Page 55

DE BIBLIOTHEEK?

BESTAAT DIE NOG?

Maak kennis met de grootste bibliotheek ter wereld: ze is vijf bij tien centimeter groot en niet zwaarder dan 135 gram. Ze vertelt je binnen een handomdraai hoeveel calorieën er in een appel zitten en wie de 26ste president van de Verenigde Staten was. Ze is grotendeels gratis en geeft geen boete als je een boek te laat inlevert. De smartphone heeft ons leven veranderd en lijkt de bibliotheek overbodig te hebben gemaakt. Mooi, toch? Nee, bepleit Mijke Pol. De bibliotheek kan een belangwekkende rol in onze samenleving blijven vervullen. Als betekenisgever en ontmoetingsplek. Maar dan moet de knop wel drastisch om.

Z

eker. Het internet is een zegen. En dankzij Steve Jobs hoef je niet langer tien kilometer door de regen te fietsen en met tassen met kilo’s aan kennis te sjouwen. Vanaf een klein scherm komt alle informatie die je nodig hebt à la minute naar je toe. De bibliotheek – laten we haar omschrijven als de Wikipedia van de vorige eeuwen – verkeert door het internet in een identiteitscrisis. De leveranciers van informatie moeten concurreren met een allesbepalende moloch. Het is de oneerlijke strijd tussen een kleine kruidenier en een supermarkt. En de supermarkt staat op dikke winst. Daar verandert niets aan als de bieb haar opstelling niet heel snel verandert.

Zwaarmoedig

Toen ik afgelopen zomer werd gevraagd om parttime voor de bibliotheek in Den Bosch te komen werken als programmamanager jongeren, leek me dat een perfecte baan. Mijn aanstaande chef klopte me met een zwaarmoedig gezicht op de schouder en wenste me veel sterkte. Ik kreeg een van de moeilijkste

MEST nr 4

taken: ik moet plannen bedenken om jongeren tussen de 18 en 35 jaar weer naar de bibliotheek te lokken. Jongeren bezoeken steeds minder de bibliotheek en zijn niet te vinden bij activiteiten. Alles lijkt er op dat jongeren helemaal geen zin meer hebben in de bibliotheek. Al heel snel merkte ik dat dát wel meeviel. Er zijn jongeren genoeg die gebruik willen maken van de bibliotheek, maar ze voelen zich gewoonweg niet meer zo thuis in het instituut. Jongeren zitten bijvoorbeeld nog steeds graag in een leeszaal, maar worden geen lid meer. Ze maken graag gebruik van de computer, maar wonen geen lezing van een schrijver bij. En ze willen best een kop koffie, maar dan wel eentje met melkschuim en niet zo'n bekertje waterige automatentroep. Bovendien is de aloude functie van informatieverzamelaar en verstrekker ouderwets, nu we apparaten hebben die dat beter kunnen. De huidige bibliotheek past niet meer bij de belevingswereld van de huidige, jonge generatie.

Misselijk van innovatie

Is dat erg? Een aantal mensen vindt van niet. Vlak na mijn aantreden sprak ik een vrouw van middelbare leeftijd die misselijk werd bij de woorden innovatie en vernieuwing. De bibliotheek voldeed prima aan haar wensen: een krantje lezen en een boek lenen. “Wie andere dingen wil, zoekt zijn heil maar ergens anders”, zei ze stellig. En dat hebben een hoop mensen gedaan. Bibliotheken hebben te maken met dalende uitleencijfers en minder leden. Tussen 2000 en 2011 daalde het ledenaantal met zeven procent: van 4,31 miljoen naar 4,01 miljoen. En dat terwijl de Nederlandse bevolking in dezelfde periode met vijf procent groeide. Op dit moment is 24,1 procent van de Nederlanders lid van de bibliotheek (tegenover 27,2 procent in 2000). De ledenkrimp komt geheel voor rekening van het aantal volwassen leden. Dat liep terug van 2,26 miljoen in 2000 naar 1,82 miljoen leden in 2011 (-20 procent ten opzichte van 2000). 13,8 procent van de volwassen Nederlanders is lid van de bibliotheek. In 2000

55

Profile for bkkc

MEST#4  

MEST is het tijdschrift over kunst en cultuur in Noord-Brabant. Lees de artikelen en neem daarna natuurlijk een abonnement op MEST via www.m...

MEST#4  

MEST is het tijdschrift over kunst en cultuur in Noord-Brabant. Lees de artikelen en neem daarna natuurlijk een abonnement op MEST via www.m...

Profile for bkkc
Advertisement