Issuu on Google+

Contact Het magazine van

AxionContinu

Nummer

3

jaargang 8|juli 2013

Muziekfestival groot succes

Roze ouderenzorg

Bewustwording Bezuinigingen AWBZ

Ingrijpende veranderingen De tuinen van AxionContinu

Bewegen en ontspannen Contact | jaargang 8 | juli 2013

1


Contact Het magazine van AxionContinu | Nummer 3 | jaargang 8 | juli 2013

3

4

Een vleugje voorjaar

Roze ouderenzorg Staatssecretaris Martin van Rijn tijdens symposium: “Invoering van de Roze Loper is een succes.”

Toneel voor en door bewoners

8

12

Ingrijpende veranderingen

Bewegen, tuinieren en ontspannen

Bezuinigingen treffen ook AxionContinu

De tuinen van AxionContinu

14 Muziekfestival groot succes Veel publiek voor meer dan 50 concerten

Verder in dit nummer Mijn verhaal Hardloper met lange adem 6 Locatie Centraal Isselwaerde 10 Column Stille bescheidenheid 15

10

Locatie Centraal

Isselwaerde

Kort Contact Met z’n allen op de Solex 16 CultuurContact Parade 18 Vrijwillig in beeld Amal Mzyati 20


Toneel voor en door bewoners

‘Een vleugje voorjaar’ Een aantal dames op leeftijd, geldgebrek, een werkster met lange vingers en een bontjas... Dat zijn de ingrediënten van ‘Een vleugje voorjaar’, een toneelstuk dat op 31 mei en 1 juni werd opgevoerd in De Drie Ringen.

E

en vleugje voorjaar’ is gebaseerd op het gelijknamige toneelstuk van Peter Coke uit 1953. “We hebben vooraf een aantal toneelstukken geselecteerd en dit stuk vonden de spelers het meest geschikt,” vertelt welzijnsmedewerker Jan-Rienk Heuving. “Wel hebben we de oorspronkelijke tekst wat ingekort en het stuk is aangepast, zodat iedereen eraan mee kon doen.”

Bijzonder aan de theatervoorstelling - een project in het kader van het innovatieprogramma ‘Wij doen ‘t’ is dat ook andere bewoners van De Drie Ringen eraan hebben meegeholpen, bijvoorbeeld bij het verzorgen van de uitnodigingen, het opvangen van de bezoekers en het maken van de hapjes die na de voorstelling werden opgediend. (KM)

Uitdaging De dames Van den Brink, Van der Horst, Sonnega, Oomen en Langezaal, die samen met Jan-Rienk Heuving en theatermaakster Liselot Pluister de rollen voor hun rekening namen, hebben het stuk de afgelopen maanden zo’n vijftien keer gerepeteerd. “Het is best veel tekst, je moet ‘t allemaal maar zien te onthouden,” zegt mevrouw Van der Horst na afloop. “We zijn ook de jongsten niet meer. Toch ging het allemaal goed, het viel me alles mee.” “Ik maak theater met verschillende doelgroepen,” vertelt Liselot Pluister, die het stuk regisseerde en de rol van werkster Lilian speelde. “Het is een uitdaging om met ouderen te werken; je moet inspelen op de beperkingen die bij hun leeftijd horen, zoals gehoor, geheugen en mobiliteit.”

Contact | jaargang 8 | juli 2013

3


“Ik ben hier omdat ik vind dat er iets te vieren valt,” zo opent staatssecretaris Martin van Rijn van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) donderdag 27 juni het symposium Roze Ouderenzorg in De Ingelanden. “De invoering van de Roze Loper is een succes. Het heeft het onderwerp homoseksualiteit in zorgcentra voor ouderen op de kaart gezet.”

Symposium over Roze Ouderenzorg

Het gaat om bewustwording

Z

o’n honderd toehoorders – medewerkers, wetenschappers en belangstellenden – wonen het symposium bij dat is georganiseerd door het Consortium Roze 50+ Nederland. De vier belangrijkste organisaties op het gebied van ouderen en homoseksualiteit hebben zich daarin verenigd. Van Rijn is één van de sprekers in de ochtend, ’s middag zijn er workshops.

uit de Kennisreeks van AxionContinu, bleek een groot succes. “We hebben het aan alle medewerkers en bewoners gegeven. Er kwamen heel veel positieve reacties op, zelfs vanuit België, Frankrijk en Duitsland. Een delegatie uit Frankfurt kwam bij ons kijken om te zien hoe wij het aanpakken. Uit Frankrijk kwam het verzoek het te mogen vertalen.”

Volhouden De locatie is niet toevallig gekozen. AxionContinu is één van de voortrekkers in het emancipatieproces van roze ouderen. Inmiddels hebben alle locaties een Roze Loper. Lex Roseboom, voorzitter van de Raad van Bestuur, licht toe dat AxionContinu vijf jaar geleden is begonnen het onderwerp op de agenda te zeggen. “Nadat belangenorganisatie COC had vastgesteld dat veel homoseksuele ouderen de kast weer in gingen en zorgcentra dat probleem ontkenden. We hebben toen een werkgroep in het leven geroepen voor diversiteit, want het gaat niet alleen om homoseksuelen of lesbiennes. Het gaat erom dat iedereen met een afwijkende leefstijl zich thuis voelt in onze huizen.” Het is zaak dat er veel over het onderwerp wordt gesproken, benadrukt hij. Het boekje ‘Roze Ouderen’,

Een delegatie uit Frankfurt kwam bij ons kijken om te zien hoe wij het aanpakken

4

Staatssecretaris Martin van Rijn roemt het Consortium 50+. “Samen optrekken werpt zijn vruchten af.


De Roze Loper is een succes, maar er gebeurt veel meer.” Hij wijst op de circa tachtig ambassadeurs, vrijwilligers die stad en land afreizen om lezingen te houden en advies te geven. “Die wil ik speciaal een compliment geven.” Van Rijn roept op de inspanningen vol te houden en niet achterover te leunen als de Roze Loper is uitgereikt. “Het gaat niet zo zeer om het certificaat, het gaat om bewustwording. Al mag iedereen waar het bordje aan de muur hangt, daar best trots op zijn. Het is een positieve onderscheiding voor een huis waar iedereen graag woont en werkt.”

Verhalen Astrid Knipmeijer, die namens Kiwa onderzoekt of huizen in aanmerking komen voor de Roze Loper, vertelt over gesprekken die ze heeft in huizen. “Ouderen zijn vaak wijzer dan we aannemen. Ze zeggen allemaal dat iedereen zich moet kunnen thuis voelen in het huis. Maar ze vinden het moeilijk als er te uitgesproken over wordt gedaan. ‘Als het hier maar geen gay-parade wordt’, hoor ik vaak. Als ik dan zeg: ‘Het is hier toch ook niet altijd carnaval’, snappen ze het beter. Maar vanzelfsprekend is de acceptatie van roze ouderen niet.” Ze vertelt over een huis waar een travestiet woonde. In een vergadering vonden de bewoners dat hij wel in vrouwenkleren kon rondlopen, als hij maar een panty droeg en ze zijn harige benen niet zagen.

Spanningsveld Ook Tineke Abma, hoogleraar Ouderenzorg bij de Vrije Universiteit in Amsterdam, stelt in haar onderzoeken een spanningsveld vast tussen roze en niet-roze ouderen. Ook in huizen die in aanmerking komen voor de Roze Loper. “Deze generatie is opgegroeid met het besef dat homoseksualiteit een ziekte is of zondig en strafbaar. De vooroordelen zitten diep. Speciale activiteiten voor roze ouderen roepen soms eerder aversie op. Dan hoor je: ‘Is dat nou nodig?’ En: ‘Waarom hebben wij geen eigen filmavond?’” Ze pleit ervoor ouderen niet te veel als aparte groepen te benaderen, maar op zoek te gaan naar onderwerpen die verbinden. “Je moet alle ouderen erbij betrekken. Ze wisselen graag verhalen uit over vroeger, maar ook onderwerpen als eenzaamheid en verlies houdt velen bezig.” Eenzaamheid ligt op de loer voor homoseksuele ouderen. “De strategie van velen is toch dat ze zich terugtrekken,” blijkt uit Abma’s onderzoeken. “Of ze hullen zich in stilzwijgen.” Ze vertelt dat haar schoonouders hun verdriet niet konden delen nadat haar schoonbroer was overleden aan aids. “Dat is heel zwaar. Dat gun je niemand.” Contact | jaargang 8 | juli 2013

Roze Loper uitgereikt Bestuurder Lex Roseboom kreeg op de landelijke Roze Zaterdag in Utrecht (29 juni) symbolisch de Roze Loper uitgereikt voor alle locaties van AxionContinu. Dat gebeurde op het podium op het Domplein. Wethouder Victor Everhardt overhandigde hem de enorme roze sleutel.

Roze koeken Om te vieren dat alle locaties (homo)tolerant zijn, werden bewoners en medewerkers zaterdag 29 juni getrakteerd op een roze koek. Er zat een kaartje bij met uitleg.

Roze stand Tijdens Roze zaterdag had AxionContinu een stand op de Infostage aan het Lucasbolwerk. Een team van medewerkers gaf informatie over het diversiteitsbeleid en over AxionContinu als tolerante werkgever. Met name oudere bezoekers uit het hele land wilden meer weten over de Roze Lopers.

5


Kent u of bent u ook zo’n bewoner met een bijzonder verhaal? Mail de redactie van ContACt en misschien staat uw verhaal de volgende keer hier. communicatie@axioncontinu.nl

“Meneer Rijsdijk, wanneer...?” “Zeg maar Mel, hoor. Iedereen noemt me altijd Mel. Laatst riep hier iemand: ‘Meneer Rijsdijk?’ Toen riep ik terug: ‘Wie is dat?’” Melgert Rijsdijk kijkt guitig als hij dit vertelt. Als een ondeugend jongetje, dat net is betrapt op het pikken van een tweede koekje. De 91-jarige bewoner van De Ingelanden, die ruim zestig jaar hardlopen als grootste hobby had, is nog steeds actief.“Op vrijdag ga ik fietsen op de duofiets, op maandag ga ik zwemmen. Ik ben niet het type om rustig op mijn kamer te zitten. Ik ben altijd wel ergens mee bezig.”

Mel Rijsdijk Hardloper met een lange adem Mel Rijsdijk werd in 1921 geboren in Ridderkerk. Toen hij een jaar oud was, verhuisde het gezin naar Utrecht. “Dat zat zo,” vertelt Mel, “mijn vader was beetje een rooie, waor? Hij bracht het arbeidersblad 'Voorwaarts' rond en dat viel niet zo goed in het christelijke dorpje Ridderkerk. Hij werkte als vormer in een ijzergieterij en kon overgeplaatst worden naar de Demka in Utrecht, aan de Amsterdamsestraatweg. Zo kwamen we in Zuilen terecht, dat toen nog een zelfstandig dorp was.” Vlakbij zijn ouderlijk huis, op een hoek met de Amsterdamsestraatweg, was een schoenmaker gevestigd. “Ik ging die man wel eens helpen, vond het leuk werk. Later volgde ik een opleiding tot schoenmaker bij de paters aan de Mariaplaats.” Maar voordat Mel zich verder in het vak kon bekwamen, brak de oorlog uit. “Ik trouwde in 1942 met Leny, Helena Oremus. Dat betekent overigens ‘Laat ons bidden’. In datzelfde jaar werd ik opgepakt. Ik was toen zo’n jaar of twintig en met mijn vrienden deden we allemaal dingen die de Duitsers niet

6

leuk vonden, zeg maar. Zagen we zo’n Duitse BMW zijspancombinatie staan, haalden we een zakje zand en goten dat leeg in de benzinetank. Het was onze manier van verzet, waor? In Zuilen had je overal brandgangen tussen de huizenblokken, dus ze kregen ons nooit te pakken.” Maar uiteindelijk werd Mel toch opgepakt en tewerk gesteld in Duitsland. “Ik had het geluk dat ik een vak beheerste, dus werd ik aan het werk gezet, in een schoenenfabriek aan de Warschauerstraße in Berlijn. Daar heb ik tot het einde van de oorlog gezeten.”

Schoenmakerswinkel Eenmaal terug in Nederland trok hij met zijn vrouw in bij zijn schoonouders, in Zeist. Hij pakte zijn oude stiel van schoenmaker weer op en al snel kreeg hij de kans het filiaal van


‘De Brabander’ aan de Voorstraat te runnen. In de vroege jaren vijftig verhuist het gezin - inmiddels waren er twee zonen geboren, Peter en Arie - naar een driekamerwoning, achter de schoenmakerswinkel. Mel zou er tot 1988 blijven werken. “Sommige mensen dachten dat het mijn eigen zaak was, maar ik werkte gewoon in loondienst. De mensen van De Brabander - ze hadden vier filialen in Utrecht - zijn altijd heel goed voor me geweest.” Maar ook op zijn 67-ste kon Mel amper stil blijven zitten, dus ging hij weer aan de slag. Achttien jaar lang, tot zijn 85-ste, werkte hij als chauffeur voor een cateringbedrijf. “Heel leuk werk vond ik dat. Je komt eten brengen, dus iedereen is altijd blij je te zien.”

Marathons Naast zijn werk is Mel altijd een sportman in hart en nieren geweest. Dat begon al vroeg, tijdens zijn jeugd in Zuilen. “Natuurlijk ging ik voetballen, bij Elinkwijk. Ik speelde rechtsbin-

nen, maar was geen uitblinker. Wel kon ik erg hard lopen. Dus zei de trainer op een bepaald moment dat ik maar moest gaan hardlopen.” Na de oorlog sloot Mel zich aan bij de Utrechtse atletiekvereniging Hermes. Het zou het begin blijken van een levenslange liefde voor het hardlopen. “Vijftien kilometer, dat was mijn afstand. Later ging ik ook marathons lopen. Maar dat is zwaarder, die kun je niet elke week doen.” Talrijke keren liep Mel wedstrijden, in binnen- en buitenland, maar ook marathons, zoals die van Rotterdam of de Amsterdamse Dam tot Damloop. Het leverde hem een grote tas vol medailles op. “In 1989, de Muur was toen net gevallen, ben ik met een internationaal gezelschap van hardlopers in estafettevorm van Moskou naar Nederland gelopen. Verder heb ik de New York City Marathon gelopen, de eerste keer in 1996. In 2002 heb ik hem voor het laatst gelopen. Het werd me toch te veel.” Mel was toen tachtig jaar.

Actief Naast het lopen was Mel erg actief binnen zijn atletiekvereniging. Zo

Mel met de legendarische hardloper Emile Zatopek, die in 1983 eregast was bij de Utrecht Marathon.

Contact | jaargang 8 | juli 2013

organiseerde hij meer dan 25 jaar allerlei activiteiten, waaronder ook de Utrechtse Singelloop. Voor zijn inzet werd hij beloond met een zilveren speld van de sportbond NKS, een waarderingsspeld van de Koninklijke Nederlandse Atletiek Unie én werd hij in 2005 onderscheiden met de Sportpenning van de gemeente Utrecht. ‘Sportvrijwilliger met een lange adem en met een hart voor club en atleten’, staat er in de penning gegraveerd. (KM)

7


De financiering van langdurige zorg, zoals verblijf in een verpleeg- of verzorgingshuis, verandert de komende jaren ingrijpend. Bij ongewijzigd beleid zijn de kosten voor de AWBZ op termijn niet meer op te brengen. Daarom probeert de regering de stijging van deze kosten af te vlakken, onder meer door ouderen langer thuis te laten wonen en een beroep te doen op hun zelfredzaamheid

en de hulp van mantelzorgers. Tegelijkertijd wordt de bestaande capaciteit van woonzorgcentra ingekrompen. Voor AxionContinu wordt een vermindering van veertig procent geraamd. “Deze maatregelen hebben voor ons grote gevolgen,” zei bestuurder Lex Roseboom dan ook, toen hij de kabinetsplannen toelichtte op een drukbezochte bijeenkomst in ’t Huis aan de Vecht.

Bezuinigingen langdurige zorg

Ingrijpend

L

ex Roseboom ging de afgelopen maanden alle locaties langs om de kabinetsplannen aan de medewerkers toe te lichten. “De maatregelen die vanuit de politiek op ons afkomen, raken ons ernstig,” vertelde hij. Definitief zijn de bezuinigingen nog allerminst: volgend jaar moeten de plannen nog worden goedgekeurd door de Eerste en Tweede Kamer. “Maar ik ga voorlopig uit van het meest slechte verhaal. Zodra er meer duidelijkheid is, kom ik weer op de locaties langs. Liever kom ik het een keer teveel uitleggen, dan dat er ruis en onrust ontstaat.”

Zelfredzaamheid De kosten voor de AWBZ stijgen jaarlijks met 4,25 %; drie keer zoveel als de huidige groei van het Bruto Binnenlands Product. “Over tien jaar zijn de kosten ruim veertig procent hoger, het gaat dus hard. Dat leidt ertoe dat in 2040 een gemiddeld gezin de helft van het inkomen aan

zorgpremies kwijt is,” zei Roseboom. “En omdat dat niet wenselijk is, probeert de regering nu maatregelen te treffen om die groei van de AWBZ terug te brengen naar 2,5 %.” De eerste stappen daartoe zijn begin dit jaar al genomen, toen de vergoeding van zorgzwaartepakketten (ZZP) 1 en 2 uit de AWBZ is geschrapt. Ouderen die slechts lichte zorg en ondersteuning nodig hebben, komen niet langer in aanmerking voor opname in een zorgcentrum. Er wordt een groter beroep gedaan op hun zelfredzaamheid en op de mantelzorgers, zoals buren of familieleden. In 2014 wordt ook ZZP 3 niet langer vergoed, en in 2016 wordt ZZP 4 nog slechts voor vijftig procent vergoed. De thuiszorg voor deze groepen cliënten komt in handen van de gemeenten en wordt betaald vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo). Wel wordt er extra geld vrijgemaakt voor wijkverpleegkundigen en sociale wijkteams. De maatregelen betreffen overigens alleen de nieuwe gevallen.Voor cliënten die nu al in zorgcentra wonen, verandert er niets.

Scheiden wonen en zorg

“Over tien jaar zijn de kosten ruim veertig procent hoger, het gaat dus hard.” 8

Zorgcentra mogen in de toekomst de vrijgekomen plaatsen niet aanbieden aan cliënten met zwaardere zorgpakket. De huidige bezetting wordt als het ware ‘bevroren’. Dit betekent voor sommige locaties van AxionContinu een halvering van het aantal plaatsen. Voor de hele organisatie komt het neer op een capaciteitsreductie van veertig procent.


Eén van de manieren om die vermindering van het aantal plaatsen op te vangen, is het scheiden van wonen en zorg. De cliënt huurt dan een kamer in een woonzorgcentrum, waardoor er in feite sprake is van thuiszorg. “Er is op dit punt nog veel onduidelijk,” zei Roseboom. “Niet alle locaties zijn hiervoor geschikt. Bovendien moeten we scherp naar onze gebouwen kijken, want de huren moeten natuurlijk wel betaalbaar zijn.”

“AxionContinu staat er financieel goed voor.”

De Wartburg geldt als een goede illustratie van hoe zorgcentra er over een aantal jaar uit zullen zien: een beperkt aantal interne plaatsen (48 in totaal in De Wartburg), aangevuld met honderd serviceappartementen.

Nieuwe producten Verder worden revalidatie en langdurige zorg steeds meer gescheiden. Daaraan komt AxionContinu nu al tegemoet door revalidatieplaatsen te concentreren in het nieuwe zorghotel De Wartburg, dat in augustus naast woonzorgcentrum De Wartburg wordt geopend. Voor het personeel heeft een dergelijke verschuiving grote gevolgen. Zo is er in de toekomst meer behoefte aan hoger geschoolde medewerkers, zoals verpleegkundigen. Ook moet het personeel flexibeler werken, om op meerdere plaatsen in de wijk zorg te verlenen. “We kijken scherp naar welke nieuwe producten we kunnen ontwikkelen. Nu komen mantelzorgers vaak op hun tandvlees bij

ons binnen. Laten we kijken wat wij hen kunnen bieden, denk daarin ook creatief mee.” AxionContinu staat er financieel goed voor, zei Roseboom. “We gaan dan ook niet vooroplopen in het afbouwen van plaatsen,” reageerde hij op de vraag uit de zaal, of er in ‘t Huis aan de Vecht straks twee etages leeg komen te staan. “We hebben nog twee à drie jaar de tijd. We blijven ook volop investeren in ons personeel: àls deze bezuinigingsplannen dan wijzigen, hebben we in elk geval onze capaciteit nog. AxionContinu volgt de ontwikkelingen scherp en zal ook het zorgkantoor kritisch bevragen over hun beleid.” (KM)

De Wartburg is een goed voorbeeld van hoe de zorgcentra er over een aantal jaar uit zullen zien.

Contact | jaargang 8 | juli 2013

9


K

Van het oorspronkelijke Isselwaerde is alleen het historische hoofdgebouw uit 1927 overgebleven. Dat werd in de afgelopen jaren uitgebreid met twee nieuwe vleugels van drie verdiepingen. Per verdieping zijn er vier woningen, elk met acht bewoners. Dat is de ideale groepsgrootte om kleinschalige zorg te kunnen verlenen.

enmerkend voor dit huis is het open karakter,” vertelt Miranda Heijgen, afdelingsmanager en coördinator Welzijn van Isselwaerde. “Onze bewoners kunnen overal rondlopen, in het hele gebouw, de binnentuin en ons Grand Café, het is allemaal toegankelijk. Alleen de voordeur houden we gesloten.” “De betrokkenheid onder de medewerkers is erg hoog,” zegt Miranda. “We werken in het huis van onze bewoners, zo voelt het. De medewerkers zijn trots op dit huis. Velen komen zelf uit IJsselstein. Er is weinig verloop en het kost ons nooit veel moeite om vacatures gevuld te krijgen.” (KM)

Locatie In Locatie Centraal iedere keer een andere locatie in beeld. Deze keer: Isselwaerde

Op donderdagochtend wordt er in het Grand Café altijd gedanst. Bewoners, vrijwilligers én de fysiotherapeuten, iedereen doet mee.

10

Het Grand Café van Isselwaerde is ook open voor mensen die niet in Isselwaerde wonen. Vooral familieleden van (oud-)bewoners komen weleens een kopje koffie drinken


De heer Van Rossum met zijn valkparkiet Coco, die hij verwent met stukjes peer. Huisdieren zijn welkom in Isselwaerde, mits de bewoner of zijn familieleden zelf de verzorging op zich kunnen nemen.

“Dit is een heel gezellig huis”

Isselwaerde

Mevrouw Van Zuilen is haar creatieve inslag nog niet verloren. Ze tekent en maakt zelf poppen, zoals het boerenechtpaar, waarvoor ze zich liet inspireren door een foto van een boerenbruiloft.

Staat in: IJsselstein | 96 bewoners met dementie, verdeeld over twaalf woningen | Dagbehandeling De Isselhof: 12 cliënten, dagelijks twee groepen.| Gebouwd in: 1927, nieuwbouw geopend in: 2011 en 2012.

Contact | jaargang 8 | juli 2013

Ellen Klein met mevrouw De Lange. “Ik ben trots dat ik hier mag werken,” zegt Ellen. “Mocht het nodig zijn, dan zou ook ik mijn eigen ouders hier laten wonen.”

11


Ondanks het koude voorjaar liggen de tuinen van de AxionContinu-locaties er kleurrijk bij. Waren de tuinen van woonzorgcentra vroeger vooral bedoeld om vanachter glas te bewonderen, nu worden de tuinen steeds meer geschikt gemaakt voor de bewoners, om er te bewegen, te tuinieren of om te genieten van kleuren, geuren en geluiden. Maar de tuinen worden ook steeds aanlokkelijker gemaakt voor heel andere gebruikers.

De tuinen van AxionContinu:

Bewegen, tuinieren,

’t Huis aan de Vecht

V

orig jaar won Tolsteeg met hun moestuinproject de prijs van de vakjury in het innovatieproject ‘Wij doen ‘t’. Ook dit voorjaar is er van alles gepoot dat op termijn iets eetbaars moet opleveren. “Door het koude weer loopt alles wel zo’n drie weken achter,” vertelt ecologisch hovenier Kees van der Laan, die de groentetuin van Tolsteeg bestiert. “De grote planten die je in de tuin ziet, zijn allemaal nog van vorig najaar. Laatst heb ik rabarber

12

geoogst en uitgedeeld aan bewoners. De kruidentuin levert al wel wat op; munt bijvoorbeeld, waarmee je verse muntthee kunt maken. Maar over een maand verwacht ik ook sla en bonen te kunnen oogsten.” In de kas in de tuin van Tolsteeg maken augurken, paprika’s en tal van tomatenrassen, zoals de vleestomaat en de pomodoro San Marzano, een schuchtere start. In de tuin is een aantal druiven geplant. Verder groeit

er Toscaanse jasmijn en kamperfoelie, winterrogge, tarwe en gierst. Het moestuinproject van Tolsteeg heeft navolging gekregen bij andere locaties. Zo is ook Isselwaerde van plan een moestuin aan te leggen, waar bewoners samen met de kinderen van de naastgelegen Fatimaschool kunnen tuinieren. De groenvereniging van Albert van Koningsbruggen beheert een bak met een aantal gewassen in de binnentuin. Kennelijk is er geen gebrek aan groene vingers binnen het


Albert van Koningsbruggen

ontspannen

Transwijk

Beweegtuinen Vlakbij Albert van Koningsbruggen, achter de Stadsboerderij in Park Transwijk, heeft de gemeente onlangs een ‘beweegtuin’ aangelegd. De beweegtuin bestaat uit een aantal toestellen, waarop senioren in de buitenlucht een programma van bewegingen kunnen oefenen. De toestellen zijn omgeven door kunstgras, waaronder een dempende veiligheidsmat ligt. De beweegtuin is een gezamenlijk initiatief van Albert van Koningsbruggen, welzijnsorganisatie Doenja en de gemeente. De verwachting is dat medewerkers van welzijn en de dagbehandeling één of meerdere keren per week met een aantal bewoners in de tuin gaan ‘sporten’. Een soortgelijke beweegtuin is ook aangelegd in het park bij ‘t Huis aan de Vecht en bij de ingang van De Wartburg. (KM)

Tolsteeg

verpleeghuis, want eind mei konden bewoners die zin hadden in verse rucola, dat zelf oogsten. Een ander soort tuin is de belevingstuin. Een tuin die met geuren, kleuren en geluiden de zintuigen prikkelt en zo een gunstige werking heeft op mensen met dementie. In Mariënstein wordt binnenkort een dergelijke tuin geopend op initiatief van buurtbewoners en in 't Huis aan de Vecht kan men inmiddels al volop van een belevingstuin genieten. Contact | jaargang 8 | juli 2013

Huis aan de Vecht

De tuin van Albert van Koningsbruggen is onlangs bezocht door consulenten van de Vogelbescherming, die inventariseerden hoe de tuin nog aantrekkelijker gemaakt kan worden voor vogels. Dat kan onder meer door het poten van struiken met besjes of het aanleggen van nestvoorzieningen, bijvoorbeeld voor gierzwaluwen. In de binnentuin van Isselwaerde zijn zulke nestjes al bij de nieuwbouw gerealiseerd. (KM)

De Wartburg

13


De concerten tijdens het AxionContinu Muziekfestival, dat op 22 en 23 juni in vijf locaties werd gehouden, zijn geweldig ontvangen door de enthousiaste bezoekers. In totaal werden er in De Wartburg, Tolsteeg, De Bijnkershoek, De Drie Ringen en ’t Huis aan de Vecht meer dan vijftig concerten verzorgd door topmusici en singersongwriters.

Muziekfestival groot succes Het festival vond plaats in het kader van de Vrede van Utrecht. Tijdens dat weekend vonden er overal in Utrecht concerten, festivals, voorstellingen en tentoonstellingen plaats om de

14

Vrede van Utrecht te vieren met alle inwoners van de stad. In De Wartburg opende servicemanager Martin Janmaat zaterdagochtend het Muziekfestival met de aankon-


Hans van Viegen schrijft in deze column over zijn dagelijkse werkzaamheden als casemanager dementie bij AxionContinu

diging van de groep Homesick & the Louisiana Man. Zo'n zestig enthousiaste bezoekers waren aanwezig om van de swingende bluesmuziek te genieten.

Handen op elkaar Eén van de bezoekers in De Wartburg, Joop Groothand, vond het een ‘gouden greep’ dat AxionContinu dit trio naar het Muziekfestival heeft gehaald. Hij zegt: “Niet alle bewoners zullen vooraf zo vertrouwd zijn geweest met de Arcadian (Cajun) en Zydeco muziek, maar de muzikanten van Homesick & the Louisiana Man, Hans de Vries, Alex Siegers en Toon Ekkers, wisten in een mum van tijd de handen op elkaar te krijgen.” Met Hans als aanjager in ‘Feet don’t fail me now’ klapten alle aanwezigen driftig mee in het ritme van het lied. “We werden vervolgens getrakteerd op een varieteit aan liedjes uit de Louisiana regio, de ene keer met instrumentale ondersteuning van gitaar en percussie, dan weer met het zo karakteristieke wasbord en de niet weg te denken mondharmonica,” vertelt de enthousiaste Joop. In De Bijnkershoek hielp Wethouder Victor Everhardt, samen met zes medewerkers van zijn kantoor, mee bij het Muziekfestival. Zij brachten op zaterdag bewoners van de verpleegunit naar de muziekvoorstelling en na afloop dronken zij gezellig met de bewoners een drankje. Zonder hun inzet hadden de bewoners van de verpleegunit niet van de voorstellingen kunnen genieten. (PS)

Contact | jaargang 8 | juli 2013

Stille bescheidenheid Ik leerde Ronald kennen toen hij in Voorhoeve voor revalidatie was opgenomen na een hersenbloeding. Hij stond op het punt weer naar huis te gaan. De specialist ouderengeneeskunde had de Dagbehandeling aangeraden om Ronald wat uit zijn isolement te halen en tegelijk zijn vrouw thuis te ontlasten. Ronald is een stille man waar je op het eerste gezicht zo aan voorbij loopt. Hij praat moeizaam en oogt in zichzelf gekeerd, maar dat is slechts schijn. Vanuit een diepe belangstelling voor zijn omgeving ontgaat hem niets. Hij observeert het menselijk gedoe om hem heen met een aandacht die is voortgekomen uit jarenlang noodgedwongen veel alleen zijn. Er is geen oordeel maar slechts belangstelling. Zo ook op de Dagbehandeling. Het gepraat van de groepsleden om hem heen was voor Ronald, vooral in het begin, een uitdaging om mee te leren omgaan. Hij hield zich gedeisd en probeerde vooral niet teveel op te vallen. Maar langzamerhand ontstond er vertrouwen. De sfeer in de groep bleek veilig genoeg om voorzichtig aan eens iets te zeggen. Ronald kroop uit zijn schulp en maakte contact. De grote kracht van Ronald was en is, zijn bescheidenheid. Als een mens tegenslagen in het leven meemaakt, raakt hij gewond. In mijn begeleiding van dementerende mensen en mantelzorgers zie ik dit iedere dag. De ziekte zorgt voor verlies en rouw. Het kan leiden tot gevoelens van bitterheid, machteloosheid. Mensen moeten in ieder geval alles uit de kast halen om

het leven vol te houden en lichtpuntjes te blijven ervaren. Ook Ronald is onderweg in het leven gewond geraakt. Wat ik bij hem heb ervaren, is dat hij dit onder ogen heeft gezien. Hij is er niet voor weggelopen, maar heeft zijn eigen ‘gewond zijn’, zijn ziekte, met vallen en opstaan geaccepteerd. Hierdoor is er bij hem iets gebeurd. Het heeft hem, omdat hij dit zelf uit eigen ervaring kent, nederig gemaakt naar anderen die lijden. Daarnaast heeft hij compassie, de gave van het meeleven, ontwikkeld. Door deze houding is Ronald ongekend populair onder de mensen op de Dagbehandeling. Aan zijn stille verschijning kunnen zij zich verwarmen. Dit is zijn gave aan de wereld. Zijn vanzelfsprekende kwetsbaarheid levert een diepgaand contact op met zijn medemens. Ik gun iedereen die ziek is, of op één of andere manier lijdt, iemand als Ronald in de nabije omgeving. Een baken van stille bescheidenheid waarin de ander zich gehoord en gezien voelt. De namen van de betrokkenen in deze column zijn gefingeerd. Oproep: Wie vindt het leuk om een jaar columnist te zijn, waarbij je schrijft over je eigen vakgebied. Hou je van schrijven en vind je het leuk om over je ervaringen te vertellen, stuur dan een mailtje naar de redactie van ContACt: communicatie@axioncontinu.nl.

15


Zorghotel De Wartburg opent in augustus haar deuren Optimaal herstellen na een operatie, ziekte of ongeval, in een comfortabel hotel dat van alle gemakken is voorzien en waar de gast wordt omringd door de beste zorg. Daarvoor staat het nieuwe Zorghotel De Wartburg van AxionContinu. Om dit te realiseren wordt het historische witte gebouw van De Wartburg geheel gerenoveerd. In augustus worden de eerste gasten verwelkomd. Zij verblijven enkele weken voor revalidatie en herstel in het zorghotel en gaan dan weer terug naar huis. Het zorghotel heeft 24 ruime kamers, een Grand Café en verschillende revalidatieruimten waar een behandelteam, bestaande uit artsen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, logopedisten, een psycholoog

en diëtist, klaarstaat om de gasten zo snel mogelijk te laten herstellen. Zeven tweepersoonskamers bieden de mogelijkheid voor een verblijf samen met een partner, ook als hij of zij zorg nodig heeft. (MH)

Berichten vanuit AxionContinu

Afscheidsfeest voor schakelafdeling Overvecht

Met z’n allen op de Solex Op 1 juni was er een afscheidsfeest voor het team van de schakelafdeling Overvecht. De schakelafdeling in het St. Antonius Ziekenhuis Overvecht,

16

sluit begin augustus de deuren. Het ziekenhuis verhuist deze zomer naar het nieuwe gebouw in Leidsche Rijn. De capaciteit van de schakelafdeling,

waar AxionContinu revalidatiezorg geeft, wordt deels overgeheveld naar het nieuwe Zorghotel De Wartburg en deels naar andere locaties van AxionContinu. Tijdens het afscheidsfeest werden de medewerkers ’s middags getrakteerd op een solextourtocht in de omgeving van Lopik. 's Avonds werd er gegeten in een wok- en grillrestaurant in Vianen. Als aandenken aan de schakelafdeling kregen alle medewerkers een pen met de tekst: 'Schakelafdeling 2013. Bedankt voor je inzet' erin gegraveerd. Het hele team kijkt terug op een geslaagde dag. (PS)


Maak een gedicht over ‘dementie’

Fit & vitaal, goed bezig! AxionContinu vindt het belangrijk dat medewerkers met passie en plezier naar hun werk gaan en lekker in hun vel zitten. Dat ze zich gezond en fit voelen. Daarom is de campagne ‘Fit & vitaal, goed bezig!’ gestart. Alle medewerkers hebben eind mei een flesje water ontvangen waarmee de campagne officieel van start ging. Verschillende thema’s komen aan de orde, zoals gezonde voeding, meer bewegen, gezond leven, maar ook: een goede balans tussen

werk en privé, goede arbeidsomstandigheden en loopbaanmogelijkheden. In juni kon je bijvoorbeeld op de locaties je vitale leeftijd laten meten via een bodyscan. De meting gaf inzicht in je vitale leeftijd, je gewicht, het vetpercentage, je spiermassa, je BMI en je botmassa. Na de meting kreeg iedereen uitleg en een kort persoonlijk advies. (MH) Meer informatie over Fit & vitaal vinden medewerkers op intranet.

Nationale verkiezing Schoonmaker van 2013

Barthie Paghoe wint tweede plaats Barthie Paghoe, sinds drie jaar schoonmaakster in Tolsteeg, heeft een gedeelde tweede plaats behaald voor de titel Schoonmaker van het Jaar 2013. Dit is woensdag 29 mei bekend gemaakt in de Efteling. Met deze nationale verkiezing worden opmerkelijke prestaties in de schoonmaaksector beloond. Een onafhankelijke jury beoordeelde de inzendingen. Daarbij werd gekeken naar betrokkenheid, inzet, motivatie, opleiding en ervaring, kennis(overdracht) en vaardigheden én de relatie met de opdrachtgever en het eigen team. Barthie is voorgedragen door haar leidinggevende Frans Tienhooven. Hij roemde de persoonlijke aandacht die Contact | jaargang 8 | juli 2013

Barthie altijd heeft voor de bewoners: “Barthie gaat op een speciale manier met onze bewoners om en brengt veel gezelligheid. Ze heeft vooral oog voor persoonlijke aandacht voor de bewoner en verliest daarbij nooit de kwaliteit van de dienstverlening uit het oog.” AxionContinu is trots op haar finaliste! (MH)

Wie schrijft het mooiste gedicht met als thema ‘dementie’? Dit kan breed worden geïnterpreteerd. Denk daarbij aan termen als geheugen, vergeten, herinneringen, vroeger, hersenen, liefde, vreugde en verdriet... Bent u bewoner, mantelzorger, medewerker, vrijwilliger of anderzins betrokken bij dit thema en vindt u het leuk om poëzie te schrijven? Doe dan mee. De gedichtenwedstrijd wordt gehouden in het kader van de nationale campagne ‘Dementie en dan...’, in de week van 20 tot en met 28 september. De campagne laat zien dat wetenschap en zorg steeds meer te bieden hebben om het leven van mensen met dementie aangenamer te maken en mantelzorgers te ondersteunen. (MH) Doe mee en stuur uw gedicht vóór 6 september naar: AxionContinu, gedichtenwedstrijd, antwoordnummer 52257, 3502 WB Utrecht. Mailen kan ook: communicatie@axioncontinu.nl. Vermeld daarbij uw naam, adres en telefoonnummer of e-mailadres. De uitslag wordt tijdens de campagneweek in september bekend gemaakt.

FaceBook Sinds kort beschikt AxionContinu over haar eigen FaceBook-pagina. Kijk op: www.facebook.com/axioncontinu. De pagina is nog in opbouw, maar het is de bedoeling om bijvoorbeeld organisatiebrede evenementen erop te vermelden en fotoalbums aan te maken van deze evenementen. Uiteraard hopen we dat zoveel mogelijk mensen onze pagina ‘liken’. Heb je suggesties of wil je zelf een FaceBook-pagina voor je locatie maken? Neem dan eerst contact op met de afdeling communicatie: 030 – 282 24 88. Hou ook de binnenkort te verschijnen Richtlijnen Social Media in de gaten.

17


Foto: Erry Grootenboer/erry.nl

Met vele kunst & cultuur projecten wil AxionContinu haar bewoners in contact brengen met poëzie, muziek, dans, toneel en beeldende kunst.

‘Parade’ in De Ingelanden

Elke zomer trekt een bont gezelschap van artiesten langs de vier grote steden van Nederland: het theaterfestival De Parade. Op zaterdag 11 mei hield De Ingelanden een eigen ‘parade’. Bewoners en bezoekers konden er genieten van optredens van het Grachtenkoor of zichzelf laten vastleggen door karikatuurtekenaar Sandor Paulus. Ook waren er een filmzaaltje, fotodagboeken van bewoners, een schilderworkshop en hapjes en drankjes. De dag werd afgesloten met een driegangendiner en een theatervoorstelling.

18

“We hebben een loopcircuit met een afwisselend programma neergezet,” vertelt Jessica Drop, medewerkster Welzijn. In een filmzaaltje werden twee documentaires van Pieter van der Kruk vertoond, over Ed van Dommelen en Paul Heus, twee bewoners van De Ingelanden met een niet-aangeboren hersenletsel. “Hiermee wilden we wat aandacht schenken aan de levensverhalen van onze bewoners. Het leven dat iemand eerder leidde, is immers bepalend voor wie iemand is,” zegt Jessica. Voor Ed, die een eigen bakkerij heeft, moesten de filmmakers al om drie uur ‘s nachts uit de veren. Kraanmachinist Paul ging met

de filmploeg op bezoek bij zijn oude vakgenoten van het bedrijf Van de Tol. De dag werd afgesloten met een theatervoorstelling, losjes gebaseerd op Shakespeare’s Hamlet. Bewoner Mario heeft dat stuk vroeger gespeeld en is gek van Denemarken. Op basis van die twee gegevens bedachten Jessica en Jan Pieter van Kesteren een toneelstuk, over een aantal bewoners van een zorgcentrum dat per bus op weg naar Denemarken gaat. Mario draait zich ‘s middags al warm voor zijn rol als Hamlet en sist dreigend: “Vanavond wreek ik mijn vader!” (KM)


Colofon

Woonzorgcentra Albert van Koningsbruggen Beneluxlaan 924 3526 KJ Utrecht tel. (030) 282 23 11 avk@axioncontinu.nl

’t Huis aan de Vecht Costa Ricadreef 9 3563 TA Utrecht tel. (030) 264 66 68 hadv@axioncontinu.nl

De Schutse Anna van Burenstraat 40 3411 AK Lopik tel. (0348) 55 17 24 schutse@axioncontinu.nl

De Bijnkershoek Van Bijnkershoeklaan 250 3527 XL Utrecht tel. (030) 296 85 00 bijnkershoek@axioncontinu.nl

De Ingelanden Louis Armstronglaan 800 3543 EB Utrecht tel. (030) 686 78 00 ingelanden@axioncontinu.nl

Tolsteeg Saffierlaan 10 3523 RC Utrecht tel. (030) 256 75 67 tolsteeg@axioncontinu.nl

De Componist Georg Jarnostraat 14-20 3543 BX Utrecht tel. (030) 686 63 30 componist@axioncontinu.nl

Isselwaerde Kronenburgplantsoen 3 3401 BN IJsselstein tel. (030) 688 19 14 isselwaerde@axioncontinu.nl

Voorhoeve Van Heuven Goedhartlaan 3 3527 CE Utrecht tel. (030) 295 38 53 voorhoeve@axioncontinu.nl

De Drie Ringen Kandinskystraat 40 3544 NW Utrecht tel. (030) 686 69 50 drieringen@axioncontinu.nl

Mariënstein Benschopperweg 14 3401 BV IJsselstein tel. (030) 688 17 14 marienstein@axioncontinu.nl

De Wartburg Kennedylaan 16 3533 KJ Utrecht tel. (030) 294 00 41 wartburg@axioncontinu.nl

Serviceappartementen De Bijnkershoek Van Bijnkershoeklaan 250 3527 XL Utrecht tel. (030) 296 85 00 bijnkershoek@axioncontinu.nl

‘t Huis aan de Vecht Costa Ricadreef 9 3563 TA Utrecht tel. (030) 264 66 68 hadv@axioncontinu.nl

Tolsteeg Saffierlaan 10 3523 RC Utrecht tel. (030) 256 75 67 tolsteeg@axioncontinu.nl

De Hooghe Camp Benschopperweg 14 3401 BV IJsselstein tel. (030) 688 17 14 marienstein@axioncontinu.nl

Schutseplein Anna van Burenstraat 40 3411 AK Lopik tel. (0348) 55 17 24 schutse@axioncontinu.nl

De Wartburg Kennedylaan 16 3533 KJ Utrecht tel. (030) 294 00 41 wartburg@axioncontinu.nl

Centraal Bureau Postbus 2251 3500 GG Utrecht tel. (030) 282 22 00 info@axioncontinu.nl

Marhaban De Gasperilaan 116-118 3527 GH Utrecht tel. (030) 293 45 81

Hospice IJsselstein Benschopperweg 14 3401 BV IJsselstein tel. (030) 686 97 29 hospiceijsselstein@axioncontinu.nl

De Plantage Ondiep Zuidzijde 137 3551 DL Utrecht 06-20368799 plantage@axioncontinu.nl

Schakelafdeling, St. Antonius, locatie Overvecht Paranadreef 2 3563 AZ Utrecht tel. (030) 263 33 11

En verder

Contact | jaargang 8 | juli 2013

ContACt is het magazine van AxionContinu. AxionContinu levert ouderenzorg, zowel aan huis als in diverse locaties in Utrecht, IJsselstein en Lopik. ContACt wordt vijf keer per jaar verspreid in een oplage van 7.500 exemplaren, onder cliënten, cliënten op de wachtlijst, bewoners van serviceappartementen, vrijwilligers, medewerkers en relaties van AxionContinu. Wij bedanken iedereen die heeft meegewerkt aan dit nummer hartelijk voor hun bijdrage. Vragen of opmerkingen Het is mogelijk dat u naar aanleiding van ContACt vragen heeft. Wij helpen u graag verder. Bel (030) 282 22 00, mail: communicatie@axioncontinu.nl of kijk op www.axioncontinu.nl Redactieadres AxionContinu Afdeling Communicatie & PR Postbus 2251, 3500 GG Utrecht communicatie@axioncontinu.nl Redactie Maaike Hoogland (MH) Rene Leideritz Kees Mollema (KM) Petra van der Sanden (PS) Berber Schrijver (BS) Willem de Bruijn Tekstbijdrage Louis Nouws (LN) Fotografie Willem Mes Kees Mollema en anderen Vormgeving BLADEN&CO/Willem de Bruijn Druk Drukkerij Badoux, Houten Volg ons ook op:

19


Vrijwilligers zijn onmisbaar voor AxionContinu. Daarom staat achterop elk nummer van ContACt een vrijwilliger van AxionContinu in de schijnwerpers. Wilt u ook vrijwilliger worden? Mail dan naar communicatie@axioncontinu.nl

Amal Mzyati:

‘Voor Noor is dit een huis vol opa’s en oma’s’ Ze zijn inmiddels een bekende verschijning op vrijdagochtend in de Medina: Amal Mzyati en haar anderhalf jaar oude dochtertje Noor. “Veel ouderen kennen haar al. Ze tovert meteen een glimlach op hun gezicht. Noor is niet eenkennig, klimt bij iedereen op schoot. Voor haar is dit een heel groot huis met allemaal opa’s en oma’s,” zegt Amal.

Amal, van oorsprong Marokkaanse, begon zo’n vijf maanden geleden als vrijwilliger in Albert van Koningsbruggen. “Ik werkte als operationeel projectmanager bij een opleidingsinstituut, maar raakte kortgeleden mijn baan kwijt. Ander werk vinden is moeilijk op dit moment, dus besloot ik me op een andere manier in te zetten.” De directe aanleiding om zich als vrijwilliger aan te melden, was het verhaal van een vriendin, die bij een bewoner van Albert van Koningsbruggen op visite was geweest. “Zij vertelde dat er behoefte is aan Turkse en Marokkaanse vrijwilligers, omdat sommige allochtone ouderen hier heel weinig bezoek krijgen. Dat is raar, want we zijn juist heel erg familiegericht. Ik ben zelf opgegroeid in een heel hechte familie. Toen ik dat verhaal hoorde, werd ik emotioneel. Ik kreeg een brok in mijn keel en ik probeerde me voor te stellen dat mijn moeder hier zou wonen en dat ze weinig tot geen visite zou krijgen. Heel pijnlijk.”

20

Amal treft op vrijdagochtend voorbereidingen voor een gezellige ochtend in de Medina: koffie halen, hapjes klaarzetten. “De bewoners zijn vaak blij met hele kleine dingen. Als je een cake bakt, bijvoorbeeld. Ook het eten missen ze vaak, daarom wordt er in de Medina een of twee keer per week gekookt voor specifieke doelgroepen. Niet alleen Marokkaans of Turks, maar ook Surinaams en Indonesisch. Laatst kwam er een bewoonster met bed en al naar beneden om van een maaltijd te genieten.”

“De bewoners zijn vaak blij met kleine dingen. Als je een cake bakt bijvoorbeeld.” Noor is altijd van de partij als Amal op vrijdagochtend aan de slag gaat. “Ik ben heel blij dat afdelingsmanager Jeannette Blok het wilde proberen, een vrijwilliger met een klein kind, en dat er niet op voorhand nee werd gezegd. De leiding doet heel erg haar best, zodat wij ons hier thuis voelen. Daarom doen wij op onze beurt ons best voor de bewoners.” (KM)


Contact3 2013web