Page 1


åðåä ñìåðòþ Âàëüòåð Ñêîòò, âåëèêèé øîòëàíäñüêèé ïîåò ³ ïðîçà¿ê, ïîïðîñèâ ñâîãî äðóãà, ÿêèé íå â³äõîäèâ â³ä éîãî ïîñòåë³: «Áóäü ëàñêà, ïî÷èòàé ìåí³ Êíèãó». — «ßêó êíèãó?» — ïåðåïèòàâ òîé. — «Õ³áà òè íå çíàºø? — áóëà â³äïîâ³äü. — Âîíà ò³ëüêè îäíà». Ìîâà áóëà ïðî Êíèãó. Ïðî Êíèãó, ÿêà ò³ëüêè é ìîæå íàçèâàòèñÿ êíèãîþ. Òîìó ùî â öüîìó ðîçóì³íí³, â ÿêîìó öÿ Êíèãà º êíèãîþ, í³ÿêà ³íøà êíèãîþ áóòè íå ìîæå. Á³ëüøå òîãî, âñþ ðåøòó êíèã ìè ìàºìî ò³ëüêè òîìó, ùî ³ñíóº Êíèãà. Ñàìå äëÿ ¿¿ ïîøèðåííÿ 500 ðîê³â òîìó ßí Ãóòòåíáåðã âèíàéøîâ äðóêàðñüêèé ñòàíîê. ×åðåç 100 ðîê³â ï³ñëÿ öüîãî ²âàí Ôåäîðîâ ñòâîðèâ äðóêàðñüêèé ïðåñ çíîâó æ òàêè, ùîá äðóêóâàòè Êíèãó — ñàìå ¿¿. Á³ëüøå òîãî, á³ëüø³ñòü íàðîä³â, ÿê³ æèâóòü íà çåìë³, ìàþòü ñâîþ ïèñåìí³ñòü ò³ëüêè òîìó, ùî ò³, õòî âæå ÷èòàâ Êíèãó, õîò³ëè, ùîá é ³íø³ ïðî÷èòàëè ¿¿. Ñåðåä öèõ íàðîä³â º ³ ìè ç âàìè. Ñàìå äëÿ ïîøèðåííÿ Êíèãè ñåðåä ñõ³äíîñëîâ’ÿíñüêèõ ïëåìåí ³íîçåìö³-ì³ñ³îíåðè Êèðèëî ³ Ìåôîä³é ñòâîðèëè àëôàâ³ò, íàçâàíèé «êèðèëèöåþ», ÿêèé ñòàâ îñíîâîþ ºäèíî¿ ñõ³äíîñëîâ’ÿíñüêî¿ ïèñåìíîñò³... ² âñå öå — äÿêóþ÷è Êíèç³. Ïîò³ì áóëî íàäðóêîâàíî áàãàòî ³íøèõ êíèæîê, â òîìó ÷èñë³ ò³, ÿê³ êðèòèêóþòü Êíèãó. Àëå âæå òå, ùî âîíè âèéøëè â ñâ³ò, ñâ³ä÷èòü ïðî çíà÷åííÿ Êíèãè. ßêùî á íå Êíèãà, íå áóëî á ñòâîðåíî ñïåö³àëüíî äëÿ íå¿ äðóêàðñüêîãî ñòàíêà ³ öèõ êíèæîê íå áóëî á ÷èì äðóêóâàòè. Äî òîãî æ, ÿêà á íå áóëà ïîïóëÿðíà òà ÷è ³íøà êíèæêà â òîé ÷è ³íøèé ÷àñ, íå áóëî âèïàäêó, ùîá ÿêèé-íåáóäü áåñòñåëåð ïåðåâèùèâ íàêëàä, ÿêèì ùîð³ê ðîçõîäèòüñÿ Êíèãà. Öÿ Êíèãà çàéìຠòàêå îñîáëèâå ñòàíîâèùå, ùî íàâ³òü íå ìຠïîòðåáè â íàçâ³, âîíà òàê ³ íàçèâàºòüñÿ — «Êíèãà» àáî ïî-ãðåöüêè — Á³áë³ÿ.


ÁËÀÃÎÂIÑÍÈÊ

2

Âèäàííÿ Âñåóêðà¿íñüêîãî Ñîþçó Öåðêîâ Õðèñòèÿí ³ðè ªâàíãåëüñüêî¿ Ï’ÿòèäåñÿòíèê³â

Æóðíàë Ðåäêîëåã³ÿ æóðíàëó: Ì. Ñ. Ïàíî÷êî Ì. Ï. Ñèíþê Ì. Ì. Ìî곺íêî Ï. ². Êàðïîâ Â. Ï. Ïðèò Í.². Áóëåéêî (â³ää³ë íîâèí) Ãîëîâíèé ðåäàêòîð: Þð³é ÂÀÂÐÈÍÞÊ Àäðåñà ðåäàêö³¿: Æóðíàë «Áëàãîâ³ñíèê», âóë. Âîðîí³õ³íà, 14à, ì. Ëóöüê, 43020 Òåëåôîíè: (03322) 544-06 (0332) 78-99-85 Ôàêñ: (0332) 789-798 E-mail: jurnal@voice.lutsk.ua

Ðîçðàõóíêîâèé ðàõóíîê 26000232440001 ÌÔÎ 303440 â ÊÁ “Ïðèâàòáàíêó” ì.Ëóöüê, êîä 23253886 Ñâ³äîöòâî ïðî ðåºñòðàö³þ Ê ¹ 3574 â³ä 30.11.98

Íàä íîìåðîì ïðàöþâàëè: Âàñèëü ÌÀÐÒÈÍÞÊ, Îëüãà ̲ÖÅÂÑÜÊÀ, Âîëîäèìèð ØÎËÎÌ, Àííà ßÐÓÒÀ, Îëåêñàíäð ÊÓÇÜÌÈ× Íàø ïðåäñòàâíèê â Êàíàä³: Anatoliy Koren 62 Sunrise cr. London, ON, Canada N5V4V5 Æóðíàë â³ääðóêîâàíî ó äðóêàðí³ âèäàâíèöòâà «Ñâ³òàíêîâà çîðÿ», ì. гâíå, âóë. Ñòàðèöüêîãî, 50à, òåë. (0362) 62-34-68

âèõîäèòü

¹ 1,2003 (39) ñ³÷åíü-áåðåçåíü ùîêâàðòàëüíî

Ó íîìåð³: Ì. Ïàíî÷êî . «Íå ìèí óòüñÿ ñëîâà Ìî¿!».......................4 Ñ ëàâåò í ³ ³ìåí à ......................................................7 Á ³á ë³ÿ ó êðà¿í ñüêîþ ìîâîþ ....................................8 ².Îã ³ºíêî: «ß âñå æèòòÿ îðàâ òà ñ³ÿâ...» ....................14 Î. Êóçü ìè÷ . Ä ðîçäèíñüêà Á³áë³ÿ ..............................16 ²íòåðâ’þ ç ãåíåðàëüíèì ñåêðåòàðåì ÓÁÒ Ðîìàíîì Âîâêîì ...18 Ä .Ìóä³. Êîëè Á îã ðîç ìîâëÿº ç ³ ìíîþ .....................22 Ñåíñàö³éí³ çíàõ³äêè ç êóìðàíñüêèõ ïå÷åð .......................23

Îëåêñàíäð Êóçüìè÷. Áàòüê³âñüê³ îá³éìè «Îò÷îãî äîìó» .................24 Â.Ñòåïàíîâ. Ïðèâèä «Òèòàí³êà» áðîäèòü 21 ñòîë³òòÿì .....28 ª. Ñè äóë³ í. Äîëÿ ....................................................32 Â. ̳ ðêî. × îìó çàñìó÷åí èé Ä àâèä ? ..........................34 Î.Òàòàðîâà. «ß â³ðþ, ùî ó â³÷íîñò³ â ìåíå áóäóòü çäîðîâ³ ðóêè ³ íîãè» ..........37 ².Ïèëèïàêà. Äîëèíîþ ò ³í ³ ñìåðò íî¿ ........................38 Þ. Âàâðèíþê. Íàéùàñëèâ³ø à ëþä èí à í à ñâ³ò³ ............40 Þ.Áîãà÷î â. Íà÷àëüíèê â³ää ³ëó ..................................44 Ïîåò è÷í à ñò îð³í êà ................................................46

Þâ³ëåéí³ ñëóæ³ííÿ ó ð³âíåíñüêèõ öåðêâàõ «Ìîëîä³æíà» òà «Ñâ³òàíêîâà çîðÿ» .......48 Þðèäè÷íà êîíñóëüòàö³ÿ. Íàäàííÿ çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè ï³ä áóä³âíèöòâî ìîëèòîâíîãî äîìó .......52 Ïî䳿, õðîí³êà, íîâèíè ..............................................54

Íà òðåò³é ñòîð³íö³ îáêëàäèíêè ôîòî Þð³ÿ ÊÎÑÒÞÊÀ. Õóäîæíº îôîðìëåííÿ òà êîëàæ³ Â³êòîðà ÌÎʲÉ×ÓÊÀ.  Ïðè ïåðåäðóêó ïîñèëàííÿ íà «Áëàãîâ³ñíèê» îáîâ’ÿçêîâå.  Ðåäàêö³ÿ íå çàâæäè ïîä³ëÿº äóìêè àâòîð³â ìàòåð³àë³â, ùî äðóêóþòüñÿ.  Íàä³ñëàí³ ìàòåð³àëè íå ðåöåíçóþòüñÿ ³ íàçàä íå ïîâåðòàþòüñÿ.

© ÁËÀÃÎÂIÑÍÈÊ 2003


Ñòîð³íêà ðåäàêòîðà «² ñêàçàâ Õ³ëê³éÿ, ïåðâîñâÿùåíèê, äî ïèñàðÿ Øàôàíà: «ß çíàéøîâ ó Ãîñïîäíüîìó äîì³ Êíèãó Çàêîíó!» (2 Öàð. 22:8). «Ñâ³ò ïåðåñòóïèâ ïîð³ã íîâîãî òèñÿ÷îë³òòÿ» — öÿ ôðàçà ñòàëà íàñò³ëüêè áàíàëüíîþ, ÿê ó çàñîáàõ ìàñîâî¿ ³íôîðìàö³¿, òàê ³ â ïðîñòèõ ðîçìîâàõ, ùî íà íå¿ íå çâåðòàþòü óâàãè. Òà é ñàì ôàêò, ùî ìè ïåðåñòóïèëè îòîé äîâãîî÷³êóâàíèé ïîð³ã, òåæ ñòàâ çâè÷íèì. Òðåòº òèñÿ÷îë³òòÿ — âæå ðåàëüí³ñòü, ³ ïëàíåòà äóæå øâèäêî àäàïòóâàëàñÿ äî íîâîãî ³ì³äæó. Ïðîòå, óâàæíî ïðèäèâèâøèñü, ìàéæå óñ³ âèçíàþòü, ùî ìè çà ö³ îñòàíí³ äåñÿòèë³òòÿ ñòàëè çîâñ³ì ³íøèìè. Ëþäñüêèé ãåí³é äî íåâï³çíàííîñò³ çì³íèâ âñå: ³ ïðèðîäó, ³ æèòòÿ, ³äåîëîã³þ òà é ñàìó ëþäèíó. Ëèøå îäíå ïîêîë³ííÿ çðîáèëî òàêèé ã³ãàíòñüêèé êðîê, ÿê äî íüîãî — óñ³ ïîïåðåäí³. Ïðàâäà, â ìîðàë³ òà ó âçàºìèíàõ ìàëî ùî çì³íèëîñÿ — ò³ æ ñàì³ â³éíè, ³íòðèãè, íåíàâèñòü, çëîáà, íåäîâ³ðà, æîðñòîê³ñòü. Äóøà íå çì³íèëàñÿ... Âò³ì, çì³íè âñå-òàêè áóëè, º ³ áóäóòü. Íà ð³çíèõ ð³âíÿõ, â ð³çíèõ ìàñøòàáàõ, ç ð³çíèìè íàñë³äêàìè. Ö³ çì³íè, ùî ñòàþòüñÿ â ãëèáèí³ ëþäñüêî¿ äóø³, ôàêòè÷íî ³ º ãîëîâíîþ òåìîþ íàøîãî æóðíàëó. ª òèñÿ÷³ ïðèêëàä³â, êîëè ùîñü â³äáóâàëîñÿ ÷è òî ç îêðåìîþ ëþäèíîþ, ÷è ç ãðóïîþ ëþäåé — ³ âîíè ðàïòîì ïîâí³ñòþ çì³íþâàëèñÿ: ¿õí³ äóìêè, ñâ³òîãëÿä, ïîâåä³íêà, âîíè ñòàâàëè çîâñ³ì ³íøèìè, ìè á ñêàçàëè, íîâèìè. Ùî æ º ïðè÷èíîþ òàêèõ âåëè÷åçíèõ çì³í? ßê íå äèâíî, àëå ìàéæå óñ³ ìàþòü îäíó-îäí³ñ³íüêó ïðè÷èíó — Ñëîâî Áîæå. ¯õíüîãî ñåðöÿ òîðêíóëîñÿ Ñëîâî Áîæå. ² ò³ çì³íè â ëþäèí³ öå Ñëîâî íàçèâຠäóõîâíèì ïåðåðîäæåííÿì. Çà óâåñü ÷àñ, ïðîòÿãîì ÿêîãî ëþäè äîòîðêàëèñÿ äî äóõîâíîãî äæåðåëà Ñâÿòîãî Ïèñàííÿ, í³õòî òàê ³ íå çì³ã ïîâí³ñòþ îñÿãíóòè òà¿íó Áîæîãî â³äêðèòòÿ. Íàâ³òü ò³, õòî ðåàëüíî íà ñîá³ â³ä÷óâ ñèëó Ñâÿòîãî Ïèñàííÿ, íå ìîæóòü ïîÿñíèòè éîãî 䳿 òà ñèëè. Òà íåçàïåðå÷íèì çàëèøàºòüñÿ òîé ôàêò, ùî ñâÿòå Ñëîâî ìîæå êàðäèíàëüíî çì³íþâàòè ÿê îêðåìèõ îñîáèñòîñòåé, òàê ³ ö³ë³ íàðîäè. Ìàéæå óñ³ ïðîáóäæåííÿ, ÷è òî ì³ñöåâîãî, ÷è ñâ³òîâîãî ìàñøòàáó, ïî÷èíàëèñÿ ç ÷èòàííÿ Ñëîâà Áîæîãî. Ïðîáóäæåííÿ çà ÷àñó öàðÿ Éîñ³¿, êîëè Áîæèé íàðîä ïîòîíóâ ó ãð³õàõ òà ³äîëîïîêëîíñòâ³, ðîçïî÷àëîñÿ ç ìàëåíüêî¿ ïî䳿, êîëè ïåðâîñâÿùåíèê âèïàäêîâî çíàéøîâ ó õðàì³ çàïèëåíó Êíèãó Çàêîíó. Ïðî÷èòàâøè ¿¿, öàð ðîçäåð íå ëèøå ñâ³é îäÿã, â³í ðîçäåð â³ä óñâ³äîìëåííÿ ñâ òà çàãàëüíîíàðîäíî¿ ãð³õîâíîñò³ ñâîº ñåðöå, ³ — ïîâåðíóâñÿ äî Ãîñïîäà. Ðåôîðìàö³ÿ Ìàðòèíà Ëþòåðà ðîçïî÷àëàñÿ ç óâàæíîãî âèâ÷åííÿ Á³á볿 — ³ ªâðîïà ïðîêèíóëàñÿ ç äóõîâíîãî ñíó. Âñåñâ³òíÿ ºâàíãåë³çàö³ÿ 19-20 ñòîë³òòÿ â³äáóëàñÿ òîìó, ùî òèñÿ÷³ ïåðåêëàäà÷³â ïðàöþâàëè íàä ïåðåêëàäîì â³÷íîãî Ñëîâà íà ìîâè íàðîä³â ñâ³òó. Ìè ó òðåòüîìó òèñÿ÷îë³òò³ ìàºìî âäîñòàëü Á³áë³é: äðóêîâàíèõ, íà êàñåòàõ, â êîìï’þòåð³. Íà æàëü, ìè òàê ìàëî ìàºìî ¿¿ ó ñåðöÿõ. Íàø íàðîä ó 2003 ðîö³ â³äçíà÷ຠñòîë³òí³é þâ³ëåé Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ. Õî÷à ³ç ñàìèì Ñâÿùåííèì Ïèñàííÿì â³í áóâ çíàéîìèé óæå äàâíî, ùå ç ÷àñ³â Âîëîäèìèðà. Öå âåëè÷åçíà ìèë³ñòü Ãîñïîäíÿ, ùî ìè á³ëüøå ÿê òèñÿ÷îë³òòÿ ÷óºìî æèâ³ ñëîâà Áîæîãî çàêîíó. Íå çàâæäè ìè æèëè çà òèì çàêîíîì, àëå áóëî â ³ñòî𳿠÷èìàëî õâèëèí, êîëè ìè, ÿê ñòàðîçàâ³òí³é öàð Éîñ³ÿ, â³äíàõîäèëè ñåðåä æèòòºâîãî ìîòëîõó ñòàðó Êíèãó, âèòèðàëè ç íå¿ ïèë ãð³õà òà óïåðåäæåíÿ, ÷èòàëè ¿¿ — ³ âîíà âèòèðàëà ïèë ç íàøî¿ äóø³. Íà ïî÷àòêó òðåòüîãî òèñÿ÷îë³òòÿ Áîã äຠíàì ìîæëèâ³ñòü âèïðàâèòè ñâîº æèòòÿ çã³äíî íàïèñàíîãî ó ³÷í³é Êíèç³. ² çðîáèòè öå ìîæíà òàê, ÿê ðîáèëè öå íàø³ áàòüêè òà ä³äè, óñ³, êîãî òîðêíóëîñÿ Ñëîâî â³÷íîãî Áîãà: «²ä³òü, çâåðí³òüñÿ äî Ãîñïîäà ïðî ìåíå é ïðî íàðîä, òà ïðî âñüîãî Þäó, ïðî ñëîâà ö³º¿ çíàéäåíî¿ êíèãè. Âåëèêèé áî ãí³â Ãîñïîäí³é, ùî çàïàëèâñÿ íà íàñ çà òå, ùî áàòüêè íàø³ íå ñëóõàëèñÿ ñë³â ö³º¿ êíèãè, ùîá ðîáèòè âñå, ùî íàïèñàíî ïðî íàñ» (2 Öàð. 22:13).


Ìèõàéëî ÏÀÍÎ×ÊÎ

«Íå ìèíóòüñÿ ñëîâà Ìî¿ !»

Õòîñü ñêàçàâ çíàìåíèòó ôðàçó: «Âñå áî¿òüñÿ ÷àñó, àëå ÷àñ áî¿òüñÿ ï³ðàì³ä». Àâòîðà àôîðèçìó ìîæíà çðîçóì³òè — ïðîòÿãîì òèñÿ÷îë³òü ï³ðàì³äè ââàæàëèñÿ ñèìâîëîì â³÷íîñò³, âîíè ³ áóäóâàëèñÿ ñàìå ³ç òàêèì çàäóìîì: íàçàâæäè çàëèøèòè ïàì’ÿòü ïðî ëþäñüêèé ãåí³é òà áåçñìåðòÿ ôàðàîí³â. Ïðàâäà, îñòàíí³ ðåòåëüí³ äîñë³äæåííÿ êàæóòü, ùî é ö³ ñïîðóäè ïî÷èíàþòü ðóéíóâàòèñÿ... Ùî æ, âèõîäèòü, ³ ñïðàâä³ íåìຠí³÷îãî ïîñò³éíîãî ï³ä ñîíöåì? Ñëîâî Áîæå ñòâåðæäóº, ùî º — ³ òèì â³÷íèì º ñàìå Ñëîâî Áîæå.

Ñüîãîäí³ í³õòî íå íàâàæèòüñÿ ñêàçàòè, ùî íå ìຠìîæëèâîñò³ ïîçíàéîìèòèñÿ ç³ Ñëîâîì Áîæèì. À òîé, õòî ñêîðèñòàâñÿ òàêîþ íàãîäîþ, ïåðåæèâ íà ñîá³ ä³þ Áîæîãî Ñëîâà, çàçíà÷èâ äëÿ ñåáå, ùî í³ îäíà ðåë³ã³ÿ â ñâ³ò³ íå ìîæå ïîõâàëèòèñÿ òàêèì áàãàòñòâîì, ÿêå ìຠâ ñîá³ Á³áë³ÿ. Æîäíà êíèãà, íàâ³òü ðåë³ã³éíîãî çì³ñòó, íå ìຠòàêî¿ ñèëè, ÿêó ìຠÊíèãà Æèòòÿ. Öå, çâè÷àéíî, ìîæóòü ñòâåðäæóâàòè ëþäè, ÿê³ ïåðåêîíàëèñÿ â öüîìó íà âëàñíîìó äîñâ³ä³, ³ ÿê³ íå ìîæóòü ìîâ÷àòè ïðî âåëè÷ ³ êðàñó Áîæîãî Ñëîâà.

Ó 1991 ðîö³ â Çàì᳿ áóâ îáðàíèé íîâèé ïðåçèäåíò. Íèì ñòàâ Ôðåäåð³ê ×èëóáà. Ç äèêòàòîðñüêèì ðåæèìîì, ÿêèé äîâ³â äåðæàâó äî åêîíîì³÷íî¿ äåïðåñ³¿, áóëî ïîê³í÷åíî. Çà êîðîòêèé ÷àñ ïðàâë³ííÿ Ô. ×èëóáà êðà¿íà ïî÷àëà ñòð³ìêî âèõîäèòè ³ç êðèçè, ÿê åêîíîì³÷íî¿, òàê ³ äóõîâíî¿. Êîëè çàïèòàëè ó íüîãî, â ÷îìó ïîëÿãຠòàºìíèöÿ òàêîãî ãðàíä³îçíîãî óñï³õó, ×èëóáà â³äïîâ³â: «Öå çðîáèâ Áîã ÷åðåç Ñâîº Ñâÿòå Ñëîâî». Íåâäîâç³ ç’ÿñóâàëîñÿ, ùî ïåðåä âèáîðàìè éîãî áåçï³äñòàâíî àðåøòóâà


ëè ³ ïîñàäèëè äî â’ÿçíèö³, ìîòèâóþ÷è öå òèì, ùî â³í í³áèòî çàç³õàâ ñêèíóòè äèêòàòîðñüêèé ðåæèì. Ñàìå òàì â³í çà äåê³ëüêà ì³ñÿö³â ïåðå÷èòàâ ê³ëüêà ðàç³â Íîâèé Çàïîâ³ò. ² ñëîâà Õðèñòîâ³ îñâ³òèëè éîãî äóøó, â³í ùèðî ïîêàÿâñÿ ³ óâ³ðóâàâ â ²ñóñà Õðèñòà. Êîëè éîãî çâ³ëüíèëè çà â³äñóòí³ñòþ äîêàç³â, â³í âæå áóâ íîâîþ ëþäèíîþ, íàðîäæåíîþ çãîðè. Ò³ºþ ëþäèíîþ, ÿêà âèð³øèëà êåðóâàòè êðà¿íîþ ç Á³á볺þ â ðóêàõ ³ ç ìîëèòâîþ íà âóñòàõ. Óñï³õ íå çìóñèâ ñåáå ÷åêàòè. Îñü ùî ìîæå çðîáèòè â ñåðö³ îäí³º¿ ëþäèíèÑëîâî Áîæå, ÿêå º æèâèì ³ ä³ÿëüíèì. À â³ä öüîãî ìîæå çì³íèòèñÿ ³ âñÿ êðà¿íà. Ñàì ²ñóñ Õðèñòîñ ïðî Ñëîâî Áîæå ñêàçàâ: «Íåáî é çåìëÿ ïðîìèíóòüñÿ, àëå íå ìèíóòüñÿ ñëîâà Ìî¿!» (Ëê. 21:33). Âñ³ ìè ëåäü âñòèãàºìî ñïîñòåð³ãàòè çà øâèäêîïëèííèì ÷àñîì ³ ïîä³ÿìè, ÿê³ çì³íþþòüñÿ ³ç øàëåíîþ øâèäê³ñòþ. Âñå íàâêîëî íàñ çì³íþºòüñÿ, çì³íþþòüñÿ ö³ë³ ñèñòåìè. Ùî ò³ëüêè ëþäñòâî íå ïåðåæèëî çà îñòàííº ñòîð³÷÷ÿ: äâ³ ñâ³òîâ³ â³éíè, äåñÿòêè äåðæàâíèõ ïåðåâîðîò³â, ãîëîäîìîðè ³ ãåíîöèäè, ÿê³ çàáðàëè áëèçüêî 100 ìëí. îñ³á. À ç ³íøîãî áîêó — íàóêîâî-òåõí³÷íèé ïðîãðåñ, áóðõëèâèé ðîçâèòîê íàóêè ³ îñâîºííÿ êîñì³÷íîãî ïðîñòîðó. Òå, ùî äåñÿòü ðîê³â çäàâàëîñÿ íåìîæëèâèì, ñüîãîäí³ ñòຠðåàëüí³ñòþ. ² ìè â³ðèìî, ùî òàê³ çì³íè áóäóòü äî ê³íöÿ ³ñòî𳿠ëþäñòâà. Çäàºòüñÿ, íåìຠí³÷îãî íåçì³ííîãî. Íåçì³ííèìè, íà ïåðøèé ïîãëÿä, çäàþòüñÿ ³ íåáî, ³ çåìëÿ. Ïåðåä íàìè æèëè ì³ëüÿðäè ëþäåé, ÿê³, òàê ÿê ³ ìè, ëþáèëè æèòòÿ, ïðàöþâàëè íà çåìë³, ëþáóâàëèñÿ êðàñîþ çîðÿíîãî íåáà. Âîíè çàëèøèëè òå, ùî ¿ì çäàâàëîñÿ â³÷íèì ³ íåçì³ííèì. ×è íå º ïîä³áíèìè äî öèõ ëþäåé ìè ç âàìè? Ïðèéäå ³ íàø ÷àñ, êîëè ìè òàêîæ çàëèøèìî öå æèòòÿ, ³ áóäå çóñòð³÷ ç Áîãîì, ßêèé áóäå ñóäèòè âñ³õ ëþäåé çã³äíî Ñëîâà Ñâîãî. Éîãî Ãîñïîäü ïîñòàâèâ âèùå âñüîãî, ì³öí³øå âîíî çà çåìëþ ³ íåáî, ÿê³, ÿê ìè âæå ç âàìè ÷èòàëè, ïðîìèíóòü. ²ñóñ Õðèñòîñ ï³äòâåðäèâ íåçì³íí³ñòü Áîæîãî Ñëîâà. Ïî-ïåðøå, âñå, ùî íàïèñàíî â Á³á볿, âèêîíàëîñü, âèêîíóºòüñÿ ³ âèêîíàºòüñÿ. Ïîäðóãå, Á³áë³ÿ íàïèñàíà äëÿ ëþäåé, äëÿ ¿õíüîãî

Ìèõàéëî ÏÀÍÎ×ÊÎ, ºïèñêîï Âñåóêðà¿íñüêîãî Ñîþçó Öåðêîâ Õðèñòèÿí ³ðè ªâàíãåëüñüêî¿

áëàãà, äóõîâíîãî çáàãà÷åííÿ, ñïàñ³ííÿ. Ïîòðåòº, àâòîðèòåò Áîæîãî Ñëîâà íàäçâè÷àéíî âåëèêèé ³ íåçì³ííèé, âñå ï³äçâ³òíå Éîìó. Ïî÷åòâåðòå, òåïåð³øíº çëî, âëàäà òåìðÿâè º òèì÷àñîâèìè ÿâèùàìè, à âëàäà Õðèñòà º íåîáìåæåíîþ ³ â³÷íîþ. Ïî-ï’ÿòå, îñòàííº ñëîâî â ³ñòî𳿠ëþäñòâà íàëåæèòü ò³ëüêè Áîãó. Ïîñèëàþ÷è ñâî¿õ ó÷í³â íà ïðàöþ, Ãîñïîäü ¿ì çàïîâ³â ïðîïîâ³äóâàòè ªâàíãåë³þ âñüîìó ñòâîð³ííþ. Ñêàçàâ ³í äî íèõ: «² ïðîïîâ³äàíà áóäå öÿ ªâàíãåë³ÿ Öàðñòâà ïî ö³ëîìó ñâ³òîâ³, íà ñâ³äîöòâî íàðîäàì óñ³ì» (Ìò. 24:14). ³í íå ñêàçàâ, ùîá àïîñòîëè çâåðøóâàëè îáðÿäè ÷è ³íø³ ðåë³ã³éí³ öåðåìîí³¿, à ÷³òêî íàêàçàâ ³òè ³ çâ³ùàòè Ñëîâî Áîæå. ϳçí³øå àïîñòîë Ïàâëî ñâîºìó ó÷íåâ³ Òèìîô³þ òàêîæ íàêàçóâàâ «ïðîïîâ³äóâàòè Ñëîâî» (2Òèì. 4:2). Êîëè ìè ÷èòàºìî ïåðøèé ðîçä³ë ªâàíãå볿 â³ä ²âàíà, òî çàóâàæóºìî, ùî ñïî÷àòêó áóëî Ñëîâî, ³ ÷åðåç Ñëîâî âñå ñòàëîñÿ ³ ÷åðåç Ñëîâî ïðèéøëî æèòòÿ äëÿ ëþäåé. ×åðåç Ñëîâî ïðèéøëî ñïàñ³ííÿ ³ âèçâîëåííÿ â³ä ðàáñòâà ãð³õà ³ òåìðÿâè (äèâ. ²â. 1:1-5). Ïðîòè öüîãî Ñëîâà çàâæäè âåëàñü æîðñòîêà áîðîòüáà. Çãàäàéìî, ÿê ïðîòèâèëèñü ïðîïîâ³ä³ àïîñòîë³â ôàðèñå¿ ³ êíèæíèêè, ÿê íåïðèìèðåííî âîþâàëè ðèìñüê³ ³ìïåðàòîðè ïðîòè Ñëîâà. Âîíè íå çíàëè òîãî, ùî Ñëîâî Áîæå ñèëüí³øå çáðî¿ ³ â’ÿçíèöü. Ùå çîâñ³ì íåäàâíî áóëî êàòåãîðè÷íî çàáîðîíåíî äðóêóâàòè ÷è ïðîäàâàòè Á³áë³þ. Ïîñèëåíî ïðàöþâàëè ñëóæáè àòå¿çìó, ùîá ïîñì³ÿòèñü íàä Á³á볺þ ³ òèìè, õòî ¿¿ ÷èòàâ ³ â³ðèâ. Ñïåö³àëüíî áóëà âèïóùåíà «Á³áë³ÿ äëÿ â³ðóþ÷èõ ³ íåâ³ðóþ÷èõ», äå âèñì³þâàëèñü ³ ñïîòâîðþâàëèñü Ñëîâà ³ç Ñâÿòîãî Ïèñüìà. Íàì çðîçóì³ëî, ùî ñàòàíà íåíàâèäèòü Ñëîâî ³ òîìó âåäå íåïðèìèðåííó â³éíó ïðîòè ªâàíãå볿. Âåëè÷åçí³ çóñèëëÿ âîðîã äîêëàäàº, ùîá âèò³ñíèòè ïðîïîâ³äü Ñëîâà ³ç æèòòÿ ³ ñëóæ³ííÿ Öåðêâè Õðèñòîâî¿. Êîëè öå âäàºòüñÿ, òî çàâìèðຠäóõîâí³ñòü. Îñü ÷îìó Õðèñòîñ ïîïåðåäæóâàâ ñâî¿õ ó÷í³â, ùîá âîíè ïèëüíóâàëè â Ñëîâ³ ³ íå ï³ääàëèñü ñïîêóñ³. Õðèñòèÿíèí, ÿêèé ïîãàíî çíຠÁ³áë³þ, ñêîðî ñòàíå æåðòâîþ ÿêîãîñü ëæåâ÷åííÿ. Ñüîãîäí³ ñåëàìè ³ ì³ñòàìè õîäÿòü ëþäè ð³çíîãî â³êó, ÿê³ ðîçäàþòü æóðíàëè ³ áðîøóðè ç ñïîòâîðåíèì â÷åííÿì Ñëîâà Áîæîãî. Âîíè çíàþòü äåÿê³ óðèâêè ³ç Á³á볿, ïîÿñíåííÿ ÿêèõ àæ í³ÿê íå â³äïîâ³äຠ¿¿ êîíòåêñòó. Âñÿ ðåë³ã³éíà ë³òåðàòóðà ïîâèííà áóòè ïåðåâ³ðåíîþ Ñëîâîì Áîæèì ³ Äóõîì Ñâÿòî¿ ªâàíãå볿. Õòî íå çíຠäîáðå Ñëîâà Áîæîãî, ïî÷èíຠñïîæèâàòè íåçäîðîâó íàóêó, ñóòü ÿêî¿ ïîëÿãຠâ ïðèíèæåíí³ ²ñóñà Õðèñòà — ³ ÿê Áîæîãî Ñèíà, ³ ÿê Áîãà. Íå ìîæíà ïîð³âíþâàòè ²ñóñà ç Àäàìîì! ̳æ íèìè âåëèêà ð³çíèöÿ â äóõîâí³é ñôåð³. ²ñóñ ïî Äóõó — º Ãîñïîäîì ³ Áîãîì. Ïðî

5


öå áàãàòî ïèøå Á³áë³ÿ. ̳ñöå ³ç Á³á볿, ÿêå ìè ïðî÷èòàëè íà ïî÷àòêó, ùå ðàç äîâîäèòü öþ ³ñòèíó: «Íåáî ³ çåìëÿ ïðîìèíóòüñÿ, àëå íå ìèíóòüñÿ Ñëîâà Ìî¿» (Ìð. 13:31). Õ³áà íå çðîçóì³ëî, ùî òàê ì³ã ñêàçàòè ò³ëüêè Òîé, Õòî ìຠâëàäó íà íåá³ ³ íà çåìë³, ³ ïåðåä ßêèì âêëîíèòüñÿ «êîæíå êîë³íî íåáåñíèõ, çåìíèõ ³ ï³äçåìíèõ» (Ôèë.2:10). ²ñóñó íàëåæèòü âñÿ ñëàâà ÿê Áîãó, áî Â³í º îáðàç Áîãà íåâèäèìîãî. ² ³í ìàâ ïîâíå ïðàâî ñêàçàòè: «Â³ðóéòå â Áîãà ³ â ìåíå â³ðóéòå» (²â. 14:1, à òàêîæ ²â. 5:12). ßêùî ìè íå ïðèéìàºìî â³ðîþ â íàø³ ñåðöÿ ²ñóñà Õðèñòà, òî Áîã-Îòåöü ç íàìè íå ìîæå ìàòè í³ÿêî¿ ñï³ëüíîñò³. Îñü ÷îìó âñ³ì ëþäÿì íåîáõ³äíî ñâ³ä÷èòè ïðî ²ñóñà Õðèñòà, à íå ïðî ³íø³ ³ìåíà, õî÷ ³ á³áë³éí³. Òîìó ùî íàïèñàíî: «Áî ï³ä íåáîì íåìà ³íøîãî Éìåííÿ, äàíîãî ëþäÿì, ùî íèì áè ñïàñòèñÿ ìè ìàëè» (ij¿ 4:12). Àâòîðèòåò ²ñóñà Õðèñòà ð³âíÿºòüñÿ ç àâòîðèòåòîì ñòàðîçàâ³òíîãî ³ìåí³ Áîãà-Òâîðöÿ. ³äïîâ³äíî, ³ Ñëîâà, ñêàçàí³ ²ñóñîì, ð³âíÿþòüñÿ ³ç Ñëîâàìè Áîãà-Îòöÿ.  Íàã³ðí³é ïðîïîâ³ä³ Õðèñòà (Ìò. 5-7) íåîäíîðàçîâî íàãîëîøóºòüñÿ: «Âñ³ ÷óëè, ùî ñêàçàíî... (ìàºòüñÿ íà óâàç³ Çàêîí Ìîéñåÿ). À ß âàì êàæó...» Æîäíèé õðèñòèÿíèí íå ñóìí³âàºòüñÿ, ùî ñëîâà Õðèñòîâ³ º Ñëîâàìè Áîæèìè. Íîâèé Çàïîâ³ò äîâîäèòü íàì, ùî õòî â³ðóº â Õðèñòà, òîé â³ðóº â Áîãà (²â. 3:15,36; 6:47). Õòî ëþáèòü ³ øàíóº Õðèñòà, òîé ëþáèòü ³ øàíóº Áîãà. Õòî ñëóõຠÕðèñòîâ³ Ñëîâà, òîé ñëóõຠÑëîâà Áîæ³. ², íàâïàêè, ÿêùî ìè çíåõòóºìî Ñëîâàìè Õðèñòîâèìè, òî öå îçíà÷àòèìå, ùî ìè íå äîðîæèìî Áîãîì ³ Éîãî Ñëîâîì. Îñü ÷îìó ²ñóñ çàÿâèâ óñüîìó ëþäñòâó: «Íåáî ³ çåìëÿ ïðîìèíóòüñÿ, àëå íå ìèíóòüñÿ Ñëîâà Ìî¿». Òàê ñêàçàòè ì³ã Öàð Âñåñâ³òó, ÿêîãî â ñâîºìó ïîñëàíí³ àïîñòîë Ïàâëî íàçèâຠÁîãîì: «À Öàðåâ³ â³ê³â, íåòë³ííîìó, íåâèäèìîìó, ºäèíîìó Áîãîâ³ ÷åñòü ³ ñëàâà íà â³÷í³ â³êè. Àì³íü» (1Òèì. 1:17). Îòæå, íà íàñ ïîêëàäåíà âåëèêà â³äïîâ³äàëüí³ñòü ïåðåä Áîãîì, ßêèé ïîäàðóâàâ íàì Ñâîº â³÷íå Ñëîâî. Öèì Ñëîâîì áóëè ñòâîðåí³ íåáî ³ çåìëÿ, áóëè çàñòåðåæåí³ ïåðø³ ëþäè â³ä ñìåðò³ ³ çëà (äèâ. ªâð.11:3). Ñëîâîì Áîã çâåðòàâñÿ ÷åðåç ïðîðîê³â äî ëþäåé, âèÿâëÿþ÷è

ñâîþ âîëþ. Ñëîâî «ñòàëî ò³ëîì ³ ïåðåáóâàëî ì³æ íàìè, ïîâíå áëàãîäàò³ òà ïðàâäè» (²â.1:14). Ñëîâîì íàðîäèëàñÿ Öåðêâà Õðèñòîâà. Ñëîâîì ñïàñàºòüñÿ âñÿêèé, õòî â³ðóº â Íüîãî. Ñëîâîì äåðæàòüñÿ òåïåð³øí³ íåáî ³ çåìëÿ ³ çáåð³ãàþòüñÿ äëÿ îãíþ íà äåíü ñóäó. Ñëîâîì áóäå ñóäèòèñÿ êîæíèé, õòî æèâ íà çåìë³. Ïåðåêîíàíèé, ùî âñ³ òåïåð ðîçóì³þòü, ÷îìó òàêîþ âàæëèâîþ º ïðîïîâ³äü Ñëîâà Áîæîãî. Ñëóõàþ÷è Éîãî, ó êîæíîãî ³ç íàñ íàðîäæóºòüñÿ â³ðà, ÿêà íàçèâàºòüñÿ Áîæîþ â³ðîþ, ÿêà í³êîëè íå ñóìí³âàºòüñÿ (äèâ. Ðèì.10:17). Ñàìå òàêà â³ðà ïîòð³áíà íàì ñüîãîäí³, — â³ðà, ä³þ÷à ëþáîâ’þ, äîáðîòîþ, ÷åñí³ñòþ. Îòæå, ÿê ìè âæå çíàºìî, âñå â äóõîâíîìó ñâ³ò³ º âçàºìîïîâ’ÿçàíèì. ßêùî ïðàâèëüíî çðîáëåí³ ïåðø³ êðîêè, òî ³ íàñòóïí³ äëÿ íàñ ñòàíóòü á³ëüø âïåâíåíèìè ³ ïðàâèëüíèìè. Ïðèéíÿòè ð³øåííÿ íàëåæèòü êîæíîìó: ïðèéìàþ÷è Ñëîâî — ìè ïðèéìàºìî Õðèñòà, â³äêèäàþ÷è Éîãî — ìè â³äêèäàºìî ³ Õðèñòà. ßñêðàâèì äîêàçîì öüîãî º ³ñòîð³ÿ ²çðà¿ëüñüêîãî íàðîäó, ÿêèé â³äêèíóâ ñâîãî Ìåñ³þ, â³äêèíóâ Ñëîâî Ãîñïîäà. Ìîéñåé òà ²ñóñ Íàâèí ïëàêàëè íàä ¿õíüîþ äîëåþ, áî çíàëè, ùî ¿õ ÷åêຠïîïåðåäó. ÇíຠÁîã, ùî ÷åêຠíàñ ó ìàéáóòíüîìó, â³äïîâ³äíî äî òîãî, ÿêå ì³ñöå â íàøîìó æèòò³ ìè â³äâîäèëè Éîãî Ñëîâó. «Áëàæåíí³, õòî ñëóõຠÑëîâî Ìîº ³ âèêîíóº Éîãî», — ñêàçàâ Õðèñòîñ (Îá.1:3). «Áëàæåííèé ÷îëîâ³ê, ùî ëþáèòü çàïîâ³ä³ Ãîñïîäí³», — çàïèñàíî â Á³á볿 (Ïð. 29:18). Ö³ ñëîâà ÷³òêî ïåðåäáà÷àþòü íàøå ìàéáóòíº. ßêùî ìè ëåãêîâàæèìî Ñëîâîì àáî «íåéòðàëüí³» äî Íüîãî, ìè íåõòóºìî ñâî¿ì áëàæåíñòâîì, ñâî¿ì ùàñòÿì, âðåøò³-ðåøò, ñâîºþ äîëåþ. Ïàì’ÿòàéòå, ùî Áîã íå áàæຠñìåðò³ ãð³øíèêà, à áàæຠùîá êîæíèé ïîêàÿâñÿ ³ æèâ çà Ñëîâîì Éîãî. Ïàì’ÿòàéòå, ùî âè æèâåòå ó â³ê áëàãîäàò³, äåíü âåëèêîãî Áîæîãî ìèëîñåðäÿ. Òîæ íå ìóäðî íå ñêîðèñòàòèñÿ ö³ºþ ÷óäîâîþ íàãîäîþ ïðèìèðèòèñü ç Áîãîì — ÷åðåç Ñëîâî, ÷åðåç ²ñóñà Õðèñòà. Ïðèéì³òü ñâî¿ì ñåðöåì Ñëîâî Áîæå. Äîâ³ðÿéòå Éîìó, âèâ÷àéòå ³ äîñë³äæóéòå Éîãî. Çàâæäè ìîë³òüñÿ ³ ïðàêòèêóéòå â æèòò³ òå, ùî âàñ íàâ÷ຠÁ³áë³ÿ. Ò³ëüêè æèòòÿ çà Ñëîâîì Áîæèì äຠóñ³ì íàì ïðàâî íàçèâàòèñü õðèñòèÿíàìè. 2

Öåé ²ñóñ ³ç Íàçàðåòó, áåç ãðîøåé ³ áåç çáðî¿, çàâîþâàâ á³ëüøå ì³ëüéîí³â, í³æ Îëåêñàíäð Ìàêåäîíñüêèé, Öåçàð, Ìàãîìåò ³ Íàïîëåîí; áåç íàóêè ³ îñâ³òè ³í íàáàãàòî ÿñêðàâ³øå îñâ³òèâ ëþäñüê³ ³ áîæåñòâåíí³ ïðåäìåòè, í³æ óñ³ ô³ëîñîôè ³ â÷åí³ ðàçîì âçÿò³; áåç ñõîëàñòè÷íîãî êðàñíîìîâñòâà ³í âèãîëîøóâàâ òàê³ ñëîâà Æèòòÿ, ÿê í³õòî äî ³ ï³ñëÿ Íüîãî, ³ âïëèâ âîíè ìàëè òàêèé, ÿêîãî í³êîëè íå äîñÿãàâ æîäíèé îðàòîð ÷è ïîåò; íå íàïèñàâøè æîäíîãî ðÿäêà, ³í ïðèâ³â ó ðóõ á³ëüøå ïèñüìåííèê³â ³ çàîõîòèâ íà á³ëüøó ê³ëüê³ñòü ïðîïîâ³äåé, ïðîìîâ, äèñêóñ³é, íàóêîâèõ ïðàöü, òâîð³â ìèñòåöòâà ³ ï³ñåíü õâàëè, í³æ ö³ëà àðì³ÿ âåëèêèõ ìóæ³â äàâíüîãî ÷àñó ³ ñó÷àñíîñò³. Ôèëèï Øàôô, ³ñòîðèê

6


Ñ ËÀ ÂÑ ÒÍI I ÌÑ ÍÀ Á³áë³ÿ Ãóòåíáåðãà Éîãàíí Ãóòåíáåðã çðîñòàâ ó Ìàéíö³ (ͳìå÷÷èíà). Éîãî áàòüêî, ëþäèíà áàãàòà, ïðèäáàâ äëÿ íüîãî áàãàòî êíèã, ÿê³ â³í æàä³áíî âèâ÷àâ. Êíèãè áóëè äóæå äîðîãèìè, ¿õíÿ ö³íà ³íîä³ äîñÿãàëà âàðòîñò³ ö³ëî¿ ôåðìè. ̳ñöåâ³ ïèñàð³ ïåðåïèñóâàëè êíèãè â³ä ðóêè, õóäîæíèêè íà ïîëÿõ ìàëþâàëè ³ëþñòðàö³¿, ïàë³òóðíèêè îïðàâëÿëè êíèãè øê³ðîþ. ², íàðåøò³, íà øê³ðÿí³é îáêëàäèíö³ ëàòóííèì øòåìïåëåì ðîáèëîñÿ òèñíåííÿ íàçâè êíè-

ãè. ² öåé øòåìïåëü çìóñèâ Éîãàííà çàäóìàòèñÿ: à ÷îìó íå çðîáèòè îêðåì³ ìåòàëåâ³ áóêâè ³ íå ñêëàäàòè ç íèõ ñëîâà? ×îìó á íå ñêëàäàòè ç òàêèõ øðèôò³â ñòîð³íêè äðóêîâàíîãî òåêñòó ç âèêîðèñòàííÿì ïðåñó? Éîãàíí ïåðå¿õàâ äî Ñòðàñáóðãà ³ ïîðÿä ³ç ñòàðèì ìîíàñòèðåì îðãàí³çóâàâ ï³äï³ëüíó ìàéñòåðíþ. Íåçâàæàþ÷è íà ÷èñëåíí³ ïðîáëåìè, â³í âàæêî ïðàöþâàâ áàãàòî ðîê³â, ùîáè äîâåñòè ñâ³é âèíàõ³ä äî ðîáî÷îãî ñòàíó. ϳçí³øå Ãóòåíáåðã ïîâåðíóâñÿ äî Ìàéíöà, äå îòðèìàâ ñïàäùèíó, ÿêà çàáåçïå÷èëà éîìó ïîñò³éíèé ïðèáóòîê. ³í îðãàí³çóâàâ òèïîãðàô³þ ³ 1450 ðîêó ïî÷àâ ãîòóâàòèñÿ äî äðóêàðñüêî¿ ñïðàâè.

Ïåðøîþ êíèãîþ äëÿ äðóêóâàííÿ â³í îáðàâ Á³áë³þ. Äëÿ öüîãî ä³ëà â³í âçÿâ ó êðåäèò 800 ãóëüäåí³â ó Éîãàííà Ôàóñòà òåðì³íîì íà ï’ÿòü ðîê³â ï³ä â³äñîòêè.  ðàç³ íåïîâåðíåííÿ êðåäèòó, âñå îáëàäíàííÿ ³ ìàòåð³àëè ìàëè íàëåæàòè Ôàóñòó. Äâà ðîêè Éîãàííåñ îðãàí³çîâóâàâ ðîáîòó òèïîãðàô³¿. ³í íàéíÿâ ðîá³òíèê³â, íàâ÷èâ ¿õ òîâêòè ³ çì³øóâàòè ÷îðíèëî, í àëàã îä èâ ä ðó êàðñüê³ ñòàíêè. Íàðåøò³, â³í áóâ ãîòîâèé ðîçïî÷àòè äðóêàðñüêó ñïðàâó. Àëå ìèíóëî ùå äâà ðîêè, à âèíàõ³ä íå ïðàöþâàâ íà âñþ ïîòóæí³ñòü. Ìèíóâ ùå ð³ê, ³ çà äâà ì³ñÿö³ äî çàê³í÷åííÿ äðóêóâàííÿ Á³á볿 Ôàóñò ïîäàâ ó ñóä íà Éîãàííà. 6 ëèñòîïàäà 1455 ðîêó ñóääÿ ïðèéíÿâ ð³øåííÿ íà êîðèñòü Ôàóñòà. Ãóòåíáåðã â³ääàâ äðóêàðñüê³ ñòàíêè ³ ìàéæå çàê³í÷åíó Á³áë³þ Ôàóñòó. Ïåðøó Á³áë³þ áóëî íàäðóêîâàíî 13 áåðåçíÿ 1456 ðîêó, ³ ïðîòÿãîì áàãàòüîõ ðîê³â âñ³ ïî÷åñò³ çà âèíàéäåííÿ êíèãîäðóêóâàííÿ â³ääàâàëèñÿ Ôàóñòó ³ éîãî êîëåç³ Ï³òåðó Øîôôåðó. Ïðîòå ï³ñëÿ ñìåðò³ Ãóòåíáåðãà (3 ëþòîãî 1469 ðîêó) Øîôôåð ïðèçíàâñÿ, ùî äðóêàðñüêó ñïðàâó âèíàéøîâ Ãóòåíáåðã.

Á³á볿 Êåð³ ³ëüÿì Êåð³, «áàòüêî ñó÷àñíèõ ì³ñ³îíåð³â», õîò³â ïåðåêëàñòè Á³áë³þ âñ³ìà ³íä³éñüêèìè ìîâàìè.  Ñåðàìïóð³ â³í â³äêðèâ âåëèêó äðóêàðíþ, äå òðèâàëà áåçïåðåðâíà ðîáîòà íàä ïåðåêëàäîì Á ³á볿. Êîæíîãî äíÿ Êåð³ ïî áàãàòî ãîäèí ïåðåêëàäàâ Ñâÿùåíí³ Ïèñàííÿ. 11 áåðåçíÿ 1812 ðîêó Êåð³ â Ñåðàìïóð³ íå áóëî. Éîãî ïîì³÷íèê, ³ëüÿì Âîðä, çàòðèìàâñÿ â òèï îã ðàô³¿ ä î ï³çíüîãî âå÷îðà. Ðàïòîì â³í â³ä÷óâ çàïàõ äèìó, êèíóâñÿ äî

ê³ìíàòè, äå áóâ äðóêàðñüêèé ñòàíîê, ³ ïîáà÷èâ êëóáè äèìó. ³í ïî÷àâ êëèêàòè íà äîïîìîãó ³ ðàçîì ç ðîá³òíèêàìè íàìàãàâñÿ ïîãàñèòè ïîæåæó âîäîþ. Ïðîòå äî äðóãî¿ ãîäèíè íî÷³ âîãîíü çíèùèâ âñþ äðóêàðíþ. 12 áåðåçíÿ 1812 ðîêó ì³ñ³îíåð Äæîøóà Ìàðøìàí ïðè¿õàâ ó Êàëüêóòó ³ çàéøîâ ó êëàñ, äå Êåð³ ïðîâîäèâ çàíÿòòÿ. «Íå çíàþ, ÿê ïîâ³äîìèòè âàì ïðî öå, — ñêàçàâ â³í, — àëå ìèíóëî¿ íî÷³ íàøà äðóêàðíÿ çãîð³ëà äîòëà». Íà äåÿêèé ÷àñ Êåð³ âòðàòèâ äàð ìîâè. Òàì, â äðóêàðí³, çãîð³â éîãî âåëè÷åçíèé ñëîâíèê ïîë³ãëîòà, äâ³ ãðàìàòèêè ³ äåê³ëüêà ïîâí³ñòþ çàâåðøåíèõ ïåðåêëàä³â Á³á볿. Çãîð³ëè íàáîðè øðèôò³â ÷îòèðíàäöÿòè ñõ³äíèõ ìîâ, 1200 âåëèêèõ ïà÷îê ïàïåðó, 55 òèñ. â³ääðóêîâàíèõ ñòîð³íîê ³ 30 ëèñòê³â áåíãàëüñüêîãî ñëîâíèêà, ñêëàäåíîãî ñàìèì Êåð³. Ïîâí³ñòþ çãîð³ëà éîãî á ³áë³îòåêà. «Ñ ò³ëüêè ðîê³â ïðàö³, ³ âñå çíèùåíî çà ìèòü», — ïðîøåïîò³â â³í. Ïðîòå â³í íå äîâãî ñóìóâàâ. «Óòðàòà âàæêà, — ïèñàâ â³í, — àëå äðóãèé ðàç éòè ïî ö³é äîðîç³ áóäå íàáàãàòî ëåãøå, òîìó, ÿ ââàæàþ, ïðàöÿ íàøà íå áóëà íàäàðåìíîþ. Ìè íå âòðà÷àºìî íà䳿, íàâïàêè, ðîáîòà íàä êîæíîþ ìîâîþ âæå ïî÷àëàñÿ. Ìè âïàëè, àëå íå ìàºìî â³ä÷àþ». Êîëè íîâèíè ïðî ïîæåæó äîñÿãëè Àíã볿, Êåð³ ñòàâ ãåðîºì. Íà ñïðàâó éîãî ñëóæ³ííÿ áóëè ç³áðàí³ òèñÿ÷³ ôóíò³â ñòåðë³íã³â, à íà äîïîìîãó ïðè¿õàëè íîâ³ äîáðîâîëüö³. Äðóêàðíÿ áóëà ïåðåáóäîâàíà ³ ðîçøèðåíà. Âæå 1832 ðîêó á ó ëà â³ä ä ðóêîâàíà ï îâí à Á³áë³ÿ, Íîâ³ Çàïîâ³òè ³ îêðåì³ êíèãè Ñâÿòîãî Ïèñüìà 44-ìà ìîâàìè ³ ä³àëåêòàìè. Ñåêðåò óñï³õó Êåð³ ïîëÿãຠâ éîãî íåâãàñèìîìó îïòèì³çì³. «Ç óñ³õ áîê³â ìè ç³øòîâõóºìîñÿ ³ç ñåðéîçíèìè òðóäíîùàìè, — íàïèñàâ â³í îäíîãî ðàçó, — à ùå á³ëüø³ òðóäíîù³ ÷åêàþòü íàñ ïîïåðåäó. À òîìó òðåáà ðóõàòèñÿ äàë³».

7


Á³áë³ÿ

óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ «Á³áë³ÿ — öå íàéêðàùèé ïîäàðóíîê Áîãà ëþäÿì».

Àâðààì ˳íêîëüí

Ïåðåêëàäè Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ ìàþòü ñâîþ âåëèêó, ñêëàäíó, ÷àñîì äóæå äðàìàòè÷íó ³ñòîð³þ. Ùå íà ïî÷àòêó äðóãîãî òèñÿ÷îë³òòÿ â³ä Ð.Õ. Óêðà¿íñüêà äåðæàâà Êè¿âñüêà Ðóñü âòðàòèëà ñâîþ äåðæàâíó ñàìîñò³éí³ñòü âíàñë³äîê âòîðãíåííÿ ïîë÷èù ìîíãîëüñüêî¿ Çîëîòî¿ Îðäè. ³äòîä³ óïðîäîâæ 750 ðîê³â òðèâàëè âàæê³ çìàãàííÿ óêðà¿íñüêîãî íàðîäó çà â³äíîâëåííÿ äåðæàâíîñò³ ³ òèì ñàìèì â³äíàéäåííÿ ñâîãî ïðèðîäíîãî, çàêîííîãî ì³ñöÿ â ðîäèí³ õðèñòèÿíñüêèõ íàðîä³â.

1. Âïëèâ ïåðåêëàä³â Á³á볿 íà íàö³îíàëüíó ë³òåðàòóðó Ïåðåêëàä Ñâÿòîãî Ïèñüìà ³ç ñòàðîäàâí³õ ìîâ çàâæäè áóâ íåëåãêîþ íàóêîâîþ ñïðàâîþ. Ïåðåä êîæíèì ïåðåêëàäà÷åì ñò îÿëî ç àâäàí íÿ í å ëèøå ïðàâäèâî ïåðåäàòè ïîâíèé ç ì³ñò Á ³á 볿, ¿¿ áîãîíàòõ íåíí³ñòü, à é îäÿãíóòè Áîæå Ñëîâî â íàéêðàù³ ôîðìè ìîâè ïåðåêëàäó, ùî âèìàãàëî äîñêîíàëîãî çíàííÿ ÿê ñòàðîäàâí³õ, òàê ³ ñó÷àñíèõ ìîâ. Íåîáõ³ä íî áó ëî äîñë³ä èòè ñîòí³ íàéäàâí³øèõ òåêñò³â,

8

ïðîïóñòèâøè ¿õ êð³çü äóõîâíî íàëàøòîâàíå ñåðöå. Òàê³ ïåðåêëàäè ïðîáóäæóâàëè çàãàëüíå çàö³êàâëåííÿ ³ äî Ñâÿòîãî Ïèñüìà, ³ äî ñâ æèâî¿ ìîâè, ñòàâàëè äëÿ âñüîãî íàðîäó íàéêðàùèì êëàñè÷í èì âç³ðöåì ë³òåðàòóðíî¿ ìîâè. Òàê ë³òåðàòóðíà àíãë³éñüêà ìîâà âèðîñëà íà ìîâ³ Á ³á 볿 Ä æîí à  ³êëåôà (1324-1384), ÷èþ ïðàöþ ïðîäîâæèâ ³ëüÿì Ò³íäàëü (1477-1536). Éîãî ïåðåêëàä áóâ çðàçêîì äëÿ âñ³õ ïîäàëüøèõ àíãë³éñüêèõ âèäàíü Á³á볿. Çãîäîì ö³ë³

ïîêîë³ííÿ àíãë³éö³â ó÷èëèñÿ ñâ ë³ò åðàòóðíî¿ ìîâè çà ïåðåêëàäîì Á³á볿 Ò³íäàëÿ. Ïåðåêëàä Ìàðòèíà Ëþòåðà (1483-1546) ðîçïî÷àâ ³ çàêð³ïèâ íîâó ñòîð³íêó í³ìåöüêî¿ ë³òåðàòóðíî¿ ìîâè. Ôåíîìåí Ëþòåðîâîãî ïåðåêëàäó ïîëÿãàâ ³ â òîìó, ùî äîñ³ ó ð³çíèõ çåìëÿõ ͳìå÷÷èíè ãîâîðèëè ð³çíèìè ä³àëåêòàìè, ³ ñàìå íàö³îíàëüíà Á³áë³ÿ ñòàëà â îñíîâ³ ôîðìóâàíí ÿ ç àã àëüí îí ³ìåöüêî¿ ë³òåðàòóðíî¿ ìîâè. Ïîä ³á í å ç íà÷åí í ÿ ä ëÿ


ôðàíöóç³â ³ àâòîðèòåòó æèâî¿ ôðàíöóçüêî¿ ìîâè ìàâ ïåðåêëàä Á³á볿 Æàíà Êàëüâ³íà (1509-1564). ßê óñÿ ÷åñüêà ³íòåë³ãåíö³ÿ â÷èëàñÿ ñâ ë³òåðàòóðíî¿ ìîâè ç «Êðàëèöüêî¿ Á³á볿» (1579-1593), òàê ïîëÿêè âèõîâóâàëèñÿ íà ìîâ³ «ïîëüñüêî¿ Âóëüãàòè» — Á³á볿 ßêóáà Âóéêà. Íà æàëü, óêðà¿íöÿì ó öüîìó ïëàí³ íå ùàñòèëî.

2. Äàâí³ ñïðîáè óêðà¿íñüêîãî (ñëîâ’ÿíñüêîãî) ïåðåêëàäó Á³á볿 ²ñòîð³ÿ ñëîâ’ÿíñüêèõ ïåðåêëàä³â Á³á볿 ïî÷èíàºòüñÿ â ²Õ ñò. ïðàöåþ ñîëóíñüêèõ öåðêîâíèõ ³ êóëüòóðíèõ ä³ÿ÷³â,

«Êè¿âñüêà Ïñàëòèðü», 1397 ð. ïðîñâ³òèòåë³â Êèðèëà-Êîñòÿíòèíà ³ Ìåôîä³ÿ, ÿê³ íà îñíîâ³ îäí³º¿ ³ç ðóêîïèñíèõ ðåäàêö³é Ñåïòóàã³íòè çä³éñíèëè ñëîâ’ÿíñüêèé ïåðåêëàä Á³á볿. ²ìîâ³ðíî, ïåðøèì ç’ÿâèâñÿ ìîðàâñüêèé, ïîò³ì — äðåâíüîáîëãàðñüêèé, à çãîäîì — ³ öåðêîâíîñëîâ’ÿíñüêèé. Ó ²ÕÕ ñò. öåé ïåðåêëàä áóâ àäàïòîâàíèé äî äðåâíüîáîëãàðñüêî¿ ìîâè, à íà îñíîâ³ îñòàííüî¿ — âèíèêëà öåðêîâíîñëîâ’ÿíñüêà ìîâà. Ïåðåêëàäè áóëè çàïèñàí³ ñïåö³àëüíîþ ñëîâ’ÿíñüêîþ àáåòêîþ, ÿêó ñòâîðèëè Êèðèëî ³ Ìåôîä³é (ñïî÷àòêó «ãëàãîëèöÿ», çãîäîì — «êèðèëèöÿ»). Äî íàéäàâí³øèõ öåðêîâíîñëîâ’ÿíñüêèõ á³áë³éíèõ ðóêîïèñ³â â³äíîñÿòü òàê çâàíå «Îñòðîìèðîâå ªâàí-

ãå볺» (1056-1057 ðð.). Ïåðøå ïîâí å ç³á ðàíí ÿ á³á ë³éí èõ êíèã öåðêîâíîñëîâ’ÿíñüêîþ (äàâíüîóêðà¿íñüêîþ) ìîâîþ ç’ÿâèëîñÿ ó Íîâãîðîä³ Âåëèêîìó â 1499 ðîö³ (òàê çâàíà Ãåííà䳿âñüêà Á³áë³ÿ). Ïîä³ë íà êíèãè òà ðîçä³ëè áóâ óïåðøå çàïîçè÷åíèé ç Âóëüãàòè òà í³ìåöüêî¿ äðóêîâàíî¿ Á³á볿. 1561 ðîêîì äàòóºòüñÿ çàê³í÷åííÿ çíàìåíèòî¿ ðóêîïèñíî¿ «Ïåðåñîïíèöüêî¿ ªâàíãå볿» — äîðîãîö³ííî¿ ïàì’ÿò êè ³ñòî𳿠óêðà¿í ñüêî¿ Á³á볿. Íàçâà ªâàíãå볿 ïîõîäèòü â³ä ìîíàñòèðÿ íà Âîëèí³, äå ³ áóâ çàâåðøåíèé ¿¿ ïåðåêëàä. Ïåðåêëàâ «Ïåðåñîïíèöüêó ªâàíãåë³þ» ç³ ñòàðîñëîâ’ÿíñüêîãî, ïîëüñüêîãî ³ ÷åñüêîãî òåêñò³â íà òîä³øíþ íàðîäíó æèâó óêðà¿íñüêó ìîâó Ìèõ àéëî Âàñèëåâè÷. Öÿ óêðà¿íñüêà ïàì’ÿòêà çáåð³ãàºòüñÿ òåïåð ó ÖÍÁ ÍÀÍÓ ó Êèºâ³, ³ íà í³é â ñàìîñò³éí³é Óêðà¿í³ ïðèñÿãàþòü íà â³ðí³ñòü íàðîäîâ³ ïðåçèäåíòè Óêðà¿íè.  15631572 ðð. ç’ÿâëÿºòüñÿ ³íøèé ñëàâíîçâ³ñíèé ðóêîïèñíèé ïåðåêëàä Á³á볿 íàðîäíîþ ñòàðîóêðà¿íñüêîþ ìîâîþ— «Êðåõ³âñüêèé Àïîñòîë». Ïåðøà ïîâíà äðóêîâàíà Á³áë³ÿ öåðêîâíîñëîâ’ÿíñüêîþ ìîâîþ ç âïëèâàìè óêðà¿íñüêî¿ íàðîäíî¿ ìîâè áóëà âèäàíà ². Ôåäîðîâèì íà Âîëèí³ ó 1581ð. ³ â³äîìà ï³ä íàçâîþ «Îñòðîçüêà Á³áë³ÿ». Îñòðîçüêà Á³áë³ÿ — öå ïåðøèé ïîâíèé öåðêîâíîñëîâ’ÿíñüêèé ïåðåêëàä Á³á볿 â äàâíüîóêðà¿íñüêîìó âàð³àíò³. Âîíà âèéøëà ó ñâ³ò 12 ñåðïíÿ 1581 ðîêó â ì. Îñòðîç³, íà Âîëèí³, çàõîäàìè é êîøòîì êíÿçÿ Êîñòÿíòèíà Îñòðîçüêîãî (1526-1608 ðð.).  îñíîâ³ Îñòðîçüêî¿ Á³á볿 ëåæàâ îäèí ³ç ñïèñê³â Ãåííà䳿âñüêî¿ Á³á볿, ãðåöüêèé òåêñò Ñåïòóàã³íòè, ñòàðîá³ëîðóñüêèé ïåðåêëàä «Á³áë³ÿ Ðóñêà» Ô. Ñêîðèíè ç ïðàçüêîãî âèäàííÿ. Âîíà ì³ñòèòü ó ñîá³ Íîâèé Çàïîâ³ò, Ñòàðèé Çàïîâ³ò òà 1, 2 ³ 3 Êíèãè Ìàêàâå¿â íà 628 àðêóøàõ (1256 ñòîð³íêàõ). «Ëüâ³âñüêèé Àïîñòîë» áóâ ïåðøîþ äðóêîâàíîþ êíèãîþ â Óêðà¿í³. Éîãî

 Á³áë³ÿ — ñâÿùåííà êíèãà õðèñòèÿíñòâà. ¯¿ íàçâà ïîõîäèòü â³ä ãðåöüêîãî «êíèãè». ²íø³ íàçâè ö³º¿ Êíèãè — «Ïèñàííÿ», «Ïèñüìî», «Ñâÿùåííå Ïèñàííÿ», «Ñâÿòå Ïèñüìî», «Êíèãà Çàâ³òó», «Ñëîâî Áîæå». Á³áë³ÿ ÿâëÿº ñîáîþ óí³êàëüíå ç³áðàííÿ ñâ ÿù åííèõ òåêñò³â, ö ³ë ó á³áë³îòåêó, ÿêà ñêëàäàºòüñÿ ç 66 êíèã. Íåçâàæà þ÷è íà òå, ùî àâòîðñòâî ïðàêòè÷íî êîæíîãî ç á³áë³éíèõ òåêñò³â ïîâ’ÿçóºòüñÿ ç ³ìåíåì ïåâíî¿ ³ñòîðè÷íî¿ îñîáèñòîñò³, ³ñòèííèì àâòîðîì âñå îäíî º Ñàì Áîã, ï³ä âïëèâîì ³ íàòõíåííÿì ßêîãî áóëà íàïèñàíà êîæíà êíèãà Á³á볿.  Äîñë³äíèê³â çàâæäè ïðèâàáëþâàëà óí³êàëüí³ñòü ïîõîäæåííÿ Á³á볿. Êíèãó öþ ïèñàëè, ïåðåïèñóâàëè ³ ïåðåêëàäàëè ïðîòÿãîì ìàéæå 1700 ðîê³â ïîíàä ñîðîê àâòîð³â, ïðåäñòàâíèê³â á³ëüøå í³æ 60 ïîêîë³íü.

Çàçíà÷èìî, ùî ö³ àâòîðè ïîõîäèëè ç ð³çíèõ êóëüòóðíèõ òà ñóñï³ëüíèõ âåðñòâ; ñåðåä íèõ áóëè ïîë³òèêè, âîºíà÷àëüíèêè, öàð³, ì³í³ñòðè, ñâÿùåíèêè, ìóäðåö³ òà ðåë³ã³éí³ â÷èòåë³, ïàñòóõè, ë³êàð³, äð³áí³ ÷èíîâíèêè. Á³áë³éí³ êíèãè óêëàäàëèñÿ ï³ä ÷àñ ïîäîðîæåé òà ó âèãíàíí³, â óâ’ÿçíåíí³ òà ó â³éñüêîâèõ ïîõîäàõ, ó ïàëàöàõ òà ó ïåðåðâàõ ì³æ âàæêîþ ïðàöåþ, ó ð³çíèõ ÷àñòèíàõ ñâ³òó — â Àôðèö³, À糿 òà ªâðîï³; ð³çíèìè ìîâàìè — äàâíüîºâðåéñüêîþ, àðàìåéñüêîþ (Ñòàðèé Çàïîâ³ò) òà ãðåöüêîþ-êîéíå (Íîâèé Çàïîâ³ò). Íàâðÿä ÷è á³ëüø³ñòü àâòîð³â óçãîäæóâàëè ñâî¿ ïîçèö³¿ òà íàì³ðè, áåçïîñåðåäíüî ñï³ëêóþ÷èñü. Ïðè öüîìó Á³áë³ÿ ïîñòó-

9


ïîâî, ïðîòÿãîì æèòòÿ ïîíàä 60 ïîêîë³íü, ïåðåòâîðþâàëàñÿ íà ö³ë³ñíèéòâ³ð. Ïîä³áíå ïåðåòâîðåííÿ º ÷óäåñíèì çä³éñíåííÿì Áîæî¿ âîë³.Íå ìîæíà íå ï³äêðåñëèòè é óí³êàëüíîñò³ ïîøèðåííÿ Á³á볿 ñåðåä ð³çíèõ íàðîä³â çåìíî¿ êóë³. Á³áë³ÿ áóëà ïåðøîþ ñâÿùåííîþ êíèãîþ, ïåðåêëàäåíîþ ³íøîþ ìîâîþ (ùå ó ²²² ñò. äî ÐÕ). Ñàìå âîíà ñòàëà íàéïåðøèì íà çåìí³é êóë³ çíà÷íèì çà îáñÿãîì äðóêîâàíèì âèäàííÿì (É. Ãóòåíáåðã, 1455 ð.).

 Íàéäàâí³ø³ ïåðåêëàäè Ñòàðîãî Çàïîâ³òó ç’ÿâèëèñÿ ó «ï³ñëÿïîëîííèé» ïåð³îä ³ñòî𳿠äàâí³õ ºâðå¿â (äðóãà ïîëîâèíà ² òèñ. äî ÐÕ). Öå áóëè òàê çâàí³ Òàðãóìè — áîãîñëóæáîâ³ ïåðåêëàäè äàâíüîºâðåéñüêèõ òåêñò³â àðàìåéñüêîþ ìîâîþ. Ïåðøèì ³ íàéäàâí³øèì ïåðåêëàäîì ñòàðîãî Çàïîâ³òó ãðåöüêîþ ìîâîþ ñòàëà «Ñåïòóàã³íòà», àáî «Ïåðåêëàä ѳìäåñÿòè», ñòâîðåíèé ïðîòÿãîì ²²²-²² ñò. äî Ð.Õ. â Îëåêñàíä𳿠ªãèïåòñüê³é íà áàç³ «ä³àñïîðíî¿» âåðñ³¿ þäåéñüêîãî Ïèñàííÿ. Ââàæàºòüñÿ, ùî îðèã³íàëüíèé òåêñò «Ñåïòóàã³íòè» íå çáåð³ãñÿ, ïðîòå ñàìå ¿¿ òåêñò ïîêëàäåíèé â îñíîâó ñòàðîçàïîâ³òíî¿ ÷àñòèíè õðèñòèÿíñüêî¿ Á³á볿.  ïåðø³ ñòîë³òòÿ ï³ñëÿ Ð.Õ. ïåðåêëàäè Á³á볿 ðîáèëèñÿ ìîâàìè íàðîä³â Ðèìñüêî¿ ³ìïå𳿠òà ñóñ³äí³õ êðà¿í. Íàéäàâí³øèì ï³ñëÿ Ñåïòóàã³íòè ñòàâ ñèð³éñüêèé ïåðåêëàä «Ïåø³òòà» (àðàìåéñüêîþ — «ïðîñòèé», «ÿñíèé»), ïîøèðåíèé ó ²-V ñòîë³òòÿõ. «Ïåø³òòà» áóâ ïîïóëÿðíèì ñåðåä ñèð³éñüêèõ õðèñòèÿí Áëèçüêîãî Ñõîäó, íà íüîìó ´ðóíòóâàëèñÿ ïåðåêëàäè ³íøèìè ìîâàì è. ²íø³ ïîä³áí³ òâîðè ïåðøèõ ñòîë³òü õðèñòèÿíñüêî¿ åðè — ãðåöüê³ (²² ñò.), ºãèïåòñüê³ (²²-²²² ñò.), ãîòñüê³ (IV ñò.), â³ðìåíñüêèé (V ñò.), ãðóçèíñüêèé (V-VI ñò.), åô³îïñüêèé (VI ñò.), àðàáñüêèé (VI ñò.) ïåðåêëàäè. Ïðîòÿãîì 382-405 ðð. ç ºâðåéñüêîãî ³ ãðåöüêîãî îðèã³íàë³â ²ºðîí³ì çä³éñíèâ ëàòèíñüêèé ïåðåêëàä Á³á볿, ÿêèé ä³ñòàâ

10

âèäàâ ²âàí Ôåäîðîâ ùå â ëþòîìó 1574 ðîêó ó ñâî¿é äðóêàðí³, ó Ëüâîâ³. Ïåðåâèäàíèé ó Êèºâ³ (ïî÷èíàþ÷è ç 1630 ðîêó), Ëüâîâ³ (1639 ð.), Ëóöüêó (1640 ð.). Öÿ êíèãà — ïåðâ³ñòîê êíèãîäðóêóâàííÿ â Óêðà¿í³ — ì³ñòèòü ó ñî᳠ij¿ àïîñòîë³â, Ïàâëîâ³ é Ñîáîðí³ ïîñëàííÿ. Çóñèëëÿìè ó êðà¿íñüêèõ ãðàìàòèê³â øêîëè Ì. Ñìîòðèöüêîãî ³ ëåêñèêîã ðàô³â øêîëè ª. Ñëîâèíåöüêîãî áóëà çìîäèô³êîâàíà ñüîãîäí³øíÿ öåðêîâíîñëîâ’ÿíùèí à, í à ÿê³é ³ âèäàíà ó 1663 ðîö³ ïåðøà ìîñêîâñüêà äðó êîâàíà Á³áë³ÿ. Äî XV ñòîë³òòÿ âêëþ÷íî óêðà¿íñüê³ õðèñòèÿíè êîðèñòóâàëèñÿ ðóêîïèñíèìè ïðèì³ðíèêàìè (³ òîìó äóæå ð³äê³ñíèìè) ÷àñò èí Á ³á볿, ïåðåâàæíî Íîâîãî Çàïîâ³òó, — äàâíüîñëîâ’ÿíñüêîþ ìîâîþ, çðîçóì³ëîþ äëÿ çíà÷íî¿ ÷àñòèíè ñëîâ’ÿíñüêèõ íàðîä³â ªâðîïè. Ó XVI ñò. áóëè çðîáëåí³ ñïðîáè ïåðåêëàñòè Ñâÿòå Ïèñüìî ç ìîâè îðèã³íàëó íà óêðà¿íñüêó íàðîäíó ìîâó. ² íåçâàæàþ÷è íà ðîçâèòîê êí èã îä ðó êó âàí íÿ, ùî ä àòóºòüñÿ â ªâðîï³ â³ä XV ñò. (1450 ð., É.Ãóòåíáåðã, ͳìå÷÷èíà), Ñâÿòå Ïèñüìî ïåðåïèñóâàëîñÿ â Óêðà¿í³ àæ äî Õ²Õ ñò. Ðóêîïèñíèõ Á³áë³éíèé êíèã — ïåðåâàæíî ªâàíãåë³é, Àïîñòîë³â ³ Ïñàëòèð³â — ùî áóëè íàïèñàí³ ç Õ² äî Õ²Õ ñò., ³ñíóº ê³ëüêà òèñÿ÷. Öå ñâ³ä÷èòü, ùî íàø³ ïðåäêè ëþáèëè Áîãà, ö³êàâèëèñÿ Áîæèì Ñëîâîì, ÷èòàëè éîãî. Ç îäíîãî áîêó, ïîð³âíÿíî âèñîêèé òîãî÷àñíèé ð³âåíü îñâ³÷åíîñò³ çàáåçïå÷óâàâ ðîçóì³ííÿ öåðêîâíîñëîâ’ÿíñüêî¿ ìîâè, òîìó ïîòðåáà â ïåðåêëàäàõ Á³á볿 íà ìîâó íàðîäíó íå áóëà ãîñò ðîþ. À ç ³íø îãî áîêó, ÿê ââàæຠïðîôåñîð ²âàí Î㳺íêî, öåé ôàêò âèÿâèâñÿ ôàòàëüíèì äëÿ ³ñòî𳿠ðîçâèòêó óêðà¿íñüêî¿ ë³òåðàòóðíî¿ ìîâè. Ðåàëüíî ñïðàâà ïåðåêëàäó Ñâÿòîãî Ïèñüìà íà óêðà¿íñüêó ìîâó îæèëà àæ ó ñåðåäèí³ Õ²Õ ñò.

3. Ñïðîáè ïåðåêëàäó Á³á볿 ó Õ²Õ ñòîë³òò³ Ïîâàæí³ çäîáóòêè â ïåðåêëàäàõ Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ë³òåðàòóðíîþ ìîâîþ äîñÿãíóò³ â Õ²Õ ñò. Íåçâàæàþ÷è íà òÿæê³ çàáîðîíè, íàêëàäåí³ íà óêðà¿íñüêó ìîâó, â Õ²Õ ñòîë³òò³ áóëè çðîáëåí³ ê³ëüêà

«Á³áë³ÿ ðóñêà» Ôðàíöèñêà Ñêîðèíè (òèòóëüíèé ëèñò), Ïðàãà,1517 ð. ïåðåêëàä³â Á³á볿, ¿¿ îêðåìèõ ÷àñòèí, óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ. Óêðà¿íîìîâí³ ïåðåñï³âè Ïñàëì³â, ñþæåòè ç Ïñàëòèðÿ âñå ÷àñò³øå íàáóâàëè ë³òåðàòóðíèõ ôîðì ó òâîðàõ Àíòîíà Êîáèëÿíñüêîãî, Ïàíòåëåéìîíà Êóë³øà, ²âàíà Ïóëþÿ, ²âàíà Íå÷óÿ-Ëåâèöüêîãî. Çîêðåìà, ìàéæå îäíî÷àñíî ïî÷àëè ïåðåêëàäàòè îêðåì³ ôðàãìåíòè ç³ Ñâÿòîãî Ïèñüìà Ã. Êâ³òêà-Îñíîâ’ÿíåíêî â Õàðêîâ³ òà Ì. Øàøêåâè÷ ó Ãàëè÷èí³. Çà ïåðåêëàäè ³ ïåðåñï³âè Á³á볿 áðàëèñÿ Ì. Ìàêñèìîâè÷, Ï. Ãóëàê-Àðòåìîâñüêèé, Ñ. Ðóäàíñüêèé, Ò. Øåâ÷åíêî, Ì. Êîñòîìàðîâ òà ³íø³. Ñâÿòå Ïèñüìî ïåðåïèñóâàëè ³ ïåðåêëàäàëè Ì. à óëàê, Î. Íàâðîöüêèé. Äî ñåðåäèíè Õ²Õ ñò. â óêðà¿íñüêîìó ñóñï³ëüñòâ³ âèçð³ëà êîíå÷íà ïîòðåáà ïåðåêëàäó Á³á볿 íàðîäíîþ óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ. Ñòàëîñÿ òàê, ùî


íà öþ íàäçâè÷àéíî ñêëàäíó ïðàöþ ïåðøèì â³äâàæèâñÿ Ïèëèï Ìîðà÷åâñüêèé — ³íñïåêòîð ͳæèíñüêî¿ ã³ìíà糿 âèùèõ íàóê. Äîáðå âîëîä³þ÷è ãðåöüêîþ ìîâîþ, â³í âèêîíàâ ïåðåêëàä òîãî÷àñíîþ ë³òåðàòóðíîþ óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ ÷îòèðüîõ ªâàíãåë³é Íîâîãî Çàïîâ³òó . Àëå, íà æàëü, îäåðæàòè äîç â³ë íà äðóê â³ä Ñèíîäó ÐÏÖ â óìîâàõ 䳿 àíòèóêðà¿íñüêèõ Âàëóºâñüêîãî (1863), à çãîäîì Åìñüêîãî (1876) àêò³â ïðàêòè÷íî áóëî íåìîæëèâî. Çàáîðîíà âèäàòè óêðà¿íîìîâíèé ïåðåêëàä Íîâîãî Çàïîâ³òó Ï. Ìîðà÷åâñüêîãî ïîÿñíþºòüñÿ ùå é ò³ºþ îáñòàâèíîþ, ùî óêðà¿íö³ ³ â öüîìó ïèòàíí³ ï³øëè ïîïåðåäó ñâî¿õ ï³âí³÷íèõ ñóñ³ä³â. Àäæå ïåðøèé ïåðåêëàä Á³á볿 ðîñ³éñüêîþ ë³òåðàò óðí îþ ìîâîþ áó ëî çä³éñíåíî â Ìîñêâ³ ëèøå â 1876 ð. Ìåíø â³äîìà â ³ñòî𳿠íàøî¿ êóëüòóðè äðóãà ñïðîáà ïåðåêëàäó Ñâÿòîãî Ïèñüìà — òîãî÷àñíîþ ãàëèöüêî-óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ — Ìàðê³ÿíà Øàøêåâè÷à. Âàðòî çãàäàòè â öüîìó êîíòåêñò³ ùå îäíó ìàëîâ³äîìó ñïðîáó äàòè ñâîºìó íàðîäîâ³ ìîæëèâ³ñòü ÷èòàòè Ñâÿòå Ïèñüìî ð³äíîþ ìîâîþ,

Îðíàìåíòàëüíà ñòîð³íêà ç «Ïåðåñîïíèöüêîãî ªâàíãåë³ÿ», 1556-1561 ðð.

çä³éñíåíó ïèñüìåííèêîì Âîëîäèìèðîì Àëåêñàíäðîâèì. Òà ëèøå Ïàíòåëåéìîíó Êóë³øåâ³, ó ñï³âïðàö³ ç ². Ïóëþºì, ². Íå÷óºì-Ëåâèöüêèì, âäàëîñÿ çä ³éñíèòè äàâí þ ìð³þ óêðà¿íö³â ïðî âëàñíèé ïåðåêëàä Á³á볿. Ñàìå ¿ì íàéïîâí³øå âäàëîñÿ çàâåðøèòè ï åðøèé ï îâíèé ï åðåêëàä Á³á볿 æèâîþ óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ. Ïî÷àâñÿ öåé âåëèêèé òðóä ó 1871 ðîö³ ñï³âïðàöåþ ïåðøèõ äâîõ àâòîð³â, à çàâåðøèâñÿ çà äîïîìîãîþ ². Íå÷óÿËåâèöüêîãî. Íà öå ï³øëî ìàéæå ï³âñò îë³ò ò ÿ ï ðàö³. Óêðà¿íñüêà Á³áë³ÿ â ïåðåêëàä³ Êóë³øà ç’ÿâèëàñÿ äðóêîì â 1903 ðîö³, âæå ï³ñëÿ óïîêîºííÿ ïåðåêëàäà÷à. Çàãàëüíîïðèéíÿòî ââàæàòè Êóë³ø³â ïåðåêëàä ïåðøèì ïîâíèì ïåðåêëàäîì Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ.

çàãàëüíå âèçíàííÿ ëèøå â³ä VII ñò. Á³áë³ÿ ²ºðîí³ìà â³äîìà ÿê Vulgata («óçâè÷àºíà», «çàãàëüíîïðèéíÿòà»). ² áóëà êàíîí³çîâàíà êàòîëèöüêîþ öåðêâîþ â 1546 ðîö³.

 Á³ëüø³ñòü ïåðåêëàä³â Á³á볿 ºâðîïåéñüêèìè ìîâàìè ñòâîðþâàëèñÿ ï³ñëÿ Õ² ñò., õî÷à îêðåì³ ñïðîáè äàòóþòüñÿ VII ñò. Ïåðåêëàäàëèñü, ÿê ïðàâèëî, òåêñòè, çàãàëüíîïðèéíÿò³ â õðèñòèÿíñüê³é öåðêâ³ — «Ñåïòóàã³íòà» ³ «Âóëüãàòà». Òàê óæå ç VII ñò. îêðåì³ ÷àñòèíè Á³á볿 ïåðåêëàäà-

4. Ïåðøà óêðà¿íñüêà Á³áë³ÿ Ïåðøà çóñòð³÷ 24-ë³òíüîãî ñòóäåíòà-áîãîñëîâà ². Ïóëþÿ, çíàâöÿ ñòàðîäàâí³õ ìîâ, ³ â³äîìîãî 50-ð³÷íîãî ïèñüìåííèêà Ï. Êóë³øà â³äáóëàñÿ ó ³äí³ íàâåñí³ 1869 ð. çà ³í³ö³àòèâîþ îñòàííüîãî. Íåçâàæàþ÷è íà âåëèêó ð³çíèöþ ó â³ö³, âîíè â³äðàçó çíàéøëè ì³æ ñîáîþ ä óõ îâí ó ñï îð³äí åí³ñòü, ñï³ëüí³ñòü ìåòè ³ îäíàêîâå áà÷åííÿ øëÿõ³â ¿¿ äîñÿãíåííÿ, ³ îäðàçó æ ïî÷àëè ðîçðîáëÿòè êîíöåïö³þ ï³äãîòîâêè ³ âèäàííÿ óêðà¿íñüêîãî ïåðåêëàäó Á³á볿. ². Ïóëþé, ï³ñëÿ âèäàííÿ «Ìîëèòâîñëîâà» â 1869 ðîö³, ïî÷àâ àêòèâíî ñï³âïðàöþâàòè ç Ï. Êóë³øåì íàä ïåðåêëàäîì Ñòàðîãî Çàïîâ³òó. Ïðî òå, ÿêî¿ âàãè íàäàâàâ Ï. Êóë³ø ñâî¿ì ïåðåêëàä àì, ä³çíàºìîñÿ ³ç éîãî ñòàòò³, äå ÷èòàºìî: «Íåçàáàðîì óâåñü õðèñòèÿíñüêèé ñâ³ò äîâ³äàºòüñÿ, ùî º íà ñâ³ò³ íîâà ñ³ì’ÿ õðèñòèÿíñüêà». Êóë³øåâ³ ïåðåêëàäè Á³á볿, ÿê ³ Ïóëþ¿â «Ìîëèòâîñëîâ», âèêëèêàëè øàëåíó ëþòü ó ÷àñòèíè äóõîâåíñòâà, ùî êàòåãîðè÷íî ïðîòèâèëàñÿ ââåäåííþ óêðà¿íñüêî¿ íàðîäíî¿ ìîâè â öåðêâó.

Ïàï³ðóñ ³ç ïèñüìîì äðåâíüîãðåöüêîþ ìîâîþ — ìîâîþ Íîâîãî Çàïîâ³òó.

ëèñÿ â Àíã볿; VIII-IX ñò. äàòîâàí³ ðóêîïèñè ðàíí³õ í³ìåöüêèõ ïåðåêëàä³â. Ïðîòÿãîì XII-XV ñò. ó ªâðîï³ ñòâîðþâàëèñÿ ÷èñëåíí³ ïåðåêëàäè íàö³îíàëüíèìè ìîâàìè. Ó Õ²²² ñò. ç’ÿâèâñÿ ïåðøèé ïîâíèé ôðàíöóçüêèé ïåðåêëàä Á³á볿 ç «Âóëüãàòè», ó XIV ñò. — àíãë³éñüêèé (Äæ. ³êë³ôà), ÷åñüêèé, â XV ñò. — ãîëëàíäñüêèé, ³òàë³éñüêèé. Íàðåøò³, ïåðøèì ïåðåêëàäîì Á³á볿 òîä³øíüîþ í³ìåöüêîþ ìîâîþ ââàæàºòüñÿ ïåðåêëàä Éîãàíà Ìåíäåëÿ 1466 ð. Íàéâ³äîì³øèìè ïåðåêëàäàìè äîáè Ðåôîðìàö³¿ (XVI-XVII ñò.) ñòàëè ïðîòåñòàíòñüê³. ¯õ ïîÿâà áàçóâàëàñÿ íà ìîæëèâîñò³ ³ íåîáõ³äíîñò³ äëÿ êîæíîãî â³ðóþ÷îãî õðèñòèÿíèíà ÷èòàòè é ðîçóì³òè Ñëîâ î Áîæå ð ³äíîþ ìîâîþ. Åðàçì Ðîòòåðäàìñüêèé (14661536 ðð.) âèäàâ ïåðøîäðóêîâà-

11


íèé ãðåöüêèé Íîâèé Çàïîâ³ò, âèêîðèñòàâøè ñòàðîäàâí³ ðóêîïèñè. Äî îäíîãî ç âèäàíü â³í óâ³â ³ âëàñíèé ëàòèíñüêèé ïåðåêëàä Íîâîãî Çàïîâ³òó.  1520 ð. ïåðåêëàä Íîâîãî Çàïîâ³òó, à ïðîòÿãîì 1522-1534 ðð. ³ Ñòàðîãî Çàïîâ³òó çä³éñíèâ Ìàðòèí Ëþòåð. ³í â³äìîâèâñÿ â³ä «Âóëüãàòè» ³ ïåðåêëàâ á³áë³éí³ êíèãè ç îðèã³íàëüíèõ ìîâ — äàâíüîºâðåéñüêî¿ ³ ãðåöüêî¿.

 Ïåðåêëàäè Ì.Ëþòåðà, Å. Ðîòåðäàìñüêîãî, Äæ. Ó¿êë³ôà âïëèíóëè íà ïîÿâó â XVI ñò. ê³ëüêîõ àíãë³éñüêèõ ïåðåêëàä³â, çä³éñíåíèõ ïð îòåñòàíòàìè. Ì.Êàâåðäåéë çðîáèâ ïåðøèé ïîâíèé àíãë³éñüêèé ïåðåêëàä Á³á볿 (Öþð³õ, 1535 ð.) Ó 1560 ðîö³ ç’ÿâèëàñÿ Æåíåâñüêà Á³áë³ÿ, 1561 ð. — Êðàê³âñüêà, à òàêîæ àíãë³éñüêà Á³áë³ÿ êîðîëÿ ßêîâà, ùî ïîíàä 200 ðîê³â ââàæàëàñÿ êëàñè÷íèì òåêñòîì.  ñåðåäíüîâ³÷í³ òà íîâ³ ÷àñè Á³áë³ÿ ïåðåêëàäàëàñÿ ñèð³éñüêîþ, àðàáñüêîþ, ïåðñüêîþ ìîâàìè, à òàêîæ ìîâàìè íàðîä³â Ñõîäó (õ³íä³, òàì³ë³; óñüîãî — 118 ìîâàìè), ìîâàìè íàðîä³â Öåíòðàëüíî¿ À糿 òà Äàëåêîãî Ñõîäó (êèòàéñüêîþ, ìîíãîëüñüêîþ, òèáåòñüêîþ, ÿïîíñüêîþ òà ³íøèìè). Òàêî¿ ïîïóëÿðíîñò³ âîíà íàáóëà ïåðåâàæíî çàâäÿêè ì³ñ³îíåðñüê³é ä³ÿëüíîñò³ ð³çíèõ õðèñòèÿíñüêèõ êîíôåñ³é.

Êð³ì òîãî, ïåðåêëàä Íîâîãî Çàï îâ³ò ó á óâ â³ä õ èëåíèé Ëîíäîíñüêèì Á³áë³éíèì Òîâàðèñòâîì ÿê òàêèé, ùî çä³éñíåíèé ç îïîñåðåäêîâàíîãî äæåðåëà — ñòàðîñëîâ’ÿíñüêî¿ ìîâè. Ï.Êóë³ø âèâ÷ຠñòàðîºâðåéñüêó ìîâó ³ ïî÷èíຠïîâòîðíî ïåðåêëàäàòè Ñòàðèé Çàïîâ³ò.  îñîá³ ². Ïóëþÿ Áîã ïîñèëຠéîìó ïîì³÷íèêà, ùî äîáðå âîëî䳺 ñòàðîäàâí³ìè ìîâàìè. ¯õíÿ áåçïîñåðåäíÿ ñï³âïðàöÿ íàä ïåðåêëàäîì ðîçïî÷àëàñÿ ó ëþòîìó 1871 ð., äðóãîãî äíÿ ï³ñëÿ ïðè¿çäó ïîäðóææÿ Êóë³ø³â äî ³äíÿ. Âåëèêèé ñò³ë ïåðåä íèìè óâåñü áóâ îáêëàäåíèé óñÿêèìè Á³áë³ÿìè ³ ëåêñèêîíàìè ³íîçåìíèõ ìîâ. Ñïî÷àòêó éøëà ðîáîòà äóæå ïîâ³ëüíî: îäíà ìàëåíüêà ñòîð³íêà çà ö³ëèé äåíü. Ïðàöþâàëè, íå ðîçáèðàþ÷èñü, ÷è òî áóäåíü, ÷è ñâÿòî. ̳æ íèìè ÷àñòî éøëè äèñêóñ³¿ íàä âèðàçàìè. Êóë³ø ñïî÷àòêó ñïèñóâàâ óñå, ùî Ïóëþé ïåðåêëàäàâ ³ç ãðåöüêî¿ ìîâè, à ïîò³ì ïåðåêëàä ïîð³âíþâàëè ç 8-10 ³íøèìè ºâðîïåéñüêèìè ïåðåêëàäàìè. Àëå ç ÷àñîì ïî÷àëî ã³ðøàòè çäîðîâ’ÿ ÿê îäíîãî, òàê ³ äðóãîãî ïåðåêëàäà÷à. Ïåðøèì íà Óêðà¿íó, íà ïî÷àòêó òðàâíÿ 1871 ðîêó, ïîâåðíó âñÿ Êó ë³ø , à òðîõ è çãîäîì — ³ Ïóëþé. ßê ðåçóëüòàò, âæå â 1871 ðîö³ âèéøëè äðóêîì ó ³äí³ îêðåìèìè êíèæå÷êàìè 4 ªâàíãå볿 çà âëàñ-

Îðíàìåíòàëüíà çàñòàâêà ç ïåðøî¿ ñòîð³íêè «Îñòðîçüêî¿ Á³á볿»

12

íèé êîøò ïåðåêëàäà÷³â. ×åðåç áðàê êîøò³â òà â³äñóòí³ñòü ëþäåé, ÿê³ á çàéíÿëèñÿ ö³ºþ âàæëèâîþ ñïðàâîþ, ïîâíå âèäàííÿ Íîâîãî Çàïîâ³òó â³äêëàäàëîñÿ ç ðîêó íà ð³ê. Ï.Êóë³ø ïðîäîâæóâàâ ïðàöþ íàä ïåðåêëàäîì Ñòàðîãî Çàïîâ³òó, ². Ïóëþé, çàâåðøèâøè íàâ÷àííÿ, çàéíÿâñÿ íàóêîâîþ ðîáîòîþ, ñïî÷àòêó â Àâñòð³¿, ïîò³ì â Õîðâàò³¿, Ôðàíö³¿. Çà äîðó÷åííÿì Êóë³øà, ç 1874 äî 1877 ðð. ñïðàâîþ âèäàííÿ Íîâîãî Çàïîâ³òó çàéìàâñÿ Ì. Äðàãîìàíîâ, àëå ³ â³í íå ðîçäîáóâ çà öåé ÷àñ íåîáõ³äíèõ êîøò³â. Ëèøå ó 1880 ðîö³ Íîâèé Çàïîâ³ò ïîáà÷èâ ñâ³ò ó Ëüâîâ³. Ó 1885 ðîö³ Ëîíäîíñüêå ÁÒ âèêóïèëî ïðàâî íà ïîâñÿê÷àñíå âèäàííÿ öüîãî ïåðåêëàäó. Íå ñïèðàþ÷èñü íà àíàë³ç³ îö³íîê ÿêîñò³ ïåðåêëàäó, ñêàæåìî, ùî íàéêðàùèì ï³äòâåðäæåííÿì òîãî, ùî ïåðåêëàä çíàéøîâ â³äãóê ó ñåðöÿõ óêðà¿íö³â, áóëî áàãàòîðàçîâå éîãî ïåðåâèäàííÿ (1887, 1893, 1901, 1903, 1906, 1909, 1912, 1913ðð.) ó ³äí³ òà âèäàííÿ Âñåóêðà¿íñüêî¿ ÑÕÁ ó Õàðêîâ³ (1928 ð.) Ïðîòå í ³ îñîá ëèâà ³ í ³ çîâñ³ì óìîòèâîâàíà êðèòèêà öüîãî ïåðåêëàäó ²âàíîì Ôðàíêîì, í³ çàáîðîíà ïîøèðåííÿ öüîãî âèäàííÿ íà òåðèòî𳿠Ðîñ³éñüêî¿ ³ìïåð³¿, í³ çíèùåííÿ ïîæåæåþ 6 âåðåñíÿ 1886 ð. ïåðåêëàäó Ñòàðîãî Çàïîâ³òó òà áàãàòî ³íøèõ ïåðåøêîä íå ñïèíèëî çàïàëó Ï. Êóë³øà, õî÷à ³ íå ðàç â³í îïóñêàâ ðóêè, ³ íåîäíîðàçîâî ². Ïóëþé çàêëèêàâ éîãî öüîãî íå ðîáèòè. ² ÿê áè íå áóëî, àëå Ï. Êóë³ø ïðàöþâàâ íàä íîâèì ïåðåêëàäîì äî îñòàííüîãî äíÿ ñâîãî æèòòÿ — 2 ëþòîãî 1897 ðîêó, òàê ³ íå çàâåðøèâøè éîãî. Ïóëþé äîêëàâ óñ³õ çóñèëü, ùîá òèòàí³÷íà ïðàöÿ éîãî äðóãà íå ïðîïàëà äàðåìíî. Ðóêîïèñè ïåðåêëàäó Ñâÿòîãî Ïèñüìà, ÿê é ³íø³ òâîðè, ï³ñëÿ ñìåðò³ Ï. Êóë³øà áóëè ïåðåäàí³ éîãî äðóæèíîþ Ãàííîþ Áàðâ³íîê íà çáåð³ãàííÿ äî ìóçåþ ïîì³ùèêà Òàðíàâñüêîãî. Îñòàíí³é ïåðåä ñâîºþ ñìåð-


òþ äîðó÷èâ Íå÷óºâ³-Ëåâèöüêîìó çàê³í÷èòè ïåðåêëàä Ñòàðîãî Çàïîâ³òó (â³í ïåðåêëàâ ìàéæå ÷åòâåðòó ÷àñòèíó). Öÿ ïðàöÿ çàáðàëà ó ïèñüìåííèêà ï³âòîðà ðîêó ÷àñó. Íà ïðîõàííÿ Ãàííè Áàðâ³íîê, îñòàííþ ðåäàêö³þ ïåðåêëàäó âçÿëè íà ñåáå Ìàð³ÿ òà Áîðèñ Ãð³í÷åíêè, îäíàê ÷åðåç æèòòºâ³ îáñòàâèíè íå çìîãëè âèêîíàòè ö³º¿ ñïðàâè. Ó æîâòí³ 1901 ðîêó Áðèòàíñüêå ÁÒ êóïèëî â³÷íå ïðàâî íà âèäàííÿ Ñòàðîãî Çàïîâ³òó, íå áà÷èâøè ñàìèõ ïåðåêëàä³â ³ íå çíàþ÷è, ùî âîíè íå çðåäàãîâàí³ ³ íå ãîòîâ³ äî äðóêó. Ïóëþé âñå çðîáèâ, ìàéæå íåìîæëèâå, ùîá äðóê Ñòàðîãî Çàïîâ³òó áóëî äîê³í÷åíî â ò îìó æ ò àêè ³ä í³ íàïðèê³íö³ 1903 ðîêó, à ö³ëå Ñâÿòå Ïèñüìî âèéøëî ç äðóêó â ñ³÷í³ 1904 ðîêó. Ïîâíå âèäàííÿ Á³á볿 âèéøëî ï³ä íàçâîþ «Ñüâÿòå Ïèñüìî Ñòàðîãî ³ Íîâîãî Çàâ³òó. Ìîâîþ ðóñüêî-óêðà¿íñüêîþ. Ïåðåêëàä Ï.Î. Êóë³øà, ².Ñ. Ëåâèöüêîãî ³ ². Ïóëþÿ. Ó Â³äí³. Âèäàííº Áðèòàíñüêîãî ³ Çàãðàíè÷íüîãî Á³áë³éíîãî Òîâàðèñòâà 1903 ð.» Ïîÿâà ïîâíîãî âèäàííÿ Á³á볿 Ï. Êóë³øà, ². Íå÷óÿËåâèöüêîãî òà ². Ïóëþÿ óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ áóëà âèçíà÷íîþ ïî䳺þ äëÿ Óêðà¿íè. Ö³ ïåðåêëàäè äëÿ ñâîãî ÷àñó áóëè âèñîêîö³íí³. Íà æàëü, âèõîäèëè âîíè íå ñâîº÷àñíî, êîëè æèâà ë³òåðàòóðíà ìîâà çíà÷íî ïåðåðîñòàëà ìîâó ïåðåêëàäíó. Ùå îäíà âàæëèâà îáñòàâèíà çàâàäèëà Êóë³øåâîìó ïåðåêëàäó ñòàòè íà ïî÷àòêó ÕÕ ñò. òèì âç³ðöåì óêðà¿íñüêî¿ ë³òåðàòóðíî¿ ìîâè, ÿêèìè ââàæàëèñÿ ïåðåêëàäåí³ íàö³îíàëüíèìè ìîâàìè Á³áë³éí³ òåêñòè â àíãë³éö³â, ôðàíöóç³â, í³ìö³â, ÷åõ³â. ² Êóë³ø, ³ Íå÷óé-Ëåâèöüêèé, ³ òèì á³ëüøå ãàëè÷àíèí Ïóëþé ó ñâî¿é ïðàö³ äîòðèìóâàëèñÿ ð³çíèõ ïðàâîïèñíèõ íîðì. Ðåäàãóâàòè æ ðóêîïèñ âèïàëî ñàìå Ïóëþþ, ÿêèé ìèìîâîë³ âí³ñ äî òåêñòó áàãàòî ãàëèöèç ì³â. Ò îìó ç ìîâíî¿ òî÷êè çîðó öåé òåêñò íà ìî-

ìåíò éîãî âèõîäó â ñâ³ò óæå áóâ çàñòàð³ëèì. À íàéá³ëüøèì íåäîë³êîì ö³º¿ ïðàö³ áóëî òå, ùî Ï. Êóë³ø çä³éñíþâàâ ñâ³é ïåðåêëàä Ñâÿòîãî Ïèñüìà ì³ñöÿìè íå äîñë³âíî, à ó â³ëüíîìó ïåðåêëàä³, ùî ñïðè÷èíèëî çíà÷í³ â³äõèëåííÿ â³ä îðèã³íàëó.

5. ²íø³ ïåðåêëàäè Á³á볿 Ìàéæå îäíî÷àñíî ç îñòàòî÷íèì âàð³àíòîì âèäàííÿ Êóë³øåâîãî ïåðåêëàäó ç’ÿâëÿºòüñÿ 1903 ðîêó â Ëüâîâ³ ùå îäíà óêðà¿íîìîâíà âåðñ³ÿ Á³á볿, ùîïðàâäà, ëèøå Íîâîãî Çàïîâ³òó ³ Ïñàëì³â. Éäåòüñÿ ïðî ï åðøå êàòîëèöüêå âèäàííÿ, â ÿêîìó óêðà¿íîìîâíèé òåêñò ïîäàâàâñÿ ïîðÿä ³ç öåðêîâíîñëîâ’ÿíñüêèì. Öþ ðîáîòó çä³éñíèâ Îëåêñàíäð Áà÷èíñüêèé. Ïðîòå â ñõ³äíîóêðà¿íñüêîãî ÷èòà÷à öå âèäàííÿ íå çíàéøëî ï³äòðèìêè. Àâòîðîì æå ïîâíîãî êàòîëèöüêîãî (ðèìñüêîãî) ïåðåêëàäó Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ ñòàâ ñâÿùåííîñëóæèòåëü

ÓÃÊÖ ²âàí Õîìåíêî. ³í ïðàöþâàâ ïîíàä 20 ðîê³â íàä ïåðåêëàäîì, ³ â 1963 ðîö³ öå âèäàííÿ âèäðóêîâàíî â Ðèì³. Îòîæ, íà ïî÷àòêó ÕÕ ñò. ïåðåä óêðà¿íñüêèì ñóñï³ëüñòâîì ïîñòàëè îá’ºêòèâí³ ïåðåäóìîâè äëÿ äðóãîãî ïîâíîãî ïåðåêëàäó Ñâÿòîãî Ïèñüìà óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ. Âîëåþ Áîæîþ ñêëàäåòüñÿ òàê, ùî òàêà âåëè÷íà, â³äïîâ³äàëüíà é íàäçâè÷àéíî òÿæêà ì³ñ³ÿ âèïàäå ó 20-30-õ ðîêàõ íà äîëþ ²âàíà Î㳺íêà (ìèòðîïîëèòà ²ëàð³îíà). Ó áåðåçí³ 1993 ðîêó íà çàñ³äàíí³ Öåíòðàëüíîãî Ïðàâë³ííÿ Óêðà¿íñüêîãî Á³áë³éíîãî Òîâàðèñòâà (çàñíîâàíîãî 22 ÷åðâíÿ 1991 ðîêó) áóëî óõâàëåíî âàæëèâå ð³øåííÿ: ïî÷àòè ïîâíèé ÷åòâåðòèé ïåðåêëàä Á³á볿 ñó÷àñíîþ óêðà¿íñüêîþ ë³òåðàòóðíîþ ìîâîþ. Éîãî äîðó÷åíî çä³éñíèòè ñâÿùåíèêîâ³, á³áëå¿ñòîâ³-áîãîñëîâó, äîêòîðó Ðàôà¿ëó Òóðêîíÿêîâ³. ϳäãîòóâàâ Îëåêñàíäð ÊÓÇÜÌÈ×

Íà ê³íåöü 2002 ðîêó ïîâíà Á³áë³ÿ (Ñòàðèé ³ Íîâèé Çàïîâ³òè) áóëà ïåðåêëàäåíà íà 383 ìîâè íàðîä³â ñâ³òó. Òåïåð ³äå ïðàöÿ íàä 672 ïåðåêëàäàìè Ñâÿùåííîãî Ïèñàííÿ.

Ïåðåêëàä Á³á볿 ìîæå òðèâàòè äåñÿòêè ðîê³â. Ðåêîðä íàëåæèòü ïåðåêëàäó Ñëîâà Áîæîãî íà ìîâó íàðîäíîñò³ ñåíà (Ìàëàâ³), ÿêîþ ðîçìîâëÿþòü 1,5 ìëí. ëþäåé, — â³í òðèâàâ âñüîãî ï’ÿòü ðîê³â. Íàéìåíøà Á³áë³ÿ — öå ñëàéä ðîçì³ðîì 3õ4 ñì. Íà íüîìó ðîçì³ùåí³ 1245 ì³êðîñêîï³÷íèõ ñòîð³íîê, ÿê³ ì³ñòÿòü 1189 ðîçä³ë³â àáî 773746 ñë³â àíãë³éñüêîþ ìîâîþ. ×èòàòè ¿¿ ìîæíà ëèøå çà äîïîìîãîþ ì³êðîñêîïà àáî ïîòóæíîãî ïðîåêòîðà. Òîâùèíà òîìó íàéá³ëüøî¿ Á³á볿 — 2,5 ìåòðè. Êîæíà ñòîð³íêà — òîíêà äåðåâ’ÿíà äîøêà, çàâäîâæêè 1 ìåòð ³ç âèð³çáëåíèìè íà í³é ë³òåðàìè. 8048 ñòîð³íîê ö³ ¿ Á³á볿 âàæàòü 547 ê³ëîãðàì. Äâà ðîêè çíàäîáèëîñÿ òåñë³ ³ç Ëîñ-Àíäæåëåñà, ùîá âèãîòîâèòè ¿¿. Ó Á³á볿 ìîâîþ íàðîäíîñò³ ìàñàõóà (Ìåêñèêà) ñëîâî «êàÿòèñÿ» ïåðåêëàäà òüñÿ ÿê «ïîâîðîò ñåðöÿ», «ñïàñ³ííÿ» — ÿê «çö³ëåííÿ ñåðöÿ», «íàðîäæåííÿ çãîðè» — ÿê «îòðèìàòè íîâå ñåðöå», «ìèð» — ÿê «â³äïî÷èâàþ÷å ñåðöå».  ³íä³àíö³â Ìåêñèêè ñëîâà «â³ðà» òà «ñëóõíÿí³ñòü» ìàþòü îäíå ³ òå æ çíà÷åííÿ. 13


ÏÎÑÒÀÒÜ

²âàí ÎòªÍÊÎ: «ß âñå æèòòÿ îðàâ òà ñ³ÿâ ³ îáðîáëÿâ Ãîñïîäíþ íèâó»

Ó 2002 ðîö³ ìèíóëî 120 ðîê³â â³ä äíÿ íàðîäæåííÿ âèäàòíîãî óêðà¿íñüêîãî â÷åíîãî, ìîâî-ë³òåðàòóðîçíàâöÿ, äîêòîðà ô³ëîñîô³¿, ïåäàãîãà, ³ñòîðèêà öåðêâè, ðåäàêòîðà òà âèäàâöÿ, ïåðåêëàäà÷à òà ïîåòà, ì³í³ñòðà, ÷ëåíà ÍÒØ, ïðîôåñîðà, çàñíîâíèêà Êàì’ÿíåöü-Ïîä³ëüñüêîãî óí³âåðñèòåòó, äåðæàâíîãî, ãðîìàäñüêîãî, ðåë³ã³éíîãî ä³ÿ÷à ²âàíà ²âàíîâè÷à ÎòªÍÊÀ — ìèòðîïîëèòà ÓÏÖ ²ëàð³îíà. Ùå íåäàâíî öå ³ì’ÿ áóëî ï³ä çàáîðîíîþ, à éîãî òâîð÷³ñòü áóëà íåäîñòóïíîþ íàâ³òü äëÿ ôàõ³âö³â, òîìó ñüîãîäí³ â íàñ çíàþòü äóæå ìàëî ïðî öüîãî ïîäâèæíèêà óêðà¿íñüêîãî ñëîâà. À â³í º íå ò³ëüêè îäíèì ç äîâãîë³òí³õ ñòàðö³â óêðà¿íñüêî¿ öåðêâè, à é â³äíîñèòüñÿ äî ÷èñëà íàéâèäàòí³øèõ áîãîñëîâ³â Óêðà¿íè ÕÕ ñòîë³òòÿ óñ³õ öåðêîâ òà êîíôåñ³é. Äëÿ ì³ëüéîí³â óêðà¿íö³â ³ óêðà¿íîê, ÿê³ êîðèñòóþòüñÿ Ñëîâîì Áîæèì ð³äíîþ ìîâîþ, ²ëàð³îí ïåðåäóñ³ì — öå ëþäèíà, ÿêà çðîáèëà ïîâíèé ïåðåêëàä Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ. Öåé ïåðåêëàä º îäíèì ç íàéêðàùèõ — ïîðÿä ç ïåðåêëàäàìè Ïàíòåëåéìîíà Êóë³øà òà ²âàíà Õîìåíêà.

«Âåëèêèé, ñâ³òëèé ³ ðàä³ñíèé äåíü ó ìîºìó æèòò³! ͳ — íàéá³ëüøèé, íàéñâ³òë³øèé, íàéðàä³ñí³øèé äåíü ó âñüîìó ìîºìó äîâãîìó ³ òðóäÿùîìó æèòò³! Ï’ÿòäåñÿòèë³òíÿ ìîÿ ìð³ÿ é òðèäöÿòèë³òíÿ ìîÿ ðîáîòà ñïîâíèëàñÿ — îñü ìîÿ âñÿ æèòòºâà ïðàöÿ ëåæèòü íà ñòîë³ ïåðåä³ ìíîþ. Á³áë³ÿ ìîºþ ð³äíîþ ìîâîþ, ìåí³ íàéäîðîæ÷îþ ìîâîþ, ìîâîþ óêðà¿íñüêîþ!... Ðàä³éìî ³ âåñåë³ìîñÿ öüîãî äíÿ! Áî æ Á³áë³ÿ — ï³äâàëèíà íàøîãî æèòòÿ, íàøî¿ êóëüòóðè!» ²ç çàïèñó ó ùîäåííèêó ²âàíà Î㳺íêà â äåíü âèõîäó ç äðóêó ïåðøîãî ïðèì³ðíèêà Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ.


Íàðîäèâñÿ ²âàí Î㳺íêî 15 ñ³÷íÿ (2 ñ³÷íÿ çà ñò. ñò.) 1882 ðîêó â ñåëÿíñüê³é ðîäèí³ ²âàíà òà ªôðîñèí³¿ Î㳺íê³â-Ïåòðè÷åíêî â ì³ñòå÷êó Áðóñèëîâ³ Ðàä îìèñüêîãî ðàéîí ó, í à Æèòîìèðùèí³, à óïîêî¿âñÿ 29 áåðåçíÿ 1972 ðîêó â ë³êàðí³ ó ³íí³ïåç³ (ïðîâ³íö³ÿ Ìàí³òîáà, Êàíàäà) íà ðóêàõ ñâî¿õ ñèí³â Àíàòîë³ÿ ³ Þð³ÿ. Áóâ íàéìîëîäøîþ äèòèíîþ â áàãàòîä³òí³é ñ³ì’¿. Íà òðåòüîìó ðîö³ éîãî æèòòÿ çàãèíóâ òðàã³÷íî áàòüêî. Òîæ â³í çìàëêó ïðàöþâàâ ó òàê çâàí³é åêîíî쳿 (íàéìèòóâàâ) ³ íàâ÷àâñÿ ó ïî÷àòêîâ³é øêîë³. ϳñëÿ ¿¿ çàê³í÷åííÿ (1896 ð.) äóæå õîò³ëîñÿ ²âàíîâ³ â÷èòèñÿ äàë³, àëå ì³ã âñòóïèòè ëèøå äî ò³º¿ øêîëè, äå íå ïîòð³áíî áóëî ïëàòèòè çà íàâ÷àííÿ. Íàòðàï èâ í à òàêó øêîëó — öå áóëà â³éñüêîâî-ôåëüäøåðñüêà øêîëà â Êèºâ³ — ³ âñòóïèâ äî íå¿, õî÷ íå ìàâ âåëèêîãî áàæàííÿ ïðàöþâàòè â ë³êàðí³. Ó 1909 ð. ². Î㳺íêî çàê³í÷èâ ³ñòîðèêî-ô³ëîëîã³÷íèé ôàêóëüòåò Êè¿âñüêîãî óí³âåðñèòåòó ñâ. Âîëîäèìèðà. Íà ï î÷àò êó 1910-õ ðîê³â â³í ó÷èòåëþâàâ ó Êèºâ³ ³ áóâ ñëóõà÷åì Âèùèõ ïåäàãîã³÷íèõ êóðñ³â. ³í ÷åñíî ñëóæèâ ñâîºìó íàðîäó, õî÷ á³ëüøå ïîëîâèíè ñâîãî æèòòÿ áóâ çìóøåíèé ïðîâåñòè â åì³ãðàö³¿ — â 1920 ðîö³ åì³ãðóâàâ äî Ïîëüù³. Ç 1944 ð. éîìó äîâåëîñÿ æèòè â Ñëîâà÷÷èí³, Ïîëüù³, Àâñòð³¿, Øâåéöàð³¿, à ç 1947 — â Êàíàä³. Ïîäàþ÷è íà ñóä ãðîìàäñüêîñò³ äàâíî âèíîøóâàíó ³äåþ íîâîãî ïåðåêëàäó Ñâÿò îãî Ïèñüìà óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ, ². Î㳺íêî çàçíà÷àâ: «...Ìè íàäçâè÷àéíî ïîòðåáóºìî òàêîãî ïåðåêëàäó Á³á볿, ùî áóâ áè çðîáëåíèé ñó÷àñíîþ ë³òåðàòóðíîþ âñåóêðà¿íñüêîþ ìîâîþ. Ïåðåêëàñòè ö³ëó Á³áë³þ — à â ïåðøó ÷åðãó Íîâèé Çàïîâ³ò, òðåáà òàêîþ ë³òåðàòóðíîþ ìîâîþ, ùî ñòàëà á çðàçêîâîþ áîäàé íà ïåðø³ 50 ë³ò.

Ìóñèìî ìàòè ïåðåêëàä, ùî ñòàâ áè íàéêðàùèì ï³äðó÷íèêîì âèâ÷åííÿ ë³òåðàòóðíî¿ óêðà¿íñüêî¿ ìîâè. Áî òðåáà, ùîá ³ ñåëÿíñüê³ ìàñè — ãîëîâíèé ÷èòà÷ Ñâÿòîãî Ïèñüìà — ïðèçâè÷àþâàëèñÿ äî äîáðî¿ ìîâè. Òàêèé ïåðåêëàä òðåáà âèäàâàòè ç çàçíà÷åííÿì

íàãîëîñ³â, — ùîá êîæíèé ì³ã ÷èòàòè éîãî ñïðàâä³ ïî-ë³òåðàòóðíîìó». Îñü ÷îìó, ïðèñòóïàþ÷è äî ö³º¿ íàäçâè÷àéíî ñêëàäíî¿, âåëåòåíñüêî¿ ðîáîòè, ÿêà òðèâàëà ïîíàä ÷âåðòü ñòîë³òòÿ, Î㳺íêî ïîñòàâèâ ïåðåä ñîáîþ äâà íàéãîëîâí³ø³ çàâäàííÿ: ïî-ïåðøå, íàéòî÷í³øå ïåðåäàòè çì³ñò îðèã³íàëó, äáàþ÷è ïåðåäóñ³ì ïðî çì³ñòîâó òî÷í³ñòü ö³ëîãî ðÿäó áàãàòîçíà÷íèõ ñë³â, ³, ïî-äðóãå, çàáåçïå÷èòè ïåðåêëàä ìèëîçâó÷íîþ, ñó÷àñíîþ ë³òåðàòóðíîþ ìîâîþ. Ðîáîòà ñèñòåìàòèçóâàëàñÿ ³ ïîæâàâèëàñÿ ï³ñëÿ òîãî, ÿê Áðèòàíñüêå ³ Çàêîðäîííå Á³áë³éíå òîâàðèñòâî óêëàëî ç ïåðåêëàäà÷åì óãîäó (1 êâ³òíÿ 1936) ïðî âèäàííÿ êíèãè. Ïåðåêëàäàâ Á³áë³þ ïðîôåñîð Î㳺íêî ç îðèã³íàëüíèõ ìîâ, ÿêèìè áóëè íàïèñàí³ â

ïåðø³ ñòîë³òòÿ õðèñòèÿíñüêî¿ åðè êíèãè Ñòàðîãî é Íîâîãî Çàïîâ³ò³â, — òîáòî ç äàâíüîºâðåéñüêî¿ (àðàìåéñüêî¿) òà ãðåöüêî¿. Îñîáëèâ³ñòþ éîãî ïåðåêëàäó º òå, ùî çä³éñíþâàâ éîãî íå ò³ëüêè ìàñòèòèé áîãîñëîâ, à é âèçíà÷íèé ìîâîçíàâåöü, äîêòîð ³ ïðîôåñîð ë³íãâ³ñòèêè, çîêðåìà ñëàâ³ñòèêè é óêðà¿í³ñòèêè. Äîñë³äíèêè â³äçíà÷àþòü òðè íàéâàæëèâ³ø³ ðèñè ìîâè ïåðåêëàäåíî¿ Î㳺íêîì Á³á볿: 1) ÿñí³ñòü ³ çðîçóì³ë³ñòü äóìêè, âèñëîâëåíî¿ ñó÷àñíîþ ë³òåðàòóðíîþ ìîâîþ, áåç íàäì³ðíî¿ àðõà¿çàö³¿ é îð³ºíòóâàííÿ íà çàïîçè÷åííÿ ç ÷óæèõ ìîâ; 2) çáåðåæåííÿ âåëè÷àâî¿ âðî÷èñòîñò³ îðèã³íàëüíèõ á³áë³éíèõ òåêñò³â òà ïîåòè÷íèõ çàñîá³â äàâí³õ êëàñè÷íèõ ìîâ — ñòðîô³÷íîñò³, ðèòì³êè, ðèòîðè÷íîñò³ é íàãîëîñ³â; 3) òî÷í³ñòü ïåðåäà÷³ ïîíÿòü ³ äóìîê, ïðèòàìàííèõ áîãîíàòõíåííèì ëþäÿì äàâíüî¿ ñåðåäçåìíîìîðñüêî¿ öèâ³ë³çàö³¿, ðîçð³çíåííÿ ïðÿìî¿ ìîâè, çâè÷àéíî¿ îïèñîâîñò³ ïîä³é òà ñêëàäíèõ ñëîâåñíèõ ïîåòè÷íèõ ô³ãóð ç ¿õ ìåòàôîðè÷íîþ îáðàçí³ñòþ. Íà æàëü, áàãàòî õòî òåïåð íå ðîçó쳺 (à òîìó é íåäîîö³íþº) öèõ âèäàòíèõ ïåðåâàã Î㳺íêîâîãî ïåðåêëàäó Á³á볿. Íàð³êàþòü íà ñêëàäí³ñòü ðîçóì³ííÿ äåÿêèõ âèñëîâ³â, íà ïåðåêëàä «â³ðøàìè». Öå ãëèáîêå íåïîðîçóì³ííÿ: òóò âèíåí íå ïåðåêëàäà÷ Î㳺íêî, à ìè, ùî â³äó÷åí³ â³ä âèùèõ êàòåãîð³é ð³äíî¿ ìîâè ³ ïðèâ÷åí³ äî ¿¿ óñåðåäíåíîãî ïîáóòîâîãî ð³âíÿ, áëèçüêîãî äî ñóðæèêó. Äåÿê³ ëþäè ïîñï³õîì áåðóòüñÿ çà «íîâ³» ïåðåêëàäè, «ïîë³ïøóþòü» Î㳺íêà, ïåðåêëàäàþ÷è â îñíîâíîìó ç ðîñ³éñüêèõ àáî öåðêîâíîñëîâ’ÿíñüêèõ ïåðåêëàä³â. Çàäóì ïåðåêëàñòè Á³áë³þ ïðèéøîâ äî ²âàíà Î㳺íêà ùå â ñòóäåíòñüê³ ðîêè. 1905 ð³ê — öå ïî÷àòîê çä³éñíåííÿ âåëèêîãî çàäóìó. Î㳺íêî ïðèñòóïèâ äî îïðàöþâàííÿ ìåòî-

15


äèêè ïåðåêëàäó Á³á볿 áåçïîñåðåäíüî â 1917 ðîö³ ³ 10 ðîê³â ðåòåëüíî âèâ÷àâ ð³çí³ ìåòîäè ïåðåêëàä³â. Ó òðàâí³ 1937 ðîêó â³í ïåðåæèâ âåëèêó äðàìó: óïîêî¿ëàñÿ éîãî äðóæèíà Äîì³í³êà. Òîãî æ ðîêó â äðóêàðí³ Íàóêîâîãî Òîâàðèñòâà ³ì. Ò. Øåâ÷åíêà ó Ëüâîâ³ âèõîäèòü ïåðøèé, íåçíà÷íèì íàêëàäîì (25 òèñ.), «Íîâèé Çàïîâ³ò» — ÷àñò èí à éîãî ñåìèð³÷íî¿ ïðàö³ íàä ïåðåêëàäîì óêðà¿íñüêîþ ë³òåðàòóðí îþ ìîâîþ Á³á 볿 ç îðèã³íàëüíèõ äàâíüîºâðåéñüêèõ òà ãðåöüêèõ òåêñò³â. Äî öüîãî âèäàííÿ áóëî äîäàíî ùå é «Ïñàëòèð». Ôóíäàìåíòàëüíà ïðàöÿ ïåðåêëàäó òðèâàëà â³ä 1931 äî 1938 ðîêó. Ïåðåêëàä ó êðà¿í ñüêîþ ìîâîþ âñ³º¿ Á³á볿 çàâåðøåíî 11 ëèïíÿ 1940 ðîêó, çàëèøàëàñÿ ò³ëüêè ïðàöÿ äëÿ êîì³ñ³¿, ÿêà á ïåðåâ³ðèëà éîãî ïåðåä äðóêîì. Ïðîòå ïî䳿 Äðóãî¿ ñâ³òîâî¿ â³éí è ïåðåø êîä èëè ³ ò³é ïðàö³, ³ âèäàííþ ñàìî¿ Á³á볿. Íàòîì³ñòü ÷åðåç äâà ðîêè äðóãà ÷àñòèíà Á³á볿 — «Íîâèé Çàïîâ³ò. Ïñàëòèð» — áóëà

äîäðóêîâàíà ùå ðàç. Öüîãî ðàçó ó Ô³íëÿí䳿, çàõîäàìè Ñòîêãîëüìñüêîãî òîâàðèñòâà ïîøèðåííÿ ªâàíãå볿 â Ðîñ³¿. Àðõ³â ³ á³áë³îòåêà ²ëàð³îíà ó Âàðøàâ³ é Õåëì³ çàãèíóëè, òîìó ñâîþ ïðàöþ íàä ïåðåêëàäîì â÷åíèé â³äíîâèâ óæå íà àìåðèêàíñüê³é çåìë³ 1950 ðîêó. ×åðåç ï’ÿòü ðîê³â, 14 áåðåçíÿ 1955 ðîêó, éîãî ðóêîïèñ áóâ ãîòîâèé äî äðóêó. Ó 1955 ðîö³, íàðåøò³, Áðèòàíñüêå á³áë³éíå òîâàðèñòâî (çàñíîâàíå â 1804 ð. ïðîñòîþ ñåëÿíñüêîþ ä³â÷èíîþ Ìåð³ Äæîíñ) ïðèéíÿëî ð³øåííÿ ãîòóâàòè äî äðóêó Î㳺íê³â ïåðåêëàä Á³á볿. Àëå öþ ðîáîòó áóëî çàê³í÷åíî àæ ÷åðåç ñ³ì ðîê³â. Ïîâí³ñòþ æ Î㳺íê³â ïåðåêëàä «Á³á볿 àáî êíèã ñâ. Ïèñüìà Ñòàðîãî é Íîâîãî Çàï îâ³ò ó » îï óá ë³êîâàíèé Áðèòàíñüêèì Òîâàðèñòâîì ó Ëîíäîí³ 12 ÷åðâíÿ 1962 ðîêó íà 1529 ñòîð³íêàõ — ç â³äòèñíåíèì ïîçîëîòîþ óêðà¿íñüêèì çàãîëîâêîì. ³äòîä³ ñàìå öåé ïåðåêëàä Î㳺íêà ñòàíå âç³ðöåì äëÿ ê³ëüêîõ ï³çí³øèõ ï åðåâèä àíü, ç îêðåìà, ³ â

Ìîñêâ³ 1988 ðîêó. Îòîæ, Î㳺íêîâà ìð³ÿ çàäîâîëüíèòè ìîæëèâîñò³ ³ ïðàâî óêðà¿íñüêîãî íàðîäó çâåðòàòèñÿ äî Áîãà ð³äíîþ ìîâîþ íàðåøò³ çä³éñíèëàñÿ. Äî íå¿ â³í ³øîâ ö³ëèõ òðèäöÿòü ë³ò, âêëàäàþ÷è â ñâîþ òèòàí³÷íó ïðàöþ ñò ³ëüêè ç äîðîâ’ÿ, ðîçóìó, ñèëè âîë³, çàõîïëåííÿ! Òîìó, áåçïåðå÷íî, ìàâ ïðàâî ìèòðîïîëèò ²ëàð³îí ï³ñëÿ çàê³í÷åííÿ ñâ ìíîãîòðóäíî¿ ïðàö³ ñêàçàòè ïðî íå¿ òàê åìîö³éíî, îáðàçíî ³ âåëè÷íî: ß âñå æèòòÿ îðàâ òà ñ³ÿâ / ² îáðîáëÿâ ãîñïîäíþ íèâó, / ² Äóõ Ñâÿòèé íà ïîì³÷ â³ÿâ / ² äóìêó ÿðó, é äóìêó ñèâó! / Ïåðåêëàäàâ ÿ Ñëîâî Áîæå, / Ñâÿòóþ Á³áë³þ â³äâ³÷íó / Íà ñëîâî íàøå ð³äíå é ãîæå, / Ñèëüíå, ÿê ìå÷ òîé îáîñ³÷íèé... / ² ñê³í÷åíà ñâÿòà ðîáîòà, / Ïî äîâã³é ïðàö³ — âñå ãîòîâå:/ Çàâ³òó Áîæîãî ÷åñíîòà, / ² ñëîâî çîðÿíå Õðèñòîâå!/ Ãëèáîêà Á³áë³ÿ — ÿê ìîðå, / ² ðîçóì ç íå¿ ï’º íàâ÷àííÿ, — / ßê îêåàí âîíî ïðîñòîðå, / Êðèíèöÿ âñüîãî ñïîä³âàííÿ...

Äðîçäèíñüêà Áiáëiÿ

ùàäêàìè ä³äóñÿ-í³ìöÿ, ÿêèé â Õ²Õ ñò. ïåðå¿õàâ æèòè â Óêðà¿íó ³ îä ðóæèâñÿ òóò. Áëèçüêî 1912-1913 ðð. Äèôîðòè ó ïîøóêàõ çåìë³ ïåðå¿õàëè äî îäíîãî ³ç ìàëüîâíè÷èõ êóòî÷ê³â ïîë³ñüêî¿ ãëèáèíêè — ñåëà Äðîçäèíü гâíåíñüêî¿ îáëàñò³, ùî òîä³ íàëåæàëî äî Ñòîëèíñüêîãî ïîâ³òó. À ïðè¿õàëè âîíè ÿê ïðàöüîâèò³ ³ âï ðàâí ³ êîâàë³ òîä ³ äó æå ö³íóâàëèñÿ. Äèôîðòàì ñïîäîáàëîñÿ òóò æèòè ³ ïðàöþâàòè äëÿ ëþäåé. Ïåðøèì çåìëþ êóïèâ ñòàðøèé ³ç áðàò³â Òîäîð, ÿêèé âæå ìàâ ñ³ì’þ. À ³íøèé áðàò — Ôåä³ð, 1896 ðîêó íàðîäæåííÿ, îäðóæèâñÿ â 1921 ðîö³ ç Êàòåðèíîþ ²âàí³âíîþ, ùî ðîäîì ³ç öüîãî ñåëà. Òóò âîíè ³ ïðîæèâàëè, ³íîä³ ¿çäèëè íà Âîëèíü, äå òèì ÷àñîì éøëî âåëèêå ïðîáóäæåííÿ, ïðîïîâ³äü ªâàíãå볿, ³ äå âæå áóëè â³ðóþ÷³. Îäíîãî ðàçó, à öå áóëî áëèçüêî 1922

Íàø³ ÷èòà÷³ ïàì’ÿòàþòü, ùî â ¹2/2002 «Áëàãîâ³ñíèêà», â ñòàòò³ «Äîðîãàìè ïîë³ñüêîãî ïðîáóäæåííÿ», ìè ïèñàëè, ÿê ñ³ÿëèñÿ çåðíà â³÷íî¿ ªâàíãå볿 â Ðîêèòí³âñüêîìó ðàéîí³ íà гâíåíùèí³. Çîêðåìà òàì éøëîñÿ ïðî òå, ùî «ïðîáóäæåííÿ â ñåë³ Äðîçäèíü ïî÷àëîñÿ ç ïîÿâè â íüîìó îäí³º¿ íåâåëèêî¿ êíèæå÷êè — Ñâÿòî¿ Á³á볿». ² îñü ÿ ç ãëèáîêèì õâèëþâàííÿì ³ áëàãîãîâ³ííÿì òðèìàþ îäèí-ºäèíèé ëèñòî÷îê, ùî çàëèøèâñÿ â³ä ö³º¿ ëåãåíäàðíî¿ Á³á볿. Ñàìå ëåãåíäàðíî¿. ¯¿ ïîÿâà â ñåë³ ³ õîä³ííÿ ç ðóê â ðóêè îáðîñëè ñïîãàäàìè ³ ïåðåêàçàìè, äóæå ñõîæèìè íà ëåãåíäè. Òîæ, òðèìàþ÷è öåé ëèñòîê â ðóêàõ, ÿ ùå ³ ùå ðàç ïåðåêîíóþñü â ñèë³ Ñëîâà Áîæîãî. Òà Á³áë³ÿ, ÿêà îäíîãî ðàçó ïîòðàïèëà â Äðîçäèíü, çä³éñíèëà ÷óäî ïðîáóäæåííÿ â ñåðöÿõ òèõ, õòî êîëèñü òðèìàâ ¿¿ â ðóêàõ, ÷èòàâ ¿¿. Ñëîâî Áîæå íå çíèùåííå. Âîíî â³÷íå, íàâ³òü ÿêùî ³ ïàï³ð, íà ÿêîìó âîíî íàïèñàíå, æîâò³º ³ ðîçñèïàºòüñÿ. Çà ïèòàííÿì ïðî ¿¿ ïîõîäæåííÿ ñòî¿òü äàâíÿ ³ ö³êàâà ³ñòîð³ÿ ðîäèíè Äèôîðò³â. Ñàìå âîíè ïðèâåçëè äî öüîãî ñåëà öþ Á³áë³þ. À áóëî âñå òàê.

Ñòåïàí Äèôîðò, à òàêîæ òðè éîãî ñèíè — Òîäîð, Ôåä³ð ³ Þð³é íàðîäèëèñÿ â ñåë³ Âåðõè Êàì³íü-Êàøèðñüêîãî ðàéîíó, ùî íà Âîëèí³. Âîíè º íà-

2


ðîêó, Ôåä³ð ïîáóâàâ íà ç³áðàíí³ â ð³äíîìó ñåë³ Âåðõè ³ óâ³ðóâàâ â ²ñóñà Õðèñòà. Éîìó ïîäàðóâàëè Ñâÿòå Ïèñüìî. Ïîâåðíóâøèñü çíîâó â ñåëî Äðîçäèíü, â³í ïðèâ³ç ç ñîáîþ öþ Á³áë³þ, à òàêîæ ªâàíãåë³þ ³ ï³ñåííèê «Ãóñëè». Êîëèøí³ äðóç³ ïîñï³øàëè çóñòð³÷àòè Ôåäîðà, íàä³þ÷èñü îòðèìàòè â³ä íüîãî âîëèíñüêîãî òþòþíó. «Í³, äîðîã³ ìî¿, — ñêàçàâ â³í, — ç öèì ïîê³í÷åíî! ³äòåïåð ÿ â³ðóþ÷èé!» ³í ïîäàðóâàâ Á³áë³þ ñâî¿é ïëåì³ííèö³ Íàòà볿, à ªâàíãåë³þ — Âàðâàð³ Ìèêîëà¿âí³é Î㳺âè÷. Íàòàë³ÿ Òîäîð³âíà Äèôîðò (Î㳺âè÷) íàðîäèëàñÿ â 1898 ðîö³.  1918 ðîö³ âèéøëà çàì³æ. Ñòàëà ìàò³ð’þ äåñÿòè ä³òåé. Íàòàë³þ ³ òåïåð ïàì’ÿòàþòü ÿê îäíó ³ç íàéîñâ³÷åí³øèõ æ³íîê â ñåë³ òîãî ÷àñó, õî÷à äî øêîëè âîíà í³êîëè íå õîäèëà. Àëå ÷èòàòè íàâ÷èëàñÿ ³ç ïîäàðîâàíî¿ Á³á볿 ³ ñàìà ÷èòàëà öþ Êíèãó ñâî¿ì îäíîñåëü÷àíàì, ïîÿñíþâàëà ¿ì â³ðø çà â³ðøåì, ðîçïîâ³äàþ÷è ïðî òå, ùî êîëèñü áóëî, ùî º çàðàç, ³ ùî áóäå ïîò³ì. Äóæå ÷àñòî äîñë³ä æóâàëè äåÿê³ â³ðø³ Á³á볿 ç ºâðåÿìè, òðè ñ³ì’¿ ÿêèõ ïðîæèâàëè òîä³ â ñåë³. Äëÿ îäíîñåëü÷àí âîíà áóëà ïðîïîâ³äíèêîì Ñëîâà Áîæîãî. Íàòàë³ÿ ÷èòàëà öþ Êíèãó ç ïîâíîþ äîâ³ðîþ, ñâî¿ì ïðîíèçëèâèì ðîçóìîì íàìàãàëàñÿ ¿¿ çðîçóì³òè, à òå, ùî çðîçóì³òè íå ìîãëà, ïðèéìàëà â³ðîþ. Ìîæíà ñêàçàòè: ÷èòàëà Á³áë³þ — ³ áóëà ðîçóìíîþ! Äîâ³ðèëàñÿ ¿¿ ñëîâàì — ³ áóëà ìóäðîþ!  1926 ðîö³ Ôåä³ð Äèôîðò ó ïîøóêàõ çåìë³ âè¿æäæຠç ñåëà Äðîçäèíü äî ñóñ³äíüîãî ñåëà Ìåðëèí, ³ òàì íàâåðòàºòüñÿ äî Ãîñïîäà éîãî ñèí Ñòåïàí, à çãîäîì — ³ Îëåêñàíäð, ³ äî÷êà Ãàííà. Ôåä³ð ³ç Ñòåïàí îì ïîñò ³éí î ï ðè¿æä æàëè â Äðîçäèíü, ïðîïîâ³äóâàëè Ñëîâî Áîæå.  öèõ æå ðîêàõ

âïåðøå â öå ñåëî ïðèéøëè áëàãîâ³ñíèêè ³ç á³ëîðóñüêîãî ñåëà Æàäåíü. ² âæå â 1932 ðîö³ ïîêàÿëàñÿ ïåðøà ëþäèíà — ñåñòðà Âàðâàðà Î㳺âè÷, òà, ùî îòðèìàëà ªâàíãåë³þ â ïîäàðóíîê, ç ðîäèíè Äèôîðò³â. Àëå, íà æàëü, íàñòóïíîãî ðîêó âîíà òðàã³÷íî çàãèíóëà, òàê ³ íå óâ³éøîâøè â çàïîâ³ò ²ñóñà Õðèñòà ÷åðåç âîäíå õðåùåííÿ. Á³áë³ÿ îñîáëèâî ïðèâåðòàëà äî ñåáå ëþäåé íàïåðåäîäí³ ³ â ðîêè â³éíè. Äî õàòè Íàòà볿 ïðèõîäèëè ëþäè, ùîá ñëóõàòè Ñâÿòå Ïèñàííÿ. Ëþäè øóêàëè ïîðÿòóíêó, ïîðàäè ³ âò³õè. Ïî÷óâøè á³áë³éí³ ðîçïîâ³ä³, ïåðåïîâ³äàëè ¿õ îäèí îäíîìó, ñâî¿ì ä³òÿì. ² ï³ñëÿ â³éíè öÿ Êíèãà õîäèëà â³ä õàòè äî õàòè, áàãàòî õòî õîò³â ïî÷óòè, ïðî ùî â í³é íàïèñàíî. Ò³ëüêè öüîãî ðàçó âæå áåç Íàòà볿, ÿêó âñ³ îäíîñåëü÷àíè çíàëè ÿê ˳ãîðèõó. Âîíà, íà æàëü, òàêîæ äîâãî íå ïðîæèëà, â 1945 ðîö³ ïîìåðëà â³ä òèôó. Ïîìåðëà ùàñëèâîþ ëþäèíîþ, ç â³ðîþ, ùî ¿¿ ä³òè áóäóòü æèòè êðàùèì æèòòÿì. ϳñëÿ ¿¿ ñìåðò³ ëþäè âñå ùå ÷èòàëè öþ Êíèãó, ïåðåïèñóâàëè ö³ë³ ðîçä³ëè, íàâ³òü ç íå¿ â÷èëèñÿ ÷èòàòè ³ ïèñàòè. Äåñÿòêè ðîê³â öÿ Ñâÿòà Êíèãà áóëà ºäèíîþ Á³á볺þ â ñåë³. ¯¿ æîäíîãî ðàçó íå êîíô³ñêîâóâàëè, ¿¿ íå âèâîçèëè çà ìåæ³ ñåëà. Á³áë³ÿ Äèôîðò³â ñòàëà äëÿ äðîçäèíö³â íà÷å äæåðåëîì âîäè, ñîíöåì, ÿêå ç³ãð³âàëî ñåðöÿ. Âîíà ïðîáóäæóâàëà ñîâ³ñòü, íàñè÷óâàëà ãîëîäí³ äóø³, ñïîâíþâàëà ñèëîþ â ñòàðîñò³, êðóøèëà êàì’ÿí³ ñåðöÿ ãð³øíèê³â ³ äóø³, ïðèâîäèëà äî Õðèñòà ³ â³äðîäæóâàëà äî

â³÷íîãî æèòòÿ, âêàçóâàëà ëþäÿì íà ¿õí³é ñòðàøíèé áîðã Áîãó, âèêðèâàëà çëî ³ â³äêðèâàëà äîðîãó äî ïåðåìîãè íàä ãð³õîì.  1945 ðîö³ â Äðîçäèí³ ðîçïî÷àëàñÿ íîâà õâèëÿ ºâàíãåë³çàö³¿, ÿêà ïðèéøëà ³ç ñóñ³äíüîãî Ñòàðîãî Ñåëà. Íå áóëî âæå Ôåäîðà ç Ñòåïàíîì — áàòüêî ç ñèíîì â ðîêè â³éíè çàãèíó ëè, òðàã³÷íî, ÷åðåç ÷èéñü íàêëåï. ² ò³ëüêè çà òå, ùî äî éîãî äîìó çàõîäèëè ÿê í³ìö³, òàê ³ íåçðîçóì³ëî ÿêî¿ àð쳿 âîÿêè, ÿê³ çàáèðàëè â íèõ õë³á òà ³íø³ ïðîäóêòè. Éîãî æ íàëÿêàíà äðóæèíà ç ä³òüìè ïîâåðíóëèñÿ äî Äðîçäèíÿ, äå æèòè áóëî ñïîê³éí³øå ³ òèõ³øå. Àëå ì³ñ³ÿ Íàòà볿 áóëà ïðîäîâæåíà: Á³áë³ÿ ïðîïîâ³äóâàëàñÿ. Òîãî æ ðîêó íàâåðíóëèñÿ äî Ãîñïîäà ï’ÿòåðî ñåñòåð ³ îäèí áðàò. Òå, ùî ñ³ÿëè ³ Ôåä³ð, ³ Íàòàë³ÿ Äèôîðòè, à ï³çí³øå áðàòè ³ç Ìåðëèíà ³ Ñòàðîãî Ñåëà, ïðîðîñëî ãóñòî ³ áëàãîñëîâåííî. À ÷åðåç 15 ðîê³â ïî÷àëîñÿ ìàñîâå ïðîáóäæåííÿ ñåðåä äðîçäèíö³â, à îñîáëèâî ñåðåä ðîä èí è Ä èôîðò³â. Ñ üîã îäí ³ öåðêâà ñåëà Äðîçäèíü æèâà ³ ÷èñëåíà. Òîæ óñ³ ¿¿ 230 áðàò³â ³ ñåñòåð, ä³òè ³ ìîëîäü, ÿê, çðåøòîþ, ³ âñ³ æèòåë³ öüîãî ñåëà, íå ïîâèíí³ çàáóâàòè, õòî ¿ì ïðèí³ñ â³ñòêó ñïàñ³ííÿ. Ôåä³ð Äèôîðò, Íàòàë³ÿ Äèôîðò, Ìîòðÿ Î㳺âè÷, Êàòåðèíà Êóçüìè÷, Âàëåíòèíà Êóçüìè÷, Ïåòðî Êóçüìè÷ — öå ò³ëüêè ïðåäñòàâíèêè øåñòè ïîêîë³íü îäí³º¿ âåëèêî¿ ðîäèíè Äèôîðò³â, ÿêà ïðèíåñëà öþ Ñâÿòó Êíèãó â ñåëî, ùîá ¿¿ ëþäè ÷èòàëè ³ ñïàñàëèñÿ. Îäíèõ ò³ëüêè ñèí³â ³ äî÷îê, âíóê³â ³ ïðàâíóê³â, çÿò³â ³ íåâ³ñòîê ³ç ðîäèíè Äèôîðò³â, ÿê³ íàâåðíóëèñÿ äî Ãîñïîäà, òåïåð íàë³÷óºòüñÿ ïîíàä ñòî ÷îëîâ³ê! À ñê³ëüêè âñ³õ îäíîñåëü÷àí, õòî ÷èòàâ öþ Á³áë³þ, ñëóõàâ ³ óâ³ðóâàâ â ²ñóñà, — çíຠò³ëüêè Ñàì Ãîñïîäü. Îëåêñàíäð ÊÓÇÜÌÈ×


Ãåíåðàëüíèé ñåêðåòàð Óêðà¿íñüêîãî Á³áë³éíîãî Òîâàðèñòâà

Ðîìàí ÂÎÂÊ:

ðîáîòà áóëà á «Áåç æèòòºâîãî äîñâ³äó íàøà ôîðìàëüíîþ, íåö³êàâîþ»

Íàïåðåäîäí³ âèõîäó â ñâ³ò öüîãî ÷èñëà «Áëàãîâ³ñíèêà», ìè çóñòð³ëèñÿ ç ãåíåðàëüíèì ñåêðåòàðåì Óêðà¿íñüêîãî Á³áë³éíîãî Òîâàðèñòâà Ðîìàíîì ÂÎÂÊÎÌ. Íàøà ðîçìîâà ïðî òå, ÿê ³ ÷èì æèâå Òîâàðèñòâî. — Ðîìàíå Â’ÿ÷åñëàâîâè÷ó, ç 1999 ðîêó âè êîîðäèíóºòå ðîáîòó Òîâàðèñòâà ³ ðåã³îíàëüíèõ öåíòð³â ÓÁÒ, à òàêîæ íåäàâíî âàñ îáðàíî ãîëîâîþ Ðàäè äèðåêòîð³â á³áë³éíèõ òîâàðèñòâ ðåñïóáë³ê êîëèøíüîãî Ðàäÿíñüêîãî Ñîþçó (ðåã³îíàëüíîãî â³ää³ëåííÿ Îá’ºäíàíèõ á³áë³éíèõ òîâàðèñòâ â êðà¿íàõ Ö åíòð àëüíî -Ñ õ ³äíî ¿ ªâðîïè). Ðîçêàæ³òü, áóäü ëàñêà, ÿê ³ êîëè âè ïî÷àëè ïðàöþâàòè â ÓÁÒ. —  ÓÁÒ ïðàöþþ ç 1993 ðîêó, õî÷à ïî÷àâ ñï³âïðàöþâàòè ç íèì íà äâà ðîêè ðàí³øå. Ò³ äâà ðîêè áóëè ï³äãîòîâ÷èìè äëÿ ìåíå. Òîä³ ÿ êåðóâàâ ñïðàâàìè Öåðêâè Àä âåíòèñò ³â ñüîìîãî äí ÿ. Ïðîòå â óñ³õ çàõîäàõ ÓÁÒ — çàñ³äàííÿõ, íàðàäàõ, ïðèñâÿ÷åíèõ ÷åòâåðòîìó ïåðåêëàäó

Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ, áðàâ áåçïîñåðåäíþ ó÷àñòü, õî÷à é íåîô³ö³éíó. Òîä³ ÿ êëîïîòàâñÿ ïîøóêîì ñêëàä³â äëÿ Òîâàðèñòâà, ïðèì³ùåíü äëÿ îô³ñ³â, îðãàí³çàö³ºþ çóñòð³÷åé ç ãîñòÿìè.  1993 ðîö³ ïðåçèäåíò òîâàðèñòâà — ïàñòîð ß.Ê. Äóõîí÷åíêî — çàïðîïîíóâàâ ìåí³ ñòâîðèòè Çàõ³äíå ðåã ³îíàëüíå â³ää³ëåííÿ.  ñåðïí³ òîãî æ ðîêó ÿ âèðóøèâ ç Êèºâà, äå âæå ïðàöþâàâ ï’ÿòü ðîê³â, äî Ëüâîâà î÷îëèòè öþ ðîáîòó.  1996 ðîö³ êåð³âíèöòâî ÎÁÒ çàïðîïîíóâàëî íàì àêòèâí³øå ïðàöþâàòè íàä ðîç áóä îâîþ íàø î¿ ³íôðàñòðóêòóðè: ïðèì³ùåíü, ñêëàä³â, îô³ñ³â òîùî. Ñïî÷àòêó ìè îðåíäóâàëè öå â Ëüâ³âñüê³é öåðêâ³ ÀÑÄ. Õîò³â áè ñêàçàòè, ùî ¿¿ ïðèì³ùåííÿ óí³êàëüíå.  íüîìó ç 1960 äî 1991 ðîêó çáèðàëèñÿ ðàçîì

åðø³ á³áë³éí³ òîâàðèñòâà, ÿê³ ñòàâèëè çà ìåòó âèâ÷åííÿ òà ïîøèðåííÿ Á³á볿, âèíèêëè ï³ä âïëèâîì ðåôîðìàö³éíèõ ³äåé XV-XVII ñò. ϳçí³øå äåÿê³ ç öèõ òîâàðèñòâ óçÿëè íà ñåáå â³äïîâ³äàëüí³ñòü çà ïåðåêëàäè Á³á볿 íàö³îíàëüíèìè ìîâàìè. Ó 1710 ð. â ì³ñò³ Ãàëëº, ó ͳìå÷÷èí³, áóâ çîðãàí³çîâàíèé Êàïøòåéíñüêèé á³áë³éíèé ³íñòèòóò. Îêð³ì ïåðåêëàäó Ñâÿùåííîãî Ïèñàííÿ, â³í ïîñòàâèâ ïåðåä ñîáîþ ìåòó çàáåçïå÷èòè í³ìåöüêèõ á³äíÿê³â äîñòóïíèìè åêçåìïëÿðàìè Á³á볿. 18

òðè êîíôåñ³¿, ôàêòè÷íî ï’ÿòü: àäâåíòèñòè, áàïòèñòè, ï’ÿòèäåñÿòíèêè, ÿê ðåºñòðîâàí³, òàê ³ íåðåºñòðîâàí³. Ïî-äðóãå, íà öüîìó ì³ñö³, äå òåïåð ðîçòàøîâàíèé îô³ñ Òîâàðèñòâà, êîëèñü ïðîæèâàâ âåëèêèé íåíàâèñíèê õðèñòèÿí. ßê ò³ëüêè-íî ïî÷èíàëèñÿ áîãîñëóæ³ííÿ, òî öÿ ëþäèíà çàâæäè ðîáèëà íàì ïðèêðîñò³. Îäíîãî ðàçó ñòàëîñÿ òàê, ùî â³í âïàâ ç ë³æêà ³ ïîìåð. ×åðåç ê³ëüêà äí³â ïîìåðëà éîãî äðóæèíà. À ¿õí³é áóäèíîê ïîòðàïèâ ó äåðæàâíó âëàñí³ñòü. ϳñëÿ öüîãî äåðæàâà ïðîäàëà éîãî íà÷àëüíèêó ÆÅÊó. À òàì êîëèñü ÿ ïðàöþâàâ. Çóñòð³âøèñü ç íèì, ÿ ìèìîâîë³ ñêàçàâ: «Äìèòðå Äìèòðîâè÷ó, ìîæëèâî, âè ïðîäàëè á äëÿ ÁÒ öþ çåìëþ?» Òàê ³ ñòàëîñÿ. ß íå ïåðåñòàþ ñëàâèòè Òâîðöÿ çà Éîãî ÷óäîâèé çàäóì, ùî íà òîìó ì³ñö³, äå ïðîæèâàâ íåíàâèñíèê Áîãà, òåïåð ñòî¿òü ñïîðóäà, äî ÿêî¿ ïðèõîäÿòü ïðåäñòàâíèêè âñ³õ õðèñòèÿíñüêèõ êîíôåñ³é. — ßê³ çàâäàííÿ ñòàâèòü ïåðåä ñîáîþ ÓÁÒ ñüîãîäí³? — Ïî-ïåðøå, ç ñàìîãî ïî÷àòêó ñâ ä³ÿëüíîñò³ ÓÁÒ ìຠòðè îñíîâí³ íàïðÿìêè ðîáîòè: ïåðåêëàä, äðóêóâàííÿ ³ ïîøèðåííÿ Ñâÿòîãî Ïèñüìà â Óêðà¿í³. Ç ÓÁÒ ñï³âïðàöþþòü 14 êîíôåñ³é (â òðàâí³ öüîãî ðîêó ¿õ áóäå íà äâ³


á³ëüøå) òà ²íñòèòóò ô³ëîñîô³¿ ÍÀÍ Óêðà¿íè. Ïðèºìíî â³äçíà÷èòè òàêîæ ³ òå, ùî Àêàäåì³ÿ íàóê Óêðà¿íè òàêîæ º ÷ëåíîì ÓÁÒ. Ìè ìàºìî âñ³ ñó÷àñí³ ñëîâíèêè äëÿ ïåðåêëàäó Á³á볿. Çà îñòàíí³ ðîêè ò³ëüêè Á³áë³þ ².Î㳺íêà ìè âèäàëè 4-ìà ôîðìàòàìè áàãàòîòèñÿ÷íèìè òèðàæàìè. ¯õ ìè ðîçïîâñþäæóâàëè áåç êîøò îâí î, à õò î ìàâ ìîæëèâ³ñòü êóïèòè, òî öå ðîáèâ çà ñèìâîë³÷íó ö³íó. Ö³ ïîæåðòâè ïîòð³áí³, ùîá Á³á볿 äîõîäèëè â òþðìè, ³íòåðíàòè, áóäèíêè äëÿ ïðåñòàð³ëèõ, àðì³þ. Ä ðóêóºìî Á³á볿 ³ ðîñ³éñüêîþ ìîâîþ. Ðîçïîâñþäæóºìî òàêîæ Á³á볿 ïîëüñüêîþ, ÷åñüêîþ, ñëîâàöüêîþ òà ³íøèìè ìîâàìè, ÿê³ íàì íàäàþòü Îá’ºäíàí³ Á³áë³éí³ Òîâàðèñòâà — âåëè÷åçíà ðîçãàëóæåíà îðã àí³çàö³ÿ ³ç 88 ä³éñíèìè ÷ëåíàìè â³ä 200 êðà¿í, óòâîðåíà â 1939 ðîö³. Ìè ìàºìî äîáðå íàëàãîäæåíó âèêîíàâ÷ó ñòðóêòóðó Òîâàðèñòâà. Äëÿ òîãî, ùîá Ñëîâî Áîæå ðîçïîâñþäæóâàëîñÿ øâèäøå, ïðàâë³ííÿì Òîâàðèñòâà áóëî óõâàëåíî îðãàí³çóâàòè ðåã³îíàëüí³ öåíòðè. Íà ñüîãîäí³ âæå ïðàöþþòü 4 ðåã³îíàëüíèõ â³ää³ëåííÿ — â Êèºâ³, Çàõ³äíå ó Ëüâîâ³, ϳâäåííå ó Õåðñîí³, Ñõ³äíå ó Õàðêîâ³. Î÷îëþþòü ¿õ äèðåêòîðè — ëþäè, â³ääàí³ ñïðàâ³ ñëóæ³ííÿ Ñëîâó, — Âîëîäèìèð Áðîíîâèöüêèé (Êè¿â), ³òàë³é Âîéò îâè÷ (Ëüâ³â),  ³ò àë³é Ô àë³é (Õàðê³â), Î ëåêñàí äð Áàá ³é÷óê (Õåðñîí). (³òàë³é Ôàë³é — ñòàðøèé ïàñòîð Õàðê³âñüêîãî îá’ºäíàííÿ öåðêîâ Õª, Îëåêñàíäð Áàá³é÷óê — Õåðñîíñüêîãî ³ îäíî÷àñíî çàñòóïíèê ºïèñêîïà ÂÑÖÕª — ïðèì. ðåä.) — Ðîìàíå Â’ÿ÷åñëàâîâè÷ó, ùî íàéá³ëüøå âàñ òóðáóº ÿê ñëóæèòåëÿ öåðêâè, áàòüêà, ãðîìàäÿíèíà? — Âàæêî ïîâ³ðèòè, ùî òàê øâèäêî çá³ã ÷àñ ïåðåì³í. Êîëè ìè íàâ÷àëèñÿ â øêîë³, òîä³ íàñ ïðèíèæóâàëè, íàçèâàëè «ñåêòàíòàìè». À ñüîãîäí³ ö³ ëþäè ñàì³ ïðèíèæåí³, ¿ì ñîðîìíî çà ñâî¿ â÷èíêè. Äèðåêòîð øêîëè, ÿêèé çíóùàâñÿ ç ìåíå, òåïåð, çóñòð³÷àþ÷èñü ç³ ìí îþ, âæå ç äàëåêó â³òàºòüñÿ: «Äîáðèé äåíü, ïàíå Âîâê, äîáðèé äåíü!» ³í öèì í³áè õî÷å ñïîêóòóâàòè ñâîþ âèíó, éîìó ñàìîìó íåïðèºìíî, ³ ÿ öå â³ä÷óâàþ. ͳ÷îãî

Ãîëîâíèé ðåäàêòîð âèäàâíè÷îãî â³ää³ëó ÓÁÒ Ìèêîëà ÆÓÊÀËÞÊ: «Ìè êîëèñü ìð³ÿëè ïðî ñòâîðåííÿ íåëåãàëüíîãî á³áë³éíîãî òîâàðèñòâà» Ó 1994-2002 ðð. Ì.À. Æóêàëþê ïðàöþâàâ ðåäàêòîðîì âèäàâíèöòâà «Äæåðåëî æèòòÿ» Öåðêâè ÀÑÄ. Òåïåð âèêîíóº îáîâ’ÿçêè ãîëîâíîãî ðåäàêòîðà âèäàâíè÷îãî â³ää³ëó ÓÁÒ, à òàêîæ º ãîëîâíèì ðåäàêòîðîì æóðíàëó «Ñëîâî». Àâòîð äåê³ëüêîõ êíèã, çîêðåìà ó ñï³âàâòîðñòâ³ ç â³öå-ïðåçèäåíòîì ÓÁÒ, ïðîôåñîðîì Ñòåïîâèêîì, â³í íàïèñàâ êíèãó «Êîðîòêà ³ñòîð³ÿ ïåðåêëàä³â Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ». Öÿ íåâåëèêà êíèãà ìຠâèéòè â ñâ³ò äî 100-ð³÷÷ÿ ïåðøîãî ïåðåêëàäó Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ Ï. Êóë³øà. — Ìèêîëî Àðñåíîâè÷ó, âè º îäíèì ç îðãàí³çàòîð³â ÓÁÒ ó 1991 ðîö³. Âàì âæå 71 ð³ê. Çâ³äêè áåðåòå ñèëè ³ áàæàííÿ ïðàöþâàòè íà âèäàâíè÷³é íèâ³ ÓÁÒ? — Çà ôàõîì ÿ æóðíàë³ñò, â ðîêè ñëóæáè â àð쳿 áóâ òàêîæ â³éñüêîâèì æóðíàë³ñòîì, àëå ïîêëèê Áîæèé ïåðåì³ã — ³ ÿ ïî÷àâ ïðàöþ íà äóõîâí³é íèâ³. Ç 1954 ðîêó — ñëóæèòåëü öåðêâè ÀÑÄ. ϳñëÿ âèõîäó íà ïåíñ³þ äîïîìàãàþ ÓÁÒ ó Ëüâîâ³ îðãàí³çóâàòè âèäàâíè÷èé â³ää³ë. ²ñòîð³ÿ ñòâîðåííÿ ÓÁÒ äîñèòü ö³êàâà.  1979 ðîö³, êîëè êåð³âíèöòâî ÑÐÑÐ õîò³ëî ïîõâàëèòèñÿ, ùî ðåë³ã³ÿ ³ â³ðà º â³ëüíèìè â êðà¿í³, â Çàãîðñüêó áóëà îðãàí³çîâàíà ì³æíàðîäíà êîíôåðåíö³ÿ ðåë³ã³éíèõ ä³ÿ÷³â «Çà ìèð â óñüîìó ñâ³ò³». Áóâ ³ ÿ íà í³é ïðèñóòí³é ÿê ÷ëåí Ðàäÿíñüêîãî êîì³òåòó çàõèñòó ìèðó, äå ïîçíàéîìèâñÿ ç ßêîâîì Äóõîí÷åíêîì. Òàì, â ìîíàñòèðñüêèõ êåë³ÿõ, ìè ïîä³ëèëèñÿ îäèí ç îäíèì ìð³ÿìè ïðî äðóêóâàííÿ Á³á볿 â ñâî¿é êðà¿í³, ùî êîëèñü íàñòàíå äåíü, ùî ¿õ âæå íå áóäóòü ïðèâîçèòè íàì â øèíàõ àâòîìîá³ë³â ³ç-çà êîðäîíó, ùî êîëèñü ³ ìè áóäåìî ìàòè ñò³ëüêè Á³áë³é, ñê³ëüêè íàì ïîòð³áíî. Òîä³ ìè íàâ³òü ìð³ÿëè ïðî ñòâîðåííÿ íåëåãàëüíîãî á³áë³éíîãî òîâàðèñòâà ³ äóìàëè, ÿê öå çðîáèòè. Ïðîòå ò³ëüêè ç 1990 ðîêó ìè â³äêðèòî ïî÷àëè îááèâàòè ïîðîãè äåðæàâíèõ ³íñòàíö³é, â ïåðøó ÷åðãó Ðàäó ó ñïðàâàõ ðåë³ã³é ïðè Ðàä³ ì³í³ñòð³â Óêðà¿íñüêî¿ ÐÑÐ. Íàì íå â³äìîâëÿëè, àëå ³ íå äîçâîëÿëè. ² ëèøå ÷åðåç äâà ðîêè íàì äîçâîëèëè ïðîâåñòè â Êèºâ³ 22 ÷åðâíÿ 1991 ðîêó Óñòàíîâ÷ó (ïåðøó) êîíôåðåíö³þ ç ïðèâîäó îðãàí³çàö³¿ ÓÁÒ. Ôóíäàòîðàìè ÓÁÒ áóëè ÷îòèðè õðèñòèÿíñüê³ êîíôåñ³¿: ÓÏÖ ÊÏ, Ñîþç ªÕÁ Óêðà¿íè, Ñîþç ÕÂªÏ Óêðà¿íè, Ñîþç ÀÑÄ. Íå áàãàòî ëþäåé â³ðèëè â òå, ùî öå ìîæëèâî. Öÿ ïåðøà êîíôåðåíö³ÿ îáðàëà Ïðàâë³ííÿ, ³ ïîñòóïîâî äî ÓÁÒ ïî÷àëè ïðèºäíóâàòèñÿ ³íø³ êîíôåñ³¿. Ïåðøèì ïðåçèäåíòîì ÓÁÒ áóëî îáðàíî êåð³âíèêà Áàïòèñòñüêî¿ öåðêâè â Óêðà¿í³, äîêòîðà áîãîñëîâ’ÿ, ïàñòîðà ßêîâà Äóõîí÷åíêà (1913-1993), â³öå-ïðåçèäåíòîì — Áîðèñà Òèìîøåíêà. Îñîáëèâó ðîëü â îðãàí³çàö³¿ íîâîãî ïåðåêëàäó Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ â³ä³ãðàëè Ñòåïàí Ñêðèïíèê (ïåðøèé ïàòð³àðõ Êè¿âñüêèé ³ âñ³º¿ Óêðà¿íè, ìèòðîïîëèò Ìñòèñëàâ), ºïèñêîï ÂÑÖÕÂªÏ Ì.À. Ìåëüíèê, êàðäèíàë ÓÃÊÖ Éîñèï Ñë³ïèé, ÿêèé çàïîâ³äàâ ñâîºìó ó÷íåâ³ Ðàôà¿ëîâ³ Òóðêîíÿêó çä³éñíèòè ñâ³é çàäóì — ïåðåêëàä Ñâÿùåííîãî Ïèñàííÿ óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ, ïèñüìåííèê Áîðèñ Òèìîøåíêî, ïðîôåñîð ÍÀÍ Óêðà¿íè Äìèòðî Ñòåïîâèê, ÿêèé çãîäîì î÷îëèâ â³ää³ë ïåðåêëàäó Á³á볿 â ÓÁÒ. 2

19


ïðî ìèíóëå éîìó íå íàãàäóþ, ÿ ò³ëüêè Á³áë³þ ïîäàðóâàâ, ³ ïðîäîâæóºìî ï³äòðèìóâàòè äðóæí³ â³äíîñèíè. Ñüîãîäí³ ³ â÷èòåë³â º áàãàòî, ÿê³ â øêîëàõ íàâ÷àëèñü àòå¿çìó, à òåïåð âèêëàäàþòü õðèñòèÿíñüêó åòèêó. Ò åï åð ìè ìàºìî ìîæëèâ³ñòü ïîäàðóâàòè ëþäÿì í îâå âèäàíí ÿ ï ³ä í àç âîþ «Íàéá³ëüøà ïåðåìîãà» — öå Íîâèé Çàïîâ³ò ç³ ñâ³ä÷åííÿìè â³äîìèõ ñïîðòñìåí³â, à òàêîæ êíèãó äëÿ ä³òåé «²ñóñ òà Éîãî æèòòÿ». Ñïî÷àòêó öÿ êíèãà íàâ³òü ì óâàãè äî ñåáå íå ïðèâåðòàëà. Àëå âèð³øèëè ¿¿ âèäàòè. Ìè ìîëèëèñÿ, ùîá Ãîñïîäü ¿¿ áëàãîñëîâèâ. ² íà ñüîãîäí³ âîíà çäîáóëà òàêèé óñï³õ, ùî ìè íå âñòèãàºìî ¿¿ äðóêóâàòè. À âæå íàäðóêîâàíî 350 òèñ. åêçåìïëÿð³â. Ïðî÷èòàâøè öþ êíèæêó, äèòèíà ìຠðîçóì³ííÿ ïðî Á³áë³þ, ïðî Õðèñòà. Ìè, çàâä ÿ÷ó þ ÷è Î Á Ò , ì³æíàðîäí³é ïðîãðàì³ «Ìîæëèâîñò³-21», Íîðâåçüêîìó ÁÒ, ìîæåìî äîïîìîãòè íàøèì ñï³ââ³ò÷èçíèêàì, îñîáëèâî ä³òÿì-ñèðîòàì, ³íâàë³äàì, áåçï ðèòó ëüí èì, ìàò è Ñëîâî Áîæå.  Óêðà¿í³ ïëàíóºòüñÿ ðîçïîâñþäèòè ïîíàä ì³ëüéîí êíèã íà á³áë³éíó òåìàòèêó ñåðåä ä³òåé, ÿê³ çíàþòü, ùî òàêå ãîëîä.  1964 ðîö³ ÿ ïåðåæèâ öå. ͳêîëè íå çàáóäó òîãî äíÿ, êîëè ìîãî áàòüêà çâ³ëüíèëè ç ðîáîòè, ³ â³í îòðèìàâ ³íôàðêò. Íàñ, òðîº ð³äí èõ ³ ä âîº ï ðèéîìí èõ ä³òåé, ãîäóâàòè áóëî í³÷èì. ß ñòîÿâ â ÷åðç³ çà õë³áîì ö³ëèé äåíü, â ê³íö³ äíÿ éîãî ïðèâåçëè, ³ ê³ëüêîì ëþäÿì ïåðåä³ ìíîþ íå âèñòà÷èëî õë³áà. ß òîä³ ïëàêàâ, çàëèâàþ÷èñü

àéá³ëüø â³äîìèì ó ñâ³ò³ º Áðèòàíñüêå ²íîçåìíå Á³áë³éíå Òîâàðèñòâî, îðãàí³çîâàíå 1804 ðîêó â Ëîíäîí³ (éîãî ùå íàçèâàþòü ïðîñòî Ëîíäîíñüêèì). Äáàþ÷è ïåðåäóñ³ì ïðî ïîøèðåííÿ Ñâÿòîãî Ïèñüìà â Óåëüñ³, âîíî øâèäêî ïåðåðîñëî â ïîòóæíèé ì³ñ³îíåðñüêèé ðóõ ç âëàñíèìè àãåíòàìè ³ ïðåäñòàâíèöòâàìè ó ö³ëîìó ñâ³ò³. ñë³çüìè. ² õòîñü ï³ä³éøîâ äî ìåíå, ³ äàâ îäèí áóõàíåöü. ×îìó ÿ ïðî öå âñå ðîçïîâ³äàþ? Òîìó ùî áåç òàêîãî æèòòºâîãî äîñâ³äó íàøà ðîáîòà áóëà á ôîðìàëüíîþ, íåö³êàâîþ. Ïåðåæèòå ñïîíóêóº íàñ äî êðàùî¿ ïðàö³, äî òîãî, ùîá ìè ïðèñâÿòèëè ñâîº æèòòÿ ñëóæ³ííþ Áîãó ³ ëþäÿì. Òåïåð, ìàþ÷è ïðàâî ãîëîñó, óñ³õ çàêëèêàþ çðîáèòè âñå ìîæëèâå, ùîá ä³òè Óêðà¿íè áóëè çàáåçïå÷åí³ äèòÿ÷îþ á³á ë³éíîþ ë³òåðàòóðîþ. ß ñêð³çü ïðî öå ãîâîðþ ³ âñ³õ ïðîøó: áóäü ëàñêà, äîïîìîæ³òü ä³òÿì! Ñëîâî Áîæå ãîâîðèòü: «×îãî íàâ÷èø þíàêà ç ìîëîäó, â³í ³ â ñòàðîñò³ íå â³äñòóïèòü». Íàñ ò³øèòü ³ ðîçâèòîê ïðîãðàìè «Â³ðà â³ä ñëóõàííÿ». Àóä³îêàñåòè äðàìàòèçîâàíîãî çàïèñó ÷àñòèí Ñâÿòîãî Ïèñüìà Ñòàðîãî é Íîâîãî Çàïîâ³ò³â âèïóñêàòèìóòüñÿ áåçïîñåðåäíüî â Óêðà¿í³ ³ ðîçïîâñþäæóâàòèìóòüñÿ òàì, äå ëþäè íå ìàþòü çìîãè ÷èòàòè Ñâÿòå Ïèñüìî, òîáòî â ë³êàðíÿõ òà â’ÿçíèöÿõ. Öå óìîæëèâèëî äîñòóï äî ñëîâà Áîæîãî íå ëèøå íåçðÿ÷èì ³ ñëàáêèì íà ç³ð, àëå é ä³ëîâèì ëþäÿì. — Âæå ïîáà÷èëî ñâ³ò ïåðøå âèäàííÿ ÷åòâåðòîãî ïåðåêëàäó Íîâîãî Çàïîâ³òó ñó÷àñíîþ óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ. À ÿêà äîëÿ íîâîãî óêðà¿íñüêîãî ïåðåêëàäó Á³á볿?

Ñòàíîì íà ê³íåöü 2002 ðîêó Á³áë³ÿ ÷è îêðåì³ ¿¿ ÷àñòèíè áóëè ïåðåêëàäåí³ 2123 ìîâàìè ³ç 6500 ìîâ ³ ä³àëåêò³â, ÿê³ íèí³ â³äîì³ â ñâ³ò³. 20

— Íàïåðåäîäí³ ñòâîðåííÿ ÓÁÒ ³ ïî÷àòêó ðîáîòè íàä ÷åòâåðòèì ïîâíèì ïåðåêëàäîì Á³á볿, áóëî çä³éñíåíî ê³ëüêà ï ðîåêò³â ÷àñò êîâèõ ïåðåêëàä³â Ñâÿùåííîãî Ïèñàííÿ. Íàéá³ëüø â³äîìèìè áóëè ïåðåêëàäè Ãðèãîð³ÿ Äåðêà÷à (Íîâèé Çàïîâ³ò ç Ïñàëòèðåì ³ Ïðèò÷àìè), ³ ìèòðîïîëèòà Ô³ëàðåòà, êàðäèíàëà Ëþáà÷³âñüêîãî. Ñë³ä çàçíà÷èòè, ùî ö³ ïåðåêëàäè ùå áëèæ÷å íàáëèçèëè íàñ äî ïî÷àòêó çä³éñíåííÿ ÷åòâåðòîãî ïîâíîãî ïåðåêëàäó. Òîæ ç ñàìîãî ïî÷àòêó ðîáîòà íàä ÷åòâåðòèì ïåðåêëàäîì éøëà äóæå óñï³øíî. ¯¿ îô³ö³éíî ç 8 áåðåçíÿ 1993 ðîêó î÷îëèâ Ðàôà¿ë Òóðêîíÿê. Ó 1997 ðîö³ áóâ çàâåðøåíèé ïåðåêëàä Íîâîãî Çàïîâ³òó. ³ääðóêîâàíî 350 òèñ. Íîâèõ Çàïîâ³ò³â, ÿê³ ìàéæå âñ³ ðîç³éøëèñÿ.  öüîìó ðîö³ ìè ãîòóºìî äî äðóêó ùå 160 òèñ. ªâàíãåë³é. Ìè íå ñïîä³âàëèñÿ, ùî íàø³ äðóç³ ³ êîëåãè ç ßïîíñüêîãî ÁÒ çàõî÷óòü ðîçïîâñþäæóâàòè â Óêðà¿í³ Ñëîâî Áîæå. Ìè òåïåð ãîòóºìî âèäàííÿ, â ÿêîìó áóäå íàïèñàíî, ùî âîíî âèõîäèòü íà ïîæåðòâè ßïîíñüêîãî ÁÒ. Íàì ïðèºìíî â³ä òîãî, ùî é ³íø³ á³áë³éí³ òîâàðèñòâà ³ç-çà êîðäîíó äîïîìàãàþòü óêðà¿íöÿì ìàòè Ñëîâî Áîæå. Ç ïåðåêëàäîì Ñòàðîãî Çàïîâ³òó òðîõè ñêëàäí³øå. Ìè íà䳺ìîñÿ äî 2004-2005 ðîêó çàê³í÷èòè ïîâíèé ïåðåêëàä Ñòàðîãî Çàïîâ³òó óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ. — ßêèì âè áà÷èòå ìàéáóòíº Òîâàðèñòâà, éîãî ïëàíè òà ìîæëèâîñò³? — Ó 1999 ðîö³, êîëè ìåíå çàïðîñèëè â Êè¿â íà ïîñàäó ãåíåðàëüíîãî ñåêðåòàðÿ ÓÁÒ,


ìè âçÿëè íà îçáðîºííÿ ãàñëî: «Á³áë³þ â êîæíó ðîäèíó». Êåðóþ÷èñü íèì, ìè çàëó÷àºìî äî ïðàö³ ð³çí³ îðãàí³çàö³¿, êîíôåñ³¿, ÿê³ äîïîìàãàþòü íàì ó ðîçïîâñþäæåíí³ Ñëîâà Áîæîãî. Íîâèé Çàïîâ³ò ìຠñèìâîë³êó ì³æíàðîäíî¿ ïðîãðàìè «Ìîæëèâîñò³-21». Çà ö³ºþ ïðîãðàìîþ ìè ïëàíóºìî ðîçïîâñþäèòè áåçêîøòîâíî ïîíàä 1 ìëí. éîãî åêçåìïëÿð³â. Äî íàâ÷àëüíîãî 2003-2004 ðîêó ìຠáóòè íàäðóêîâàíà ì³ëüéîííèì òèðàæåì êíèãà «Ñâ³òîãëÿä: äëÿ ÷îãî ìè æèâåìî ³ ÿêå íàøå ì³ñöå ó ñâ³ò³», à òàêîæ «Äèòÿ÷èé ïóò³âíèê ïî Á³á볿». Ãîòóºòüñÿ òàêîæ äî äðóêó óêðà¿íñüêîþ òà ðîñ³éñüêîþ ìîâàìè ïåðøå âèäàííÿ «Êîðîòêî¿ ³ñòî𳿠ïåðåêëàäó Á³á볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ». Äî 100-ð³÷íîãî þâ³ëåþ Á³á볿 ïåðåêëàäó Ï. Êóë³øà ãîòóºòüñÿ ¿¿ ñïåö³àëüíå þâ³ëåéíå âèä àí íÿ. Ïåðåêëàä àöüêèé â³ää³ë ÓÁÒ ãîòóº äî âèäàííÿ ÷îòèðè ªâàíãå볿 óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ ïàðàëåëüíî ç ãðåöüêèì òà ºâðåéñüêèì òåêñòàìè. Ó ïîäàëüøèõ ïëàíàõ ÓÁÒ — âèäàííÿ «Ñèìôîí³¿», ³íøî¿ äîâ³äíèêîâî¿ ë³òåðàòóðè. Ñëîâî Áîæå ìîæå é ïîâèííå ëóíàòè äî ëþäèíè é ç åêðàí³â òåëåâ³çîð³â òà ðàä³îïðèéìà÷³â. Ìè ïðàöþºìî íå ò³ëüêè íàä ïåðåêëàäîì ³ ðîçïîâñþäæåííÿì Ñëîâà Áîæîãî, àëå é íàä ñòâîðåííÿì ³ ðîçïîâñþäæåííÿì àóä³î- òà â³äåîïðîäóêö³¿, ÿêà ñüîãîäí³ º îäí³ºþ ç åôåêòèâíèõ ôîðì çàëó÷åííÿ íåâ³ðóþ÷èõ äî Ñëîâà. Ìè òàêîæ äîáèâàºìîñÿ, ùîá íà äåðæàâíîìó ð³âí³ çàïðîâàäèòè â Óêðà¿í³ ùîð³÷íèé äåíü Á³á볿. À â öüîìó ðîö³ õî÷åìî çàïðîâàäèòè «òèæäåíü Á³á볿». Àäæå öåé ð³ê ïðîãîëîøåíèé ðîêîì Á³á볿. — À ÿêùî í àñòàíå òîé äåíü, êîëè çàê³í÷èòüñÿ ïåðåêëàä Á³á볿 ³ âñ³ ìàòèìóòü Ñëîâî Áîæå, òî ùî òîä³ áóäå ç ÓÁÒ? — ß íåäàâíî ïîâåðíóâñÿ ç ʳïðó, äå áðàâ ó÷àñòü â îäíîìó ³ç çàõîä³â Á³áë³éíîãî òî-

âàðèñòâà. Âè ìàéæå ïîâòîðèëè òå ïèòàííÿ, ÿêå òàì òàêîæ ï³äí³ìàëîñÿ. Âîíî òóðáóº âñ³ ºâðîïåéñüê³ ÁÒ. Õî÷ó ñêàçàòè, ùî ó Ôðàí ö³¿, Àíã볿, ͳìå÷÷èí³ òà ³íøèõ êðà¿íàõ ðîçïîâñþäæóºòüñÿ äóæå ìàëà ê³ëüê³ñòü Á³áë³é. Òîìó íå äèâóéìîñÿ, ùî ¿õí³ ñòóäåíòè ç

— Âè ìàºòå íàãîäó çâåðíóòèñÿ äî ÷èòà÷³â. Ùî âè ¿ì ïîáàæàºòå? — Ìè í³êîëè íå ñòàâèëè ñîá³ çà ìåòó ïðîäàâàòè Á³á볿 ³ ìàòè â³ä öüîãî êîøòè. Àëå öå íå îçíà÷àº, ùî âîíè íàì íå ïîòð³áí³. Ùîá òðèâàâ áåçïåðåðâíèé ïðîöåñ äðóêóâàííÿ ³

Ó òîìó, ùî Óêðà¿íñüêå Á³áë³éíå Òîâàðèñòâî ïîñòàëî íà çîð³ â³äðîäæåííÿ ³ â³äíîâëåííÿ óêðà¿íñüêî¿ äåðæàâíîñò³, ó ÷åðâí³ 1991 ðîêó, ÿ áà÷ó ä³þ Áîæî¿ áëàãîäàò³. Ìè óâ³éøëè â íåçàëåæíó Óêðà¿íó ç Á³á볺þ â ðóêàõ â³äêðèòî, íå õîâàþ÷è ¿¿ ï³ä îäÿãîì, ÿê öå áóëî â ñóìíî â³äîì³ òîòàë³òàðí³ ÷àñè. ² íàøå Òîâàðèñòâî ñüîãîäí³ ìîæå ñïîê³éíî çâ³òóâàòè ïåðåä Ãîñïîäîì Áîãîì: âñ³ ñï³âðîá³òíèêè Òîâàðèñòâà, ÷ëåíè Öåíòðàëüíîãî Ïðàâë³ííÿ, Öåðêâè é êîíôåñ³¿, ùî âõîäÿòü äî ÓÁÒ, — íå ñèä³ëè ñêëàâøè ðóêè. Çà 10 ðîê³â Òîâàðèñòâî ðîçïîâñþäèëî â ê³ëüêà ðàç³â á³ëüøå îäèíèöü Á³á볿 ³ á³áë³éíî¿ ë³òåðàòóðè, í³æ ¿õ áóëî ðîçïîâñþäæåíî â Óêðà¿í³ çà ïîïåðåäí³ òèñÿ÷ó ðîê³â, à ñàìå — ïîíàä òðè ì³ëüéîíè êíèã!

Àíàòîë³é Ãëóõîâñüêèé, ïðåçèäåíò Óêðà¿íñüêîãî Á³áë³éíîãî Òîâàðèñòâà

ðàä³ñòþ ¿äóòü äî íàñ, ùîá òóò ïîøèðþâàòè Ñ ëîâî Á îæå. Âîí è æåðò âóþòü íàì ñâî¿ êîøòè, ÿê³ á ìîãëè ðåàë³çóâàòè â ñåáå. Ùî ñòîñóºòüñÿ Óêðà¿íè, òî ìè òàêèõ ïðîáëåì íå ìàºìî. À º ³íø³, çîêðåìà, ìè âîëî䳺ìî ³íôîðìàö³ºþ, ùî ò³ëüêè 20% òèõ, õòî îòðèìàâ íàøó Á³áë³þ, ÷èòàþòü ¿¿ ðåãóëÿðíî. ²íø³ ïðèäáàëè Á³á볿, ùîáè ¿õ ìàòè â øàô³, âäîìà. Öå âæå õâîðîáà, ÿêà äóæå ïîøèðåíà íà Çàõîä³, ³ íà æàëü, ïðèéøëà äî íàñ. Àëå ìè çíàºìî, ùî ïåðñïåêòèâè â ÓÁÒ äóæå âåëèê³. Íàñ â Óêðà¿í³ ïîíàä 48 ìëí. ÷îëîâ³ê, à ìè ðîçïîâñþäèëè ò³ëüêè 5 ìëí. Á³áë³é. ßê áà÷èìî, ïðàö³ âèñòà÷èòü ùå íà äîâã³ ðîêè. Íàì òðåáà ùå áàãàòî ïðàöþâàòè, ùîá êîæåí ì³ã ÷èòàòè Á³áë³þ ð³äíîþ ìîâîþ. Îòæå, ðîáîòè äëÿ ÓÁÒ âèñòà÷èòü. Ìîâà ðîçâèâàºòüñÿ, íîâ³ ïîêîë³ííÿ ïîòðåáóâàòèìóòü çðîçóì³ëèõ, áëèçüêèõ ¿ì ïåðåêëàä³â.

ðîçïîâñþäæåííÿ Á³á볿, ìè ïîòðåáóºìî ô³íàíñîâî¿ ï³äòðèìêè. Áåçêîøòîâíîãî í³÷îãî íåìàº, çà êîæíó êíèãó õòîñü çàïëàòèâ: ÷è â Íîðâå㳿, ÷è â Êàíàä³, ÷è â Àíã볿. Òîæ ÷àñ, êîëè Á³á볿 áóëè áåçêîøòîâíèìè, â³ä³éøîâ. Ïî-äðóãå, ÿ çíîâó âñ³õ ïðîøó äîïîìàãàòè ä³òÿì. ×èì á³ëüøå ìè çðîáèìî ä ëÿ í èõ òåïåð, ò èì á³ëüøå íàì âîíî îêóïèòüñÿ. ßêùî ä³òè áóäóòü ÷èòàòè ³ ñëóõàòè Áîæå Ñëîâî, òî âîíè áóäóòü äîáð³ø³, çäîðîâ³ø³. Àäæå ç äîðîñëèìè ïðàöþþòü â öåðêâàõ ïàñòîðè. Ïî-òðåòº, ëþäè äîáðî¿ âîë³, ðÿòóéòå ä³òåé â³ä íàøîãî òåëåáà÷åííÿ, ÿêå ïðîïàãóº íàñèëüñòâî, â³ä êíèæîê ïðî çëî÷èíè, ïðî çáðîþ. Ìè ïðè Á³áë³éíîìó òîâàðèñòâ³ ïëàíóºìî ñòâîðèòè Êëóá Á³á볿, äå ä³òè ³ ìîëîäü áóäóòü âèâ÷àòè Ñëîâî Áîæå, ñï³âàòè, âèâ÷àòè ö³êàâ³ ïðåäìåòè ÷è ðîáèòè ùîñü êîðèñíå. Ìè âñ³ ïîòðåáóºìî âàøèõ ìîëèòîâ, õðèñòèÿíè.

2

21


Äóàéò ÌÓIJ

ç³ ìíîþ Êîëè ÿ ìîëþñÿ, ÿ ðîçìîâíîâ³ äóìêè!» Áóäüòå ïåâí³, ùî ì³ñöÿ â ðîçóì³ äëÿ ñóìí³â³â. ëÿþ ç Áîãîì. Êîëè ÿ ÷èòàþ ¿ì íàñêó÷èëî ³ ¿õ âòîìèëî Äåÿê³ ëþäè ò³ëüêè ³ æèâóòü Á ³á ë³þ, Áîã ðîçìîâëÿº ç ³ Ñëîâî Áîæå, âîíè âæå ïîçà íèìè; öå, òàê áè ìîâèòè, ìíîþ. ß â³ðþ, ùî ìè êðàùå ñï³ëêóâàííÿì ç Áîãîì. Äåõòî ¿õí³é êàï³òàë.  Ñëîâ³ Áîæîìîëèëèñÿ á, êîëè á êðàùå ââàæàº, ùî Á³áë³ÿ çàñòàð³ëà, ìó âîíè íå âèçíàþòü ñâîãî çíàëè Á³áë³þ. Íà ùî çäàòíå ùî öÿ ñò àðîä àâí ÿ êí èã à íàñòàâíèêà, â÷èòåëÿ. ×àñòî â³éñüêî, âî¿íè ÿêîãî íå âì³â³äæèëà ñâ³é â³ê. Âîíè ãîâî÷óºìî: «ßê áè ÿ õîò³â, ùîá þòü âîëîä³òè ñâîºþ çáðîºþ? ðÿòü, ùî âîíà íå «âïèñóºòüâè äîâåëè ìåí ³ ³ñòèíí³ñòü ßêùî íîâîíàâåðíåí³ õîñÿ» ó íàø ïîñò³íäóñòð³àëüíèé Á³á볿». Ñàìà Êíèãà âàì äî÷óòü ïðàöþâàòè äëÿ Áîãà, â³ê. Ç òàêèì æå óñï³õîì ìîæâåäå öå, ÿêùî âè ò³ëüêè äàñâîíè ïîâèíí³ âæèâàòè Ñëîâî íà áóëî á ñòâåðäæóâàòè, ùî òå ¿é ìîæëèâ³ñòü ãîâîðèòè! Áîæå. Îñîáèñò³ ñâ³ä÷åííÿ ïðî ñîíöå, ÿêå ñòàð³øå çà Á³áë³þ, Á³áë³ÿ íå ïîòðåáóº çàõèñòó, à ¿õíº íàâåðíåííÿ ìîæóòü ñïîòàêîæ çàñòàð³ëå ³ íåñó÷àñíå, âèâ÷åííÿ. ÷àòêó äîáðå âïëèâàòè íà ñëóà òîìó ëþäèí³, ÿêà áóäóº Âè çàïèòóºòå, ùî âàì ðîõà÷³â ³ äîïîìîãòè ¿ì â ¿õí³õ õàòó, íåìà ÷îãî ðîáèòè â í³é áèòè, ÿêùî íàòðàïëÿºòå íà äóõîâíèõ ïîøóêàõ. Àëå êîëè â³êíà, áî º åëåêòðè÷íå ñâ³òëî, â³ðø, ÿêèé íå ðîçó쳺òå. ß òàêå ñâ³ä÷åííÿ áóäå ïîâòîðþíîâ³øå çà ñîíÿ÷íå. ß ïîðàäèâ äÿêóþ Áîãîâ³, ùî â ö³é Êíèç³ âàòèñÿ áàãàòîðàçîâî, òî ñòàíå áè óñ³ì, äëÿ êîãî Á³áë³ÿ çຠòàêà âèñîòà, äî ÿêî¿ ÿ íå íóäíèì äëÿ ñëóõà÷³â ³ ïåðåñòàð³ëà ³ íå³íòåëåêòóàëüíà, ìîæó ï³äíÿòèñÿ, ³ òàêà ãëèñòàíå íà íèõ âïëèâàòè. Íå ìè áóäóâàòè õàòè áåç â³êîí ³ îñâ³áèíà, íà ÿêó ÿ íå ìîæó ñïóñäæåðåëî áëàãîäàò³, âîíà âèò³òëþâàòè ¿õ ò³ëüêè åëåêòðèòèòèñÿ. Äóõ Ñâÿòèé çàâæäè êຠ³ç Ñëîâà Áîæîãî. ßêùî ìè êîþ: öå áóäå ùîñü íîâå, àäæå ãîòîâèé íàñ íàñòàâëÿòè. ñàì³ ñïîæèâàºìî Ñëîâî, òî çà íîâèçíîþ âîíè ò³ëüêè ³ ãà«Ùî âè ðîáèòå ç öèì íåíàì ëåãêî áóäå ãîâîðèòè ïðî íÿþòüñÿ! çðîçóì³ëèì â³ðøåì â Á³á볿?» íüîãî ³íøèì. Ñåðåä â³ðóþ÷èõ Ìè íå ïðîïîíóºìî â³ðèòè — çàïèòàâ ó ìåíå çíàéîìèé. òàê ìàëî òèõ, õòî çðîñòຠäóÁ³á볿 áåç ¿¿ äîñë³äæåííÿ. «Í³÷îãî», — â³äïîâ³â ÿ. — õîâíî òîìó, ùî íåáàãàòî ç íèõ «Ïîêàæ³òü íàì ñâî¿ ïåðåêî«ßê æå âè éîãî ðîçó쳺òå?» âèâ÷àþòü Á³áë³þ. Îäèí ç ÷îíàííÿ, — ñêàçàâ ïèñüìåííèê, — «ß éîãî íå ðîçóì³þ». — «À ëîâ³ê³â, ïðèñóòí³õ íà íàøèõ — à ñóìí³â³â ó íàñ ³ ñâî¿õ äîÿê æå âè éîãî ïîÿñíþºòå?» — ç³áðàííÿõ ñêàçàâ, ùî äîáðèé ñòàòíüî». ßêùî õòî ñïîâíå«ß éîãî íå ïîÿñíþþ» — «Çíàâïëèâ öèõ ç³áðàíü çàëèøèòüíèé Ñëîâà Áîæîãî, òîé íå ìຠ÷èòü, âè éîìó íå â³ðèòå?» — ñÿ â íüîãî íà âñå æèòòÿ. ß «Í³, â³ðþ. Áîã äàñòü ðîçóì³â³äïîâ³â éîìó, ùî â³í òàê ç³ ííÿ, ÿêùî âîíî áóäå ïîíè Ê , ùî â ö³é â³ ãî Áî ñàìî ïîìèëÿºòüñÿ, êîëè òð³áíå». ª áàãàòî ðå÷åé, þ êó ß äÿ êî¿ ÿ íå ÿêèõ ÿ íå ðîçóì³þ, à âñåÿ äî á äóìàâ îäíèì îá³äîì íàà, îò º òàêà âèñ ÿ, ³ òàêà ãëèáè- òàêè â³ðþ ¿ì. ß ðîçóì³ííÿ ¿ñòèñÿ íà âñå æèòòÿ. èñ Äåêîòð³ ÷èòàþòü Á³ìîæó ï³äíÿò íå ìîæó ñïóñòè- íå ìàþ ïðî âèùó ìàòåìàáë³þ ëèøå ³ç ïî÷óòòÿ îáîíå ðîçóì³þ àñòðîíîíà, íà ÿêó ÿ èé çàâæäè ãîòî- òèêó, â’ÿçêó. ²íø³ ïîñò³éíî ãî쳿, àëå â³ðþ öèì íàóêàì. ÿò òèñÿ. Äóõ Ñâ ëÿòè. âîðÿòü: «Íàì ï îòð³áí å Çåìí ó íàóêó ïîòð³áíî àâ ùîñü íîâå, íîâå â÷åííÿ, çðîçóì³òè, ùîá ¿¿ ïîëþâèé íàñ íàñò

22


áèòè, à áîæåñòâåííó òðåáà ëþáèòè, ùîá çðîçóì³òè ¿¿.  öüîìó ³ ïðè÷èíà áàíêðóòñòâà êðèòèê³â Á³á볿. Îäèí ñó÷àñíèé ìóäðåöü ñêàçàâ: «ß ëþäèíà íàóêè ³ òîìó çðîáèâ äåÿê³ äîñë³äæåííÿ Á³á볿. ß íåìàëî ïðàöþâàâ, äîñë³äæóþ÷è îñëà, ùîá ä³éòè äî òîãî, ùî ñòðóêòóðà éîãî ðîòà íå äຠéîìó çìîãè ðîçìîâëÿòè». Íà ùî ì³é çíàéîìèé â³äïîâ³â: «Âè, øàíîâíèé, ñòâîð³òü îñëà, à ÿ âæå íàâ÷ó éîãî ãîâîðèòè». ²íøà ãðóïà ëþäåé ìîæå çàÿâèòè: «Òàê, ìè â³ðèìî Á³á볿, àëå íå íàäïðèðîäíîìó â í³é. Ìè â³ðèìî ëèøå òîìó, ùî âêëàäàºòüñÿ â íàø ðîçóì». Âîíè ÷èòàþòü Á³áë³þ ç ëåçîì, âèð³çóþ÷è òî îäèí, òî ³íøèé â³ðø, ÿê³ ¿ì íå ïîäîáàþòüñÿ, ÿê öå çðîáèâ öàð ªãîÿêèì (ªð.36). Õòîñü ïðèí³ñ ñâîºìó ïðîïîâ³äíèêó Á³áë³þ ³ ñêàçàâ: «Îñü âàøà Á³áë³ÿ!» — «×îìó âè íàçèâàºòå ¿¿ ìîºþ?», — çàïèòàâ ïðîïîâ³äíèê. «ß ñëóõàâ âàø³ ïðîïîâ³ä³ ï’ÿòü ðîê³â, ³ êîëè âè ãîâîðèëè ïðî ÿêèéñü â³ðø ó Á³á볿, ùî â³í «ñóìí³âíèé», ÿ éîãî âèð³çàâ». Áëèçüêî òðåòèíè Á³á볿 áóëî âèð³çàíî. Ïðîïîâ³äíèê ïîïðîñèâ çàëèøèòè â íüîãî öþ Á³áë³þ, òîìó ùî íå õîò³â, ùîá ³íø³ ¿¿ ïîáà÷èëè. Àëå òîé ÷îëîâ³ê íå çãîäèâñÿ ³ ñêàçàâ: «Î í³, ÿ áóäó ð³çàòè äî òèõ ï³ð, ïîêè íå çàëèøàòüñÿ îäí³ ïàë³òóðêè!» Ùî á ÿ ïîáàæàâ òàê³é ëþäèí³? Íàùî î÷³êóâàòè ï’ÿòü ðîê³â òîãî, ùî ìîæíà çðîáèòè çà îäèí ðàç. ͳêîëè ìåí³ íå çóñòð³÷àëàñÿ òàêà ëþäèíà, ÿêà, â³äêèä àþ÷è ÷àñò èí ó Á³á볿, íå â³äêèíóëà á ¿¿ íàðåøò³ âñþ. ß ðîçìîâëÿâ ç ïðîïîâ³äíèêîì, êîòðèé ñêàçàâ çàÿâèâ ìåí³: «ß ïåðåñòàâ ãîâîðèòè ïðîïîâ³ä³ íà ³íø³ òåêñòè, êð³ì òåêñò³â ³ç ÷îòèðüîõ ªâàíãåë³é. ß â³äêèíóâ âñ³ ïîñëàííÿ ³ Ñòàðèé Çàïîâ³ò ³ â³ðþ ò³ëüêè ªâàíãå볿». Òðîõè çãîäîì â³í â³äêèíóâ óñ³ ÷îòèðè ªâàíãå볿 ³ âçàãàë³ ïåðåñòàâ ïðîïîâ³äóâàòè. ³í â³äêèíóâ Á³áë³þ, ³ Ãîñïîäü â³äêèíóâ éîãî.

2

Ñåíñàö³éí³ çíàõ³äêè

Êóìðàíñüêèõ ïå÷åð Áëèçüêî 140 ð. äî Ð.Õ. áàãàòî ñâÿùåííîñëóæèòåë³â-òðàäèö³îíàë³ñò³â, ÿê³ áóëè â îïîçèö³¿ äî ïðàâëÿ÷îãî äîìó Ìàêêàâå¿â, âòåêëè ç «ì³ñòà êðîâ³» ªðóñàëèìà — â Êóìðàí, ùî íà áåðåç³ Ìåðòâîãî ìîðÿ.  100 ð. äî Ð.Õ. òàì óòâîðèëàñÿ ñâÿùåíèöüêà îáùèíà, ÿêà äîòðèìóâàëàñÿ äóõîâíî¿ ³ ò³ëåñíî¿ ÷èñòîòè, âèçíàâàëà àâòîðèòåò Ìîéñåÿ òà ïðîðîê³â, çáåð³ãàëà Ñëîâî Áîæå äëÿ íàùàäê³â.  63 ðîö³ äî Ð.Õ. â³éñüêà ðèìñüêîãî ïîëêîâîäöÿ Ïîìïåÿ çàõîïèëè ªðóñàëèì ³ ïîâí³ñòþ îêóïóâàëè ²çðà¿ëü. Ïî âñ³é êðà¿í³ ïðîêîòèëàñÿ õâèëÿ âèçâîëüíèõ ïîâñòàíü. Âñ³ þäå¿ ñòàëè âîðîãàìè Ðèìó, ÿêèé æîðñòîêî ïðèäóøóâàâ ñïàëàõè þäåéñüêèõ çàâîðóøåíü. Öå ñòîñóâàëîñÿ ³ òèõî¿ êóìðàíñüêî¿ îáùèíè, ÿêà áóëà â «îïîçèö³¿» ÿê äî êîðóìïîâàíèõ ñâÿùåíèê³â ªðóñàëèìà, òàê ³ äî ëåã³îíåð³â Ðèìó. Êîëè â³éñüêî Âåñïàñ³àíà ðîçòàøóâàëîñÿ â ªðèõîí³, íåïîäàë³ê â³ä Êóìðàíà, ñâÿùåííîñëóæèòåë³ ç³áðàëèñÿ, ÿê âîíè ³ ïåðåäáà÷àëè, íà ñâîþ îñòàííþ ñï³ëüíó ìîëèòâó, à ñâÿùåíí³ ñóâî¿ ñõîâàëè â ïå÷åðàõ íà çàõ³äíîìó ïîáåðåææ³ Ìåðòâîãî ìîðÿ, ñàì³ íàä³þ÷èñü ñõîâàòèñü â³ä ðèìëÿí â ïóñòåë³. Áåç ñóìí³âó, ùî âîíè íàä³ÿëèñÿ ïîâåðíóòèñÿ çà ñâî¿ìè ñóâîÿìè. Ïðîòå òàê íå ñòàëîñÿ: ëåã³îíåðè Âåñïàñ³àíà â 68 ð. Ð.Õ. çíèùèëè êóìðàíñüê³ ïîñåëåííÿ. Ç òîãî ÷àñó ìèíóëî 19 ñòîë³òü. ßêîñü ìîëîäèé ïàñòóõ-áåäó¿í (öå áóâ 1947 ð³ê) øóêàâ çàãóáëåíó â³âöþ. Ïîì³òèâøè íåâåëèêó ðîçù³ëèíó â ñêåë³, â³í êèíóâ òóäè êàì³íü. Íåçâè÷àéíèé çâóê çìóñèâ éîãî çóïèíèòèñÿ. ³í çíàéøîâ ïå÷åðó, à â í³é âèÿâèâ âåëèêó ê³ëüê³ñòü ì³ñòêèõ ïîñóäèí. Þíàê ðîçáèâ äåê³ëüêà ç íèõ, íàä³þ÷èñü çíàéòè ñêàðá. Àëå çíàéøîâ ñòàðîäàâí³ ñóâî¿, ò³ ñàì³, ÿê³ ÷ëåíè êóìðàíñüêî¿ îáùèíè ñõîâàëè â³ä ðèìëÿí. ³í òîä³ çîâñ³ì íå ðîçóì³â, ùî öå òàêå, ³ ïðîäàâ äåÿê³ ç íèõ çà áåçö³íü. Öå â³äêðèòòÿ áóëî ñïðàâæíüîþ ñåíñàö³ºþ ³ îñâ³òèëî ò³ ÷àñòèíè Ñâÿùåííîãî Ïèñàííÿ, ÿê³ áóëè íàïèñàíí³ çàäîâãî äî íàðîäæåííÿ ²ñóñà Õðèñòà. Âîíè òàêîæ â³äîì³ ÿê «ðóêîïèñè Ìåðòâîãî ìîðÿ», ³ äàòóþòüñÿ 200 ð. äî Ð.Õ. — 68 ð. ï³ñëÿ Ð.Õ. Âåñü ç³áðàíèé ìàòåð³àë çáåð³ãàºòüñÿ â ªðóñàëèì³, äå éîãî ïîñò³éíî âèâ÷àþòü ñïåö³àë³ñòè ç ð³çíèõ êðà¿í. Îòæå, ïî÷èíàþ÷è ç 1947 ðîêó, â÷åíèìè-àðõåîëîãàìè áóëè çíàéäåí³ âñ³ òåêñòè Á³á볿, êð³ì êíèãè Åñòåð. Á³ëüø³ñòü òåêñò³â íàïèñàí³ äàâíüîºâðåéñüêîþ òà àðàìåéñüêîþ ìîâàìè, íà òîíê³é øê³ð³, ñêðó÷åí³é â ðóëîíè ³ çàãîðíóò³é â ëüíÿíó òêàíèíó. Îäèí ³ç ñóâî¿â çáåð³ãñÿ àáñîëþòíî íåïîøêîäæåíèì. Öå Êíèãà ïðîðîêà ²ñà¿: 7,5 ì äîâæèíîþ. Âîíà ñêëàäàºòüñÿ ç 17 çøèòèõ sïåðãàìåíòíèõ ëèñò³â ðîçì³ðîì 38õ25 ñì. Ñåðåä ÷èñëåííèõ çáåðåæåíèõ ñóâî¿â áóâ ³ íàâ÷àëüíèé ïîñ³áíèê ç æèòòÿ ³ ðåë³ã³éíèõ çâè÷à¿â êóìðàíñüêî¿ îáùèíè. ²íøîãî âèäó ñóâî¿ — ç ì³ä³ — áóëè çíàéäåí³ ï³çí³øå. Öå ðóëîíè ç òðüîõ ìåòð³â ì³äíî¿ áëÿõè, ñïàÿíèõ ì³æ ñîáîþ. Òåïåð â÷åí³ ç³áðàëè áëèçüêî 400 òåêñò³â, 175 ç ÿêèõ — á³áë³éí³. Á³á볺çíàâö³ ç ïîäèâîì äëÿ ñåáå âèÿâèëè: êóìðàíñüêà çíàõ³äêà — â³ä ñóâîþ äî ñóâîþ — ï³äòâåðäèëà íàø âàð³àíò Á³á볿! À äî òîãî, ÿê âîíè áóëè âèÿâëåí³, òî íàéäàâí³ø³ ìàíóñêðèïòè ç òåêñòîì Ñòàðîãî Çàïîâ³òó äàòóâàëèñÿ ²Õ ñò. ï³ñëÿ Ð.Õ. Öå äîâîäèòü òå, ÿê ñêðóïóëüîçíî êîï³þâàëè ïåðåïèñóâà÷³ Á³áë³þ. Ç Êóìðàíñüêèõ ïå÷åð ä³éøëî äî íàñ ñâ³ä÷åííÿ ïðî òå, ùî, õî÷à ³ «òðàâà çàñèõຠ³ ëþäèíà ïîìèðàº, — Ñëîâî Ãîñïîäíº ïîâ³ê ïðîáóâàº!» (²ñ. 40:8).

Íà ôîòî: Ñâÿòèëèùå Êíèãè, äå çáåð³ãàþòüñÿ ñóâî¿ Ìåðòâîãî ìîðÿ, ïîáóäîâàíå ó âèãëÿä³ êðèøêè ãëåêà (Òåëü-Àâ³â).

23


Çàñòóïíèê äèðåêòîðà ì³ñ³¿ «Ãîëîñ íà䳿» ª. Ò. Ìåëüíè÷óê ñêàçàâ: «Çàâòðà ¿äåìî â «Îò÷èé ä³ì», òîæ, ÿêùî ìàºø ìîæëèâ³ñòü ³ áàæàííÿ, ìîæåø ïî¿õàòè ç íàìè». Õî÷à ÿ íå áóâ òàì í³êîëè, ³ íàâ³òü íå ÷óâ, øâèäøå, ìàëî çâåðòàâ óâàãè íà ñòàòò³ ï ðî ò åïåð³øí ³é Öåíòð ñîö³àëüíî¿ îï³êè äèòèíè ïðè ̳æíàðîäí³é áëàãîä ³éí³é ôóí äàö³¿ «Îò ÷èé ä³ì», ìîæëèâ³ñòü ³ áàæàííÿ ïî¿õàòè ìàâ. À òàêèõ ñòàòåé â óêðà¿íñüê³é ïðåñ³ âæå áóëî äåê³ëüêà äåñÿòê³â. «Ôàêòè», «Âå÷³ðí³é Êè¿â», «Áëàãîäàòü», «Óêðà¿íà ìîëîäà», «Ñ³ì’ÿ», «Äåíü», «Êèåâñêèå âåäîìîñò è», «Ó êðà¿íñüêå ñëîâî», «Êè¿âñüêà ïðàâäà» òà áàãàòî ³íøèõ Ç̲ ïèñàëè ïðî «Îò÷èé ä³ì», ³ ïî äåê³ëüêà ðàç³â. ...ß ïðèãàäóþ ñâ³é «äðóãèé ä³ì» — øêîëó-³íòåðíàò — ³ äåñÿòü ðîê³â, ïðîâåäåíèõ òàì. ² òå, ùî â æèòò³ ÷àñòî äåùî ïîâòîðþ ºòüñÿ: áëèçüêî 15 ðîê³â òîìó Âîëîäèìèðåöüêà ðàéîííà ãàçåòà ïèñàëà ïðî íàñ

â ñòàòò³ «Ä³òè ï³äçåìåëëÿ». À òåïåð, ïîäóìàâ ÿ, ³ ìåí³ äîâåäåòüñÿ ïèñàòè ïðî òàêèõ æå ä³òåé. Ó íàñ ÷îìóñü áóâຠòàê: ïîêè ä³òè íà âóëèö³, òî í³êîìó íå ïîòð³áí³. À êîëè âîíè ïîòðàïëÿþòü ï³ä îï³êó ëþäåé äîáðî¿ âîë³, òî òóò ³ çâåðòàºòüñÿ óâàãà ç áîêó íàéð³çíîìàí³òí³øèõ ñëóæá: ñàí³òàðíèõ, ìåäè÷íèõ, ïîäàòêîâèõ, îñâ³òí³õ òà ³íøèõ. Äåðæàâà ìàëî çâåðòàëà óâàãó íà òîé ôàêò, ùî º áåçïðèòóëüí³ ä³òè. Íàâïàêè, ãîâîðèëè, ùî â íàñ íåìຠöèõ ä³òåé. Òîä³ õîò³ëîñÿ ñêàçàòè: ÿêùî íå äîïîìàãàºòå, òî õî÷ íå çàâàæàéòå — ³ öå áóäå íàéá³ëüøîþ âàøîþ äîïîìîãîþ. «Îò÷èé ä³ì» ñïî÷àòêó áóâ ÿê ñêàëêà â îö³. ³í ñâîºþ ðîáîòîþ ïðèòÿãóâàâ óâàãó ãðîìàäñüêîñò³, æóðíàë³ñò³â. Áóâàëî òàê: äî íèõ ïðèéäå äèòèíà ³ ÷îìóñü âòå÷å (âêðàäå ùîñü àáî â÷èòèñÿ íå õî÷å, ÷è äîòðèìóâàòèñÿ ðîçïîðÿäêó äíÿ). Òîä³ äëÿ «Îò÷îãî äîìó» íàñòàþòü äóæå íå-

çó íå âèòÄìèòðèê. Îäíîãî ðà åí³ æåáîáë çàð ø³, ðèìàâ ³ âñ³ ãðî èâ ïî-ñâîºìó. ðàêóâàííÿì, âèòðàò àìè çëÿêàâÄîäîìó ç ïóñòèìè ðóê ó çàëèøèâñÿ ïîâåðòàòèñÿ. Òîì å çàáðàâ ñåññÿ íà âóëèö³. ϳçí³ø ó. Ø âè äêî õ òð ó. Æè ëè íà äà öþê³â, íà ïà ³ çâè êëè äî ìè øåé çâåðòàíå ³ ãàë îðäè òàðãàí³â âçà é íà ¿æó íå ëè óâà ãè. Êîëè ãðîøå óâàëè êëåé, âèñòà÷àëî, ä³òè êóï êåò ³ äèõàëè âèëèâàëè éîãî â ïà Òàê âãà ìîâóâèïàðàìè àöåòîí ó. ³ì ç’ÿâèâñÿ âàëè ãîëîä. «À ïîò êî Ðîìà. òàò äÿäÿ, ïåðåïðîøóþ, íàñ êëåé ó òè þâà ³í ïî÷àâ âèì³í ùî éîìó â³í íà áóòåðáðîäè. Êàçàâ, äëÿ áóä³âåëüâêðàé ÿê ïîòð³áíèé íèõ ðîá³ò...»

ïðèºìí³ ÷àñè. À äî òîãî ö³º¿ äèòèíè íà÷å ³ íå ³ñíóâàëî. Íåäàâíî ïàðëàìåíòîì ³ óðÿäîì âèçíàíî, ùî öÿ ïðîáëåìà º, ³ íà ð³âí³ íàö³îíàëüíî¿ á³äè. À «Îò÷èé ä³ì» — âèçíàíî ïåðøèì â Óêðà¿í³ Öåíòðîì ñîö³àëüíî¿ äîïîìîãè òà ðåàá³ë³òàö³¿ ä³òåé, ÿê³ çàëèøèëèñÿ áåç áàòüê³âñüêî¿ îï³êè.

«Òè áóâ ìåí³ ïîì³÷, — íå êèäàé ìåíå, ³ íå ëèøàé ìåíå, Áîæå ñïàñ³ííÿ ìîãî, áî ì³é áàòüêî òà ìàòè ìîÿ ìåíå êèíóëè, — òà Ãîñïîäü ïðèéìå ìåíå!» (Ïñ. 27:10).

Áàòüê³âñüê³ îá³éìè

24


Ðîìàí óòâåðäèâñÿ ó äóìö³: òðåáà êîí÷å äîïîìîãòè öèì ä³òÿì, â³ä ÿêèõ â³äâåðíóëèñÿ íàéð³äí³ø³. Íåîáõ³äíî áóëî ðÿòóâàòè òèõ, êîãî ùå ìîæíà áóëî âðÿòóâàòè. Ðîìàí çàëèøèâ ïåðñïåêòèâíó ðîáîòó â îäí³é ³ç ñòîëè÷íèõ ë³êàðåíü ³ ïîâí³ñòþ ïðèñâÿòèâ ñåáå á åç ïðèò óëüí èì ä ³ò ÿì. Âçÿëè â îðåíäó äâîê³ìíàòíó êâàðòèðó íà Áîðùàã³âö³, êóäè é ïî÷àëè çàïðîøóâàòè âóëè÷íèõ ä³òåé. ² âæå 8 áåðåçíÿ 1997 ðîêó ïîð³ã ñâîãî íîâîãî äîìó ïåðåñòóïèëè ïåðø³ ø³ñòü ìåøêàíö³â ó â³ö³ â³ä øåñòè äî ï’ÿòíàäöÿòè ðîê³â. Ñóñ³äè áóäèíêó, â ÿêîìó ðîçì³ñòèâñÿ «Îò÷èé ä³ì», ñïî÷àòêó íàâ³òü âèêëèêàëè ì³ë³ö³þ, ïèñàëè ñêàðãè, áîÿëèñÿ âèï ó ñêàò è ñâî¿õ ä³òåé íà âóëèöþ, äèâèëèñÿ íà ä³òåé ïðèòóëêó, ÿê íà çëî䳿â. Àëå âæå ÷åðåç ì³ñÿöü ñï³â÷óòëèâî ïèòàëè, ÷èì ìîæíà äîïîìîãòè. Íåîáà÷íî õòîñü ³ç íàøî¿ ã ðóï è íàçâàâ «Îò÷èé Ä³ì» «ñèðîòèíöåì». Íà ùî Ðîìàí ²âàíîâè÷ ñêàçàâ: «Í³êîëè-í³êîëè íå âèêîðèñòîâóéòå öüîãî ñëîâà! Òîìó ùî â óêðà¿íñüê³é ìîâ³ éîãî íåìà. ² â àíãë³éñüê³é ìîâ³ âîíî â³ä-

ijàíà Êëèìê³íà. ¯¿ ïðèâåçëè â ä³ì ó 1998 ðîö³. Îáëè÷÷ÿ â ä³â÷èíêè áóëî ïîð³çàíå áðèòâîþ òà íîæåì. ×àñòèíà øê³ðè íà ãîëîâ³ îáë³çëà ðàçîì ç âîëîññÿì, òîìó ùî ìàìà ïîëèâàëà ãîëîâó êèï’ÿòêîì. Âîíà ïåðåæèëà ñòðàøí³ ô³çè÷í³ ñòðàæäàííÿ, áàãàòî æàõ³â, àëå ùå á³ëüøå ¿¿ ìó÷èëî òå, ùî âñå öå òðàïèëîñÿ ÷åðåç ¿¿ õîðîøó ìàìó. Ñàìå ìàìà, ÿêó âîíà ëþáèëà íàä óñå, ñòàëà ¿¿ êàòîì. Äóæå ïèëà. À êîëè íàïèâàëàñÿ, òî ïî÷èíàëà âèìàãàòè ó íå¿, ùå äèòèíè, ïëÿøêó ãîð³ëêè. Ïðèâ’ÿçóâàëà ¿¿ ðåì³íöÿìè äî ë³æêà, áèëà ïî ãîëîìó ò³ë³ ñêàêàëêîþ. Á³äîëàøíó ä³â÷èíó çíàéøëè âçèìêó ï³ä ìîñòîì. ¯é áóëî âæå 11 ðîê³â, à âîíà ùå æîäíîãî ðàçó íå áóëà â øêîë³. Ðîìàí ²âàíîâè÷, ÿê ïîáà÷èâ öåé æàõ, ñïî÷àòêó àæ ðîçãóáèâñÿ. Òðåáà áóëî íåãàéíî ùîñü ðîáèòè ç äèòèíîþ. Ïîøóê çíàéîìèõ ³ äðóç³â, êîñìåòîëîã³÷íà êë³í³êà, äåñÿòêè ñêëàäíèõ ïëàñòè÷íèõ îïåðàö³é çà êîðäîíîì. Íå òðåáà ðîçêàçóâàòè, ùî ïåðåæèëà, ùî ïåðåíåñëà ijàíà çà òðè ðîêè... Çàâäÿêè áîæåñòâåííîìó ïîâîðîòó äîë³, ñüîãîäí³ âîíà àáñîëþòíî íîðìàëüíà äèòèíà: ñòðóíêà, óñì³õíåíà, æèòòºðàä³ñíà, ãàðíà. Âîíà ÷óäîâî âîëî䳺 àíãë³éñüêîþ. À ìàòè äåñü çíèêëà. Òðåáà áóëî áà÷èòè, ðîçïîâ³äàþòü âèõîâàíö³ «ÎÄ», ÿê ìîëèëàñÿ çà íå¿ Ä³àíà, ÿê ïðîñèëà Áîãà ñïðÿìóâàòè «ìàìóñþ» íà äîðîãó ³ñòèíè...

ñóòíº. À, ïî-äðóãå, âîíî ïðèíèæóº ä³òåé. Íå òðåáà çàéâèé ðàç íàãàäóâàòè ¿ì ïðî òå, ùî âîíè ñèðîòè. Íàçèâàéòå éîãî ÿê õî÷åòå: Äèòÿ÷èé áóäèíîê, Äèòÿ÷èé öåíòð, àëå ò³ëüêè íå «ñèðîòèíåöü». ϳñëÿ òîãî, ÿê äâîê³ìíàò-

ѳì’ÿ Êîðí³éê³â: Ðîìàí òà Íàòàë³ÿ

Ó â³âòîðîê, 21 ñ³÷íÿ, áëèç üêî ñüîìî¿ ðàí êó , í àø àâòîìîá³ëü â’¿æäæàâ ó ñåëî Ïåòð³âñüêå, ùî â Êèºâî-Ñâÿòîøèíñüêîìó ðàéîí³ Êè¿âñüêî¿ îáëàñò³. ² íà íàñ âæå î÷³êóâàëè, íåçâàæàþ÷è íà òå, ùî íàø â³çèò àæ í³ÿê íå íàçâåø îô³ö³éíèì, à íàñ — «ïî÷åñíèìè ³ ïîâàæíèìè ãîñòÿìè». Îñü ³ êðàñèâèé òðèïîâåðõîâèé áóäèíîê, âåëè÷åçíå ïîäâ³ð’ÿ, íàñ çóñòð³÷ຠäèðåêòîð ïåðøîãî â Êèºâ³ äèòÿ÷îãî ïðèòóëêó ç äóæå ñèìâîë³÷íîþ íàçâîþ «Îò÷èé ä³ì» — Íàòàë³ÿ Àíäð³¿âíà, äðóæèíà Ðîìàíà ²âàíîâè÷à, ÿêèé º éîãî äóøåþ ³ îðãàí³çàòîðîì. Ç ¿¿ ðîçïîâ³ä³ ìè ä³çíàëèñÿ, ùî âñå ïî÷àëîñÿ â äèòÿ÷îãî ë³êàðÿ Ðîìàíà ²âàíîâè÷à ³ç ïèòàííÿ: «×îìó ä³òè æèâóòü íà âóëèö³?» ×îìó ïîðÿä ³ç áëàãîïîëó÷íèìè äîìàøí³ìè ä³òüìè æèâóòü ò³, ïðî êîãî í³õòî íå ïîòóðáóºòüñÿ? ³í íàñò³ëüêè ïåðåéíÿâñÿ äîëåþ íåùàñíèõ ä³òåé, ùî öå ñòàëî ñåíñîì éîãî æèòòÿ. Ñïî÷àòêó ãîäóâàâ, ìèâ, ïåðåîäÿãàâ ¿õ â îäÿã ñâî¿õ ä³òåé, ë³êóâàâ — ³ âñå öå ðîáèâ ó ñåáå âäîìà. Óâ³éøîâøè â äîâ³ðó äî öèõ ä³òåé, Ðîìàí Êîðí³éêî ïî÷àâ â³äâ³äóâàòè ¿õí³ «ïîìåøêàííÿ». ϳäçåìíèé ñâ³ò ä³òåé... ϳñëÿ òàêèõ ê³ëüêàì³ñÿ÷íèõ í³÷íèõ «åêñêóðñ³é»

Ñåðã³éêî. Æ èòòÿ ó íü ó òâà ðèíè îãî áóëî ÿê . Ìàòè ò ðèìàëà éî êóòê ó, ïð ãî â è â’ ñàìîãî äèò ÿç àëà ÿê ñîáà÷ êó. Ç èíñòâà ïî ¿ëà ç ïëÿø êè ãîð³ëê îþ çàì³ ñò å÷ ü ìîëîêà. âèï’º ³ ñïèò ³í ü ö³ëó äîáó . ¯é æå öüîã ëèøå é òðå áà — ò ³ë î üêè á íå çà æàâ... âà-

íà êâàðòèðà ïðèòóëêó âæå íå ìîãëà âì³ñòèòè âñ³õ áàæàþ÷èõ , ïðàö³âí èêè «Î ò÷îã î äîìó» ïî÷àëè øóêàòè ³íøå ïðèì³ùåííÿ. Íåâäîâç³ âîíè ïåðåáðàëèñÿ â ïðèì³ùåííÿ êîëèøíüîãî äèòñàäêà, ùî íà ˳âîáåðåææ³. ×åðåç äâà òèæí³ â «Äîì³» òàêèõ ä³òåé áóëî âæå 20. Çà ø³ñòü ì³ñÿö³â ñâîãî ³ñíóâàííÿ ïðèòóëîê îá³ãð³â 110 ä³òåé, à çà ïåðøèé ð³ê ïðàö³ 164 äèòèíè æèëè â «Îò÷îìó äîì³». ×èìàëî ç íèõ ïîâåðíóëèñÿ äî ñâî¿õ ð³äíèõ, äåêîãî ðîçøóêàëè áàòüêè, áàãàòüîõ óñèíîâèëè ÷óæ³ ëþäè. À íèí³ â ïðèòóëêó æèâå 43 äèò èíè â³êîì â³ä 3 äî 19 ðîê³â, äëÿ ÿêèõ 34 ñï³âïðàö³âíèêè-êîëåãè ³ îäíîäóìö³ Ðîìàíà ²âàíîâè÷à — â÷èòåë³,

25


ë³êàð³, ëîãîïåäè, ïñèõîëîãè, âèõîâàòåë³ ³ ïðîñòî äîáðîâîëüö³, ÿê³ â³ääàþòü ïîâí³ñòþ ñâ³é ÷àñ ³ âì³ííÿ äëÿ öèõ ä³òåé, — ð³äí³. Òàê, «Îò÷èé ä³ì» — öå ð³äí³é ä³ì äëÿ éîãî ìåøêàíö³â.  æèòò³ ä³òåé, ÿê³ íå ìîãëè ³ ìð³ÿòè ïðî òàêå, ñòàëàñÿ ïîä³ÿ: âîíè âäîìà, ìàþòü âåëèêó ñ³ì’þ, äå º ä³òè, ñïðàâæí³õ áàòüê³â — ïîäðóææÿ Êîðí³éê³â. À ðàí³øå âîíè íå íàâ÷àëè-

...Õëîï÷ èê.  äîìà ìàòè â³ðÿëà íà íü îìó ñâî¿ ñàäè ïåðåñò íàõèëè. «Ù îá âîíà çäîõ ëà ñüê³ !!!» — êèäàâ â³í, êî ëè ìîâà âåëà ñÿ ïðî íå¿. Àëå ÿê ò ³ëü ëà, â³ í êîæíî êè âîíà çà õâîð³ãî äíÿ á³ã ÷å ðåç âñå ì³ñòî — í³ ñ ìàò åð³ ¿æ ó ç ïðèòóëêó. ² ÿê ïëàêàâ , êîëè ïîìåðëà!.. âîíà

íèõ º áàòüêè. Áàòüêè áåç ïîêëèêàííÿ, áàòüêè-ï’ÿíèö³ ³ äåìîðàë³çîâàí³ ëþä è, ÿê³ í³êîëè íå ö³êàâëÿòüñÿ ñâî¿ìè ä³òüìè. «Îò...14-ë³òíÿ ä³â÷èíêà. ϳøëà ç äîìó, ÷èé ä³ì» òàêèõ ïîêèæèëà â ï³äâàë³. Òàì ¿¿ çíàéøîâ Ðîìàí íóòèõ ä³òåé ³ áåðå äî ²âàíîâè÷. Íà ëîá³ â íå¿ áóâ ôóðóíêóë. ñåáå. Ùî íàéö³êàâ³Êîëè ä³â÷èíêà éîãî âèäàâèëà, òî ïî÷àøå, á³ëüø³ñòü ç öèõ ëîñÿ çàðàæåííÿ êðîâ³. Ðîìàí Êîðí³éêî âóëè÷íèõ ä³òåé ïîâàïîâ³ç ¿¿ äî ë³êàðí³. Áåçäîìíó äèòèíó æàþòü ñâî¿õ áàòüê³â ³ òàì íå ïðèéíÿëè. Òîä³ â³í çãàäàâ ïðî íåîõî÷å ðîçïîâ³äàþòü çíàéîìèõ ç ³íøî¿ ë³êàðí³, ïðèâ³ç òóäè. ïðî ¿õí³ íåäîë³êè. «Çàïèø³òü ÿê ìîþ äî÷êó», — ïîïðî«Ö³ ä³òè, íåçâàæàñèâ â³í. ijâ÷èíêó âðÿòóâàëè â³ä ñìåðò³. þ÷è íà ñâ³é â³ê, ÷àñÂîíà ïîâåðíóëàñÿ â ñ³ì’þ. òî áóâàþòü ñåðéîçíèìè, ð³äêî ïîñì³õàþòüñÿ â øêîëàõ, ïåðåõîâóâàëèñÿ ñÿ, âàæêî ³äóòü íà ïåðøèé áóäü-äå, æèëè â ï³äâàëàõ ³ íà êîíòàêò, — ðîçïîâ³äຠÐîìàí ãîðèùàõ, ñòðàæäàëè â³ä áðó²âàíîâè÷. — Âîíè íå çâèêëè äó ³ ïîñò³éíîãî íåäî¿äàííÿ, æèòè â êîëåêòèâ³, à â³ä äîâ³ä äåøåâèõ öèãàðîê ³ êëåþ ðîñëèõ î÷³êóþòü ò³ëüêè íàòà ôàðáè, ÿêèìè âîíè äèõàñèëëÿ, äîêîð³â, ïîêàðàííÿ». ëè, â³ä ñàìîòíîñò³ ³ â³ä òîãî, ùî âîíè í³êîìó íå ïîòð³áí³. ² öå òîä³, êîëè ìàéæå ó âñ³õ ³ç

...4-ð³÷íèé Ñàøà. Íå ðîçì îâëÿâ. Êîëè âèõîâàòåë³ í³æíî êëè , íàñ äî õîäè êàëè éîãî: «Ñàøóíþ, ñêèã ÷èê õëîï â³çüìè ³ãðàøêó», òî òàìè ³ æåñ îþ ëèâ, êðóòèâ ãîëîâ ïîêàçóâàâ, ùî äîðîñë³ áóäóòü éîãî Àòáèòè. Ìèíóëî äåñÿòü äí³â. ñïðà ñâîþ èëè â³ çðîá ëþáî ìîñôåðà âó: õëîï÷èê çàãîâîðèâ.

 «Îò÷îìó äîì³» éîãî ïðàö³âíèêè ñòâîðèëè òàêèé ñ³ìåéíèé ì³êðîêë³ìàò, ùî êîëèøí³ ìåøêàíö³ ï³äçåìåëëÿ óñâ³äîìèëè, ùî ¿ì á³ëüø å íå òðåáà áîÿòèñÿ äîðîñëèõ, ì³ë³ö³¿, â÷èòåë³â. ijòè ñàì³ ïîòÿãíóëèñÿ äî ñâî¿õ íîâèõ äðóç³â. Óæå øîñòèé ð³ê äëÿ öèõ ä³òåé «Îò÷èé ä³ì» — öå Ãîñïîäíÿ òóðáîòà ïðî íèõ! Öå ìîæëèâ³ñòü ïîâíî¿ åìîö³éíî¿ ³ äóøåâíî¿ ðåàá³ë³òàö³¿, âòå÷à íàçàâæäè â³ä àñôàëüòîâèõ äæóíãë³â, ï³äçåìåëüíîãî äèòèíñòâà. À ùå «Îò÷èé ä³ì» — öå ï³çíàííÿ Áîãà, ñëóæ³ííÿ Éîìó, ìîæëèâ³ñòü â³ä÷óòè Éîãî ëþáîâ. ¯ì ïðèùåïëþþòüñÿ õðèñòèÿíñüê³ ïðèíöèïè æèòòÿ, ÿê³ òàê ïîòð³áí³ ñüîãîäí³. Âñ³ ä³òêè — Õðèñòîâ³, îòæå, õðèñòèÿíè âîíè, ³ ïðî öå ñâ³ä÷àòü ëþäÿì, êîëè ùîë³òà ïîäîðîæóþòü ïî íàâêîëèøí³õ ñåëàõ. «Îò÷èé ä³ì» æèâå â îñíîâíîìó çàâäÿêè ïîæåðòâàì. ² ºâàíã åëüñüê³ öåðêâè ì³ñò


Âèøíåâå (ïàñòîð Ï.Ì. Ñàâî÷êà) ³ Êèºâà (ï àñòîð  .Ì. Ðåøåòèíñüêèé), ³ æèòåë³ Ïåòðîâñüêîãî, ³ çàêîðäîíí³ ñïîíñîðè äîïîìàãàþòü, õòî ÷èì ìîæå. Ó íèõ îäíà ìåòà — âðÿòóâàòè äèòèí ó, ïîâåðíóòè ä³òÿì âòðà÷åíå äèòèíñòâî. ² ïðîñÿòü âîíè â Áîãà ³ â ëþäåé äîïîìîãè. Õî÷à â íàñ ïðèéíÿòî ñêåïòè÷íî ñòàâèòèñÿ äî áóäü-ÿêî¿ ³íîçåìíî¿ äîïîìîãè, ïðîòå áåç äîêîð³â ñóìë³ííÿ ìè â³ääàºìî ïåðåâàãó çàêîðäîííèì òîâàðàì, ñïîæèâàºìî ïðîäóêòè â ÿñêðàâèõ óï àêîâêàõ, çàõîï ëþ ºìîñÿ ïðåñòèæíèìè «³íîìàðêàìè», âæèâàºìî ³ìïîðòí³ ë³êè. Àëå êîëè ìîâà éäå ïðî äóõîâíå, îñü òóò ìè — ïàòð³îòè, ãàëàñóºìî ïðî «äóõîâíó åêñïàíñ³þ», âèìàãàþ÷è çàáîðîíèòè â’¿çä ì³ñ³îíåð³â äî íàøî¿ êðà¿íè ³ ââîçèòè ãóìàí³òàðíó äîïîìîãó. Ìîâëÿâ, îá³éäåìîñÿ áåç ¿õíüî¿ ï³äòðèìêè, ñàì³ ïðî ñåáå ïîòóðáóºìîñÿ. ² òóðáóºìîñÿ. Áàéäóæå ïðîõîäèìî ïîâç áðóäíèõ âóëè÷íèõ ä³òåé, çðåøòîþ, ³ ïåðåä ³íâàë³äàìè ïðèòèñêàºìî ñèëüí³øå ãàìàíåöü. ijòÿì â «Îò ÷îìó ä îì³» ñòâîðåíî íàéêðàù³ óìîâè: íàäàºòüñÿ ïîâíîö³ííå õàð÷óâàííÿ, ìîæëèâ³ñòü çäîáóòè îñâ³òó. ijòè â÷àòüñÿ â çâè÷àéí³é çàãàëüíîîñâ³òí³é øêîë³. À ùîá ä³òè çìîãëè çíàéòè

ñâîº ì³ñöå â äîðîñëîìó æèòò³, ×åêàþ ñóäó, ÿêèé ïîâèíåí ¿õ íàâ÷àþòü ñàìîîáñëóãîâóâ³äáóòèñÿ â ê³íö³ ñ³÷íÿ. ßêùî âàííþ, ðåì³ñíèöòâó, øèòòþ, Ãîñïîäü ²ñóñ ââàæຠçà ïðàðîáîò³ â ²íòåðíåò³, ãð³ íà ìóâèëüíå, ùîá ìåíå çâ³ëüíèëè, çè÷íèõ ³íñòðóìåíòàõ, âîíè òî òàê âîíî ³ áóäå; à ÿêùî í³, âèâ÷àþòü ³íîçåìí³ ìîâè. Ñòàðø³ ä³â÷àòêà â÷àòüñÿ íà ...Ï’ÿòèð³÷íèé Îëåêñ³é. Éîãî êóðñàõ ìàøèí îïèñó , à âíî÷³ êèäàëî, â³í áèâñÿ ãîëîâîþ â õëîïö³ â³äâ³äóþòü êóðñè ñò³íè, ç ðîòà éøëà ï³íà. Ïñèõ³âî䳿â. ª â äîì³ ê³ìíàòè àòðè÷í³ ë³êàðí³ â³äìîâëÿëèñÿ â³ä äëÿ ìîëèòâè, äëÿ ³ãîð, äëÿ õâîðîãî. Òðè äí³ ìîëèëèñÿ çà íüîç àí ÿò ü í à êîìï ’þ òåð³, ãî, íå â³äõîäÿ÷è ³ íå çàêðèâàþ÷è á³áë³îòåêà òà áàãàòî-áàãàòî î÷åé. Òåïåð Îëåêñ³éêî ñïèòü ñïî³íøîãî. Ó Öåíòð³ äîòðèìó- ê³éíî, â³í ÷óäîâà äèòèíà. þò üñÿ ðîçïîðÿäêó äí ÿ, ï ðîò å â ä ³òåé º áàã àò î òî öå îçíà÷àòèìå, ùî ìåí³ â³ëüíîãî ÷àñó äëÿ çàíÿòü ïîòð³áíî ùå äîñèäæóâàòè óëþáëåíèìè ñïðàâàìè. ñâ³é òåðì³í, ùîá ñòàòè íà ijòè ïåðåáóâàþòü â «Îò÷îäîðîãó âèïðàâëåííÿ.  äàíèé ìó äîì³» òèì÷àñîâî, ³ ¿ì ïî÷àñ ìåí³ ñàìîòíüî. Íåìà í³êîòð³áíà ïîäàëüøà ï³äòðèìêà â ãî, ùîá ðîçïîâ³ñòè ïðî ñâî¿ æèòò³. Òîìó âæå ñòâîðþºòüñÿ äóì êè, ðî çä³ ëè òè ãî ðå ³ «Áóäèíîê ëþáîâ³», â ÿêîìó ðàä³ñòü, ÿêî¿ òóò ïðàêòè÷íî æèòèìóòü ä³òè, ùî çàëèøèíåìàº... ß äóæå ñêó÷àþ çà ëèñÿ áåç áàòüê³âñüêî¿ îï³êè; âàìè, âèõîâàòåëÿìè, ä³òüìè âåäåòüñÿ ñï³âïðàöÿ ç Öåíòðîì «Îò÷îãî äîìó». ß çãàäóþ òîé àí îí ³ìíîã î âñèí îâëåíí ÿ, ÷àñ, êîëè áóâ òàì ³ ïîð³âíþþ ñòâîðþºòüñÿ çàãàëüíîîñâ³òíÿ éîãî ç ÷àñîì ìîãî ïåðåáóâàíã³ìíàç³ÿ äëÿ âèùåâêàçàíèõ íÿ íà ÷óæ³é êâàðòèð³, äå ÿ ïåêàòåãîð³é ä³òåé; ïðèòóëîê äëÿ ðåõîâóâàâñÿ, òà â Êè¿âñüê³é âàã³òíèõ æ³íîê, ÿê³ íå õî÷óòü ñïåöøêîë³. ß çãàäóþ ïðî òå ðîáèòè àáîðò, àëå íå ìàþòü òåïëî, ÿêå ÿ ìàâ â «Îò÷îìó ìîæëèâîñò³ íàðîäæóâàòè òà äîì³», ëþáîâ, ï³êëóâàííÿ, ÿêå âèõîâóâàòè ä³òåé, áëàãîä³éíà ìåí³ íå çìîãëè äàòè áàòüêè ³ æ³íî÷à êîíñóëüòàö³ÿ òà ïîëîá³ëüøå í³õòî íå çìîæå äàòè. ãîâèé áóäèíîê. Òà íàéãîëîâß íå ìîæó çðîçóì³òè, ÷îìó ÿ í³øà ¿õíÿ ìåòà — ïîâåðíóòè ñåáå òàê íåãàðíî ïîâîäèâ â ä³òÿì âòðà÷åíå äèòèíñòâî. «Îò÷îìó äîì³». ×åñíî õî÷ó  «Îò÷îìó äîì³» ç’ÿâèëèñêàçàòè: ÿ íå ìàâ áàæàííÿ ñÿ ô³ë³àëè: òðè â Êè¿âñüê³é, áóòè äîáðèì, ãàðíî ñòàâèòèîäèí â Æèòîìèðñüê³é ñÿ äî äîðîñëèõ, äî ä³òåé, áóòè îáëàñòÿõ. ßêà îáëàñòü íà Ò³ëüêè çà 1997 ð³ê Ðîìàí ²âàââ³÷ëèâèì, ö³íóâàòè ðå÷³, ÿê³ ÷åðç³? Îá’ºäíàííþ çóíîâè÷ Êîðí³éêî ç³ ñâî¿ìè â³ðóþ÷èìåí³ ä³ñòàëèñÿ äàðåìíî. Ïîñèëü ó âèð³øåíí³ ïðîìè îäíîäóìöÿìè âèðâàâ ç öóïêèõ äðóãå, ìàòåð³àëüí³ óìîâè: ÿ áëåì áåçïðèòóëüíèõ ä³ï³äâàë³â 168 ä³òåé. À ñê³ëüêè ó íàñ çàâæäè íà¿äàâñÿ äîñõî÷ó â òåé ñïðèÿº ñòâîðåíèé áåçïðèòóëüíèõ ä³òåé — íå çíຠ«Îò÷îìó äîì³», ñïàâ íà ÷èñíåäàâíî ì³æíàðîäíèé í³õòî. Çà îô³ö³éíèìè äàíèìè — ò³é á³ëèçí³, ìàâ ÷èñòå âáðàíÀëüÿíñ íåóðÿäîâèõ îðãàíå á³ëüøå 12 òèñÿ÷, çà ³íøèìè — íÿ. Àëå íå õîäèâ ó íüîìó. Áî í³çàö³é «Ä³òè â íåáåçïåáëèçüêî 40 òèñÿ÷. 40 òèñÿ÷ äèòÿõîò³â ïîêàçàòè ³ç ñåáå «êîçèðö³!» Éîãî ãîëîâîþ âèáðà÷èõ ñïîâ³äåé ìîæíà íàïèñàòè. Öå íîãî äóðíÿ», ó ÿêîãî áóëî ñâîº í èé ïðåçèäåí ò ̳æíàáàãàòî á³ëüøå, í³æ ¿õ áóëî â 20«ÿ». À òåïåð ÿ õîäæó â ñîðî÷ö³, íàðîä íî¿ á ëàã îä³éíî¿ ò³ ðîêè ï³ñëÿ çàê³í÷åííÿ ãðîìàâ ÿê³é êîì³ðåöü çàøèâàâñÿ ... îðãàí³çàö³¿ «Îò÷èé ä³ì» äÿíñüêî¿ â³éíè. Çà äàíèìè ÞͲðàç³â (öåíçóðà çàìàëþâàëà Ðîìàí Êîðí³éêî. ÏðèÑÅ Ô, ïå ðåâàæ íà á ³ ëü ø³ñòü ÷èñëî «òðè»). Íîøó (äàë³ — ºäíóéòåñÿ, ÷óéí³ ëþäè! «âóëè÷íèõ» ä³òåé ìàþòü ñ³ì’¿. çàìàëüîâàíî) ñòàðåíüêèé êîP. S. ²ç ëèñòà ÐîìàÒîáòî öå ïîâí³ñòþ ñïðîñòîâóº ñòþì... ²íøîãî ìåí³ í³÷îãî íå íó Êîðí³éêî: óñòàëåíó äóìêó ïðî òå, ùî äàþòü. Ñàìå ö³ äâ³ îñíîâí³ «Ëþáèé òàòó Ðîìà. áåçïðèòóëüíèìè íàé÷àñò³ïðè÷èíè ñòàëè ì³æ ìíîþ ³ Ïèøå òîá³ ëèñòà ñèí øå ñòàþòü ñèðîòè. «Îò÷èì äîìîì» ...» ³òàë³é.  ìåíå ïîêè ùî Îëåêñàíäð ÊÓÇÜÌÈ× âñå äîáðå, ñëàâà Áîãó.

27


ïðèâèä «Òèòàí³êà» áðîäèòü

21 ñòîë³òòÿì Õòî íå çíຠö³º¿ ³ñòîð³¿? Õòî íå ñï³âïåðåæèâàâ òîìó, ùî â³äáóâàëîñÿ ò³º¿ òðàã³÷íî¿ íî÷³, íàïðóæåíî ñïîñòåð³ãàþ÷è çà ðîìàíòè÷íèìè ïîõîäåíüêàìè ìîëîäîãî êðàñóí÷èêà Ëåîíàðäî ä³ Êàïð³î, ÿêèé ç³ãðàâ ãîëîâíó ðîëü â ãó÷íîìó ô³ëüì³? 90 ðîê³â òîìó, êâ³òíåâî¿ íî÷³ 1912 ðîêó, ÷óäîâèé ïàñàæèðñüêèé ëàéíåð «Òèòàí³ê» ïðèïèíèâ ñâîº ³ñíóâàííÿ. ³í íàøòîâõíóâñÿ íà àéñáåðã ó âîäàõ ϳâí³÷íî¿ Àòëàíòèêè ³, íå ïðîòðèìàâøèñü íà ïëàâó íàâ³òü 3-îõ ãîäèí, ïîòîíóâ. Ìàñøòàáè êàòàñòðîôè áóëè æàõëèâ³: ç 2201 ïàñàæèðà, ÿê³ ïåðåáóâàëè íà áîðòó, âðÿòóâàëîñÿ âñüîãî 711 ÷îëîâ³ê. Áàãàòî äåñÿòèë³òü â³ää³ëÿº íàñ â³ä ïîä³é ò³º¿ ïàì’ÿòíî¿ íî÷³, àëå ³íòåðåñ äî çãàäàíî¿ íàéá³ëüøî¿ â ñâ³ò³ ìîðñüêî¿ êàòàñòðîôè íå çìåíøóºòüñÿ. Ëþäè âäèâëÿþòüñÿ â ìèíóëå, çíèçóþ÷è ïëå÷èìà ³ íå ðîçóì³þ÷è, ÿê ìîãëî ñòàòèñÿ òàêå. Ùî öå: çàêîíîì³ðí³ñòü, ÷èéñü íåäîãëÿä ÷è ôàòàëüíèé çá³ã îáñòàâèí? «Òèòàí³ê» ãîòóâàâñÿ äî ñâîãî ïåðøîãî ðåéñó, ³ ëþäè ââàæàëè çà ÷åñòü çä³éñíèòè íà íüîìó ³ñòîðè÷íå ïëàâàííÿ.  ö³é ñâÿòêîâ³é åéôî𳿠ïðîçâó÷àëè ³ ñòàëè ïîïóëÿðíèìè òàê³ ñëîâà: «Ñàì Ãîñïîäü íå çì³ã áè ïîòîïèòè öüîãî êîðàáëÿ». Íó ùî, Ãîñïîäü ïðèéíÿâ âèêëèê...

28


ÕÕ ñòîë³òòÿ íàáóâàëî ñâîãî ðîçãîíó. Ëþäñòâî äåäàë³ á³ëüøå â³äñòóïàëî â³ä æèâî¿ â³ðè â Áîãà. Áóëè çä³éñíåí³ ìàñîâ³ ñïðîáè ï³ä³ðâàòè äîâ³ð’ÿ ëþäåé äî Á³á볿 ÿê áåçãð³øíîãî ñëîâà Áîæîãî. Çâîäèëèñÿ âàâèëîíñüê³ âåæ³, ñï³âàëèñÿ ã³ìíè ëþäñüêîìó ãåí³þ. Íàéá³ëüø â³ä÷àéäóøí³ óìè çàêëèêàëè íåãàéíî ïî÷àòè áóä³âíèöòâî Öàðñòâà Áîæîãî íà çåìë³. Ç’ÿâèëèñÿ ïîåòè òà ïèñüìåííèêè, ÿê³ íàäàâàëè ðîìàíòè÷íèé îðåîë âñüîìó, ùî â³äáóâàëîñÿ. «Ëþäèíà — öå çâó÷èòü ãîðäî!» — âèãóêóâàëè âîíè. Ïðîòâåðåç³í íÿ í àñòàëî, êîëè çàì³ñòü ñïîä³âàíîãî Öàðñòâà Áîæîãî ñïàëàõíóëà Ïåðøà ñâ³òîâà â³éíà. Âîíà çðóéí ó âàëà ì³ô ï ðî ëþ äñüêó äîáðîòó ³ íàãàäàëà ïðî ëþäñüêó ãð³õîâí³ñòü.  Öåðêâ³ öå ïðîçð³ííÿ îçíàìåíó âàëîñÿ êðèçîþ ë³áåðàë³çìó ³ ïîâåðíåííÿì äî îðòîäîêñàëüíîãî áîãîñëîâ’ÿ, ÿêå ñòàâèëî â³ðó â Áîãà ³ Éîãî Ñëîâî â öåíòð õðèñòèÿíñüêîãî æèòòÿ. Àëå ïåðåä òèì, ÿê ïðîëóíàëè ïîñòð³ëè ïåðøî¿ ñâ³òîâî¿ â³éíè, ïðîçâó÷àëà «ïåðøà òðóáà» — çàãèíóâ «Òèòàí³ê». ³í áóâ ÷óäîì òåõí³÷íî¿ äóìêè, êðàñîþ ³ ãîðä³ñòþ ëþäñüêîãî ãåí³ÿ — ³ ââàæàâñÿ äîñêîíàëèì ó âñüîìó. Íàÿâí³ñòü âîäîíåïðîíèêíèõ ïåðåãîðîäîê, çäàâàëîñÿ, ãàðàíòóâàëà êðàñåíþ-ëàéíåðó òå, ùî â³í íå ïîòîíå, íàâ³òü ÿêùî ìàòèìå ïðîáî¿íè ³ áóäóòü çàòîïëåí³ äåÿê³ â³äñ³êè ñóäíà. ²ì’ÿ «Òèòàí³ê» çâó÷àëî âñþäè. Õâàëèëè ³ ñëàâèëè êîíñòðóêòîð³â, ñóäíîáóä³âíèê³â, âëàñíèê³â ëàéí åðà. Ò èì ÷àñîì «Òèòàí³ê» ãîòóâàâñÿ äî ïåðøîãî ðåéñó, ³ ëþä è ââàæàëè çà ÷åñòü çä³éñíèòè íà íüîìó ³ñòîðè÷íå ïëàâàííÿ.  ö³é ñâÿòêîâ³é åéôî𳿠ïðîçâó÷àëè ³ ñòàëè ïîïóëÿðíèìè òàê³ ñëîâà: «Ñàì Ãîñïîäü íå çì³ã áè ïîò îïèòè öüîãî êîðàáëÿ». Ëþäñüêà ãîðäèíÿ òà ñàìîâïåâíåí³ñòü äîñÿãíóëè ñâîãî àïîãåþ.  ñâ³òë³ òîãî, ùî â³äáóâàëîñÿ, ç ðîç ó ì³ëèì ñò àº

íåâèïàäêîâèé õàðàêòåð «ëàíöþãà âèïàäêîâîñòåé, ôàòàëüíîãî çá³ãó îáñòàâèí», ÿê³ ñóïðîâîä æó âàëè ï ëàâàí í ÿ «Òèòàí³êà». Ïî÷íåìî ç òîãî, ùî íàïåðåäîäí³ âèõîäó â ðåéñ «Òèòàí³ê» ëåäâå óíèêíóâ ç³òêíåííÿ ç ëàéíåðîì «Íüþ-Éîðê», ÿêèé ñòîÿâ íà øâàðòîâàõ, àëå êîëè ïîâç íüîãî ïðîõîäèâ «Òèòàí³ê», âíàñë³äîê ÿâèùà çàñìîêòóâàííÿ, ç³ðâàâñÿ ç³ øâàðò³â. Êàï³òàí «Òèòàí³êà» çóì³â çóïèíèòè ñâ³é ëàéíåð, êîëè ì³æ ñóäíàìè áóëî ò³ëüêè ò ðè ìåò ðè. À ÿêá è ç³òêíóëèñÿ, «Òèòàí³ê» ñòàâ áè íà ðåìîíò, ³ ôàòàëüíèé àéñáåðã ïðîéøîâ áè ñâî¿ì øëÿõîì... Äðóãå. ßêáè òîé, õòî äèâèâñÿ âïåðåä, ïîì³òèâ àéñáåðã õî÷ íà ê³ëüêà õâèëèí ðàí³øå, êîðàáåëü âñòèã áè óõèëèòèñÿ â³ä ç³òêíåííÿ; êîëè á â³í ïîáà÷èâ àéñáåðã òðîõè ï³çí³øå — âñüîãî íà ä åê³ëüêà ñåêóíä,— ëàéíåð âäàðèâñÿ á íîñîì. Ïðè öüîìó, çâè÷àéíî, íîñîâà ÷àñòèíà êîðïóñó áóëà á ç³æìàêàíà, áóëè á, íàïåâíî, æåðòâè, àëå ñóäíî íå ïîòîíóëî á. «Òèòàí³ê» ïîâåðíóâ â³ä àéñáåðãà ñàìå â òó ìèòü, êîëè ç³òêíåí íÿ âèÿâèëîñÿ íàéñòðàøí³øèì, â ðåçóëüòàò³ öüîãî ³ ç’ÿâèëàñÿ â êîðïóñ³ êîðàáëÿ 90-ìåòðîâà ðàíà. Äàë³, ÿêáè ñóäíîáóä³âíèêè ³ ñóäíîâëàñíèêè òàê ñë³ïî íå â³ðèëè â íåïîòîïëþâàí³ñòü «Òèòàí³êà», âîíè á âçÿëè íà êîðàáåëü á³ëüøå ðÿòóâàëüíèõ øëþï îê, òèì á³ëüøå, ùî ì³ñöå äëÿ íèõ áóëî âèä³ëåíå. Êð³ì òîãî, ïåðø³ øëþïêè íå â³ä³éøëè á â³ä áîðòà ñóäíà íàï³âïîðîæí³ìè. ², âðåøò³, ÿêáè ðàäèñò ïàðîïëàâà «Êàë³ôîðí³ÿ», ÿêèé áóâ ïîáëèçó ì³ñöÿ çàãèáåë³ «Òèòàí³êà», âèìêíóâ ñâ³é ïðèéìà÷ âñüîãî íà 15 õâèëèí ï³çí³øå, â³í áè ïðèéíÿâ ñèãíàë ïðî á³äó ç «Òèòàí³êà», ³ âñ³ ïàñàæèðè ³ ÷ëåíè åê³ïàæó áóëè á âðÿòîâàí³. Âî³ñòèíó, íàâ³òü íàéòàëàíîâèò³ø³ ãðåöüê³ äðàìàòóðãè íå çìîãëè á ïðèäóìàòè íàñò³ëüêè

òðàã³÷íó â ñâî¿é áåçâèõîä³ ñèòóàö³þ: òèõà çîðÿíà í³÷, ïîâíèé øòèëü íà ìîð³, òðè ãîäèíè ³äåàëüíèõ óìîâ äëÿ ðÿòóâàííÿ ëþäåé ³... ï³âòîðè òèñÿ÷³ æåðòâ.  îäíîìó ç ô³ëüì³â ïðî çàãèáåëü «Òèòàí³êà» êàï³òàí Ñì³ò, âæå çíàþ÷è, ùî ñóäíî ïðèðå÷åíå, ãîâîðèòü ïðîðî÷³ ñëîâà: «Òèòàí³ê»! Çäàºòüñÿ, íàâ³òü ñàìà íàçâà áóëà äàíà éîìó íå ïðîñòî òàê. Çã³äíî äðåâíüîãðåöüêèõ ì³ô³â, òèòàíè ïîâñòàëè ïðîòè áîã³â, àëå áóëè ïåðåìîæåí³ ³ çà ñâîþ ãîðäèíþ ñêèíåí³ ç íåáåñ ó òàðòàð». Àëå º â ³ñòî𳿠«Òèòàí³êà» é ³íøà ñòîð³íêà. Êîëè ÷èòàºø ñïîãàäè ëþäåé, ÿê³ ïåðåæèëè öþ òðàã³÷íó í³÷, âðàæຠòå, ç ÿêîþ â³ðîþ òà ìóæí³ñòþ äåÿê³ ç íèõ çóñòð³÷àëè ñâîþ îñòàííþ ãîäèíó. Îñü îäíå ç òàêèõ ñâ³ä ÷åíü. «× îëîâ³êè, æ³íêè, ä³òè, ë³òí³ ëþäè ³ ìîëîäü, êàòîëèêè ³ ïðîòåñòàíòè — âñ³ ïîê³ðí î ãîòóâàëèñÿ ïðèéíÿòè ñìåðòü. Íà êîðì³ äåñÿòêè ëþäåé ìîëèëèñÿ, ñòîÿ÷è íà êîë³íàõ íà ïàëóá³, ÿêà ïîñòó ïîâî îï óñêàëàñÿ ï ³ä âîäó, à ì³æ íèìè õîäèëè äâà ñâÿùåíèêè, çàêëèêàþ÷è äî îñòàííüî¿ ìîëèòâè. Êîëè ñòàëî çðîçóì³ëî, ùî íà䳿 íà ñïàñ³ííÿ íåìàº, ìóçèêàíòè êîðàáåëüíîãî îðêåñòðó ç³áðàëèñÿ ðàçîì, ùîá çàïîá³ãòè ïàí³ö³. Ñïî÷àòêó âîíè ãðàëè âåñåëó ìóçèêó, êîëè æ íàñòàëè îñòàíí³ õâèëèíè, ï³ä íåáîì çàçâó÷àëà âåëè÷íà ìåëîä³ÿ ã³ìíó «Áëèæ÷å, Ãîñïîäü, äî Òåáå». ² ìîëèòâè ö³, áåç ñóìí³âó, áóëè ïî÷óò³. Òâåðä³ñòü ³ ìóæí³ñòü íå çàëèøèëè ëþäåé íàâ³òü òîä³, êîëè «Òèòàí³ê» ïî÷àâ îïóñêàòèñÿ ï³ä âîäó — ³ ëþäè îïèíèëèñÿ â õîëîäí³é âîä³. Îäèí ç òèõ, õòî âðÿòóâàâñÿ, ï³çí³øå íàïèøå: «Ìîæó ñòâåðäæóâàòè, ùî ÿ í³ ðàçó íå ÷óâ â³ä òèõ, õòî òîíóâ, æîäíîãî ñëîâà äîêîðó çà òå, ùî ¿ì â³äìîâëÿëè â äîïîìîç³. Íå áóëî í³ÿêîãî íàñèëëÿ. Àëå îäèí ãåðîé çàëèøèòüñÿ â ìî¿é ïàì’ÿò³ ÿê íàéá³ëüø äîñòîéíèé ïðèêëàä â³äâàãè òà

29


âèòðèìêè, ìóæíüîãî ñìèðåííÿ ç äîëåþ ³ ñì³ëèâîñò³, ÿêó â³í âèÿâèâ, çàãëÿäàþ÷è ñìåðò³ ó â³÷³. Íà â³äìîâó âçÿòè éîãî íà á îðò ðÿòó âàëüí î¿ øëþïêè â³í â³äïîâ³â: «Âñå â ïîðÿäêó, ùàñòÿ âàì, ³ íåõàé áëàãîñëîâèòü âàñ Áîã». ß íå ðàç æàë³â, ùî íå ìîæíà âñòàíîâèòè ³ì’ÿ öüîã î ãåðîÿ ³ â³ääàòè ÷åñòü éîãî ïàì’ÿò³». ×åðåç çàãèáåëü ï³âòîðè òèñÿ÷³ ëþäåé íàøà óâàãà ÷àñòî îáìèíຠòîé ôàêò, ùî áàãàòî ëþäåé áóëè ÷óäîì âðÿòîâàí³. ² êîæíó òàêó ³ñòîð³þ ñïàñ³ííÿ íå ìîæíà ÷èòàòè áåç õâèëþâàííÿ òà ïîäèâó. Îñü ùî ïåðåæèâ, íàïðèêëàä, äðóãèé ïîì³÷íèê êàï³òàíà «Òèòàí³êà» ×àðëüç à . Ëàéòîëëåð. Êîëè íîñîâà ÷àñòèíà ñóäíà ïî÷àëà øâèäêî îïóñêàòèñÿ, à âåëè÷åçíà ê³ëüê³ñòü âîäè çàëèëà õîäîâèé ì³ñòîê ³ øëþïî÷íó ïàëóáó, â³í ñòîÿâ íà äàõó ðóëüîâî¿ ðóáêè. Êîëè âîäà äîñÿãíóëà äî íüîãî é òàì, Ëàéòîëëåð êèíóâñÿ â ëüîäÿíó âîäó ³ ïîïëèâ äî íîñîâî¿ ùîãëè.  ïåðø³ ñåêóíäè, íàïîëîâèíó ïàðàë³çîâàíèé õîëîäîì, â³í õîò³â âõîïèòèñÿ çà «âîðîíÿ÷å ãí³çäî», ÿêå âæå áóëî í àð³âí ³ ç ï îâåðõ í åþ âîäè, àëå â³äðàçó æ çðîçóì³â, íàñê³ëüêè íåáåçï å÷í î ò ðèìàò èñÿ ç à áóäü-ÿêó ÷àñòèíó ñóäíà, ³ ïî÷àâ â³äïëèâàòè ÿêîìîãà äàë³. Íåñïîä³âàíî éîãî ç³ ñòðàøíîþ ñèëîþ, ïðîòè ÿêî¿ â³í áóâ âçàãàë³ áåçïîì³÷íèì, çàòÿãíóëî ï³ä âîäó ³ ïðèòèñíóëî äî ìåòàë³÷íî¿ ðåø³òêè, ÿêà çàêðèâàëà âõ³ä ó âåíòèëÿö³éí ó ø àõò ó , ðîçì³ùåíó ïåðåä äèìîâîþ òðóáîþ. Ëàéòîëëåð âçèâàâ äî Áîãà, ùîá çàë³çíà ðåø³òêà âèòðèìàëà òèñê éîãî ò³ëà, ³íàêøå âîäà, ÿêà çàñìîêòóâàëàñÿ â òðèäöÿòè ìåòðîâó

30

øàõòó, ïîòÿãíóëà á éîãî çà ñîáîþ â ÷åðåâî ñóäíà, êîòðå òîíóëî.  òó ìèòü, êîëè çàãèáåëü çäàâàëàñÿ íåìèíó÷îþ, ç øàõòè ðàïòîì âèðâàëàñÿ õâèëÿ ãàðÿ÷îãî ïîâ³òðÿ ³ âèêèíóëà éîãî íà ïîâåðõíþ. Éìîâ³ðíî, âèáóõíóâ îäèí ç êîòë³â. Íåâäîâç³ Ëàéòîëëåðà çíîâó çàòÿãíóëî ï³ä âîäó, ³ â³í çíîâó îïèíèâñÿ â òàê³é æå ñèòóàö³¿, ÿê ³ õâèëèíó òîìó. ßê âðÿòóâàâñÿ öüîãî ðàçó, â³í ñêàçàòè íå ì³ã, òîìó ùî íà ÿêèéñü ÷àñ çíåïðèò îìí³â. Êîëè âèï³ðíóâ, òî îïèíèâñÿ ïîðÿä ç ïåðåâåðíóòîþ ñêëàäàíîþ øëþïêîþ. ³í âõîïèâñÿ çà ðÿòóâàëüíèé ëåºð ³ îãëÿíóâñÿ íà «Òèòàí³ê». Êîðìà éîãî ï³äí³ìàëàñÿ íàä ïîâåðõíåþ âîäè âèùå é âèùå, ïîêè íå âñòàëà ìàéæå âåðòèêàëüíî.  òàêîìó ïîëîæåíí³ «Òèòàí³ê» çäàâàâñÿ ÷îðíèì ïåðñòîì, ÿêèé âêàçóâàâ ó íåáî. Íà ê³ëüêà ñåêóíä â³í çàâìåð, à ïîò³ì éîãî êîðïóñ ïî÷àâ øâèäêî îïóñêàòèñÿ ï³ä âîäó. Ìèíóëî çîâñ³ì íåáàãàòî ÷àñó — ³ õâèë³ ç³ìêíóëèñÿ íàä êîðìîâèì ôëàãøòîêîì. Áóëî 2.20 íî÷³ 15 êâ³òíÿ 1912 ðîêó. Àãîí³ÿ íàéá³ëüøîãî ³ íàéïðåêðàñí³øîãî ñóäíà â ñâ³ò³, íàéäîñêîíàë³øîãî ç óñ³õ, ñòâîðåíèõ ëþäèíîþ, çàê³í÷èëàñÿ. Âî³ñòèíó, ïîðÿä ç ç àã èá ëèì «Òèòàí³êîì» ñïàñ³ííÿ Ëàéòîëëåðà ³ áàãàòüîõ ³íøèõ ëþä åé, îñîá ëèâî ÷îëîâ³ê³â, ÿê³ ïîñòóïèëèñÿ ì³ ñöÿìè ó øëþïêàõ æ³íêàì ³ ä³òÿì, áóëî ñïðàâæí³ì ÷óäîì, â ÿêîìó íàâ³òü ñêåïòèêè ç ìîã ëè ï îá à÷èò è ðóêó Áîæî¿ äîïîìîãè. ×è òåïåð íå ñëóæèòü íàì çàñòåðåæåí í ÿì ò ðàã åä³ÿ «Òèòàí³êà»? Äîïîòîïíà öèâ³ë³çàö³ÿ,

êðîâîçì³øàííÿ, ãîìîñåêñóàë³çì, ³äîëîïîêëîíñòâî, ÿçè÷íèöüê³ ³ìïåð³¿, îïèñàí³ Äàíè¿ëîì, Î ñâåí öèì, ÃÓ ËÀà ³, íàðåøò³, «Òèòàí³ê» — âñå öå îáðàçè áîãîáîð÷îãî ëþäñòâà, ÿêå íàìàãàëîñÿ øòóðìóâàòè íåáåñà, ï³äêðåñëþþ÷è ñâîþ íåçàëåæí³ñòü â³ä Áîãà, ³ ïîêëîíèòèñÿ ñàìîìó ñîá³, â³ääàòè ñîá³ ñëàâó. Íà æàëü, ÿê öå âèä í î ç ïðîðîöòâ Á ³á 볿, ñò ðàøí ³ óðîêè í ³÷îìó íå â÷àòü ëþäñòâî. Âîíî âñå ùå æèâå ìð³ÿìè ïðî áóä³âíèöòâî çîëîòîãî â³êó. Òà ÷è íàñòàíå âîíî áåç Áîãà? Ùî æ ðîáèòè íàì? Ìîæå, âàðòî ïðèñëóõàòèñÿ äî ñë³â Ãîñïîäà ²ñóñà Õðèñòà, ÿêèé ñêàçàâ íàðîäó, ùî ç³áðàâñÿ á³ëÿ íüîãî, ïðî òðàã³÷íî çàãèáëèõ ãàë³ëåÿí: «×è âè äóìàºòå, ùî îö³ ãàë³ëåÿíè, ùî òàê ïîñòðàæäàëè, ãð³øí³ø³ áóëè â³ä óñ³õ ãàë³ëåÿí? ͳ, êàæó âàì; òà êîëè íå ïîêàºòåñÿ, òî çàãèíåòå âñ³ òàê! Àáî ò³ â³ñ³ìíàäöÿòü, ùî áàøòà íà íèõ çàâàëèëàñÿ áóëà â ѳëîàì³ é ïîáèëà ¿õ, ÷è äóìàºòå, ùî ò³ âèíí³ áóëè á³ëüø çà âñ³õ, ùî â ªðóñàëèì³ æèâóòü? ͳ, êàæó âàì; òà êîëè íå ïîêàºòåñÿ, òî çàãèíåòå âñ³ òàê!» (Ëê. 13:2-5). Ëþäè æàõàëèñÿ îá ñòàâèí àìè í åñï îä³âàí î¿ êîí÷èíè íåùàñíèõ, ÿê ³ ìè, ùî æèâåìî íèí³, æàõàºìîñÿ îáñòàâèíàìè çàãèáåë³ ïàñàæèð³â ³ êîìàíäè «Òèòàí³êà». Àëå ïðî ùî õâèëþâàâñÿ ³í, íàä ÷èì ñóìóâàâ? ³í ñóìóâàâ, ùî ö³ ëþäè ïîìåðëè ó ñâî¿õ ãð³õàõ, íå ïîêàÿëèñÿ ³ íå ââ³éäóòü â Öàðñòâî Áîæå. Ùî ìîæå áóòè á³ëüø ñòðàøíå ³ òðàã³÷íå? Íåõàé ³ òåïåð ïàì’ÿòü ïðî òðàãåä³þ «Òèòàí³êà» çìóñèòü çàìèñëèòèñÿ ïðî òå, ùî ò³, ùî çàãèíóëè òîä³, íå áóëè ãð³øí³øèìè, í³æ ³íø³ ëþäè, àëå, ÿê ³ ðàí³øå, ñëîâà ²ñóñà Õðèñòà, ÿêèé âèêóïèâ íàø³ ãð³õè íà Ãîëãîôñüêîìó õðåñò³, çâó÷àòü ç ëþáîâ’þ ³ áîëåì: «Êîëè íå ïîêàºòåñÿ, òî çàãèíåòå âñ³ òàê!» Âîëîäèìèð ÑÒÅÏÀÍÎÂ


̳ñ³îíåðñüê³ íîâèíè Òóðå÷÷èíà ìîæå ñòàòè êëþ÷åì äëÿ ºâàíãåë³çàö³¿ âñüîãî ìóñóëüìàíñüêîãî ñâ³òó Äåÿê³ îãëÿäà÷³ ââàæàþòü, ùî öÿ ìóñóëüìàíñüêà äåðæàâà, äå ºâàíãåëüñüê³ öåðêâè ïî÷àëè äîñÿãàòè âåëèêèõ óñï³õ³â, ìîæå ñòàòè êëþ÷åì äëÿ ºâàíãåë³çàö³¿ âñüîãî Ñåðåäíüîãî Ñõîäó. Äî Òóðå÷÷èíè ïî÷àëè çíîâó ïðîÿâëÿòè ³íòåðåñ ÿê äî ì³ñ³îíåðñüêîãî ïîëÿ, õî÷à ïðîïîâ³äóâàòè ªâàíãåë³þ òóò ñóâîðî çàáîðîíåíî. Ëàðð³ ̳ëëñ, âèïóñêíèê Á³áë³éíîãî íàâ÷àëüíîãî öåíòðó «Ð åìà» (Rhema Bible Fraying Center), ùî â Òóëñ³, Îêëàõîìà, ÿêèé ç 1986 ðîêó ïðàöþº ì³ñ³îíåðîì â Òóðå÷÷èí³, ͳìå÷÷èí³ ³ Áîëãàð³¿, ïîâ³äîìèâ, ùî Òóðå÷÷èíà ãîòîâà äî ïðîáóäæåííÿ: «Ùîñü çì’ÿêøèëî ñåðöÿ ëþäåé». ̳ëëñ, ÿêèé º ùå ïàñòîðîì öåðêâè â Ñòàìáóë³, ñêàçàâ: «ß âïåâíåíèé, ùî áàãàòî ìîëèòîâíèõ ³í³ö³àòèâ, òàêèõ, ÿê ìîëèòâà ï³ä ÷àñ Ðàìàäàíó òà ³íø³ ìîëèòîâí³ ïðîåêòè, â³ä³ãðàëè âàæëèâó ðîëü. ßêùî ìè çíàéäåìî øëÿõè ïîøèðåííÿ Ñëîâà Áîæîãî ñåðåä íàðîäó, íàïðèêëà ä, ÷åðå ç Ç̲ , ìè ïîáà÷èìî âåëèêå ïðîáóäæåííÿ». Åòí³÷íèõ òóðê³â, ÿê³ ñï³ëêóþòüñÿ ç õàðèçìàò è÷íèìè ³ ºâàíãåëüñüêèìè öåðêâàìè, äóæå ìàëî â ìóñóëüìàíñüê³é Òóðå÷÷èí³, ¿õ âñüîãî áëèçüêî 2000 ÷îëîâ³ê ç-ïîì³æ 50 ìëí. Çàãàëîì íàñåëåííÿ Òóðå÷÷èíè ñêëàäຠ66 ìëí. ̳ñöåâ³ öåðêâè â Òóðå÷÷èí³ áóëè çàñíîâàí³ 15 ðîê³â òîìó, àëå ¿õíº ñò³éêå çðîñòàííÿ áóëî çóïèíåíå óðÿäîì. ϳä ÷àñ îñòàííüî¿ õâèë³ äèñêðèì³íàö³éíèõ çàõîä³â ïðîòè õðèñòèÿí, ì³ñöåâà âëàäà îãîëîñèëà 15 öåðêâàì ïðî òå, ùî â íèõ íåìຠïðàâà íà ñëóæ³ííÿ â ñâî¿õ ïðèì³ùåííÿõ, ³ íàêàçàëà ¿ì íå ïðîâîäèòè ñëóæ³íü. Õðèñòèÿíñüêó øêîëó â Àíêàð³ çàêðèëè, à ñ³ìîõ ¿¿ ³íîçåìíèõ ïðàö³âíèê³â äåïîðòóâàëè. ³ðóþ÷³ Àíêàðè íå ðàç îò ðèìóâàëè ïîâ³äîìëåííÿ ïðî çàê ëàäåí³ áîìáè, à øîóïðîãðàìè íà òåëåáà÷åíí³ çáóäæóâàëè àíòèõðèñòèÿíñüê³ íàñòðî¿. Ïàñòîð, çóñòð³âøèñü ç ïðåäñòàâíèêàìè æóðíàëó «Charisma» â Ñòàìáóë³, ðîçïîâ³â ïðî ò å, ùî îñòàííÿ õâèëÿ àãðåñ³¿ íå çìåíøèëà ê³ëüêîñò ³ ëþäåé, ùî íàâåðòàþòüñÿ â õðèñòèÿíñòâî, äî òîãî æ, âèÿâèëà ð³øó÷³ñòü â³ðóþ÷èõ â Òóðå÷÷èí³. ³í çâåðíóâ óâàãó íà òå, ùî í³ îäíà öåðêâà íå ñõèëèëàñÿ ïåðåä ïîãðîçàìè ³ íå ï³äêîðèëàñÿ íàêàçó ïðî çàêðèòòÿ. Çàì³ñòü öüîãî ïàñòîðè îá’ºäíàëè âñ³ ñâî¿ ñèëè, íàéíÿëè àäâîêàòà ³ çâåðíóëèñÿ ³ç çàÿâîþ ïðî óçãîäæåíèé ëåãàëüíèé âèñòóï. Íåçâàæàþ÷è íà îï³ð, ê³ëüê³ñòü õàðèçìàòè÷íèõ ³ ºâàíãåë³çàö³éíèõ öåðêîâ Òóðå÷÷èíè ðîñòå. Êàðëîñ Ìàäðèãàë, ì³ñ³îíåð ³ç ²ñïàí³¿, ñêàçàâ, ùî äî 1995 ðîêó ³í³ö³àòèâà ïîøèðåííÿ ªâàíãå볿 áóëà â ðóêàõ ³íîçåìíèõ ïðàö³âíèê³â, àëå òåïåð âæå ñàì³ ë³äåðè öåðêîâ Òóðå÷÷èíè âçÿëè ³í³ö³àòèâó â ñâî¿ ðóêè.

Ëþáîâ äî êíèã ñïàñëà Åäìóíäó Ãðèíäàëó æèòòÿ Îäíîãî ðàçó, êîëè â³í éøîâ ÷åðåç ïîëå ç êíèãîþ, çàõîâàíîþ çà ïàçóõîþ, â íüîãî âèïàäêîâî âö³ëèëà ñòð³ëà ìèñëèâöÿ, àëå âîíà âñòðîìèëàñÿ â êíèãó. ϳçí³øå éîãî ñïàñëà ùå îäíà Êíèãà — Á³áë³ÿ, ÿêà ïðèâåëà éîãî äî Õðèñòà. Ãðèíäàë çðîñòàâ ó â³ð³ ³ çãîäîì ïî÷àâ ñâîº ñëóæ³ííÿ, àëå êîëè íà òðîí ç³éøëà «êðèâàâà» Ìàð³ÿ, â³í âò³ê äî ͳìå÷÷èíè ³ áóâ òàì äîòè, äîêè äî âëàäè ïðèéøëà ïðîòåñòàíòêà ªëèçàâåòà. Å. Ãðèíäàë ïîâåðíóâñÿ äî Àíã볿, ³ â 1575 ðîêó áóâ ïðèçíà÷åíèé àðõ³ºïèñêîïîì Êåíòåðáåð³. Âæå çãîäîì ªëèçàâåòà â ðîçìîâ³ ç íîâèì àðõ³ºïèñêîïîì âèñëîâèëà íåâäîâîëåííÿ òèì, ùî íàäòî ÷àñò³ ïðîïîâ³ä³ ïðèçâîäÿòü äî âèíèêíåííÿ áóíòàðñüêîãî äóõó. «Òðüîõ-÷îòèðüîõ ïðîïîâ³äåé íà ð³ê áóëî á äîñèòü», — ñêàçàëà êîðîëåâà ³ íàêàçàëà Ãðèíäàëó ñêîðîòèòè â êîðîë³âñòâ³ ê³ëüê³ñòü ïðîïîâ³äåé. 20 ãðóäíÿ 1576 ðîêó Ãðèíäàë â³äïîâ³â äîâãèì ëèñòîì, äå, çîêðåìà, áóëî íàïèñàíî: «Âàø³ ñëîâà ïðî ñêîðî÷åííÿ ê³ëüêîñò³ ïðîïîâ³äíèê³â ³ ç³áðàíü ìåíå íàäçâè÷àéíî ñõâèëþâàëè. Àëå æ, ìàäàì, õ³áà Ïèñàííÿ ñâ³äêóº íåäîñòàòíüî ÿñíî, ùî ªâàíãåë³þ Õðèñòà òðåáà ïðîïîâ³äóâàòè áàãàòî ³ ñêð³çü? Äëÿ áóä³âíèöòâà õðàìó Ñîëîìîíà áóëî ïðèçíà÷åíî 150 000 áóä³âåëüíèê³â ³ 300 íàãëÿäà÷³â, òîæ íåâæå ìè ìîæåìî íàä³ÿòèñÿ, ùî â ñïðàâ³ ïîáóäîâè äóõîâíîãî õðàìó Õðèñòîâîãî ìè îá³éäåìîñÿ äåê³ëüêîìà ïðîïîâ³äíèêàìè? Àïîñòîë Ïàâëî ñêàçàâ: «Ïðîïîâ³äóé Ñëîâî». Ïîñò³éíà ïóáë³÷íà ïðîïîâ³äü Áîæîãî Ñëîâà — íåîáõ³äíèé çàñ³á ñïàñ³ííÿ. Íå ìîæó ç ÷èñòîþ ñîâ³ñòþ ³ íå îáðàæàþ÷è âåëè÷÷³ Áîãà çãîäèòèñÿ çìåíøèòè ïðîïîâ³äóâàòè Éîãî. Òåðï³òü ìåíå, ìàäàì, áëàãàþ âàñ, ÿêùî ÿ â³äâàæóñü îáðàçèòè âàñ øâèäøå, í³æ îáðàçèòè Âåëèêîãî Áîãà...» ªëèçàâåòà â ãí³â³ ïîñàäèëà Ãðèíäàëà ï³ä äîìàøí³é àðåøò. Àëå çìóñèòè ªâàíãåë³þ ìîâ÷àòè áóëî íåìîæëèâî. Íåçâàæàþ÷è íà ñòàðàííÿ êîðîëåâè, ªâàíãåë³ÿ ùå çà ¿¿ æèòòÿ ïîøèðèëàñÿ äî íàéâ³ääàëåí³øèõ êóòî÷ê³â Àíã볿.

31


Äîëÿ ªâãåí ÑÈÄÓ˲Í

Äîëàþ÷è æèòòºâ³ òðóäíîù³, ëþäè ÷àñòî ç³òõàþòü: «Ó ìåíå òàêà äîëÿ, ÿ íåñó ñâ³é õðåñò». Âîíè ñõèëüí³ çâèíóâà÷óâàòè îáñòàâèíè, áëèçüêèõ ëþäåé, êåð³âíèöòâî, óðÿä — âñ³õ, îêð³ì ñàìèõ ñåáå. Á³áë³ÿ ïðî öå ãîâîðèòü òàê: «Õ³áà íå âèõîäèòü óñå ç óñò Âñåâèøíüîãî, — çëå òà äîáðå? ×îãî æ íàð³êຠëþäèíà æèâà? Íåõàé ñêàðæèòüñÿ êîæåí íà ãð³õ ñâ³é. Ïîøóêàéìî äîð³ã ñâî¿õ òà äîñë³ä³ìî, ³ âåðí³ìîñü äî Ãîñïîäà!» (Ïëà÷ 3:37-40). ßêùî ìè æèâåìî íå çà Áîæèìè çàêîíàìè, ïðîòèâèìîñÿ Áîãó ³ íå õî÷åìî Éîìó êîðèòèñÿ, òî õ³áà ìîæíà íàä³ÿòèñÿ íà áëàãîñëîâåííÿ ³ ùàñòÿ â ñâîºìó æèòò³? «Òàêà âæå â ìåíå äîëÿ», — ãîâîðÿòü ëþäè. Îñîáëèâî, êîëè äîâêîëà ñêëàäàþòüñÿ âàæê³ îáñòàâèíè, ñó ìíî ³ ò³ñíî ó ñåðö³, õî÷åòüñÿ êóäèñü ï³òè, äåñü çàõîâàòèñÿ. ² îäí³ ðîçëó÷àþòüñÿ, ³íø³ êóäèñü â³ä’¿æäæàþòü, òðåò³ — ñïèâàþòüñÿ. Ñèòóàö³ÿ æ, îäíàê, íå ïîêðàùóºòüñÿ, âñå çàëèøàºòüñÿ ïî-ñòàðîìó. Ùî æ ðîáèòü íàøó äîëþ áëàãîñëîâåííîþ àáî ïðîêëÿòîþ? ×àñòî äîëþ ëþäåé øòîâ-

32

õຠó á³ê ïðîêëÿòòÿ ïðèñòðàñòü äî ñïèðòíîãî. ß ðàí³øå æèâ ó ñåë³ ³ ïðàöþâàâ òðàêòîðèñòîì. Ïðîôåñ³ÿ ïîòð³áíà: òî ãîðîä çîðàòè, òî ñîëîìè ïðèâåçòè. À ïëàòà ÿêà? Ïëÿøêà. ² öå ââàæàºòüñÿ íîðìîþ, òàê ðîáëÿòü íàâ³òü ò³, ÿê³ ââàæàþòü ñåáå õðèñòèÿíàìè. Àëå òàê³ «õðèñòèÿíè» í³÷èì íå â³äð³çíÿþòüñÿ â³ä ÿçè÷íèê³â, áåçáîæíèê³â: òàê ñàìî ï’þòü, òàê ñàìî ñïîþþòü ³íøèõ. Ìî¿ì íàïàðíèêîì áóâ Êóçüìà ²âàíîâè÷ — äîñâ³ä÷åíèé òðàêòîðèñò, êðàùèé êîìáàéíåð ó ñåë³.  ðåçóëüòàò³ íåùàñíîãî âèïàäêó â³í çàãèíóâ, ïåðåïî¿ëè éîãî. ×èÿ æ ïëÿøêà âèð³øèëà éîãî äîëþ? «Õðèñòèÿíèíà» ÷è ÿçè÷íèêà — íåâ³äîìî. Àëå æ ÷è ìຠöå çíà÷åííÿ — æèòòÿ ñê³í÷èëîñü. À ñê³ëüêîõ áè ãð³õ³â íà çåìë³ íå áóëî á, ÿêáè ëþäè ïîñëóõàëèñü Ãîñïîäà, ñê³ëüêîõ ñìåðòåé óíèêíóëè á, ÿêáè æèëè ïî-Áîæîìó!  äèòèíñòâ³ ÿ ëþ á èâ ñëóõ àò è ìàìèí ³ ðîçïîâ³ä³ ïðî áàáóñþ. Âîíà â³ðèëà â Õðèñòà, æèëà áëàãî÷åñòèâî, áóëà ãîñòèííîþ ³ äîáðîþ. Õî÷à â æèòò³ áóëè òðóäíîù³, îñîáëèâî â 20-40 ðîêàõ, âîíà áëàãîïîëó÷íî âèæèëà ³

çáåðåãëà â³ðó òà ëþáîâ. Êîëè áàáóñÿ ïîñòàð³ëà, òî îòðèìàëà â³äêðèòòÿ ïðî ñâîþ ñìåðòü çà òðè äí³ äî íå¿. Âîíà íàïàëèëà áàíüêó, ïîìèëàñü, âáðàëàñü, ââå÷åð³ ïîïðîùàëàñÿ ç³ âñ³ìà, ëÿãëà ñïàòè — ³ íå ïðîêèíóëàñü. Ïåðåéøëà â Öàðñòâî Íåáåñíå. Ïðèºìíî ÷óòè òàê³ ðîçïîâ³ä³, îñîáëèâî, êîëè çíàºø, ùî â Ñëîâ³ Áîæîìó º òàê³ ñëîâà ïðî ìóæ³â Áîæèõ, ÿê³ â³ðíî õîäèëè ïåðåä Áîãîì: «Â³ðîþ Åíîõ áóâ ïåðåíåñåíèé íà íåáî, ùîá íå áà÷èòè ñìåðòè; ³ éîãî íå çíàéøëè, áî Áîã ïåðåí³ñ éîãî. Áî ðàí³ø, ÿê éîãî ïåðåíåñåíî, â³í áóâ çàñâ³ä÷åíèé, ùî Áîãîâ³ â³í äîãîäèâ» (ªâð.11:5). Áàãàò üîì â³äîìà òàêîæ ðîçïîâ³äü ïðî ïðîðîêà ²ëëþ, ÿê Áîã çàáðàâ éîãî íà âîãíÿí³é êîë³ñíèö³ æèâèì íà íåáåñà, òîìó ùî â³í ùèðî ñëóæèâ Ãîñïîäó ³ çáåð³ã â³ðó â æèâîãî Áîãà. Ñëîâî Áîæå ñâ³ä÷èòü íàì òàêîæ ïðî òå, ùî â ìàéáóòíüîìó ò³, õòî æèâå ç Ãîñïîäîì ³ ñòàðàºòüñÿ âèêîíàòè âîëþ Áîæó, áóäóòü ï³äíÿò³ íà íåáåñà íà çóñòð³÷ ç Ãîñïîäîì ³ òàì çàâæäè ç Íèì áóäóòü (1Ñîë.4:16-17). Öå òàêîæ äîëÿ, ³ òàêèõ äîëü ÷èìàëî. ª áàãàòî ëþäåé, êîòð³ çì³íèëè ñâî¿ äîðîãè ³ íàäáàëè áëàãîäàòü â³ä Ãîñïî-


äà. ¯õ æèòòÿ íàáóëî çì³ñòó ³ âïåâíåíîñò³. Ïðî öå íàïèñàíî â Á³á볿: «À òè âåðíåøñÿ, ³ áóäåø ñëóõàòèñÿ Ãîñïîäíüîãî ãîëîñó, ³ áóäåø âèêîíóâàòè âñ³ Éîãî çàïîâ³ä³, ÿê³ ÿ ñüîãîäí³ íàêàçóþ òîá³. ² çðîáèòü Ãîñïîäü, Áîã òâ³é, ùî áóäåø òè ìàòè íàäì³ð ó êîæí îìó ÷èí³ ñâ ðóêè...» (5Ì. 30:8). Ïðèñëóõàéòåñÿ äî Áîæèõ îá³òíèöü: ÿêùî æèòè ïðàâèëüíî, çã³äíî Ñëîâà Ãîñïîäíüîãî, òî æèòòÿ çì³íþºòüñÿ íà êðàùå. À ÿêùî æèòè ñâàâ³ëüíî, òàê, ÿê çàõî÷åòüñÿ, ïîðóøóþ÷è ïðè öüîìó çàïîâ³ä³, òî íàñ îáîâ’ÿçêîâî ñï³òêຠëèõî. «Òà ñòàíåòüñÿ, êîëè òè íå áóäåø ñëóõàòèñÿ ãîëîñó Ãîñïîäà, Áîãà ñâîãî, ùîá äîäåðæóâàòè âèêîíàííÿ âñ³õ Éîãî çàïîâ³äåé òà ïîñòàíîâ Éîãî, ùî ÿ ñüîãîäí³ íàêàçóþ òîá³, òî ïðèéäóòü íà òåáå âñ³ îö³ ïðîêëÿòòÿ» (5Ì. 28:15). Îòîæ, ÿêùî ìè ïîðóøóºìî çàïîâ³ä³ Ãîñïîäí³, òî êîãî íàì çâèíóâà÷óâàòè: äîëþ, ñ³ì’þ, êåð³âíèêà, âëàäó? À ÷è ñàìèõ ñåáå? «Ëþäèíà — òâîðåöü ñâ äîë³», — öåé àôîðèçì ùå çîâñ³ì íåäàâíî ïîâñþäíî ëóíàâ ïåðåìîæíèì òð³óìôîì àòå¿çìó íàä «óòîï³÷íèì» — «äîëÿ ëþäèíè â³ä

Áîãà». Ëóíàâ ³ çàòèõ — çàëèøèëîñÿ ò³ëüêè áåçíàä³éíå ³ íåïåâíå: «Òàêà âæå ìîÿ äîëÿ...» ² íå òâîðöÿìè âæå ïî÷óâàþòü ñåáå ëþäè, à ìàð³îíåòêàìè â ðóêàõ ÿêî¿ñü àáñòðàêòíî¿ «äîë³». Ãîñïîäü — Òâîðåöü, ëþäèíà — òâîð³ííÿ, îòîæ, äîëÿ ëþäèíè — â³ä Áîãà. Àëå ìè íå º ³ãðàøêàìè â ðóêàõ Âñåìîãóòíüîãî, ³í äàâ íàì âîëþ. Òîæ âèá³ð çà íàìè: áëàãîñëîâåííÿ ÷è ïðîêëÿòòÿ? Ðîçá³éíèê, ðîçï’ÿòèé íà õðåñò³ ïîðÿä ç ²ñóñîì, ïðàâèëüíî çðîçóì³â ñâîþ äîëþ ³ âèð³øèâ çì³íèòè ¿¿. «Ìè ñïðàâåäëèâî çàñóäæåí³ ³ íàëåæíó çàïëàòó çà â÷èíêè ñâî¿ áåðåìî», — âèçíàâ â³í ñâî¿ ïðîâèíè ³, çâåðíóâøèñü äî ²ñóñà, ïî÷àâ áëàãàòè: «Ñïîãàäàé ìåíå, Ãîñï îä è, êîëè ï ðèéäåø ó Öàðñòâî Ñâîº!» ̳ëüéîíè ëþäåé ñüîãîäí³ çðîáèëè ïîä³áíèé êðîê — ³ ùàñëèâ³, òîìó ùî ç íèìè Áîã. Ùàñëèâ³, áî ÷óþòü â ñåðö³ ñâîºìó ñëîâà ²ñóñà, ÿê³ âò³øàòü ¿õ ³ íà ïîðîç³ ñìåðò³: «Ñüîãîäí³ òè áóäåø ç³ Ìíîþ â ðàþ!» Òîæ ó íàñ º âèá³ð: æèòè ïî-ñâîºìó ÷è æèòè ïî-Áîæîìó, æèòè ó òåìðÿâ³ ÷è ó ñâ³òë³. ² â öüîìó íàøà äîëÿ!

2

Ëþäèíà ç Á³á볺þ: êóòè çîðó Îäèí ÷îëîâ³ê âñþäè íîñèâ ³ç ñîáîþ Á³áë³þ. Äåõòî äóìàâ, ùî â³í õî÷å, àáè óñ³ çàõîïëþâàëèñÿ íèì ³ äóìàëè, ÿêèé â³í «äóõîâíèé». Àëå ñàì â³í ãîâîðèâ, ùî ðîáèòü öå íå ÷åðåç ñèëó äóõîâíó, à ÷åðåç ñëàáê³ñòü. ʳëüêà ðàç³â â³í ñåðéîçíî îñòóïàâñÿ ³ âïàäàâ ó ãð³õ, àëå òåïåð âèð³øèâ ïðîñèòè ó Áîãà áëàãîäàò³ çáåðåãòè â³ðí³ñòü Éîìó. ³í ââàæàº, ùî êîëè

çàâæäè ï³ä ðóêîþ Á³áë³ÿ, òî áóäüÿêî¿ ìèò³ çìîæå â³äíîâèòè â ïàì’ÿò³ Áîæ³ ïåðåñòîðîãè ³ ùîíàéìåíøå äîáðå ïîðîçì³ðêîâóâàòè íàä òèì, äî ÷îãî ìîæóòü ïðèâåñòè éîãî áàæàííÿ. ßê ìîæíà äî ö³º¿ ñèòóàö³¿ çàñòîñóâàòè ñëîâà Õðèñòà ç Íàã³ðíî¿ ïðîïîâ³ä³ (Ìò.6:1-4)? Ãîâîðÿ÷è ïðî ìèëîñòèíþ, ²ñóñ ðàäèâ íàì íå âèñòà âëÿ òè ñâîþ â ³ðó íà ëþäè (Ìò.6:2). Àëå òóò æå (Ìò.5:14-16) ³í ãîâîðèòü, ùî íàøó â³ðó ïîâèíí³ áà÷èòè ³íø³. ² òóò íåìຠí³ÿêîãî ïðîòèð³÷÷ÿ. Âàæë èâî, çà ðàäè ÷îãî ìè ùîñü ðîáèìî. ßêùî â íàñ îäíå áàæàííÿ: ÷èíèòè ïî-Áîæîìó ³ ñâ³òèòè Õðèñòîâèì ñâ³òëîì, ìè 䳺ìî â äóñ³ Õðèñòîâîìó. Àëå ÿêùî íàì õî÷åòüñÿ ïðîñòî çäàâàòèñÿ ïîáîæíèìè ³ íå ñàìèì ñâ³òèòè, à ïîòðàïëÿòè ï³ä ñïàëàõè ôîòîêàìåð ³ ñâ³òëî ïðîæåêòîð³â, ìè ðîáèìî ùîñü íå òå. Äåõòî ðîçó쳺 öüîãî ÷îëîâ³êà íåïðàâèëüíî, êîëè áà÷èòü éîãî Á³áë³þ. Àëå æ ìè çíàºìî, ùî äóìêè éîãî ÷èñò³, ôàëüø³ òóò íåìàº. ² íàì êîðèñòü — ìè çãàäóºìî, ùî ìè ñëàáê³ ³ íàì çàâæäè ïîòð³áíî ÷óòè Ñëîâî Áîæå (Ìò.6:13). Òîæ íåõàé ó íàøèõ ñüîãîäí³øí³õ â÷èíêàõ â³äîáðàçèòüñÿ áàæàííÿ ãîäèòè Áîãó, à íå äèâóâàòè ëþäåé.

33


×îìó çàñìó÷åíèé Äàâèä? Ðîçäóìè íàä ïðîáëåìàìè õðèñòèÿíñüêîãî ìóçè÷íîãî ñëóæ³ííÿ

 îäí³é ³ç öåðêîâ áðàòñüêà ðàäà çàáîðîíèëà ä³ÿëüí³ñòü îäíîãî ³ç äîñâ³ä÷åíèõ ì³ñ³îíåðñüêèõ àíñàìáë³â, çà ïëå÷èìà ÿêîãî á³ëÿ äåñÿòè ðîê³â ïðàö³ íà íèâ³ Áîæ³é, ñîòí³ ºâàíãåë³çàö³é, òèñÿ÷³ â³äãóê³â âäÿ÷íèõ ñëóõà÷³â.  ³íø³é öåðêâ³ ïðåñâ³òåð «ïîñàäèâ íà çàäíþ ëàâêó» ìîëîä³æíó ãðóïó. ×îìó? Âîíè âèêîðèñòîâóâàëè ó cï³â³ ìóçè÷íèé ñóïðîâ³ä. Íà äóìêó ò³º¿ áðàòñüêî¿ ðàäè, â õðèñòèÿíñòâ³ íå ïîâèííî áóòè ìóçèêè çîâñ³ì, öå, ÿê âîíè êàæóòü, «ïðîòåçè äëÿ ï³ñí³»; à ìîëîä³æíèé ãóðò çâèíóâàòèëè â òîìó, ùî â³í ãðຠðîê. Öå ñòàëî ïðè÷èíîþ ïðîòèñòîÿííÿ â öåðêâàõ, ÿêå íåâ³äîìî êîëè çàê³í÷èòüñÿ. Äîçâîëüòå íàãàäàòè ñëîâà ²ñó ñà Õðèñò à, í àï èñàí ³ â ªâàíãå볿 â³ä Ìàðêà, 3:24: «² êîëè öàðñò âî ïîä ³ëèòüñÿ ñóïðîòè ñåáå, — íå ìîæå âñòîÿòè òå öàðñòâî». Öå äóæå íåáåçïå÷íå ñòàíîâèùå äëÿ öåðêâè, ³ ï ðîáëåìè í àâêîëî ìóçèêè ïîòðåáóþòü íåãàéíîãî âèð³øåííÿ. Ïåðåäóñ³ì, íà ìîþ äóìêó, ìóçèêó ïîòð³áíî ðîçëÿäàòè ÿê ñêëàäîâó ÷àñòèíó êóëüòóðè. Öå äîïîìîæå âèð³øèòè â³äðàçó áàãàòî ïðîáëåì – â õðèñòèÿíñüê³é ìóçèö³ ñòîñîâíî âèêîðèñòàííÿ îêðåìèõ ìóçè÷íèõ ³íñòðóìåíò³â, ìåëîä³é, íàñï³â³â, ìàíåðè ñï³âó òîùî.

34

Çà âåñü ÷àñ ñâîãî ³ñíóâàííÿ õðèñòèÿíñòâî, â³äîêðåìèâøèñü â³ä ñâ³òó, ò âîðèëî ñâîþ êóëüòóðó, îñíîâàíó íà Á³á볿, âèêîðèñòîâóþ÷è âñ³ íàéêðàù³ çäîáóòêè ñóñï³ëüñòâà. Âîíà ïðîÿâëÿºòüñÿ ó ñâ³òîãëÿä³, ó âñ³õ ñôåðàõ æèòòÿ, â ìîâ³, ñï³â³, ïîâåä³íö³, â ìàíåð³ îäÿãàòèñÿ ³ òàê äàë³. Ïðîòÿãîì â³ê³â ö³é êóëüòóð³ äèÿâîë çàâæäè ïðîòèñòàâëÿº ñâîþ — êóëüòóðó öüîãî ñâ³òó, ÿêó ÷àñòî íàçèâàþòü ïîï-êóëüòóðîþ, òîáòî ïîïóëÿðíîþ, êóëüòó ðîþ øèðîêèõ ìàñ. Ö åé òåðì³í ïîð³âíÿíî íîâèé, àëå íàçèâຠÿâèùå, ÿêå ñÿãຠêîð³ííÿì â äàâíèíó. Ïîï-êóëüòóðà çàâæäè ïîäàâàëàñÿ ³ ïîäàºòüñÿ ÿê ùîñü ïåðåäîâå. Öå òå, ùî áëèùèòü, êèäàºòüñÿ â î÷³, çàõîïëþº, àëå øâèäêî çíèêàº. Íà çì³íó öüîìó ïðèõîäÿòü ³íø³ êóëüòóðí³ â³ÿííÿ, ³ òîìó ïîï-êóëüòóðà çàâæäè ñó÷àñíà. Ïîï-êóëüòóðà óîñîáëþº öåé ñâ³ò. Ïîï-êóëüòóðà çàâæäè ñòàðàëàñÿ âèò³ñíèòè õðèñòèÿíñüêó êóëüòóðó ³ çàì³íèòè ¿¿ ñîáîþ. Öå õèòðèé çàäóì äèÿâîëà ³, íà æàëü, ìîæíà ïðèâåñòè áàãàòî ïðèêëàä³â éîãî óñï³øíîãî âò³ëåííÿ. Òàê ñàìî ïîï-ìóçèêà, ÿê ñêëàäîâà ïîï-êóëüòóðè, ñòàðàºòüñÿ âèò³ñíèòè ³ çàì³íèòè ñîáîþ õðèñòèÿíñüêó ìóçèêó â

öåðêâ³. Õðèñòèÿíè ïîâèíí³ áîðîòèñÿ ç³ ñïîêóñîþ ïåðåéíÿòè ¿¿. «Íå ëþá³òü ñâ³òó, àí³ òîãî, ùî â ñâ³ò³», — ïèøå àïîñòîë ²âàí â Ïåðøîìó ïîñëàíí³ (2:15). Íåõðèñòèÿíñüêà ìóçèêà â öåðêâ³ — í³ ùî ³íøå, ÿê íàñë³äîê ïðîíèêíåííÿ òóäè ñâ³òñüêî¿ êóëüòóðè, ïîï-êóëüòóðè. ² ïåðåä òèì, ÿê áîðîòèñÿ ç íåõðèñòèÿíñüêîþ ìóçèêîþ, íà ìîþ äóìêó, ïîòð³áíî âèÿâèòè ³ âèêîð³íèòè íåõðèñòèÿíñüêèé ñâ³òîãëÿä â öåðêâ³, à òàêîæ ³íø³ ïðîÿâè íåõðèñòèÿíñüêî¿ êóëüòóðè, íåõðèñòèÿíñüêîãî ñïîñîáó æèòòÿ. Ò³ëåñí³ õðèñòèÿíè ïîòðåáóþòü â³äïîâ³äíî¿ «õðèñòèÿíñüêî¿ ò³ëåñíî¿ ìóçèêè». Êîëè öåðêâà áóäå íà íàëåæíîìó äóõîâíîìó ð³âí³ ïîòðåáà â ïðîäóêòàõ ñâ³òñüêî¿ êóëüòóðè ïðîïàäå. Ñïðàâæíþ äóõîâíó ìóçèêó ìîæóòü â³äòâîðþâàòè ò³ëüêè äóõîâí³ âèêîíàâö³. Ò³ëåñíèé ñï³âàê ÷è ìóçèêàíò íå çìîæå ïåðåäàòè çì³ñòó äóõîâíîãî òâîðó, ÿêùî éîãî íå òîðêíóâñÿ Äóõ Ñâÿòèé (ªâð. 5:4). ³í áóäå ëèøå ÿê «ñîëîäêîãîëîñèé ñï³âàê», «ñëîâà êîòðîãî ñëóõàþòü, àëå íå âèêîíóþòü» (ªçå곿ëü 33:32), ÿê äîáðèé


ìóçèêàíò, ãðà ÿêîãî íå òîðêàºòüñÿ ãëèáèí äóõà. Òàêèé ìóçèêàíò º íîñ³ºì ò³º¿ æ ïîïêóëüòóðè. Çíàþ÷è, ÷è ìóçèêàíò — õðèñòèÿíèí, ìîæíà îòðèìàòè â³äïîâ³äü íà áàãàòî ïèòàíü ³ óíèêíóòè áàãàòüîõ ïðîáëåì. ßêîþ æ ïîâèííà áóòè õðèñòèÿíñüêà ìóçèêà? Ñïî÷àòêó, âèáà÷òå çà êàëàìáóð, âîíà ïîâèííà áóòè. ß ñòâåðäæóþ öå íà îñíîâ³ Ñëîâà Áîæîãî, ³ñòî𳿠öåðêâè ³ âïåâíåíèé â öüîìó. Õðèñòèÿíñüêà ìóçèêà ìîæå áóòè ð³çíîþ çà ôîðìîþ ³ çâó÷àííÿì. Öå çàëåæèòü â³ä ÷àñó ³ ì³ñöÿ ¿¿ ñòâîðåííÿ. Àëå º òðè óìîâè, ÿêèì âîíà ïîâèííà â³äïîâ³äàòè. Ïåðåäóñ³ì ìóçèêà ïîâèííà íàâ÷àòè (Êîë. 3:16). Öå îñíîâíå çàâäàííÿ áóäü-ÿêîãî âèäó õðèñòèÿí ñüêî¿ òâîð÷îñò³, â òîìó ÷èñë³ ³ ìóçèêè. Íà ïåðøîìó ì³ñö³ çàâæäè ïîâèííå áóòè ñëîâî (²â. 1:1) ³ ìåëîä³ÿ ÿê éîãî íîñ³é. Îñîáëèâî¿ ñèëè ñëîâî íàáóâຠâ ñï³â³, äå âîíî çëèâàºòüñÿ ç ìåëîä ³ºþ , — ñâ³ä îìå ç ï³äñâ³äîìèì, ðàö³îíàëüíå ç ³ððàö³îíàëüí èì, âèðàæåíå ñëîâàìè ç íåâèìîâíèì. Îëåêñàíäð Ïàëòèñ, ó÷àñíèê ì³íñüêî¿ ãðóïè «Íîâèé ªðóñàëèì», ñêàç àâ â îä í îìó ç ³í ò åðâ’þ : «Ìó ç èêà — öå çàñ³á, ÿêèé ìîæå äîíåñòè ñëîâà â òå ì³ñöå, êóäè ñàì³ ñëîâà íå ìîãëè á ä³éòè». Íà äðóãîìó ì³ñö³ — ãàðìîí³ÿ, àðàíæóâàííÿ, ÿê³ ïîâèíí³ ñòâîðþâàòè â³äïîâ³äíèé íàñòð³é äëÿ êðàùîãî ñïðèéíÿò òÿ ñëîâà ³ â³ä ïîâ³ä àòè çì³ñòó òâîðó. Äåêîëè áóâàº, ùî âèêîíóºòüñÿ ï³ñíÿ ïðî Ãîëãîôó, ñòðàæäàííÿ Õðèñòà, ò³ëüêè àðàíæóâàííÿ á³ëüøå ï³äõîäèòü äëÿ âåñåëî¿ ïîëüêè. Íà öå òðåáà çâåðòàòè óâàãó. ² íà òðåòüîìó ì³ñö³ — ðèòì.  ñâ³òñüê³é êóëüòóð³, ÿê ³ â õðèñòèÿíñüê³é, ìóçèêà çàéìຠîäíå ç íàéãîëîâí³øèõ ì³ñöü. Òîìó âîíà º îäíèì ³ç ãîëîâíèõ ³íñòðóìåíò³â çâàáëåííÿ õðèñòèÿí íà äîðîãó íåïðàâäè.  ïîï-êóëüòóð³ ìó-

çèêà, íà â³äì³íó â³ä õðèñòèÿíñüêî¿, ëèøå íàñîëîäæóº, â³äâåðòຠâ³ä áîæåñòâåííîãî, â³ä ðîçäóì³â ïðî ñåíñ æèòòÿ, ïðî ãð³õ, ïîêàçóº âñå öå íåäîñòîéíèì óâàãè. Êîëè ïîä³áíà ìóçèêà âèêîðèñòîâóºòüñÿ â õðèñòèÿíñüêèõ ï³ñíÿõ, ¿õí³é çì³ñò çàëèøàºòüñÿ íà çàäíüîìó ïëàí³ ³ ñåðéîçíî íå ñïðèéìàºòüñÿ. Òàêà ìóçèêà ñïðÿìîâíà íà ïëîòü.  í³é íà ïåðøîìó ì³ñö³ ñòî¿òü ðèòì. Ïðè÷îìó íå íàòóðàëüíèé ðèòì ï³ñí³, à øòó÷íèé, ïðèâíåñåíèé.  àêîìïàíåìåíòàõ äî ï³ñåíü âèêîðèñò îâóþò üñÿ çàçäàëåã³äü ï³äãîòîâëåí³ áàðàáàíí³ ðèòìîâ³ ìàëþíêè (ñòèë³), ñèëüíèé âïëèâ ÿêèõ ïåðåâ³ðåíî äîñâ³äîì. ¯õ íåáàãàòî ³ âñ³ âîíè òàíöþâàëüí³. Öå äèñêî, ðåããåé, òåõíî, âàëüñ òà ³íø³. ϳä 䳺þ ò àêî¿ ìó çèêè â îðãàí³çì³ ëþäèíè âèðîáëÿþòüñÿ ðå÷îâèíè, ïîä³áí³ íàðêîòè÷íèì, ÿê³ ñèëüíî çáóäæóþòü ³ çàäîâîëüíÿþòü ëþäèíó, òîìó âîíà ïðàãíå òàêî¿ ìóçèêè ùå ³ ùå. Ìàðê Ãàðáåð, êàíäèäàò ìåäè÷íèõ íàóê, ñï³âïðàö³âíèê Ìîñêîâñüêîãî ÍIJ ïñèõ³àò𳿠äîñë³äèâ çäàòí³ñòü ðèòìó âèêëèêàòè óòâîðåííÿ ìåëàí³íó, êîòðèé ç ä àò íèé ïåðåòâîðþâàò è çâóêîâó åí åðã ³þ â õ ³ì ³ ÷ í ó . Çâóê

ñò èìó ëþ º âèðîá í èöò âî õ³ì³÷íî¿ åíåð㳿, ùî ñïðèÿº óòâîðåííþ åíäîãåííîãî åòàíîëó — âíóòð³øíüîãî àëêîãîëþ.  öüîìó ïîëÿãຠñåêðåò ïðèâàáëèâîñò³ ðèòì³÷íî¿ ïîï-ìóçèêè. «Ðèòì íàáóâຠíàðêîòè÷íèõ âëàñòèâîñòåé. ßêùî â³í êðàò í èé, í àïðèêëàä , ï³âòîðà óäàðà â ñåêóíäó ³ ñóïðîâîäæóºòüñÿ ïîòóæíèì òèñêîì íàäíèçüêèõ ÷àñòîò (15-30 Ãö), òî çäàòíèé âèêëèêàòè ó ëþäèíè åêñòàç. Ïðè ðèòì³ æ ð³âíîìó äâîì óäàðàì â ñåêóíäó ³ íà òèõ æå ÷àñòîòàõ ñëóõà÷ âïàäຠâ òàíöþâàëüíèé òðàíñ, ÿêèé çð³äí³ íàðêîòè÷íîìó» (Ïàâåë Òèõîìèðîâ, «Jesus Christ Superstar â íåáåñàõ ñ áðèëëèàíòàìè»). ² ö³ äîñë³äæåííÿ íå ïîîäèíîê³. Ãàðìîí³ÿ â ïîï-ìóçèö³ âèðàæåíà áàãàòñòâîì àðàíæóâàííÿ, ÿñêðàâ³ñòþ, òåêñò ³ ìåëîä³ÿ â í³é ñòîÿòü ò³ëüêè íà òðåòüîìó ì³ñö³.  ïîï-ìóçèö³ âîíè äðóãîðÿäí³. ³ñ³ì ðîê³â íàçàä ÿ ÷óâ êîìïîçèö³þ (ï³ñíåþ ¿¿ íàçâàòè íå ìîæíà) «Ï³íîê³î». Âîíà òðèâàëà á³ëÿ 5 õâèëèí, ìàëà ïîòóæíèé ðèòì ³ ö³êàâå àðàíæóâàííÿ. Òåêñò ³ ìåëîä³ÿ â í³é ä³éñíî áóëè íà îñòàííüîìó ì³ñö³: öå äâ³ íîòè â ðèòì³÷í³é ïîñë³äîâíîñò³ ³ äâà ñëîâà: «Ï³íîê³î, âàéâàé...». ßê çâó÷àëà á öÿ «ï³ñíÿ» áåç ¿¿ ïîòóæíîãî àðàí æóâàííÿ ³ àêîìïàíåìåíòó? Îñü ÷îìó ñó÷àñí³ õðèñòèÿíñüê³ ï³ñí³ áóâàþòü òàêèìè á³äíèìè ³ ñêó÷íèìè áåç ìóçè÷íîãî ñóïðîâîäó. Òîìó äåÿê³ ìóç èêàíòè ³ áîÿòüñÿ âèñòóïàòè áåç àïàðàòóðè ³ ìóçè÷íîãî ñóïðîâîäó. ¯õí³ ï³ñí³ íå âèêëè÷óòü áàæàíîãî åôåêòó. ³äíîñíî ðîêó. Ðîêìóçèêà º ð³çíîâèäîì ò³º¿ ñàìî¿ ïîï-ìóçèêè ³ çà ñâîºþ ñòðóêòóðîþ ïîâí³ñòþ ¿é â³äïîâ³äຠ(õî÷à ðîê-ìóçèêàíòè öå çàïåðå÷óþòü). Ðîç-

35


ãëÿäàòè ðîê ò³ëüêè ÿê ÿâèùå ìóçè÷íå íåïðàâèëüíî. Ðîê — öå ³äåîëîã³÷íèé íàïðÿìîê, ³ â³í õàðàêòåðèçóºòüñÿ íå æîðñòêèì çâó÷àííÿì áàðàáàí³â ³ ðåâîì ã³òàð (ðîê ìîæíà âèêîíóâàòè ³ ï³ä àêóñòè÷íó ã³òàðó), à ñèñòåìîþ ïîãëÿä³â íà æèòòÿ, â³ðó, Áîãà. «Ðîê-ìóçèêà — öå íå ïðîñòî ìóçè÷íà ôîðìà, ìóçè÷íà òå÷³ÿ, öå ïåâíå ñâ³òîñïðèéíÿòòÿ ³ ñâ³òîãëÿä. Îäíà òå÷³ÿ â íüîìó çìèêàºòüñÿ ç ñàòàí³çìîì, äðóã³ — ç äåÿêèìè ì³ñòè÷íèìè òå÷³ÿìè Ñõîäó, òðåò³ — ç â³äâåðòîþ ïîðíîãðàô³ºþ» (Ãë³á Êàëåäà, ñâÿùåíèê, ïðîôåñîð). Ìîæëèâî, öå çâó÷èòü çàíàäòî êàòåãîðè÷íî, àëå ôàêòè öå ï³äòâåðäæóþòü. Ðîê — öå ïðîòåñò, áóíò, ³ òîìó â³í íåñóì³ñíèé ç õðèñòèÿíñüêèì ñâ³òîãëÿäîì. Öå ïîâèíí³ ðîçóì³òè ìóçèêàíòè ³ ñëóæèòåë³. «Ïðàâèëüíà ðîê-ìóçèêà — öå ñïðàâæí³é áóíò, ïðîòåñò, ëàìàííÿ ñêëàäåíèõ ñòåðåîòèï³â

ó âñ³ ÷àñè»(«Ôàêòû è êîìåíòàðèè», 22 âåðåñíÿ 2000 ð.). ßêùî ìîëîäü ÷èìîñü íå çàäîâîëåíà â öåðêâ³, òî öå ïðîÿâëÿºò üñÿ â ¿õ í ³é ìó ç èö³ (Ïð.23:7). Òîìó ñëóæèòåë³, ïåðø í³æ çàáîðîíÿòè ðîê â ñâî¿é öåðêâ³, ïîâèíí³ ñïî÷àòêó çíàéòè êîðåí³ ïðîáëåìè, çâåðíóòè óâàãó íà ñâîþ ïîë³òèêó â öåðêâ³, íà ñâîº ñëóæ³ííÿ, íà ïðàöþ ç ìîëîääþ. ß äóìàþ, öå áàãàòî ùî ïðîÿñíèòü. Îòîæ, ÿêîþ ïîâèííà áóòè õðèñòèÿíñüêà ìóçèêà? Ñëîâî ³ ìåëîä ³ÿ — í à ï åðø îìó ì³ñö³. Ñòðèìàíå, íå ñòèìóëþ÷å ïëîòü àðàíæóâàííÿ (ãàðìîí³ÿ), — íà äðóãîìó ì³ñö³. Ðèòì — íà òðåòüîìó. Ðèòì ³ àêîìïàíåìåíò ìຠáóòè ðîçðîáëåíèì â³äïîâ³äíî äî êîæíî¿ ï³ñí³, ¿¿ çì³ñòó ³ íàñòðîþ. Ïîòð³áíî çàïîá³ãàòè âèêîðèñòàííþ ñâ³òñüêèõ çàïðîãðàìîâàíèõ ðèòì³â (ñòèë³â). Íå ïî-

92% íàñåëåííÿ Óãàíäè — õðèñòèÿíè Âæå ìàéæå ÷âåðòü ñòîë³òòÿ ï³ñëÿ ïðàâë³ííÿ òåðîðó ²ä³ Àì³íà Óãàíäà ïåðåæèâຠäóõîâí³ æíèâà. 92% ç 24-ì³ëüéîíîãî íàñåëåííÿ êðà¿íè òåïåð ñïîâ³äóþòü õðèñòèÿíñòâî ³ ùîíàéìåíøå 75% ç íèõ º ñïðàâä³ íàðîäæåíèìè çãîðè â³ðóþ÷èìè. Êåð³âíèê «Öåíòðó ÷óäåñ», ùî â ñòîëèö³, Ðîáåðò Êàÿäæà âèñëîâëþº ñâîº çàõîïëåííÿ: «Öå âðàæàº, êîëè áà÷èø òèñÿ÷³ ëþäåé, ùî éäóòü ÷åðåç óñå ì³ñòî â öåðêâó». Ñâÿòèëèùå âàðò³ñòþ 7 ì³ëüéîí³â äîëàð³â, ðîçðàõîâàíå íà 10500 ì³ñöü, ùîíåä³ë³ ïåðåïîâíþºòüñÿ ÷îòèðè ðàçè ³ ùîï’ÿòíèö³ íà í³÷íèõ ñëóæ³ííÿõ äëÿ ïðîáëåìíî¿ ìîëîä³, ïðîñòèòóòîê òà ³íøèõ «ïåðøèõ êàíäèäàò³â íà ñïàñ³ííÿ». ³äîìèé ÿê «ïàëà÷ Óãàíäè», Àì³í çàõîïèâ âëàäó â 1971 ðîö³. Çàãîíè âáèâöü ÷àñòî âèðóøàëè â ì³ñòà Óãàíäè, âáèâàþ÷è áóäü-êîãî, õòî êðèòèêóâàâ éîãî àáî ì³ã çàãðîæóâàòè éîãî âëàä³. Æåðòâè, ÿêèõ çíàõîäèëè, áóëè ñêàë³÷åíèìè ³ ñòðàøíî çí³âå÷åíèìè. Äåÿê³ ï³äðàõóíêè ïîêàçàëè, ùî ï³ä ÷àñ ñâîãî ïðàâë³ííÿ, ÿêå çàê³í÷èëîñÿ â 1979 ðîö³, Àì³í óáèâ áëèçüêî 300000500000 ëþäåé. Òåïåð â³í ïåðåáóâຠâ Ñàóä³âñüê³é Àðà⳿. «Â³í ïîçáàâèâ ö³ëó êðà¿íó ìîðàëüíîñò³ ³ ÷èñòîòè», — ñêàçàâ Êàÿíäæà. — ³í ï³äíÿâ ïîêîë³ííÿ

36

òð³áíî áîÿòèñÿ ³íñòðóìåíò³â. Âîíè íå ãð³øí³, â òîìó ÷èñë³ ³ áàðàáàíè. Ïîòð³áíî áîÿòèñÿ âèêîðèñòîâóâàòè ¿õ íåïðàâèëüíî. Äåõòî äóìàº, ùî äîñòàòíüî çðîáèòè òèõ³øå àêîìïàíåìåíò ÷è ôîíîãðàìó. Öå ïîìèëêà. Ïîòóæíèé ðèòì âñå îäíî áóäå äàâàòè ïðî ñåáå çíàòè. Òàíöþâàëüíó ìóçèêó ìîæíà ç³ãðàòè ³ íà ôîðòåï³àíî, âçàãàë³ áåç áàðàáàí³â, ³ âîíà áóäå òàíöþâàëüíîþ. À òèõà ôîíîãðàìà çìóøóº íàïðóæåíî âñëóõàòèñÿ, à öå øâèäøå øêîäèòü, í³æ äîïîìàãຠñïðèéíÿòòþ ñëîâà. ² íàðåøò³, ÿê ïèñàâ îäèí ç áðàò³â, ïðîñëóõàâøè ï³ñíþ ÷è ìóçè÷íèé òâ³ð, «ïîäèâ³òüñÿ íà ñâ³é äóõîâíèé ïðèáóòîê». Ò³ëüêè ðîá³òü öå â³ä ùèðîãî ñåðöÿ, ³ Áîã äàñòü âàì ìóäðîñò³ ïîâåñòèñÿ ïðàâèëüíî. Âîëîäèìèð ̲ÐÊÎ, äèðèãåíò õîðó, ì. Êè¿â

ëþäåé, ÿê³ á³ëüøå ñõèëüí³ êðàñòè, í³æ ïðàöþâàòè äëÿ âëàñíî¿ êîðèñò³. ³í çàëèøèâ öåðêâó íà ìèëèöÿõ». «Öåíòð ÷óäåñ» çàñíóâàâ á³ëüøå 1000 öåðêîâ ïî âñ³é êðà¿í³. Çà äîïîìîãîþ òàêèõ ºâàíãåë³ñò³â, ÿê Ð.Áîíêå, Ò.Îñáîðí òà ³íøèõ, ì³ëüéîíè æèòåë³â ö³º¿ êðà¿íè ñòàëè õðèñòèÿíàìè. 2,2 ìëí. óãàíä³éö³â ñòàëè õðèñòèÿíàìè ï³ä ÷àñ ºâàíãåë³çàö³é, ïðîâåäåíèõ êîìàíäîþ Êàÿíäæ³. «25 ðîê³â òîìó 22% íàñåëåííÿ êðà¿íè áóëè ìóñóëüìàíàìè. Òåïåð ¿õ ò³ëüêè 6%», — ñêàçàâ Êàÿíäæà. ×óäà ³ îçíàêè â³äáóâàëèñÿ ïî âñ³é êðà¿í³, íàðîäæóâàëèñÿ çãîðè ë³äåðè óðÿäó, àð쳿 ³ á³çíåñó.  1986 ðîö³ ïðèéøîâ äî âëàäè ä³þ÷èé ïðåçèäåíò Éîâåð³ Ìóñåâåí³. Â³í ³ éîãî äðóæèíà áóëè ãàðÿ÷èìè â³ðóþ÷èìè — ³ ïîâí³ñòþ çì³íèëè êðà¿íó, ÿêïîë³òè÷íî, òàê ³ åêîíîì³÷íî. «Öåíòð ÷óäåñ» ãîäóº ³ îäÿãຠ2000 0 áåçäîìíèõ ä³òåé. Öåðêâà áîðåòüñÿ çà âèæèâàííÿ 4 ìëí. ñèð³ò. Êàÿíäæà ñêàçàâ, ùî áàãàòî ëþäåé áóëè âèë³êóâàí³ â³ä ÑͲÄó, ñåðåä ÿêèõ ³ îäèí ç äåðæàâíèõ ÷èíîâíèê³â ñ³ëüñüêîãî ãîñïîäà ðñòâà, ÿêèé ï³ñëÿ çö³ëåííÿ çàëèøèâ ñâîþ êàð’ºðó ³ òåïåð ñëóæèòü ïàñòîðîì Öåðêâè.


Ä ÎËI ËÞÄ ÑÜÊ I

 

 ß íàðîäèëàñÿ â 1937 ðîö³ ó ì³ñò³ Ïóòèâë³ Ñóìñüêî¿ îáë., â ñ³ì’¿ íåâ³ðóþ÷èõ. Ç ñàìîãî äèòèíñòâà íå çíàëà Áîãà, äóìàëà, ùî Éîãî íåìàº, ùî öå ÿêàñü âèäóìêà. Õî÷à ìî¿ ð³äí³ â³äçíà÷àëè âñ³ ñâÿòà ³ âèêîíóâàëè îáðÿäè, àëå ¿õíº æèòòÿ çîâñ³ì íå áóëî ñâÿòèì. Êîæíå ñóïðîâîäæóâàëîñÿ ï’ÿíêàìè, ñâàðêàìè òà á³éêàìè. Êîëè ìåí³ áóëî ï³âòîðà ðîêó, ÿ âïàëà ç êîëèñêè ³ ïîøêîäèëà ÿêèéñü íåðâ. ϳñëÿ öüîãî â ìåíå ïåðåñòàëà ôóíêö³îíóâàòè ïðàâà ðóêà ³ íîãè ïåðåñòàëè ðóõàòèñÿ. Òàê ÿ ñòàëà ³íâàë³äîì äèòèíñòâà. ×åðåç äåÿêèé ÷àñ ìåí³ ñòàëî çíà÷íî êðàùå, ÿ ìîãëà òðîõè ðóõàòèñÿ. Óñå äèòèíñòâî, âñþ þí³ñòü òà é óñå ìîº æèòòÿ îáåð³ãàâ Ãîñïîäü, àëå ÿ íå çíàëà, ùî öå Éîãî ìèë³ñòü íàä³ ìíîþ. ß íå çíàëà ëàñêè ³ ëþáîâ³ â³ä ð³äíèõ. Ìåíå âîçèëè äî ð³çíèõ ë³êàð³â, àëå âñå áóëî ìàðíî. Òàê ÿ ïðîæèëà äî 19 ðîê³â. Ïîò³ì áàòüêè â³äâåçëè ìåíå ó ä³ì äëÿ ïðåñòàð³ëèõ, ùî â ñåëèù³ Ñâåñà Ñóìñüêî¿ îáë., ³ òàì çàëèøèëè. Ùå â 14 ðîê³â ÿ âñòóïèëà â êîìñîìîë ³ âèêîíóâàëà âñå, ùî â³ä ìåíå âèìàãàëè. Êîëè ÿ ïîòðàïèëà ó ä³ì äëÿ ïðåñòàð³ëèõ, òî ìåíå ñïåö³àëüíî ïîì³ñòèëè ó ïàëàòó, â ÿê³é áóëî 14 æ³íîê, à ì³æ íèìè — îäíà â³ðóþ÷à. Çâàëè ¿¿ ªâäîê³ÿ. ß ïîâèííà áóëà äîíîñèòè íà öþ â³ðóþ÷ó íà÷àëüñòâó. Òîä³ áóâ ïåð³îä ãîí³íü, êîëè â³ðóþ÷èõ äóæå íå ëþáèëè. Àëå ó Áîãà áóëè ñâî¿ ïëàíè äëÿ ìåíå. Îäíîãî ðàçó ÿ ïîáà÷èëà, ùî ªâäîê³ÿ, çàõîâàâøèñü ï³ä êîâäðó, ÷èòຠìàëåíüêó êíèæå÷êó. ß çàïèòàëà â íå¿: «Ùî öå òè ÷èòàºø? Äàé ìåí³ ïðî÷èòàòè». À âîíà â³äïîâ³ëà: «Òîá³ öå ÷èòàòè áóäå íåö³êàâî».

Âîíà çíàëà, ùî ÿ êîìóí³ñòêà  äîì³ äëÿ ïðåñòàð³ëèõ ÿ ³ ìîæó äîíåñòè íà íå¿. Òåïåð âæå æèâó 41 ð³ê, ç íèõ 30 ÿ ðîçóì³þ, ùî òî áóëà çà êíèðîê³â — ïîâí³ñòþ ïðèêóòà äî æå÷êà, — öå áóëà ªâàíãåë³ÿ. ë³æêà. Àëå ìàþ ïîâíó íàä³þ Äî ªâäî곿 òàºìíî ïðèõîäèíà òå, ùî ó â³÷íîñò³ â ìåíå ëè â³ðóþ÷³, âîíè ðàçîì ñï³âàáóäóòü çäîðîâ³ ðóêè ³ íîãè. ëè ïñàëìè, ìîëèëèñÿ, ñï³ëêóß âäÿ÷íà Áîãîâ³ çà ñâîþ âàëèñÿ ì³æ ñîáîþ. ß â òîé ÷àñ âèõîäèëà ç ïàëàòè, ìåí³ íå õîò ³ëîñÿ áóòè ñâ³äêîì ¿õí³õ ñï³ëêóâàíü. Êîæíîãî ïîíåä³ëêà äèðåêòîð ïèòàâ ìåíå: «Áóëè â ªâäî곿 â³ðóþ÷³ ïðîòÿãîì òèæíÿ ÷è í³?» ß ðîáèëà âèãëÿä, í³áè íå ðîçóì³þ, ïðî ùî â³í ïèòàº, òîìó ùî íå õîò³ëà äîíîñèòè íà â³ðóþ÷èõ. À Ãîñïîäü ðîáèâ ñâîþ ðîáîòó â ìîºìó ñåðö³. 5 ÷åðâíÿ 1971 ðîêó ÿ ïîêàÿëàñÿ ïåðåä Ãîñïîäîì, Áîã âðîçóìèâ ìåíå ÷åðåç ñîí. ß ùèðî çàõîò³ëà áóòè â³ðóþ÷îþ, à íå êîìóí³ñòêîþ. Ñåñòðà ªâäîê³ÿ ïåðåêàçàëà â³ðóþÎëåíà Ìèêîëà¿âíà ÷èì, ùî ÿ õî÷ó ïîêàÿòèäÿêóº Áîãîâ³ ³ ïî÷óâຠñÿ. Âîíè ïðèéøëè — ³ ÿ ñåáå ùàñëèâîþ íàâ³òü çâåðøèëà ìîëèòâó ïîêàâ òàê³é íåëåãê³é ñèòóàö³¿. ÿííÿ.  òó ìèòü ÿ áóëà òàêîþ ùàñëèâîþ, ùî íå äîëþ, çà öþ õâîðîáó, áî ÿêáè â³ä÷óâàëà ñâî¿õ õâîðîá. Öå íå âîíà, ÿ á í³êîëè íå ï³çíàëà â³ä÷óòòÿ íå ìîæíà ïåðåäàòè Áîãà. Òîìó çâåðòàþñÿ äî ëþñëîâàìè. Ìåí³ çäàâàëîñÿ, ùî äåé, ÿê³ ìàþòü ñèëó ³ çäîðîâ ìåíå ðóêè ³ íîãè çäîðîâ³. â’ÿ, àëå ùå íå çíàþòü Áîãà: íå ×åðåç 6 ðîê³â ï³ñëÿ ïîêàìàðíóéòå ñâîãî ÷àñó. Ïðèéä³òü ÿííÿ ÿ óâ³éøëà ó çàïîâ³ò Ãîñäî Ãîñïîäà òàêèìè, ÿêèìè âè ïîäà ÷åðåç âîäíå õðåùåííÿ. º, — ³ ³í ïðèéìå âàñ. Áîã íå Òàêèì äîâãèì áóâ äëÿ ìåíå äèâèòüñÿ íà îáëè÷÷ÿ, ³í ëþòåðì³í âèïðîáóâàííÿ. Ìåíå áèòü âñ³õ ëþäåé: õâîðèõ ³ çäîîõðåñòèëè î 4 ãîäèí³ íî÷³, â ðîâèõ, áàãàòèõ ³ á³äíèõ, êðàïàëàò³. ³ðóþ÷³ ñòîÿëè íà ñòîñèâèõ ³ íåêðàñèâèõ, ðîçóìíèõ ðîæ³ á³ëÿ äâåðåé, ùîá ñàí³òàð³ íåðîçóìíèõ. Íàâåðí³òüñÿ äî êà íå ïîáà÷èëà ³ íå äîíåñëà íàÍüîãî â ìîëèòâ³ ñâî¿é, ïîêàé÷àëüñòâó ïðî öå. ϳñëÿ âîäíîãî òåñÿ ïåðåä Íèì — ³ âè â³ä÷óºõðåùåííÿ ÿ çðîçóì³ëà, ùî ÿ òå Éîãî âåëèêó ëþáîâ ó ñâîºíå ñàìà, à ç Áîãîì. ßê íàïèìó æèòò³. ñàíî â Á³á볿: «Ñèðîòàì áàòüêî é âäîâèöÿì ñóääÿ, òî Áîã ó Îëåíà ÒÀÒÀÐÎÂÀ, ñâÿòîìó ìåøêàíí³ Ñâî¿ì!» Ñóìñüêà îáë. (Ïñ. 67:6).

37


ÑÂI Ä ×ÑÍÍ ß

Íàðîäèâñÿ ³ âèð³ñ ÿ â íåâ³ðóþ÷³é ñ³ì’¿. Ïî÷àâ âèïèâàòè ó 8 êëàñ³, õî÷à â÷èâñÿ ò³ëüêè íà «4» ³ «5». ϳñëÿ ñëóæáè â àð쳿 âëàøòóâàâñÿ ïðàöþâàòè â äðóêàðíþ. Òóò ³ ïî÷àëèñÿ «ìàëåíüê³ ï’ÿíêè». Ñïî÷àòêó öå áóëè âèïèâêè ò³ëüêè ïåðåä ñâÿòîì àáî íà ñâÿòî. Àëå ÷åðåç 10 ðîê³â ÿ âæå éøîâ íà ðîáîòó ò³ëüêè ÷åðåç êàôå, äå âèïèâàâ äëÿ íàñòðîþ. Äåêîëè ìåí³ ãîâîðèëè: «Äèâèñÿ, íå ñïèéñÿ!» Àëå áà÷èâ ñâî¿õ îäíîë³òê³â, ÿê³ âæå äàâíî ïîñïèâàëèñÿ, ³ çàñïîêîþâàâ ñåáå òèì, ùî ç³ ìíîþ òàêîãî íå áóäå. Òàê ïðîìèíóëî ùå òðè-÷îòèðè ðîêè. À ïîò³ì âïåðøå â ìîºìó æèòò³ áóâ «çàïîé» ö³ëèé òèæäåíü. Àëå ÿ ùå íå â³ðèâ, ùî ñïèâñÿ. ×åðåç äåÿêèé ÷àñ öå ñòàëîñÿ âäðóãå. ² òàê ï³øëîïî¿õàëî. ßêùî íå áóëî ñïèðòíîãî, ÿ ïèâ îäåêîëîí, äóõè, òóàëåòíó âîäó ³ ò.³. ß õîò³â ïîêèíóòè ïèòè, àëå íå çíàâ ÿê. Áóëè çàïî¿ ïî 2-3 ì³ñÿö³. ß éøîâ ç äîìó, ³ áëóêàâ, íåìèòèé ³ íåáðèòèé, ïðîñÿ÷è êîï³éêè. Íî÷óâàòè ïðîñèâñÿ äî çíàéîìèõ, àëå ïîò³ì âîíè ïåðåñòàëè âïóñêàòè ìåíå äî ñåáå. Äîâîäèëîñÿ íî÷óâàòè â ñàðàÿõ, â ïàðêó. Îäíîãî ðàçó, êîëè ÿ ïðîêèíóâñÿ â ïàðêó ï³ä ÿëèíîþ, íà äâîð³ áóëî ïî êîë³íà ñí³ãó, à ÿ ñïàâ íà ãîë³é çåìë³. Ƴíêà âèãíàëà ìåíå ç õàòè, íàâ³òü ð³äíà ñåñòðà â³äìîâèëàñÿ â³ä ìåíå. ß õîäèâ ó âàëÿíêàõ òà ôóôàéö³ íå ìèòèé äâà ì³ñÿö³, â³ä ìåíå òõíóëî. Ìåí³ íàáðèäëî òàêå æèòòÿ, àëå ÿ íå çíàâ, êóäè ìåí³ ï³òè. Ñêð³çü ìåíå ïðîãàíÿëè. ² îñü ÿ âèð³øèâ ä³æäàòèñÿ âå÷îðà ³ ïîâ³ñèòèñÿ â äðóæèíè íà äâîð³. Ñòîþ, æäó âå÷îðà, àæ îñü éäå ñóñ³ä (â³í ñàìå éøîâ íà ç³áðàííÿ) ³ ïèòຠìåíå, ÷îãî ÿ òóò ñòîþ. ß éîìó ³ ðîçêàçàâ, ùî æäó âå÷îðà, ùîá ïîâ³ñèòèñÿ. ³í çàïðîñèâ ìåíå íà ç³áðàííÿ, à íàñòóïíîãî äíÿ áóëî õðåùåííÿ — ³ ÿ ïîêàÿâñÿ. ß íå ìîæó îïèñàòè òîãî ñòàíó, â ÿêîìó ÿ áóâ, àëå çàïàì’ÿòàâ òå, ÿê ïðåñâ³òåð ãîâîðèâ äî áðàò³â, ùî ìåíå íå ìîæíà ñàìîãî í³êóäè â³äïóñêàòè. Íà òîé ÷àñ ìåí³ íå áóëî äå ïîä³òèñÿ: áàòüêè äàâíî ïîìåðëè, ð³äíà ñåñòðà â³äìîâèëàñÿ, — ³ ÿ ï³øîâ æèòè äî îäíîãî áðàòà â Ãîñïîä³. Öåé áðàò ñàìå ãîòóâàâñÿ ¿õàòè íà ðîáîòó â Ðîñ³þ, ³ éîìó ïîòð³áåí áóâ ùå îäèí ÷îëîâ³ê, àëå ÿ íå ìàâ íàâ³òü ïàñïîðòà. ³í ñêîðî âèðîáèâ ìåí³ öåé äîêóìåíò, ³ ìè ïî¿õàëè íà ðîáîòó. Ò³ëüêè òåïåð ÿ çðîçóì³â, ÿê òîä³ Áîã áëàãîñëîâèâ. Ìè äîáðå çàðîáèëè ³ ÷åðåç ï³âòîðà ì³ñÿöÿ ïîâåðíóëèñÿ äîäîìó. ß ï³øîâ äî äðóæèíè, ìè ïîìèðèëèñÿ, ³ ÷åðåç

38

Äîëèíîþ ò³í³ ñìåðòíî¿ ì³ñÿöü âîíà ïîêàÿëàñÿ. 6 ÷åðâíÿ 1999 ðîêó ìè ðàçîì ïðèéíÿëè âîäíå õðåùåííÿ. Àëå ñàòàíà íå õîò³â òàê ïðîñòî â³äïóñòèòè ìåíå, áî ÿ æ 40 ðîê³â ñëóæèâ éîìó. ϳñëÿ òîãî, ÿê ïîêàÿâñÿ, ÿ çíîâó çàïèâ, àëå óâåñü òîé ÷àñ íàä³ÿâñÿ íà Áîãà, çíàâ, ùî â³í ìåí³ äîïîìîæå. Öå áóâ äóæå âàæêèé ÷àñ äëÿ íàøî¿ öåðêâè, òîìó ùî ëþäè ïîêàçóâàëè íà ìåíå ïàëüöåì ³ ãîâîðèëè: «ßêèé â³í ñâÿòèé? Çíîâó ï’ÿíèé õîäèòü!» Àëå ÿ ñêàçàâ: «Ì³é Áîã ìåíå ñïàñå!» Äî òîãî ÷àñó ÿ ùå íàä³ÿâñÿ íà ñâîþ âîëþ, ñèëó, ³ ò³ëüêè ï³ñëÿ ìîãî ïàä³ííÿ ìåí³ â³äêðèëîñÿ, ùî ÿ ñàì íå âèéäó ç öüîãî ãëóõîãî êóòà. ² îñü îäíîãî ðàçó, êîëè äðóæèíà áóëà íà ðîáîò³, ÿ âïàâ íà êîë³íà ³ âïåðøå â ñâîºìó æèòò³ ñêàçàâ Áîãîâ³, ùî áåç Íüîãî ÿ íå ìîæó í³÷îãî çðîáèòè ç ñîáîþ. ² ñòàëîñÿ ÷óäî: ñòîÿ÷è íà êîë³íàõ ³ çàõëèíàþ÷èñü ñëüîçàìè, ÿ â³ä÷óâ í³æíå òåïëî, ÿêå ïî÷àëî ñõîäèòè â³ä


ãîëîâè ³ àæ äî í³ã. Ãîëîâà ñòàëà ëåãêîþ, í³ÿêîãî ïåðåæèâàííÿ, í³ÿêîãî ñòðàõó. ß íå ìîæó îïèñàòè öüîãî ñòàíó, í ³êîëè ðàí³ø å ò àêîã î í å â³ä÷óâàâ. ß íå çíàâ, ùî ç³ ìíîþ ðîáèòüñÿ, àëå ðîçóì³â, ùî öå ä³ÿ íàøîãî Áîãà. Ç òîãî ÷àñó ìèíóëî âæå ìàéæå 2 ðîêè, ³ ìåí³ æîäíîãî ðàçó íå õîò³ëîñÿ âèïèòè. Ñëàâà Áîãó! Öå Éîãî ñèëüíà ðóêà ï³äíÿëà ìåíå ç òîãî áðóäó, â ÿêîìó ÿ âàëÿâñÿ, ³ ïîñòàâèëà íà ñâ³òëó äîðîãó, ùî âåäå äî æèòòÿ â³÷íîãî. Áîã ùåäðî áëàãîñëîâèâ ìîº æèòòÿ.  òîé ÷àñ ìè ç äðóæèíîþ æèëè ó ¿¿ ìàìè, ÿêà âåñü ÷àñ ãîâîðèëà, ùîá ìè éøëè â³ä íå¿. Àëå íàì íå áóëî êóäè éòè. Ãîñïîäü áà÷èâ öþ ïðîáëåìó é âèéøîâ íàì íà äîïîìîãó. ² îñü ÿ îòðèìóþ ïîâ³äîìëåííÿ ç îäíîãî ì³ñòà, ùîá ¿õàâ îòðèìóâàòè êâàðòèðó. ² òîä³ ÿ çãàäàâ, ùî 10 ðîê³â òîìó íàïèñàâ çàÿâó íà êâàðòèðó, àëå ïåðåñòàâ íàä³ÿòèñü íà íå¿ ó òàêèé ÷àñ. À Áîã âèÿâèâ äî íàñ Ñâîþ ìèë³ñòü, ñëàâà íàøîìó Ãîñïîäó! Áîã ùå ðàç âèÿâèâ Ñâîþ ñèëó ³ ìèë³ñòü äî ìåíå, êîëè ìîÿ äðóæèíà íàðîäèëà äèòèíó. ˳êàð³ òîä³ ñêàçàëè, ùî â íå¿ ïàðàë³÷ ðóê ³ ïåðåëîì êëþ÷èö³. Àëå ÿ íàä³ÿâñÿ íà Áîãà ³ â³ðèâ, ùî ³í äîïîìîæå. Ìè ïîñòèëèñÿ é ìîëèëèñÿ, äåê³ëüêà öåðêîâ ï³äòðèìàëè íàñ ó ìîëèòâ³. Òåïåð äèòèí³ âæå äâà ðîêè. Âîíà çâè÷àéíà äèòèíà, ñàìà ¿ñòü, ãðàºòüñÿ. Îòàêèé äèâíèé íàø Íåáåñíèé ˳êàð — íàø Ãîñïîäü ²ñóñ Õðèñòîñ. Ñëàâà Éîìó! Òåïåð ìåí³ äóæå øêîäà òèõ ðîê³â, ÿê³ ÿ ìàðíî ïðîæèâ, íå çíàþ÷è ñâîãî Ãîñïîäà. Ñê³ëüêè äîáðà ÿ ì³ã áè çðîáèòè ëþäÿì, ñê³ëüêè õâàëè ì³ã áè â³ääàòè Éîìó. Àëå íà âñå Áîæà âîëÿ. Çíà÷èòü òðåáà áóëî ìåí³ ïðîéòè òàêèé øëÿõ. ² ÿ äóæå âäÿ÷íèé ñâîºìó Ñïàñèòåëåâ³ ²ñóñó Õðèñòó. ²âàí Ïèëèïàêà, ñ. Ãîðë³âêà, гâíåíñüêà îáë.

Òåëåôîííèé äçâ³íîê â³ä Áîãà Îäíîãî ðàçó øàíîâíèé ë³òí³é ïàí Õåéòñ, ìåøêàíåöü ì³ñòà г÷ìîíä, ùî â øòàò³ ̳ññóð³, ðîçäðàòîâàíî ïîâ³ñèâ òðóáêó, êîëè éîìó çàòåëåôîíóâàâ ïðåçèäåíò Ðåéãàí. ² çðîáèâ öå íå îäèí ðàç, à ø³ñòü ðàç³â ï³äðÿä. ˳òí³é äîáðîä³é íå íàâìèñíå â³äìîâëÿâñÿ ðîçìîâëÿòè ç ãîëîâîþ âèêîíàâ÷î¿ âëàäè. ³í ïðîñòî íå ì³ã óÿâèòè, ùî ïðåçèäåíò ÑØÀ ìîæå äçâîíèòè éîìó. ³í áóâ ïåâåí, ùî öå ÷èéñü íåäîëóãèé æàðò. Àëå òåëåôîí³ñòêà ³ ñóñ³äè âðåøò³-ðåøò ïåðåêîíàëè éîãî, ùî öå íå òàê. ßê íàñë³äîê, öåé ÷îëîâ³ê óäîñòî¿âñÿ ÷åñò³ ðîçìîâëÿòè ç ïðåçèäåíòîì 15 õâèëèí. Áàãàòî â³ê³â òîìó ³çðà¿ëüñüêèé ï³äë³òîê íà éìåííÿ Ñàìó ¿ë òàêîæ óäîñòî¿âñÿ äóæå íåçâè÷íîãî äçâ³íêà. ³í

íå ì³ã çðîçóì³òè, õòî æ éîãî âèêëèêàº, íàâ³òü êîëè öå ïîâòîðèëîñÿ ê³ëüêà ðàç³â. Âèêëèê íàäõîäèâ â³ä Òîãî, Õòî á³ëüøèé, í³æ áóäü-ÿêèé ïðåçèäåíò. Ñïî÷àòêó Ñàìó¿ë ðîçãóáèâñÿ, àëå êîëè ²ë³é ïîÿñíèâ éîìó, ùî öå Áîã íàìàãàºòüñÿ ãîâîðèòè ç íèì, â³í ñòàâ ñëóõàòè. Ìè, â³ðóþ÷³ ëþäè, òàêîæ â³äïîâ³äàºìî çà ñâîþ ãîòîâí³ñòü ñëóõàòè, êîëè Áîã áóäå çâåðòàòèñü äî íàñ. Êîëè ìè çàãëèáëåí³ ó âëàñí³ ðîçäóìè, äî íàñ ðàïòîì ìîæóòü ïðèéòè äóìêè, ÿêèõ ìè íå çðîçó쳺ìî. Ïî-ïåðøå, ìè ìîæåìî ³ íå ï³çíàòè â³äðàçó Áîæîãî ãîëîñó. Ïîò³ì, êîëè ìè óïåâíèìîñÿ ó òîìó, ùî öå ñàìå Éîãî ãîëîñ, ìè áóäåìî äóæå çäèâîâàí³, ùî ³í âèð³øèâ ïîãîâîðèòè ç íàìè. Àëå Áîã — öå Îñîáà, ³í ïðîìîâëÿº äî íàñ ÷åðåç Ñâîº Ñëîâî, ùî çàïèñàíå ó Á³á볿, ³ ÷åðåç æèâå Ñëîâî Õðèñòà. Êð³ì òîãî, ³í íàïîâíèâ íàñ Äóõîì Ñâÿòèì, ùî ðîáèòü íàñ ñïðîìîæíèìè ÷óòè «ãîëîñ Éîãî». Òîæ áóäüìî ãîòîâ³ ïî÷óòè Éîãî ãîëîñ!

̳ñ³îíåðñüê³ íîâèíè Â’ºòíàì: ñòðà÷åíî õðèñòèÿíèíà Â’ºòíàìñüê³ â³éñüêîâ³ ñòðàòèëè 31 ñ³÷íÿ öüîãî ðîêó ² Ñó Íüº — ë³äåðà â’ºòíàìñüêèõ ãîðö³â ³ç ñåëà Á³îí Ìàî â ïðîâ³íö³¿ Äàê Ëàê. Â’ºòíàìñüê³ ãîðö³, ÿê³ ñïîâ³äóþòü õðèñòèÿíñòâî, äî 1993 ðîêó ÷èíèëè çáðîéíèé îï³ð êîìóí³ñòè÷íîìó ðåæèìó â Â’ºòíàì³. ² Ñó Íüº àðåøòóâàëè ÷åðåç òå, ùî â³í ñï³âïðàöþâàâ ³ç çàêîðäîíí îþ îðãàí³çàö³ºþ â’º òíàìñü êèõ ãîðö³â-ïðîòåñòà íò³â Montagnard Foundation. Çà ïîâ³äîìëåííÿì ö³º¿ îðãàí³çàö³¿, ² Ñó Íüº àðåøòóâàëè 15 ëèñòîïàäà ìèíóëîãî ðîêó çà ðåë³ã³éíó ä³ÿëüí³ñòü ³ ïðîòåñòè ïðîòè êîíô³ñêàö³¿ çåìåëü ãîðö³â íà êîðèñòü ïåðåñåëåíö³â ³ç äåëüòè Ìåêîíãà. Éîãî áèëè ³ ìó÷èëè åëåêòðîøîêîâèìè çàñîáàìè, ùîá äîáèòèñÿ ðîçêàÿííÿ. 30 ñ³÷íÿ éîìó çðîáèëè ³í’ºêö³þ ³ çâ³ëüíèëè, ñêàçàâøè, ùî «óðÿä ìèëîñåðäíèé ³ â³äïóñêຠïîáà÷èòèñü ç ð³äíèìè ïåðåä òèì, ÿê îòðóòà ïî䳺». 31 ñ³÷íÿ ² Ñó Íüº ïîìåð.

39


ëþäèíà

Íàéùàñëèâ³øà

Þð³é ÂÀÂÐÈÍÞÊ

I Ò I  ÍÀ Ñ Â³í, ñê³ëüêè ñåáå çíàâ, ìð³ÿâ áóòè ùàñëèâèì. ×åðåç âñå æèòòÿ í³ñ òó ïðèìàðëèâó ìð³þ, íåìîâ ó ïðèãîðù³ ìàëåíüêå ïòàøåíÿ: ç³ãð³âàâ òåïëîì ñâî¿õ äîëîíü, ïðèòóëÿâñÿ äî ì’ÿêî¿ ãðóäî÷êè ùîêîþ, ïëåêàâ òà ðîñòèâ. Öÿ ìð³ÿ çì³íþâàëàñÿ ç ðîêàìè, âò³ëþþ÷èñü ó ð³çí³ îáðàçè, â çàëåæíîñò³ â³ä â³êó òà ñèòóàö³¿. Âîíà áóëà ç íèì çàâæäè — ³ öå äàâàëî íàñíàãó æèòè.  òðèð³÷íîìó â³ö³ éîãî íàéçàïîâ³òí³øîþ ìð³ºþ áóëà ìàìà. ³í áóâ ùàñëèâèé â ¿¿ ïðèñóòíîñò³, õî÷à òîä³ ùå íå çíàâ, ùî òàêå ùàñòÿ ³ ñïðèéìàâ íåíü÷èíó ëþáîâ ÿê ùîñü ïðèðîäíå, ÿê çâè÷àéíèé åëåìåíò ñâîãî áóòòÿ. ² êîëè âîíà ïîìåðëà, çàëèøèâøè éîãî ðîçãóáëåíîãî òà áåççàõèñíîãî, ìàëåíüêèé ðîçóì ÷³ïêî âèõîïèâ ç-ïîñåðåä õàîñó äèòÿ÷èõ äóìîê îäíå: êîëè â íüîãî áóäå ìàìà, â³í ñòàíå íàéùàñëèâ³øîþ ëþäèíîþ íà ñâ³ò³. Ìèíóëî çîâñ³ì íåáàãàòî ÷àñó. Áàòüêî ïðèâ³â ó á³äíåíüêó õàòèíó íîâó ìàìó. Âîíà íå çðîáèëà ùàñëèâèì ìàëåíüêå ñåðöå. Âîíà íå ìàëà òîãî òåïëà, ÿêîãî â³í òàê ÷åêàâ. Íàéïåðøà ³ íàéñâÿò³øà ìð³ÿ øâèäêî çáë³äëà íà ôîí³ ùîäåííèõ òóðáîò. Íîâà ìàòè áà÷èëà ñâ³é îáîâ’ÿçîê â òîìó, ùîá ä³òè áóëè íàãîäîâàí³, ³ ùî ¿é äî âåëèêèõ ìð³é ìàëåíüêî¿ äóø³. ³í ï³äð³ñ. Æèòòÿ íå äàâàëî ïðàâà áàéäèêóâàòè. Âæå ó ø³ñòü ðîê³â ç³ ñòàðøèì áðàòîì ïàñ â îêîëèöÿõ ³ôëåºìà îòàðó. Ïðàâäà, íå ñâîþ, ÷óæó. Ó ò³é, âåëè÷åçí³é — íà ÷îòèðè ñîòí³ ãîë³â — ¿õí³ìè áóëè ò³ëüêè äâ³ îâå÷êè. Ïðàöÿ áóëà íåëåãêîþ, àëå ÷àñòî áóâàëè õâèëèíè, êîëè â³í íàëåæàâ ñàìîìó ñîá³. Îâå÷êè, ìîâ á³ë³ êóëüáàáêè, ðîçáðåäàëèñÿ ïî ñõèëàõ — ³ ìîæíà áóëî ãîäè-

40

íàìè ïðîñòî ëåæàòè, ðîçêèíóâøè ðóêè, äèâèòèñÿ íà îòàðè õìàð â ãîëóáîìó íåá³ ³ — ìð³ÿòè. Òîä³ âæå éîãî âåëèêîþ ìð³ºþ ñòàëî ìàòè ñâîþ îòàðó, íåõàé íåâåëè÷êó, àëå — ñâîþ. ³í ì³ã áè òîä³ äîñõî÷ó íà¿ñòèñÿ ì’ÿñà, ñïðàâèâ áè ñîá³ ãàðíèé îäÿã, îòàêèé, ÿê ó éîãî áàãàòîãî ñóñ³äè-ðîâåñíèêà... ³í ëåò³â íà â³òðîâ³ ìð³é, ðàçîì ç îòèìè âåñåëèìè õìàðèíêàìè, ³ âåñåë³ëî ñåðöå, ³ â³ðèëî, ùî êîëèñü òàê ³ áóäå. ßêîñü — òîä³ â³í áóâ óæå ïàðóáêîì — ïîâç ¿õíº ì³ñòå÷êî ïðîõîäèâ êóïåöüêèé êàðàâàí: óñ³ ïàñòóõè ïîá³ãëè ïîäèâèòèñÿ. Õî÷à òèì øëÿõîì ³ äî òîãî íå ðàç ïðî¿æäæàëè êóïö³, àëå òàêîãî ïèøíîãî, âåëèêîãî òà áàãàòîãî êàðàâàíó äàâíî âæå íå áà÷èëè. Ñîòí³ âåðáëþä³â âåçëè íàéð³çíîìàí³òí³øèé êðàì, ñóäÿ÷è ç óñüîãî — äîðîãèé. Àëå íàéá³ëüøå âðàæàëè âëàñíèêè òîâàðó — â ïèøíîìó, ÿñêðàâîìó îäÿç³, â êîøòîâíèõ ïåðñíÿõ, ¿õàëè íà áàãàòî ïðèêðàøåíèõ âåðáëþäàõ — ñ³äëà â ãàïòîâàíèõ âàæêèõ ò êàíèí àõ , çáðóÿ — â çîëîò³ òà êîøòîâíèõ êàìåíÿõ, ÿê³ òàê ³ âèáëèñêóâàëè ïðîòè ñîíöÿ. ³í çàí³ì³ëî äèâèâñÿ íà öåé êàðàâàí, à â äóø³, ùå òðîõè íåñì³ëèâî, ïðîðîñòàëà íîâà ìð³ÿ — áóòè îòàêèì áàãàòèì òà ïîâàæíèì, âåçòè çà äàëåê³ ìîðÿ êðàì, âèã³äíî ïðîäàâàòè ³ ïîâåðòàòèñÿ ùå á³ëüø áàãà-


òèì, ³ç ùå äîðîæ÷èìè ïåðñíÿìè... ² õî÷à â³í íà òîé ÷àñ òâåðåçî äèâèâñÿ íà æèòòÿ ³ ðîçóì³â, ùî í³êîëè íå çìîæå ñòàòè òàêèì, ÿê îò³ ïåðñüê³ êóïö³, ìð³ÿ íå äàâàëà éîìó ñïîêîþ. Âîíà çðîáèëà éîãî íåùàñíèì. Î, êîëè á öå ò³ëüêè ñòàëîñÿ — â³í áóâ áè íà âåðøèí³ ùàñòÿ. ...Îäí³º¿ òåìíî¿ íî÷³, êîëè á³ëÿ áàãàòòÿ ç³áðàëèñÿ âñ³ ïàñòóõè, õòîñü çãàäàâ ïðî ðîçá³éíèê³â, ÿê³ íåäàëåêî â ïóñòåë³ íàïàäàþòü íà êàðàâàíè. Êàæóòü, ê³ëüêà òèæí³â òîìó âîíè çíîâó íàïàëè íà êóïö³â, çàáðàëè âåñü êðàì, ëþäåé ïîâáèâàëè, íå ïîãðåáóâàëè íàâ³òü îäÿãîì ìåðòâèõ. Öÿ ðîçïîâ³äü çðóéíóâàëà éîãî ìð³þ. Âèÿâëÿºòüñÿ, íå òàê³ âæå é ùàñëèâ³ êóïö³, ³ íà íèõ ÷èãຠíåáåçïåêà. Îò ðîçá³éíèêè — ³íøà ð³÷: â³ëüí³, í³êîìó íå ï³äâëàäí³, øâèäê³, ÿê â³òåð, ³ — áàãàò³. Ïðàâäà, âîíè âèêëèêàþòü çíåâàãó çà ñâ³é ãðàáóíîê òà âáèâñòâà... ³í íà ¿õíüîìó ì³ñö³ íå âáèâàâ áè, â³í íàâ³òü íå âñå â³äáèðàâ áè... ×è òî â³ä í³÷íîãî õîëîäó, ÷è òî â³ä òàêî¿ ãàíåáíî¿ äóìêè ïî ñïèí³ ïîá³ãëè ìóðàøêè. Ùî öå çà ïîãàíü ë³çå â ãîëîâó, ùî òî çà ðîìàíòèêà ðîçáîþ? ³í ãíàâ â³ä ñåáå ö³ äóìêè, àëå ïîïåðåäíüî¿ ì𳿠ïðî ùàñòÿ âæå íå áóëî. À ùàñëèâèì õîò³ëîñÿ áóòè. ² ÿê íå ñòðèìóâàâ, â óÿâ³ âñå ÷àñò³øå ³ ÷àñò³øå ìàëþâàëèñÿ êàðòèíè ðîçá³éíèöüêèõ íàïàä³â ³ ùàñëèâîãî, òàê ïðèíàéìí³ éîìó äóìàëîñÿ, æèòòÿ. ³í õîäèâ ïîõìóðèé òà çàäóìëèâèé, ïî÷àâ óíèêàòè òîâàðèø³â ³ ì³ã ãîäèíàìè ëåæàòè ãîð³ëèöü, äèâèòèñÿ â íåáî ³ áà÷èòè ñåáå ùàñëèâèì. Âñå çàê³í÷èëîñÿ íåñïîä³âàíî ÿê äëÿ éîãî òîâàðèø³â, òàê íàâ³òü ³ äëÿ íüîãî ñàìîãî. Òåìíî¿ íî÷³ â³í ïîäàâñÿ íà ñõ³ä — â ïóñòåëþ. Øëÿõ áóâ äîâãèé, íåáåçïå÷íèé, àëå, íàðåøò³,

â³í çíàéøîâ òèõ, êîãî øóêàâ. Äîâåëîñÿ äîâãî ïåðåêîíóâàòè íîâèõ òîâàðèø³â ó ñåðéîçíîñò³ íàì³ð³â, òåðï³òè ï³äîçðè òà ï³äñòóïí³ñòü... ² îñü ÷åðåç ï³âðîêó â³í âçÿâ ó÷àñòü ó ïåðøîìó íàïàä³. Òîãî âå÷îðà, ñèäÿ÷è ó êóòêó ïå÷åðè â áàãàòîìó òðîôåéíîìó îäÿç³, ïåðåðàõîâóþ÷è ñâîþ äîëþ íàãðàáîâàíîãî, âïåðøå â³ä÷óâ ñåáå ìàéæå ùàñëèâèì. Ïîò³ì áóëè íîâ³ ãðàáóíêè, íîâ³ áàãàòñòâà, çîëîòî, êîøòîâíîñò³. ³í âæå ñòàâ îäíèì ³ç âàòàæê³â ðîçá³éíèöüêî¿ çãðà¿. ² ìàâ ïðàâî íàçèâàòè ñåáå ùàñëèâèì. Àëå ñåðöå âñå îäíî íå ðàä³ëî ùàñòþ. Ç ðîêàìè, âæèâøèñü ó ðîëü ðîçá³éíèêà, ñòàâ äóìàòè, ùî º ùå ùîñü, ùî ìîæå çðîáèòè ëþäèíó ùàñëèâîþ — âëàäà. ³í âñå ÷àñò³øå ³ç çàçäð³ñòþ äèâèâñÿ íà âàòàæêà, ÿêèé áóâ âîëîäàðåì íå ëèøå íàãðàáîâàíîãî, àëå ³ âîëîäàðåì äóø óñ³õ ï³äëåãëèõ. Íàéìåíøîãî ïîðóõó ãîëîâè áóëî äîñòàòíüî, ùîá òîé, õòî íå âãîäèâ, íå äîæèâ äî ðàíêó. Îò ÿêáè ñòàòè âàòàæêîì ðîçá³éíèê³â — öå áóëî á íàéá³ëüøèì ùàñòÿì. Äîëÿ äàëà øàíñ ëèøå ÷åðåç â³ñ³ì ðîê³â. ϳä ÷àñ íàïàäó íà ùå îäèí êàðàâàí, âàòàæîê òà îõîðîíåöü âñòóïèëè â ïîºäèíîê.  çàïàë³ áîðîòüáè âîíè â³äñòóïèëè â ãóñòèé ÷àãàðíèê. ³í ïîì³òèâ ¿õ ³ ìèòòºâî çðîçóì³â, ùî öå, ìîæëèâî, ñàìå òîé øàíñ — ³ êèíóâñÿ â çàðîñë³... Êîëè á³é çàê³í÷èâñÿ ³ ðîçá³éíèêè ãîòóâàëèñÿ ó çâîðîòíó äîðîãó, ïî÷àëè øóêàòè âàòàæêà — ³ çíàéøëè éîãî ìåðòâèì ó ÷àãàðíèêó. À ââå÷åð³ â ïå÷åð³ â³äáóâñÿ ãó÷íèé áåíêåò íà ÷åñòü íîâîãî ãëàâàðÿ. Íà éîãî ÷åñòü. Íàðåøò³ â³í â³ä÷óâ ñåáå ùàñëèâèì. Áàãàòñòâî, âëàäà, àâòîðèòåò — ÷îãî ùå òðåáà? ßêáè... ßêáè íå áîëþ÷èé íåçðîçóì³ëèé, ùåì

41


â äóø³ ³ äàëåêèé, ðîçìèòèé ñóìí³â, ùî ùàñòÿ ìóñèòü áóòè ÿêèìîñü ³íøèì... Ùàñòÿ çàê³í÷èëîñÿ øâèäêî òà íåñïîä³âàíî. Çíîâó êàðàâàí. Çíîâó íàïàä. Çàâîëîä³òè êàðàâàíîì áóëî ëåãêî — îõîðîíè ìàéæå í³ÿêî¿. Àëå ðàïòîì ç-çà ïàãîðá³â âèðîñëè îçáðîºí³ ðèìñüê³ ñîëäàòè. Ç îäíîãî áîêó, ç äðóãîãî... Âòåêòè âäàëîñÿ ëèøå ê³ëüêîì ðîçá³éíèêàì. Ðåøòà ëåæàëè ìåðòâèìè íà ï³ñêó. Äåêîãî, ³ éîãî òàêîæ, âçÿëè æèâèìè. Ãðóáî ç³ðâàâøè äîðîãèé îäÿã, íàï³âãîëîãî, ïðèâ’ÿçàâøè äî êîíÿ, ïîâåëè â ªðóñàëèì. ... ³í ñèä³â ó áðóäí³é õîëîäí³é â’ÿçíèö³, âäåíü ³ âíî÷³ ìàéæå â îäí³é ïîç³. Îáõîïèâøè ãîëîâó ðóêàìè, ó â³ä÷à¿ äóìàâ ïðî âòðà÷åíå, à ìîæå, ³ í³êîëè íå çäîáóòå ùàñòÿ. Çãàäóâàâ äèòèíñòâî, ìîëîä³ñòü, ì𳿠ñòàòè íàéùàñëèâ³øèì íà ñâ³ò³. Éøîâ äî ùàñòÿ, áîðîâñÿ çà íüîãî, çäàâàëîñÿ, âæå çäîáóâ éîãî, ³ îñü òåïåð — ê³íåöü. Çàâòðà ¿õ ðîç³ïíóòü. Ñòðàøíà, æîðñòîêà, ãàíåáíà ñìåðòü. ² õî÷à ñàì áóâ îñòàíí³ ðîêè æîðñòîêèì òà íåìèëîñåðäíèì, òåïåð ïåðåäñìåðòíèé æàõ çäàâëþâàâ éîãî ãðóäè. Òåïåð â³í íàéíåùàñí³øà ëþäèíà íà ñâ³ò³... Íó, îñü ³ âñå. Ç âèñîòè ñâîãî õðåñòà ç ïîòüìÿí³ëèì ðîçóìîì â³í äèâèâñÿ âíèç, íà íàòîâï ö³êàâèõ. Ñï³â÷óòëèâèõ íå çíàõîäèâ. ßêùî âîíè ³ áóëè, òî ¿õí³ ïîãëÿäè çâåðíåí³ íà ïîñòàòü, ùî íà ñåðåäíüîìó õðåñò³. ªâðåéñüêèé Â÷èòåëü. Êàæóòü, ³í áóâ Ìåñ³ºþ. Ñåðöå ùå á³ëüø ñòèñíóëîñÿ, êîëè çãàäàâ äèòèíñòâî ³ ðîçïîâ³ä³ ïðî ùàñëèâå æèòòÿ â öàðñòâ³ Ìåñ³¿.

42

³í äèòÿ÷èì ñåðöåì ïîëþáèâ Éîãî, äàëåêîãî ³ íåçíàíîãî. Âæå â ïóñòåë³ ÷óâ ïðî äèâíîãî Â÷èòåëÿ, ßêèé íàçèâຠÑåáå Ìåñ³ºþ. ² îñü — ³ðîí³ÿ äîë³ —³í âèñèòü ïîðó÷ ç íèì, ðîçá³éíèêîì, íà òàêîìó æ õðåñò³. Òàìóþ÷è á³ëü, ïîâåðíóâ ãîëîâó ë³âîðó÷. ¯õí³ ïîãëÿäè çóñòð³ëèñÿ. ³í âïåðøå áà÷èâ òàê³ î÷³ — òåïë³, ëàã³äí³, ñï³â÷óòëèâ³. Òàê í³õòî í³êîëè íà íüîãî íå äèâèâñÿ. Íàâ³òü ìàòè. Ùîñü òåïëå ³ ùèðå áóëî â òîìó ïîãëÿä³. Çäàâàëîñÿ, òîé Â÷èòåëü ÷èòàâ éîãî äóìêè, éîãî íàéçàïîâ³òí³øó ³ ðàçîì ç òèì ïðîñòó äëÿ áóäü-ÿêî¿ ëþäèíè ìð³þ — áóòè ùàñëèâèì. ³í, ñâÿòà ³ ÷èñòà Ëþäèíà (³ çà ùî æ òî Éîãî íà õðåñò?), äèâèâñÿ íà íüîãî çîâñ³ì íå îñóäëèâî, íàâïàêè, â ïîãëÿä³ áóëî ùîñü ï³äáàäüîðóþ÷å. ...Ãîëîñ òîâàðèøà, ùî êîð÷èâñÿ íà òðåòüîìó õðåñò³, îá³ðâàâ íåñïîä³âàí³ äóìêè. Ñêðåãî÷ó÷è çóáàìè, ç ïðèòèñêîì çëîáè òà áåçâèõîä³ íà êîæíîìó ñëîâ³, ïðîñòîãíàâ: «ßêùî Òè Ìåñ³ÿ, ñïàñè Ñàìîãî Ñåáå ³ íàñ...» — êðîâ õëèíóëà ãîðëîì, ³ òîé íå äîêàçàâ. Ùîñü íåçðîçóì³ëå âîðóõíóëîñÿ â éîãî äóø³. Íå ãí³â, íå ðîçäðàòóâàííÿ, íå íåíàâèñòü, íàâ³òü íå ñï³â÷óòòÿ, à ÿêàñü êðîâíà áëèçüê³ñòü äî ðîç³ï’ÿòîãî Â÷èòåëÿ îãîðíóëà éîãî ïëîòü. ³í ñïðàâåäëèâî âèñèòü íà òîìó õðåñò³, à Òîé... ³í æå íåâèííèé! ³í íå ïîâèíåí òóò áóòè! ßêáè íå îò³ ïåêó÷³ öâÿõè, îáíÿâ áè Éîãî íîãè, âèëèâ áè âñþ ñâîþ äóøó, âåñü á³ëü òà ðîçïà÷, ðîçêàçàâ áè ïðî ñâîþ äèòÿ÷ó ìð³þ, ÿêîþ í³ ç êèì í³êîëè íå ä³ëèâñÿ. Àëå æ â³í — ðîçá³éíèê, äî òîãî æ — ðîç³ï’ÿòèé. ͳêîìó íå ïîòð³áíèé. Âî¿íè, ³ ò³ ç ðîçäðàòóâàííÿì äèâëÿòüñÿ âãîðó — ÷îãî òàê äîâãî êîíàº. Áåçñèëî ãëÿíóâ íà ñóñ³äí³é õðåñò. ¯õí³ ïî-


ãëÿäè çíîâó çóñòð³ëèñÿ. Ëèøå íà ìàëåíüêó, ëåäü âëîâèìó ìèòü. Àëå öüîãî áóëî äîñòàòíüî, ùîá â³í íàâàæèâñÿ ñêàçàòè òå, ÷îãî í³êîëè ðàí³øå íå ñêàçàâ áè. Ïåðåñîõëèìè, ïîòð³ñêàíèìè âóñòàìè ëåäü ÷óòíî ïðîøåïîò³â: «Ãîñïîäè... (Êîëè ñêàçàâ öå ñëîâî, â³ä÷óâ òâåðäó âïåâíåí³ñòü â òîìó, ùî öå ñïðàâä³ Ãîñïîäü. ² òåïåð éîãî ñëîâà áóëè á³ëüø âïåâíåíèìè). Ãîñïîäè... Çãàäàé ìåíå... êîëè ïðèéäåø... ó Öàðñòâî Òâîº...» — ³ çàìîâê. Ðàïòîì çðîçóì³â, ùî á³ëüøå í³÷îãî íå òðåáà êàçàòè. ² òîä³ çàãîâîðèâ Â÷èòåëü. Ãîëîñ ñëàáêèé, àëå òâåðäèé. Òàê ãîâîðÿòü ò³, õòî ìຠâåëèêó âëàäó. «Ñüîãîäí³ æ áóäåø ç³ ìíîþ â ðàþ». ³í äî ê³íöÿ íå çðîçóì³â òèõ ñë³â. Íå ðîçóì³â, ÿêèì ÷èíîì ïîòðàïèòü â ðàé ³ äå òîé ðàé áóäå. ³í íåñïîä³âàíî â³ä÷óâ ñåáå ùàñëèâèì.  ÷îìó âèðàæàëîñÿ òå ùàñòÿ, òàêîæ íå çíàâ. Àëå ÿêèéñü âàæêèé òÿãàð ðàïòîì ñïàâ ç éîãî äóø³ — â³í â³ä÷óâ öå ìàéæå ô³çè÷íî. ³í â³ä÷óâ ùî ÷è¿ñü òåïë³ îá³éìè (òàê íå îá³éìàëà íàâ³òü ìàìà â äèòèíñòâ³) îãîðíóëè éîãî ãð³õîâíó äóøó. Òàê, ñàìå ãð³õîâíó. ³í áàãàòî ðîê³â áóâ óáèâöåþ òà ðîçá³éíèêîì, àëå íå ââàæàâ ñåáå ãð³øíèêîì. À çàðàç îòîé á³ëü ãð³øíèêà áóâ ïåêó÷³øèé â³ä áîëþ öâÿõ³â õðåñòà. Â÷èòåëþ, Òè ìåí³ ïðîùàºø? Òàê, ïðîùàºø, ÿ öå ÷óþ ñâî¿ì ñåðöåì. Òè ïðîñòèâ. ßêèé ÿ òåïåð ùàñëèâèé! Ìåíå íå ïðîñòèëè ìî¿ áðàòè ³ ñåñòðè, íå ïðîñòèëè ñâÿùåíèêè, íå ïðîñòèëè ðèìëÿíè. À Òè ïðîñòèâ, áî Òè ìàºø ïðàâî ïðîùàòè. ...Ñóäîðîãè ñòðóñîíóëè âñå ò³ëî, ðîçðèâàþ÷è éîãî íà òèñÿ÷³ êóñî÷ê³â. Ñâ³äîì³ñòü çàòüìàðèëàñÿ... Îñü âîíà, ñìåðòü... Àëå ÿ íå áîþñÿ ¿¿... ß ïðîùåíèé. ß íàéùàñëèâ³øà ëþäèíà íà ñâ³ò³.

2

Þðáà Þðáà ñì³ÿëàñü, ïëàêàëà, êðè÷àëà, Âäèâëÿëàñü ïèëüíî: îñü óæå âåäóòü.  çåí³ò³ ñîíöå. Ñïåêà äîêó÷àëà. Òà õàé âæå òàì: ïîòåðïèì, áóäü-ùî áóäü. Öå æ òàê ö³êàâî: â÷îðà ï³ä «îñàííó» Â’¿æäæàâ ÿê öàð, à íèí³ — íà ñóä³. Íå áóäå á³ëüøå öàð òîé ñàìîçâàíèé Íàì äîêó÷àòü. «Íà õðåñò éîãî âåäè!» Þðáà ðàä³ëà: öå æ ÿêà ðîçâàãà, Íå êîæåí äåíü ñòð³÷àºøñÿ ç «öàðåì». Äàðìà, ùî ñïåêà, ìó÷èòü ãîðëî ñïðàãà, Ìè æ áî íà ñòðàòó çðàäíèêà âåäåì! ßêà æ öå ãîðä³ñòü — áóòü êîìóñü ñóääåþ! «Íà õðåñò, íà ñìåðòü! Âàððàâó â³äïóñêàé!» ...Ìîâ÷àëà ñîâ³ñòü, ñïëÿìëåíà áðåõíåþ. Êðè÷àëî çëî... ×îðí³â âæå íåáîêðàé. Ðåâ³ëà ïëîùà: õë³áà ³ âèäîâèù! Äèâ³òüñÿ âæå... Äèâ³òüñÿ, ÿê âåäóòü. ²øîâ Õðèñòîñ. ² õî÷ áè õòî íà ïîì³÷ Éîìó ïðèéøîâ. Çëîâò³øíî ëèø ãóäóòü. Óïàëà í³÷. Îñü âæå ×åðåïîâèùå. Ñõîâàëîñü ñîíöå. Ùî òî çà ìàðà? Òàì, íà õðåñò³, â³í áóâ õî÷ òðîõè áëèæ÷å Äî íåáà ñèíüîãî. Ãóñò³øàëà ï³òüìà...

Ìàëþíêè ²âàííè ÊÀÐÀÁÀÍ

Þðáè íåìà. Âñ³ êèíóëèñü âò³êàòè. Âè áî¿òåñü ðîçï’ÿòîãî Õðèñòà? À ùî âè ñêàæåòå, ÿê äîâåäåòüñÿ ñòàòè Ïåðåä Âîñêðåñëèì Íèì ó íåáåñàõ? Êóäè âò³êàòè áóäåòå â³ä Íüîãî, Êîëè ñóäèòè ñÿäå ³í íà òðîí? Çãàäàºòå Ãîëãîôó ³ Ñâÿòîãî, ² ïîñòàòü, ùî âðîñëà â ë³òîñòðîòîí. Òàê ñàìî âñ³ âè áóäåòå ñòîÿòè. Òàêèì æå íàòîâïîì, ùî ç æàõó çàí³ì³â. ² êðèê äàëåêèé áèòèìå íàáàòîì: «Íà õðåñò! Íà ñìåðòü!» — â³äëóííÿ âàøèõ ñë³â. Þð³é ÂÀÂÐÈÍÞÊ

43


Íà÷àëüíèê â³ää³ëó ÑÂI Ä ×ÑÍÍ ß Ç ÷ó ä îâîþ ºâðåéñüêîþ ñ³ì’ºþ — Äàâèäîì, ²ííîþ òà ¿õí³ì äåâ’ÿòèð³÷íèì ñèíîì — ÿ ïîçíàéîìèâñÿ íà çóñòð³÷³ îäí ³º¿ ìîëèò îâí î¿ ãðó ïè. Æèëà öÿ ñ³ì’ÿ â íåâåëè÷êîìó, àëå àêóðàòíîìó áóäèíî÷êó, â ìàëåíüêîìó æèâîïèñíîìó ì³ñòå÷êó Á åëàâüþ, ùî ïîðÿä ç ѳåòëîì. Ìîëîäà ñòðóíêà ãîñïîäèíÿ çóñòð³÷àëà âñ³õ ãîñòåé á³ëÿ ïîðîãó. Êîëè âñ³ ç³áðàëèñÿ, ²ííà ïðèºäíàëàñÿ äî òèõ, õòî ìîëèâñÿ. Íàñòð³é ó íå¿ ³ â Äàâèäà áóâ ñâÿòêîâèé. Âçÿâøè â ðóêè Á³áë³þ, Äàâèä ñïîê³éíî, âðî÷èñòî ïðî÷èò àâ â³ðø ç³ Ñëîâà Áîæîãî, îãîëîñèâ, ùî Ãîñïîäü â³äïîâ³â íà ¿õíþ ìîëèòâó, ³ ùèðî ïîäÿêóâàâ Áîãîâ³ çà öå. ...ϳçí³øå Äàâèä ç ²ííîþ ðîçêàçàëè, ÿê äèâíî â³äêðèâñÿ ¿ì Ãîñïîäü òóò, â Àìåðèö³. — Ïðàöþâàëè ìè ç ²ííîþ â Ðàäÿíñüêîìó Ñîþç³, â íàóêîâî-äîñë³äíîìó ³íñòèòóò³ çàâ³äóâà÷àìè â³ää³ë³â. Ïðè¿õàâøè â Àìåðèêó, ï³øëè â ³íñòèòóò íàøîãî ïðîô³ëþ. Íàì òàì ïîÿñíèëè, ùî íåçíàííÿ àíãë³éñüêî¿ ìîâè îáåçö³íþº íàø³ äèïëîìè, à, ùîá ïðàöþâàòè çà ôàõîì, ïîòð³áíî âèâ÷èòè ¿¿, çíàòè âñþ òåðì³íîëîã³þ ç³ ñïåö³àëüíîñò³ àíãë³éñüêîþ ìîâîþ. ²íøèìè ñëîâàìè, íàì ïîðàäèëè çàíîâî â÷èòèñÿ, ùîá îòðèìàòè àìåðèêàíñüêèé äèïëîì. À ïîêè ùî ïîãîäèëèñÿ âçÿòè íàñ â ëàáîðàòîð³þ òàêîãî æ ³íñòèòóòó, àëå ëàáîðàíòàìè-ïðèáèðàëüíèêàìè. Ïðèáèðàþ÷è, — ïðîäîâæóâàâ äàë³ Äàâèä, — ÿ âåñü ÷àñ õîäèâ ç³ ñëîâíèêîì ³ â÷èâ àíãë³éñüê³ ñëîâà. Îäíîãî ðàçó íà ðîáîò³ äî ìåíå ï³ä³éøîâ àìåðèêàíåöü ³ çàïèòàâ: — Òè â÷èø ìîâó?

44

— Òàê, — â³äïîâ³â ÿ, — ìåí³ îáîâ’ÿçêîâî ïîòð³áíî âèâ÷èòè ¿¿, ³ òî òåðì³íîâî. — Çíàºø, ùî ÿ ò îá ³ ïîðàä æó , — ñêàçàâ àìåðèêàíåöü, — ÿêùî õî÷åø øâèäøå âèâ÷èò è ìîâó , â³ç üìè Á³áë³þ àíãë³éñüêîþ ìîâîþ ç ïàðàëåëüíèì ðîñ³éñüêèì ïåðåêëàäîì. Òàì ë³âà êîëîíêà íà ñòîð³íö³ íàïèñàíà àíãë³éñüêîþ, à ïðàâà — ðîñ³éñüêîþ. ×èòàé — ³ ïåðåêëàäàé. Òàê òè áóäåø êðàùå çàïàì’ÿòîâóâàòè. Ìè áóëè ö³ëêîâèòèìè áåçáîæíèêàìè, âèõîâàíèìè ðàäÿíñüêîþ ñèñòåìîþ, àëå ÿ ïðèñëóõàâñÿ äî ïîðàäè àìåðèêàíöÿ. Ïðèäáàâ ðîñ³éñüêîàíãë³éñüêó Á³áë³þ ³ ïî÷àâ ¿¿ âèâ÷àòè. ×åðåç äåÿêèé ÷àñ ÿ â³ä÷óâ, ùî ê³ëüê³ñòü àíãë³éñüêèõ ñë³â ó ìåíå çá³ëüøèëàñÿ, ³ ÿ âæå ìîæó ÿêîñü ñï³ëêóâàòèñÿ ç àìåðèêàíöÿìè. Ù îä åí ü ï ³ñëÿ ÷èòàíí ÿ Á³á볿, â ìåíå çðîñòàâ ³íòåðåñ äî Áîãà. ß ï³çíàâàâ Éîãî âñå á³ëüøå é á³ëüøå. Âå÷îðàìè ÿ ïåðåä ñ³ì’ºþ ðîçãîðòàâ Á³áë³þ, ÷èòàâ ¿é îêðåì³ â³ðø³ ³ ïîÿñíþâàâ ¿õ âæå àíãë³éñüêîþ ìîâîþ. Ïîò³ì ìè ïîçíàéîìèëèñÿ ç â³ðóþ÷èìè, ïðèéø ëè â öåðêâó , ï ðèéí ÿëè õðåùåííÿ. ß äàë³ ïðèáèðàâ ëàáîðàòîð³¿: ìèâ ï³äëîãó, êîëáè, áàíêè, ïðèáèðàâ ðîáî÷³ ì³ñöÿ. ß øâèäêî âèêîíóâàâ ñâîþ ðîáîòó, à ó â³ëüíèé ÷àñ ñ³äàâ ó êóòî÷êó ³ ÷èòàâ Á³áë³þ. ×åðåç äåÿêèé ÷àñ ÿ â³ä÷óâ íà ñîá³ íåäîáðîçè÷ëèâ³ ïîãëÿäè ñï³âïðàö³âíèê³â-àìåðèêàíö³â. Ïîò³ì ìåí³ ñòàëî â³äî-

ìî, ùî îäèí ïðàö³âíèê â³ää ³ëó ã îâîðèò ü ä èðåêò îðó ³íñòèòóòó, ùî ðîñ³ÿíèí ³ éîãî äðóæèíà ïîãàíî ïðàöþþòü: «Ðîñ³ÿíèí çðàíêó ïîïðàöþº, à ïîò³ì âåñü äåíü ñèäèòü ³ ÷èòົ.  öüîãî àìåðèêàíöÿ áóëà ðîäè÷êà, ÿêó â³í çàïðîïîíóâàâ äèðåêòîðó ïðèéíÿòè çàì³ñòü íàñ íà ðîáîòó. Íàøà ðîáîòà â ÑØÀ ââàæàºòüñÿ íåïîãàíîþ. Äî òîãî ÷àñó ÿ âæå ñòàâ õðèñòèÿíèíîì: ïîêàÿâñÿ ³ ïðèéíÿâ ²ñóñà Õðèñòà ñâî¿ì Ñïàñèòåëåì. Äîáðîñîâ³ñíî âèêîíóâàâ ñâî¿ îáîâ’ÿçêè íà ðîáîò³, àëå ïîñò³éíî â³ä÷óâàâ íà ñîá³ ïèëüíèé ïîãëÿä äèðåêòîðà. ß ïî÷àâ â³äâ³äóâàòè ìîëèòîâíó ãðóïó ³ ïîñò³éíî ïðîñèâ ÷ëåí ³â ãðóïè ìîëèòèñÿ çà ìåíå, ùîá çáåðåãëîñÿ çà ìíîþ öå ðîáî÷å ì³ñöå. ßêáè ÿ çàëèøèâñÿ áåç ðîáîòè, òî íå çì³ã áè îïëà÷óâàòè áàíê³âñüê³ ðàõóíêè ³ ïîòðàïèâ áè ó ñêðóòíó ñèòóàö³þ. Õìàðè äîâêîëà ìåíå òåìí³øàëè. Äèðåêòîð, ïðèõîäÿ÷è íà ðîáîòó, ç³ ìíîþ âæå íå â³òàâñÿ. Ïî÷àëèñÿ ïðîáëåìè é ó äðóæèíè. Ïîðàäèâøèñü ç íåþ, ÿ âèð³øèâ ï³òè äî äèðåêòîðà íà ïðèéîì. Îäíîãî ðàçó, øâèäêî âèêîíàâøè ñâî¿ îáîâ’ÿçêè, ÿ âè-


ðóøèâ äî êàá³íåòó äèðåêòîðà. Òà êîëè âçÿâñÿ çà ðó÷êó äâåðåé, òî ïî÷óâ ãîëîñ: «Çàëèø öþ ñïðàâó Ìåí³, ÿ Ñàì âñå âèð³øó». ß â³ä³éøîâ â³ä äâåðåé ³ ïîâåðíóâñÿ íà ñâîº ðîáî÷å ì³ñöå. Ìèí óâ ùå ä åÿêèé ÷àñ. Ñï ³âðîá³ò íèê, ÿêèé õ îò ³â âëàøòóâàòè ñâîþ ðîäè÷êó íà ìîº ì³ñöå, ñêàçàâ ìåí³, ùî æ³íêà âæå ïðèõîäèëà ³ çàïîâíèëà äåêëàðàö³þ äëÿ âëàøòóâàíí ÿ íà ðîá îòó. ³í âæå â³äêðèòî çáèðàâ äîâêîëà ñåáå êîëåã ³ ùîñü ¿ì íàø³ïòóâàâ, ïîñì³õàþ÷èñü ó ì³é á³ê. Âæå á³ëüøå ì³ñÿöÿ ìîëèòîâíà ãðóïà ìîëèëàñÿ çà ìîþ ïðîáëåìó. ß â³ä÷óâàâ, ùî ñêîðî äèðåêòîð çàïðîñèòü ìåíå ó ñâ³é êàá³íåò ³ ñïîâ³ñòèòü ïðî ìîº çâ³ëüíåííÿ. Îäíîãî ðàçó, ï³ñëÿ îá³äó, êîëè îñîáëèâî íàõàáíî ïåðåø³ïòóâàëèñÿ çà ìîºþ ñïèíîþ êîëåãè, ÿ â³ä³éøîâ óá³ê ³ ïî÷àâ ìîëèòèñÿ. ß ïîïðîñèâ ó Áîãà ïîðàäè: «Ùî ìåí³ ðîáèòè, ÿê ïîâåñòèñÿ?»² ðàïòîì ÿ ñòàâ àáñîëþòíî ñïîê³éíèì.  ìî¿é äóø³ âèíèêëà äóìêà: «Òè õîðîø èé ñï åö³àë³ñò , çíàºø öþ ðîáîòó, áî ðàí³øå áóâ çàâ³äóâà÷åì â³ää³ëó. Òè âèâ÷èâ àíãë³éñüêó ìîâó — éäè ³ ïðîñè ï³äâèùåííÿ».— «Ãîñïîäè! — ìîëèâñÿ ÿ. — ßêå ï³äâèùåííÿ? Íàì áè çàëèøèòèñÿ ïðèáèðàëüíèêàìè...» ² çíîâó ÷³òêà äóìêà: «Í³, éäè é ïðîñè». ß çàéøîâ ó êàá³íåò. Ïðèâ³òàâñÿ. Äèðåêòîð çäèâîâàíî ïîäèâèâñÿ íà ìåíå. — Äæîíå, ìè âæå ìàéæå äâà ðîêè ïðàöþºìî â ³íñòèòóò³. Òè áà÷èø, ùî ìè äîáðîñîâ³ñíî âèêîíóºìî ñâî¿ îáîâ’ÿçêè. ß äîáðå âèâ÷èâ àíãë³éñüêó ìîâó.  Ñîþç³ ÿ ïðàöþâàâ ó òàêîìó æ ³íñòèòóò³, àëå — çàâ³äóâà÷åì â³ää³ëó. Òóò ÿ óâàæíî ñïîñòåð³ãàâ çà âñ³ìà ³ çðîçóì³â, ùî ìîæó áàãàòî êîðèñò ³ ïðèíåñòè, êåðó þ÷è â³ää³ëîì. ß áà÷ó áàãàòî íåäîë³ê³â, ÿê³ òðåáà âèïðàâèòè. À ³íñòèòóòó ïîòð³áåí íà÷àëüíèê â³ää³ëó. ß — êàíäèäàò íàóê ³ ç ö³ºþ ïîñàäîþ âïîðàþñÿ, — òâåðäî ñêàçàâ ÿ.

Çäèâîâàíèé äèðåêòîð ï³äíÿâñÿ ç³ ñâîãî ì³ñöÿ. — Äàâèäå, — ïðîãîâîðèâ â³í, — àëå ÷îìó òè ðàí³øå ïðî öå íå ãîâîðèâ? ×îìó òè ìîâ÷àâ? ß ÷åêàâ. — ß ìîëèâñÿ, ³ Ãîñïîäü ìåíå íàïîóìèâ ñàìå çàðàç. — Äîáðå, Äàâèäå, çàâòðà òè îòðèìàºø â³äïîâ³äü. ß ïîâèíåí ïîðàäèòèñÿ. Êîëè âäîìà ÿ ðîçïîâ³â äðóæèí³ ïðî ðîçìîâó ç äèðåêòîðîì, âîíà âèãóêíóëà: — Íàñ õî÷à á ïðèáèðàëüíèêàìè çàëèøèëè, à òè... Ìè ñòàëè íà êîë³íà ³ ùèðî ïîìîëèëèñÿ Ãîñïîäó. Íàñòóïíîãî ðàíêó ÿ îäÿãíóâñÿ íå ÿê çâè÷àéíî. Îäÿãíóâ êîñòþì, á³ëó ñîðî÷êó, êðàâàòêó. ̳é ðîáî÷èé îäÿã çàëèøèâñÿ â ³íñòèòóò³. Ïðèéøîâøè íà ðîáîòó òðîõè ðàí³øå, ÿ, íà ñâ³é ïîäèâ, ïîáà÷èâ, ùî âæå âñ³ ïðàö³âíèêè ç³áðà-

ëèñÿ. Íàçóñòð³÷ ìåí³ âèéøîâ Äæîí ³, ïðîòÿãíóâøè ðóêó, ñêàçàâ: — ³òàþ, Äàâèäå, òè — íà÷àëüíèê â³ää³ëó. Ïîâåðíóâøèñü äî êîëåã, äèðåêòîð ïðîìîâèâ, âêàçóþ÷è íà ìåíå: — Öå íàø íîâèé íà÷àëüíèê â³ää³ëó. Âèêîíóéòå âñå, ùî â³í ñêàæå. Ó â³ää³ë³ âñ³ áóëè øîêîâàí³, íå ñïîä³âàþ÷èñü òàêîãî ïîâîðîòó ì ñïðàâè. Êîëåãà, ÿêèé ò³ëüêè ÷åêàâ ìîãî çâ³ëüíåííÿ, ìîâ÷êè âèéøîâ. Á³ëüøå ÿ éîãî íå áà÷èâ. ³í çâ³ëüíèâñÿ. Îñü òàê Ãîñïîäü âðÿòóâàâ íàñ ³ âèð³øèâ íàøó ïðîáëåìó ç ðîáîòîþ. Ç òîãî äíÿ ÿ — íà÷àëüíèê â³ää³ëó, à ²ííà — çàñòóïíèê íà÷àëüíèêà ³íøîãî â³ää³ëó. ²ç êíèãè «Âåäå íàñ Äóõ Ñâÿòèé» Þð³ÿ Áîãà÷îâà

̳ñ³îíåðñüê³ íîâèíè Åô³îï³ÿ: ºâàíãåë³ñòè äî öüîãî ÷àñó â òþðì³ Îñü óæå 10 ì³ñÿö³â äâà ñëóæèòåë³ ì³ñöåâî¿ ï’ÿòèäåñÿòíèöüêî¿ öåðêâè ï³âí³÷íîãî ì³ñòà Ìåé÷þ ïåðåáóâàþòü â óâ’ÿçíåíí³ áåç âàãîìèõ íà òå ïðè÷èí ³ áåç îãîëîøåííÿ ¿ì íàëåæíîãî îô³ö³éíîãî îáâèíóâà÷åííÿ. ʳðàñ Ìåë³ñ ³ Àáåáàåõ Äåñàëåãí áóëè àðåøòîâàí³ ï³ñëÿ òîãî, ÿê íàòîâï Îðòîäîêñàëüíî¿ öåðêâè îðãàí³çóâàâ äâîäåííó äåìîíñòðàö³þ ïðîòè ï’ÿòè ºâàíãåëüñüêèõ öåðêîâ Ìåé÷þ. Ïîë³ö³ÿ ï³äîçðþº öèõ äâîõ ëþäåé â ñìåðò³ ìîëîäîãî ÷îëîâ³êà, ÿêîãî çàñòðåëåíî â îñòàíí³é äåíü äåìîíñòðà ö³¿. Àëå, çã³äíî ïîâ³äîìëåíü ïðåäñòàâíèê³â ºâàíãåëüñüêèõ öåðêîâ, ïîë³ö³ÿ àðåøòóâàëà öèõ ñëóæèòåë³â, ùîá ðåàá³ë³òóâàòè ùå îäíîãî îáâèíóâà÷åíîãî — ïîë³öåéñüêîãî ó â³äñòàâö³, ÿêèé, éìîâ³ðíî, ³ çðîáèâ öåé ñìåðòåëüíèé ïîñòð³ë. Íàïðèê³íö³ ëþòîãî áóëî ïîâ³äîìëåíî, ùî áàòüêè âáèòîãî çâåðíóëèñÿ äî ïîë³ö³¿ ³ç çàÿâîþ, ùî âîíè äîáðå çíàþòü, ùî «ö³ äâîº íåâèíí³, ³ ùî çà âáèâñòâî ¿õíüîãî ñèíà â³äïîâ³äàòèìå àðåøòîâàíèé ïîë³öåéñüêèé». Àëå ³ öå íå ïîä³ÿëî íà ñóäîâ³ îðãàíè. Âñ³ ºâàíãåëüñüê³ öåðêâè ï³âíî÷³ Åô³îﳿ î÷³êóâàëè, ùî 24-25 ëþòîãî ºâàíãåëüñüêèõ ñëóæèòåë³â áóäå çâ³ëüíåíî, ÿê òîãî âèìàãàâ ñóääÿ. Àëå çàì³ñòü çâ³ëüíåííÿ, çà ð³øåííÿì ì³ñöåâîãî ñóäó, ¿õ çíîâó ïîâåðíóëè äî òþðìè. Ñëóõàííÿ ñïðàâè áóëî â³äêëàäåíî. À òþðåìíà àäì³í³ñòðàö³ÿ âçàãàë³ çàáîðîíèëà äðóæèíàì àðåøòàíò³â ïðèíîñèòè ñâî¿ì ÷îëîâ³êàì ïðîäóêòè. Âîíà òàêîæ êîíô³ñêóâàëà ³ ¿õí³ Á³á볿, ïîáîþþ÷èñü, ùî âîíè áóäóòü ºâàíãåë³çóâàòè ñâî¿õ ñóñ³ä³â ïî êàìåð³.

Worthy News/New News

45


Íàø³ ïåðåêëàäè *

*

*

Ñèíü íåáà ì³é ä³ì çàëèëà, Íàïîâíèëà ñåðöå áëàêèòü, ² áóðÿ æèòòºâîãî çëà Íàâêîëî ìåíå ìîâ÷èòü. Ïî÷óâ ÿ ãîëîñ Õðèñòà ² äâåð³ ñâî¿ â³ä³ìêíóâ. ³ä âäÿ÷íîñò³ ïëàêàâ ÿ, Ùî ãëèáîêî íåáî âäèõíóâ. «²ñóñå, öå Òè ïðèéøîâ. Ââ³éäè, ïðîæåíè âñÿêå çëî». Ââ³éøîâ — ³ Éîãî ëþáîâ Îñÿÿëà âñå æèòëî.

Ñàìîòí³ñòü Ñòðàøíî æèòè ñàìèì áåç Õðèñòà. Ùî áåç Íüîãî ñàìîòí³ âàðò³? Ñóºòà. Òåìíîòà. Ïóñòîòà. Íå âò³øàþòü áåçáîæí³ æàðòè. Âàæêî òàê áåç Õðèñòà îäíîìó. Áåç Õðèñòà — ÿê ó êë³òö³ ïòàøêà. Âîðîã ðîáèòü ç æèòòÿ òþðìó — ² ñóìóº äóøà-á³äîëàøêà. Êîíñòðóþþ÷è â ìð³ÿõ ñâî¿õ ²ç íåâ³ð’ÿ çàìêè íàäõìàðí³, ³ä÷óâàºø, ùî öå âñå ãð³õ, Ùî áåç Íüîãî çóñèëëÿ ìàðí³. Äóæå òÿæêî âìèðàòü áåç Õðèñòà, ßê ìèíóëî æèòòÿ áåçøàáàøíî. Ïåêëî. Äåìîíè. Òåìíîòà. Ïîìèðàòè áåç Ãîñïîäà ñòðàøíî! Ìîæíà ìàòè âåëèê³ ñêàðáè ² â æèòò³ âëàøòóâàòèñÿ äîáðå, Òà ó â³÷í³ñòü áåç Áîãà éòè — Êàòàñòðîôà, âåëèêå ãîðå! ² íà Áîæèé îñòàíí³é ñóä óðøå âñüîãî ïðèéòè îäèíîêèì. Òàì ³ ãîðè — î í³! — íå ñïàñóòü, Òàì íåâ³ð’ÿ âèë³çå áîêîì. Âñå â Õðèñòîâèõ ðóêàõ ëåæèòü. Ïîçà Íèì — ³ îìàííî, é ôàëüøèâî. Ìîæíà ÿêîñü áåç Íüîãî æèòü, Òà ñïàñòèñü áåç Õðèñòà íåìîæëèâî. Îëåêñàíäð ÀÇÎÂÑÜÊÈÉ

² ç ãîñòåì ìî¿ì äîðîãèì Âåëèêà ðàä³ñòü ââ³éøëà. Äóøà íå ðîçëó÷èòüñÿ ç Íèì, Áî â Íüîìó ñïàñ³ííÿ çíàéøëà. ßê³â ÁÓÇÈÍÍÈÉ

Íå òà â³ðà ß æåçëîì âäàðèâ ïî ñêåë³, Àëå äæåðåëî íå çàáèëî. Ãóêíóâ ÿ â íåáåñí³ îñåë³, Òà ïîëóì’ÿ íå çëåò³ëî. Çà Ñëîâîì çðîáèâ âñå, ÿê òðåáà. Æäàâ ÷óäà âñ³ºþ äóøåþ. Òà íå â³äïîâ³â Áîã ç íåáà Òàê, ÿê ²ëë³ ÷è Ìîéñåþ. Ìàáóòü, ùî æåçë â ìåíå ã³ðøèé, ² ÷àñ, ³ ìîëèòâà ñ³ðà. Î í³! Âñå òå ñàìå, íå ³íøå, Ò³ æ ñàì³ ñëîâà — íå òà â³ðà! ßê³â ÁÓÇÈÍÍÈÉ

*

*

*

À ìîðå ï³íèòüñÿ é ðåâå ì³ëüÿðäîì õâèëü. Ùîá âòèøèòè éîãî, â ëþäåé çàìàëî ñèë. ³êè ìèíàþòü, íàñòຠïîðà — ² ñóõîäîëîì ðîáëÿòüñÿ ìîðÿ. ×è ïîð³âíÿþñü ç ìîðåì áóéíèì ÿ? Òðåìêà ðîñèíêà — öå ìîº æèòòÿ. Çö³ëèëèñÿ ìè ðàíàìè Õðèñòà. Äàëà ñïàñ³ííÿ íàì â³ä ñìåðò³ æåðòâà õðåñíà.  êðîâ³, ÿêó ïðîëèâ Ãîñïîäü ç õðåñòà, Áåçêðà¿é îêåàí áåçñìåðòÿ ³ áëàæåíñòâà. Ìèêîëà ØÀËÀÒÎÂÑÜÊÈÉ


Àðìàãåäîí ³ä õâèëþâàííÿ — àæ ï³òí³ äîëîí³, ² âñÿ çåìëÿ çäðèãíóëàñü äî îñíîâ, Êîëè äîáðî ³ çëî â Àðìàãåäîí³ Ç³éøëèñÿ é çàõëèíóëàñü êðîâ’þ êðîâ.

Ïîåòè÷íà ñòîð³íêà

Çäàâàëîñÿ, ùî çëî íå ïîäîëàòè, Ùî ñêîðî íî÷³ â³÷íå òîðæåñòâî, Òà òîé, êîìó Ãîñïîäü ëþáèâ ïðîùàòè, Õòî ñò³ëüêè âæå ðàç³â çð³êàâñü Éîãî, —

Éøëà é ùàñëèâî, ðàä³ñíî ñï³âàëà  ñóïðîâîä³ ìóçèêè âåñíè. ² ñâ³òë³øå íàâêðóãè ñòàâàëî ³ä ÿñíî¿ ñóêí³ á³ëèçíè.

²çðà¿ë³â íàðîä ïîäóæàâ çâ³ðà É, êëÿêíóâøè âðåøò³-ðåøò äëÿ êàÿòòÿ, Ãîðäèí³ çð³êøèñü — âáèâ÷îãî êóìèðà, Ïîáà÷èâ Ãîñïîäà ñâîãî — Õðèñòà.

Õòîñü ïîçàçäðèâ íà áåçõìàðíå ùàñòÿ ², íàãíóâøèñü, ùîñü ó æìåíþ çãð³á... É ðàïòîì äî á³ëåñåíüêîãî ïëàòòÿ Áðóäó øìàò áðèäêèé ïðèëèï.

ß çäîãàäàâñÿ ïðî òàëàí ùàñëèâèé: Íàðîäå ì³é, íå îïóñêàé ðàìåí, Òåáå Áîã âèáðàâ, ùîáè òè, ÿê ð³âíèé, Ïðèéøîâ äî ³íøèõ áåçë³÷³ ïëåìåí,

Ðàïòîì, àëå ñâ³ò íå çàõèòàâñÿ, Ò³ëüêè õòî é çà ùî òàê ïîêàðàâ?.. Øèáåíèê íàõàáíî ïîñì³õàâñÿ, Ùóðèâ î÷³ é ðóêè ïîòèðàâ.

Ùîá ñâ³òîâèõ òîðêíóâøèñü ùàñòÿ äçâîí³â, Ó çãîä³ æèòè ç ñîâ³ñòþ, íå â çë³, Ùîá á³ëüøå íå áóëî Àðìàãåäîí³â ͳêîëè â³äòåïåð íà ö³é Çåìë³. Þð³é ÊÀ̲ÍÑÜÊÈÉ

Íå çàïëàêàëà íà ò³ áðóòàëüí³ ïëÿìè, Íå êàðòàëà ãîðäóíà çà ãð³õ. Óñì³õíóëàñÿ — ³ ñâ³é áóêåò äóõìÿíèé Õóë³ãàíó êèíóëà äî í³ã.

Êâ³òè ïðîùåííÿ  á³ëîñí³æí³ì ïëàòò³, ÿê ñí³æèíêà, ( ãîñò³ ÷è ó ä³ì áàòüê³â ñâî¿õ) ijâ÷èíêà éøëà ïî â’þíê³é ñòåæèíö³ ²ç áóêåòîì êâ³ò³â çàïàøíèõ. Ãàðíà, ìîâ òîïîëÿ ñð³áíîëèñòà, ² âåñåëà, ÿê äçâ³íê³ ñòðóìêè. ¯é ùîñü í³æíî øåïîò³ëî ëèñòÿ ² âñì³õàëèñü ùèðî ïåëþñòêè. Ñîíå÷êà çàêîõàíå ïðîì³ííÿ Êó÷åð³â ðîç÷³ñóâàëî ñàä. ijâ÷èíêà æ, ÿê ÷èñòîòè öàð³âíà, Ö³ëóâàëà ïåëþñòêè òðîÿíä. ² â î÷àõ — ðîñèíêàõ ïðîìåíèñòèõ — Âèãðàâàëà âñ³õ íåáåñ áëàêèòü. Îñü, çäàâàëîñü, ìîâ ïóøèíêà ÷èñòà, Íàä îñèê òðåìò³ííÿì ïîëåòèòü.

³í, ìîòíóâøè ñòðèæêîþ ðóäîþ (Ñåðöå º, çâè÷àéíî, é â ïóñòóíà), Çí³òèâñü, çàñîðîìëåíèé ñîáîþ É òèì, ùî òàê ïîìñòèëàñÿ âîíà. ßêùî ëþäè çë³, õî÷à äóøà íåâèííà, Âàì â æèòòÿ æáóðíóòü îáðàç áðóäíèõ, Âè òàê ñàìî, ÿê ä³â÷à-ñí³æèíêà, Ïðîùåííÿ êâ³òêàìè êèíüòå â íèõ. Ìèõàéëî ÊÎÇÓÁÎÂÑÜÊÈÉ Ïåðåêëàâ ç ðîñ³éñüêî¿ Âàñèëü ÌÀÐÒÈÍÞÊ


âîíà ³ â 50 ðîê³â «ìîëîä³æíà»

«Ìîëîä³æíà» — 48

26 ñ³÷íÿ 2003 ðîêó ð³âíåíñüêà öåðêâà «Ìîëîä³æíà» â³äçíà÷àëà ñâÿòî — 50-ð³÷íèé þâ³ëåé. Íà áîãîñëóæ³íí³ áóëè ïðèñóòí³ìè áàãàòî ãîñòåé ³ç öåðêîâ гâíåíñüêî¿, Æèòîìèðñüêî¿, Âîëèíñüêî¿ îáëàñòåé òà ³íøèõ ðåã³îí³â Óêðà¿íè.  ñëóæ³íí³ áðàëè ó÷àñòü ïðåäñòàâíèêè ÷îòèðüîõ ïîêîë³íü — â³ä ñòàðåíüêèõ ñëóæèòåë³â äî ìîëîäèõ áðàò³â ³ ñåñòåð. ³òàëè öüîãî óðî÷èñòîãî äíÿ öåðêâó-þâ³ëÿðà òàêîæ ãîëîâà Âñåóêðà¿íñüêîãî ñîþçó ÖÕ ÂªÏ, ñòàðøèé ºïèñêîï Ì.Ñ.Ï àíî÷êî, ãîë îâà гâíåíñüêîãî îá’ºäíàííÿ ÖÕÂªÏ ñòàðøèé ïðåñâ³òåð Â.Ä.Áîðèøêåâè÷, à òàêîæ ãîñò³ ³ç çàêîðäîíó — Î.Êàëèíþê, áðàòè Ðàä÷óêè. ϳâñòîë³òí³é ïåð³îä — öå âåëèêèé ³ íåëåãêèé øëÿõ âèïðîáîâóâàíü. Ïðîïîíóºìî âàø³é óâàç³ íàðèñ ç ³ñòî𳿠öåðêâè «Ìîëîä³æíà». Ïåðø³ ºâàíãåëüñüê³ õðèñòèÿíè â ì³ñò³ гâíîìó âæå áóëè â 1915 ðîö³. Ïåðøèì ïðåñâ³òåðîì ºâàíãåëüñüêî¿ öåðêâè â ì³ñò ³ гâí å á ó â à àâðèëî Øâåöü, ðîäîì ç³ Øïàíîâà.  ò³ ÷àñè â³í ïîäîðîæóâàâ ñåëàìè òà ïðîïîâ³äóâàâ Ñëîâî Áîæå. Çîêðåìà, â 1919 ðîö³ öåé ì³ñ³îíåð ïðîéøîâ ìàéæå âñ³ ñåëà Ìëèí³âñüêîãî ðàéîíó. Òîä³ óâ³ðóâàëè ïåðø³ òðè ñ³ì’¿ — Ïàâëà Êðèâàëü÷óêà, Õîìè Áàëàñà, Îíèñ³ÿ Îïàí÷óêà, à òàêîæ Êàòåðèíà Êîâàëü÷óê òà ²ëëÿ Êóõàð÷óê. Âæå 19 ñ³÷íÿ 1923 ðîêó â³äáóëîñÿ âîäíå õðåùåííÿ ïðè 15-20 ãðàäóñàõ ìîðîçó, ÿêå çâåðøóâàâ Àðòåì Ìåëüíèê. Âðàæàþ÷à ñèëà Ãîñïîäíÿ áóëà âèÿâëåíà â òîìó,

ùî ï³ñëÿ õðåùåííÿ í³õòî ç òèõ äåñÿòè áðàò³â ³ ñåñòåð íå çàõâîð³â. Á³ëüøå òîãî, ïðîæèëè äî ãëèáîêî¿ ñòàðîñò³, â³ä³éøîâøè ó â³÷í³ñòü ï³ñëÿ 80 ðîê³â æèòòÿ.  ò³ ðîêè õðèñòèÿíè â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿ â ì³ñò³ гâíîìó íå ïðîâîäèëè ç³áðàíü. Ç 1915 äî 1953 ðîêó âîíè â³äâ³äóâàëè áîãîñëóæ³ííÿ öåðêâè ºâàíãåëüñüêèõ õðèñòèÿí-áàïòèñò³â, ÿê³ â 1923 ðîö³ îòðèìàëè ðåºñòðàö³þ. Ïîâåðíóâøèñü ³ç òàáîð³â, äî íèõ ïðèºäíàëèñÿ Ãðèãîð³é ×óáîê, Ôîíü Æàðñüêèé, Âàñèëü ×åðíþøîê, Ïåòðî Ïîäðàíåöüêèé, Îëåêñàíäð Äçþáàê, ²ëëÿ Ëèæíÿê, Âàñèëü Êóðè÷ òà ³íø³. Ïîñòóïîâî çá³ëüøóâàëàñÿ ÷èñåëüí³ñòü áðàò ³â-ïðîï îâ³äí èê³â, ÿê³ â³äâ³äóâàëè ï’ÿòèäåñÿòíèöüê³


àê ñòàëîñÿ, ùî îäíîãî ³ òîãî æ äíÿ — 26 ñ³÷íÿ 2003 ðîêó — ñâÿòî çàâ³òàëî òàêîæ ³ ùå äî îäí³º¿ ð³âíåíñüêî¿ ãðîìàäè: öåðêâ³ «Ñâ³òàíêîâà çîðÿ» âèïîâíèëîñÿ 10 ðîê³â! Ñàìå ñò³ëüêè ìèíóëî â³äòîä³, êîëè 24 ñ³÷íÿ 1993 ðîêó áóëî ïðîâåäåíî ïåðøå ºâàíãåë³çàö³éíå áîãîñëóæ³ííÿ â öåíòð³ гâíîãî — Çàë³ êàìåðíî¿ òà îðãàííî¿ ìóçèêè. Öåé øëÿõ

Ò

ñïîâíåíèé áëàãîñëîâåííÿìè, áëàãîäàòòþ Áîæîþ äëÿ ì³ñ³¿ «Ñâ³òàíêîâà çîðÿ», ÿêà çàïî÷àòêóâàëà öþ öåðêâó, äëÿ Ñ. Ìåëüíèêà, Â. Ïðèòà, ². Ìóäðèêà, Ï. Äàâèäþêà, Ä. Ãîëîâàòþêà, Ï. Ïåõîò³íà, ÿê³ ñòàëè ïåðøèìè ¿¿ ÷ëåíàìè ³ äëÿ òèõ âîñüìè äóø, ÿê³ ïåðøèìè â ÷åðâí³ òîãî æ ðîêó óâ³éøëè â çàïîâ³ò ²ñóñà Õðèñòà ÷åðåç âîäíå õðåùåííÿ. Ìèëîçâó÷íó òà ñâ³òëó íàçâó öåðêâà âçÿëà ³ç õðèñòèÿíñüêî¿ ðàä³îïåðåäà÷³ «Ñâ³òàíêîâà çîðÿ», åï³ãðàôîì ÿêî¿ áóëè ñëîâà: «ßê ïðîì³ííÿ ç³ðíèö³ ðîçãàíÿº òåìðÿâó íî÷³, òàê Õðèñòîñ Ñïàñèòåëü ñâ³òëîì Ñâîãî Ñëîâà ðîçãàíÿº òåìðÿâó ãð³õà ³ îñâ³òëþº íàø³ äóø³». Äî òîãî æ, «Ñâ³òàíêîâà çîðÿ» — îäíå ç ³ìåí Ãîñïîäà íàøîãî ²ñóñà Õðèñòà: «ß, ²ñóñ, ïîñëàâ Ñâîãî Àíãîëà, ùîá çàñâ³ä÷èòè âàì öå ó Öåðêâàõ. ß êîð³íü ³ ð³ä Äàâèä³â, çîðÿ ÿñíà ³ äîñâ³òíÿ!» (Îá.22:16).

10

«Ñâ³òàíêîâ³é çîð³» —

ðîê³â

Çà äåñÿòü ðîê³â öåðêâà çðîñëà äî ìàéæå 200 äóø. Ïàñòîðñüêå ñëóæ³ííÿ ç 1995 ðîêó âèêîíóº Àíàòîë³é Ñåëåöüêèé, ñëóæ³ííÿ äèÿêîíà — Âîëîäè-

ìèð Ïðèò (äèðåêòîð âèäàâíèöòâà «Ñâ³òàíêîâà çîðÿ»). Ñïî÷àòêó íà áîãîñëóæ³ííÿ çàïðîøóâàëè ìóçè÷í³ ãóðòè, õîðè òà ºâàíãåë³ñò³â. À ò åïåð ïðè öåðêâ³ ä³þòü äâà õîðè (îðãàí³çàòîðîì ÿêèõ º îïåðíèé ñï³âàê Â. Âèõàðºâ, äèðèãåíòàìè ². Ñåëåöüêà ³ Î. Ñóõàðºâ, âîêàëüíèé ãóðò «Â³÷í³ñòü», êàìåðíèé îðêåñòð, êâàðòåò, ìåðåæà äîìàøí³õ ãðóï, íåä³ëüíà øêîëà. À 1 òðàâíÿ 1998 ðîêó öåðêâà çàêëàëà ïåðøèé êàì³íü ï³ä áóä³âíèöòâî äîìó ìîëèòâè. «Ñâ³òàíêîâà çîðÿ» — ì³ñ³îíåðñüêà öåðêâà. ¯¿ ÷ëåíè — Â. Ãóáåíÿ, Ð. Âîç-

íþê, ñ³ì’ÿ ϳäëóæíèõ, À. Êóêñà — ïðàöþþòü ì³ñ³îíåðàìè â ð³çíèõ ðåã³îíàõ Óêðà¿íè. Ãîñòÿìè ³ ó÷àñíèêàìè óðî÷èñòîãî áîãîñëóæ³ííÿ ç ö³º¿ íàãîäè òàêîæ áóëè áðàòè-ñëóæèòåë³ — Ìèõàéëî Ìîìîòîê, Îëåêñàíäð Êîâàëü, Ôåä³ð ×åðíÿê. Ñèìâîë³÷íî, ùî äî ð³âíÿí íà ¿õ «äåíü íàðîäæåííÿ» ïðè¿õàëè ç³ ñâÿòêîâîþ ð³çäâÿíîþ ïðîãðàìîþ Ìîëîä³æíèé õîð Ïåðøî¿ Ëüâ³âñüêî¿ öåðêâè Õª «Â³ôàí³ÿ» (âóë. Æîâê³âñüêà, 8, ïàñòîð Àíàòîë³é Ãóê, äèðèãåíòè —ïîäðóææÿ ²ãîð ³ Ãàëèíà Ñàìóñ³). Ñåðåä çàïðîøåíèõ òàêîæ áóëè ³ ãîëîâà ÂÑÖÕªÏ, ñòàðøèé ºïèñêîï Ì.Ñ. Ïàíî÷êî, ïàñòîð-ºâàíãåë³ñò Î. Êàëèíþê (ì. Ñàêðàìåíòî), ðåêòîð ÊÁ² Ñ. Ìàíåëþê òà áàãàòî ³íøèõ. Âñ³ âîíè ïðè¿õàëè, ùîá ðàçîì ïðîñëàâèòè ³ì’ÿ Áîæå ³ ðîçä³ëèòè ðàä³ñòü, à òàêîæ ïîáëàãîñëîâèò è öåðêâó «Ñ â³ò àí êîâà çîðÿ», ïîáàæàòè ¿é çðîñòàííÿ ³ ïðîöâ³òàííÿ äëÿ ñëàâè Ãîñïîäíüî¿, ëþáîâ³, ìèðó, äóõîâíî¿ òâîð÷îñò³ äëÿ ñëàâè âåëèêîãî Áîãà. Íà ôîòî: öåðêâó â³òàþòü Ìîëî ä³ æ íè é õ îð Ïå ðøî ¿ Ëüâ³âñüêî¿ öåðêâè Õª «Â³ôàí³ÿ» òà ºïèñêîï Ì. Ïàíî÷êî.


ãðîìàäè â³ðóþ÷èõ ç íàâêîëèøí³õ ñ³ë. Ó 1952 ðîö³ ç ð³çíèõ ñ³ë äî îáëàñíîãî öåíòðó ïðè¿õàëè íà ïîñò³éíå ïðîæèâàííÿ Ìèêîëà Êðàñó í,

ïèòàííÿ: äå ³ ÿê ïðîâîäèòè áîãîñëóæ³ííÿ, ³ õòî ì³ã áè âèêîíóâàòè îáîâ’ÿçêè ñëóæèòåë³â öåðêâè, âèð³øóâàòè ¿¿ äóõîâí³ ïîòðåáè. Ñïî÷àòêó äëÿ öüîãî çàïðîøóâàëèñÿ áðàòè ç ñóñ³äí³õ ãðîìàä, à çãîäîì, â 1958 ðîö³, îáðàëè Ìèêîëó Êðàñóíà â³äïîâ³äàëüíèì çà ïðîâåäåííÿ áîãîñëóæ³íü. À â 1962 ðîö³ íà ÷ëåí ñüêîìó ç³áðàíí³ ïðåñâ³òåðîì áóâ îáðàíèé Ãðèãîð³é ×óáîê, à íà äèÿêîíñüêå ñëóæ³ííÿ — Ìèõàéëî Êóðè÷ ³ Ìèêîëà Îãîíîâñüêèé. À äî íîâîóòâîðåíî¿ öåðêâè âëèâàëèñÿ âñå íîâ³ ³ íîâ³ ìîëîä³ ñèëè: Îìåëÿí Êóõàð÷óê, Âîëîäèìèð Ïðèñÿæíþê, Ðîñòèñëàâ Çàâîäíèöüêèé, Ëåîí³ä Ñàäîâí³ê, Îëåêñàíäð Ãðèí÷óê, Ïàâëî Êàï³òóëà. 1960-ò³ ðîêè â ³ñòî𳿠öåðÃðèãîð³é ×óáîê, îäèí ³ç ïåðøèõ ñëóæèòåë³â ð³âíåíñüêî¿ êâè áóëè íàéá³ëüø ñêëàäíèöåðêâè, ç 1968 ð.— ïðåñâ³òåð ìè. Öåðêâà ìîãëà ³ñíóâàòè ò³ëüêè íåëåãàëüíî. Öå çíà÷íî öåðêâè «Ñâÿòà Òð³éöÿ» ñòðèìóâàëî ¿¿ ð³ñò. ϳä íàòèñêîì ïàðò³éíî-àòå¿ñòè÷íî¿ ñèñÀíàòîë³é Êóõàð÷óê, Âîëîäèòåìè, ó 1966 ðîö³, ùîá çàïðîìèð Êóðè÷, Òèìîô³é Áåöêî, ïîíóâàòè öåðêâ³ Õª ñòàòè Âàëåíòèí ³ Ôåä³ð Ìàëèíîâô³ë³àëîì öåðêâè ªÕÁ, ç Êèºñüê³, Ìèêîëà Îãîíîâñüêèé. âà ïðè¿õàâ ñòàðøèé ïðåñâ³òåð Êîëè óòâîðèëàñÿ ÷èìàëà ãðîöåðêîâ Õª Óêðà¿íè Ã. Ïîíóðìàäà îäíîäóìö³â, òî çà ïðîêî. Çãîäîì ç Ìîñêâè ïðèïîçèö³ºþ À. Êóõàð÷óêà, âè¿æäæຠÄ. Øàòðîâ, ÿêèé ñõèõ³äöÿ ç Áîðáèíà, áðàòñòâî ëÿâ ì³ñöåâó öåðêâó Õª äî âèð³øèëî ïðîâîäèòè ç³áðàííÿ ðåºñòðàö³¿, ùîá áîãîñëóæ³ííÿ îêðåìî â³ä öåðêâè ªÕÁ. Ïåðïðîâîäèëèñÿ íà îäíîìó ì³ñö³. øå òàêå áîãîñëóæ³ííÿ â³äáóÑë³ä âèçíàòè, ùî âîíè äîñÿãëîñÿ 13 ñ³÷íÿ 1953 ðîêó — íàëè â öüîìó íåìàëî. Áî ÿê ïåðåäîäí³ í îâîã î ðîêó çà ò³ëüêè-íî ó 1968 ðîö³ ç’ÿâèñòàðèì ñòèëåì. ³äòîä³ ì³ñöÿëàñÿ ìîæëèâ³ñòü ïðîâîäèòè ìè ïðîâåäåííÿ ç³áðàíü ñòàëè ïðèâàòí³ áóäèíêè ³ êâàðòèðè â³ðóþ÷èõ. ² ñàìå òóò º ïîòðåáà íàãîëîñèòè, ùî çàïî÷àòêóâàëà ï’ÿòèäåñÿòíèöüêèé ðóõ â ì³ñò³ гâíîìó ìîëîäü â³êîì â³ä 25 äî 30 ðîê³â. Ïîòðàïèòè íà òàê³ áîãîñëóæ³ííÿ áóëî íåëåãêî. dzáðàííÿ ïðîâîäèëèñÿ çà çà÷èíåíèìè äâåðèìà ³ çàòåìíåíèìè â³êíàìè, ç íåãîëîñíèì çàãàëüíèì ñï³âîì, àëå ç ùèðèìè ìîëèòâàìè. Íåçâàæàþ÷è íà òÿæê³ îáñòàâèíè, Áîã áëàãîñëîâëÿâ Ñâ³é íàðîä, ³ ãðîìàäà â³ðóþ÷èõ ïîñò³éíî çá³ëüøóâàëàñÿ. Òàê, ùî âæå íà ïî÷àòêó 1955 ðîêó ïîñòàëî

50

áîãîñëóæ³ííÿ íà ïîñò³éíîìó ì³ñö³, òî â³äðàçó ñòàâñÿ ïîä³ë ãðîìàäè: ãðóïà íà ÷îë³ ç ïðåñâ³òåðîì Ã. ×óáêîì îòðèìàëà ñòàòóñ ðåºñòðîâàíî¿ ô³ë³¿ öåðêâè ªÕÁ (50 îñ³á), à ìàéæå âñÿ ìîëîäü (17 ñ³ìåé ³ 10 ìîëîäèõ áðàò³â ³ ñåñòåð) — çàëèøèëàñÿ íà ïîïåðåäíüîìó ñòàíîâèù³. ×ëåíñüêå ç³áðàííÿ, ÿêå â³äáóëîñÿ â õàò³ À.Êóõàð÷óêà, âèð³øèëî, ùî íàñòóïí³ áîãîñëóæ³ííÿ áóäóòü ïðîâîäèòèñÿ îêðåìî. ×àñòèíà õðèñòèÿí ï³øëè â ñåëèùå Ìîëîä³æíå, äå ïðîâîäèëè áîãîñëóæ³ííÿ â õàòàõ Â. Ôåëüøòåéíà, Ñ. Êîâàëüñüêîãî, Ï. Ëîçàíþêà, Ô. Ïàâëþêà, Â. Óñòèì÷óêà, Ä. Ñòàñþêà, Ë. Ãðèí÷óêà, Ë. Ñàäîâí³êà, À. Êóõàð÷óêà, Ï. Êàï³òóëè, Ò. Âîçíÿðñüêîãî òà ³íøèõ. À äðóãà ãðîìàäà îòðèìàëà â³ä Áîðèñà Àäàì’þêà ïîëîâèíó éîãî áóäèíêó äëÿ ïðîâåäåííÿ ç³áðàíü. Òàêèì ÷èíîì âèíèêëî äâ³ ãðîìàäè: îäíà â Ìîëîä³æíîìó, à äðóãà — â Çîëîò³ºâ³, ÿêà ìàëà ìîëèòîâíèé ä³ì íà âóë. Ìëèí³âñüê³é, 118 (äî 1972 ðîêó). ² öå áóëî âàæëèâî äëÿ îáîõ â ìàéáóòíüîìó í àéá³ëüø èõ öåðêîâ ºâàí ãåëüñüêèõ õðèñòèÿí ì³ñòà — «Ìîëîä³æíî¿» ³ «Ñâÿòî¿ Òð³éö³».  ïåðøî¿ ç’ÿâèëàñü ìîæëèâ³ñòü ïðîïîâ³äóâàòè Ñëîâî Áîæå íà îêîëèöÿõ ì³ñòà, à â äðóãî¿ — â ñàìîìó ì³ñò³.  ò³é ãðîìàä³, äå çàëèøèëàñÿ ìîëîäü, çíîâó âèíèêëà ïîòðåáà â ñòàðøèõ ñëóæèòåëÿõ, êåð³âíèêàõ. Íà ö³ ñëó-


æ³ííÿ áóëî îáðàíî áðàò³â Î. Ãðèí÷óêà (ñëóæ³ííÿ ñòàðøîãî ïðåñâ³òåðà âèêîíóâàâ ç 1969 äî 2001 ðîêó) ò à Ô. Ìåëüíèêà, à äèÿêîíîì — Â. Ôåëüøòåéíà. ³äòîä³ ìîëîäü ìàëà ñâîº äóõîâíå ³ àäì³í³ñò-

âè, ùîá øâèäøå ³òè äî ð³÷êè, ùî ïðîò³êຠá³ëÿ ñàìîãî îáêîìó (éîãî ïðèì³ùåííÿ áóëî íà âóëèö³ Êàë³í³íà, òåïåð³øí³é áóäèíîê Êðàºçíàâ÷îãî ìóçåþ). ² òàì âèêîíàëàñÿ Áîæà ñïðàâà. Çàï³çíèëèñÿ âèâ³äóâà÷³,

ðàòèâíå êåð³âíèöòâî â ñåëèù³ Ìîëîä³æíîìó, ÷åðåç ùî ³ äî öüîãî äíÿ öåðêâà íàçèâàºòüñÿ «Ìîëîä³æíà». ßê ³ êîæí³é öåðêâ³, â 195080-èõ ðîêàõ õðèñòèÿíàì ì³ñòà гâíå áóëî äóæå òÿæêî. Ãîí³ííÿ, øòðàôè, äîïèòè, ñë³äñòâî, çðàäíèöòâî — ÷åðåç óñå öå ïðîéøëè â³ðóþ÷³ ð³âíåíñüêèõ ãðîìàä. Êîëè áðàòñòâî öåðêîâ Õª çâåðíóëîñÿ äî êåð³âíèêà äåðæàâè Ìèêèòè Õðóùîâà, ùîá ÷èìîñü çàðàäèâ òàêîìó òåðîðó, òî â³í ñêàçàâ: «À ÷è íå ÷èòàºòå âè Ñëîâà Áîæîãî? Òàì íàïèñàíî: «Áóäóòü âàñ ãíàòè». Îñü ìè ³ ãîíèìî!» Òîä³ í³õòî íå ì³ã çâåðøóâàòè ñâÿòå âîäíå õðåùåííÿ ç â³ðè âäåíü.  çàâ³ò Ãîñïîäà ²ñóñà Õðèñòà âõîäèëè ò³ëüêè âíî÷³, ÿê êàçàëè, «ï³ä ñï³âè çåìíîâîäíèõ òà øóì î÷åðåòó». Îäíîãî ðàçó òðåáà áóëî çâåðøèòè â öåðêâ³ ÷åðãîâå âîäíå õðåùåííÿ. Áóâ 1969 ð³ê. Îìåëÿí Êóõàð÷óê ³ Îëåêñàíäð Ãðèí÷óê ïîïåðåäíüî îá’¿õàëè Áàñ³âêóòñüêå îçåðî ³ ïîáà÷èëè, ùî â áàãàòüîõ ì³ñöÿõ º çàñ³äêà. Ìèìîõ³òü ïî÷óëè ñëîâà: «Óæå ðàçâåäêà ïðèåõàëà, áóäåì íà ÷åêó». Òîä³ áðàòè íåãàéíî ïîâåðíóëèñÿ äî öåðê-

ðîç÷àðîâàíî ç³òõàëè: «Ìû èõ ñòîðîæèëè â áîëîòå, à îíè ïðèøëè ïîä ñàìûé ïîðîã è ñäåëàëè ñâîå äåëî». Àæ äî 1990 ðîêó ñâÿò³ âîäí³ õðåùåííÿ ç â³ðè â³äáóâàëèñÿ âíî÷³. Íàâ³òü âåñ³ëëÿ íåìîæëèâî áóëî ïðîâåñòè áåç ïåðåøêîä ç áîêó âëàäè, äëÿ ÿêî¿ «âîíè íàäòî ãîëîñíî ïðîâîäèëèñÿ». ×ëåíè «Ìîëîä³æíî¿» ïðîäîâæóâàëè çáèðàòèñÿ ïî êâàðòèðàõ, çîêðåìà, ç 1987 ðîêó — ó áðàòà Ïàâëà Ìåëüíè÷ó-

êà, íà âóëèö³ Áîòàí³÷í³é.  1990 ðîö³ öåðêâà «Ìîëîä³æíà» óâ³éøëà äî íîâîóòâîðåíîãî  ñåóêðà¿í ñüêîãî Ñ îþçó öåðêîâ ÕªÏ. гâíåíñüêå îáëàñíå îá’ºäíàííÿ ÖÕÂªÏ òîä³ î÷îëþâàâ Ì.À. Ìóëÿð÷óê. Ç âåëèêèìè òðóäíîùàìè â 1991 ðîö³ öåðêâà îòðèìàëà äîçâ³ë íà áóä³âíèöòâî äîìó ìîëèòâè ³ òîãî æ ðîêó ðîçïî÷àëà ðîáîòó. Íàñòóïíîãî ðîêó ó éîãî ï³äâàëüíîìó ïðèì³ùåíí³ âæå â³äáóëîñÿ ïåðøå áîãîñëóæ³ííÿ, à â çàïîâ³ò Ãîñïîäà ²ñóñà Õðèñòà óâ³éøëî 120 äóø. 19 âåðåñíÿ 1993 ðîêó äâåð³ ïîñâÿ÷åíîãî äîìó ìîëèòâè áóëè â³ä÷èíåí³ äëÿ 500 ÷ëåí³â öåðêâè ³ äëÿ óñ³õ, õòî áàæàâ â÷èòèñÿ â³ä Ñëîâà Ãîñïîäà. Öåðêâà çðîñòàëà ÿê äóõîâíî, òàê ³ ê³ëüê³ñíî, íåçâàæàþ÷è íà ìàñîâó åì³ãðàö³þ çà êîðä îí . Ä ëÿ ìàéæå 1000 ÷ëåí ³â öåðêâè ò åï åð äèÿêîíñüêå ñëóæ³ííÿ íåñóòü 12 áðàò³â. Ç 1994 ðîêó ïðåñâ³òåðîì öåðêâè º Àíäð³é Ñòåöÿê.  íîâîçáóäîâàíîìó äîì³ ìîëèòâè â³äáóâàþòüñÿ ç’¿çäí³ ìîëèòîâí³ ç³áðàííÿ, ð³çí³ êîíôåðåíö³¿, ÿê ìîëîä³æí³, òàê ³ ïàñòîðñüê³, à òàêîæ êîíôåðåíö³¿ ̳æíàðîäíîãî òþðåìíîãî áðàòñòâà. Ðåäàêö³ÿ äÿêóº Îìåëÿíó Êóõàð÷ óêó çà äîïîì îãó â ï³äãîòîâö³ ïóáë³êàö³¿.

̳ñ³îíåðñüê³ íîâèíè Êóáà: íåìîæëèâî êóïèòè çåìëþ äëÿ öåðêâè Ô³äåëü Êàñòðî ñêàçàâ, ùî éîãî êðà¿íà º ³ áóäå ñîö³àë³ñòè÷íîþ. Êðà¿ íà íå çäàòíà ïîçáàâèòèñÿ çëèãîäí³â. Òîìó ïðåäñòàâíèê ì³æíàðîäíîãî ñëóæ³ííÿ CAM International Äæîí ÄåÊîñòåð íàçèâຠâ³äâàæ í³ñòü êóáèíñüêèõ â³ðóþ÷èõ äóæå âðàæàþ÷îþ. «Í åìຠæîäíî¿ ìîæëèâîñò³ ³ ñïîñîáó îòðèìàòè äîçâ³ë êóïèòè çåìëþ àáî ïîáóäóâàòè öåðêâó, àëå º äîçâ³ë íà â³äêðèòòÿ äîìàøí³õ öåðêîâ. Òîìó êóäè á ìè íå ïðèéøëè, ñêð³çü öåðêâè ìàþòü ùå áëèçüêî 25 äîìàøí³õ öåðêîâ. ¯ì çàáîðîíÿþòü ïóáë³÷í³ ºâàíãåë³çàö³¿, âîíè íå ìîæóòü ðîçäàâàòè ïóáë³÷íî õðèñòèÿíñüêó ë³òåðàòóðó, àëå âèäíî, ùî âîíè ñïðàâëÿþò üñÿ ç³ âñ³ì äóæå äîáðå». ÄåÊîñòåð ãîâîðèòü, ùî ÷åðåç â³äñóòí³ñòü ïîò ð³áíèõ ðåñóðñ³â íà Êóá³, âîíè íàä àþòü á³áë³îòåêè äåÿêèì ïàñòîðàì, ù îá çàáåçïå÷èòè öåðêâè ìîæëèâîñòÿìè ºâàíãåë³çóâàòè.

51


ÞÐÈÄÈ×ÍÀ ÊÎÍÑÓËÜÒÀÖIß

Íàäàííÿ çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè äëÿ áóä³âíèöòâà ìîëèòîâíîãî äîìó ×àñòî ðåë³ã³éí³ ãðîìàäè ç³øòîâõóþòüñÿ ç ïèòàííÿì â³äâåäåííÿ çåìåëüíèõ ä³ëÿíîê ï³ä áóä³âíèöòâî ìîëèòîâíèõ áóäèíê³â. Íåçíàííÿ çàêîíó çìóøóº ïîêëàäàòèñÿ ëèøå íà «ì³ñöåâèé áþðîêðàòèçì» ÷èíîâíèê³â òà ö³ëêîâèòî çàëåæàòè â³ä íüîãî.  Óêðà¿í³ 25 æîâòíÿ 2001ð. áóëî ïðèéíÿòî íîâèé Çåìåëüíèé êîäåêñ (ÇÊ). Ñàìå äàíèé íîðìàòèâíèé àêò â ðîçä³ë³ 4 âèçíà÷èâ ïîðÿäîê íàáóòòÿ ³ ðåàë³çàö³¿ ïðàâà íà çåìëþ, ùî º ó ä åðæàâí³é àáî êîìó íàëüí³é âëàñíîñò³, ãðîìàäÿíàìè òà þðèäè÷íèìè îñîáàìè. Çîêðåìà, ðåë³ã³éíà ãðîìàäà ìîæå íàáóòè òà ðåàë³çóâàòè ñâîº ïðàâî íà çåìëþ äâîìà ñïîñîáàìè. Ïî-ïåðøå, ïðèäáàòè çåìåëüíó ä³ëÿíêó ó âëàñí³ñòü ³, ïî-äðóãå, îòðèìàòè ¿¿ çà äîãîâîðîì îðåíäè. Êîðîòêî çóïèíèìîñÿ íà õàðàêòåðèñòèö³ öèõ ñïîñîá³â. Åêîíîì³÷íî äîö³ëüíèì òà îáãðóíòîâàíèì º ïðèäáàííÿ çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè ó âëàñí³ñòü, îñê³ëüêè âëàñíèê çìîæå âîëîä³òè, êîðèñòóâàòèñÿ òà ðîçïîðÿäæàòèñÿ çåìåëüíîþ ä³ëÿíêîþ íà âëàñíèé ðîçñóä ³ ïðè öüîìó åêîíîìèòè íà ïëàòåæàõ. Ïðîòå ñàìà êóï³âëÿ-ïðîäàæ çåìë³ âèìàãຠçíà÷íèõ êîøò³â. Çã³äíî ñòàòò³ 128 ÇÊ Óêðà¿íè ïðîäàæ çåìåëüíèõ ä ³ëÿíîê ç ä³éñíþþòü ñ³ëüñüê³, ñåëèùí³, ì³ñüê³ ðàäè àáî ì³ñöåâ³ äåðæàâí³ àäì³í³ñòðàö³¿. Çàö³êàâëåí³ îñîáè ïîäàþòü çàÿâó (êëîïîòàííÿ) äî ðàäè, ó âëàñíîñò³ ÿêî¿ º çåìåëüíà ä³ëÿíêà. Ó çàÿâ³ çàçíà÷àþòüñÿ áàæàíå ì³ñöå ðîçòàøóâàííÿ

52

çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè, ¿¿ ö³ëüîâå ïðèçíà÷åííÿ òà ðîçì³ð. Äî çàÿâè äîäàºòüñÿ ñâ³äîöòâî ïðî ðåºñòðàö³þ ðåë³ã³éíî¿ ãðîìàäè òà ¿¿ ñòàòóò. Îñîáàì, ÿê³ ïîäàëè çàÿâè (êëîïîòàííÿ) ïðî ïðèäáàííÿ çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè, ùî íå ïåðåáóâຠ⠿õ êîðèñòóâàíí³, ì³ñöåâ³ ðàäè äàþòü çãîäó íà ðîçðîáëåííÿ ïðîåêòó â³äâåäåííÿ çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè îðãàí³çàö³ÿìè, ÿê³ ìàþòü äîçâ³ë íà âèêîíàííÿ öèõ ðîá³ò. Ïðîåêò â³ä âåä åí íÿ ç åìåëüíî¿ ä³ëÿíêè ïîãîäæóºòüñÿ ç îðãàíàìè ïî çåìåëüíèõ ðåñóðñàõ, ïðèðîäîîõîðîííèìè òà ñàí³òàðíî-åï³äåì³îëîã³÷íèìè îðãàíàìè, îðãàíîì àðõ³òåêòóðè. ̳ñöåâà ðàäà ó ì³ñÿ÷íèé ò åðì³í ðîç ãëÿäຠç àÿâó ³ ïðèéìຠð³øåííÿ ïðî ïðîäàæ çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè àáî ïðî â³äìîâó â ïðîäàæ³ ³ç çàçíà÷åíí ÿì ï ðè÷èí â³ä ìîâè, ÿê³ ÷³òêî âèçíà÷åí³ â ï.5 ñòàòò³ 128 ÇÊ Óêðà¿íè. гøåííÿ ì³ñöåâî¿ ðàäè º ï³äñòàâîþ äëÿ óêëàäåííÿ äîãîâîðó êóï³âë³-ïðîäàæó çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè. Âàðò³ñòü

çåìë³ âèçíà÷àºòüñÿ íà ï³äñòàâ³ ãðîøîâî¿ òà åêñïåðòíî¿ îö³íêè. Ðîçðàõóíêè çà ïðèäáàííÿ çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè ìîæóòü çä³éñíþâàòèñÿ ç ðîçñòðî÷åííÿì îïëàòè íà òåðì³í, óçãîäæåíèé ñòîðîíàìè. Äàíèé äîãîâ³ð ï³äëÿãຠâ îáîâ’ÿçêîâîìó ïîðÿäêó íîòàð³àëüíîìó ïîñâ³ä÷åííþ. Äîêóìåíò ïðî îïëàòó º ï³äñòàâîþ äëÿ âèäà÷³ äåðæàâíîãî àêòà ïðî ïðàâî âëàñíîñò³ íà çåìåëüíó ä³ëÿíêó òà éîãî äåðæàâíî¿ ðåºñòðàö³¿. Ç öüîãî ìîìåíòó îñîáà ââàæàºòüñÿ âëàñíèêîì çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè. Çã³äíî ñò.2 Çàêîíó Óêðà¿íè «Ïðî ïëàòó çà çåìëþ» — âèêîðèñòàííÿ çåìë³ â Óêðà¿í³ º ïëàòíèì. Âëàñíèêè çåìë³ ñïëà÷óþòü çåìåëüíèé ïîäàòîê. Çã³äíî ç ï.5 ÷.² ñòàòò³ 12 äàíîãî Çàêîíó â³ä ñïëàòè çåìåëüíîãî ïîäàòêó çâ³ëüíÿþòüñÿ çàðåºñòðîâàí³ ðåë³ã³éí³ òà áëàãîä³éí³ îðãàí³çàö³¿, ùî íå çàéìàþòüñÿ ï³äïðèºìíèöüêîþ ä³ÿëüí³ñòþ. Òîáòî çàðåºñòðîâàíà ðåë³ã³éíà ãðîìàäà, âèêóïèâøè ó âëàñí³ñòü çåìåëüíó ä³ëÿíêó, çìîæå íåþ êîðèñòóâàòèñÿ, íå ñïëà÷óþ÷è çåìåëüíîãî ïîäàòêó. Çã³äíî ï.10 ñòàòò³ 128 Çåìåëüíîãî êîäåêñó Óêðà¿íè ð³øåííÿ ïðî â³äìîâó ïðîäàòè çåìåëüíó ä³ëÿíêó ìîæå áóòè îñêàðæåíå â ñóä³. Ùî ñòîñóºòüñÿ îðåíäè çåìë³, òî äàíå ïèòàííÿ, îêð³ì Çåìåëüíîãî êîäåêñó, ðåãëàìåíòóºòüñÿ Çàêîíîì Óêðà¿íè «Ïðî îðåíäó çåìë³» â³ä 6 æîâòíÿ 1998 ð. Çã ³äíî ñò àòò³ 3 ä àí îãî Çàêîíó : «Îðåíäà çåìë³ — öå çàñíîâàíå íà äîãîâîð³ ñòðîêîâå, ïëàò-


íå âîëîä³ííÿ ³ êîðèñòóâàííÿ çåìåëüíîþ ä³ëÿíêîþ, íåîáõ³äíîþ îðåíäàðåâ³ äëÿ çä³éñíåííÿ ïåâíîãî âèäó ä³ÿëüíîñò³». Çã³äíî ç ï.3 ÷.2 ñòàòò³ 6 Çàêîíó îðåíäàðÿìè ìîæóòü áóòè ðåë³ã³éí³ îðãàí³çàö³¿. ϳäñòàâîþ äëÿ óêëàäåííÿ äîãîâîðó îðåíäè ³ íàáóòòÿ ïðàâà íà îðåíäó çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè, ùî ïåðåáóâຠó êîìó íàëüí³é àá î äåðæàâí³é âëàñíîñò³, º ð³øåííÿ îðåíäîäàâöÿ (âëàñíèêà çåìë³). Îðåíäàð çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè ìຠïåðåâàæíå ïðàâî íà îòðèìàííÿ îðåíä îâàí î¿ ç åìåëüí î¿ ä³ëÿíêè ó âëàñí³ñòü. Äîãîâ³ð îðåíäè çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè óêëàäàºòüñÿ ó ïèñüìîâ³é ôîðì³ ì³æ âëàñíèêîì ³ îñîáîþ, ÿêà áàæຠîäåðæàòè çåìåëüíó ä³ëÿíêó â îðåíäó. Íåâ³ä’ºìíîþ ÷àñòèíîþ äîãîâîðó îðåíäè º ïëàí (ñõåìà) çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè. Äîãîâ³ð îðåíäè ïîñâ³ä÷óºòüñÿ íîòàð³àëüíî. Îñîáà, ÿêà áàæຠîäåðæàòè çåìåëüíó ä³ëÿíêó â îðåíäó ³ç çåìåëü äåðæàâíî¿ àáî êîëåêòèâíî¿ âëàñíîñò³, ïîäຠäî â³äïîâ³äíîãî îðãàíó (ì³ñöåâî¿ ðàäè àáî ðàéîííî¿ äåðæàâíî¿ àäì³í³ñòðàö³¿) çàÿâó (êëîïîòàííÿ). Äëÿ çàáóäîâè, ÿê ïðàâèëî, âèä³ëÿþòüñÿ çåìë³ çàïàñó àáî çåìë³ ñ³ëüñüêîãîñïîäàðñüêîãî ïðèçíà÷åííÿ (ó ðàç³ áóä³âíèöòâà çì³íþâàòèìåòüñÿ ¿õ ö³ëüîâå ïðèçíà÷åííÿ), à òîìó ïåðåäà÷à â îðåíäó çåìåëüíèõ ä³ëÿíîê çä³éñíþºòüñÿ çà ïðîåêòàìè ¿õ â³äâåäåííÿ. ̳ñöåâà ðàäà, êîëè íàä³éøëà çàÿâà (êëîïîòàííÿ), íàäຠäîçâ³ë íà ðîçðîáêó ïðîåêòó ¿¿ â³äâåäåííÿ. Ïðîåêò ðîçðîáëÿºòüñÿ òà ïîãîäæóºòüñÿ â òîìó æ ïîðÿäêó, ùî é äëÿ êóï³âë³-ïðîäàæó çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè. Óìîâè, ñòðîê òà îïëàòà çà ðîçðîáëåííÿ ïðîåêòó â³äâåäåííÿ çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè, âèçíà÷àþòüñÿ çà çãîäîþ ì³ñöåâî¿ ðàäè òà îñîáè, ÿêà áàæຠîäåðæàòè â êîðèñòóâàííÿ çåìåëüíó ä³ëÿíêó ϳñëÿ ðîçðîáëåííÿ òà ïîãîäæåííÿ ïðîåêòó, â³äïîâ³äíà ðàäà ó ì³ñÿ÷íèé ñòðîê éîãî

ðîçãëÿäຠòà ïðèéìຠð³øåííÿ ïðî ïåðåäà÷ó ä³ëÿíêè â îðåíäó. Äîãîâ³ð îðåíäè çåìåëüíî¿ ä³ëÿíêè íàáèðຠþðèäè÷íî¿ ñèëè ï³ñëÿ äîñÿãíåííÿ äîìîâëåíîñòåé ç óñ³õ íåîáõ³äíèõ óìîâ, ï³äïèñàííÿ éîãî ñòîðîíàìè ³ äåðæàâíî¿ ðåºñòðàö³¿. Òåðì³í 䳿 äîãîâîðó îðåíäè âèçíà÷àºòüñÿ çà ïîãîäæåííÿì ñòîð³í, àëå íå á³ëüøå ÿê íà ï’ÿòäåñÿò ðîê³â. Îðåíäíà ïëàòà çà çåìåëüíó ä³ëÿíêó — öå ïëàò³æ, ÿêèé îðåíäàð âíîñèòü îðåíäîäàâöåâ³ çà êîðèñòóâàííÿ çåìåëüíîþ ä³ëÿíêîþ. ³ä íîñèíè îðåíäóâàííÿ çåìë³ º öèâ³ëüíî-ïðàâîâèìè ³ ÷èííå çàêîíîäàâñòâî íå ïåðåäáà÷ຠï³ëüã äëÿ ðåë³ã³éíèõ îðãàí³çàö³é ùîäî ñïëàòè îðåíäíî¿ ïëàòè. Çã³äíî ñòàòò³ 30 Çàêîíó Óêðà¿íè «Ïðî îðåíäó çåìë³»: ñïîðè, ïîâ’ÿçàí³ ç îðåíäîþ çåìë³, âèð³øóþòüñÿ â ñóäîâîìó ïîðÿäêó. Ó ðàç³, ÿêùî ç åìåëüí à ä³ëÿíêà íå º â äåðæàâí³é ÷è êîìóíàëüí³é âëàñíîñò³, òî ðåë³ã³éí³ ãðîìàäè ìàþòü ïðàâî íàáóâàòè ó âëàñí³ñòü çåìåëüí³ ä³ëÿíêè íà ï³äñòàâ³

îáì³íó, äàðóâàííÿ, óñïàäêóâàííÿ òà ³íøèõ öèâ³ëüíî-ïðàâîâèõ äîãîâîð³â. Íà ïðàêòèö³, ì³ñöåâ³ îðãàíè âëàäè ïðîïîíóþòü ðåë³ã³éíèì îðãàí³çàö³ÿì ïðèäáàòè çåìåëüí³ ä³ëÿíêè äåðæàâíî¿ àáî êîìóíàëüíî¿ âëàñíîñò³ ï³ä çàáóäîâó íà êîíêóðåíòíèõ çàñàäàõ (÷åðåç çåìåëüí³ òîðãè ó ôîðì³ àóêö³îíó àáî êîíêóðñó). Çã³äíî ñò.134 Çåìåëüíîãî êîäåêñó çåìåëüí³ ä³ëÿíêè ï³ä çàáóäîâó íà êîíêóðñíèõ çàñàäàõ ïðîäàþòüñÿ ëèøå ñóá’ºêòàì ï³äïðèºìíèöüêî¿ ä³ÿëüíîñò³. Çã³äíî ç ÷.² ñòàòò³ 7 Çàêîíó Óêðà¿íè «Ïðî ñâîáîäó ñîâ³ñò³ òà ðåë³ã³éí³ îðãàí³çàö³¿» òà çã³äíî ÷.² ñòàòò³ 1 Çàêîíó Óêðà¿íè «Ïðî ï³äïðèºìíèöòâî» ðåë³ã³éíà ãðîìàäà íå º ñóá’ºêòîì ï³äïðèºìíèöüêî¿ ä³ÿëüíîñò³ (êð³ì âèïàäê³â, êîëè âîíà çä³éñíþº âèðîáíè÷ó òà ³íøó ãîñïîäàðñüêó ä³ÿëüí³ñòü), à òîìó òàê³ âèìîãè º íåïðàâîì³ðíèìè òà ìîæóòü áóòè îñêàðæåí³ â ñóäîâîìó ïîðÿäêó. ϳäãîòóâàâ Áîãäàí ÓËÜ×ÀÊ, àäâîêàò

«Çà÷èòàíà äî ä³ðîê Á³áë³ÿ — ãàðíà îçíàêà: ç äóøåþ ¿¿ ãîñïîäàðÿ âñå ãàðàçä» Á³ëüø³ñòü ³ç íàñ æèâóòü â êðà¿íàõ, äå â ìàãàçèíàõ áàãàòî ïðîäóêò³â. Òîìó ìè ìàëî çíàéîì³ ç ñèìïòîìàìè ãîëîäóâàííÿ. À âîíè òàê³: ñïî÷àòêó äóæå õî÷åòüñÿ ¿ñòè, ïîò³ì îðãàí³çì ñëàáíå, â³ä÷óòòÿ çãàñàþòü — ³ ïî÷óòòÿ ãîëîäó çíèêàº. Âðåøò³ðåøò äîõîäèòü äî òîãî, ùî, êîëè ïåðåä òèì, õòî ãîëîäóº, ïîñòàâèòè ¿æó, â³í íå áóäå ïðîÿâëÿòè äî íå¿ æîäíîãî ³íòåðåñó. Äóõîâíå ãîëîäóâàííÿ ðîçâèâàºòüñÿ òàê ñàìî. ßêùî ìè çâèêëè ùîäíÿ çâåðòàòèñÿ äî Ñëîâà Áîæîãî, òîä³ â íàñ ñàìå ïî ñîá³ ç’ÿâëÿºòüñÿ â³ä÷óòòÿ ãîëîäó, êîëè ÿêîãîñü äíÿ ïî÷èòàòè Á³áë³þ íå âäàëîñÿ. Àëå ÿêùî íå âäàºòüñÿ ðàç, äðóãèé, òðåò³é, òî ïîñòóïîâî çíèêíå áóäü-ÿêå áàæàííÿ ¿¿ ÷èòàòè. ² òîä³ ìè ñàì³ ñåáå âèñíàæóºìî äóõîâíèì ãîëîäîì. Ñê³ëüêè ÷àñó ìè ïðèä³ëÿºìî ÷èòàííþ Á³á볿 ³ ðîçäóìàì íàä ¿¿ ³ñòèíàìè? ×è òÿãíå íàñ äî Ñëîâà, êîëè íå âèõîäèòü éîãî ïî÷èòàòè? ßêùî âè ëîâèòå ñåáå íà òîìó, ùî ÿêàñü ñïðàâà ïîäîáàºòüñÿ âàì á³ëüøå, í³æ ìîëèòâà, ÿêàñü êíèãà — á³ëüøå, í³æ Á³áë³ÿ, õòîñü — á³ëüøå, í³æ Õðèñòîñ, ÿê³ñü áàæàííÿ — á³ëüøå, í³æ íàä³ÿ íà íåáåñà, — òîä³ áèéòå íà ñïîëîõ. ßêùî âè âòðàòèëè ñìàê äî «õë³áà æèòòÿ», âèçíàéòå, ùî í³õòî, êð³ì âàñ, â öüîìó íå âèíåí, ³ ïîïðîñ³òü Áîãà, ùîá ³í ïîâåðíóâ âàì àïåòèò äî Éîãî Ñëîâà. Áåðåæ³òüñÿ äóõîâíîãî ãîëîäóâàííÿ!

53


новини хроніка

 24 ñ³÷íÿ ó Êèºâ³, â ïðèì³ùåíí³ ÊÁ², â³äáóëîñÿ çàñ³äàííÿ ç ïèòàííÿ âèäàííÿ áîãîñëîâñüêîãî àëüìàíàõó ÂÑÖ ÕªÏ, íà ÿêîìó áóëè ïðèñóòí³ ºïèñêîï Ñîþçó Ì. Ïàíî÷êî, çàâ³äóþ÷èé âèäàâíè÷èì â³ää³ëîì Ñîþçó Â. Áîº÷êî, ñòàðøèé ïðåñâ³òåð îá’ºä-

 3-4 ãðóäíÿ â öåðêâ³ «Â³ôàí³ÿ» ì. Ìèêîëàºâà â³äáóëàñÿ êîíôåðåíö³ÿ öåðêîâ ÕÂªÏ Ï³âäåííîãî ðåã³îíó Óêðà¿íè, â ÿê³é âçÿëè àêòèâíó ó÷àñòü Î.². Ïîï÷óê òà ñï³âî÷à ãðóïà «Âåô³ëü». Ó õîä³ êîíôåðåíö³¿ áóëî ïðîâåäåíî 3 ºâàíãåë³çàö³éíèõ ñëóæ³ííÿ.  21 ãðóäíÿ â Öåðêâ³ Ñâÿòî¿ Òð³éö³ ì. гâíîãî â³äáóëàñÿ ïåðøà êîíôåðåíö³ÿ â÷èòåë³â íåä³ëüíèõ øê³ë Çàõ³äíîãî ðåã³îíó, â ÿê³é âçÿëè ó÷àñòü â÷èòåë³ íåä³ëüíèõ øê³ë ç Âîëèíñüêî¿, гâíåíñüêî¿, Òåðíîï³ëüñüêî¿ òà Õìåëüíèöüêî¿ îáëàñòåé. Êîíôåðåíö³ÿ áóëà îðãàí³çîâàíà ç ³í³ö³àòèâè â³ää³ëó äèòÿ÷îãî ñëóæ³ííÿ ÂÑÖ ÕªÏ. Ìåòîþ öüîãî çàõîäó áóëî íàëàãîäæåííÿ ñï³âïðàö³ ì³æ â÷èòåëÿìè íåä³ëüíèõ øê³ë Çàõ³äíîãî ðåã³îíó, îáì³í äîñâ³äîì ðîáîòè ç ä³òüìè. Êîíôåðåíö³ÿ ñóïðîâîäæóâàëàñÿ ñï³âîì ï³äë³òêîâîãî õîðó ç Öåðêâè Ñâÿòî¿ Òð³éö³ ì. гâíîãî. Ó õîä³ ðîáîòè êîíôåðåíö³¿ Ìèêîëà Ñàâ÷óê ïðîâ³â ñåì³íàð íà òåìó «Ïðàöÿ â êîìàíä³». À ïîò³ì â÷èòåë³ îáì³íÿëèñÿ äîñâ³äîì ðîáîòè ç ä³òüìè ùîäî ïðîâåäåííÿ óðîê³â íåä³ëüíî¿ øêîëè, äèòÿ÷èõ ë³òí³õ òàáîð³â, âèâ÷åííÿ Á³á볿 â çàãàëüíîîñâ³òí³õ íàâ÷àëüíèõ çàêëàäàõ òà ³í.  14-18 ñ³÷íÿ â ìàëåíüêîìó ô³íñüêîìó ì³ñòå÷êó Êîóâàëà, íåäàëåêî â³ä Õåëüñ³íê³, â³äáóëàñÿ ÷åðãîâà ùîð³÷íà êîíôåðåíö³ÿ ï àñò îð³â ï’ÿò èä åñÿò í èöüêèõ öåðêîâ Ô³íëÿí䳿, ÿêó, íà çàïðîøåííÿ áðàò³â, â³äâ³äàëè ãîëîâà ÂÑÖ ÕÂªÏ Ì. Ïàíî÷êî òà éîãî ïåðøèé çàñòóïíèê Ì. Ñèíþê. Ìåòà

події

хроніка

новини

події

хроніка

новини

події

події хроніка новини події хроніка новини

ö³º¿ êîíôåðåíö³¿ — ï³äâåñòè ï³äñóìêè ðîáîòè ó 2002 ðîö³, íàì³òèòè íîâ³ ïëàíè ðîáîòè íà 2003 ð³ê, à òàêîæ ï³äáàäüîðèòè ïàñòîð³â, ì³ñ³îíåð³â òà ºâàíãåë³ñò³â ó ¿õíüîìó ñëóæ³íí³. Ó õîä³ êîíôåðåíö³¿ ï³äí³ìàëîñÿ ïèòàííÿ ïðî îá’ºäíàííÿ ï’ÿòèäåñÿòíèöüêèõ öåðêîâ Ô³íëÿí䳿, òîìó ùî çà âñþ

54

90-ë³òíþ ³ñòîð³þ ï’ÿòèäåñÿòíèöüêîãî ðóõó â ö³é êðà¿í³ íå áóëî í³ÿêèõ îá’ºäíàíü: êîæíà öåðêâà ïîâí³ñòþ íåçàëåæíà.

íàííÿ öåðêîâ Õª Çàêàðïàòñüêî¿ îáëàñò³ ². Õðèïòà, æóðíàë³ñòè õðèñòèÿíñüêèõ âèäàíü Ñîþçó ³ êåð³âíèêè á³áë³éíèõ íàâ÷àëüíèõ çàêëàä³â. Àëüìàíàõ ï³ä íàçâîþ «Á³áë³éí³ ðîçäóìè», ÿêà áóëà çàòâåðäæåíà ó÷àñíèêàìè çàñ³äàííÿ, çàïëàíîâàíî âèäàòè ó âåðåñí³ òèðàæåì 4 òèñ. ïðèì³ðíèê³â. Öå ôóíäàìåíòàëüíå âèäàííÿ ðîçðàõîâàíå â ïåðøó ÷åðãó íà ñëóæèòåë³â öåðêîâ, ùîá äàòè ¿ì ´ðóíòîâí³ çíàííÿ ç îñíîâíèõ äîêòðèíàëüíèõ ïèòàíü, à òàêîæ âèñâ³òëèòè âàæëèâ³ áîãîñëîâñüê³ ³ñòèí è.  èä àâö³ àëüìàí àõ ó ñïîä³âàþòüñÿ, ÿê ñêàçàâ ó õîä³ îáãîâîðåííÿ Ì. Ïàíî÷êî, ùî öåé ÷àñîïèñ «ñòàíå äîðîãîâêàçîì äî ñïðàâæíüî¿ ïðèñòàí³, ÿêó ìîæíà çíàéòè ò³ëüêè ó Ãîñïîä³, íå ò³ëüêè äëÿ ñëóæèòåë³â, àëå é äëÿ âñ³õ, õòî øóêຠ³ñòèíó». Ãîëîâíèì ðåäàêòîðîì àëüìàíàõó îáðàíî Ìèõàéëà Ïàíî÷êà, â³äïîâ³äàëüíèì ðåäàêòîðîì — Âàñèëÿ Áîº÷êà.

 24 ñ³÷íÿ 2003 ðîêó ç ³í³ö³àòèâè çàâ³äóþ÷îãî â³ää³ëîì âèäàâíèöòâà ÂÑÖ ÕÂªÏ Â. Áîº÷êà â Êèºâ³, â ïðèì³ùåíí³ ÊÁ², ç³áðàëèñÿ ïðåäñòàâíèêè ïåð³îäè÷íèõ âèäàíü áðàòñòâà, ùîá îáãîâîðèòè ðîëü òà ñòðàòåã³þ õðèñòèÿíñüêîãî âèäàâíèöòâà. Îêðåñëþþ÷è ñòðàòåã³þ õðèñòèÿíñüêîãî âèäàâíèöòâà, Â. Áîº÷êî íàãîëîñèâ íà ÷îòèðüîõ êàìåíÿõ âèäàâíèöòâà: á³áë³éíîñò³ ³ äóõîâíîñò³, àêòóàëüíîñò³, áåçêîìïðîì³ñíîñò³ ³ íåóïåðåäæåíîñò³ òà åñòåòè÷íîñò³. Íà çóñòð³÷³ îáãîâîðþâàëèñÿ òàêîæ àêòó àëüí ³ ï ðîá ëåìè ó


хроніка новини

55

події

 4 áåðåçíÿ ó ì. Ëóöüêó â³äáóëàñÿ ðîçøèðåíà ðàäà ì³ñ³¿ «Ãîëîñ íà䳿». Íà í³é áóëà íàäàíà ³íôîðìàö³ÿ ïðî ðîáîòó ì³ñ³¿ çà îñòàíí³õ ï³âðîêó, îáãîâîðåíí³ ïèòàííÿ ùîäî ïîäàëüøî¿ ì³ñ³éíî¿ ðîáîòè ÿê â Óêðà¿í³, òàê ³ çà êîðäîíîì, îêðåñëåí³ ãîëîâí³ íàïðÿìêè ä³ÿëüíîñò³ ì³ñ³¿. Òàêîæ áóëî âèçíà÷åíî äàòó ³ ì³ñöå ïðîâåäåííÿ 11 êîíôåðåíö³¿ ì³ñ³¿ «Ãîëîñ íà䳿»: âîíà â³äáóäåòüñÿ 21-23 ñåðïíÿ ó ì. Êîâåë³ (Âîëèíñüêà îáëàñòü).

новини

 4-8 ëþòîãî â ñòîëèö³ Íîðâå㳿 Îñëî â³äáóëàñÿ ÷åðãîâà êîíôåðåíö³ÿ ïàñòîð³â òà ë³äåð³â ï’ÿòèäåñÿòíèöüêèõ öåðêîâ, êóäè ç’¿õàëîñÿ äåê³ëüêà ñîò ñëóæèòåë³â öåðêîâ

 26 ëþòîãî ó ñòîëèö³ Ðîñ³¿ ì. Ìîñêâ³ â³äáóëàñÿ çóñòð³÷ êåð³âíèöòâà Ñîþç³â Õª Óêðà¿íè, Á³ëîðóñ³ òà Ðîñ³éñüêî¿ Ôåäåðàö³¿. Íà çóñòð³÷³ Ñîþç ÕÂªÏ Á³ëîðóñ³ ïðåäñòàâëÿâ áðàò Ñ.Ñ. Õîìè÷, ÂÑÖ ÕÂªÏ Óêðà¿íè Ì.Ñ. Ïàíî÷êî, Ì.Ï. Ñèíþê, Ðîñ³þ — Ï.Ì. Îêàðà, Ï.À. Áàê, ñëóæèòåë³ ç ðåã³îí³â Ôåäåðàö³¿. Îáãîâîðþâàëèñÿ ïèòàííÿ äóõîâíîãî æèòòÿ Ñîþçó Õª Ðîñ³¿, ïðîáëåìè ó ñòðóêòóð³ ðîñ³éñüêîãî áðàòñòâà.

хроніка

 28 ñ³÷íÿ â ì. Êðèâîìó Ðîç³ Äí³ïðîïåòðîâñüêî¿ îáëàñò³ â³äáóëàñÿ çóñòð³÷ ÷ëåí³â ïðàâë³ííÿ ÂÑÖ ÕÂªÏ ç ðàäîþ ºïèñêîï³â Óêðà¿íñüêîãî Öåíòðó Îá’ºäíàíî¿ Öåðêâè õðèñòèÿí â³ðè ºâàíãåëüñüêî¿. Ñëóæèòåë³ îáîõ áðàòñòâ âèñëîâèëè âçàºìí³ âèáà÷åííÿ çà ïîïåðåäí³ ïîìèëêè ó âçàºìîâ³äíîñèíàõ òà â ñëóæ³íí³. Çóñòð³÷ ïðîéøëà ó äóñ³ âçàºìîïîâàãè òà âçàºìîðîçóì³ííÿ. Ó õîä³ çóñòð³÷³ áóëè ïðèéíÿò³ ðåêîìåíäàö³¿ äëÿ ñëóæèòåë³â öåðêîâ îáîõ áðàòñòâ, ÿê³ ïåðåäáà÷àþòü íàëàãîäæåííÿ âçàºìîäîïîìîãè òà äðóæí³õ â³äíîñèí ì³æ öåðêâàìè îáîõ áðàòñòâ, à òàêîæ çä³éñíåííÿ ò ³ñí³øî¿ ñï³âïðàö³ ì³æ öåðêâàìè äëÿ óñï³õó ºâàíãåë³çàö³¿ òà äóõîâíîãî çðîñòàííÿ ÿê öåðêîâ, òàê ³ â³ðóþ÷èõ.

 22-23 ëþòîãî â öåðêâ³ ÕÂªÏ ì. ²âàíî-Ôðàíê³âñüêà â³äáóâñÿ íàâ÷àëüíèé ñåì³íàð ç ó÷àñòþ Àíàòîë³ÿ Êë³íîâñüêîãî, íà ÿêîìó âèêëàäàëèñÿ òåìè «Ãð³õ, ïîêàÿííÿ ³ ïðÿìóâàííÿ», «Æ³íêà â ñ³ì’¿».

події

  ñ³÷í³ âèéøëè â åô³ð òåëåïåðåäà÷³ «Â³ðóþ» (âèõîäèòü â ñåðåäó î 17.40 òà â ÷åòâåð î 13.45 íà êàíàë³ ÒÐÊ «3-òÿ Ñòóä³ÿ», äâ³÷³ íà ì³ñÿöü) òà «Ïèòàííÿ â³÷íîñò³» (âèõîäèòü â íåä³ëþ î 18.00, äâ³÷³ íà ì³ñÿöü ïî Áóðøòèíñüêîìó ÒÁ ²âàíî-Ôðàíê³âñüêî¿ îáëàñò³).

 22 ëþòîãî â Ìèêîëàºâ³ íà çàïðîøåííÿ ï³äïðèºìöÿ À. Ìåëüíèêà â³äáóëàñÿ çóñòð³÷ õðèñòèÿí-ï³äïðèºìö³â ÂÑÖ ÕªÏ. Ïðåäñòàâíèêè ç îáëàñòåé Óêðà¿íè îáãîâîðþâàëè ïèòàííÿ, ùî ñòàíîâëÿòü âçàºìíèé ³íòåðåñ äëÿ ï³äïðèºìö³â, ä³ëèëèñÿ äîñâ³äîì òà ïëàíàìè íà ìàéáóòíº. ϳäñóìêîì çóñò ð³÷³ ñò àëî óòâîðåííÿ îðãêîì³òåòó ï³äïðèºìö³â-õðèñòèÿí. Íàñòóïíà çóñòð³÷ îðãêîì³òåòó çàïëàíîâàíà íà 12 êâ³òíÿ öüîãî ðîêó ³ ïðîâîäèòèìåòüñÿ ó ì. Êèºâ³.

новини

 25 ñ³÷íÿ â ì. ²âàíî-Ôðàíê³âñüêó â³äáóëàñÿ óñòàíîâ÷à çóñòð³÷ ²âàíî-Ôðàíê³âñüêî¿ àñîö³àö³¿ õðèñòèÿí-ä³ëîâèõ ëþäåé (ÀÕÄË), íà ÿê³é áóëè ïðèñóòí³ áëèçüêî 100 îñ³á, ïðåäñòàâíèêè ªâðîïåéñüêî¿ àñîö³àö³¿ ä³ëîâèõ õðèñòèÿí — Ñò³âåí Äæåôð³ñ ³ Ñòþàðò Äæîíñ, Ïàâëî Áå꺺â, êîîðäèíàòîð Àñîö³àö³¿ ó êðà¿íàõ — ÷ëåíàõ ÑÍÄ, ãîñò³ ç Êèºâà òà Ëüâîâà. Ìåòà çóñòð³÷³ — çàïî÷àòêóâàòè ä³ÿëüí³ñòü Àñîö³àö³¿ ñåðåä á³çíåñìåí³â Ïðèêàðïàòòÿ.

 8 ëþòîãî â äîì³ ìîëèòâè Ïåðøî¿ öåðêâè ÕÂªÏ ì. Òåðíîïîëÿ â³äáóëàñÿ îáëàñíà æ³íî÷à êîíôåðåíö³ÿ íà òåìó «Æ³íêà â æèòò³ òà ñëóæ³íí³», â ÿê³é âçÿëè ó÷àñòü 300 ñåñòåð îáëàñò³. Çàíÿòòÿ ç ó÷àñíèöÿìè êîíôåðåíö³¿ ïðîâîäèëè Àíàòîë³é Êë³íîâñüêèé òà Êàòåðèíà Ãóìåíþê.

хроніка

 24-25 ñ³÷íÿ 2003 ðîêó â Êèºâ³ â³äáóëàñÿ æ³íî÷à êîíôåðåíö³ÿ, îðãàí³çàòîðàìè ÿêî¿ áóëè çàâ³äóþ÷à ñåñòðèíñüêèì ñëóæ³ííÿì Ñîþçó ÕÂªÏ Óêðà¿íè Â. Äåðêà÷ òà â³äïîâ³äàëüíà çà âèïóñê æ³íî÷îãî õðèñòèÿíñüêîãî æóðíàëó «Ëó÷ íàäåæäû» ². Íàõìàíîâè÷ (ÑØÀ). Ðîçãëÿäàëèñÿ ïèòàííÿ íàëàãîäæåííÿ ñåñòðèíñüêîãî ñëóæ³ííÿ â öåðêâàõ. Ñåñòðè ä³ëèëèñÿ äîñâ³äîì ðîáîòè æ³íî÷èõ ðåàá³ë³òàö³éíèõ öåíòð³â, ðîçïîâ³äàëè ïðî ïðàöþ ç ï³äë³òêàìè ó â’ÿçíèöÿõ, ç îäèíîêèìè òà ³íâàë³äàìè.

òà ë³äåð³â õðèñòèÿíñüêèõ ðóõ³â ³ ì³ñ³é ç áàãàòüîõ ì³ñò ö³º¿ íåâåëèêî¿ ï³âí³÷íî¿ êðà¿íè. Ó êîíôåðåíö³¿ âçÿëè ó÷àñòü â³äîì³ ºâàíãåë³ñòè ³ ïðîïîâ³äíèêè ç Àâñòðà볿, à òàêîæ ë³äåðè ï’ÿòèäåñÿòíèöüêèõ öåðêîâ ç êðà¿í êîëèøíüîãî ÑÐÑÐ: ãîëîâà ÂÑÖ Õª Óêðà¿íè Ì.Ñ. Ïàíî÷êî, ãîëîâà Ñîþçó ÕÂªÏ Ðîñ³¿ Ï.Ì. Îêàðà, ãîëîâà Ñîþçó ÕÂªÏ Á³ëîðóñ³ Ñ.Ñ. Õîìè÷. Îêð³ì ó÷àñò³ â êîíôåðåíö³¿, Ì.Ñ. Ïàíî÷êî â³äâ³äàâ äåê³ëüêà öåðêîâ ³ öåíòðàëüíèé îô³ñ ì³ñ³¿, ÿêà äîïîìàãຠáàãàòüîì êðà¿íàì ãóìàí³òàðíîþ äîïîìîãîþ, à òàêîæ çä³éñíþº ³íø³ ïðîãðàìè.

події

õðèñòèÿíñüêîìó êíèãîäðóêóâàíí³, ïîðóøóâàëèñÿ ïèòàííÿ ïðî ñòâîðåííÿ âèäàâíèöòâà ïðè ÂÑÖ ÕªÏ, ïðî îðãàí³çàö³þ öåíòðàëüíî¿ àóä³î- òà â³äåîòåêè òà ïðî âèïóñê æ³íî÷èõ òà äèòÿ÷èõ õðèñòèÿíñüêèõ âèäàíü.


Êíèãè âèäàâíèöòâà ̳ñ³¿ «Äîáðèé ñàìàðÿíèí» ,ì. Ëüâ³â ÇÁ²ÐÍÈÊ ÁÎÃÎÑËÓÆÁÎÂÈÕ Ï²ÑÅÍÜ «ÏÑÀËÌÎÑϲÂÈ» Ö³íà — 15 ãðí.

ÂÀÑÈËÜ ÁΪ×ÊÎ. «ÏÐÀÂÄÀ ÏÐÎ ÕÀÐÈÇÌÓ» Ö³íà – 10 ãðí.

Îá’ºêòèâíå á³áë³éíå äîñë³äæåííÿ ñó÷àñíèõ â÷åíü ïðî ä³ÿëüí³ñòü Äóõà Ñâÿòîãî. Äå º ³ñòèíà? ßê íå ïîòðàïèòè ó ñ³òêó ëæåâ÷åíü? ×èòàéòå ³ ðîçäóìóéòå ðàçîì ç íàìè. Ïðèñâÿ÷óºòüñÿ óñ³ì, õòî ùèðî ëþáèòü Ãîñïîäà òà áàæຠæèòè áëàãî÷åñòèâî.

Iß Ö ÀÊ

25 ãð

20 ãð

«ÍÎÂÈÉ ÇÀ²Ò. ÏÑÀËÌÈ. ÏÐÈÒײ ÑÎËÎÌÎÍÀ. ÑÈÌÔÎͲ߻ Ö³íà — 15 ãðí. Êíèãà íàñò³ëüíîãî ôîðìàòó. Âèñîêîÿê³ñíå ïîë³ãðàô³÷íå îôîðìëåííÿ. Ïåðåêëàä ñó÷àñíîþ óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ. ׳òêèé âåëèêèé øðèôò (ê. 10.5), á³ëèé ïàï³ð. Ïñàëìè ïåðåâ³ðåí³ íà òîíàëüí³ñòü ³ ðèòì äëÿ ñï³âó. Äëÿ çðó÷íîñò³ êîðèñòóâàííÿ — «Àëôàâ³òíèé ïîêàæ÷èê» ³ «Ñèìôîí³ÿ». Ó «Ïåðåäìîâ³» — ôðàãìåíòè ³ñòî𳿠óêðà¿íñüêî¿ Á³á볿.

«ÍÎÂÈÉ Ç ÀÂIÒ Ç ÊÎÌÅÍÒÀÐ ßÌÈ I ÒÅÏÅÐ ÄÎÑÒÓÏÍÈÉ ÊÎÆ ÍÎÌÓ !»

Äîðîãèé áðàòå! Äîðîãà ñåñòðî! Ç äóìêîþ ïðî òå, ùîá Ñëîâî Áîæå ç äóõîâíî çáóäîâóþ÷èìè êîìåíòàðÿìè ñòàëî äîñòóïíèì ïðèíàéìí³ äëÿ êîæíî¿ îñåë³, à òî é äëÿ êîæíîãî õðèñòèÿíèíà, ïðîïîíóºìî «Íîâèé Çàâ³ò ç êîìåíòàðÿìè» çà ö³íîþ ñîá³âàðòîñò³ – 20 ãðí (ó ö³íó íå âõîäÿòü ïîøòîâ³ âèòðàòè). ³ðèìî, ùî öå ïîñëóæèòü áàãàòüîì õðèñòèÿíàì, ÿê³ íå ìàþòü ìàòåð³àëüíîãî äîñòàòêó, äëÿ âåëèêîãî äóõîâíîãî çáóäóâàííÿ!

ÂÀÑÈËÜ ÁΪ×ÊÎ. «ØËÞÁ Ç ÍÅÁÅÑ» Ö³íà – 10 ãðí.

Çá³ðíèê äóõîâíèõ ï³ñåíü óêðà¿íñüêîþ ³ ðîñ³éñüêîþ ìîâàìè (1047 óêðà¿íñüêîþ + 160 ðîñ³éñüêîþ) — ç á³áë³éíèìè åï³ãðàôàìè ³ òîíàëüí³ñòþ äî êîæíî¿ ï³ñí³. Ó «Ïñàëìîñï³âàõ» ç³áðàí³ íàéïîïóëÿðí³ø³ ñó÷àñí³ òà ñòàðîâèíí³ ï³ñí³, ùî áóëè ò³ëüêè ó ðóêîïèñàõ. Äëÿ çðó÷íîñò³ êîðèñòóâàííÿ — «Òåìàòè÷íèé ðîçïîä³ë ï³ñåíü». Âèñîêîÿê³ñíå ïîë³ãðàô³÷íå îôîðìëåííÿ. гçíîêîëüîðîâ³ îáêëàäèíêè. Çîëîòå òèñíåííÿ.

Ãëèáîêå á³áë³éíå äîñë³äæåííÿ âèòîê³â ³ Áîæèõ óìîâ ùàñëèâîãî ñ³ìåéíîãî æèòòÿ â³ä ïåðøî¿ çóñòð³÷³ çàêîõàíèõ ³ äî ãëèáîêî¿ ñòàðîñò³. Ó êíèç³ ºäèíà îïîðà íà ºäèíèé àâòîðèòåò — Á³áë³þ. Âîíà ñòàíå â ïðèãîä³ îäèíîêèì, îäðóæåíèì, ñâÿùåííîñëóæèòåëÿì ³ âñ³õ, êîãî õâèëþº òåìà ùàñëèâîãî ïîäðóæíüîãî æèòòÿ. ×óäîâå ïîë³ãðàô³÷íå îôîðìëåííÿ, çîëîòå òèñíåííÿ.

«ÍÎ Â ÈÉ ÇÀÂ²Ò Ç ÊÎ ÌÅÍÒ ÀÐßÌÈ. Ñ ÈÌÔ Î Í²ß» (ôîðìàò 26,5õ27 ñì) Íîâèé Çàâ³ò ç êîìåíòàðÿìè ³ 42-ìà äóõîâíî çáóäîâóþ÷èìè ñòàòòÿìè íà íàéàêòóàëüí³ø³ òåìè õðèñòèÿíñüêîãî æèòòÿ. Ìîâà — âèïðàâëåíèé ³ óïîðÿäêîâàíèé ïåðåêëàä Ï. Êóë³øà ñó÷àñíîþ çàãàëüíîíàö³îíàëüíîþ óêðà¿íñüêîþ ìîâîþ. Äëÿ çðó÷íîñò³ êîðèñòóâàííÿ ³ ïðàö³ — â îäí³é Êíèç³ — «Òåìàòè÷íèé âêàç³âíèê», «Á³áë³éíèé ñëîâíèê», «Ñèìôîí³ÿ». ÏÐÈÄÁÀÒÈ ÊÍÈÃÈ ÀÁ Î ÇÀÌΠÈÒÈ ÌÎÆÍÀ: Âèñîêîÿê³ñíå ïîë³ãðàô³÷íå 1. Ïîøòîþ: ì. Ëüâ³â, 79008, à/ñ 890, Òåò ÿí³ Áóðä³. îôîðìëåííÿ. 2. Òåëåôîíîì: (0322) 76-95-97. Ö³íà – 20 ãðí. 3. Åëåêòðîííîþ ïîøòîþ: chur ch@polynet.lviv.ua

56


1/2003 Журнал «Благовісник»  

Тема номера: "100-ліття Біблії українською мовою" Oфіційне видання Церкви християн віри євангельської України

Advertisement