâèõ ÷ëåí³â Öåðêâè Õðèñòîâî¿. ßê âèãëÿäàþòü ö³ âèïðîáóâàííÿ, ÿêèì ÷èíîì âîíè ïðèõîäÿòü, ÿê ïðîòèñòîÿòè ¿ì, çâ³ëüíèòèñÿ â³ä íèõ — óÿâëÿâ ñîá³ äîñèòü íå÷³òêî, òîìó ïðàâèëüíî íå ì³ã îö³íèòè ¿õíüî¿ íåáåçïåêè. Ñåðã³é Ïàâëîâè÷ Öâîð ó ïåðø³ ï³âðîêó ðåãóëÿðíî, 1-2 ðàçè â òèæäåíü, òà é óïðîäîâæ ðîêó äîñèòü ÷àñòî âèâîçèâ ìåíå íà ê³ëüêà äí³â ó ìàëîëþäí³ ì³ñöÿ — ë³ñ, ð³÷êó, ïîëå ÷è ëóã, — äå íàñòàâëÿâ ìåíå ó Ñëîâ³, â³äïîâ³äàâ íà çàïèòàííÿ ïðî Áîãà, Öåðêâó, ëþäèíó ç ïîãëÿäó Á³á볿. Íåð³äêî çàïðîøóâàâ äî ñåáå äîäîìó íà ÷àé, îõî÷å áóâàâ ó ìî¿é ñ³ì’¿. Óâàæíå, äîáðîçè÷ëèâå ñòàâëåííÿ, ïîñò³éíó äîïîìîãó ïîðàäîþ ³ ä³ëîì â³ä÷óâàâ ÿ é ç áîêó Âàñèëÿ Ìèõàéëîâè÷à. Çâè÷àéíî, ïðàöÿ ïðåñâ³òåðà ç íîâîíàâåðíåíèìè â òàêîìó îáñÿç³ íå ïðîïèñàíà â öåðêîâíîìó ñòàòóò³, àëå âîíà íå ìàðíà ïåðåä Ãîñïîäîì. Ïàñòîðè Ñåðã³é Öâîð ³ Âàñèëü Êðåéäè÷ áóëè äëÿ ìåíå íÿíüêàìè, êîòð³ òóðáîòëèâî é óâàæíî íîñèëè ìåíå íà ñâî¿õ ðóêàõ ïåðåä Âñåâèøí³ì. Õðèñòèÿíñüêå íàâ÷àííÿ òà âèõîâàííÿ, ÿêå ÿ îòðèìóâàâ íà ñëóæ³ííÿõ öåðêâè, à òàêîæ ïåðåäàíå ìåí³ öèìè áðàòàìè â³÷-

íà-â³÷, íàîäèíö³ ç Áîãîì, äîïîìàãàëî ìåí³ îòðèìóâàòè â Íüîìó ïåðåìîãè. Îäíàê íå âäàëîñÿ óíèêíóòè é îäíîãî äóæå ñèëüíîãî ³ çà íàñë³äêàìè âàæêîãî ïîðàíåííÿ, ïðî ÿêå ÿ ðîçïîâ³ì çãîäîì.

«Íåìîæëèâî íå ïðèéòè ñïîêóñàì» (Õðèñòîñ ïðî ñïîêóñè)

 îäèí ç³ çâè÷àéíèõ âåðåñíåâèõ äí³â çóñòð³âñÿ ÿ â êîðèäîð³ ñëóæáîâîãî ïðèì³ùåííÿ ç³ ñâ³òèëîì íàøî¿ ñïåöïîë³êë³í³êè, äóæå àâòîðèòåòíèì ë³êàðåì. ³í â³äâ³â ìåíå äî â³êíà ³ ïîâ³äîìèâ, ùî éîìó ñòàëî â³äîìî ïðî òå, ùî ÿ õîäæó â öåðêâó äî â³ðóþ÷èõ: — ßê ë³êàð ââàæàþ ñâî¿ì îáîâ’ÿçêîì ïîïåðåäèòè âàñ ïðî íåáåçïåêó, ùî çàãðîæóº âàøîìó çäîðîâ’þ. Òàì æå ñïèðòíîãî íå ï’þòü, ³ âè, ïåâíà ð³÷, ïåðåñòàëè éîãî âæèâàòè. ×è íå òàê? — Òàê, — ï³äòâåðäèâ ÿ. — Ãîñïîäü çâ³ëüíèâ ìåíå â³ä öüîãî çëà. — ßê ñêàçàòè, ÷è çëî öå?  ïîì³ðíèõ äîçàõ, ÿêùî íå çëîâæèâàòè, àëêîãîëü çäîðîâîìó íå çàøêîäèòü — öå ï³äòðèìóº ïðèðîäí³é áàëàíñ ó ò³ë³. Ñïðàâà â òîìó, ùî ì³çåðíèé, àëå ïåâíèé ïðîöåíò ñïèðòó º â îðãàí³çì³ çäîðîâî¿ ëþäèíè. Àëêîãîëü çàíîñèòüñÿ âñåðåäèíó íàâ³òü ïåâíèìè ïðîäóêòàìè, íàïðèêëàä, êåô³ðîì. Ï’ºòå êåô³ð? — Íà æàëü, í³, — ç³çíàâñÿ ÿ. — Øëóíîê íå çàñâîþº. — Öå ïîãàíî. Îñü ùîá ïîïåðåäèòè ìîæëèâ³ âàæê³ óñêëàäíåííÿ Âàøîãî çäîðîâ’ÿ â³ä ð³çêîãî ïðèïèíåííÿ âæèâàííÿ ñïèðòíîãî, ïîøêîäóéòå ñåáå ³ ñïðîáóéòå âèïèâàòè õî÷à á çð³äêà, õî÷à á òðîõè, — ñêàçàâøè öå, â³í çàäîâîëåíî â³ä³éøîâ. — ßâíî â³ä ëóêàâîãî, — îö³íèâ ÿ ïîðàäè ë³êàðÿ ³ íàìàãàâñÿ íàâ³òü íå çãàäóâàòè ïðî íèõ, ÷³òêî óñâ³äîìëþþ÷è, ùî öå áóëî ïðÿìå ï³äáóðþâàííÿ äî ãð³õà. Äîçâîëèòè ñîá³ âæèâàòè àëêîãîëü ï³ñëÿ òîãî, ÿê ïðîñèâ ²ñóñà çâ³ëüíèòè ìåíå

35


â³ä íüîãî ³ ³í öå çðîáèâ?! Íàçàä ÿ âæå íå ïîâåðíóñÿ! Àáñóðä! Òå, ùî çì³ñò ïîðàä ìåäèêà íå â³ä Áîãà, à â³ä Éîãî ïðîòèâíèêà, ÿ çðîçóì³â, àëå íå íàäàâ ïîòð³áíîãî äóõîâíîãî çíà÷åííÿ íåáåçïåö³, ùî ïîõîäèòü â³ä äðåâíüîãî çì³ÿ. Ìèíóëî æ ëèøå ø³ñòü ì³ñÿö³â â³ä äíÿ ïîêàÿííÿ ³ äâà, ÿê ÿ ñòàâ ÷ëåíîì öåðêâè, òîìó íå áóâ äîñòàòíüî îá³çíàíèé ó òîìó, ÿê ÷èíèòè â ïîä³áíèõ ñèòóàö³ÿõ, à ñàìå: òðåáà ïîêëàäàòèñÿ íå íà ñåáå, à çâåðòàòèñÿ äî Áîãà. Íå ðîçïîâ³â ÿ ïðî öåé âèïàäîê í³ Ñåðã³þ Ïàâëîâè÷ó, í³ Âàñèëåâ³ Ìèõàéëîâè÷ó. Íàáëèæàëàñÿ ïåðøà íåä³ëÿ æîâòíÿ — äåíü õë³áîëàìàííÿ. Íàïåðåäîäí³ â ÷åòâåð — ï³ñò ³ ìîëèòâà çà ï³äãîòîâêó äî ïðè÷àñòÿ. Íåâ³äîìî çâ³äêè âèíèêëà òîä³ â ìî¿é ñâ³äîìîñò³ íåçðîçóì³ëà äèâíà äóìêà: «À íàâ³ùî òîá³ ïèòè ñïèðòíå, ÿê ðàäèâ íåäàâíî ë³êàð? ϳä ÷àñ Âå÷åð³ âèïèé ç ÷àø³ á³ëüøå, í³æ çàâæäè, ³ öüîãî âèñòà÷èòü, ùîá â³äíîâèòè ó òâîºìó îðãàí³çì³ ì³í³ìàëüíèé ð³âåíü àëêîãîëþ; ³ òè íå çàõâîð³ºø ÷åðåç éîãî ïîâíó â³äñóòí³ñòü ó ò³ë³». ß ïîñòàâèâñÿ äî ö³º¿ äóìêè, ÿê äî îäí³º¿ ç ÷èñëåííèõ ó ñâ³äîìîñò³, ìèòòºâèõ, à òîìó íå ñòàâ àíàë³çóâàòè ¿¿, à òèì á³ëüøå øóêàòè â í³é äîáðó ÷è ï³äñòóïíó ï³äâàëèíó. Ìàëî òîãî, ÿ íàâ³òü íå ðîçïîâ³â í³êîìó ç áëèçüêèõ â³ðóþ÷èõ ïðî íå¿, íàâ³òü äðóæèí³. Íåä³ëÿ, 1 æîâòíÿ 1995 ðîêó. Õë³áîëàìàííÿ. ×åðåç ìèòü â³çüìó ÷àøó â ðóêè. Çíîâó, ÿê ê³ëüêà äí³â òîìó, ç’ÿâèëàñÿ öÿ ³äåÿ: «À ÿêùî âèïèòè ç ÷àø³ á³ëüøå çâè÷-

íîãî?  òàêîìó âèïàäêó, íå âèêîðèñòîâóþ÷è àëêîãîëþ, âäàñòüñÿ óíèêíóòè çàãðîçè çäîðîâ’þ, ïðî ÿêó ïîïåðåäæàâ ë³êàð…» ² ðàïòîì ãîëîñ çñåðåäèíè: «Íå ðîáè òàê!» ß ïðèéíÿâ éîãî çà ñâ³é âíóòð³øí³é ãîëîñ, ÿêîìó ìè, ëþäè, íå çàâæäè ñõèëüí³ äîâ³ðÿòèñÿ. ß íå ïðèñëóõàâñÿ äî öüîãî ãîëîñó, ÿêèé áóâ, ÿê ç’ÿñóâàëîñÿ, Áîæèì. Ëèøå çãîäîì, ï³ñëÿ âñüîãî, ùî ñòàëîñÿ, çðîçóì³â, ùî ïîñòàâèâñÿ äî ÷àø³ Ãîñïîäíüî¿ òàê, íà÷å â í³é çâè÷àéíå âèíî. ×åðåç ï³âì³ñÿöÿ ÿ çíîâó áóâ àòàêîâàíèé. Ïîñòàâ âèá³ð ì³æ ñëóæáîþ òà Öåðêâîþ. Ìîÿ â³äïîâ³äü áóëà òàêîþ: «Â³ä Öåðêâè Õðèñòîâî¿ ÿ í³êîëè íå â³äðå÷óñÿ!» ϳñëÿ ö³º¿ çàÿâè ìåí³ çàïðîïîíóâàëè îäðàçó æ íàïèñàòè ðàïîðò ç ïðîõàííÿì ïðî çâ³ëüíåííÿ çà âëàñíèì áàæàííÿì, ÷îìó ÿ çìóøåíèé áóâ ï³äêîðèòèñÿ.

«Ç âîãíþ òà â ïîëóì’ÿ» (ïðèêàçêà)

Ïî÷àëîñÿ îáîâ’ÿçêîâå ïðè çâ³ëüíåíí³ ç â³éñüêîâî¿ ñëóæáè ìåäè÷íå îáñòåæåííÿ. Âîíî ï³äòâåðäèëî, ùî ÿ ïîâí³ñòþ çö³ëåíèé â³ä íåâèë³êîâíîãî õðîí³÷íîãî äèôóçíîãî ãëîìåðóëîíåôðèòó, ÿêèì ñòðàæäàâ 12 ðîê³â: â àíàë³çàõ ñå÷³ í³ á³ëêà, í³ åðèòðîöèò³â! ϳçí³øå ïðîâåäåíå óëüòðàçâóêîâå äîñë³äæåííÿ (ÓÇÄ) íèðîê ïîêàçàëî, ùî âîíè çäîðîâ³, ¿õíº ðîçòàøóâàííÿ, ôîðìà, êîíòóðè, ðîçì³ðè ³ ò.³. â íîðì³, ÷àøêîâî-ëîõàíêîâà ñèñòåìà óù³ëüíåíà, íå ðîçøèðåíà. Âèñíîâîê: «Âèäèìî¿ ÓÇ ïàòîëî㳿 íå âèÿâëåíî». ß çàïèòàâ ó ë³êàðÿ, ùî îáñòåæóâàâ ìåíå: «Ùî îçíà÷ຠ«óù³ëüíåíà»? ³í â³äïîâ³â, ùî öå ñë³äè — ðóáö³ íà ì³ñö³ ðàí â³ä ïåðåíåñåíî¿ õâîðîáè, êîòð³ çàæèëè. Ñëàâà Áîãó! Âî³ñòèíó Ãîñïîäü òîðêíóâñÿ äî

ìåíå â äåíü ïîêàÿííÿ 26 òðàâíÿ 1995 ðîêó ³ çö³ëèâ íèðêè â³ä õâîðîáè, ë³ê³â â³ä ÿêî¿ ³ äî öüîãî ÷àñó íåìຠâ æîäí³é ³ç êðà¿í ïëàíåòè Çåìëÿ. Îäíàê â æîâòí³-ëèñòîïàä³ òîãî æ ðîêó ç’ÿñóâàëîñÿ é ³íøå: â ìåíå âèÿâèëè öóêðîâèé ä³àáåò. Ïðàâäà, âò³øàëî ìåíå ëèøå òå, ùî öå íå ³íñóë³íîçàëåæíèé òèï. Ç’ÿâèëàñÿ ñïðàãà ³ ñóõ³ñòü ó ðîò³, âîäè äîâîäèëîñÿ âèïèâàòè á³ëüøå, í³æ çâè÷àéíî. Ïîêàçíèê öóêðó â êðîâ³ ïåðåâèùóâàâ äîïóñòèìó íîðìó, çíàéäåíèé â³í áóâ ³ â ñå÷³.

«Ãîñïîäè! ß íåäîñòîéíèé, ùîá çàéøîâ Òè ï³ä ñòð³õó ìîþ» (êàïåðíàóìñüêèé ñîòíèê ²ñóñó Õðèñòó)

— Ùî æ öå â³äáóâàºòüñÿ? — ç ïîäèâîì êàçàëè ìî¿ ð³äí³. — Ò³ëüêè-íî ï³âðîêó òîìó ïåðåæèâ îäíó íåâèë³êîâíó õâîðîáó, êîâòíóâ ñâîáîäè, à òåïåð — ³íøà… «Ç âîãíþ òà â ïîëóì’ÿ», — ÿê íà ìåíå, òî ïðèêàçêà çâó÷àëà ñàðêàñòè÷íî, ïðèíèçëèâî ³ çíîâó, ÿê âèðîê. Íà òîé ÷àñ íå áóëà â³äîìà ïðè÷èíà âèíèêíåííÿ ó ìåíå ö³º¿ õâîðîáè. Àëå ÿ äÿêóâàâ Áîãîâ³ çà îáñòàâèíó, â ÿê³é îïèíèâñÿ, äîïóñêàþ÷è, ùî öå Éîãî äèñöèïë³íóâàííÿ, ÿêå ³í çàñòîñîâóº äî ìåíå. Øóêàâ ó ñîá³ â³äïîâ³ä³: â ÷îìó, äå é êîëè, ìîæëèâî, ïîðóøèâ Áîæó âîëþ. dz Ñâÿòîãî Ïèñüìà ä³çíàâñÿ, ùî Ãîñïîäü êîãî ëþáèòü, òîãî é êàðàº. ² ÿêùî ÿ ïîêàðàíèé Íèì, òî ³í ñòàâèòüñÿ äî ìåíå, ÿê äî ñèíà, «íà êîðèñòü, ùîá ìè ñòàëè ó÷àñíèêàìè Éîãî ñâÿòîñò³». Îäíî÷àñíî âñ³ºþ ñ³ì’ºþ ìîëèòîâíî ïðîñèëè â³äêðèòè ì³é ãð³õ, ÿêùî â³í çä³éñíåíèé, ùîá çíàòè, â ÷îìó êàÿòèñÿ ³ íå ïîâòîðèòè éîãî çíîâó.

Øàíîâí³ ðàä³îñëóõà÷³! Çàïðîøóºìî íà çóñòð³÷ ó ðàä³îïåðåäà÷³ «Æèâà íàä³ÿ», ùî çàïî÷àòêîâàíà ²âàíîì dzí÷èêîì ³ ÿêà âèõîäèòü â åô³ð ùîïîíåä³ëêà î 21.30 íà ïåðø³é ïðîãðàì³ Óêðà¿íñüêîãî ðàä³î.

36


Ó ñåðåäèí³ ëþòîãî 1996 ðîêó ââå÷åð³, êîëè Ìàøà ùå áóëà íà ðîáîò³ â øêîë³, à äîíüêà Îëÿ — â äèòñàäêó, ÷èòàâ ó ñâî¿é ê³ìíàò³ 20-èé ðîçä³ë ijé ñâÿòèõ àïîñòîë³â. Ùîá êðàùå çðîçóì³òè 28 â³ðø, ïåðåðâàâ ÷èòàííÿ, ïîêëàâ Á³áë³þ íà æóðíàëüíèé ñòîëèê ³ ïðî ñåáå â³äòâîðþâàâ òå, ùî ò³ëüêè ùî ä³çíàâñÿ ïðî êðîâ ²ñóñà Õðèñòà. Çãàäóâàâ ³íø³ òåêñòè Ñëîâà ïðî Éîãî êðîâ: âîíà âèêóïëÿº, ïðîùຠãð³õè, î÷èùຠ³ îìèâຠâ³ä íèõ, îïðàâäîâóº ³ îñâÿ÷óº… ² îñü òóò, â 28 â³ðø³, ÿêèé ÿ ÷èòàâ óïåðøå, ñêàçàíî, ùî ³í ïðèäáàâ Ñîá³ Öåðêâó êðîâ’þ Ñâîºþ. ßêà ìîãóòí³ñòü ó Éîãî êðîâ³, ÿêà öå ñâÿòèíÿ! À ÷è ³ñíóº ãð³õ ïðîòè êðîâ³ ²ñóñà Õðèñòà? ßêùî òàê, òî ÿêå æ ñóâîðå ïîêàðàííÿ áóâຠçà íüîãî?  ìî¿õ ðîçäóìàõ íàñòàëà ïàóçà, ïîò³ì ç’ÿâèëîñÿ â³ä÷óòòÿ ëóíêî¿ òèø³, à ïîò³ì ÷îëîâ³÷èé ãîëîñ ðîñ³éñüêîþ ìîâîþ íà÷åáòî íàïîâíèâ âåñü çàë: — Àëå æ ³ òè çãð³øèâ ïðîòè Ì Êðîâ³, — ÿ âìèòü çðîçóì³â, ×èé öå ãîëîñ, ³ â ñòðàõó òà òðåìò³íí³ îïóñòèâñÿ ç äèâàíà íà êîë³íà. Ïîáîþþ÷èñü, ùî íå áóäå äðóãî¿ òàêî¿ ìîæëèâîñò³ ä³çíàòèñÿ, â ÷îìó æ ïîëÿãຠìîÿ âèíà, íàñì³ëèâñÿ çàïèòàòè â ²ñóñà: — Ãîñïîäè, êîëè æ öå áóëî? — À çãàäàé, ÿê òè ïèâ Ìîþ ÷àøó: òè ïèâ ¿¿, ÿê âèíî! Òàê ÿ ä³çíàâñÿ ïðî â÷èíåíèé ìíîþ ãð³õ: 1 æîâòíÿ 1995 ðîêó â äåíü ïðè÷àñòÿ ÿ ïîñòàâèâñÿ äî ÷àø³ Ãîñïîäíüî¿, ÿê äî çâè÷àéíîãî âèíà, çà ùî áóâ ïîêàðàíèé ä³àáåòîì. ( ïåðåêëàä³ ç ãðåöüêî¿ ñëîâî «ä³àáåò» îçíà÷ຠ«ïðîò³êàþ», ùî õàðàêòåðèçóº îñíîâíó éîãî îçíàêó — âæèâàííÿ ³ âèä³ëåííÿ âåëèêî¿ ê³ëüêîñò³ âîäè). Ó íàñòóïíå ñëóæ³ííÿ õë³áîëàìàííÿ ÿ ðîçïîâ³â ïðî öå öåðêâ³.

«Òèì, õòî â³ðóº â ³ì’ÿ Éîãî, äàâ âëàäó áóòè ä³òüìè Áîæèìè» (²âàí Áîãîñëîâ)

²ç òèõ ï³ð, ÿê Ãîñïîäü çàé-

íÿâñÿ ìíîþ, ùîá íàâåðíóòè äî Ñåáå, òîáòî â³ä ïî÷àòêó ïîÿâè ó ìîºìó îðãàí³çì³ íåâèë³êîâíî¿ õâîðîáè äî ïîêàÿííÿ ³ ÷óäà çö³ëåííÿ ìèíóëî 12 ðîê³â. ² ï³ñëÿ öèõ âåëèêèõ Áîæèõ ä³ë ìèíóëî ùå 12 ðîê³â ìîãî æèòòÿ. Àëå ìåíøå âñüîãî ÿ õîò³â áè ï³äâîäèòè ÿê³ñü ï³äñóìêè, áî âîíè, ñïîä³âàþñÿ, ïåðåä÷àñí³, à ïîðàäè, òèì á³ëüøå íàêàçè, — áóëè á íåäîðå÷í³. Îäíå çíàþ òâåðäî: ÿ â³ääàâ ñåáå ²ñóñó Õðèñòó ³ â³ðþ, ùî ³í âñå âëàøòóº äëÿ ìåíå çã³äíî âîë³ Ñâ. Òàê, ÿ íàìàãàþñÿ «óâàæàòè íà ñàìîãî ñåáå òà íà íàóêó», äîñë³äæóâàòè Ïèñàííÿ, áî «äóìàþ ÷åðåç íèõ ìàòè æèòòÿ â³÷íå». Òðèìàþñü ïàñòîðñüêèõ íàñòàíîâ. Äóõîâíîìó çìóæí³ííþ äóæå äîïîìîãëî íàâ÷àííÿ â Á³áë³éí³é øêîë³ Ñîþçó Õª Á³ëîðóñ³, à òàêîæ îáëàñí³ ³ ðåñïóáë³êàíñüê³ äóõîâíî-çáóäîâóþ÷³ êîíôåðåíö³¿ äëÿ ñëóæèòåë³â òà ïðîïîâ³äíèê³â. Ùå ÿ çíàþ â³ä Ãîñïîäà, ùî ³í ïîñòàâèâ ìåíå ó ÷èñëî Ñâî¿õ ñâ³äê³â ³ äຠÑëîâî äëÿ ïðîïîâ³ä³, â³äêðèâຠÏèñàííÿ, çá³ëüøóº â³ðó, çì³öíþº ó íåìîùàõ, çàñòåð³ãຠâ³ä íåáåçïåê. Áóëè ìèò³, îáñòàâèíè, êîëè ³í óäîñòîþâàâ ìèëîñò³ ÷óòè Éîãî ãîëîñ. Íàâåäó ïðèêëàä. Ïðè ï³äãîòîâö³ äî ïðîïîâ³ä³ ÿ ïîòðåáóâàâ ðîçóì³ííÿ ñóò³ «âëàäè áóòè ä³òüìè Áîæèìè», ÿêó ³í äàâ òèì, õòî â³ðèòü â ³ì’ÿ Éîãî.  æîäíîìó ç äîñòóïíèõ ìåí³ òëóìà÷íèê³â ïîÿñíåííÿ ö³º¿ ôðàçè íå áóëî. Ïîìîëèâøèñü, çâåðíóâñÿ ç â³ðîþ äî ²ñóñà Õðèñòà, ùîá ³í ïîÿñíèâ, ó ÷îìó ñìèñë ö³º¿ âëàäè. Ó â³äïîâ³äü ïî÷óâ çíàéîìèé ìåí³ ãîëîñ: «Ïðîñèòè ³ îòðèìóâàòè». Òå, ùî ÿ ÷óþ ñàìå Áîæèé ãîëîñ, ùî ÿ òåïåð çíàþ Éîãî ãîëîñ, áóëî ï³äòâåðäæåíî ÷åðåç ïðîðîöòâî. À îñü ùå îäíå ö³êàâå ñâ³ä÷åííÿ ç îñîáèñòèõ â³äêðèòò³â. Îäíîãî ðàçó, êîëè ï³ä³éøëà äî ìåíå ãîðä³ñòü, Ãîñïîäü çàñòåð³ã ìåíå â³ä ìîæëèâî¿ íåáåçïåêè òàêèì Ñëîâîì: «ß çíàéøîâ òåáå íà ñì³òíèêó ³ âèòÿãíóâ ç êóïè,

ïðèçíà÷åíî¿ äëÿ â³÷íîãî ãîð³ííÿ!» Ìåí³ º çàâæäè çà ùî äÿêóâàòè ìîºìó ²ñóñîâ³. À ÿê æå ç ä³àáåòîì? Ñâî¿ì ïðèêëàäîì äàíîãî çàõâîðþâàííÿ ÿ íå ìàâ íà ìåò³ ñêàçàòè, ùî ëþäèíà, ÿêà îñòóïèëàñÿ, àëå ïîêàÿëàñÿ, ïîâèííà îáîâ’ÿçêîâî ÷åêàòè â³ä Áîãà ðîçïëàòè. Íàø Ãîñïîäü ìèëîñåðäíèé ³ äîâãîòåðïåëèâèé, «íå çàâæäè íà íàñ âîðîãóº, ³ íå íàâ³êè çàõîâóº ãí³â», àëå â ìîºìó âèïàäêó òàê³ íàñë³äêè äëÿ ñâîãî çäîðîâ’ÿ ÿ ñïðèéíÿâ, ÿê âåëèêó ìèë³ñòü â³ä Íüîãî. Ñàìå ç Áîæî¿ ìèëîñò³ ³ öÿ íåäóãà ïîñòóïîâî çíèêàº. Çíà÷íîìó ïîêðàùåííþ íà øëÿõó îçäîðîâëåííÿ ñïðèÿëè ìîëèòâè öåðêâè, çîêðåìà ç ïîìàçàííÿì îëèâîþ â ³ì’ÿ Ãîñïîäíº, à òàêîæ ñëóæ³ííÿ ïðîïîâ³äíèêà ç³ ÑØÀ Äæîíà Áîñìàíà «Áîæåñòâåííå çö³ëåííÿ» (ì. ̳íñüê, öåðêâà Õª «Áëàãîäàòü», 1998 ð.) Íåçâàæàþ÷è íà õâîðîáè, ñòðàæäàííÿ òà ñêîðáîòè, ò³ñíîòó é áåçâèõ³äí³ ñèòóàö³¿, ÿê³ ³íîä³ òðàïëÿþòüñÿ â æèòò³, íàìàãàþñÿ ìåíøå ïðîñèòè ó Áîãà ïðî ùîñü, à á³ëüøå äÿêóâàòè Éîìó. Íå òàê äàâíî îäíó ç âå÷³ðí³õ ìîëèòîâ ö³ëêîì ïðèñâÿòèâ ïîäÿö³ ³ ç³çíàííþ â ëþáîâ³ ²ñóñó. Êîëè ÷åðåç ê³ëüêà äí³â ïîòðàïèâ íà ìîëèòâó, äå áóâ ïðîðîê, òî ïî÷óâ íàñòóïíå: «Òàê êàæå Ãîñïîäü: «ß áà÷èâ ³ ÷óâ, ÿê òè íåäàâíî ìîëèâñÿ Ìåí³ ³ ãîâîðèâ ïðî òå, ÿê òè Ìåíå ëþáèø. ² â³äïîâ³äàþ÷è, ñêàæó: «² ß ëþáëþ òåáå!» ßêáè ³í çàÿâèâ ëèøå òàê: «ß ëþáëþ òåáå», — ³ çà öå Éîìó õâàëà ³ ïîäÿêà! Àëå ³í ï³äêðåñëèâ, ùî ïîáà÷èâ ³ ïî÷óâ ìåíå, êîëè ÿ ñïîâ³äóâàâ ñâîþ ëþáîâ äî Íüîãî. ²ñóñ Õðèñòîñ, áóäó÷è æèâèì Áîãîì, íå ïðîìîâ÷àâ íà öå ³ ó â³äïîâ³äü ñêàçàâ: «² ß ëþáëþ òåáå». Ç äàâí³õ ÷àñ³â ëþäè çàäàþòüñÿ çàïèòàííÿì: «Ó ÷îìó ùàñòÿ?» Ìîæå, â òîìó, ùî ²ñóñ Õðèñòîñ ëþáèòü òåáå, ìåíå, íàñ, à òè, ÿ, ìè — Éîãî! ì. Áðåñò, Á³ëîðóñü

37


Íàøà ³ñòîð³ÿ

Îñòðîçüêà Á áë ÿ Óêðà¿íñüêîìó íàðîäîâ³ âèïàëà âåëèêà ÷åñòü ³ çàñëóãà – äàòè ñëîâ’ÿíñòâó ïåðøó ïîâíó äðóêîâàíó Á³áë³þ. Îñòðîçüêà Á³áë³ÿ ðîç³éøëàñÿ ïî âñüîìó ñëîâ’ÿíñüêîìó ñâ³òîâ³, ³ ñêð³çü âîíà ìàëà ïðàâäèâó çàñëóæåíó ïîøàíó ²âàí Î㳺íêî

Ïîâíà íàçâà ö³º¿ êíèãè «Áèáë³à ñèðü÷ êíèãû âüòõàãî è íîâàãî çàâüòà ïî ÿçûêó ñëîâºíñêó». Âîíà — íàéâ³äîì³øå ³ ìîíóìåíòàëüíå îñòðîçüêå âèäàííÿ. Îäèí ç àâòîð³â íåáåçï³äñòàâíî íàçâàâ ¿¿ «êîðîëåâîþ óêðà¿íñüêèõ êíèã». Ïåðøå ïîâíå âèäàííÿ Á³á볿 ñòàðîóêðà¿íñüêîþ ìîâîþ ç’ÿâèëîñÿ â Îñòðîç³ 1581-ãî ðîêó. Ñüîãîäí³ éîãî íàçèâàþòü øåäåâðîì ñëîâ’ÿíñüêîãî êíèãîäðóêóâàííÿ. Âîíà îòðèìàëà çíà÷íå ïîøèðåííÿ ñåðåä ïðàâîñëàâíèõ ñëîâ’ÿí, à òàêîæ ìîëäàâàí òà ðóìóí³â. Öå âèäàííÿ øàíóâàëè é ïðåäñòàâíèêè íåïðàâîñëàâíèõ â³ðîâèçíàíü, â³ääàþ÷è íàëåæíå åðóäèö³¿ îñòðîçüêèõ êíèæíèê³â. Øàíîáëèâå ñòàâëåííÿ äî ö³º¿ Á³á볿 ÿê ç áîêó ïðàâîñëàâíèõ, òàê ³ ïðåäñòàâíèê³â ³íøèõ õðèñòèÿíñüêèõ êîíôåñ³é ñòàëî îäí³ºþ ç ïðè÷èí òîãî, ùî çáåðåãëîñÿ ÷èìàëî ïðèì³ðíèê³â öüîãî âèäàííÿ. Ïðè ã³ïîòåòè÷íîìó íàêëàä³ 10001500 ïðèì³ðíèê³â äî íàøîãî ÷àñó ä³éøëî áëèçüêî 300 ïðèì³ðíèê³â, ÿê³ çáåð³ãàþòüñÿ â ìóçåÿõ, á³áë³îòåêàõ, àðõ³âàõ íå ëèøå Óêðà¿íè, à é Ðîñ³¿,

38

Á³ëîðóñ³¿, Ïîëüù³, Ëèòâè, Ðóìóí³¿, Âàòèêàíó, Ãðåö³¿, Ñåð᳿, Óãîðùèíè, ×åõ³¿, Åñòîí³¿, Ãîëëàí䳿, Áîëãàð³¿, Ôðàíö³¿, Âåëèêîáðèòàí³¿, ÑØÀ, Êàíàäè, Àâñòð³¿, ͳìå÷÷èíè, Ô³íëÿí䳿, Óçáåêèñòàíó òà Êèðãè糿. Îñòðîçüêà Á³áë³ÿ âèñòóïèëà âàæëèâèì ÷èííèêîì ðîçâèòêó áîãîñëîâñüêî¿ äóìêè â Ïðàâîñëàâí³é Öåðêâ³, ñòàëà ïåðøèì ïîâíèì ç³áðàííÿì êíèã Ñòàðîãî é Íîâîãî Çàïîâ³ò³â ñòàðîñëîâ’ÿíñüêîþ ìîâîþ. Àêòèâíà ðîáîòà ç ï³äãîòîâêè Îñòðîçüêî¿ Á³á볿 ðîçïî÷àëàñÿ ó ñåðåäèí³ 70-èõ ðð. XVI ñò.  áåðåçí³ 1575 ðîêó êíÿçü Îñòðîçüêèé ïðèçíà÷èâ ²âàíà Ôåäîðîâà óïðàâèòåëåì Äåðìàíñüêîãî ìîíàñòèðÿ. Ñóäÿ÷è ç óñüîãî, âæå òîä³ ìîæíîâëàäåöü ïî÷àâ âèíîøóâàòè ïëàí ñòâîðåííÿ ñâîºð³äíîãî êóëüòóðíîãî êîìïëåêñó, äå á ïîºäíóâàëèñÿ äðóêàðíÿ é ãóðòîê â÷åíèõ-áîãîñëîâ³â, êîòð³ á ãîòóâàëè äî äðóêó â³äïîâ³äí³ êíèãè, à òàêîæ øêîëà. ², éìîâ³ðíî, âæå â 1575 ÷è 1576 ðð. âèíèê òàêèé ãóðòîê â÷åíèõ, ÿê³ ïðàöþâàëè íàä ï³äãîòîâêîþ äî äðóêó Îñòðîçüêî¿ Á³á볿.

Ùîá òåêñò ö³º¿ êíèãè â³äïîâ³äàâ êàíîíó, ïîòð³áí³ áóëè ëþäè, ÿê³ çíàþòü ìîâè ³ ìîãëè á ïåðåêëàñòè Á³áë³þ ç ëàòèíè, ñòàðîºâðåéñüêî¿ ³ ãðåöüêî¿. Òîæ ç ö³ºþ ìåòîþ êíÿçü Êîñòÿíòèí Îñòðîçüêèé çàïðîñèâ äî Îñòðîãà â÷åíèõ ìóæ³â ç íàéïîâàæí³øèõ íàâ÷àëüíèõ çàêëàä³â ªâðîïè — ç Ïàäó¿, Âåíåö³¿, Àô³í, Êðàêîâà. ¯õíº ïåðåáóâàííÿ â óêðà¿íñüêîìó ì³ñò³ íå îáìåæèëîñÿ ëèøå ïåðåêëàäîì òåêñòó Ñâÿòîãî Ïèñüìà. Äîâêîëà íèõ ç³áðàëè ãðóïó ó÷í³â, ÿê³ ïåðåéìàëè ö³ çíàííÿ. ² òàêèì ÷èíîì ñàìå

Óêðà¿íñüêèé ïåðøîäðóêàð ²âàí Ôåäîðîâ


çàâäÿêè Á³á볿 áóëà ñòâîðåíà Îñòðîçüêà Àêàäåì³ÿ, ðåêòîðîì ÿêî¿ ñòàâ Ãåðàñèì Ñìîòðèöüêèé. Ðîáîòà íàä ïîâíèì òåêñòîì Á³á볿 áóëà ñêëàäíîþ. Íåîáõ³äíî áóëî ç³áðàòè ð³çíîìàí³òí³ òåêñòè, â³äðåäàãóâàòè ¿õ. Çà îñíîâó âçÿëè ñïèñîê Á³á볿, ùî áóâ çðîáëåíèé çà íàêàçîì íîâãîðîäñüêîãî àðõ³ºïèñêîïà Ãåííàä³ÿ ó 1489-1499 é îäåðæàíèé ïèñàðåì Âåëèêîãî Êíÿç³âñòâà Ëèòîâñüêîãî Ìèõàéëîì Ãàðàáóðäîþ â³ä ìîñêîâñüêîãî öàðÿ ²âàíà IV. Îêð³ì òîãî, îñòðîçüê³ âèäàâö³ âèêîðèñòàëè ëàòèíñüêó Âóëüãàòó, òàê çâàíó Ïðàçüêó Á³áë³þ1488, ïåðåêëàä Á³á볿 Ôðàíöèñêà Ñêîðèíè, à òàêîæ çðîáèëè ïåðåêëàäè ç ãðåöüêî¿ ìîâè îêðåìèõ êíèã Á³á볿 é çâ³ðèëè êíèãè ç ãðåöüêèìè òà ëàòèíñüêèìè òåêñòàìè. Âïåðøå ó ñëîâ’ÿíñüê³é Á³á볿 òåêñò áóëî ïîä³ëåíî íà ðîçä³ëè (çà Âóëüãàòîþ). Ôàêòè÷íî, â Îñòðîç³ âïåðøå â ªâðîï³ áóëî çä³éñíåíå íàóêîâî îïðàöüîâàíå âèäàííÿ Á³á볿. Õî÷à â ¿¿ îñíîâ³ ëåæàëè ãðåêîìîâíà Ñåïòóàã³íòà (Àëåêñàíäð³éñüêèé ñïèñîê), à òàêîæ ³ñíóþ÷³ â òîé ÷àñ ñòàðîñëîâ’ÿíñüê³ ïåðåêëàäè Ïñàëòèðÿ é Íîâîãî Çàâ³òó, îñòðîçüê³ êíèæíèêè âèêîðèñòàëè ð³çíîìàí³òí³ ñòàðîñëîâ’ÿíñüê³, ãðåöüê³, ëàòèíñüê³, ïîëüñüê³, ÷åñüê³, à òàêîæ, ìîæëèâî, é ºâðåéñüê³ á³áë³éí³ òåêñòè. Âîíè çä³éñíþâàëè ¿õíº

ïîð³âíÿííÿ, äîøóêóþ÷èñü «àâòåíòè÷íîãî» òåêñòó. Ïîä³áíó ðîáîòó â òîé ÷àñ ó ªâðîï³ í³õòî íå ðîáèâ. Ëèøå ÷åðåç ÿêèéñü äåñÿòîê ðîê³â ç’ÿâèëèñÿ íàóêîâî îïðàöüîâàí³ âèäàííÿ Á³á볿 ëàòèíñüêîþ ìîâîþ — ѳêñò³íà (1590) òà Êëåìåíò³íà (1592). Îñòðîçüêà Á³áë³ÿ âèéøëà ñòàðîñëîâ’ÿíñüêîþ ìîâîþ, õî÷à â îêðåìèõ ¿¿ ì³ñöÿõ â³ä÷óâàºòüñÿ âïëèâ òîãî÷àñíî¿ óêðà¿íñüêî¿ ðîçìîâíî¿ ìîâè. Öå áóëî îáóìîâëåíî ïðàãíåííÿì âèäàâö³â ïîêàçàòè, ùî ñòàðîñëîâ’ÿíñüêà ìîâà ïðèäàòíà äëÿ òåîëîã³÷íèõ ñòóä³é. Âîäíî÷àñ ïðè âèäàíí³ êíèãè çâåðòàëàñÿ óâàãà é íà ìîâó, ÿêîþ ñï³ëêóâàëèñÿ òîä³ â Óêðà¿í³ ç ìåòîþ çðîáèòè ¿¿ á³ëüø äîñòóïíîþ øèðîêîìó êîëó ÷èòà÷³â. Îñòðîçüêà Á³áë³ÿ — ãîëîâíà ïðàöÿ äðóêàðÿ ²âàíà Ôåäîðîâà (Ôåäîðîâè÷à), éîãî ïîë³ãðàô³÷íèé øåäåâð. Äðóêóþ÷è Îñòðîçüêó Á³áë³þ, ²âàí Ôåäîðîâ âïåðøå ó ñâ³ò³ çàñòîñóâàâ ø³ñòü âèä³â òèïîãðàôñüêèõ øðèôò³â. Àëå îñíîâíèì ñòàâ øðèôò, çàïîçè÷åíèé ó ì³ñöåâèõ ïèñàð³â. ² òîìó íèí³, ðîçãëÿäàþ÷è îñòðîçüêèé ïðèì³ðíèê Ñâÿòîãî ïèñàííÿ, ìîæíà ïîáà÷èòè, ÿêèì áóëî êàíöåëÿðñüêå ïèñüìî íà Âîëèí³ ó XVI ñòîë³òò³. Êíèãà ñêëàäàºòüñÿ ç ï’ÿòè ÷àñòèí ç îêðåìîþ ïàã³íàö³ºþ, ì³ñòèòü 628 àðêóø³â, òåêñò ðîçì³ùåíî ó äâà ñòîâïö³,

øðèôò ÷³òêèé ³ ëåãêèé äëÿ ÷èòàííÿ (òàê çâàíèé «îñòðîçüêèé» øðèôò). Õóäîæíº îçäîáëåííÿ êíèãè ðåïðåçåíòîâàíå ãåðáîì êíÿçÿ Êîñòÿíòèíà Îñòðîçüêîãî, âèòîí÷åíîþ àðõ³òåêòîí³÷íîþ ðàìêîþ (âîíà ñòàëà êëàñè÷íèì çðàçêîì ó ïîë³ãðàô³¿) íà òèòóëüíîìó àðêóø³, ê³íîâàðíîþ â’ÿççþ, ùî ïðèêðàøຠíàçâè âñ³õ ðîçä³ë³â, à òàêîæ çàñòàâêàìè, ê³íö³âêàìè ³ áàãàòüìà (1339) äåðåâîðèòíèìè ³í³ö³àëàìè ³ âèëèâíèìè, ñóòî äåêîðàòèâíèìè ïðèêðàñàìè. Îêð³ì á³áë³éíèõ òåêñò³â, âèäàííÿ ì³ñòèòü ïåðåäìîâó Êîñòÿíòèíà Îñòðîçüêîãî, äå â³í òëóìà÷èòü âèíèêíåííÿ òåêñòó, äðóãó, â³ðøîâàíó, ïåðåäìîâó Ã. Ñìîòðèöüêîãî, äå âì³ùåíî ïîõâàëó âèäàâöåâ³ òà éîãî ãåðáîâ³, ³ ï³ñëÿìîâó ².Ôåäîðîâà. Îñòðîçüêà Á³áë³ÿ ñòàëà òåêñòîâîþ îñíîâîþ äëÿ ìîñêîâñüêèõ âèäàíü Á³á볿. Ç óí³ô³êîâàíèì ïðàâîïèñîì âîíà áóëà ïåðåäðóêîâàíà ó 1663 ðîö³ â Ìîñêâ³, à ç ïîäàëüøèìè òåêñòîâèìè âèïðàâëåííÿìè ãóðòêà ï³ä ïðîâîäîì ª. Ñëàâèíåöüêîãî, à çãîäîì ß. Áëîòí³öüêîãî òà Â. Ëÿùåâñüêîãî, ñòàëà îñíîâîþ Ñèíîäàëüíî¿ (ªëèñàâåòèíñüêî¿) Á³á볿 1751 ³ 1756 ðð. Ç òåêñòîì ö³º¿ Á³á볿 ïðàöþâàâ Ï. Áåðèíäà, ç íå¿ â³í âèïèñóâàâ ìàòåð³àë äëÿ ñâîãî «Ëåêñèêîíó» (1627 ð.) Öå ñâ³ä÷èòü ïðî âèñîêó ìîâíó êóëüòóðó â Óêðà¿í³ ê³íöÿ XVI ñòîë³òòÿ. 1988 ðîêó â Êàíàä³ äî 1000ë³òòÿ õðåùåííÿ Ðóñ³ âèéøëî ó ñâ³ò ôàêñèì³ëüíå âèäàííÿ Îñòðîçüêî¿ Á³á볿, ùî òî÷íî ïîâòîðèëî ñòàðîñëîâ’ÿíñüêó îñíîâó. À ó 2006 ðîö³, ÿê ìè âæå çàçíà÷àëè ó ìèíóëîìó íîìåð³ æóðíàëó, Ðàôà¿ë Òóðêîíÿê çà ïåðåêëàä Îñòðîçüêî¿ Á³á볿 ñó÷àñíîþ óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ, íàä ÿêèì â³í ïðàöþâàâ ïðîòÿãîì 30 ðîê³â, áóâ óäîñòîºíèé Íàö³îíàëüíî¿ ïðå쳿 Óêðà¿íè ³ìåí³ Ò.Ã. Øåâ÷åíêà. ϳäãîòóâàëà Îëüãà ̳öåâñüêà

39


3Ó ïðîâåäåíí³ Âñåóêðà¿íñüêîãî «Ôåñòèâàëþ íà䳿» âçÿëè ó÷àñòü 4300 öåðêîâ ç 15 êîíôåñ³é. 3 Ïðÿìà â³äåîòðàíñëÿö³ÿ ôåñòèâàëþ çä³éñíþâàëàñÿ ó 109 çàëàõ Óêðà¿íè. 3Íà ñòàä³îí³ âèñòóïàâ çâåäåíèé õîð ÷èñåëüí³ñòþ 4 òèñÿ÷³ ÷îëîâ³ê. 3450 ìîëîäèõ ëþäåé íà àâòîìîá³ëÿõ ïðî¿õàëè á³ëüøå 2 òèñÿ÷³ íàñåëåíèõ ïóíêò³â, ùîá çàïðîñèòè ëþäåé íà ôåñòèâàëü. Ç 6 äî 8 ëèïíÿ ó Êèºâ³ íà ñòàä³îí³ «Îë³ìï³éñüêèé» ïðîõîäèâ «Ôåñòèâàëü íà䳿» çà ó÷àñòþ Ôðàíêë³íà Ãðåìà — ñèíà çíàìåíèòîãî ºâàíãåë³ñòà Á³ëë³ Ãðåìà. ϳäãîòîâêà äî öüîãî ä³éñòâà ðîçïî÷àëàñÿ ùå á³ëüøå ðîêó òîìó. Íàäçâè÷àéíî øèðîêà ðåêëàìà, äóæå ñêðóïóëüîçíà ³ ÷³òêà ðîáîòà óñ³õ ñëóæá ó õîä³ ï³äãîòîâêè òà áåçïîñåðåäíüî ïðè ïðîâåäåíí³ ôåñòèâàëþ, ó÷àñòü òèñÿ÷ öåðêîâ ð³çíèõ êîíôåñ³é, çàëó÷åííÿ âåëè÷åçíèõ êîøò³â º õàðàêòåðíèìè äëÿ àñîö³àö³¿ Á³ëë³ Ãðåìà, ÿêó çàðàç î÷îëþº éîãî ñèí. ijéñíî, ðîçìàõ, ç ÿêèì óñå öå ïðîâîäèëîñÿ, çàõîïëþº òà äèâóº. Äåê³ëüêà êðàñíîìîâíèõ öèôð. Ó ïðîâåäåíí³ Âñåóêðà¿íñüêîãî «Ôåñòèâàëþ íà䳿» âçÿëè ó÷àñòü 4300 öåðêîâ ³ç 15 êîíôåñ³é, ïðÿìà â³äåî òðàíñëÿö³ÿ çä³éñíþâàëàñÿ ó 109 çàëàõ íàéâ³ääàëåí³øèõ ðåã³îí³â êðà¿íè. Îô³ö³éíà ê³ëüê³ñòü ãëÿäà÷³â ó öèõ çàëàõ ñêëàäàëà 117 òèñÿ÷ ÷îëîâ³ê, à çàâäÿêè òðàíñëÿö³¿ ÷åðåç õðèñòèÿíñüê³ òåëåêàíàëè ÒÁÍ

40

òà ÑNL — ïîíàä 3 ì³ëüéîíè. Ïðîòÿãîì ðîêó 68 ìîëèòîâíèõ êîîðäèíàòîð³â ïðîâîäèëè ïîñò³éíó ìîëèòâó çà ïðîâåäåííÿ ôåñòèâàëþ ó âñ³õ îáëàñòÿõ Óêðà¿íè, à ï³ä ÷àñ ºâàíãåë³çàö³íèõ âèñòóï³â áëèçüêî 400 ìîëèòîâíèê³â íåñëè ìîëèòîâíó âàõòó ó ñïåö³àëüíèõ «ìîëèòîâíèõ íàìåòàõ». Íà ñòàä³îí³ âèñòóïàâ çâåäåíèé õîð ÷èñåëüí³ñòþ 4 òèñÿ÷³ ÷îëîâ³ê. Áåçïîñåðåäíüî çà äåê³ëüêà òèæí³â äî

öüîãî ãðàíä³îçíîãî ä³éñòâà 450 ìîëîäèõ ëþäåé íà àâòîìîá³ëÿõ ïðî¿õàëè á³ëüøå 2 òèñÿ÷ íàñåëåíèõ ïóíêò³â, ùîá çàïðîñèòè ëþäåé íà ôåñòèâàëü. Çã³äíî ñòàòèñòèêè, ñåðåä ñëóõà÷³â Ôðàíêë³íà Ãðåìà áëèçüêî 30 % — íåâ³ðóþ÷³. Ïîíàä 6 òèñÿ÷ ëþäåé íà ñòàä³îí³ òà ó òðàíñëÿö³éíèõ çàëàõ âèñëîâèëè îñîáèñòå áàæàííÿ ñëóæèòè Áîãîâ³. ßê áà÷èìî, ôàêòè âðàæà-


þ÷³. Àëå ìèìîâîë³ âèíèêຠçàïèòàííÿ: «Íàñê³ëüêè âèïðàâäàëè ñåáå òàê³ âèòðàòè, ÷è â³äïîâ³äຠòàêèé ðîçìàõ ðåçóëüòàòàì, ÷îãî òóò á³ëüøå: øóìó ÷è ðåàëüíèõ çäîáóòê³â?» Ïîãîäüòåñÿ, âàæêî îäíîçíà÷íî â³äïîâ³ñòè íà öå. ª ÷èìàëî îïòèì³ñò³â, ÿê³ äóæå ïîçèòèâíî îö³íþþòü ôåñòèâàëü, ñêåïòèêè æ øóêàþòü ïîìèëêè òà ïðîðàõóíêè. Íåîäíîðàçîâî äîâîäèëîñÿ ÷óòè íåãàòèâí³ â³äãóêè ùîäî ó÷àñò³ ó ºâàíãåë³çàö³¿ ñâ³òñüêèõ àðòèñò³â. Àëå ÿêùî ïîäèâèòèñÿ íà âñå öå íåóïåðåäæåíèì ïîãëÿäîì, âàðòî âèçíàòè, ùî ïîçèòèâíîãî òóò çíà÷íî á³ëüøå. Ïåðø çà âñå, óêðà¿íö³ ìàëè çìîãó íà òàêîìó ñîë³äíîìó ð³âí³ ïî÷óòè ºâàíãåëüñüêó â³ñòêó, ñåðåä æèòòºâèõ ïðîáëåì òà òóðáîò, åêîíîì³÷íî¿ òà ïîë³òè÷íî¿ íåñòàá³ëüíîñò³, ìîðàëüíî¿ äåãðàäàö³¿ çðîçóì³òè, ùî íàä³ÿ âñå-òàêè º. Çà ñëîâàìè ñàìèõ îðãàí³çàòîð³â, ìåòà öüîãî ãðàíä³îçíîãî ïðîåêòó — íàãàäàòè ñóñï³ëüñòâó ïðî äóõîâí³ òà ìîðàëüí³ ö³ííîñò³, ÿê³ íå çð³âíÿòè ç òèìè, ÿê³ êóëüòèâóþòüñÿ ñüîãîäí³ ÷åðåç çàñîáè ìàñîâî¿ ³íôîðìàö³¿ òà ðåêëàìó, ïðî â³÷í³ á³áë³éí³ ³ñòèíè ³ íàä³þ, ÿêà ðåàëüíî ìîæå çì³íèòè æèòòÿ. Ãîëîâíå ïî-

ñëàííÿ ôåñòèâàëþ, çàïîçè÷åíå ç Êíèãè ïðèïîâ³ñòåé ïðîãîëîøóº: «…áî ³ñíóº ìàéáóòíº, ³ íàä³ÿ òâîÿ íå çàãèíå». Âàæëèâî, ùî ö³ ñëîâà çâó÷àòü ³ç âóñò ëþäåé, ÿê³ ìàþòü ïåâíó âàãó òà àâòîðèòåò ó ì³æíàðîäíîìó ñóñï³ëüñòâ³: áàòüêî Ôðàíêë³íà ââàæàºòüñÿ îäíèì ³ç íàéàâòîðèòåòí³øèõ ëþäåé Ñïîëó÷åíèõ Øòàò³â, ó ôåñòèâàë³ áðàëè ó÷àñòü âñåñâ³òíüî â³äîì³ ìóçèêàíòè, ñï³âàêè, ñïîðòñìåíè. Ïîãîäüòåñÿ, ùî â óêðà¿íñüêîìó ñóñï³ëüñòâ³ ùå ñïîñòåð³ãàºòüñÿ íåãàòèâíå ñòàâëåííÿ äî ºâàíãåëüñüêèõ öåðêîâ ÿê äî «òîòàë³òàðíèõ ñåêò». Óñ³ ïðîïîâ³ä³, ñï³â òà âèñòóïè íîñèëè ïîçàêîíôåñ³éíèé õàðàêòåð ³ ïåðåñë³äóâàëè ºäèíó ìåòó — ðîçïîâ³ñòè ïðî ²ñóñà Õðèñòà ÿê Ñïàñèòåëÿ ³ âêàçàòè øëÿõ äî Íüîãî. Íàäçâè÷àéíî âàæëèâîþ ñòàëà ìîëèòîâíà ó÷àñòü òèñÿ÷ öåðêîâ òà äåñÿòê³â òèñÿ÷ â³ðóþ÷èõ. Êîíêðåòí³ ìîëèòâè çà

Ìèõàéëî ÏÀÍÎ×ÊÎ, ºïèñêîï Öåðêâè õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿: — Ñèòóàö³ÿ, ùî ñêëàëàñÿ â Óêðà¿í³, ñâ³ä÷èòü ïðî òå, ùî ¿é êîí÷å ïîòð³áí³ äóõîâí³ ë³êè äëÿ îçäîðîâëåííÿ ñóñï³ëüñòâà â ìîðàëüíîìó, äóõîâíîìó ³ ïîë³òè÷íîìó ïëàí³. ² êîëè çàðàç â êðà¿í³ ñêëàëàñÿ ïîë³òè÷íà (³ ÿ áè ñêàçàâ – äóõîâíà) êðèçà, öåé çàõ³ä äóæå êîðèñíèé. Ñåðåä áåçëàääÿ â áàãàòüîõ ñôåðàõ æèòòÿ â Óêðà¿í³ âñå æ òàêè çâó÷íî ïðîãîëîøóºòüñÿ Áîæå Ñëîâî, ëóíຠºâàíãåëüñüêà ï³ñíÿ ïðî òå, ùî º æèâà íàä³ÿ â Áîç³. Öå ñïîíóêóº äî îïòèì³çìó, öå òå, ùî âñåëÿº â³ðó, äຠíàñíàãó ³ ñïðàãó äî æèòòÿ. Öå ïîòóæíå çðóøåííÿ! Ñèëàìè ÿêî¿ñü îäí³º¿ êîíôåñ³¿ ³ íàâ³òü âñ³õ ºâàíãåëüñüêèõ öåðêîâ Óêðà¿íè, áåç äîïîìîãè ñâ³òîâî¿ ñï³ëüíîòè õðèñòèÿí, òàêèé âåëèêèé çàõ³ä çðîáèòè áóëî á âàæêî. ª ð³çí³ çåìëåòðóñè. ßêùî òðè áàëè — ìàëî õòî ùîñü ïîì³òèòü, à çåìëåòðóñ ó â³ñ³ì áàë³â ðîáèòü ñåðåä ëþäåé âåëèêèé ðåçîíàíñ: «Î, ÿê ïîòðÿñëî!» Òîìó öå îçíàêîâà ïîä³ÿ äëÿ Óêðà¿íè. ßê áè õòî íå êðèòèêóâàâ, öåé çàõ³ä çàëèøèòü ïîì³òíèé ñë³ä â æèòò³ íàøî¿ äåðæàâè ³ öå äàñòü äîáð³ ïëîäè. Ïî-ïåðøå, öå äåìîíñòðàö³ÿ âåëèêî¿ ñâîáîäè, ïî-äðóãå, ìè º ñâ³äêàìè, ÿê ëþäè ïðàãíóòü Áîæîãî Ñëîâà. Ðàäóº, ùî Óêðà¿íà ïåðåæèâຠäóõîâíèé ðåíåñàíñ. Àëå ÿ äóìàþ, ùî öå ò³ëüêè ïî÷àòîê. Áîã ïðèãîòóâàâ äëÿ Óêðà¿íè ùîñü á³ëüøå.

êîíêðåòíèõ ëþäåé, ÿêèõ õðèñòèÿíè îñîáèñòî çàïðîøóâàëè íà ñàì ôåñòèâàëü, äàþòü âåëèêèé ðåçóëüòàò. Âàæëèâî â³äì³òèòè, ùî îðãàí³çàòîðè íà äîñèòü âèñîêîìó ð³âí³ ïðîâåëè äóøåîï³êóíñüêó ðîáîòó. Êîæåí ³ç ïðèñóòí³õ ìàâ çìîãó ïîãîâîðèòè ç

êèìîñü ³ç äîñâ³ä÷åíèõ â³ðóþ÷èõ, îòðèìàòè â³äïîâ³ä³ íà ñâî¿ çàïèòàííÿ. À óñ³ì, õòî â³äãóêíóâñÿ íà çàêëèê äî ïîêàÿííÿ, áóäå íàäàâàòèñÿ äóøåîï³êóíñüêà äîïîìîãà óæå â ì³ñöåâèõ öåðêâàõ. Âçàãàë³, òàêà ïðàêòèêà îñîáëèâî õàðàêòåðíà äëÿ ì³ñ³¿ Á³ëë³ Ãðåìà ³, ìîæëèâî, ñàìå öå ïîºäíàííÿ âåëèêîãî ðîçìàõó ó ï³äãîòîâö³ òà ïðîâåäåíí³ ºâàíãåë³çàö³é, ïðîñòîòè ïðîïîâ³ä³, ìîëèòîâíî¿ ï³äòðèìêè òà äîâãîòðèâàëî¿ äóøåîï³êóíñüêî¿ ïðàö³ ³ äຠòàê³ âðàæàþ÷³ ðåçóëüòàòè. Çâè÷àéíî, áóëî á íà¿âíî â³äðàçó æ î÷³êóâàòè ÿêèõîñü êîíêðåòíèõ ðåçóëüòàò³â â³ä ôåñòèâàëþ. Àëå áåçïåðå÷íèì º îäíå: â³í âêîòðå ï³äòâåðäèâ, ùî íàä³ÿ âñå-òàêè º, ìàéáóòíº º ³ íàøå çàâäàííÿ ÿê ïîñë³äîâíèê³â Õðèñòà ñêàçàòè öå ëþäÿì. Àäæå Ôðàíêë³í Ãðåì ïðè¿õàâ ³ ïî¿õàâ. Àëå â³í íàãàäàâ íàì ïðî ãîëîâíå çàâäàííÿ Öåðêâè: ñâ³ä÷èòè ïðî Õðèñòà. Ôîòî Ãåííàä³ÿ Àíäðîñîâà

41


Âàæêà äîðîãà äî Áîãà

Ñâ³ä÷åííÿ

ß âèðîñëà ó ñ³ì’¿ ïðîñòèõ ðàäÿíñüêèõ ñ³ëüñüêèõ ³íòåë³ãåíò³â: òàòî áóâ ãîëîâë³êàðåì ñ³ëüñüêî¿ ë³êàðí³, ìàìà — ìåäñåñòðîþ. Ìî¿ áàòüêè áóäóâàëè ðàéäóæí³ ïëàíè ùîäî îñâ³òè òà æèòòÿ ñâî¿õ ä³òåé: íàñ (òðüîõ ñåñòåð) ³ áðàòà. Àëå íàñòàâ 1992 ð³ê, êîëè ðîçïàâñÿ Ðàäÿíñüêèé Ñîþç. Áàòüêè áóëè âðàæåí³ çì³íàìè, ùî â³äáóëèñÿ â ñóñï³ëüñòâ³, ¿õí³ çâè÷í³ ö³ííîñò³ é ñïîñ³á æèòòÿ çíèêëè íàçàâæäè, ç’ÿâèâñÿ ñòðàõ ìàéáóòíüîãî é íåâïåâíåí³ñòü ó çàâòðàøíüîìó äí³. Âîíè òàêîæ íå çìîãëè çíàéòè îïîðè â Áîç³, òîìó ùî òîä³ ìàëî õòî â³ðèâ ó Íüîãî. Çàì³ñòü óí³âåðñèòåòó ÿ âñòóïèëà äî ïåäàãîã³÷íîãî ó÷èëèùà â ñóñ³äíüîìó ñåëèù³. Ïðî Áîãà òîä³ çàìèñëþâàëàñÿ ð³äêî, ò³ëüêè êîëè ïîòðàïëÿëà ó âàæê³ ñèòóàö³¿ é ìåí³ áóëà ïîòð³áíà äîïîìîãà. Àëå ï³ñëÿ òîãî, ÿê ïðîáëåìà âèð³øóâàëàñÿ, íå äóìàëà ïðî Íüîãî, òîìó ùî íàâ³òü íå ïðèïóñêàëà, ùî ïðî Íüîãî ìîæíà äóìàòè â ³íø³ õâèëèíè, àäæå í³õòî íàâêîëî öüîãî íå ðîáèâ. Íà æàëü, çà ÷îòèðè ðîêè íàâ÷àííÿ â ïåäó÷èëèù³ ÿ ïåðåòâîðèëàñÿ â àëêîãîë³÷êó, ÿêà

42

íå óÿâëÿëà æèòòÿ áåç öèãàðêè é «ðîçâàã». Àëå ïåðåä çàê³í÷åííÿì íàâ÷àííÿ, êîëè ñêîòèëàñÿ âæå äî òîãî, ùî ïîäóìóâàëà ñïðîáóâàòè íàðêîòèêè, ìîÿ ïîäðóãà çàïðîïîíóâàëà ìåí³ âèâ÷èòè ìîëèòâó «Îò÷å íàø». ß ¿¿ çàïàì’ÿòàëà ³ ñòàëà ìîëèòèñÿ ö³ºþ ìîëèòâîþ ìàéæå ùîäíÿ, òîìó ùî ìàëà ïîòðåáó â ò³ì, ùîá Áîã îõîðîíÿâ ìåíå, àäæå ÿ âåëà äîñèòü íåáåçïå÷íå é ðèçèêîâàíå æèòòÿ. Ó ÿêèéñü ìîìåíò çðîçóì³ëà, ùî º Áîã, ßêèé äóæå äîáðå ìåíå ÷óº é â³äïîâ³äàº: ³í ðÿòóâàâ ìåíå ³ç ñèòóàö³é, äå ìåí³ çàãðîæóâàëà ñìåðòü, ç´âàëòóâàííÿ, ïîáèòòÿ. Öå â³äêðèòòÿ ïî÷àëî ðóéíóâàòè âñ³ ìî¿ ïðèíöèïè, àäæå ÿ ç äèòèíñòâà áóëà íåâ³ðóþ÷îþ, à òóò Áîã ïîñò³éíî â³äïîâ³äຠìåí³! ² ÿ ïåðøà ç³ ñâ ñ³ì’¿ ñòàëà øóêàòè Áîãà. ßêùî äåñü ãîâîðèëè ïðî Áîãà, á³ãëà òóäè, ùîá äîâ³äàòèñÿ, ùî Éîìó ïîäîáàºòüñÿ, à ùî — í³. Ì³é ³íòåðåñ äî Ö³º¿ Îñîáèñòîñò³ âèðàæàâñÿ íàâ³òü ó ò³ì, ùî ÿ ïèñàëà Éîìó ëèñòè ó ñâîºìó ùîäåííèêó, äîâ³ðÿëà ïîòàºìí³ äóìêè. Òåïåð ÿ ðîçóì³þ, ùî ëèøå

Âñåâèøí³é âèòÿã ìåíå ç òîãî ñåëèùà â ì³ñòî, ùîá ÿ ö³ëêîì íå çàãèíóëà â³ä ïèÿöòâà. Äèâîì ìåí³ ïîñòàâèëè ï’ÿò³ðêè íà äåðæ³ñïèòàõ ³ äàëè ÷åðâîíèé äèïëîì. Óñ³ ìî¿ äðóç³ çäèâóâàëèñÿ, áî çíàëè, ùî ÿ íå äîêëàäàëà çóñèëü, ùîá ñòàòè â³äì³ííèöåþ. ß âåëà ïîäâ³éíå æèòòÿ: êîëè ïðèõîäèëà íà çàíÿòòÿ â ïåäó÷èëèùå àáî ïðè¿æäæàëà íà âèõ³äí³ äî áàòüê³â, áóëà çðàçêîâîþ äîíüêîþ, à ââå÷åð³ â êîë³ ï’ÿíèõ äðóç³â ñòàâàëà ñîáîþ — çìó÷åíîþ ãð³õîì ëþäèíîþ. Ó Ðîñòîâ³ ï³ä ÷àñ âñòóïíèõ ³ñïèò³â ó ïåäâóç ÿ ïîçíàéîìèëàñÿ ç Íàòàëêîþ. Âîíà çãîäîì ³ ðîçïîâ³ëà ìåí³ ïðî Áîãà. Àëå íå â³äðàçó. Ñïî÷àòêó ïðîñòî äîïîìàãàëà ìåí³ â³ä³éòè â³ä øîêó, ó ÿêèé ÿ âïàëà, çäàâøè íà «ÿñêðàâ³ äâ³éêè» âñòóïí³ ³ñïèòè. Âîíà òåæ íå âñòóïèëà ³ âèð³øèëà çàëèøèòèñÿ â Ðîñòîâ³ é â³äâ³äóâàòè ï³äãîòîâ÷³ êóðñè, à â öåé ÷àñ ïàðàëåëüíî â÷èòèñÿ íà ñåêðåòàðÿ-äðóêàðêó â ÏÒÓ, æèòè áåçêîøòîâíî â ãóðòîæèòêó öüîãî ÏÒÓ òà ùå é ñòèïåíä³þ çà íàâ÷àííÿ îòðèìóâàòè, ��àâ³òü ïðî¿çä ó ì³ñüêîìó òðàíñïîðò³ áóâ áåçêîøòîâ-


íèé. Îäíèì ñëîâîì — öÿ ïðîïîçèö³ÿ ìåí³ òåæ ñïîäîáàëàñÿ. Ìè ïîñåëèëèñÿ ðàçîì â îäí³é ê³ìíàò³. ß òîä³ ùå íå çíàëà, ùî âîíà õðèñòèÿíêà. Æèâó÷è ïîðó÷ ³ç íåþ, ÿ ïðîñòî äåíü ó äåíü áà÷èëà æèâå õðèñòèÿíñüêå æèòòÿ â 䳿 — ¿¿ ÷åñí³ñòü, â³ääàí³ñòü Áîãîâ³ é ëþáîâ äî ëþäåé, ÿêà áóëà áåçóìîâíîþ é íåâäàâàíîþ. Íàòàëÿ ïðîñòî âðàçèëà ìåíå íà âñå æèòòÿ é ñòàëà ÿñêðàâèì ïðèêëàäîì ïîñë³äîâíèêà Õðèñòà. Ìåí³ áóëî ëåãêî óÿâèòè, ùî çà ²ñóñîì õîäèëè òèñÿ÷³ ëþäåé, ÿê³ ïðàãíóëè ²ñòèíè, òîìó ùî ç ÷àñîì äî íàñ ó ê³ìíàòó ìàéæå ùîäíÿ ïðèõîäèëî íå ìåíøå äåñÿòêà ä³â÷àò ³ õëîïö³â, ÿê³ ñèä³ëè ³íîä³ ïðîñòî íà ï³äëîç³ â êîðèäîð³, òîìó ùî âñ³ âîíè âæå íå âì³ùàëèñÿ â íàø³é ìàëåíüê³é ê³ìíàòö³. Ïàì’ÿòàþ, ÿê ÿ ñåðäèëàñÿ, êîëè Íàòàøà â³ääàâàëà ñâîþ ¿æó ãîëîäíèì ñóñ³äêàì, ÿê ÷àñòî çíåñèëåíà ëåæàëà â ïîñòåë³ é ÷èòàëà Á³áë³þ ëþäÿì, ùî ïðèéøëè äî íå¿ ³ç ÷åðãîâèì çàïèòàííÿì. ß ëþáèëà ¿¿ ïî-ëþäñüêè é îáóðþâàëàñÿ â³ä íåñïðàâåäëèâîñò³, êîëè âîíà, íå æàë³þ÷è ñåáå, ñëóæèëà Áîãîâ³. Àëå âñå öå ïðèíåñëî ñâî¿ ïëîäè, òîìó ùî ÿ âèð³øèëà ïîêèíóòè âñ³ ñâî¿ øê³äëèâ³ çâè÷êè, à ïîò³ì (êîëè ñòàíó «ñâÿòîþ») ìàëà íàì³ð ïðèéòè äî öåðêâè é ñòàòè òàêîþ æ â³ðóþ÷îþ, ÿê Íàòàëÿ. Àëå ÿ íå ïîñï³øàëà çðîáèòè öåé êðîê. Íîâ³ äðóç³ â Ðîñòîâ³ êëèêàëè ïîêóðèòè, âèïèòè, çàáóòè ñëîâà ö³º¿ «áîãîì³ëüíî¿». Àëå äóæå øâèäêî ìåí³ ñòàëî íóäíî ç íèìè. Ñàìå òîä³ ÿ ïî÷àëà ÷àñòî çàäàâàòè ïîäðóç³ áàãàòî ïèòàíü ïðî æèòòÿ, ïðî òå, ùî äóìຠïðî öå Áîã. ¯¿ â³äïîâ³ä³ çàâæäè áóëè çðîçóì³ëèìè ³ ïðîñòèìè, ³ ÿ

äèâóâàëàñÿ: «ßê æå âñå âèÿâëÿºòüñÿ ïðîñòî! Àëå æ ÷îìó ìåí³ í³õòî ïðî öå í³êîëè íå ãîâîðèâ?!» Îäíîãî ðàçó ó ìåíå äóæå ñèëüíî ðîçáîë³âñÿ æèâ³ò, éìîâ³ðíî, òîìó, ùî çà ê³ëüêà ðîê³â äî öüîãî ñèä³ëà íà «ä³ºò³» ³ç öèãàðîê ³ êàâè. ß ëåæàëà â ïîñòåë³ é ñòîãíàëà â³ä áîëþ, òîä³ Íàòàøà ñêàçàëà, ùî â íå¿ íåìຠòàáëåòîê, ùîá ìåí³ äîïîìîãòè, àëå ºäèíå, ùî âîíà ìîæå, — ïîìîëèòèñÿ, ÿêùî ÿ íå ïðîòè. ß ïîãîäèëàñÿ, âîíà ñòàëà íà êîë³íà á³ëÿ ìîãî ë³æêà é, ïîêëàâøè ðóêó íà ì³é æèâ³ò, ïîïðîñèëà Õðèñòà çàáðàòè á³ëü. ß òèõî ïëàêàëà é òåæ ïðîñèëà Áîãà ìåí³ äîïîìîãòè. Òå, ùî á³ëü îäðàçó ïðîéøîâ, ìåíå äóæå âðàçèëî. Àäæå íàâ³òü íå ïðèïóñêàëà, ùî Áîã ìîæå ðåàëüíî ñüîãîäí³ çö³ëÿòè íàâ³òü òàêèõ æàõëèâèõ ãð³øíèê³â, ÿê ÿ. Öå ñòàëî ùå îäíèì ñòèìóëîì, ùîá ÿ çàõîò³ëà á³ëüøå ïðî Íüîãî äîâ³äàòèñÿ. Àëå íå çíàëà, ùî âåñü öåé ÷àñ ìîÿ ïîäðóãà òàºìíî ìîëèëàñÿ ïðî ìîº ñïàñ³ííÿ. Íàïðèê³íö³ òîãî òèæíÿ, êîëè Áîã çö³ëèâ ìåíå, Íàòàøà çàïðîñèëà ìåíå â ïàðê íà çóñòð³÷ õðèñòèÿíñüêî¿ ìîëîä³. Êîëè ìè ïðèéøëè òóäè, òî õëîïö³ ïðèéíÿëè ìåíå çà â³ðóþ÷ó. Êîæåí ³ç íèõ âðàçèâ ÷åñí³ñòþ, ëþáîâ’þ, ÷èñòîòîþ, ÿ íàâ³òü íå çäîãàäóâàëàñÿ ïðî òå, ùî òàê³ «äèíîçàâðè» ùå ³ñíóþòü ³ íàâ³òü ö³ëêîì ùàñëèâ³. Êîëè âîíè ñï³âàëè ï³ñí³ ïðî Áîãà, òî ñàìîòí³ñòü ³ çëî ïðîñòî òàíóëè, Áîã ñèëüíî òîðêíóâñÿ ìåíå, ³ ÿ íàìàãàëàñÿ ñõîâàòè íåïðîøåí³ ñëüîçè. Êîëè ìè ïîâåðòàëèñÿ äîäîìó, ó ìåíå â ãîëîâ³ òèõî òåêëà ï³ñíÿ: «²ñóñ — ì³é Ñïàñèòåëü, ²ñóñ — ì³é Ãîñïîäü». ß çàïèòàëà Íàòàøó: «×îìó ìåí³ òàê

ëåãêî, íåìîâ ÿ â õìàð³? ×îìó ÿ áà÷ó íàâêîëî âñå, ÿê ó á³ëîìó ñåðïàíêó? Âñå òàêå ïëàâíå, ³ òàê íà äóø³ äîáðå». Âîíà ñêàçàëà, ùî öå Äóõ Ñâÿòèé òîðêíóâñÿ ìåíå, àëå ö³ ñëîâà òîä³ ùå áóëè íåçðîçóì³ë³ ìåí³, îäíàê ÿ óñâ³äîìèëà, ùî Äóõ Ñâÿòèé — öå ùîñü ãàðíå é â³ä Áîãà. ϳñëÿ çóñòð³÷³ ç â³ðóþ÷îþ ìîëîääþ â ïàðêó, ÿ ïðè¿õàëà â³äâ³äàòè ñâîþ ñåñòðó é áàáóñþ. Ðîçïîâ³ëà ñåñòð³ ïðî Íàòàøó ³ ¿¿ äðóç³â, ïðî ñâî¿ ïî÷óòòÿ é ïåðåæèâàííÿ. Êàòÿ äóæå çàö³êàâèëàñÿ é ñêàçàëà, ùî îáîâ’ÿçêîâî õî÷å ï³òè â öþ öåðêâó, ¿é öå äóæå ïîòð³áíî. ß æ â³äïîâ³ëà: «Êàòþ, íå ïîñï³øàé, à ðàïòîì ìè â ñåêòó ïîòðàïèìî? Ïî÷åêàé, ÿ âñå ñàìà ïåðøà äîâ³äàþñÿ, à ïîò³ì âèð³øèìî». Ìèíóâ òèæäåíü, ³ íà âèõ³äí³ ÿ ïî¿õàëà íà âåñ³ëëÿ ì ïîäðóãè ç ïåäó÷èëèùà. À ìîÿ ñåñòðà, çâ’ÿçàâøèñü ³ç Íàòàøåþ, âñå-òàêè ï³øëà â öåðêâó é òàì ïîêàÿëàñÿ. À ÿ íà âåñ³ëë³, áóäó÷è âæå íàï³äïèòêó, ñêàçàëà ñâî¿ì äðóçÿì: «Õî÷ ÿ çàðàç ³ ï’ÿíà, àëå ÿ êèíó âñå öå é ñòàíó â³ðóþ÷îþ, òîìó ùî ò³ëüêè â öèõ ëþäåé ÿ çíàéøëà ëþáîâ, ÿêó í³õòî ç âàñ íå çì³ã ìåí³ äàòè». Âîíè, ùîïðàâäà, ìåí³ íå â³ðèëè é ãëóçóâàëè ç ï’ÿíîãî ìàðåííÿ. Àëå ÿ âæå çðîçóì³ëà, ùî º ñóòòºâà ð³çíèöÿ ì³æ æèòòÿì ç Áîãîì ³ áåç Íüîãî. Ïîâåðíóâøèñü ó Ðîñòîâ, ÿ â³äêîïàëà öèãàðêó, çàõîâàíó íà âèïàäîê, ÿêùî ÿ ç³ðâóñÿ é çíîâó ïî÷íó êóðèòè, ³ çðîáèëà çàòÿæêó. Àëå öèãàðêà çäàëàñÿ ìåí³ ãèäîòîþ, ³ ÿ, çàâèâøè â³ä ïîðîæíå÷³ æèòòÿ, ñêàçàëà: «Áîæå, öå ìîÿ îñòàííÿ öèãàðêà, ïðîøó Òåáå, äîïîìîæè

ßêùî Âè õî÷åòå ïîïîâíèòè çíàííÿ Á³á볿, ïî÷óòè â³äïîâ³ä³ íà çàïèòàííÿ ëþäåé ïðî ð³çí³ ïðîáëåìè ïîâñÿêäåííîãî æèòòÿ, ñëóõàéòå õðèñòèÿíñüêó ðàä³îïðîãðàìó ËÅÎͲÄÀ ßÊÎÁ×ÓÊÀ «Â²ÄÂÅÐÒ²ÑÒÜ», ÿêà âèõîäèòü â åô³ð ùîï’ÿòíèö³ î 21.15 íà ïåðø³é ïðîãðàì³ Óêðà¿íñüêîãî ðàä³î.

43


ìåí³ ïåðåñòàòè êóðèòè é ïèòè, òîìó ùî öå òàêà ãèäîòà, ÿ á³ëüøå íå õî÷ó æèòè â öüîìó». ×åðåç òèæäåíü â ìåíå ïî÷àëàñÿ ìàòêîâà êðîâîòå÷à ³ ìåí³ ñòàâàëî äåäàë³ ã³ðøå. ˳êàð³ ï³ñëÿ îáñòåæåííÿ ïðèïèñàëè ìåí³ ë³êóâàííÿ. ß ëåäâå õîäèëà â³ä çíåñèëåííÿ, áî ç ìåíå ïîñò³éíî âèò³êàëà êðîâ. Íàòàëÿ, áà÷à÷è ìî¿ ñòðàæäàííÿ, çàïðîïîíóâàëà ìåí³ â ñóáîòó ââå÷åð³ ï³òè äî öåðêâè, äå ïðîâîäèëîñÿ ñïåö³àëüíå ñëóæ³ííÿ-ìîëèòâà çà õâîðèõ. Íå áà÷à÷è âèõîäó ÷åðåç ñèëüíèé á³ëü, ÿ ïîãîäèëàñÿ, õî÷ äîðîãà äàëàñÿ ìåí³ äóæå âàæêî, òà é ó öåðêâó ÿ éòè áîÿëàñÿ, òîìó ùî íå çíàëà, ÿê ìåíå òàì ïðèéìóòü, ìîæå, íå ïóñòÿòü íàâ³òü íà ïîð³ã ÷åðåç ìî¿ ãð³õè. Àëå ÿ ïðèéøëà é íå ïîøêîäóâàëà. ϳñí³ ïðî Áîãà ìåí³ ñïîäîáàëèñÿ, ïðîïîâ³äü òàêîæ áóëà çðîçóì³ëîþ, à êîëè ïî÷àëàñÿ ìîëèòâà çà õâîðèõ, Íàòàøà äîïîìîãëà ïðîéòè âïåðåä, òîìó ùî ìåí³ áóëî äóæå áîëÿ÷å éòè. ß ñòàëà îñòîðîíü, îñê³ëüêè ïî÷óâàëà ñåáå äóæå ãð³øíîþ é ñîðîìèëàñÿ ï³ä³éòè äî êîãî-íåáóäü ³ç ìîëèòîâíèê³â ³ ïîïðîñèòè, ùîá âîíè ïîìîëèëèñÿ çà ìåíå. Àëå îäíà ìîëîäà ä³â÷èíà, çàê³í÷èâøè ìîëèòèñÿ çà ÷åðãîâîãî õâîðîãî, ïîáà÷èëà ìåíå, ï³ä³éøëà ³ â³äðàçó ñòàëà

ìîëèòèñÿ, íå çàïèòàâøè, ùî ó ìåíå áîëèòü. Ñïî÷àòêó ÿ â³ä÷óëà äîòèê ¿¿ ðóê íà ñâî¿õ ïëå÷àõ, ïîò³ì ÷³òêî óñâ³äîìèëà, ùî òóò Áîã, ³ íå ìîãëà ñòðèìóâàòè ñëüîçè. À òèì ÷àñîì öÿ ä³â÷èíà ðàïòîì ñêàçàëà ç ïîäèâîì ó ãîëîñ³: «Áîæå, Òè êàæåø, ùî öÿ ä³â÷èíà õâîðà, òîìó ùî âîíà â áëóä³». ß æ, ïî÷óâøè öå, íå çðîçóì³ëà, ùî æ òóò äèâíîãî é, êèâàþ÷è ãîëîâîþ, æóðèëàñÿ, òîìó ùî â ñåðö³ óñâ³äîìëþâàëà ñâîþ ãð³õîâí³ñòü. Ñëîâî «áëóä» ìåí³ áóëî âæå çíàéîìå, òîìó ùî ðàí³øå Íàòàëÿ ïîÿñíèëà ìåí³, ùî ñåêñóàëüí³ ñòîñóíêè äî øëþáó ÷è ïîçà íèì — öå ãð³õ, õî÷à âñ³ ìî¿ äðóç³ ãîâîðèëè ïðîòèëåæíå. ß íàâ³òü äóìàëà ðàí³øå, ùî ÷èì á³ëüøå â òåáå ñåêñóàëüíèõ ïîäâèã³â, òèì òè ö³êàâ³øà. ²ðèíà (òàê çâàëè öþ ìîëèòîâíèöþ) íå çíàëà, ùî ÿ — íåâ³ðóþ÷à, ³ ïîäóìàëà, ùî ÿ ç öåðêâè, òîìó äóæå çäèâóâàëàñÿ, êîëè Áîã ¿é â³äêðèâ, ùî ³í çö³ëèòü ìåíå, õî÷ ÿ é ó áëóä³. Àëå, áà÷à÷è, ùî ÿ êàþñÿ, âîíà ñòàëà ñì³ëèâî ìîëèòèñÿ ïðî çö³ëåííÿ, ³ öå â³äáóëîñÿ. ß íàâ³òü íå äóìàëà ùîñü ïåðåâ³ðÿòè, ñëàáê³ñòü ³ á³ëü ìèíóëè, àëå íàéãîëîâí³øå, ùî â³äáóâàëîñÿ â ìî¿é äóø³, áóëî ÿñêðàâ³øå é ñèëüí³øå âñüîãî, ùî â³äáóâàëîñÿ ççîâí³. Áîã

ñòàâ äóæå áëèçüêèì äî ìåíå, ÿê í³êîëè ðàí³øå. Ñëóæ³ííÿ ïðîäîâæóâàëîñÿ, ³ îñü íàñòàëà ìèòü, êîëè íåâ³ðóþ÷èì ïðîïîíóþòü ñòàòè õðèñòèÿíàìè. ß äóæå öüîãî õîò³ëà, àëå äóìàëà, ùî çðîáëþ öå ÷åðåç ê³ëüêà òèæí³â, êîëè ïîá³ëüøå äîâ³äàþñÿ ïðî öþ öåðêâó. Àëå óñåðåäèí³ éøëà áîðîòüáà: «Ïðèéäè äî Áîãà, àäæå Â³í — Ãîëîâíèé ó áóäüÿê³é öåðêâ³». ß ïîìîëèëàñü: «Áîæå, äîïîìîæè ìåí³!» É îòóò ïðîïîâ³äíèê ñêàçàâ ñëîâà, ùî çâó÷àëè îñîáèñòî äëÿ ìåíå. ³í ïîäèâèâñÿ â çàë ³ âèìîâèâ: «Õòî ñþäè ïðèéøîâ óïåðøå — âèõîäü, Áîã êëè÷å òåáå!», ³ ÿ ïîá³ãëà, ïîëåò³ëà ÿêíàéøâèäøå, âïåðåä äî Ñâ³òëà! Ìîëèòâà ïîêàÿííÿ çäàëàñÿ ìåí³ ñîëîäøîþ ìåäó ³ ÿñêðàâ³øîþ ñîíöÿ. Êîëè ìåíå ïîïðîñèëè ïîâåðíóòèñÿ íà ñâîº ì³ñöå, ÿ âíóòð³øíüî íå õîò³ëà éòè, òîìó ùî ðåàëüíî ïåðåæèâàëà ïðèñóòí³ñòü Áîãà, õîò³ëîñÿ ìîëèòèñÿ é ìîëèòèñÿ, àáè ò³ëüêè áóòè ç Òèì, Êîãî ÿ íå çíàëà ùå í³êîëè òàê áëèçüêî. ϳñëÿ ñëóæ³ííÿ â öåðêâ³ ÿ éøëà ïî âå÷³ðí³õ âóëèöÿõ ³, çäàâàëîñÿ, ùå í³êîëè íå áóëî òàêîãî òèõîãî âåðåñíåâîãî âå÷îðà, óñÿ ïðèðîäà íàâêîëî íåìîâ çàñïîêî¿ëàñÿ ðàçîì ç ìî¿ì á³äíèì ñåðöåì, ùî íàðåøò³ ïîòðàïèëî â ðóêè ñâîãî Äîáðîãî Ïàñòèðÿ. Ð. S. ×åðåç ð³ê ÷óäîì Áîæèì ÿ âñòóïèëà â óí³âåðñèòåò é çàê³í÷èëà éîãî, ñòàâøè â÷èòåëåì ðîñ³éñüêî¿ ìîâè. Çàðàç îäðóæåíà ³ äëÿ ìåíå âàæëèâî â óñüîìó äîïîìàãàòè ìîºìó ÷îëîâ³êó — ó öüîìó ÿ çíàéøëà ñâîº ïîêëèêàííÿ é ðàä³ñòü. Àíòîí³íà Ôºíºâà, ì. Êèñëîâîäñüê, Ñòàâðîïîëüñüêèé êðàé, Ðîñ³ÿ

44


Åì³ãðàíòñüê³ äîðîãè Äîëÿ ðîçêèäàëà íàø íàðîä ïî ö³ëîìó ñâ³ò³. Ìîæíà áàãàòî ãîâîðèòè ³ ñïåðå÷àòèñÿ ïðî ïðè÷èíè öüîãî, àëå ÿêèìè á âîíè íå áóëè, óêðà¿íñüêèì åì³ãðàíòàì äîâîäèòüñÿ âèð³øóâàòè äâ³ ïðîáëåìè: àäàïòóâàòèñÿ äî íîâèõ óìîâ ³ çáåðåãòè ñâîþ íàö³îíàëüíó ñàìîáóòí³ñòü. ² ÿêùî ç ïåðøèì îñîáëèâèõ òðóäíîù³â íåìàº, àñèì³ëÿö³ÿ â³äáóâàºòüñÿ øâèäêî (³íîä³ íàâ³òü çàíàäòî øâèäêî), òî ç³ çáåðåæåííÿì ìîâè, êóëüòóðè, äóõîâíî¿

ñïàäùèíè ñïðàâè òðîõè ã³ðø³. Íàäòî øâèäêî åì³ãðàíòè, îñîáëèâî ìîëîäü, õî÷óòü âëèòèñÿ â íîâå ñåðåäîâèùå. ßê æå ïðàâèëüíî ïîâåñòèñÿ ó ö³é ñèòóàö³¿, ÿê çíàéòè îòó «çîëîòó ñåðåäèíó», â³ä÷óòè ñåáå ñâî¿ì ó ÷óæîìó êðà¿ ³ íå âòðàòèòè áàòüê³âñüêîãî êîð³ííÿ? Íåîäíîðàçîâî â³äâ³äóþ÷è ñëîâ’ÿíñüê³ öåðêâè Àìåðèêè, ÿ ïîñò³éíî ñòèêàâñÿ ç ö³ºþ ïðîáëåìîþ. Äåñü âîíà ñòî¿òü ãîñòð³øå, äåñü ñëàáøå, àëå ñêð³çü íàãàäóº ïðî ñåáå. Òîìó

Óðîê ó ì³ñ³îíåðñüê³é øêîë³ âåäå ïàñòîð öåðêâè ì. Êîëóìáóñ Àðêàä³é Îëåø. Íà ôîòî âãîð³: îäèí ç âå÷îð³â ó íàìåòîâîìó ñëóæ³íí³ öåðêâè ì. ѳðàêþçè ïðîõîäèâ ï³ä ãàñëîì «Îñâÿ÷åííÿ ìîëîäî�� ëþäèíè»

äëÿ ìåíå îñîáèñòî áóëî ïðèºìíîþ íåñïîä³âàíêîþ ïåðåáóâàòè ç 25 ïî 27 òðàâíÿ â íàìåòîâîìó ñëóæ³íí³ â óêðà¿íñüê³é öåðêâ³ ì. ѳðàêþçè (øòàò Íüþ-Éîðê). Íà âåëèê³é çåëåí³é ãàëÿâèí³ ïîðÿä ç öåðêâîþ çâåëè âåëè÷åçíèé, á³ëüøå ÿê íà 1000 ëþäåé íàìåò, ó ÿêîìó ïðîòÿãîì òðüîõ äí³â ïðîõîäèëè áîãîñëóæ³ííÿ. ßêùî ó ï’ÿòíèöþ ââå÷åð³ éîãî ó÷àñíèêàìè áóëè çäåá³ëüøîãî ì³ñöåâ³ â³ðóþ÷³, òî ñóáîòà òà íåä³ëÿ ç³áðàëè óêðà¿íö³â íå ò³ëüêè ç öüîãî, à é ³ç ñóñ³äí³õ øòàò³â. Îñíîâíîþ òåìîþ öèõ ç³áðàíü áóëî îñâÿ÷åííÿ. Çâó÷àëè íàòõíåíí³ ïðîïîâ³ä³, ùèð³ óêðà¿íñüê³ ï³ñí³, ãàðÿ÷³ ìîëèòâè, àëå íàéãîëîâí³øå — áóëè ïîêàÿííÿ, êîëè ëþäè ó ñëüîçàõ âèñëîâëþâàëè áàæàííÿ ñëóæèòè Ãîñïîäåâ³. ² ùî îñîáëèâî ò³øèòü, á³ëüø³ñòü ç íèõ — ìîëîäü. Òàê, âîíè çäåá³ëüøîãî ââàæàþòü ñåáå àìåðèêàíöÿìè, äîñêîíàëî çíàþòü àíãë³éñüêó ìîâó, ÷àñòî çàçíàþòü øòóðõàí³â òà îñóäó â³ä ñòàðøèõ çà íåáàæàííÿ ñë³äóâàòè çâè÷àÿì òà æèòè çà ïîãëÿäàìè áàòüê³â. Àëå ïðè ïðàâèëüíîìó ñòàâëåíí³ ñòàðøîãî ïîêîë³ííÿ äî ìîëîäèõ ìîæíà ïåðåäàòè ä³òÿì íå ëèøå ìîâó, òðàäèö³¿ òà çâè÷à¿ ñâîãî íàðîäó, àëå íàéãîëîâí³øå — â³ðó òà ñèëó

45


Ñâÿòîãî Äóõà. Ñàìå öå, íà ìîþ äóìêó, ³ âäàëîñÿ îðãàí³çàòîðàì ç’¿çíîãî ñëóæ³ííÿ. Âëàñíå, öå ³ áóëî îäí³ºþ ç ïðè÷èí ïðîâåäåííÿ òàêîãî çàõîäó. ßê ñêàçàâ îäèí ç ì³ñöåâèõ ñëóæèòåë³â, ìåòà òàêèõ ç³áðàíü — íå ëèøå ñàìèì ïðîâåñòè ÷àñ ó ñï³ëêóâàíí³, ìîëèòâ³, àëå é ïåðåäàòè öåé äóõ ñï³ëüíîñò³ òà ºäíîñò³ ä³òÿì. «Ìè îðãàí³çóâàëè öå â ïåðøó ÷åðãó äëÿ ìîëîä³, — ñêàçàâ â³í. — Ìè ïîâèíí³ íå ëèøå íà ñëîâàõ â÷èòè ¿õ, àëå é íà ïðàêòèö³ ïîêàçàòè ¿ì Áîãà, äîïîìîãòè çíàéòè ñïàñ³ííÿ. Öå ºäíຠíàñ ç ìîëîäèì ïîêîë³ííÿì, ìè ìîæåìî ïåðåäàòè äóõ òèõ ñëóæ³íü, ÿê³ êîëèñü íàñ ââîäèëè ó Áîæó ïðèñóòí³ñòü». Ùå îäèí õîðîøèé çàõ³ä, ÿêèé äóæå ïë³äíî òà åôåêòèâíî ïðàêòèêóºòüñÿ óæå áàãàòî ðîê³â áàãàòüìà öåðêâàìè òà îá’ºäíàííÿìè, — ïî¿çäêè ìîëîä³æíèõ ãðóï íà ì³ñ³éíó ïðàöþ â Óêðà¿íó, Ðîñ³þ, ²íä³þ, Ìåêñèêó, Ïàðàãâàé. Õî÷à ö³ ïîäîðîæ³ êîðîòêî÷àñí³ çà òðèâàë³ñòþ (ïðèáëèçíî îäèí ì³ñÿöü), âîíè º äóæå êîðèñíèìè Âæå äåê³ëüêà ðîê³â ³ç ïðîïîâ³ääþ ªâàíãå볿 äî Óêðà¿íè ïðè¿æäæàþòü ãðóïè õðèñòèÿíñüêî¿ ìîëîä³ (åì³ãðàíòè ç Óêðà¿íè) ç³ ñëîâ’ÿíñüêèõ öåðêîâ ÑØÀ. Öå ñëóãóº ñóòòºâîþ äîïîìîãîþ ì³ñöåâèì ì³ñ³îíåðàì ³ öåðêâàì, à òàêîæ ñïðèÿº äóõîâíîìó ñòàíîâëåííþ ³ çì³öíåííþ ìîëîä³, ùî ïðè¿æäæàº. Îñü ³ öüîãî ðîêó â Óêðà¿í³ (çîêðåìà íà Ïîëòàâùèí³) ïåðåáóâàëè äâ³ ãðóïè ìîëîä³. Âîíè ö³ëèé ð³ê ãîòóâàëèñÿ äî ö³º¿ ïî¿çäêè, îñîáèñòî çàðîáëÿëè êîøòè. ¯õí³ áàòüêè ³ ÷ëåíè öåðêîâ æåðòâóâàëè ãðîø³, ùîá ìîëîä³ ì³ñ³îíåðè ìîãëè ÿêíàéêðàùå âèêîíàòè çàïîâ³äü ²ñóñà Õðèñòà: «²ä³òü ïî ö³ëîìó ñâ³òîâ³, òà âñüîìó ñòâîð³ííþ ªâàíãåë³þ ïðîïîâ³äóéòå!» (Ìðê. 16:15). Ñâî¿ìè âðàæåííÿìè ä³ëÿòüñÿ êåð³âíèêè öèõ ãðóï. Îëåêñàíäð Ïå÷åíèé (ì.

46

íå ëèøå äëÿ òèõ ì³ñ³îíåð³â, ÿê³ ïîñò³éíî ïðàöþþòü, ñêàæ³ìî, â Óêðà¿í³, ³ íà äîïîìîãó ÿêèì îðãàí³çîâóþòüñÿ ïî¿çäêè, àëå é äëÿ ñàìî¿ ìîëîä³. Âîíè ìîæóòü â³ä÷óòè ñâîþ ïðè÷åòí³ñòü äî ñåðéîçíî¿ äóõîâíî¿ ïðàö³, íà âëàñí³ î÷³ ïîáà÷èòè ïðîáëåìè òà òðóäíîù³ íà ì³ñ³éíèõ ïîëÿõ, ñàìèì ñïðîáóâàòè ñâî¿ ñèëè ó öüîìó íåëåãêîìó òðóä³. Öå — âò³ëåííÿ â æèòòÿ òîãî, ùî âîíè ÷óþòü ³ ÷îãî â÷àòüñÿ â öåðêâ³. ² íå ëèøå â öåðêâ³. Ùîá äîïîìîãòè ìîëîäèì ëþäÿì ï³çíàòè á³áë³éí³ ³ñòèíè, ïåðåäàòè òåîðåòè÷í³ çíàííÿ, çàîõîòèòè äî äóõîâíî¿ ïðàö³, áàãàòî öåðêîâ ÷è îá’ºäíàíü îðãàí³çîâóþòü ì³ñ³îíåðñüê³ øêîëè. Ìåí³ âèïàëà íàãîäà ïîçíàéîìèòèñÿ ç ðîáîòîþ îäí³º¿ ç òàêèõ øê³ë, ÿêà ÿêðàç ðîçïî÷àëàñÿ ïðè öåðêâ³ ì. Êîëóìáóñà (øòàò Îãàéî). Âîíà ç³áðàëà áëèçüêî 30 ìîëîäèõ ëþäåé ç ê³ëüêîõ øòàò³â, ÿê³ âèÿâèëè áàæàííÿ íàâ÷àòèñÿ Áîæî¿ ìóäðîñò³. Çðîçóì³ëî, íå âñ³ âîíè â ìàéáóòíüîìó ñòàíóòü ì³ñ³îíåðàìè ÷è ïàñòîðàìè, àëå ö³

äâà ì³ñÿö³, ÿ âïåâíåíèé, çì³íÿòü ¿õíº áà÷åííÿ, ¿õíº îñîáèñòå ñòàâëåííÿ äî ñåáå, äî ñâîãî æèòòÿ, äî äóõîâíî¿ ïðàö³. Êåð³âíèêè ìîëîä³æíî¿ ñï³ëêè, ÿêà îá’ºäíóº ìîëîäü ï³âí³÷íîñõ³äíèõ øòàò³â, ³í³ö³àòîðè ö³º¿ øêîëè, ïëàíóþòü ïðîäîâæóâàòè ïîä³áíå íàâ÷àííÿ ³ íàäàë³. Öå çíà÷íîþ ì³ðîþ äîïîìîæå ñëîâ’ÿíñüêèì öåðêâàì çáåðåãòè ó ìàéáóòíüîìó ñâîþ ìîâó, äóõîâíèé äîñâ³ä òà â÷åííÿ. Çâè÷àéíî, âèùåçãàäàíå íå ãàðàíòóº ñòîâ³äñîòêîâîãî ïîçèòèâíîãî âèð³øåííÿ òàêîãî áîëþ÷îãî ïèòàííÿ, ÿê âçàºìèíè ñòàðøîãî òà ìîëîäøîãî ïîêîë³ííü. Àëå ùîñü ðîáèòè âñåòàêè êðàùå, àí³æ íå ðîáèòè í³÷îãî, à ëèøå ñèä³òè ³ ïëàêàòè, ìîâëÿâ, ÿêà ï³øëà íèí³ ìîëîäü: ðîçïóñíà ³ íåñëóõíÿíà. Àëå íàñïðàâä³ âîíà º òàêîþ, ÿêîþ çðîáèëè ¿¿ ìè ñàì³. ßê íàâ÷èëè. ßê âèõîâàëè. ßê çóì³ëè ïåðåäàòè æèâó â³ðó â Áîãà. ¯õíüîãî Áîãà. Þð³é Âàâðèíþê, ѳðàêþçè-Êîëóìáóñ-Ëóöüê

Óêðà íñüê äîðîãè óêðà íñüêèõ åì ãðàíò â ѳðàêþçè, øòàò Íüþ-Éîðê): «Öüîãî ðîêó ìè ïðè¿õàëè íà äâà òèæí³ íà Ïîëòàâùèíó ç

íàì³ðîì ðîçïî÷àòè ïðàöþ â äâîõ íîâèõ òî÷êàõ: Ãðàäèçüêó Ïîëòàâñüêî¿ îáë. ³ Á³ëîï³ëë³


Ñóìñüêî¿ îáë. Ö³êàâèì áóâ ïî÷àòîê íàøî¿ ïðàö³: ùîðîêó äèðåêòîð ì³ñ³¿ «Ãîëîñ Íà䳿» Ì. Ï. Ñèíþê ðîçñèëຠàíêåòè ³ ö³ëêîì âèïàäêîâî ï’ÿòü ðîê³â òîìó íàø âèá³ð âèïàâ íà òðè òî÷êè. ² ñàìå äî îäí³º¿, â ì³ñòî Ãëîáèíî, ìè çìîãëè äîäçâîíèòèñÿ. Âïåðøå ïðè¿õàëè òóäè ï’ÿòü ðîê³â òîìó, ðîçïî÷àëè ïðàöþ, â ïåðøèé æå ð³ê ïðèäáàëè ä³ëÿíêó çåìë³ äëÿ áóä³âíèöòâà äîìó ìîëèòâè. Íàñòóïíîãî ðîêó ïëàíóºìî éîãî â³äêðèòòÿ. À â Ñóìè ìè ïîòðàïèëè âçàãàë³ êàçêîâî.  Ãëîáèíî íà íàø³é ºâàíãåë³çàö³¿ áóâ ë³êàð ³ç Ñóì, ÿêèé çàïðîñèâ íàñ òóäè, îá³öÿâøè ñïðèÿííÿ ùîäî ðåêëàìè. Éîìó äóæå ñïîäîáàëèñÿ íàø³ ï³ñí³. ² ìè âïåðøå ïðè¿õàëè â Ñóìè íà çàïðîøåííÿ ñàìå íåâ³ðóþ÷î¿ ëþäèíè. Âæå öüîãî ðîêó ¿äåìî íà òèæíåâ³ ºâàíãåë³çàö³¿ â Á³ëîï³ëëÿ Ñóìñüêî¿ îáë. ϳñëÿ ³íòåíñèâíî¿ äâîòèæíåâî¿ ïðàö³ íàøà ãðóïà â³ä’¿æäæຠâ ÑØÀ, ³ îäðàçó ïðè¿æäæຠ³íøà ãðóïà íà ÷îë³ ç ²âàíîì Ãàðêóòîì, ÿêà áóäå ïðàöþâàòè â ì. Áóðøòèí³». Ðóñëàí Ïàðàùàê (ì. ×èêàãî): «Ìåí³ 25 ðîê³â, çàê³í÷èâ øêîëó, óí³âåðñèòåò. Çàðàç ïðàöþþ êîíñóëüòàíòîì ïî á³çíåñó, ìàþ áàãàòî â³äðÿäæåíü. ß — êåð³âíèê ìîëîä³ â íàø³é öåðêâ³. ßê ³ á³ëüø³ñòü ÷ëåí³â íàøî¿ ãðóïè, ÿ ç áàãàòîä³òíî¿ ðîäèíè. Áîã âêëàâ íàì ó ñåðöå îñîáëèâå ñï³â-

÷óòòÿ äî ä³òåé. À òóò â Óêðà¿í³ áàãàòî ä³òåé-ñèð³ò, ïîçáàâëåíèõ áàòüê³âñüêî¿ îï³êè, ÿê³ ïîòðåáóþòü ïîñò³éíî¿ òóðáîòè. ² ìåòà íàøî¿ ì³ñ³îíåðñüêî¿ ïðàö³ — íå ò³ëüêè ïðîïîâ³äóâàòè ªâàíãåë³þ äîðîñëèì, à é òóðáóâàòèñÿ ïðî ä³òåé. Íàøà ãðóïà ìîëîä³ ðîçä³ëåíà íà äâ³ ï³äãðóïè: îäíà (íà ÷îë³ ç Ïàâëîì Êîíîíöåì) áóäå ö³ äâà òèæí³ íà Ïîëòàâùèí³, à äðóãà ï³äãðóïà (íà ÷îë³ ç³ ìíîþ) ïî¿äå â ʳðîâîãðàäñüêó îáëàñòü. Ìè ìîëèìîñÿ äî Ãîñïîäà, ùîá Áîã äîïîì³ã íàì ðåàë³çóâàòè âñ³ íàì³÷åí³ ïëàíè, à íàñàìïåðåä â³äâ³äàòè äåÿê³ ³íòåðíàòè ³ íàäàòè ïîñèëüíó äîïîìîãó ä³òÿì-ñèðîòàì». Ïàâëî Êîíîíåöü: «ß íàðîäèâñÿ â ì³ñò³ гâíîìó, ó ñ³ì’¿ íàñ ñåìåðî ä³òåé. ß â³ðóþ÷èé ç äèòèíñòâà. Äÿêóþ÷è Áîãó, í³êîëè íå âæèâàâ í³ àëêîãîëþ, í³ öèãàðîê, íå áóâ ó ñóìí³âíèõ êîìïàí³ÿõ, à ç äèòÿ÷èõ ðîê³â ðàçîì ç áàòüêàìè õîäèâ äî öåðêâè Ñâÿòî¿ Òð³éö³ â гâíîìó. ß

õî÷ó ïðèíåñòè äîáðèé ïë³ä äëÿ Áîãà. Çàâæäè õîò³â áóòè ì³ñ³îíåðîì, òîìó çàê³í÷èâ ì³ñ³îíåðñüêó øêîëó. Öå âæå ìîÿ ï’ÿòà ì³ñ³îíåðñüêà ïî¿çäêà. À íà Ïîëòàâùèí³ ÿ âïåðøå. Ïðàöþþ áóä³âåëüíèêîì. Öüîãî ðàçó âçÿâ òðèâàëó â³äïóñòêó ³ íàâ³òü ïðîäàâ ñâ³é àâòîìîá³ëü, ùîá ìàòè ãðîø³ äëÿ âèòðàò ó ö³é ïî¿çäö³, ùîá ùîñü âä³ëèòè íóæäåííèì ëþäÿì. Ìîæëèâî, õòîñü ìåíå íå çðîçó쳺, ÷è äîö³ëüí³ òàê³ âèòðàòè. Àëå ùî òî º ãðîø³, ìàøèíà, ÷è ùîñü ³íøå (ìàòåð³àëüíå) â ïîð³âíÿíí³ ç ëþäñüêîþ äóøåþ. ß â³ä÷óâàòèìó ñåáå âèííèì ïåðåä Áîãîì, ÿêùî áóäó ñèä³òè é í³÷îãî íå ãîâîðèòè ³íøèì ïðî Íüîãî. Ãîñïîäü, ÿêùî ìåí³ öå áóäå ïîòð³áíî, áëàãîñëîâèòü ìåíå, ³ ÿ ùå çàðîáëþ íà íîâèé àâòîìîá³ëü, àëå ãîëîâíå — â òîìó, ùî ìîæó òèì ìàòåð³àëüíèì, ùî â ìåíå º, ïîòðóäèòèñÿ äëÿ Áîãà, äëÿ áëèæíüîãî». ϳäãîòóâàâ Ãåííàä³é Àíäðîñîâ

Çàíÿòòÿ ç ä³òüìè ó ì. Ãëîá³íî ïðîâîäèòü Îëåêñàíäð Ïå÷åíèé. Íà ôîòî íà ñòîð³íö³ 46: ãðóïà ç öåðêâè ì. ѳðàêþçè çàïðîøóº æèòåë³â ì. Ãðàäèçüê íà âå÷³ðíº íàìåòîâå áîãîñëóæ³ííÿ.

47


* * * Ðàä³þ íàéòîíøèì ïðîì³í÷èêàì ñîíöÿ, ßê³ ïîïðè õìàðè ñïàäàþòü íà ìåíå, Ðàä³þ, ùî ìàò³íêà çâå ìåíå: äîöÿ, Ùî æîâòà âåðáè÷êà, à ïîëå çåëåíå. Ðàä³þ, ùî ñòð³ëà õîðîøó ëþäèíó, Ùî î÷³ ñüîãîäí³ ó íå¿ âåñåë³, Ùî ïîäðóãó ìàþ ³ ìàþ ðîäèíó, Ùî òåïëî òà çàòèøíî â òèõ³é îñåë³. Ðàä³þ, ùî ìîæó ïðîêèíóòèñü âðàíö³ Òà ïóðõíóòè æâàâîþ ïòàøêîþ ç õàòè, Ùî âå÷³ð, ïîê³ðíèé ìî¿é çàáàãàíö³, Äîçâîëèòü ïîäóìàòè ³ ïî÷èòàòè. Ðàä³þ, ùî ÿ îñÿãàþ íàóêó, ßêîþ çðîñòàþòü ³ êîëîñ, ³ êðèëà. Ðàä³þ, ùî Òè â ìîº ñåðöå ïîñòóêàâ, Ðàä³þ, ùî äâåð³ Òîá³ â³ä÷èíèëà! * * * Ìåòåëèêîì âå÷³ð äî ëàìïè çë³òàº, ͳ÷íà ïðîöâ³òຠï³ä ñòåëåþ êâ³òêà, À ãîëêà òåðïëÿ÷å õðåñòè âèøèâàº, ² äîâãîþ ï³ñíåþ òÿãíåòüñÿ íèòêà. ×åðâîíå òà ÷îðíå ëÿãຠíà á³ëå, Íàä³ÿ òà ðîçïà÷ ïëåòóòü â³çåðóíîê — Óñå ïåðåæèòå, óñå íàáîë³ëå Ñîáîþ óòâîðþº äèâíèé ìàëþíîê.

Ïîåòè÷íà ìàéñòåðíÿ

² ÿê æå ñïîê³éíî ðîêè âèøèâàòè, Êîëè òè íàðåøò³ óæå çðîçóì³ëà, Ùî ìóñèø áîë³òè, ãîð³òè, ñòðàæäàòè, Àáè â³çåðóíêîì ëÿãàòè íà á³ëå.

48


* * * Çíàéòè ñåáå? ͳ-í³, — ñåáå çàáóòè, Çàêðèòè øëÿõ äî ñåðöÿ çàáàãàíö³: Î, ùàñòÿ — ³ç ìîëèòâîþ çàñíóòè, Ç ìîëèòâîþ ïðîêèíóòèñÿ âðàíö³! Ìî¿ ïîðòðåòè — öå òàêà äð³áíèöÿ, Õî÷ ÿ ñåáå, ìàáóòü, íå äóæå çíàþ, Àëå ó íåá³ Çîëîòà dzðíèöÿ, ² ÿ äî íå¿ ç íî÷³ âèðèíàþ. Êð³çü âñ³ ïë³òêè é áóäåííó ëèõîìàíêó, Êð³çü áåçíàä³þ, íåëþá ³ ñêðóòè — Ç ìîëèòâîþ ï³òè íàçóñòð³÷ ðàíêó, Ç ìîëèòâîþ óâå÷åð³ çàñíóòè.

Äâà áåðåãè

² Òàì àíãåë ñìåðò³, äîáðèé ³ ïå÷àëüíèé, ×åêຠó ÷îâí³ ç âåñëîì â ðóö³, ², ìîâ í³÷í³ ë³ëå¿, çîð³ äàëüí³ Ãîéäàþòüñÿ òèõåíüêî ó ð³ö³. Òàì âùóõíå á³ëü, ùî ñåðöå óâ³áðàëî Íà äîâãîìó, çàäîâãîìó øëÿõó Ó ñâ³ò³, ùî ïàëຠâ³÷íèì øàëîì ² ùî ��ëåêຠïîñì³øêó ëèõó. Òàì ñÿäó ÿ ó ÷îâåí ñâ³é îñòàíí³é, Çàíóðèòü àíãåë ó çîðþ âåñëî, Íà òðåïåòíîìó, í³æíîìó ñâ³òàíí³ Ìåíå íå ñòàíå, ÿê ³ íå áóëî.

* * * Ìî¿ áðàòè ³ ñåñòðè ó Õðèñò³! ßê ñîëîäêî ìåí³, ùî íàñ ºäíຠÁëàãèé Ãîñïîäü! ß òóò íà ñàìîò³, Àëå äóøà ìîÿ íå ïîòåðïàº.

²² Íà çîëîòîìó áåðåç³ ëþáîâ³ Â ñàïô³ðîâîìó ïëåòèâ³ ð³êè Ëîïî÷óòü ðàä³ñíî ë³ñè êàçêîâ³, ² ëàíü ï³äõîäèòü ñì³ëî äî ðóêè.

Îáëè÷÷ÿ ìèë³ áà÷ó êð³çü ï³òüìó, Îñâ³òëåí³ ìîëèòâîþ ëþáîâ³ — ² âè òåïåð äîâ³ðèëèñü Éîìó, ² âè ³ç Íèì â ãîäèíè âå÷îðîâ³.

Íà çîëîòîìó áåðåç³ ëþáîâ³, Äå ðîæå⳺ ñâ³òàíêîâèé ðàé, Öâ³òóòü ë³ëå¿ í³æí³ òà ÷óäîâ³, ² ðàéäóãàìè ãðຠíåáîêðàé.

Ìè âñ³ íàâêðóã Éîãî ëàñêàâèõ ðóê, Òàêèõ øâèäêèõ íà ìèë³ñòü, íå íà êàðó! Ðîçâèäí³ëîñü… ² äî çåëåíèõ ëóê Âåäå ³â÷àð óñþ Ñâîþ îòàðó!

² òóò ê³íåöü óñ³ì ìî¿ì ñòðàæäàííÿì, Íà áåðåã, ùî íå â³äຠá³äè, Âåäå ìåíå çîðÿ ìîÿ îñòàííÿ,  ä³áðîâè ñâ³òë³, â çàïàøí³ ñàäè.

* * * Ìè âñ³ îäíå — ³ ìåðòâ³, ³ æèâ³. Ìè — ÷îëîâ³ê, ÿêîãî çâóòü Àäàì. Äàé ï³äâåñòèñÿ ãð³øí³é ãîëîâ³, Äàé ìèëîñò³ Òâ, Áîæå, íàì!

Áëèçüêà à ÷è äàëåêà òà ãîäèíà, Íå çì³íèòüñÿ, íå âèñîõíå ð³êà, Äå ñòîìëåíîãî ñåðöÿ áàòüê³âùèíà, Äå Áàòå÷êî íà ìåíå ì³é ÷åêà.

Ñïàñè ìåíå, ÿ ó âîãí³ ãîðþ, ß ñàì ñåáå øìàòóþ, í³áè ïåñ, Íå â³äàþ, íå çíàþ, ùî òâîðþ, Î, ì³é Ñâÿòèé, ùî ³ñòèííî âîñêðåñ! ß — Òâ³é Àäàì, çóõâàëèé ÷îëîâ³ê, Ùî ðîçïèíàâ ³ çðàäæóâàâ òåáå, Ìîëþ, íå ïîëèøàé ìåíå ïîâ³ê, Äî ìåíå ïîãëÿä ïðèõèëÿé ç íåáåñ! ×è æ çìîæó ÿ, òâ³é íåðîçóìíèé ñèí, Íà ñâ³ò³ çàëèøèòèñÿ îäèí?

Ãàëèíà ÌÀͲÂÀ 49


10 ç’ çä ìîëîä

Ç 12 äî 21 ëèïíÿ â ì³ñò³ Ìàëèí³ Æèòîìèðñüêî¿ îáëàñò³ â³äáóâàâñÿ Õ ç’¿çä ìîëîä³ ÖÕªÓ. Ó÷àñíèêàìè ôîðóìó ñòàëè ïîíàä 4 òèñ. õðèñòèÿí ç 23 îáëàñòåé Óêðà¿íè, à òàêîæ ç³ ÑØÀ, Á³ëîðóñ³, Êîðå¿, Êèòàþ, Êàíàäè, ͳìå÷÷èíè, Ðîñ³¿, Ïîëüù³. Äåâ³çîì þâ³ëåéíîãî ç’¿çäó ñòàëè ñëîâà ³ç Ïñàëòèðÿ: «Òîá³, Ãîñïîäè, íàëåæèòü ñëàâà». Ç’¿çä â³äêðèâ çàâ³äóâà÷ â³ää³ëó ìîëîä³æíîãî ñëóæ³ííÿ ÖÕÂªÓ Áîãäàí Ëåâèöüêèé, ÿêèé çãàäàâ äåñÿòèë³òíþ ³ñòîð³þ ìîëîä³æíèõ ç’¿çä³â. ², ÿê ç’ÿñóâàëîñÿ, ëèøå ê³ëüêà ëþäåé ³ç ÷îòèðüîõ òèñÿ÷ áóëè ïðèñóòí³ íà âñ³õ ç’¿çäàõ. Ó õîä³ çóñòð³÷åé äî ïðèñóòí³õ çâåðòàëèñÿ ïðåäñòàâíèêè âëàäè, â³äîì³ ³ ìåíø çíàí³ ïðîïîâ³äíèêè Ñëîâà Áîæîãî, ñèâî÷îë³ ³ çîâñ³ì þí³. Ìîëîäü ñâ³ä÷èëà, ñï³âàëà, ìîëèëàñÿ, ùèðî êàÿëàñÿ ïåðåä Áîãîì ³ äàâàëà Éîìó îá³òíèö³. Ïðàãíåííÿ áóäóâàòè á³ëüø ò³ñí³ ñòîñóíêè ç Ãîñïîäîì ³ áóòè áëàãîñëîâåííÿì äëÿ ñâ êðà¿íè ñòàëî ÷è íå îñíîâíèì äëÿ áàãàòüîõ ó÷àñíèê³â ç’¿çäó.

50


Á áë éíà â êòîðèíà

³êòîðèíà áóäå ïðîâîäèòèñÿ ïðîòÿãîì ðîêó é ñêëàäàòèìåòüñÿ ç ÷îòèðüîõ òóð³â, â êîæíîìó ç ÿêèõ áóäå ïî ÷îòèðè çàïèòàííÿ. ϳäñóìîê áóäå ï³äáèâàòèñÿ çà ðåçóëüòàòàìè â³äïîâ³äåé óñ³õ òóð³â. Ïåðåìîæö³ îòðèìàþòü äîá³ðêè äóõîâíî¿ ë³òåðàòóðè.

³äïîâ³ä³ íà äðóãèé òóð

1. Ïðî Îñòðîçüêó Á³áë³þ ÷èòàéòå ìàòåð³àë íà ñòîð³íêàõ 38-39. 2. Ãðåöüêå ñëîâî ñþíàãîãå ïåðåêëàäàºòüñÿ ÿê «ç³áðàííÿ». Âîíî â ïåðøó ÷åðãó îçíà÷àëî ç³áðàííÿ ëþäåé, à çãîäîì ³ ì³ñöå, äå çáèðàëèñÿ þäå¿. Ó Ñëîâ³ Áîæîìó íåìຠí³ÿêèõ ïîâåë³íü, ÿê³ á ïåðåäáà÷àëè áóä³âíèöòâî îñîáëèâèõ äîì³â äëÿ ç³áðàíü. Á³ëüø³ñòü á³áë³éíèõ ³ñòîðèê³â ñõîäÿòüñÿ íà äóìö³, ùî ñèíàãîãè ç’ÿâèëèñÿ ï³ñëÿ âàâ³ëîíñüêîãî ïîëîíó, êîëè âèíèêëà îñîáëèâà ïîòðåáà â òîìó, ùîá íà-

â÷àòè ëþäåé Çàêîíó Áîæîìó, ïðî ÿêèé þäå¿ çàáóëè ³ ÿêîãî íå çíàëè ÷àñòî íàâ³òü ñâÿùåíèêè. Ñèíàãîãà çãîäîì ñòàëà ì³ñöåì, äå þäå¿ çáèðàëèñÿ äëÿ ïîêëîí³ííÿ Áîãîâ³ òà âèâ÷åííÿ Çàêîíó Áîæîãî, ñâîºð³äíîþ äóõîâíîþ øêîëîþ. Ñàìå âîíà ñòàëà íîñ³ºì þäåéñüêèõ òðàäèö³é, þäåéñüêî¿ ñàìîáóòíîñò³, öåíòðîì äóõîâíîãî æèòòÿ. ϳñëÿ çðóéíóâàííÿ ºðóñàëèìñüêîãî õðàìó, ñèíàãîãè ñòàëè ºäèíèì ñâÿòèì ì³ñöåì, äå þäå¿ ìîãëè ñï³ëêóâàòèñÿ ç Áîãîì. ²ñóñ Õðèñòîñ, à òàêîæ ïåðø³ õðèñòèÿíè, ó òîìó ÷èñë³ ³ àïîñòîëè, ÷àñòî âèêîðèñòîâóâàëè ñèíàãîãè äëÿ ñâ ïðîïîâ³ä³. Ñêîð³øå âñüîãî, ïåðøà Öåðêâà ïåðåéíÿëà ôîðìó áîãîñëóæ³íü ó ºâðåéñüê³é ñèíàãîç³ ³ ñòàëà âèêîðèñòîâóâàòè ¿¿ ó ñâî¿õ áîãîñëóæ³ííÿõ. Ïåðø çà âñå, öå ÷èòàííÿ òà ïîÿñíåííÿ Ñëîâà Áîæîãî, ïðîñëàâëåííÿ Áîãà òà ìîëèòâè. 3. Òàêîþ ëþäèíîþ áóâ Ñàìñîí. 4. Íàéá³ëüø éìîâ³ðíèì ïîÿñíåííÿì òàêîãî äèâíîãî ïîâåë³ííÿ, ñòàëî òå, ùî ó ñõ³äíèõ íàðîä³â, â òîìó ÷èñë³ é ñåðåä þäå¿â, ³ñíóâàëà äîñèòü äîâãà òà ïèøíà ôîðìà ïðèâ³òàíü. Ñó÷àñíèõ ïðèâ³òàíü òèïó «äîáðèäåíü» ÷è «ïðèâ³ò» íå ³ñíóâàëî. Ëþäè, ÿê³ çóñòð³÷àëèñÿ, çóïèíÿëèñÿ, îáì³íþâàëèñÿ ïîáàæàííÿìè ìèðó òà áëàãîñëîâåííÿ íà óñ³ ñôåðè îñîáèñòîãî òà ðîäèííîãî æèòòÿ, çàïèòàííÿìè ïðî çäîðîâ’ÿ òà ñàìîïî÷óòòÿ. Íåð³äêî òóäè ìîãëè âïë³òàòèñÿ òàêîæ îñòàíí³ íîâèíè ùîäî îñîáèñòîãî òà ãðîìàäñüêîãî æèòòÿ. ²íøèìè ñëîâàìè, äëÿ ïðèâ³òàííÿ ïîòð³áíî áóëî áàãàòî ÷àñó. À îñê³ëüêè â³ä ó÷í³â âèìàãàëîñÿ çà êîðîòêèé ÷àñ ïðîéòè áàãàòî íàñåëåíèõ ïóíêò³â, Â÷èòåëü ïîðàäèâ ¿ì äî ì³í³ìóìó çâîäèòè ïîä³áí³ ïðèâ³òàëüí³ ðèòóàëè ³ çîñåðåäèòèñÿ íà òîìó çàâäàíí³, ÿêå âîíè îòðèìàëè.

Òðåò³é òóð

Öåíòðàëüíà ñèíàãîãà ó ì. ªðóñàëèì³

1. Ùî òàêå ñèíåäð³îí? 2. ßêèé çàñ³á ïðàö³, çã³äíî Ìîéñåºâîãî Çàêîíó, çàáîðîíÿëîñÿ áðàòè â çàñòàâó, áî â òàêîìó ðàç³ áðàëàñÿ á ó çàñòàâó äóøà. 3. ßê âèíèê òàê çâàíèé ͳêåéñüêèé ñèìâîë â³ðè? 4. Õòî, êîìó ³ ç ÿêî¿ íàãîäè ñêàçàâ òàê³ ñëîâà: «ßêùî Áîã ñõî÷å ñïàñòè ãð³øíèêà, ³í çðîáèòü öå áåç òâ ÷è ì äîïîìîãè»?

51


Ïðåçåíòàö³ÿ «Âîãíåííî¿ Á³á볿» óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ 24 òðàâíÿ 2007 ð. â Áîãîñëîâñüê³é Ñåì³íàð³¿, ùî íà Ãîëîñ³¿âñüê³é ïëîù³ ñòîëèö³ Óêðà¿íè ì³ñòà Êèºâà, â³äáóëàñÿ çíàìåííà ïîä³ÿ: ïðåçåíòàö³ÿ ïåðøî¿ óêðà¿íñüêî¿ Á³á볿 ç êîìåíòàðÿìè. Äèðåêòîð âèäàííÿ Á³ëë Ë. ³ëüÿìñ, ðîçïî÷àâøè âå÷³ð ïðåçåíòàö³¿, çàçíà÷èâ, ùî Á³áë³ÿ, íàä ÿêîþ òàê äîâãî é íàòõíåííî ïðàöþâàëè áàãàòî ëþäåé, ñüîãîäí³ ñòàëà ðåàëüí³ñòþ. ³í îäðàçó çàêëèêàâ øàíîâíå òîâàðèñòâî âøàíóâàòè â ìîëèòâ³ íàéïî÷åñí³øîãî ãîñòÿ ïðåçåíòàö³¿ — Ãîñïîäà íàøîãî ²ñóñà Õðèñòà. ªïèñêîï Öåðêâè Õª Ì. Ñ. Ïàíî÷êî, âåäó÷è ïðèñóòí³õ â ìîëèòâ³ ³ îçíàéîìëþþ÷è ãîñòåé ç ³ñòîð³ºþ óêðà¿íñüêî¿ Á³á볿, ðîçïî÷àâ ç ÷èòàííÿ Ñëîâà Áîæîãî: «Ñïî÷àòêó áóëî Ñëîâî, ³ Ñëîâî áóëî â Áîãà, ³ Ñëîâî áóëî Áîãîì» (1²â. 1:1-4). «Ñëîâî Áîæå ìຠáóòè äîñòóïíèì íå ò³ëüêè íàóêîâöÿì, à óñ³ì ëþäÿì, â êîæí³é îñåë³. Òàì, äå Ñëîâî Áîæå âò³ëþºòüñÿ â æèòòÿ, òàì º áëàãîñëîâåííÿ äëÿ íàðîäó». Ìèõàéëî Ñòåïàíîâè÷ ó ìîëèòâ³ âèñëîâèâ ïåâíå ñïîä³âàííÿ, ùî öåé ïåðåêëàä Á³á볿 ñòàíå ñàìå òàêèì áëàãîñëîâåííÿì äëÿ íàðîäó Óêðà¿íè. Õåðá Ãð³ô³í, ïðåçèäåíò á³áë³éíîãî àëüÿíñó «Life publishers International», çàçíà÷èâ, ùî öåé àëüÿíñ çáèðຠêîøòè äëÿ äðóêó Á³áë³é ð³çíèìè ìîâàìè ñâ³òó, ³ çàéìàºòüñÿ ïåðåêëàäîì ³ äðóêîì Á³áë³é. Öÿ ïðàöÿ ðîçïî÷àëàñÿ â Áðàçè볿 ç³ ñëóæèòåëÿ Áîæîãî Äîíàëüäà Ñòåìïñà, ÿêèé áàãàòî ðîê³â ïðèñâÿòèâ ö³é ïðàö³, íàïèñàâ êîìåíòàð³ äî Á³á볿. ϳñëÿ òðèâàëî¿ áîðîòüáè ç õâîðîáîþ ðàê, â³í â³ä³éøîâ ó â³÷í³ñòü, âèñëîâèâøè ïîáàæàííÿ, ùîá éîãî ïðà-

52

öÿ ñòàëà çäîáóòêîì íå ò³ëüêè õðèñòèÿí Áðàçè볿. Ñüîãîäí³ éîãî ïðàöÿ (Á³áë³ÿ ç êîìåíòàðÿìè) âæå íàäðóêîâàíà äâàäöÿòüìà ìîâàìè ñâ³òó. ² îñü íèí³ íàäðóêîâàíà Á³áë³ÿ óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ: äâàäöÿòèé ïåðåêëàä. Îô³ö³éíà íàçâà ö³º¿ Á³á볿 «Á³áë³ÿ ç êîìåíòàðÿìè äëÿ ïîâíîö³ííîãî æèòòÿ», àëå âîíà ìຠ³íøó íàçâó (ÿêà âèíèêëà â Êèòà¿) — ÂÎÃÍÅÍÍÀ Á²Á˲ß. Áî öÿ Á³áë³ÿ ì³ñòèòü ó ñîá³ âîãîíü Ï’ÿòäåñÿòíèö³. Îäíèì ³ç òèõ, õòî âèêîíóâàâ íàéá³ëüø â³äïîâ³äàëüíó ³ âàæëèâó ïðàöþ íàä óêðà¿íñüêèì âèäàííÿì Âîãíåííî¿ Á³á볿, º äîêòîð òåîëî㳿, ºïèñêîï ç³ Ëüâîâà Âàñèëü Ìèõàéëîâè÷ Áîº÷êî. ³í âèêîíóâàâ ïðàöþ ãîëîâíîãî ðåäàêòîðàóïîðÿäíèêà öüîãî âèäàííÿ. «ß ñêàçàâ Ãîñïîäó, ùî íå õî÷ó â³ä³éòè, àæ äîêè íå ïîáà÷ó ö³º¿ Á³á볿. Áîã ïðîäîâæèâ ìîº æèòòÿ, ³ ÿ ïî ìèëîñò³ Áîæ³é ïîáà÷èâ íàäðóêîâàíó Á³áë³þ óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ. Öå íå Á³áë³ÿ äëÿ ÿêî¿ñü îêðåìî¿ êîíôåñ³¿, öå Á³áë³ÿ äëÿ âñ³õ õðèñòèÿí, äëÿ óñüîãî óêðà¿íñüêîãî íàðîäó. Ó 1991 ðîö³, îäðàçó ï³ñëÿ â³äõîäó äî â³÷íîñò³ Äîíàëüäà Ñòåìïñà, ìåí³ áóëà ïåðåäàíà

éîãî ïðàöÿ íàä óêðà¿íñüêèì âàð³àíòîì Á³á볿 ç êîìåíòàðÿìè, õî÷ ÿ òàê ³ íå ïîáà÷èâñÿ ç öèì âèäàòíèì ìóæåì. Ìåí³ äîâåëîñÿ áàãàòî ðàç³â ïðî÷èòàòè ³ ïåðå÷èòàòè òåêñò Á³á볿. ß ïåðåêîíàíèé, ùî 77 ñòàòåé ³ êîìåíòàð³ äî êîæíî¿ ñòîð³íêè íå íåñóòü êîíôåñ³éíîñò³, à íåñóòü Áîæó ïðàâäó. Ñê³ëüêè ðàç äîâîäèëîñÿ ãîäèíàìè ñòîÿòè â ìîëèòâ³ ³ ïðîñèòè Ãîñïîäà, ùîá íàïðàâèâ ³ äîïîì³ã ó âèð³øåíí³ òîãî ÷è ³íøîãî ïèòàííÿ â ïðàö³ íàä òåêñòîì, òîìó ùî ëèøå îäíå ñëîâî, íåïðàâèëüíî ïåðåêëàäåíå, ìîæå ïðèçâåñòè äî áîëþ÷î¿ ïðîáëåìè. Çà îñíîâó òåêñòó âçÿòèé ïåðåêëàä Ïàíòåëåéìîíà Êóë³øà. Çâè÷àéíî, ùî öÿ ïðàöÿ ñòàëà ìîæëèâîþ çàâäÿêè äðóæíîìó êîëåêòèâó ôàõ³âö³â-íàóêîâö³â ç³ Ëüâîâà». Àíàòîë³é Ãëóõîâñüêèé, ïðåçèäåíò Á³áë³éíîãî òîâàðèñòâà, çâåðøèâ ìîëèòâó ïîñâÿ÷åííÿ óêðà¿íñüêîãî âèäàííÿ Á³á볿 ç êîìåíòàðÿìè. Ó âñòóïíîìó ñëîâ³ â³í íàãîëîñèâ, ùî Á³áë³ÿ â óêðà¿íñüêîìó á³áë³éíîìó òîâàðèñòâ³ îá’ºäíàëà ïðåäñòàâíèê³â ð³çíèõ êîíôåñ³é. Êåð³âíèêè êîíôåñ³é, ïðèñóòí³õ íà ïðåçåíòàö³¿, ïðîðåêòîð Îñòðîçüêî¿ íàö³îíàëüíî¿


Àêàäå쳿 Âàñèëü Æóêîâñüêèé, àêàäåì³ê ³íñòèòóòó ðåë³ã³ºçíàâñòâà Óêðà¿íè Àíàòîë³é Êîëîäíèé, äåïóòàòè Âåðõîâíî¿ Ðàäè ìàëè òàêîæ ìîæëèâ³ñòü ñêàçàòè ñâîº ñëîâî ç íàãîäè öüîãî ñâÿòà. ϳñëÿ çàê³í÷åííÿ ïðåçåíòàö³¿ Âàñèëü Ìèõàéëîâè÷ Áîº÷êî äàâ êîðîòêå ³íòåðâ’þ íàøîìó æóðíàëó: — ×îìó áóëà íåîáõ³äí³ñòü íîâîãî ïåðåêëàäó? — ²äå ðîçâèòîê íàøî¿ ìîâè, êóëüòóðè. Çàðàç ìè íå ìîæåìî ãîâîðèòè ìîâîþ ñó÷àñíèê³â Êîòëÿðåâñüêîãî, ³ íàÿâí³ ïåðåêëàäè Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ ìàëè íàõèë äî ïåâíî¿ åòí³÷íî¿ ãðóïè Óêðà¿íè. Êîëè æ áóëà ïðîãîëîøåíà íåçàëåæí³ñòü Óêðà¿íè ÿê äåðæàâè, âèíèêëà íàãàëüíà ïîòðåáà íîâîãî ïåðåêëàäó ñó÷àñíîþ ìîâîþ, ïðèéíÿòíîþ äëÿ âñ³�� æèòåë³â Óêðà¿íè íåçàëåæíî â³ä ì³ñöÿ ïðîæèâàííÿ. ² îñü ñüîãîäí³ ìè º ñâ³äêàìè ðåàë³çàö³¿ öüîãî ïðîåêòó: íàäðóêîâàíà ñàìå òàêà Á³áë³ÿ. — ×è ïîòð³áíî ìàòè íàëåæíó äóõîâí³ñòü äëÿ ïðàö³ íàä ïåðåêëàäîì? — Íàéêðàùèé ñâ³òñüêèé ôàõ³âåöü íå ïåðåäàñòü ãëèáèííîãî ñìèñëó á³áë³éíîãî òåêñòó. Äëÿ ïðàö³ íàä ïåðåêëàäîì íåîáõ³äí³ ãëèáîêî â³ðóþ÷³ ëþäè, ³ â íàø³é ïðàö³ ñôîðìóâàâñÿ ñàìå òàêèé êîëåêòèâ ôàõ³âö³â. — ßêèì òèðàæåì âèéøëà öÿ Á³áë³ÿ ³ ÿêà îð³ºíòîâíà ö³íà Á³á볿 ç êîìåíòàðÿìè? Êóäè çâåðòàòèñÿ òîìó, õòî çàõî÷å ïðèäáàòè öþ Á³áë³þ? — Ïåðøèé òèðàæ «Âîãíåííî¿ Á³á볿» óñüîãî 7 òèñÿ÷ ó äâîõ âàð³àíòàõ: ó ì’ÿê³é øê³ðÿí³é îáêëàäèíö³ ³ â òâåðä³é. Àëå öå ëèøå ïî÷àòîê. Á³áë³ÿ ó òâåðä³é îáêëàäèíö³ îð³ºíòîâíî êîøòóº 100 ãðèâåíü, à ïîäàðóíêîâèé âàð³àíò — 200 ãðèâåíü. Çàìîâëåííÿ íàäñèëàòè: Áóðä³ Òåòÿí³ Âàñèë³âí³, âóë. Ïåêàðñüêà, 59, õðàì ÕðèñòàÑïàñèòåëÿ, Ëüâ³â-10, 79010.

Òîìàñ Òðàñê, ñóïåð³íòåíäàíò Àñàìáëå¿ Áîæî¿, ïîäàâ ó â³äñòàâêó. Öå ñòàëî íåñïîä³âàíêîþ, àäæå òåðì³í éîãî ïåðåáóâàííÿ íà ö³é ïîñàä³ çàê³í÷óâàâñÿ ÷åðåç äâà ðîêè. Êåð³âíèê íàéá³ëüøî¿ ï’ÿòäåñÿòíèöüêî¿ äåíîì³íàö³¿ ÑØÀ íå ïîÿñíèâ ïðè÷èíó òàêîãî ð³øåííÿ, àëå ïåðø í³æ çðîáèòè öåé êðîê, â³í ïðîãîëîñèâ åìîö³éíó ïðîìîâó, çâåðòàþ÷èñü äî òèñÿ÷ õðèñòèÿí, çàêëèêàþ÷è ¿õ «íå äàòè ì³ñöÿ áåçõðåáåòíîìó õðèñòèÿíñòâó â Àñàìáëå¿ Áîæ³é». «Ñâ³ò ïåðåâåðíóâñÿ ç í³ã íà ãîëîâó ó ìîðàëüí³é äåãðàäàö³¿, ³ äëÿ òîãî, ùîá ïîñòàâèòè éîãî ó ïðàâèëüíå ïîëîæåííÿ, ïîòð³áíà ñïðàâæíÿ öåðêâà, — ñêàçàâ â³í. — Áàãàòî öåðêîâ òà ñâÿùåííîñëóæèòåë³â ñüîãîäí³ ïðîïîíóþòü íîâó ðåë³ã³þ, ÿêà ãàðàíòóº, ùî ïåêëà íåìàº, íå âèìàãàþòü ñâÿòîñò³. Öå ñëàáêå, áåçõðåáåòíå õðèñòèÿíñòâî, ÿêå íå áîðåòüñÿ ç ãð³õîì ÷åðåç ñòðàõ êîãîñü çàñóäèòè. Öå áåçñèëüíà ªâàíãåë³ÿ, ÿêà ãîâîðèòü ëþäÿì, ùî âñå äîáðå. Íåõàé âîíà í³êîëè íå ïðèéäå â öþ öåðêâó!» ˳äåð ï’ÿòäåñÿòíèê³â íàçâàâ äåê³ëüêà ïðè÷èí äåãðàäàö³¿ íàö³¿. Ïåðøà — öå ñèòóàö³éíà åòèêà, êîëè á³áë³éí³ àáñîëþòè â³äêèäàþòüñÿ äåÿêèìè öåðêâàìè. Äðóãà — êóëüòóðíå ðîçáåùåííÿ, ÿêå ñïîòâîðþº ñåêñóàëüí³ ðîë³, ïîøèðåííÿ îäíîñòàòåâèõ øëþá³â, ãîìîñåêñóàë³çì òà ñï³âæèòòÿ ïîçà øëþáîì.

Òðåòÿ — êóëüòóðíèé êîìïðîì³ñ, êîëè Ïèñàííÿ ðîçãëÿäàºòüñÿ ÿê çàñòàð³ëå òà íåñó÷àñíå ùîäî òàêèõ ïèòàíü, ÿê àáîðòè, âæèâàííÿ àëêîãîëþ òà ðîçëó÷åííÿ. ×åòâåðòà ïðè÷èíà äåãðàäàö³¿ ïîëÿãຠó ïîøèðåíí³ â÷åííÿ, çã³äíî ÿêîãî óñ³ ëþäè â ê³íöåâîìó ðåçóëüòàò³ ïîòðàïëÿòü â ðàé. «Äîçâîëüòå íàãàäàòè âàì, ùî çà òåîð³þ, ÿêà ðîáèòü óñ³õ ùàñëèâèìè ³ íàìàãàºòüñÿ çàñïîêî¿òè ãð³øíèê³â, êîòð³ éäóòü ó âòðà÷åíó â³÷í³ñòü... Áîã áóäå çàïèòóâàòè íàñ ç âàìè, — ñêàçàâ Òîìàñ Òðàñê. — Íåõàé öå âñå íå ïðèéäå ó öþ öåðêâó!» À 11 ñåðïíÿ íà ãåíåðàëüí³é ðàä³, ùî ïðîõîäèëà â ²íä³àíàïîë³ñ³, íîâèì êåð³âíèêîì Àñàìáëå¿ Áîæî¿ áóâ âèáðàíèé Äæîðäæ Î.Âóä. Çàðàç öÿ ãðîìàäà íàë³÷óº á³ëüø ÿê 2,8 ì³ëüéîíà ÷ëåí³â ó Ñïîëó÷åíèõ Øòàòàõ òà 57 ìëí. ó ñâ³ò³. Íà äóìêó Òðàñêà, ÿêèé âèñòóïèâ ç íàãîäè îáðàííÿ íîâîãî ñóïåð³íòåíäàíòà, öå ñòàëîñÿ çàâäÿêè ÷èñëåííèì ìîëèòâàì óñ³º¿ äåíîì³íàö³¿. «ßêùî é áóëè ó ö³é öåðêâ³ ÿê³ñü äîñÿãíåííÿ ÷è ïðîãðåñ, öå ëèøå òîìó, ùî çà íàñ ìîëèëîñÿ áåçë³÷ ëþäåé, — çàóâàæèâ Òîìàñ Òðàñê, ðîáëÿ÷è îãëÿä ñâîãî 19-ð³÷íîãî ñëóæ³ííÿ. dz ñâîãî ïîñòó â³í ç³éäå ÷åðåç 60 äí³â ï³ñëÿ çàâåðøåííÿ ãåíåðàëüíî¿ ðàäè, íà ÿê³é îáðàíî íîâîãî êåð³âíèêà öåðêâè. Çà ìàòåð³àëàìè www.prochurch.info

53


26-29 ÷åðâíÿ íà áàç³ õðèñòèÿíñüêîãî òàáîðó «Áåð³çêà», ùî ïîáëèçó ñåëà Àëåêñàíä𳿠гâíåíñüêî¿ îáëàñò³, â³äáóëàñÿ Âñåóêðà¿íñüêà æ³íî÷à êîíôåðåíö³ÿ, ãàñëîì ÿêî¿ áóëè ñëîâà ç Á³á볿: «Âîíà çðîáèëà, ùî ìîãëà». Ç óñ³õ îáëàñòåé Óêðà¿íè ç’¿õàëèñÿ äåëåãàòè — ñåñòðè, ùî â³äïîâ³äàþòü çà æ³íî÷å ñëóæ³ííÿ ó ñâî¿õ îáëàñòÿõ. Íà ïåðøîìó ñëóæ³íí³ ãîñòåé â³òàëà ñï³âî÷à ãðóïà «Õâàëà» ç Öåðêâè Ñâÿòî¿ Òð³éö³ ì³ñòà гâíîãî. Ç â³òàëüíèì ñëîâîì äî ñåñòåð çâåðíóâñÿ â³äïîâ³äàëüíèé ïàñòîð ð³âíåíñüêîãî ðåã³îíó Î.Ã. ×åðíþøîê. Ó ñâî¿é ïðîïîâ³ä³ â³í ï³äêðåñëèâ, ùî êîëè íàðîäæåíà çãîðè æ³íêà æèâå çã³äíî Ñëîâà Áîæîãî, òî âîíà ïðèêðàøຠæèòòÿ ñâîãî ÷îëîâ³êà ³ º óîñîáëåííÿì çàòèøêó â äîì³. Êîëè æ ñåñòðà äîáðå âïðàâëÿºòüñÿ ç äîìàøí³ìè ñïðàâàìè, âîíà ìîæå óñï³øíî ïðàöþâàòè é ó öåðêâ³. Ùå çà çåìíîãî æèòòÿ ²ñóñà Õðèñòà áóëè æ³íêè, ÿê³ Éîìó ñëóæèëè. Ãîñïîäü âèñîêî îö³íþº òèõ, õòî ñëóæèòü ³ ñëóæèòü â³ä ùèðîãî ñåðöÿ. Çàâ³äóâà÷ æ³íî÷îãî â³ää³ëó ÖÕÂªÓ Ã.Â. Ñîáêî ïðåäñòàâèëà äåëåãàö³¿ â³ä îáëàñòåé Óêðà¿íè, ñòàðøèé ïðåñâ³òåð гâíåíñüêîãî îá’ºäíàííÿ öåðêîâ

54

Õª ºïèñêîï Â.Ä. Áîðèøêåâè÷ îçíàéîìèâ ãîñòåé ç гâíåíùèíîþ ÿê îáëàñòþ, äå íàéá³ëüøå â³ðóþ÷èõ, ³ ïîáàæàâ æ³íêàì áóòè ÷åñíîòíèìè, áî ñàìå òàêà æ³íêà «ðîçó쳺, ùî äîáðà ðîáîòà ¿¿» (Ïðèï. 31:18). 27 ÷åðâíÿ. Ðîáî÷èé äåíü êîíôåðåíö³¿ ðîçïî÷àâñÿ ìîëèòîâíèì ç³áðàííÿì. Ñï³âîì ñëóæèëà ãðóïà ñåñòåð ç ì³ñòà Äóáíà. À ïîò³ì ñåñòðè ìàëè çìîãó âçÿòè ó÷àñòü ó ñåì³íàð³, êîòðèé âèêëàëà ïñèõîëîã Êè¿âñüêîãî á³áë³éíîãî ³íñòèòóòó Îêñàíà Ìàí³ùóê. Ó êîæíîãî áóâàþòü òðóäíîù³ ó ñï³ëêóâàíí³ â ñ³ì’¿, â öåðêâ³, ç äðóçÿìè, ³íîä³ âàæêî çðîçóì³òè ñåáå. ßê êðàùå çðîçóì³òè îñîáëèâîñò³ ëþäåé, ùî ìàþòü íåîäíàêîâ³ òèïè õàðàêòåð³â, ÿê ïðàâèëüíî ¿õ ñïðèéìàòè, ÿê ðîçóì³òè ïîâåä³íêó ëþäåé ó ð³çíèõ æèòòºâèõ ñèòóàö³ÿõ? Íà ö³ òà áàãàòî ³íøèõ çàïèòàíü ìîæíà áóëî ïî÷óòè â³äïîâ³ä³ ó õîä³ ñåì³íàðó. À ùå Î. Ìàí³ùóê ïîáàæàëà ñåñòðàì âèõîâóâàòè âäÿ÷íèé õàðàêòåð (1 Ñîë. 5:18), ïðàãíóòè áóòè ñëóãîþ äëÿ ³íøèõ (Ìò. 20:26) ³ íàìàãàòèñÿ ó âñüîìó äîãîäæàòè Áîãîâ³ (2 Òèì. 2:15). Ö³êàâèì òà ïîâ÷àëüíèì áóâ ñåì³íàð Ðà¿ñè dzí÷åíêî. Îêð³ì òîãî, ñåñòðè ìàëè äîñòàòíüî ÷àñó äëÿ íîâèõ çíàéîìñòâ òà

ñï³ëêóâàíü. Êîæåí ïðèñóòí³é ì³ã çíàéòè ùîñü ïîâ÷àëüíå ³ êîðèñíå äëÿ ñåáå. Îñîáëèâî íàñè÷åíèì áóâ òðåò³é äåíü êîíôåðåíö³¿. Ñåì³íàð íà òåìó: «ßêîþ ìຠáóòè æ³íêà-õðèñòèÿíêà?» âèêëàâ ó÷èòåëü ÖÕÂªÓ À. Êë³íîâñüêèé. Ïîâ÷àëüíèì áóâ ñåì³íàð íà ìåäè÷íó òåìó, âèêëàäåíèé Í. ϳíàê — ë³êàðåì ç ì³ñòà Äóáíî. Öåé äåíü çàê³í÷èâñÿ ñï³ëêóâàííÿì á³ëÿ âîãíèùà, ï³ä ÷àñ ÿêîãî êîæåí, õòî õîò³â, ì³ã ïîä³ëèòèñÿ ñâî¿ì ñâ³ä÷åííÿì. Íàñòóïíîãî äíÿ äî äåëåãàòîê êîíôåðåíö³¿ çâåðíóâñÿ ºïèñêîï Öåðêâè ÕÂªÓ Ì. Ïàíî÷êî. ³í çàêëèêàâ ñåñòåð ñòîÿòè ó ïðîëîì³ çà âëàñí³ ñ³ì’¿, ìàòè çàâæäè áëèçüê³ ñòîñóíêè ç Ãîñïîäîì ³ ñòðàõ Áîæèé, ùî áàçóºòüñÿ íà ãëèáîê³é â³ð³ â Áîãà òà ëþáîâ³ äî Íüîãî. «Êîëè ìè òðèìàºìî Ñëîâî Áîæå íå íà åòàæåðö³, à ó ñåðö³, — ñêàçàâ Ìèõàéëî Ñòåïàíîâè÷, — òî ìàºìî âåëèêó ïåðåâàãó. Áîæèé ïîðÿäîê ó âñåñâ³ò³, çàêîíè Áîæ³ — ÷óäîâ³. Àëå â ñåðö³ ëþäèíè, êîòðà íå çíຠÁîãà, ïàíóº õàîñ ³ äèñãàðìîí³ÿ. Äîâ³ðèòè Áîãîâ³ ñâîº æèòòÿ, æèòòÿ ñâ ñ³ì’¿ ³ çðåøòîþ äîëþ ñâ êðà¿íè — öå âåëèêèé ïðèâ³ëåé æ³íêèõðèñòèÿíêè».


Ïîìåð Ãîëîâà ÌÐÖ ªÕÁ Ã.Ê. Êðþ÷êîâ 15 ëèïíÿ 2007 ðîêó íà 81-ó ðîö³ æèòòÿ â³ä³éøîâ ó â³÷í³ñòü Ãîëîâà ̳æíàðîäíî¿ ðàäè öåðêîâ ºâàíãåëüñüêèõ õðèñòèÿí-áàïòèñò³â (ÌÑÖ ÅÕÁ) Ãåííàä³é Êîñòÿíòèíîâè÷ Êðþ÷êîâ. Ãåííàä³é Êîñòÿíòèíîâè÷ á³ëüøå ÿê 40 ðîê³â í³ñ ñëóæ³ííÿ êåð³âíèêà áàïòèñòñüêîãî áðàòñòâà, ÿêå çàðîäèëîñÿ ó 1961 ðîö³ ÿê àëüòåðíàòèâà îô³ö³éíî âèçíàí³é ðàäÿíñüêîþ âëàäîþ Ðàä³ ªÕÁ ³ ÿê ðåàêö³ÿ íà òàê çâàíèé «²íñòðóêòèâíèé ëèñò», â ÿêîìó ð³çêî îáìåæóâàëèñÿ ïðàâà ì³ñöåâèõ öåðêîâ òà óñ³õ â³ðóþ÷èõ. Ã.Êðþ÷êîâ íà òîé ÷àñ áóâ ïðåñâ³òåðîì öåðêâè ñòàíö³¿ Âóçëîâà (Òóëüñüêà îáë.) ³ îäíèì ³ç ³í³ö³àòîð³â ðóõó çà ÷èñòîòó á³áë³éíîãî â÷åííÿ â öåðâàõ áàïòèñò³â. «²í³ö³àòèâíà ãðóïà» âèìàãàëà â³ä êåð³âíèöòâà ÂÑÅÕÁ ïðîâåäåííÿ âñåñîþçíîãî ç’¿çäó, ÿêîãî íå áóëî ç 1944 ðîêó, ³ êîëè öüîãî íå äîáèëàñÿ, ðîç³ñëàëà ó ì³ñöåâ³ ãðîìàäè ëèñòè, â ÿêèõ ïðîïîíóâàëà â³ää³ëèòèñÿ â³ä Ñîþçó. Öåé ëèñò çíàéøîâ øèðîêèé â³äãóê ³ ñîòí³ öåðêîâ âèéøëè ç ÂÑÅÕÁ. Çðîçóì³ëî, ùî âëàäà àæ í³ÿê íå ìîãëà çàðåºñòðóâàòè òàê³ öåðêâè, òà é ñàì³ «³í³ö³àòîðè» áóëè êàòåãîðè÷íî ïðîòè öüîãî, òîìó âîíè ñòàëè øèðîêî â³äîì³ ï³ä íàçâîþ «íåðåºñòðîâàí³». Ó 1966 ðîö³ Ãåííàä³é Êðþ÷êîâ óïåðøå áóâ çààðåøòîâàíèé ³ çàñóäæåíèé íà 3 ðîêè çàñëàííÿ. Ó 1969 ðîö³ éîãî çíîâó íàìàãàëèñÿ çàñóäèòè ïðÿìî ó òàáîð³, àëå ÷åðåç ïðîòåñòè áðàòñòâà òà ð³äíèõ âñå-òàêè çâ³ëüíèëè. Ç 1970 ðîêó ïðîòÿãîì 20 ðîê³â Ãåííàä³é Êîñòÿíòèíîâè÷ ïðàöþâàâ ó ïîâíîìó ï³äï³ëë³. Éîãî ì³ñöå ïåðåáóâàííÿ çíàëî äóæå îáìåæåíå êîëî ëþäåé, ç ñ³ì’ºþ çóñòð³÷àâñÿ ëèøå äåê³ëüêà ðàç³â íà ð³ê. Íåçâàæàþ÷è íà òîòàëüíå ñòåæåííÿ, àðåøòè òà ñóäè íàä ñëóæèòåëÿìè, ïåðåñë³äóâàííÿ, Ðàäà öåðêîâ çóì³ëà îðãàí³çóâàòè ï³äï³ëüíó äðóêàðíþ, äå äðóêóâàëè Á³á볿, æóðíàëè, áðîøóðè. Ó ðîêè àòå¿ñòè÷íî¿ âëàäè öå áðàòñòâî áóëî ÿñêðàâèì ñâ³òëîì òà ïðèêëàäîì â³ääàíîñò³ Áîãîâ³. Çà ï³âòîðà ðîêó äî ñìåðò³ ó Ã. Êðþ÷êîâà ñòàâñÿ ñåðöåâèé íàïàä, à çà äåê³ëüêà ì³ñÿö³â äî ñìåðò³ (ó áåðåçí³ 2007 ð.) ïîìåðëà éîãî äðóæèíà, ç ÿêîþ ó Ãåííàä³ÿ Êîñòÿíòèíîâè÷à áóëî äåâ’ÿòåðî ä³òåé.

³ää³ë äèòÿ÷îãî ñëóæ³ííÿ ³íôîðìóº 19 òðàâíÿ ó Õìåëüíèöüêó â³äáóëàñÿ êîíôåðåíö³ÿ äëÿ áàòüê³â «Ùàñëèâ³ ä³òè — ùàñëèâ³ áàòüêè». Ñâî¿ì áà÷åííÿì ùîäî ï³äíÿòî¿ òåìè ïîä³ëèëèñÿ Ì.Ì. Ïèëèïþê, Ë.Ô. Ñàäîëüêî, Í.Ï. Ñàâ÷óê. Ç 25 ÷åðâíÿ ì³ñ³ÿ «Àãàïå» íà áàç³ Êè¿âñüêîãî á³áë³éíîãî ³íñòèòóòó ïðîâåëà ì³ñÿ÷íå íàâ÷àííÿ äëÿ â÷èòåë³â, ÿê³ ïðàöþþòü ó øêîëàõ-³íòåðíàòàõ. 18 ÷åðâíÿ ó ì. Ìèðãîðîä³ ïðîéøëà êîíôåðåíö³ÿ äëÿ áàòüê³â òà ïðàö³âíèê³â äèòÿ÷îãî ñëóæ³ííÿ. Ó ¿¿ ðîáîò³ âçÿëè ó÷àñòü ºïèñêîï öåðêîâ Ïîëòàâñüêî¿ îáëàñò³ Ñ. Ïàâëóñü, Â.Ôåäîðîâà (Ðîñ³ÿ). Ç 21 äî 24 ñåðïíÿ ó ³ííèö³ íà áàç³ õðèñòèÿíñüêîãî òàáîðó â³äáóëàñÿ êîíôåðåíö³ÿ ïðàö³âíèê³â äèòÿ÷îãî ñëóæ³ííÿ. ¯¿ ó÷àñíèêàìè ñòàëè õðèñòèÿíè ç Óêðà¿íè, Ëèòâè, Ðîñ³¿, Á³ëîðóñ³.

Ïðàö³âíèêè æóðíàëó «Áëàãîâ³ñíèê» ïîòðåáóþòü Âàøî¿ ï³äòðèìêè, Âàøèõ ìîëèòîâ òà Âàøî¿ äîïîìîãè. Ìè ÷åêàºìî íà Âàø³ ëèñòè, ïîáàæàí��ÿ, çàóâàæåííÿ, ìàòåð³àëè, ÿê³ çìîæåìî âèêîðèñòàòè ó íàñòóïíèõ íîìåðàõ. Áîæèõ Âàì áëàãîñëîâåíü! 55


«Ïðàöÿ äëÿ Áîãà í³êîëè íå çàì³íèòü Ñàìîãî Áîãà», — òàêèé âèñë³â òðèâàëèé ÷àñ âèñ³â íà ñò³í³ ðåäàêòîðñüêîãî êàá³íåòó. ² ÷àñòî â³í çìóøóâàâ ìåíå ñïèíÿòèñÿ ó ïîòîö³ ùîäåííî¿ ñóºòè ³ çàìèñëþâàòèñÿ ïðî Òîãî, Õòî íàáàãàòî á³ëüøèé â³ä áóäü-ÿêî¿ íàøî¿ ïðàö³, íàâ³òü íàéáëàãîðîäí³øî¿ ÷è òî¿, ÿêó ìè âèêîíóºìî çà Éîãî âåë³ííÿì ³ äëÿ Éîãî ñëàâè. Äëÿ ì³ñ³îíåð³â ì³ñ³¿ «Ãîëîñ íà䳿» ïîä³áíîþ çóïèíêîþ ñòàëà ÕV ì³ñ³îíåðñüêà êîíôåðåíö³ÿ, ÿêà â³äáóâàëàñÿ 25-27 ëèïíÿ â õðèñòèÿíñüêîìó òàáîð³ «Ðàä³ñòü», ùî íåïîäàë³ê â³ä ñåëà Îçåðî ʳâåðö³âñüêîãî ðàéîíó Âîëèíñüêî¿ îáëàñò³. Ñþäè ç’¿õàëèñÿ ì³ñ³îíåðè ç Óêðà¿íè (Ñóìñüêî¿, ×åðí³ã³âñüêî¿, Ïîëòàâñüêî¿, Äí³ïðîïåòðîâñüêî¿, Çàïîð³çüêî¿, Äîíåöüêî¿, Õåðñîíñüêî¿, Ìèêîëà¿âñüêî¿, ×åðêàñüêî¿, Ëóãàíñüêî¿, Æèòîìèðñüêî¿, ²âàíî-Ôðàíê³âñüêî¿ îáëàñòåé òà Êðèìó), Ðîñ³¿ (Êàðå볿 òà Ìóðìàíñüêî¿ îáëàñò³, ×óâàø³¿, Ìàð³éñüêî¿ ðåñïóáë³êè ³ Òàòàðñòàíó, Íèæíüîãîðîäñüêî¿, Ñâåðäëîâñüêî¿, ²ðêóòñüêî¿, Àñòðàõàíñüêî¿ òà ʳðîâñüêî¿ îáëàñòåé, à òàêîæ ç Óäìóðò³¿ òà Ðåñïóáë³êè Êîì³) ³ Ïîëüù³ (Çàìîùèíà). Äåâ³çîì ö³º¿ êîí-

56

ôåðåíö³¿ ñòàâ âèñë³â: «Øóêàéòå Ãîñïîäà ³ ñèëó Éîãî». ² ÿê çàóâàæèâ õòîñü ç ó÷àñíèê³â êîíôåðåíö³¿, ö³ ñëîâà º äóæå àêòóàëüíèìè äëÿ ì³ñ³îíåð³â. «×àñòî ìè øóêàºìî Áîæî¿ ðóêè — çö³ëåííÿ, âèð³øåííÿ ïåâíèõ ïðîáëåì, óñóíåííÿ ïåðåøêîä. Àëå ³íîä³ çàáóâàºìî øóêàòè Áîæå ëèöå, øóêàòè Áîãà. À ñàìå öå âàæëèâà óìîâà äëÿ òîãî, ùîá Áîæà ðóêà ä³ÿëà â íàøîìó æèòò³». Ñèëüíèìè òà íåçàáóòí³ìè º ñâ³ä÷åííÿ òîãî, ÿê 䳺 Áîæà ðóêà â æèòò³ òà ïðàö³ ì³ñ³îíåð³â. Íåìàëî ¿õ ïðîçâó÷àëî íà êîíôåðåíö³¿. Òà ùå á³ëüø íåéìîâ³ðíèì º ÿâëåííÿ Áîæîãî ëèöÿ â æèòò³ ëþäåé. Çäàâàëîñÿ á, îáñòàâèíè íå çì³íèëèñÿ, ïðîáëåìè íå âèð³øèëèñÿ, àëå çì³íèëàñÿ ñàìà ëþäèíà, êîòðà øóêàëà Áîãà ³ çðåøòîþ çóñòð³ëàñÿ ç Íèì. Îñîáëèâî çâîðóøëèâèì áóëî ñâ³ä÷åííÿ Îëåêñ³ÿ Òîêàðºâà ³ç Òàòàðñòàíó. Ïåðåáóâàþ÷è ó ô³çè÷í³é òåìðÿâ³ (ó 15 ðîê³â ïîâí³ñòþ âòðàòèâ ç³ð), â³í â³ä÷óâàâ òåìðÿâó äóø³, êîòðà äîâåëà éîãî áàòüêà òà áðàòà äî ñìåðò³, à ìàìó äî àëêîãîë³çìó ³ íåéìîâ³ðíî ëÿêàëà þíàêà. «Ï³ñëÿ òîãî, ÿê ÿ çóñòð³âñÿ ç Áîãîì, — ñâ³ä÷èâ Îëåêñ³é, — ñâ³òëî Áîæî¿ ëþáîâ³ ïî÷àëî ïðîíèêàòè â ìîº æèòòÿ, âèò³-

ñíÿþ÷è ñòðàøíó òåìðÿâó, â ÿê³é æèâ. ² ÿ ðåàëüíî áà÷ó ñâ³òëî Áîæî¿ ñëàâè ó ñâîºìó æèòò³ ³ æèòò³ ñâ ñ³ì’¿». À Â’ÿ÷åñëàâ Ìàð÷óê, ì³ñ³îíåð ç Äí³ïðîïåòðîâùèíè (äî ðå÷³, ñàìå â³í çàïðîïîíóâàâ îáðàòè äåâ³çîì ö³º¿ êîíôåðåíö³¿ ñëîâà ç³ 105 ïñàëìà) ðîçïîâ³â ïðî òå, ÿê óñÿ öåðêâà ç ñåëèùà Ïîêðîâñüêîãî, äå â³í íèí³ ïðàöþº, ïðîòÿãîì ñåìè ðîê³â ðåâíî øóêàëà Áîæîãî ëèöÿ ³ íåñëà äî Íüîãî ïðîõàííÿ ùîäî ìîëèòîâíîãî áóäèíêó. «Íàøà öåðêâà çáèðàëàñÿ â áóäèíêó, ïîáóäîâàíîìó â 1917 ðîö³. Áàãàòî öåðêîâ, êîòð³ áóëè çàñíîâàí³ ï³çí³øå, í³æ íàøà, âæå ïðèäáàëè ãàðí³ ïðèì³ùåííÿ, à ìè í³ÿê íå ìîãëè öüîãî çðîáèòè. Òà ìè íå íàð³êàëè, à äîâã³ ñ³ì ðîê³â ðåâíî ìîëèëèñÿ äî Ãîñïîäà ³ ÷åêàëè â³äïîâ³ä³ â³ä Íüîãî, — ä³ëèòüñÿ Â’ÿ÷åñëàâ ñâî¿ìè ïåðåæèâàííÿìè ³ ñâîºþ ðàä³ñòþ. — ² â öüîìó ðîö³ ìè ïðèäáàëè ÷óäîâå ïðèì³ùåííÿ â öåíòð³ ì³ñòà ïëîùåþ 300 êâ.ì. Ñïî÷àòêó âëàñíèê õîò³â çà íüîãî 50 òèñ. äîëàð³â, àëå ïîò³ì ïîãîäèâñÿ ïðîäàòè çà 35 òèñÿ÷. Íà òîé ÷àñ ó ìåíå áóëî ëèøå ï’ÿòü òèñÿ÷, ³ ÿ â³ääàâ ¿õ öüîìó ÷îëîâ³êîâ³, ïîïðîñèâøè â³äñòðî÷êó íà ì³ñÿöü. Òà ìåí³ âàæêî áóëî ïîâ³ðèòè, ùî çìîæó ç³áðàòè



3/2007 Журнал «Благовісник»